Europa. E 6,50 ISSN deel 5 van Heer Bommel en de Pas-kaart

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Europa. E 6,50 ISSN 977-221128700-6 deel 5 van Heer Bommel en de Pas-kaart"

Transcriptie

1 3 e j a a r g a n g n u m m e r 1 4 w w w. v e r t r e k n l. n l h e t m a g a z i n e v o o r w o n e n, w e r k e n e n l e v e n i n h e t b u i t e n l a n d Europa SPECIAL E 6,50 ISSN deel 5 van Heer Bommel en de Pas-kaart i interviews i reportages i nieuws i columns i BP

2

3 VertrekNL-prijs 2014 Het beste idee voor ondernemen in het buitenland Gaat u stroopwafels groot maken in Zweden? Wilt u een wellness-camping beginnen in Griekenland? Of vindt u het hoog tijd dat Spanje kennismaakt met uw succesvolle Nederlandse internetconcept? Wat uw plan ook is, VertrekNL helpt u dit jaar van droom naar realiteit! Doe mee met de VertrekNLprijs 2014 en maak kans op 1000,! De winnaars krijgen persoonlijke tips en adviezen van de deskundige jury. De beste ideeën krijgen bovendien een plaats op de site en in het blad. Ook volgen wij de winnaar bij het realiseren van het plan. Meedoen kan u dus ook waardevolle publiciteit opleveren. Zo doet u mee Meedoen is simpel, u hoeft geen compleet businessplan in te zenden. Vertel de jury gewoon kort en goed waarom uw idee het beste idee is. Gebruik daarvoor maximaal 600 woorden. U kunt ook een filmpje insturen waarin u uw plan toelicht in maximaal 1 minuut. U kunt zelf bepalen waarmee u de jury overtuigt. De volgende vragen kunnen u helpen: l Wat maakt uw idee uniek? l Waarom is het zo belangrijk dat u dit juist op uw droomlocatie gaat uitvoeren? l Waarom hebt u zo n affiniteit met de locatie? l Spreekt u de taal? l Waarom gaat juist u slagen met uw plan? l Wat zou u doen met 1000, extra kapitaal? Mail uw inzending naar: onder vermelding van VertrekNL-prijs U kunt via dit adres ook uw filmpje insturen (gebruik het mp4-formaat). Kijk voor de voorwaarden op De prijzen U kunt zich nog inschrijven tot 15 januari! Hoofdprijs: 1000,, persoonlijk advies van de jury en een uitgebreide reportage in VertrekNL in 2014! De prijs wordt feestelijk uitgereikt op de Emigratiebeurs in 2014.

4

5 voorwoord Op reis Online encyclopedie Wikipedia omschrijft emigratie als volgt: de actie waarbij mensen hun geboorteland verlaten om zich in het buitenland te vestigen. Een duidelijke omschrijving van wat emigratie precies inhoudt. Maar dat er altijd ontzettend veel over emigratie te schrijven en te lezen valt, dat bewijst VertrekNL. Met veel plezier werk ik al ruim drie jaar als freelance journalist voor dit glossy magazine en ik raak nooit uitgeleerd en geschreven over emigratie. Er komt veel bij emigratie kijken en juist dát kijkje in de keuken dat ik voor mijn artikelen krijg, vormt voor mij een grote bron van inspiratie en enthousiasme. Tot op heden heb ik verschillende artikelen voor VertrekNL geschreven, variërend van Bevallen in het buitenland, interviews met Bekende Nederlanders voor de rubriek Dilemma s tot Hoe denkt men in het buitenland over Nederland(ers)? (zie pagina.) Ik leer zelf ook weer van elk artikel dat ik schrijf. Wist u bijvoorbeeld dat recht hebben op kraamzorg uniek is in de wereld? En dat ze in Amerika denken dat Nederland en Holland twee verschillende landen zijn? En dát is precies de reden waarom ik nooit uitgeschreven raak over emigratie. Het begrip (of de definitie van) emigratie kennen we immers allemaal wel, maar de verhalen erachter moeten ook verteld worden. Iedere emigrant heeft zijn of haar rugzakje en juist dat verhaal is interessant voor emigranten in spe. Soms ben ik zo verdiept in een verhaal, dat het lijkt en voelt alsof ik zelf ook een beetje aan het emigreren ben. In de vorige editie van VertrekNL heb ik presentator Henny Huisman geïnterviewd over zijn tweede huis op Bonaire. Bij het horen van zijn verhaal en het bekijken van de zonovergoten foto s, voelde het echt alsof de zachte, zwoele zeebries door mijn haren waaide en het zand knisperde tussen mijn tenen. Soms ben ik zo verdiept in een verhaal, dat het voelt alsof ik zelf ook aan het emigreren ben Eigenlijk ben ik, in gedachten, al best vaak geëmigreerd. Maar waar ik ooit echt nog eens naartoe zou willen verhuizen, daar ben ik nog niet uit. Ik twijfel tussen Curaçao, Zweden, Bonaire, Zuid- Afrika, Noorwegen, Spanje, Italië en Frankrijk. Misschien hak ik ooit de knoop nog eens door en hierbij beloof ik u als lezer alvast dat ik dan al mijn belevenissen aan het papier zal toevertrouwen. Maar mocht dit desondanks niet het geval zijn, dan hoop ik u nog vaak via mijn artikelen mee op reis te mogen nemen. Laten we de spullen pakken en gaan. Lekker vanuit de eigen luie stoel foto: harry kuipers Veel leesplezier! n j o r i n e d e b r u i n f r e e l a n c e j o u r n a l i s t V e rt r e k N L NOVEMBER 2013 VERTREK NL 5

6 Pagina 26 Pionieren in Oekraïne: Met je poten in de klei 14 Column Chimène 16 Bed & Breakfast Domaine Courbiac van Albert, Karla en Mark Wagenar 18 Thema Europa: Wat heb je eraan? 26 Reportage Nederlanders pionieren in het onontgonnen Oekraïne 32 Partners Een extra lange aflevering met Debbie, Theo, Veroni en Rob Verbeek 38 Reportage Spaans leren? Naar Spanje! 44 De immigrant Van Vietnam naar Nederland 46 Parttime emigreren Patrick Mulder reist door heel Europa 53 Column Ger Apeldoorn 6 VERTREK NL NOVEMBER 2013

7 inhoud Interview Peter John Bosse pakt alles aan in Macedonië 62 Dilemma's Babette Labeij hoort stemmen in Los Angeles 66 Onroerend goed Landgoed te koop in de Limousin-regio 71 Haagse Zaken Een nieuwe rubriek door Perro de Jong 74 Hier Een mens in Nederland Daar Een hart in Turkije En verder... voorwoord 5 kortom 9 advies 25 vertrekhal 37 boeken 48 strip 51 puzzel 77 lezersservice 79 emigratiewijzer 80 volgende keer 82 NOVEMBER 2013 VERTREK NL 7

8

9 kortom Arbeidsmobiliteit binnen Europa marginaal foto: peter beemsterboer Volgens het Europese statistiekbureau valt het reuze mee met de arbeidsmobiliteit binnen de EU. Volgens hun gegevens is slechts 2,7% van de EU-inwoners woonachtig in een ander EU-land. De verschillen tussen landen onderling is overigens indrukwekkend. 38 procent van de inwoners van Luxemburg is bijvoorbeeld afkomstig uit een ander land. Dan volgt er een hele tijd niets, waarna Cyprus (13%), Ierland (9%) en België (7%) volgen. In Griekenland, Spanje, Cyprus en Oostenrijk bevinden zich de meeste niet-eu-burgers. 7 procent van hun bevolking bestaat uit mensen van buiten de Europese Unie. n Door crisis van de rijke landen groeit migratie binnen Latijns-Amerika Door de economische crisis trekken minder migranten uit Latijns-Amerika en de Caraïben naar de rijke landen in Europa en Noord-Amerika. De regio ziet nu het aantal migranten tussen de eigen landen weer toenemen. Sinds het begin van de crisis in 2008 remt de Latijns-Amerika emigratie af en keren migranten uit Europa zelfs terug, aldus Jorge Rodríguez van het Latijns-Amerikaans en Caraïbisch Centrum voor Demografie. Nu groeit de migratie binnen Latijns-Amerika dus opnieuw, en bovendien zijn meer migranten op de vlucht voor natuurrampen. Toch focussen de Latijns-Amerikaanse landen nog altijd op de migratie naar Europa en de VS. n NOVEMBER 2013 VERTREK NL 9

10 kortom Meer en meer handel met Turkije De Nederlandse goederenexport naar Turkije is volgens het CBS in vijf jaar tijd met 24 procent gestegen tot 4,7 miljard euro in Ook nemen de uitgaven van Nederlandse toeristen toe. Toch blijven de economische betrekkingen met Turkije nog relatief beperkt. Goederenhandel flink gestegen In 2012 voerde Nederland voor bijna 4,7 miljard euro aan goederen uit naar Turkije. Dat is bijna 1 miljard meer dan in Er worden voornamelijk veel machines, (kunst) mest en computers uitgevoerd. De invoer van goederen uit Turkije bestaat vooral uit kleding, groenten en fruit, aardolie(producten) en voertuigen. In totaal voerde Nederland voor 2 miljard euro aan goederen uit Turkije in. Zowel de invoer als de uitvoer van goederen vormt circa 1 procent van de totale Nederlandse handel en dit aandeel is al jaren stabiel. Uitgaven toeristen in vijf jaar 36 procent hoger In 2012 bedroeg de invoer van diensten uit Turkije 735 miljoen euro. Bijna 60 procent van deze invoer bestond uit uitgaven van Nederlandse toeristen op vakantie in Turkije. Het betreft hier onder meer de vakantieuitgaven zoals de reis- en verblijfskosten. Ten opzichte van 2007 zijn deze bestedingen in Turkije met 36 procent toegenomen. De uitvoer van diensten naar Turkije is met 31 procent gestegen in de afgelopen vijf jaar. n kortom kort Belgen: tweede huis of toch emigreren? In totaal hebben Belgen een buitenlands verblijf. Vooral Spanje, Frankrijk, Turkije en Oostenrijk zijn erg gewild. Spaargeld brengt tegen de huidige rente nauwelijks iets op. Verder willen veel Belgen profiteren van de forse daling van de woningprijzen in Spanje, vooral in de regio's Alicante en Murcia. Volgens het Belgische SecondHome wil een kwart van de kopers ook echt emigreren. De ligging is dan belangrijker dan de prijs. De andere kopers willen vooral een vakantieverblijf op een plaats die ze leuk vinden en waar veel zon is. Expats moeten meer stemmen De gemeente Den Haag gaat volgend jaar een campagne voeren om meer werknemers van internationale organisaties in Den Haag op 19 maart naar de stembus te lokken voor de gemeenteraadsverkiezingen. Deze opkomstbevorderende campagne is bedoeld voor alle Hagenaars, maar richt zich specifiek op doelgroepen die een extra duwtje in de rug nodig hebben om te gaan stemmen. Hieronder de expats die in de residentie wonen. Nederland gelukkig vierde Nederland staat in de lijst van gelukkige landen (van de Verenigde Naties) op een vierde plek. Dat blijkt uit het World Happiness Report. De Denen, Noren en Zwitsers staan nog boven ons. De onderzoekers hebben onder meer gekeken naar de jaren die mensen gemiddeld in goede gezondheid leven. Ook vrijgevigheid, de vrijheid om keuzes te maken, vrij zijn van corruptie en het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking tellen mee. foto: peter beemsterboer Hoogopgeleiden verlaten Portugal Elke vijf minuten verlaat een Portugees zijn land! Volgens overheidsambtenaren en onderzoekers zouden jaarlijks mensen vertrekken, een cijfer vergelijkbaar met het Ierse. De cijfers liggen ook in lijn met die van de vorige Portugese exodus in de jaren zestig van vorige eeuw. Met één verschil: de hedendaagse emigranten zijn vaak universitairen of hooggeschoolde professionals. n 10 VERTREK NL NOVEMBER 2013

11 kortom Emigratie naar Mars populair Er hebben zich ruim kandidaten gemeld voor emigratie naar Mars. Dat heeft de organisatie bekendgemaakt. Mars One wil in 2023 vier mensen twee mannen en twee vrouwen op een enkele reis naar Mars sturen. De deelnemers kiezen er vrijwillig voor de rest van hun leven op de planeet door te brengen. Ze moeten gaan wonen in speciale verblijven die volgens plan eerder naar de planeet worden gebracht met onbemande raketten. Later zouden er meer teams moeten volgen. In 2015 beginnen trainingen van zeven jaar. Nieuwe technologie De meeste aanmeldingen komen uit de Verenigde Staten (zo'n ), India (21.000) en China (13.000). Volgens de Nederlandse oprichter Bas Lansdorp is de bemande Marsreis mogelijk met nieuwe technologie en betaalbaar door het schrappen van de terugreis. n illustratie andrea kruis Online programma voor Nederlands onderwijs Op dit moment is er veel onduidelijkheid en onzekerheid over de toekomst van het Nederlands onderwijs in het buitenland. Dit als gevolg van de afschaffing van de subsidie voor Nederlands onderwijs in het buitenland. Gevreesd wordt voor sluiting van een flink aantal scholen. André Haardt, initiatiefnemer van Squla, een online platform met gaming- en social media-elementen, denkt een alternatief te kunnen bieden. We hebben een online oefenprogramma ontwikkeld waarin kinderen in alle groepen van de basisschool kunnen oefenen voor alle vakken. Deze online wereld sluit ook nog eens bij hun belevingswereld. Alles op het juiste niveau dankzij adaptieve technologie. Kinderen spelen thuis met en tegen vriendjes, leerkrachten spelen met de klas en ouders volgen en moedigen aan via de Ouder App. Kinderen oefenen niet alleen de Nederlandse taal, maar ook de cultuur. Ze worden op de hoogte gehouden van actualiteiten door middel van nieuwsquizzen, themaquizzen en activiteiten rondom bijzondere dagen, zoals de Kinderboekenweek en Sinterklaas. Meer informatie over online leren is te vinden op n NOVEMBER 2013 VERTREK NL 11

12 kortom Een nieuwe toekomst kan ook in eigen land Heel veel ruimte en rust plus het gevoel alsof je in het buitenland woont. Dat een nieuwe toekomst ook in eigen land kan, laat de regio Zeeuws-Vlaanderen zien. Uwnieuwetoekomst.nl is een initiatief van de drie gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen, het bedrijfsleven en de instellingen in Zeeuws- Vlaanderen. Het zet de regio op de kaart als aantrekkelijke emigratiebestemming. De omgeving van zee, kreken en dijken maakt dat het hier echt anders is dan in de rest van Nederland, zegt projectmanager Jeannette Groeneveld van onbegrensdzeeuwsvlaanderen.nl. Ook hebben we veel te bieden op het culinaire vlak en is de sfeer hier Bourgondisch. We zijn een volkje van vrijbuiters en alles op de grens. Daar komt dat gevoel van in het buitenland vandaan. Wat mensen niet altijd weten is dat in Zeeuws-Vlaanderen veel grote en middelgrote bedrijven gevestigd zijn, vertelt Groeneveld. Er is hier ook volop werk te krijgen. Niet in alle vakgebieden evenveel, maar zeker in de logistiek, de chemie, de techniek, maintenance, de zorg, horeca en toerisme. De werkloosheid is laag en er zijn ook voldoende mogelijkheden om zelf een bedrijf te beginnen. En mensen kunnen ook hier komen wonen en in België gaan werken. Daar zijn de kansen op werk ook royaal aanwezig. Uwnieuwetoekomst kan mensen die in Zeeuws-Vlaanderen willen komen wonen en/of werken behulpzaam zijn met praktische zaken. Als mensen zich bij ons inschrijven, gaan we met plezier met hen op pad door de regio, legt Groeneveld uit. We kunnen bijvoorbeeld vertellen waar de scholen zitten of andere specifieke vragen beantwoorden. Wij weten de weg. In 2014 wordt het 200-jarig bestaan van Zeeuws-Vlaanderen gevierd. Een ideaal moment om de sfeer van de regio te proeven, stelt Groeneveld. Rond de viering worden heel veel activiteiten georganiseerd waarbij iedereen van harte welkom is.. n Vingerafdrukken: wat je als emigrant moet weten Als Nederlanders staan we er vaak niet bij stil, maar als je als emigrant een visumaanvraag indient wordt in veel landen gevraagd om vingerafdrukken. Waar je daarvoor in Amerika op heel veel plaatsen terecht kunt, is het voor Nederlandse emigranten meestal een flinke zoektocht voordat ze weten waar ze moeten zijn. Vissers Executive Security Services BV, erkend door het Amerikaanse Consulaat in Nederland voor het afnemen van vingerafdrukken, is één van de weinige hierin gespecialiseerde Nederlandse bedrijven. Vooral mensen die veel landen bezoeken, zoals expats, emigranten op doorreis of studenten die tijdelijk naar het buitenland gaan, komen bij ons, vertelt eigenaar John Visser. Het afnemen van vingerafdrukken in Nederland vindt gewoonlijk alleen plaats bij verdachten van een strafrechtelijk vergrijp. De politie in Nederland is daar dan ook niet op ingesteld en weigert mee te werken aan het afnemen van vingerafdrukken voor emigratiedoeleinden. Het laten afnemen van vingerafdrukken is onderdeel van één van de ingevoerde beveiligingsregels na de aanslagen van 11 september 2001 in New York: iedere persoon die wil emigreren moet gecontroleerd worden op zijn of haar criminele achtergrond. Vingerafdrukken heb je nodig voor alle landen waar ze zo n criminal background check doen, zegt Visser. Bijvoorbeeld Amerika, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika, Zuid-Korea en Kenia, en in Europa Spanje en Frankrijk. Het geldt bijvoorbeeld voor Nederlanders die voor Shell werken. Visser ziet geregeld mensen die op eigen houtje aanrommelen omdat ze er geen geld aan willen uitgeven. Die gaan dan zelf aan de slag met een inktkussentje. Geen goed idee, benadrukt Visser. De apparatuur die ik gebruik is heel anders. n 12 VERTREK NL NOVEMBER 2013

13

14 Alleen de voorpret was al zo geweldig. Maanden zijn we bezig geweest om de route uit te stippelen. We zouden via Duitsland naar Oostenrijk en Italië rijden, héél Italië door tot aan de hak van de laars, Bari. Daar zouden we de overtocht naar Griekenland maken, om via Athene naar de Peloponnesos, het schiereiland in Griekenland te rijden. Vervolgens terug naar Italië, maar dit keer naar Ancona, en dan via Frankrijk en Luxemburg terug naar Nederland. Nog héél ouderwets deden we dat via landkaarten, niks navigatiesysteem! Van ieder land hadden we één kaart, behalve van de Benelux-landen, want die drie landjes konden wel op één kaart. De volgende uitdacolumn Dit kwam even bij me op: het refrein van de door Annie M.G. Schmidt geschreven songtekst Mijn Opa van Leen Jongewaard begint met: M n opa, m n opa, m n opa In heel Europa was er niemand zoals jij In heel EUROPA M n ouwe opa Nergens zo iemand als jij Europa bestaat geografisch en cultuurhistorisch uit 51 landen. 44 liggen er zonder meer op het Europese continent en daarvan zijn er 27 lid van de Europese Unie. Dat zijn behoorlijk wat landen. Als ik zo eens bedenk welke van die landen ik bezocht heb, dan zijn er dat redelijk wat, mede door een van de meest bijzondere reizen die ik gemaakt heb: op mijn motorfiets door Europa. Drie maanden lang ben ik, met een vriendin achterop, met die motor door Europa gereden, kilometer in totaal! foto: peter beemsterboer Voorpret 14 VERTREK NL NOVEMBER 2013

15 column In heel Europa ging was de bagage. We hadden natuurlijk niet zo veel plaats op de motor, dus waren we beperkt in onze kledingkeuze. Een hele grote uitdaging voor twee jong adolescente meiden! Eén voordeel: we hadden dezelfde schoen- én kledingmaat. Zo namen we twee leuke jurkjes mee, die we konden wisselen, twee spijkerbroeken, twee shortjes, twee paar chique schoenen naast de motorlaarzen, en nog wat T-shirtjes en bikini s. Alles ging in aparte plastic tasjes in de reistas; áls het zou regenen, zou het immers nat worden! Tot slot een tanktas met alle extra materialen en de kaarten voorop. Wij waren klaar met de voorbereiding. Nu de logistiek nog. Harry Potter Mobiele telefoons hadden we ook nog niet in dat tijdperk, dus ik sprak met mijn moeder af dat we zeker zouden bellen als we in Italië waren, in Bari bij de overtocht, bij de aankomst in Peloponnesos en de terugreis. De arme vrouw stond doodsangsten uit. Verder probeerde ik duidelijk te maken aan het thuisfront dat géén nieuws goed nieuws was maar ja, dat was onbegonnen werk. Uiteindelijk was het zover. We waren bepakt en bezakt en vertrokken op een zonnige vrijdagochtend. De families stonden ons uit te zwaaien en menig zakdoekje werd bevochtigd door een tranendal. Na drie uurtjes rijden maakten we onze eerste stop in Luxemburg. Al meteen zie je daar een totaal ander stukje Europa dan dat Nederland is. Een prachtig heuvelachtig landschap met heel wat geschiedenis, zoals de slag van Bastogne. Daarna kwamen we in Zuid-Duitsland terecht. C h i m è n e va n O o s t e r h o u t A c t r i c e e n p r e s e n tat r i c e va n d i v e r s e t e l e v i s i e p r o g r a m m a s, w o o n t s i n d s i n Z w e d e n. Slot Neuschwanstein in Beieren. Ik waande me direct in het kasteel en de heksenschool Zweinstein uit Harry Potter. Geweldig! Alleen probeerden wij met de motor direct boven aan de poort van het slot te komen. Nou, als je even googelt op het slot en de foto s bekijkt, dan begrijp je dat dit een mission impossible was! Hoe we die klus uiteindelijk geklaard hebben weet ik niet meer, maar we zijn avontuurlijk omhoog én weer veilig beneden in het dorp terecht gekomen én het indrukwekkende slot van binnen én van buiten bekeken! Onze reis door Europa zette zich voort. De families stonden ons uit te zwaaien en menig zakdoekje werd bevochtigd door een tranendal Temperamentvol We deden Oostenrijk aan. Wenen dit keer. Van de opera via de Lipizaner rijschool tot het Hundertwassermuseum. We lieten nu wijs de motor geparkeerd staan om met volle teugen van deze interessante stad te genieten, zonder motorstress dus. Vervolgens kwamen we terecht in Bella Italia, te beginnen in het kleurrijke Venetië! Gondeliers, Piazza - en Basilica de San Marco en op iedere hoek van de gracht een glasblazerij. Het levendige en bruisende Italië, met de temperamentvolle mensen. Als ze daar gewoon praten over het weer, denk je al dat er een verhitte discussie plaatsvindt. Trouwens, Noord-Italië heeft weer een totaal andere cultuur dan het zuiden. Daar doen ze het allemaal wat rustiger aan. Ik kan me nog herinneren dat wij rond het middaguur Bari binnenreden. Totaal uitgestorven leek dat oord, totdat er een jongetje de straat overstak en met een oorverdovend lawaai due ragazze su una moto de straten doorschreeuwde. Hetgeen niet meer betekende dan twee meisjes op één motor. Rollercoaster We bleken binnen luttele seconden de totale siësta van het gehele dorp verstoord te hebben. Overal openden zich luiken en ramen. Iedereen hing uit het raam en het decor toverde zich om tot een levende soap. Uiteindelijk bereikten we, wonder boven wonder, de veerboot en werd de motor in de touwen gehangen, zodat deze niet om zou vallen gedurende de vaart. Zoals beloofd belden we het thuisfront vanuit een telefooncel en tegen de tijd dat de avond viel, lagen we onder de sterrenhemel op het bovendek te luisteren naar de serenades die de hippies voor elkaar aan het spelen waren. De volgende dag bereikten we Griekenland, direct in het spannende Athene, waar we ons in de oudheid waanden, het tijdperk waar we de hele Griekenland-periode in zouden verblijven. Uiteindelijk zijn we op een Grieks strand beland, om daar de eerstvolgende dagen niet meer af te komen. Al met al een emotionele én lichamelijke rollercoaster zo n Europese motortrip, maar zeker een prachtige ervaring op het curriculum vitae! n NOVEMBER 2013 VERTREK NL 15

16 bed & breakfast leven 16 VERTREK NL NOVEMBER 2013

17 In deze rubriek vertellen eigenaren van een B&B over de passie voor het vak, de voor- en nadelen van het runnen van een B&B, de diversiteit aan gasten, maar natuurlijk ook wat hun eigen locatie zo bijzonder maakt. tekst jorine de bruin In deze uitgave maakt u kennis met Albert, Karla en Mark Wagenar. Sinds 2010 runnen zij B&B Domaine Courbiac in Frankrijk. In 2010 begon het Franse avontuur voor de familie Wagenar. Albert Wagenar: We hebben toen ons huidige huis, inclusief de grond, overgenomen van een ouder Engels echtpaar. Zij keerden weer terug naar Engeland, want het onderhoud aan de gebouwen en het terrein werd te veel voor ze. In rap tempo breidde Bed and Breakfast (B&B) Domaine Courbiac zich daarna uit. We zijn begonnen met één gîte, het jaar erop kwamen er kampeerplaatsen bij en sinds 2012 staat er vernieuwd sanitair, een camping, chambres d hôtes en de gîte. Dit jaar (2013, red.) zijn we op ons maximum gekomen van twee gîtes, de chambres d hôtes en een minicamping met zes staanplaatsen. Positieve energie We hebben te maken met mensen die op vakantie zijn en dus over het algemeen altijd goedgehumeurd zijn. Het geeft ons veel voldoening om onze droomplek te kunnen delen met de gasten. Wanneer de gasten bij vertrek helemaal tevreden zijn over hun verblijf, geeft dat ons veel positieve energie. De familie Wagenar werkt, leeft en geniet in een prachtig deel van Frankrijk. Er heerst hier een heerlijk klimaat en we bouwen aan een hele nieuwe toekomst, ver weg van de drukte en stress in Nederland. Echte nadelen van een B&B in het buitenland zijn er volgens Albert niet. Alleen zo nu en dan het gemis van ouders, familie en goede vrienden. Volgens Albert zijn er vier kernwoorden die Domaine Courbiac het beste omschrijven: gastvrijheid, rust, ruimte en natuur. Gastvrijheid staat bij ons hoog in het vaandel, de vakantie van de gasten staat voorop. En rust De vakantie van de gasten staat voorop en natuur heeft betrekking op de omgeving waarin wij ons bevinden. De B&B ligt in een klein gehucht, Cinq Sols, bij het dorpje Courbiac in de Lot-et-Garonne. En qua ruimte bieden wij een terrein van 2,5 hectare aan. Iedere gast die hier komt, respecteert elkaars rust en ruimte. Wijnboer Gastvrijheid vinden wij enorm belangrijk. Alles mag bij ons en niets moet. Wil je mee-eten? Gezellig. Heb je daar vanavond even geen zin in? Ook goed. Of we de naam van een goed restaurant weten? Natuurlijk hebben we een paar leuke adresjes voor je. Vind je de wijn lekker? Wat fijn om te horen. Ga gerust een keer mee naar onze wijnboer. En zo kan ik nog wel tig andere voorbeelden noemen. Toekomst De B&B heeft op dit moment geen plannen om verder uit te breiden. We proberen eerst de lijn voort te zetten zoals we die de afgelopen jaren hebben opgebouwd. In de toekomst willen we ons wellicht nog gaan richten op een nieuwe doelgroep, bijvoorbeeld golfers, 65+ers, wandelaars of fietsers om op die manier het seizoen te kunnen verlengen. Eerst maar eens lekker genieten van de rust, ruimte en natuur om ons heen. n Wilt u ook een verblijf boeken bij Domaine Courbiac of meer informatie? Albert, Karla en Mark Wagenar Domaine Courbiac Camping, gîtes en chambre d hôtes Cinq Sols Courbiac 0033 (0) NOVEMBER 2013 VERTREK NL 17

18 thema Als je gaat emigreren naar een ander Europees land, kun je profiteren van allerlei voorrechten. Van het meenemen van je Nederlandse pensioen, tot het krijgen van juridische bijstand bij geschillen over de aankoop van een huis, of toelages als je een tussenjaar vrijwilligerswerk gaat doen. Je moet alleen wel de weg weten te vinden in het oerwoud van Europese organisaties en partners van organisaties die je kunnen helpen aan informatie en subsidiepotjes. tekst marjolein stoop illustratie andrea kruis 18 VERTREK NL NOVEMBER 2013

19 thema De voordelen van verhuizen naar een ander Europees land Europa Wat heb je eraan? NOVEMBER 2013 VERTREK NL 19

20 thema Of je nu voor of tegen Europa bent, Europa en haar interne markt zijn al 20 jaar een feit, dus laten we eruit halen wat erin zit. Volgens Andy Klom, de Nederlandse vertegenwoordiger van de Europese Commissie, zijn er vier grondrechten die je als Europees burger automatisch hebt als je naar een ander Europees land emigreert: Er zijn helemaal geen grenzen meer in termen van het handelen in goederen, het exporteren van diensten, het vrije verkeer van kapitaal, maar ook in het vrije verkeer van personen, legt Klom uit. Hij vindt dan ook niet dat je moet spreken van emigreren als je verhuist naar een ander Europees land. Dat doe je pas als je vertrekt naar het echte buitenland, vindt hij. Als Nederlander mag je je dus vestigen in de EU. Bovendien mag je handelen in het Politieke invloed uitoefenen Op de site ec.europa.eu/citizensinitiative/public/welcome?lg=nl kun je zelf een burgerinitiatief starten, of een initiatief steunen. Bijvoorbeeld: Let me vote, stemrecht voor iedere politieke verkiezing in de lidstaat waar je woont. In mei 2014 vinden de verkiezingen plaats van het Europees Parlement, het orgaan dat, samen met de Europese Raad, wetgeving goed- of afkeurt. Via twitter.com/europatweets kun je met Europarlementariërs twitteren. En op Facebook kun je met Neelie Kroes discussiëren over digitaal onderwijs: www. facebook.com/neeliekroes buitenland. Dat is niet alleen voorbehouden aan grote bedrijven, maar ook kleine zelfstandigen of zzp ers mogen hun diensten aanbieden in andere EU-landen, zonder dat ze daar extra heffingen of belastingen voor hoeven te betalen. Individuele werknemers mogen een baan zoeken in de EU. Klom: Of het nou voor korte of lange termijn is of voor de rest van je leven: je hebt het recht om een carrière op te bouwen, te wonen, te studeren, maar ook met pensioen te gaan in bijvoorbeeld Frankrijk, Spanje of Duitsland. Voorwaarden Daar zijn wel bepaalde voorwaarden aan verbonden. Je krijgt drie maanden de tijd om een baan te vinden of om aan te tonen dat je een inkomen hebt. Als dat niet lukt, moet je terug want je kunt niet ten laste komen van een ander land, legt Klom uit. Je hebt bijvoorbeeld je hele leven gedroomd van een huisje in Frankrijk om je pensioen door te brengen. Aan je Nederlandse pensioen is waarschijnlijk een ziektekostenverzekering verbonden. Dan kun je aantonen: ik kom niet ten laste van de Franse regering. Of als je gaat studeren aan de Spaanse universiteit, dan neem je je studiebeurs mee uit Nederland. Dat zijn dus je rechten als burger van de EU. Die geven heel veel kansen op dit ogenblik. In alle 28 lidstaten van de EU zijn 'Vertegenwoordigingen van de Europese Commissie' gevestigd om de belangen van de EC uit te dragen. Andy Klom is directeur van de vestiging in Den Haag. Hij ziet het als een soort ambassades die politici bijpraten over nieuwe besluiten uit Brussel, en andersom informeren ze Brussel over wat er in de lidstaten leeft. Een ander belangrijk onderdeel van het werk van Klom en zijn 23 medewerkers is om burgers te informeren over Europa. Dat doen ze vooral via partners die vervolgens stukjes van het beleid uitdragen. Zo is er Eurodesk, dat jongeren informeert over studeren in het buitenland. Een andere partner is Eures, een Europees arbeidsbureau met een enorme vacaturebank. Klom: We kunnen wel zeggen: je hebt het recht om te werken in een ander land, maar daar heb je niets aan als je geen baan kunt vinden. Klagen Als een ander EU-land je diploma of beroepskwalificatie niet wil erkennen, als je problemen hebt bij de inschrijving van je auto, met je arbeidsrechten, de sociale zekerheid, de inkomstenbelasting, je stemrecht, kun je terecht bij een Solvit Centrum dat in iedere lidstaat te vinden is: ec.europa.eu/solvit/site/about/index_nl.htm. Het duurt wel een week of tien voor je klacht behandeld is. Voor klachten over de EU zoals een EU-subsidie die ten onrechte maar half is uitgekeerd of over documenten die je niet mag inzien, kun je terecht bij de Europese Ombudsman: europa.eu/nl/home.faces Kijk voor consumentenklachten of -vragen eens op het Europees Consumenten Centrum. Want wist je bijvoorbeeld dat in Europa iedere consument recht heeft op een garantie van minimaal twee jaar? 20 VERTREK NL NOVEMBER 2013

MODULE II. Wat heb jij aan de Europese Unie?

MODULE II. Wat heb jij aan de Europese Unie? MODULE II Wat heb jij aan de Europese Unie? In de Europese Unie ben je als consument goed beschermd. Producten moeten aan allerlei veiligheidsvoorschriften voldoen, reclame mag niet misleidend zijn en

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

AEG deel 3 Naam:. Klas:.

AEG deel 3 Naam:. Klas:. AEG deel 3 Naam:. Klas:. 1-Video Grensverleggend Europa; Het moet van Brussel. a-in welke Europese stad staat Jan Jaap v.d. Wal? b-beschrijf in het kort waarom een betere Europese samenwerking nodig was.

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren

Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren Europa Morgen www.europamorgen.nl Deze site geeft antwoord op vragen als: - Hoe zit de Europese Unie in elkaar? - Wat kan de EU voor de inwoners van

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

verkrijgbaar via www.nmbs.be

verkrijgbaar via www.nmbs.be verkrijgbaar via www.nmbs.be Waar hang jij dit jaar uit? Wachten op de zon in Belgenland, op uitstap naar zee of de Ardennen? Of zoek je toch liever het avontuur op? Komt mooi uit, want met je eigen InterRail

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel 1 ECC-Net: Travel app Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland Een gezamenlijk project van het Netwerk van Europese Consumentencentra Naam van de APP ECC-Net:

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT DE EUROPESE UNIE JANUARI 2016 - POLITIEK IN PRAKTIJK #1 EERSTE EN WAT HEB JE NODIG Grote letters A, B en C Aftelklok (op digibord) 50 sterren, uitgeprint op geel papier Circa 4 grote enveloppen Een prijsje

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Letters, woorden, boeken

Letters, woorden, boeken Melkweg Lezen van Alfa B naar Alfa C Letters, woorden, boeken Participatie: De bibliotheek Merel Borgesius Kaatje Dalderop Willemijn Stockmann Colofon Melkweg: Letters, woorden, boeken, 2016 Dit boekje

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Geschiedenis achtergrond.

Geschiedenis achtergrond. Geschiedenis achtergrond. De Subkarpaten, de regio in de Oekraïne waar Livia en Attila wonen, was vroeger onderdeel van Hongarije. Voor 1920 Hongarije was erg groot, maar omdat het land één van de verliezers

Nadere informatie

Ik ben de Hamer. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. HET BESTUUR VAN DE EUROPESE UNIE GROEP 7 8

Ik ben de Hamer. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. HET BESTUUR VAN DE EUROPESE UNIE GROEP 7 8 Ik ben de Hamer Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Goedendag! Als

Nadere informatie

BOX 53/54/55. Deze 3dvd-box verschijnt in juni en neemt de kijker mee op een treinreis door o.a. Zwitserland, Groot-Brittannië en Duitsland.

BOX 53/54/55. Deze 3dvd-box verschijnt in juni en neemt de kijker mee op een treinreis door o.a. Zwitserland, Groot-Brittannië en Duitsland. RAIL AWAY Al meer dan 20 jaar is de serie Rail Away een begrip onder treinliefhebbers. De eerste uitzending vond plaats op 6 januari 1996 en sindsdien zijn er 25 seizoenen met meer dan 180 afleveringen

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin.

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. 106 l linda. nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. Revino Werners (8) woont met zijn zusjes

Nadere informatie

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel)

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Als voorbereiding op de opdracht kunt u onderstaande tekst lezen. Wat heb jij aan Europa Europa een ver van je bed show? Nee hoor. Je eten, je kleding, de prijs

Nadere informatie

Waarom loopt de economie nog steeds niet echt lekker? Michiel Verbeek, 2 december 2015

Waarom loopt de economie nog steeds niet echt lekker? Michiel Verbeek, 2 december 2015 Waarom loopt de economie nog steeds niet echt lekker? Michiel Verbeek, 2 december 2015 4 Onderwerpen: 1. De financiële crisis van 2008 2. Geldschepping 3. Hoe staan de landen er economisch voor? 4. De

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr Honger! (voor jonge kinderen) Drie kinderen lopen naar school. Opeens zien ze een heel rare man in oude kleren. Hij vraagt om een beetje geld voor eten. Natuurlijk schrikken de kinderen en denken ze aan

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast

Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast Tekst 4 Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast 5 10 15 20 25 30 35 40 (1) Postbodes gezocht. Standplaats: Reykjavik. Vereist: een goede conditie. Kennis van de IJslandse taal niet nodig. Zomaar

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Nieuwjaarstoespraak 2017 Burgemeester Visser. Beste inwoners van Twenterand, jong en oud, dames en heren,

Nieuwjaarstoespraak 2017 Burgemeester Visser. Beste inwoners van Twenterand, jong en oud, dames en heren, Nieuwjaarstoespraak 2017 Burgemeester Visser Beste inwoners van Twenterand, jong en oud, dames en heren, Van harte welkom in de vernieuwde Zandstuve, hier in Den Ham. Zoals u inmiddels weet, is het voor

Nadere informatie

GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE?

GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE? Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Veilig Thuis, tel.: 0800 2000 Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een uitgave van JIP Den Haag en Middin.

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU?

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in tweetallen aan de slag en krijgen een werkblad. Welk land hoort bij de omschrijving? Elke lidstaat van

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen?

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen? Dienst Voogdij Hoe zal deze dienst je helpen? Aankomst in België Je bent nog geen 18 en in België aangekomen zonder je vader of moeder. Je zoekt hulp of opvang, of je werd door de politie onderschept.

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Lesbrief Iedereen betaalt belasting

Lesbrief Iedereen betaalt belasting Lesbrief Iedereen betaalt belasting inleiding Iedereen betaalt belasting» waar komt het geld vandaan?» waar gaat het geld naar toe?» nederland, europa en de wereld» Iedereen betaalt belasting 1 Iedereen

Nadere informatie

DINEREN IN DE HOFTRAMMM

DINEREN IN DE HOFTRAMMM DINEREN IN DE HOFTRAMMM De bijzondere creatie van Bobby van Galen en Pierre Wind Foto s en tekst: Martien Versteegh Eigenaar en gastheer Bobby van Galen heet u van harte welkom Het begon met een droom

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Informatie voor grensarbeiders

Inhoudsopgave. Informatie voor grensarbeiders Inhoudsopgave WERKEN IN TWEE LANDEN 2 Wonen in Nederland en werken buiten Nederland Waar verzekerd bij werken in twee landen Voorkom dubbele premiebetaling Werkgevers- en werknemersverklaring DE PROCEDURE

Nadere informatie

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys INHOUD 1. Algemene kennis over de EU 2. Wat ging eraan vooraf 3. Structuur 4. Totstandkoming wetten De Europese Unie: 500 miljoen mensen 27 landen EU-landen Kandidaat-EU-landen

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

4. Organisatorische en financiële problemen, want ze zijn niet goed voorbereid op deze grote aantallen studenten.

4. Organisatorische en financiële problemen, want ze zijn niet goed voorbereid op deze grote aantallen studenten. Antwoorden thema 1 Studie en beroep Oefening 2 1. Met 25 procent. 2. De economische crisis. 3. Omdat de kansen op de arbeidsmarkt toch slecht zijn. 4. Organisatorische en financiële problemen, want ze

Nadere informatie

Doelgroep De doelgroep van het onderzoek bestaat uit Nederlanders van 18 jaar en ouder.

Doelgroep De doelgroep van het onderzoek bestaat uit Nederlanders van 18 jaar en ouder. Onderzoek in opdracht van Linden & Barbosa Datum: mei 2013 Doelgroep De doelgroep van het onderzoek bestaat uit Nederlanders van 18 jaar en ouder. Informatie over de onderzoeksopzet Aan het onderzoek namen

Nadere informatie

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Wanneer gebruiken? Deze instructie is alleen van nut indien u een aanvraag wilt indienen voor een jongere die langer dan 3 maanden in Nederland

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015 Auteur: Wendy Verkerk- Klein Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van TOV te Tiel. Februari 2015 is stichting Jij bent TOV opgericht waardoor we dit jaar

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB september 2013

Nieuwsbrief SHIB september 2013 Nieuwsbrief SHIB september 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB SHIB 10 jaar en meer Al eerder lieten we weten: SHIB bestaat dit jaar 10 jaar!

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag.

De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Ik ben Simkaart! De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese Unie Pagina

Nadere informatie

EVS. European Voluntary Service

EVS. European Voluntary Service EVS European Voluntary Service Youth in Action Vrijwilligerswerk in het kader van Youth in Action Youth in Action www.youthinaction.be JINT vzw www.jint.be Nationaal Agentschap (NA) voor Vlaanderen Wat

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Knabbel en Babbeltijd.

Knabbel en Babbeltijd. Knabbel en Babbeltijd. (zorg ervoor dat je deze papieren goed leest, uitprint en meeneemt naar de VBW) Het thema van deze VBW-week is Zeesterren. Het thema is de titel van de week (dus geen kreet of korte

Nadere informatie

MODULE V. Ben jij nou Europees?

MODULE V. Ben jij nou Europees? MODULE V Ben jij nou Europees? V.I Wat is Europees? Wat vind jij typisch Europees? En wie vind jij typisch Europees? Dat zijn moeilijke vragen, waarop de meeste mensen niet gelijk een antwoord hebben.

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten

Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten Naar mijn vriendin 19 maart ging ik in de middag naar Den-Haag met de trein. Ik zag hier wel erg tegenop met 6 maanden zwangerschap zo,n lange reis

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa

Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Werkgelegenheid & Europees Sociaal Fonds Werkgelegenheid sociale zaken Europese Commissie 1 Eures: uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Bent u op zoek

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Belangen: Rusland versus de EU

Belangen: Rusland versus de EU Belangen: Rusland versus de EU Korte omschrijving werkvorm Leerlingen denken na over de redenen waarom Rusland en de EU zich met het conflict in Oekraïne bemoeien. Dit doen zij door eerst een tekst te

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Naam: Vakantie. Vraag 1. Ben je weleens op vakantie geweest? Waarheen? Werkblad vakantie - Aardrijkskunde groep 5 - Niveau blauw.

Naam: Vakantie. Vraag 1. Ben je weleens op vakantie geweest? Waarheen? Werkblad vakantie - Aardrijkskunde groep 5 - Niveau blauw. Naam: Vakantie _ Een groot aantal Nederlanders gaat ieder jaar één keer op vakantie. Vaak gaat de reis naar het buitenland, bijvoorbeeld naar Duitsland, Frankrijk, Spanje, of nog verder. Maar Nederlanders

Nadere informatie

Factsheet Europees Vrijwilligerswerk (EVS) - Youth in Action

Factsheet Europees Vrijwilligerswerk (EVS) - Youth in Action Factsheet Europees Vrijwilligerswerk (EVS) - Youth in Action Met EVS naar het buitenland Met deze factsheet willen wij je informeren voordat je met EVS naar het buitenland vertrekt. Er staat informatie

Nadere informatie

Statistiek internationale kinderontvoering 2008

Statistiek internationale kinderontvoering 2008 Statistiek internationale kinderontvoering 8 Cijfers 8 Aantal zaken: Aantal betrokken kinderen: Aantal afgeronde zaken : Aantal kinderen in afgeronde zaken: Inkomende zaken: 59 76 44 57 Verzoeken teruggeleiding?

Nadere informatie

Statistiek internationale kinderontvoering 2008

Statistiek internationale kinderontvoering 2008 Cijfers 8 Statistiek internationale kinderontvoering 8 Aantal zaken: Aantal betrokken kinderen: Aantal afgeronde zaken : Aantal kinderen in afgeronde zaken: Inkomende zaken: 59 76 44 57 Verzoeken teruggeleiding

Nadere informatie

nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland

nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland

Nadere informatie

Personeel zoeken in Europa. Informatie voor werkgevers

Personeel zoeken in Europa. Informatie voor werkgevers Personeel zoeken in Europa Informatie voor werkgevers Personeel zoeken in Europa Bent u regelmatig op zoek naar geschikt personeel? Heeft uw organisatie ieder jaar weer een piek in de behoefte aan arbeidskrachten?

Nadere informatie

Ik ben het Net. Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! VISSERIJ 7 8 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer.

Ik ben het Net. Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! VISSERIJ 7 8 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. VISSERIJ Ik ben het Net Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese Unie Haring! Verse

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen

samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen Voorwoord Alexander Pechtold 1 Het gaat goed met Nederland. In ons land wonen de gelukkigste, gezondste en best opgeleide

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit Wat vind jij daar van? nou Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit De Rutgers Nisso Groep ontwikkelt in opdracht van ZonMw een website voor en met jongeren met een Turkse, Marokkaanse

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

Nederlands CSE GL en TL

Nederlands CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-15.30 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie