Jaarverslag Kennis vergaren, kennis delen. Verkort.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2006. Kennis vergaren, kennis delen. Verkort. www.debascule.com"

Transcriptie

1 Verkort Jaarverslag 2006 De Bascule De Bascule is een academisch centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie voor de regio Amsterdam en omstreken. Wij richten ons op kinderen en jeugdigen van nul tot achttien jaar en op hun ouders of verzorgers. De Bascule werkt nauw samen met beide universiteiten in Amsterdam. Door een brug te slaan tussen wetenschap en praktijk bieden wij wetenschappelijk verantwoorde behandeling, ondersteuning en onderwijs. Wij spelen flexibel in op nieuwe ontwikkelingen door middel van snelle programmaontwikkeling en methodiekimplementatie. Kennis vergaren, kennis delen De kinder- en jeugdpsychiatrie - en dus ook de Basculebevindt zich in een overgangssituatie en dat gold des te meer voor 006. De Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ) en daarmee de kinder- en jeugdpsychiatrie valt onder de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Maar per 1 januari 008 zal Harrie van leeuwen deze zorg volledig onder de Zorgverzekeringswet gaan vallen. Dat betekent dat er meer ruimte zal zijn voor marktwerking en daarmee samenhangende concurrentie. Het gevolg is dat het bedrijfsrisico groter wordt en er meer onzekerheden, maar ook meer kansen zijn. De overgangsjaren 006 en 007 worden door instellingen gebruikt om hun toekomstige koers uit te zetten. Dat geldt ook voor de Bascule. Onze koers is gestoeld op een aantal kernwaarden, die ook voor de toekomst van belang zijn. Zo willen wij binnen ons verzorgingsgebied kinderen en jeugdigen de best mogelijke psychiatrische zorg bieden. Dat betekent dat deze zorg bij voorkeur empirisch wetenschappelijk gefundeerd is en op zijn effectiviteit is onderzocht. We vinden dat het onze plicht is om steeds oog te hebben voor groepen die tot dusver onvoldoende bediend werden. We zijn er dan ook trots op dat we in het afgelopen jaar voor zo n groep - de kinderen uit de jeugdbeschermingssector - twee evidence based programma s hebben geïntroduceerd. Een ter voorkoming van mishandeling (Parent Child Interaction Therapy) en een ander om het trauma na huiselijk geweld te behandelen (Trauma-Focused Cognitive Behavioral Therapy). Met het oog op de specifieke aanpassing die de culturele achtergrond van jongeren soms vraagt, is het schakelprogramma voor Marokkaanse jongeren met een (dreigende) delinquente ontwikkeling opgestart. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van een groot aantal zorginnovaties. Als academisch centrum vinden we het tenslotte belangrijk om kennis te vergaren en te delen met anderen, zowel met studenten als collega s en collega-instellingen. Veel meer dan voorheen zal de komende jaren een goede bedrijfsvoering een kritische succesfactor blijken bij het verder uitbouwen van het maatschappelijk ondernemersschap dat we voorstaan. Het afgelopen jaar is hieraan erg hard gewerkt door de medewerkers van de ondersteunende diensten. Harrie van Leeuwen, Raad van Bestuur 1

2 Alle ogen gericht op nieuwe behandelvormen De Bascule streeft naar kwaliteit. We willen de best mogelijke zorg bieden en zoeken actief naar nieuwe veelbelovende behandelprotocollen. In de loop van 2006 is de Bascule gestart met de invoering van behandelmethodieken die bewezen effectief zijn, of te wel: evidence based. In 2006 zijn we gestart met: PMTO (Parent Management Training Oregon) met name in het cluster Kinderen, voor kinderen met gedragsproblemen. EMDR (Eye Movement Desensitisation Reprocessing) en cognitieve gedragstherapie voor getraumatiseerde kinderen. Ook zijn in 2006 de voorbereidingen getroffen om de volgende behandelmethodieken in te voeren: PCIT (Parent Child Interaction Therapy) voor live-coaching van ouders in interactie met hun jonge kind (2 tot 7 jaar) om de kwaliteit van de ouder-kind relatie te verbeteren en ouders te leren weer regie in de opvoeding te nemen. TF-CBT (Trauma Focused Cognitive Behavior Therapy). In deze vorm van psychotherapie worden traumasensitieve interventies gecombineerd met cognitieve gedragstherapie, ouders en kinderen leren vaardigheden om met hun trauma om te gaan. MTFC-P (Multidimensional Treatment Foster Care for Pre-schoolers) heeft als uitgangspunt dat effectieve behandeling van jonge pleegkinderen plaatsvindt binnen een functioneel gezinsklimaat, opvoedouders hebben binnen het behandelprogramma een primaire rol. Evidence based programma De Bascule streeft er naar dat ieder cluster in 2008 beschikt over minstens één evidence based programma. Begin 2006 beschikte de Bascule al over een groot aantal geprotocolleerde behandelingen en evidence based behandelmethodieken, zoals: FFT (Functionele Gezinstherapie) een vorm van gezinstherapie voor gezinnen met jongeren die in aanraking zijn gekomen met het strafrecht. En de Mandometermethode, voor jongeren met eetstoornissen. In 2006 waren er op 31 december 723 personeelsleden in loondienst.

3 PCIT werkt echt! Het succes van Bascule Extern Per 1 januari 2007 zijn de afdelingen Psychiatrische Gezinsbehandeling en Therapeutische Gezinsverpleging samengevoegd tot cluster Gezinnen. PCIT (Parent Child Interaction Therapy) is een effectief bewezen ouderkind interactietherapie uit Amerika waarbij ouders gecoacht worden in de omgang met hun kind. De therapeut staat achter een one-way-screen en coacht de ouder die in een speelruimte met het kind zit. Het is een effectief bewezen therapie voor jonge kinderen met ernstige gedragsproblemen en de behandeling duurt ongeveer 15 weken. Er zijn in Nederland nog weinig behandelingen voor kinderen met gedragsproblemen die bewezen effectief zijn. Frederique Coelman Enige in Nederland Frederique Coelman is bij de Bascule manager van het cluster Gezinnen en projectleider van PCIT. Zij heeft zich verdiept in de behandeling en geeft zelf therapie. In Nederland is de Bascule de enige instelling die met PCIT werkt. Frederique: Het is erg interessant en spannend om een Evidence Based Programma uit Amerika in Nederland te starten. Spannend is het contact leggen en informatie uitwisselen met Amerikaanse collega s en het uitzoeken of de behandeling ook in Nederland gegeven zou kunnen worden. Uiteindelijk is er een plan gemaakt om de therapie hier in Nederland uit te zetten. Dit was heel inspirerend. Ik ben erg enthousiast over de behandeling want het werkt echt, dat is uitgebreid aangetoond in Amerika. Als hulpverlener geeft dit programma mij een trots en voldaan gevoel. Je ziet dat het werkt en dat een gezin weer op de goede weg komt. De problemen nemen af en de kwaliteit van de ouder-kind relatie neemt toe. Ze hebben thuis meer plezier met elkaar. Ouders zijn meer ontspannen en de gedragsproblemen van hun kind nemen af. Met PCIT bereik je echt iets. In Nederland is de Bascule de enige instelling die met PCIT werkt. Volgens Frederique zijn de medewerkers ook erg enthousiast over de therapie. De therapie is goed beschreven middels een uitgebreide handleiding. Daardoor geeft het programma veel houvast en duidelijkheid aan de therapeuten. Dit betekent voor de therapeuten dat ze deze handleiding ook moeten volgen en dat ze veel formulieren en vragenlijsten moeten invullen. De therapeuten worden getoetst in de uitvoering van de behandeling. Begin 2007 zijn de eerste gezinnen gestart met de behandeling. Bascule Extern is een bijzondere school voor bijzondere jongeren. De school geeft speciaal onderwijs op Havo en Vwo-niveau aan jongeren met een psychiatrische stoornis. Naast onderwijs geeft Bascule Extern hen ook begeleiding en poliklinische behandeling. Bascule Extern is een samenwerkingsproject tussen het Altra College en de Bascule. Het Altra College verzorgt het onderwijs en de Bascule neemt de behandeling voor haar rekening. Veilig leerklimaat In augustus 2003 startte Bascule Extern met twee groepen voor jongeren met psychiatrische problemen op Havo/ Vwo-niveau. Voornamelijk voor jongeren met een aan autisme verwante stoornis Autisme Spectrum Stoornis (ASS), omdat er voor hen onvoldoende passend aanbod was. Maar ook jongeren met andere problematiek kunnen bij Bascule Extern terecht. Daarbij wordt altijd goed afgewogen of het leerklimaat veilig blijft voor de leerlingen. Adriaan Verkade, teamleider en leerkracht van Bascule Extern: Wij kijken scherp naar de klassenindeling. Angststoornissen en andere internaliserende problematiek passen wel bij leerlingen met ASS. Maar leerlingen met externaliserende problematiek overheersen de ASSleerlingen te sterk. Die worden dan angstig en weten zich er geen raad mee. Zelf verantwoordelijk blijven Bij Bascule Extern zijn behandeling en onderwijs zeer nauw op elkaar afgestemd. Dit betekent dat ook de hulpverleners en de onderwijskrachten nauw moeten samenwerken. Ber van der Stegen, hoofd zorglijn autisme spectrum stoornissen en psychosen, van de Bascule: De hulpverlening is bedoeld ter aanvulling op en ondersteuning van de schoolgang. Niet alle jongeren krijgen automatisch een hulpaanbod, al is dat meestal wel het geval. Het kan gaan om psychiatrische begeleiding, (psycho)therapie, individuele coaching, muziektherapie en ouderbegeleiding. Daarnaast bieden we individuele trainingen zoals psycho-educatie. Groepstrainingen, zoals bijvoorbeeld sociale vaardigheidstraining, worden in de klas samen met de schoolmentor verzorgd. De behandelaars vinden het belangrijk dat ouders en jongeren zelf verantwoordelijk blijven en worden aangesproken op hun eigen competenties, waarbij we hen altijd laagdrempelig, open en transparant bij de schoolgang en de behandeling proberen te betrekken. Versterking van kwaliteit Inmiddels is Bascule Extern explosief gegroeid: van twee klassen van elk zeven leerlingen naar zeventien klassen met in totaal 140 leerlingen. Er werken nu 32 leerkrachten en tien behandelaars. De komende jaren zal Bascule Extern werken aan een verdere versterking van de kwaliteit. Verwacht wordt dat er nog winst geboekt kan worden in optimalisering van de samenwerking tussen de leerkrachten en behandelaars. Ook de rol van de ouders blijft een punt van Van twee naar zeventien klassen met 140 leerlingen. aandacht. Ber van der Stegen: Ouders zijn onmisbaar, goede zorg voor de cliënt is een samenwerkingsdriehoek tussen ouders, onderwijs en behandeling. Bron: Op het schoolplein, Onderwijs en jeugdzorg: van flirt tot vaste verkering. Artikel: Bascule Extern, de gouden greep voor leerlingen met een stoornis in het autistisch spectrum, door H. Offerman. Uitgave van Altra en SWP, 2007.

4 Ouders als partners in de zorg! De Centrale Cliëntenraad is er voor ouders of verzorgers van kinderen en jongeren die in behandeling zijn bij de Bascule. De raad denkt mee over de kwaliteit en de manier waarop de zorg geleverd wordt. Zij is de gesprekspartner van de Raad van Bestuur van de Bascule, namens alle ouders/verzorgers, kinderen en jongeren. Het gaat hierbij om belangrijke zaken als: voeding, veiligheid, klachtrecht, bejegening, kwaliteit van de zorg, nieuwbouw en dergelijke. Heidi Kuitert is moeder van een zoon van 12 jaar die in behandeling was bij de Bascule. Heidi is sinds 2002 lid van de Centrale Cliëntenraad en momenteel bekleedt zij de functie van secretaris. Het werk kost best veel tijd maar zij doet het met veel plezier en het geeft haar veel voldoening. Volgens Heidi is een Centrale Cliëntenraad van levensbelang voor Heidi Kuitert een organisatie als de Bascule. Het is erg belangrijk dat cliënten en ouders of verzorgers gehoord worden en inspraak hebben in hetgeen hen aangaat. Ouders of verzorgers zijn de specialisten op het gebied van hun eigen kind, als zij achter de behandeling staan heeft deze meer kans van slagen, Zij moeten thuis immers met hun kind werken aan de behandeling en zitten met de problemen als deze niet aanslaat, legt Heidi uit. In 2006 werd er in de Centrale Clientenraad aandacht besteed aan de vraag in hoeverre de Bascule de ouders ziet als partners in de zorg. Er is overeenstemming bereikt met de Raad van Bestuur om de inspraak van ouders in het behandelplan van hun kind voortaan via een protocol te regelen. Dit protocol zal in 2007 ontwikkeld worden en Basculebreed in gebruik worden genomen. Samenspraak Volgens Heidi is de Centrale Cliëntenraad in 2006 erg druk geweest met verschillende zaken. Wij willen graag dat alle clusters vertegenwoordigd zijn in de Centrale Cliëntenraad. Dit is nog niet voor alle clusters het geval. Wij zijn hier druk mee bezig en hopelijk kan dit in 2007 gerealiseerd worden. In 2006 hebben wij foldermateriaal gemaakt om andere ouders te werven. Daarnaast is er in samenspraak met de Raad van Bestuur in 2006 een ondersteuner aangenomen zodat we meer feedback kunnen krijgen vanuit de Bascule maar ook feedback kunnen geven aan de Bascule. Ook hebben we samen met de stafmedewerkerster interculturalisatie nagedacht over hoe ook allochtone ouders bereikt kunnen worden voor deelname aan de Centrale Cliëntenraad. Verder hebben we ons bezig Wij willen graag dat alle clusters vertegenwoordigd zijn in de Centrale Cliëntenraad. gehouden met het verbeteren van de looproute van de metro bij het AMC naar de Bascule aan de Meibergdreef. De Centrale Cliëntenraad zorgt ervoor dat, op onder andere deze punten, actie wordt ondernomen. De samenwerking van de Bascule met de Centrale Cliëntenraad is zeer positief. Hulpverleners kunnen cliënten aanmelden door contact op te nemen met het Centraal Aanmeld- en Informatiepunt Op de dagbehandeling bij de Bascule Stijn is 15 jaar en is sinds september 2006 in dagbehandeling bij de Bascule. Hij heeft 2006 bij de Bascule ervaren als een goed jaar. Persoonlijk heeft hij veel veranderingen meegemaakt. Hij heeft de afgelopen tijd veel jongeren en behandelaars zien ook van alles mee kan bespreken. Als ik in het logeerhuis ben gaan we wel eens een dagje uit. Dan gaan we bijvoorbeeld karten of naar het Aviodrome, vertelt Stijn. De jongeren hebben op de dagbehandeling ook inspraak in de Je kunt goed je verhaal doen. komen en gaan. Dat vond hij af en toe wel jammer. Stijn: Toch heb ik in 2006 veel vrienden gemaakt. In het begin was het heel erg wennen om bij een groep jongeren binnen te komen want ik was best in mezelf gekeerd. Nu vindt Stijn het erg leuk om samen met andere jongeren binnen de Bascule dingen te doen. Tijdens de ontspanningsuren op de dagbehandeling vindt hij het leuk om met vrienden te tafeltennissen. In het weekend zit hij graag achter de computer. Daarnaast doet hij aan de Braziliaanse vechtdans Capoeira. Één keer per maand verblijf ik een weekend in het logeerhuis. Daar vind ik het heel leuk en heb ik een goede vriend waar ik leuke dingen die gedaan worden. Iedereen mag zijn wensen en voorkeur op papier zetten. Tijdens de schoolvakantie zijn ze naar Artis geweest en hebben ze gebowld. De mentorgesprekken vindt hij fijn. Je kunt goed je verhaal doen en alles zeggen wat je wilt. Ook de sociotherapeuten luisteren heel goed naar je. Als ik Stijn vraag naar wat hij leuk vindt binnen de Bascule zegt hij: Muziektherapie. En dat zou ik graag nog vaker willen. In de toekomst wil hij graag leraar worden in het basisonderwijs en speciaal onderwijs. 6 7

5 Kerngegevens 006 Aantal cliënten Aantal medewerkers op 31 dec 2006 Budget de Bascule totaal waarvan budget Jeugdhulpverlening (JHV) (zorglijn therapeutische pleegzorg) waarvan subsidie scholen speciaal onderwijs waarvan budget cluster speciaal onderwijs en zorg..098 Productie 2006 Aantal AWBZ cliënten in zorg op 1 dec aantal dagen dag-en-nachtbehandeling AWBZ aantal deeltijdbehandelingen AWBZ aantal poliklinische contacten AWBZ 71.6 Capaciteit Jeugdhulpverlening (zorgprogramma s: behandeling, diagnostische opname, projectpleegzorg, weekend/steunpleegzorg, specialistische diagnostiek pleegzorg en adoptie, therapeutische pleegzorg hulp bij interlandelijke adoptie) Totale capaciteit aantal dagbehandelingsplaatsen 17 - aantal dag-en-nachtbehandeling plaatsen aantal logeerhuisplaatsen 6 Actief wachtlijstbeheer Er is binnen de clusters steeds meer aandacht voor zaken als doorlooptijden, wachtlijsten en wachttijden. Ook de toekenning van extra wachtlijstmiddelen hebben geresulteerd in maandelijkse interne monitoring van de tijd tussen aanmelding en behandeling. Er zijn wachttijden tussen de inschrijving en de start van de behandeling van gemiddeld 7 dagen voor de poliklinische en de dagbehandeling en gemiddeld 69 dagen voor de dag-en-nachtbehandeling. Wanneer een norm van 98 dagen (standaard norm in de GGZ) wordt gehanteerd, wordt deze norm bij 0-% van de cliënten overschreden. Klachten In het jaar 006 heeft de klachtencommissie zeven klachten ontvangen. Daarvan zijn er twee door bemiddeling afgerond, de andere zijn in behandeling genomen. Naar aanleiding van de (gedeeltelijk) gegrond verklaarde klachten zijn een aantal concrete verbeteracties ondernomen. Dit zijn: Het ontwerpen van een heldere regeling over de mogelijkheden en onmogelijkheden tot verlof en vakantie voor jongeren die dagbehandeling of dag-ennachtbehandeling bij de Bascule krijgen. De hoofdzaken van deze regeling zullen in het foldermateriaal voor ouders/verzorgers en/of jongeren worden opgenomen. Een aanscherping van de verplichting van de Bascule medewerkers om bij ontslag van een jeugdige adequate nazorg te regelen. Hernieuwde aandacht voor de verantwoordelijkheid van de Bascule medewerkers om zorg te dragen voor een ontslagbrief conform de HKZ normen. Het ziekteverzuimpercentage over 2006 was 4,2% Poliklinisch Dag/deeltijd Dag-en-nachtbehandeling Pleegzorg 171 Kinderen 109 Jeugd 7 Psychiatrie voor kinderen en jeugdigen met een verstandelijke beperking 98 Regionaal Centrum voor Kinder- en Jeugdpsychiatrie Gooi en Vechtstreek (RCKJP) Op 1 december 006 waren er totaal 09 cliënten in behandeling. Het totaal van het overzicht hiernaast is hoger omdat clienten in een jaar, zowel poliklinisch, in dagbehandeling als in dag-en-nachtbehandeling geplaatst kunnen zijn. Aantal cliënten per cluster 6 Psychiatrische Gezinsbehandeling 70 Forensische jeugdpsychiatrie 18 Therapeutische Gezinsverpleging 1 Orthopsychiatrische Residentiële Voorziening Amsterdam 8 9

6 Academisch centrum hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie bij het AMC: Dit doen we omdat we beter willen begrijpen hoe die stoornissen ontstaan en waarom een bepaalde behandeling werkt. Met behulp van de uitkomsten van die onderzoeken kunnen we behandelingen verbeteren. Frits Boer De Bascule is een academisch centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie. Maar waar staat dat academisch dan precies voor? Academisch betekent in de eerste plaats dat de Bascule meewerkt aan wetenschappelijk onderzoek. In samenwerking met het AMC, VUmc en de vakgroep sociale wetenschappen van de VU doet de Bascule onderzoek op het gebied van psychiatrische stoornissen en de behandeling daarvan. Frits Boer, Meer zicht op de werking Bij een onderzoek worden cliënten gevraagd of ze willen meewerken. Als ze willen meewerken vullen ze diverse vragenlijsten in over de problematiek, de behandeling en de voortgang. Door ook tijdens de behandeling te meten wat de resultaten zijn, hopen de onderzoekers meer zicht te krijgen op de werking van een behandeling. Als duidelijk is waarom iets werkt, kunnen de onderzoekers daarmee in de toekomst behandelingen verbeteren en nieuwe behandelingen ontwikkelen. Cognitieve gedragstherapie Frits Boer is betrokken bij verschillende onderzoeken binnen de Bascule: In 2006 is het buikpijnonderzoek gestart. Hierbij doen we onderzoek bij kinderen met onverklaarbare chronische Wim slot buikpijn. We behandelen deze kinderen met cognitieve gedragstherapie (door het beïnvloeden van de denkbeelden van de cliënt, kan deze zijn gevoelstoestand in gunstige zin veranderen, waardoor zijn gedrag verandert en zijn klachten verminderen). Door deze therapie leren kinderen en ouders anders om te gaan met de pijn, waardoor de klachten verminderen of soms zelfs verdwijnen. Vervolgens vergelijken we de resultaten van de behandeling met kinderen die alleen door een kinderarts zijn behandeld. Hierdoor krijgen we meer inzicht in de werking van de therapie en voor welke kinderen het werkt. Een onderzoek duurt gemiddeld drie tot vier jaar. Met de uitkomsten kunnen bepaalde behandelingen ontwikkeld of aangepast worden. Nieuw materiaal PI Research, de dochteronderneming van de Bascule, coördineert het sociaal wetenschappelijk onderzoek dat de Vrije Universiteit uitvoert in de Bascule. De VU bestudeert de problemen van de kinderen vanuit verschillende invalshoeken: de neuropsychologie, de ontwikkelingspsychologie en de orthopedagogiek. Daarnaast verricht PI Research in opdracht van derden onderzoek op het gebied van jeugdzorg en speciaal onderwijs. Wim Slot, directeur van PI Research en bijzonder hoogleraar jeugdbescherming, vertelt: In die onderzoeken komen theorie en praktijk samen, wat resulteert in nieuw PI Research heeft een grote rol gespeeld bij de ontwikkeling van de behandelprogramma s. materiaal voor hulpverleners die met moeilijke jongeren werken. PI Research heeft een grote rol gespeeld bij de ontwikkeling van de behandelprogramma s voor de Koppeling, het besloten behandelcentrum voor jongeren met ernstige gedragsproblemen. Verder heeft PI Research zich in 2006 bezig gehouden met de omzetting van het Amerikaanse PMTO (Parent Management Training Oregon) naar een Nederlandse versie. PMTO is een bewezen effectieve training voor ouders van kinderen met zeer lastig gedrag. Inmiddels wordt deze training door de Bascule gegeven. Doordat de Bascule nauw betrokken is bij wetenschappelijk onderzoek zijn de medewerkers op de hoogte van de meest actuele ontwikkelingen en hebben ze beschikking over de nieuwe behandelmethodes. Frits Boer: Wij zien het als een verplichting om deze kennis ook over te dragen aan de nieuwe generatie van hulpverleners. Zo geven verschillende medewerkers onderwijs aan studenten geneeskunde en aan studenten psychologie en orthopedagogiek. Praktijkervaring Een ander aspect van het academische karakter betreft de opleidingsactiviteiten van de Bascule. De Bascule verzorgt onderdelen van de opleiding tot kinderen jeugdpsychiater, klinisch psycholoog, GZ-psycholoog en master ontwikkelingspsychologie en -orthopedagogiek. Dit houdt in dat studenten die in opleiding zijn, bij de Bascule praktijkervaring kunnen opdoen. Zij worden daarin intensief begeleid door medewerkers van de Bascule. Daarnaast is er de mogelijkheid voor SPH studenten om bij de Bascule een stage te lopen. Op die manier draagt de Bascule bij aan de professionalisering van nieuwe medewerkers in de jeugdzorg. In 2006 zijn er in totaal 263 medewerkers een nieuw dienstverband aangegaan en zijn er 160 medewerkers vertrokken

7 Interculturalisatie is bij ons vanzelfsprekend Interculturalisatie is in een werkgebied, waarin meer dan 60% van de kinderen en jeugdigen van niet- Nederlandse herkomst is, één van de belangrijkste doelstellingen van de Bascule. Een aantal clusters heeft hun behandelprogramma s aangepast aan de verschillende culturele achtergronden van hun cliënten, bijvoorbeeld bij de functionele gezinstherapie (met specifieke aanpassingen voor Marokkaanse en Creools-Surinaamse gezinnen) of door meer outreachend te werken bij gezinnen die niet makkelijk bij de Bascule aankomen. Christie ter Haar en Erwinia Haimé zijn beide sociotherapeut op de dagbehandeling locatie Konijnenstraat van het cluster Forensische Jeugdpsychiatrie. Dit is een voorziening voor jongeren die met justitie in aanraking zijn gekomen of dreigen te komen, en bij wie sprake is van gedrags- en andere psychiatrische stoornissen. Binnen de dagbehandeling wordt gewerkt in een multicultureel en multidisciplinair team. Christie ter Haar en Erwinia Haimé Veelzijdigheid van mensen Bij de term interculturalisatie denken Christie en Erwinia aan de veelzijdigheid van mensen. Binnen de Bascule en hun werk zien zij de verschillende achtergronden en gewoontes van collega s en cliënten. De veelzijdigheid van collega s kun je gebruiken in je werk. De weerspiegeling van de samenleving zie je terug in de gemixte cliëntengroep. De Bascule als geheel is een mix, zowel wat betreft cliënten als medewerkers, legt Christie uit. Erwinia vindt het belangrijk dat er mensen van verschillende afkomst binnen een organisatie werken omdat het een afspiegeling is van de samenleving. Je hebt te maken met cliënten van verschillende afkomst. Cliënten vinden misschien ook sneller aansluiting wanneer er mensen van verschillende afkomsten binnen een organisatie werken. Respect Het werken in een multicultureel team heeft zo zijn voordelen. Doordat je gewend bent om te gaan met verschillende culturen leer je om mensen niet Binnen een multicultureel team is het belangrijk om transparant te zijn. te beoordelen op hun achtergrond en respect te hebben voor hun normen en waarden. Dit kun je ook weer gebruiken in het werken met de cliënten van verschillende afkomst. vertelt Christie. Zij vinden het beiden prettig om in een multicultureel team te werken. Erwinia: Naast dat je veel van elkaar kunt leren, werken wij in een ontzettend leuk team. Wij hebben veel respect voor elkaar. Ik vind ook echt dat je in een stad als Amsterdam met een divers team moet werken. Van mensen die bij de Bascule komen werken verwacht je een open houding ten opzichte van andere culturen en dat de vooroordelen die er zijn direct bespreekbaar gemaakt worden. Binnen een multicultureel team is het belangrijk om transparant te zijn. Toegankelijkheid Het voordeel van een multicultureel team voor de cliënten en hun ouders is dat het drempelverlagend is. Het biedt toegankelijkheid, zegt Erwinia. Volgens Christie en Erwinia wordt er binnen de Bascule goed met de verschillende culturen omgegaan. Interculturalisatie is geen beladen onderwerp waarmee iedereen de hele dag bezig is. Het is bij ons vanzelfsprekend!, besluiten Christie en Erwinia. In 2006 waren er bij de Bascule 188 vacatures

8 Gemeenschappelijke Verantwoordelijkheid Mark Bent De Bascule werkt veel samen met andere instellingen op het gebied van jeugdzorg. Een van die instellingen is Spirit, een instelling voor jeugdhulpverlening in Amsterdam. De koppeling Een gesprek met Mark Bent, Raad van Bestuur van Spirit: De Bascule en Spirit werken samen in diverse projecten: de twee instellingen hebben de Orthopsychiatrische Residentiële Voorziening Amsterdam opgericht en werken samen bij de werving en selectie van pleegouders. Daarnaast biedt de Bascule psychiatrische zorg in het JOC (de gesloten opvang voor jongeren van Spirit) en bij Beter met Thuis van Spirit. In 2006 spitste de samenwerking zich vooral toe op de voorbereidingen van de opstart van de Koppeling, het besloten behandelcentrum voor jongeren met gedragsproblemen die voorheen in jeugdgevangenissen werden geplaatst. Ketenpartners Naast de samenwerking in gezamenlijke projecten, zijn de Bascule en Spirit ook ketenpartners. Ze zitten met andere instellingen in diverse overleggen die gericht zijn op de onderlinge afstemming en samenwerking in de jeugdzorg in Amsterdam. Volgens Mark Bent is het heel goed dat de jeugdpsychiatrie en de jeugdhulpverlening meer met elkaar samenwerken dan vroeger. Het gaat om een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor de cliëntenpopulatie. Veel cliënten bevinden zich namelijk in het grensvlak tussen de kinder- en jeugdpsychiatrie en de jeugdhulpverlening. Daarom is het vanuit het cliëntenperspectief noodzakelijk dat we samenwerken. Door samenwerking is het bovendien mogelijk om een beter zorgproduct aan te bieden waardoor de kwaliteit van de zorg verhoogd wordt. Twee systemen Mark Bent is vooral betrokken bij de samenwerking op bestuurlijk niveau. Ook is hij goed op de hoogte van de situatie in de praktijk. Alhoewel de medewerkers uit verschillende bedrijfsculturen komen wordt er goed samengewerkt. Mark Bent: Ook op de werkvloer gaat het heel goed, de medewerkers voelen zich vooral collega s. Het ingewikkelde zit meestal in de twee systemen: zowel de Bascule als Spirit hebben hun eigen voorschriften en procedures, het is dan lastig om uit te vinden hoe en bij wie je zaken moet regelen. Daardoor duurt het soms lang voordat zaken geregeld zijn. Maar, zo voegt hij snel toe: dat ligt niet aan de bereidwilligheid van de mensen, maar aan de verschillende systemen van de jeugd GGZ en de jeugdhulpverlening. Mark Bent heeft inmiddels veel ervaring in de samenwerking met de Bascule en moet de organisatie dus wel een beetje kennen. Als ik vraag naar zijn visie op de Bascule, vertelt hij: Ik zie de Bascule vooral als innovatief, zowel in de zorgontwikkeling als in de samenwerking met de jeugdhulpverlening. Daar is men in den lande nog wel eens jaloers op, hoe wij het hier geregeld hebben. Hij vertelt dat de Bascule-medewerkers gewaardeerd worden om hun knowhow en vermogen tot samenwerken met collega s van andere instellingen. Bescheiden concurrentie Tegenwoordig zitten Spirit en de Bascule ook vaker in elkaars werkveld. Door de wijziging in financieringsstromen kunnen instellingen in de jeugdhulpverlening hun aanbod uitbreiden richting de kinder- en jeugdpsychiatrische zorg en omgekeerd. Dit is ook het geval bij Spirit en de Bascule. Maar er is volgens Mark Bent slechts Zowel de Bascule als Spirit hebben hun eigen voorschriften en procedures. sprake van een bescheiden concurrentie. De uitbreiding met kinder- en jeugdpsychiatrische zorg van Spirit is bovenal gericht op de eigen cliënten en bovendien zeer gering. Je hoeft geen concurrent van elkaar te zijn, zolang je de kernexpertise van de ander maar respecteert. De nieuwe financieringsstromen bieden juist meer mogelijkheden tot samenwerking. Hij is van mening dat dit in de toekomst alleen maar zal toenemen: Een goede ontwikkeling. Mark Bent ziet voor de toekomst nog talloze andere mogelijkheden van samenwerking met de Bascule. De Bascule is een logische partner, de eerste waar we aan denken. Denken in kansen Altra is een van de samenwerkingspartners van de Bascule. Altra biedt jeugdzorg én via het Altra College ook bijzonder voortgezet onderwijs. De Bascule en Altra werken samen bij projecten als Bascule Extern (zie het artikel elders in dit blad), het Transferium (een voorziening van Altra voor leerlingen die van school zijn gestuurd of helemaal geen school meer hebben) en de Koppeling (het besloten behandelcentrum voor jongeren, samenwerkingsverband van Altra, Spirit en de Bascule). Daarnaast verzorgt het Altra College het onderwijs voor onder andere cliënten van cluster Jeugd. Mareike Koster Een gesprek met Mareike Koster, Raad van Bestuur van Altra Vroeger, zo vertelt Mareike Koster, had de kinder- en jeugdpsychiatrie de naam nog wel eens arrogant te zijn. De kinder- en jeugdpsychiatrie kon je vergelijken met de Bijenkorf en de jeugdhulpverlening met de HEMA. Maar tegenwoordig is dat niet meer zo, Mareike Koster heeft nog nooit zoveel met de kinder- en jeugdpsychiatrie te maken gehad als in de afgelopen vijf jaar. We zijn tot het besef gekomen dat we samen verantwoordelijk zijn voor de kinderen in Amsterdam. En dat we niet zonder elkaar kunnen. Zo biedt de Bascule kinder- en jeugdpsychiatrische expertise aan Altra. En Altra is voor de Bascule weer van belang vanwege de signalerende functie: door de toegang tot de scholen, heeft Altra een belangrijke taak in de vroegtijdige signalering van psychiatrische problematiek. Coördinatie en afstemming De samenwerking tussen de jeugdhulpverlening en de kinder- en jeugdpsychiatrie wordt vaak bemoeilijkt door de verschillende stelsels met andere financiering en andere regelgeving. Daar moeten we inventief mee omgaan, want de samenwerking tussen de instellingen zal in de toekomst alleen maar intensiever worden, legt Mareike uit. Ze wijst echter wel op het belang van coördinatie en afstemming: Bij samenwerking is een goede regie nodig, want het gaat echt niet vanzelf! Op het gebied van de samenwerking stond het jaar 2006 voor Altra in het teken van het Transferium en de Koppe- ling. Bij dergelijke samenwerkingsverbanden spelen alle betrokken partners een essentiële rol. Volgens Mareike was er zonder een van de samenwerkingspartners niets gebeurd. Aanbod verplaatsen Ook voor de toekomst ziet Mareike nog nieuwe kansen in de samenwerking tussen de twee instellingen. Bijvoorbeeld door niet de kinderen te verplaatsen van de ene naar de andere instelling, maar door het aanbod te verplaatsen. Een kind wordt dan niet van Altra naar de Bascule verwezen, maar blijft in zijn eigen groep en wordt We zijn tot het besef gekomen dat we samen verantwoordelijk zijn voor de kinderen in Amsterdam. daar behandeld door een psycholoog of psychiater van de Bascule. Mareike: We moeten denken in kansen. Waar het uiteindelijk allemaal om gaat bij samenwerkingsprojecten is dat we de kwaliteit van het aanbod verbeteren en als je nadelen tegenkomt, dan doe je daar wat aan. Uiteindelijk is samenwerking pure winst

9 Organisatiestructuur de Bascule Raad van Commissarissen Raad van Bestuur Afdeling O, O & O Cliëntenraad Ondernemingsraad Medezeggenschapsraad 1 ste Geneeskundige Clusters Ondersteunende diensten Speciaal Onderwijs & Zorg Scholen Forensische Jeugdpsychiatrie Therapeutische Gezinsverpleging Psychiatrische Gezinsbehandeling Kinderen Regionaal Centrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie RCKJP Zorglijnen Jeugd Psychiatrie voor Kinderen en Jeugdigen met een Verstandelijke Beperking Autisme Gedragsstoornissen Emotionele stoornissen Psychiatrische Leerling Ondersteuning Autisme Gedragsstoornissen Emotionele stoornissen Zorglijnen Autisme en Psychose Gedragsstoornissen Emotionele stoornissen Adressen Bezoekadres IJsbaanpad CV Amsterdam Postadres Postbus ZG Duivendrecht Telefoon (00) Colofon Dit is het verkorte jaarverslag 006 van de Bascule. Het wordt verspreid onder relaties en medewerkers. Exemplaren van het verkorte jaarverslag en het volledige Jaardocument 006 zijn te bestellen bij de Bascule via Oplage 00 Redactie Guus de Beer: bestuurssecretaris Clara Vollaard: beleidsmedewerker communicatie Marjolein Hoozemans: beleidsmedewerker projecten Vormgeving en productie Meyson Communicatie Druk xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx 16

Klinische behandeling

Klinische behandeling Klinische behandeling voor kinderen met ASS informatie voor cliënten, ouders en verwijzers september 2013 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Klinische behandeling voor kinderen

Nadere informatie

Doelgroepanalyse Centrum voor Trauma en Gezin

Doelgroepanalyse Centrum voor Trauma en Gezin Doelgroepanalyse Centrum voor en Gezin Efua Campbell & Inez Berends December 2013 PI Research is gevraagd om voor het Centrum voor en Gezin van de Bascule een doelgroepanalyse uit te voeren. Aan de hand

Nadere informatie

polikliniek doorwerth en nijmegen verder met autisme dr. leo kannerhuis informatie voor cliënten, ouders en verwijzers centrum voor autisme maart 2012

polikliniek doorwerth en nijmegen verder met autisme dr. leo kannerhuis informatie voor cliënten, ouders en verwijzers centrum voor autisme maart 2012 polikliniek doorwerth en nijmegen informatie voor cliënten, ouders en verwijzers maart 2012 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Visie en missie dr leo kannerhuis Het Dr. Leo Kannerhuis

Nadere informatie

Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling in de algemene kinder- en jeugdpsychiatrie Inleiding In deze brochure geven wij

Nadere informatie

Professionals in jeugden opvoedhulp

Professionals in jeugden opvoedhulp Professionals in jeugden opvoedhulp Pactum biedt jeugd- en opvoedhulp in Gelderland en Overijssel. Thuis, op school en in de buurt verzorgen we specialistische hulpverleningsprogramma s. Ook bieden we

Nadere informatie

Jaarverslag 2007. De Bascule, midden in de maatschappij. Verkort. www.debascule.com

Jaarverslag 2007. De Bascule, midden in de maatschappij. Verkort. www.debascule.com www.debascule.com Verkort Jaarverslag 2007 De Bascule, midden in de maatschappij Succesvol ondernemen, een slogan die tot voor kort niet gebruikt werd in de gezondheidszorg, begint steeds meer in te burgeren,

Nadere informatie

Informatie voor professionals

Informatie voor professionals Informatie voor professionals Inhoudsopgave 1. Wat is de Koppeling? - Problematiek van de doelgroep - Doelstellingen 2. Behandeling en methodiek - Behandeling - Methodiek - Geïndiceerde behandeling van

Nadere informatie

Welkom bij de Bascule. Algemene informatie over de behandeling

Welkom bij de Bascule. Algemene informatie over de behandeling Welkom bij de Bascule Algemene informatie over de behandeling BASCULE010051_Welkom_bij.indd 1 28-11-12 16:33 Welkom bij de Bascule De Bascule is een instelling voor kinder- en jeugdpsychiatrie en jeugdzorg.

Nadere informatie

professionals in ontwikkeling

professionals in ontwikkeling www.ambiq.nl professionals in ontwikkeling [ samen werken aan innovatie ] Door onze krachten te bundelen kunnen we de kwaliteit van de zorg verder ontwikkelen, versterken we onze strategische positie en

Nadere informatie

De Bascule kijkt verder. Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie

De Bascule kijkt verder. Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule kijkt verder Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule kijkt verder De Bascule kijkt verder. Niet voor niets. Ingewikkelde psychiatrische problemen laten

Nadere informatie

Interculturele psychiatrie en jeugd-ggz

Interculturele psychiatrie en jeugd-ggz Interculturele psychiatrie en jeugd-ggz mr.dr. Lieke van Domburgh Onderzoeker Vumc, afd. Kinder- en Jeugdpsychiatrie Hoofd afdeling O&O Intermetzo prevalentie problemen: etniciteit en gender (Zwirs 2006)

Nadere informatie

GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray

GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray GGZ Centrum Roermond Informatie voor de cliënt 2 De Regionale Centra GGZ Venray, Venlo en Roermond Lichamelijke klachten heeft

Nadere informatie

Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie Inleiding

Nadere informatie

Bijlage 1: Programma van Eisen

Bijlage 1: Programma van Eisen Bijlage 1: Programma van Eisen Functie: Stichting Nijmeegs Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid afdeling Jeugd < 18 jaar Toegangscriteria 1. Karakteristieken van het kind: De algemene karakteristieken

Nadere informatie

Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak!

Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak! Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak! Behandelcentrum Kinderen Verder met autisme Het Behandelcentrum Kinderen In ons Behandelcentrum Kinderen bieden wij een gespecialiseerd en

Nadere informatie

Informatie voor ouders

Informatie voor ouders Informatie voor ouders Zo gewoon mogelijk, speciaal waar het moet Entrea biedt specialistische hulp en opvoedingsondersteuning aan kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar en hun ouders of opvoeders. Voor

Nadere informatie

ZNA Universitaire Kinder- en Jeugdpsychiatrie Antwerpen Informatie voor patiënten

ZNA Universitaire Kinder- en Jeugdpsychiatrie Antwerpen Informatie voor patiënten ZNA Universitaire Kinder- en Jeugdpsychiatrie Antwerpen Informatie voor patiënten 2 ZNA Universitaire Kinder- en Jeugdpsychiatrie Antwerpen ZNA Universitaire Kinder- en Jeugdpsychiatrie Antwerpen 3 Gespecialiseerd

Nadere informatie

Zorgprogramma. Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie. Amares

Zorgprogramma. Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie. Amares Zorgprogramma Amares Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie Deze folder is bedoeld voor kinderen en jongeren die behandeling krijgen bij Amares. De folder is ook bedoeld voor ouder(s)/verzorger(s) die binnenkort

Nadere informatie

UITNODIGING 17 NOVEMBER

UITNODIGING 17 NOVEMBER UITNODIGING 17 NOVEMBER Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak! Wij laten u graag op dinsdag 17 november van 15.00-17.00 uur zien en ervaren wat de werkwijze van ons Behandelcentrum

Nadere informatie

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten even Als kinderen en ouders geen raad meer weten Het ene kind is het andere niet. En de ene ouder is de andere niet. In Nederland groeien de meeste kinderen gelukkig op en hebben zij een veilig thuis.

Nadere informatie

informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl

informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl informatie voor cliënten en verwijzers AFPN Ambulante Forensische Psychiatrie Noord www.ggzdrenthe.nl www.afpn.nl GGZ Noord-Drenthe AFPN Wanneer u problemen heeft of psychisch ziek bent, kunt u na een

Nadere informatie

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten even Als kinderen en ouders geen raad meer weten Het ene kind is het andere niet. En de ene ouder is de andere niet. In Nederland groeien de meeste kinderen gelukkig op en hebben een veilig thuis. Voor

Nadere informatie

Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie

Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Informatie voor cliënten, familie en betrokkenen Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Maelsonstraat 1 1624 NP HOORN 088 65 65 010 www.ggz-nhn.nl/jeugd www.ggz-nhn.nl

Nadere informatie

Behandeling van jongeren tussen 16 en 23 jaar

Behandeling van jongeren tussen 16 en 23 jaar Behandeling van jongeren tussen 16 en 23 jaar Informatie voor jongeren en ouders Pro Persona is een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Gelderland. Pro Persona Jeugd biedt hulp aan jeugdigen

Nadere informatie

Welkom bij de Bascule. Algemene informatie over de behandeling

Welkom bij de Bascule. Algemene informatie over de behandeling Welkom bij de Bascule Algemene informatie over de behandeling Welkom bij de Bascule De Bascule is een instelling voor kinder- en jeugdpsychiatrie en jeugdzorg. Wij bieden hulp aan kinderen, jongeren en

Nadere informatie

maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig

maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig Zelf maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig Gastenhof biedt Onze jeugdigen horen erbij Hoe doe je mee in een maatschappij waar het tempo vaak hoog ligt? 2 perspectief Inhoud 4 Voor wie

Nadere informatie

De rol van school en samenwerking met hulpverlening. Anne-Freda Brouwer Gz-psycholoog / Systeemtherapeut Karakter, kinder- en jeugdpsychiatrie

De rol van school en samenwerking met hulpverlening. Anne-Freda Brouwer Gz-psycholoog / Systeemtherapeut Karakter, kinder- en jeugdpsychiatrie De rol van school en samenwerking met hulpverlening Anne-Freda Brouwer Gz-psycholoog / Systeemtherapeut Karakter, kinder- en jeugdpsychiatrie Casus Milan 13 jaar woont als enig kind bij zijn ouders Hij

Nadere informatie

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar De specialisten van De Jeugdpraktijk geven kinderen en jongeren de persoonlijke en professionele aandacht die vereist is. De

Nadere informatie

Divisie Kinderen en Jeugdigen. Orthopsychiatrie & Ambulante forensische zorg

Divisie Kinderen en Jeugdigen. Orthopsychiatrie & Ambulante forensische zorg Divisie Kinderen en Jeugdigen Orthopsychiatrie & Ambulante forensische zorg Mad or Bad? Jongeren met problematiek of problematische jongeren? René Cardynaals 2010 Mikx Sedna (Rita vd Elzen, Odette de Theije)

Nadere informatie

Maak kennis. met GGZ Friesland

Maak kennis. met GGZ Friesland Maak kennis met GGZ Friesland Psychische klachten hebben veel invloed op het dagelijks leven. Elke dag is een uitdaging en het is moeilijk om een normaal leven te leiden, contacten te onder houden, naar

Nadere informatie

PCIT opleidingsinformatie 2011

PCIT opleidingsinformatie 2011 PCIT opleidingsinformatie 2011 PCIT opleiding Inleiding Sinds maart 2007 is in Nederland een effectief aanbod voorhanden voor ouders met kinderen van 2-7 jaar met gedragsstoornissen. Vele ouders en kinderen

Nadere informatie

Kliniek Ithaka Voor intensieve behandeling

Kliniek Ithaka Voor intensieve behandeling Kliniek Ithaka Voor intensieve behandeling Een behandeling bij Ithaka richt zich op het herstel of verbetering van de ontwikkelingsmogelijkheden van het kind of de jeugdige in zijn of haar eigen omgeving.

Nadere informatie

Traumabehandeling Emergis kinder- en jeugdpsychiatrie

Traumabehandeling Emergis kinder- en jeugdpsychiatrie Traumabehandeling Emergis kinder- en jeugdpsychiatrie Krijg je (binnenkort) traumabehandeling vanuit zorgprogramma Angst & stemming van Emergis kinder- en jeugdpsychiatrie? Ben je 6 tot 18 jaar? Dan is

Nadere informatie

Postmaster opleiding systeemtherapeut

Postmaster opleiding systeemtherapeut Postmaster opleiding systeemtherapeut mensenkennis In de context met cliënten, gezinnen en kinderen was dit leerzaam en direct bruikbaar in mijn werk. evaluatie deelnemer Postmaster opleiding systeemtherapeut

Nadere informatie

volwassenen en ouderen

volwassenen en ouderen volwassenen en ouderen Inhoudsopgave 1. Aanmelding... 1 2. Eerste gesprek... 1 3. De verdere behandeling... 2 4. Privacy en kwaliteit... 2 5. Kosten... 3 6. Eigen risico... 3 7. Tot slot... 4 AmaCura is

Nadere informatie

Behandeling van jongeren tussen 12 en 16 jaar

Behandeling van jongeren tussen 12 en 16 jaar Behandeling van jongeren tussen 12 en 16 jaar Informatie voor jongeren en ouders Pro Persona is een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Gelderland. Pro Persona Jeugd biedt hulp aan jeugdigen

Nadere informatie

Maashorst helpt kinderen verder!

Maashorst helpt kinderen verder! Maashorst helpt kinderen verder! Inhoud Met goede hulp van buitenaf kunnen problemen worden opgelost. Maashorst is een betrouwbare partner met veel ervaring die u die hulp kan bieden. 5 Maashorst helpt

Nadere informatie

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ Inhoudsopgave Indigo Brabant 2 Wat is de Basis GGZ? 2 Wat kan Indigo mij bieden? 4 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Specialistische GGZ 7 Heeft u vragen? 7 Contact

Nadere informatie

top-behandeling training- en onderwijsprogramma voor jonge kinderen verder met autisme dr. leo kannerhuis

top-behandeling training- en onderwijsprogramma voor jonge kinderen verder met autisme dr. leo kannerhuis top-behandeling training- en onderwijsprogramma voor jonge kinderen een aanbod van de polikliniek in Doorwerth in samenwerking met scholengemeenschap De Brouwerij in Oosterbeek maart 2015 centrum voor

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Informatie voor verwijzers

Informatie voor verwijzers Informatie voor verwijzers INFORMATIEBROCHURE Stichting Centrum '45 Stichting Centrum '45 is hèt landelijk behandel- en expertisecentrum voor psychotrauma. Als TOPGGz instelling richt Stichting Centrum

Nadere informatie

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MAAK KENNIS MET DE SWAAI

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MAAK KENNIS MET DE SWAAI centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MAAK KENNIS MET DE SWAAI De Swaai is een samenwerking tussen GGZ Friesland en Talant en biedt jongeren en volwassenen met zowel een verstandelijke

Nadere informatie

GGZbehandeling. bij Elker. Jeugd- en opvoedhulp

GGZbehandeling. bij Elker. Jeugd- en opvoedhulp GGZbehandeling bij Elker Jeugd- en opvoedhulp Inleiding Elker is een maatschappelijke zorgaanbieder voor jeugd- en opvoedhulp die haar activiteiten uitvoert in de vorm van een (not for profit) stichting.

Nadere informatie

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder!

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! Als we over cliënten praten, bedoelen we kinderen, jongeren en hun ouders. Als we over ouders praten, bedoelen we ook eenoudergezinnen, verzorgers, voogden en/of

Nadere informatie

Centrum voor Psychotherapie

Centrum voor Psychotherapie Centrum voor Psychotherapie Je zit al een langere tijd niet goed in je vel. Op steeds dezelfde punten in je leven loop je vast. Je hebt al geprobeerd te veranderen. Waarschijnlijk heb je ook al behandelingen

Nadere informatie

Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik Inleiding In deze brochure geven wij u informatie over de

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Begeleiding in de thuissituatie

Begeleiding in de thuissituatie Begeleiding in de thuissituatie Wie zijn wij? Profila Zorg is een evangelische zorgorganisatie die naast de mogelijkheid voor wonen en dagbesteding ook begeleiding en ondersteuning biedt in de eigen woonomgeving

Nadere informatie

ondersteuning in het onderwijs

ondersteuning in het onderwijs ondersteuning in het onderwijs School is een centraal onderdeel van het leven van kinderen en jongeren. Ervaringen op school zijn vormend en het wel of niet afmaken van school is bepalend voor hun toekomst.

Nadere informatie

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf Psychologische zorg voor kinderen en jongeren De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren Samen werken aan jezelf Inhoud Belang psychologische zorg voor jeugd Psychologische

Nadere informatie

Gedragsexpert. Doelgroep

Gedragsexpert. Doelgroep Gedragsexpert De Post-HBO opleiding Gedragsexpert heeft tot doel leraren, intern begeleiders en zorgcoördinatoren zo goed mogelijk toe te rusten met kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied van

Nadere informatie

Combipoli Psychiatrie/Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Combipoli Psychiatrie/Kinder- en Jeugdpsychiatrie Sophia Kinderziekenhuis U bent doorverwezen naar de combipoli Psychiatrie/Kinder- en Jeugdpsychiatrie om te onderzoeken of u extra hulp kunt gebruiken bij de omgang met uw kind. In deze folder leest u

Nadere informatie

Altrecht Psychosomatiek. voorheen Eikenboom, centrum psychosomatiek

Altrecht Psychosomatiek. voorheen Eikenboom, centrum psychosomatiek Altrecht Psychosomatiek voorheen Eikenboom, centrum psychosomatiek Altrecht Psychosomatiek Altrecht Psychosomatiek biedt diagnostiek en advies, consultatie en behandeling aan cliënten met een combinatie

Nadere informatie

Postmaster opleiding diagnostiek en behandeling (SG)LVB

Postmaster opleiding diagnostiek en behandeling (SG)LVB mensenkennis Ik vond het een meerwaarde om binnen te kijken in een andere keuken. Het is inhoudelijk een sterke opleiding, mede door de goede organisatie en begeleiding. Postmaster opleiding diagnostiek

Nadere informatie

Mondriaan. Mondriaan. in vogelvlucht. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid

Mondriaan. Mondriaan. in vogelvlucht. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid in vogelvlucht voor geestelijke gezondheid Colofon Tekst Concernstaf i.s.m. Afdeling Communicatie is an institute for mental health care in Limburg and is spread over more than fifty sites. This enables

Nadere informatie

deeltijdbehandeling voor jongeren met ASS van 12 jaar en ouder verder met autisme dr. leo kannerhuis locatie Nijmegen

deeltijdbehandeling voor jongeren met ASS van 12 jaar en ouder verder met autisme dr. leo kannerhuis locatie Nijmegen deeltijdbehandeling voor jongeren met ASS van 12 jaar en ouder locatie Nijmegen informatie voor jongeren, ouders en verwijzers september 2013 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme

Nadere informatie

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR De Swaai is een samenwerking tussen GGZ Friesland en Talant en biedt volwassenen met zowel een verstandelijke beperking als

Nadere informatie

Kinderen & Jeugdigen. Informatie voor ouders

Kinderen & Jeugdigen. Informatie voor ouders Kinderen & Jeugdigen Informatie voor ouders Kinderen & Jeugdigen Het is lang niet altijd gemakkelijk om jong te zijn. En het is ook niet altijd gemakkelijk om ouder / verzorger te zijn. Er zijn veel problemen

Nadere informatie

Jaardocument 2006 de Bascule

Jaardocument 2006 de Bascule Jaardocument 2006 de Bascule Jaardocument 2006 de Bascule 1 Jaardocument 2006 de Bascule 2 Inhoudsopgave Voorwoord... 4 1 Uitgangspunten voor de verslaggeving... 5 2 Profiel van de organisatie... 6 2.1

Nadere informatie

Bijlage Programma van Eisen

Bijlage Programma van Eisen Bijlage Programma van Eisen Functie: Jeugdzorgplus voor Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie Toegangscriteria 1. Karakteristieken van het kind: De algemene karakteristieken van de cliënten

Nadere informatie

DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND

DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND Een no-nonsense benadering vormgegeven door gedreven en erkende professionals DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND Hoofdlocatie: Oostwaarts 5 E,2711 BA Zoetermeer Telefoonnummer:

Nadere informatie

Verdiepingsstage Dubbele diagnose. Loodds. informatie voor aios

Verdiepingsstage Dubbele diagnose. Loodds. informatie voor aios Verdiepingsstage Dubbele diagnose Loodds informatie voor aios Verdiepingsstage Dubbele diagnose Loodds Gaat je interesse uit naar psychiatrie in combinatie met een verslaving? Dan biedt Delta een verdiepingsstage

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Ambulante forensische expertise voor een veiliger samenleving. Gespecialiseerde, ambulante forensische zorg

Ambulante forensische expertise voor een veiliger samenleving. Gespecialiseerde, ambulante forensische zorg Gespecialiseerde, ambulante forensische zorg Ambulante forensische expertise voor een veiliger samenleving De Waag draagt duurzaam bij aan een veiliger samenleving, met laagdrempelige en gespecialiseerde

Nadere informatie

weekendtraining voor jongeren met een autismespectrumstoornis verder met autisme dr. leo kannerhuis Informatie voor cliënten, ouders en verwijzers

weekendtraining voor jongeren met een autismespectrumstoornis verder met autisme dr. leo kannerhuis Informatie voor cliënten, ouders en verwijzers weekendtraining voor jongeren met een autismespectrumstoornis (ASS) Informatie voor cliënten, ouders en verwijzers november 2014 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Weekendtraining

Nadere informatie

TRANSMURAAL PROTOCOL PSYCHIATRIE Herziene versie mei/juni 2009.

TRANSMURAAL PROTOCOL PSYCHIATRIE Herziene versie mei/juni 2009. TRANSMURAAL PROTOCOL PSYCHIATRIE Herziene versie mei/juni 2009. Werkafspraken De afdeling psychiatrie, gevestigd in het Academisch Psychiatrisch Centrum van het AMC, kent 4 zorglijnen: 1. Acute zorg 2.

Nadere informatie

gezinsvormen [ behandeling in een gezin ]

gezinsvormen [ behandeling in een gezin ] gezinsvormen [ behandeling in een gezin ] 03 Gezinshuis meestal een passend antwoord op een uithuisplaatsing voorwoord Ambiq biedt specialistische zorg aan kinderen, jongeren, hun ouders en volwassenen

Nadere informatie

Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016

Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016 Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016 Versie 1, april 2015 SIGRA Netwerk Jeugd GGZ INHOUDSOPGAVE 1. Doelstelling 2. Psychische aandoeningen bij de jeugd in cijfers 3. Jeugd GGZ binnen

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

informatie voor professionals

informatie voor professionals informatie voor professionals [ samen werken aan innovatie ] Door onze krachten te bundelen kunnen we de kwaliteit van de zorg verder ontwikkelen, versterken we onze strategische positie en ontstaan er

Nadere informatie

in 2013 Kompaan en De Bocht

in 2013 Kompaan en De Bocht Kompaan en De Bocht in 2013 In het maatschappelijk jaardocument van 2013 staat een uitgebreider (financieel) jaarverslag over Kompaan en De Bocht. U kunt dit vinden op www.jaarverslagenzorg.nl Steeds sterker

Nadere informatie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie Wier Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen Patiënten & familie 2 Voor wie is Wier? Wier is er voor mensen vanaf achttien jaar (en soms jonger)

Nadere informatie

E 1.2 Reguliere pleegzorg, inclusief netwerkpleegzorg E 1.3 Crisispleegzorg E 2 Logeren/kortdurend verblijf

E 1.2 Reguliere pleegzorg, inclusief netwerkpleegzorg E 1.3 Crisispleegzorg E 2 Logeren/kortdurend verblijf E. Verblijf (gezinsvervangende opvang) Verblijf is bedoeld voor jeugdigen voor wie wonen in een (veilige) thuissituatie tijdelijk of langdurig niet mogelijk is. Aanbieders en lokale teams streven ernaar

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Inzicht in de jeugdzorg en de samenhang met gerelateerde domeinen

Inzicht in de jeugdzorg en de samenhang met gerelateerde domeinen Inzicht in de jeugdzorg en de samenhang met gerelateerde domeinen Informatiebijeenkomst Transitie jeugdzorg, SRA 19 juni 2011 Startfoto en kennisdeling. Het Planetarium Amsterdam Caroline Mobach Presentatie

Nadere informatie

Uitnodiging. Congres: Het gezin centraal. Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling

Uitnodiging. Congres: Het gezin centraal. Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling Uitnodiging Congres: Het gezin centraal Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling Datum: Donderdag 1 oktober 2015 Tijd: Plaats: 09.30-16.00 uur The colour kitchen, Utrecht Project: Gezinsgericht

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Ouderen

Deeltijdbehandeling. Ouderen Deeltijdbehandeling Ouderen Deeltijdbehandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling, ondersteuning en begeleiding aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan

Nadere informatie

Welkom bij De Hondsberg

Welkom bij De Hondsberg Welkom bij De Hondsberg Inhoud 7 Een eerste kennismaking met De Hondsberg Voor wie is De Hondsberg? Veel deskundigheid Onze werkwijze Het multidisciplinaire team 9 Samen kijken we verder Observatie en

Nadere informatie

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010)

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) AH 740 2010Z13219 Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) 1 Bent u bekend met nieuw onderzoek van Michigan State University

Nadere informatie

wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta

wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta Wie zijn we? Wijzer is het centrum voor ambulante behandeling van Amsta (voorheen DkJ). Wijzer biedt expertise op het gebied van ondersteuning en behandeling

Nadere informatie

GESPECIALISEERDE JEUGDZORG

GESPECIALISEERDE JEUGDZORG GESPECIALISEERDE JEUGDZORG We zoeken nadrukkelijk de samenwerking met gemeenten voor gespecialiseerde jeugdhulp aan jongeren, voor wie de reguliere ambulante en residentiële jeugdzorg niet toereikend is.

Nadere informatie

training van basis naar brug

training van basis naar brug training van basis naar brug een extra steuntje in de rug voor kinderen met autisme bij de overstap van de basisschool naar de brugklas een aanbod van de Polikliniek in Doorwerth informatie voor cliënten,

Nadere informatie

Jaardocument 2007 de Bascule

Jaardocument 2007 de Bascule Jaardocument 2007 de Bascule Jaardocument 2007 de Bascule Jaardocument 2007 de Bascule De Raad van Bestuur van de stichting De Bascule heeft dit jaardocument vastgesteld in haar vergadering van 20 mei

Nadere informatie

Behandeling van kinderen van 0 tot 12 jaar

Behandeling van kinderen van 0 tot 12 jaar Behandeling van kinderen van 0 tot 12 jaar Informatie voor ouders Pro Persona is een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Gelderland. Pro Persona Jeugd biedt hulp aan jeugdigen van 0 tot 18 jaar

Nadere informatie

De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie

De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie Inleiding Rutger Hageraats Symposium De Bascule 26-06-2015 De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie De aanleiding Wat was er ook alweer aan de hand? Niet

Nadere informatie

Iedereen heeft een eigen verhaal

Iedereen heeft een eigen verhaal informatie voor ouders Iedereen heeft een eigen verhaal > Goed om te weten als uw kind tijdelijk bij JJC verblijft Uw zoon of dochter gaat tijdelijk naar JJC in Den Haag. Wij gaan uw kind intensief begeleiden

Nadere informatie

Als opgroeien niet vanzelf gaat. voor kinderen, jongeren en hun ouders

Als opgroeien niet vanzelf gaat. voor kinderen, jongeren en hun ouders Als opgroeien niet vanzelf gaat voor kinderen, jongeren en hun ouders Voor kinderen met een psychische stoornis gaat opgroeien niet vanzelf. Ze zijn bijvoorbeeld zo onzeker, angstig of somber dat ze niet

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie Cognitieve gedragstherapie Een succesvolle psychotherapie voor diverse emotionele stoornissen en problemen Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie Wat is Cognitieve Gedragstherapie? Cognitieve gedragstherapie

Nadere informatie

Zorgprogrammering Als je van jezelf vindt dat iedereen naar je moet luisteren, heb je vaak niet zoveel te vertellen.

Zorgprogrammering Als je van jezelf vindt dat iedereen naar je moet luisteren, heb je vaak niet zoveel te vertellen. Zorgprogrammering Jeugdhulp Friesland Jeroen van Oijen Als je van jezelf vindt dat iedereen naar je moet luisteren, heb je vaak niet zoveel te vertellen. Binnen de Jeugdzorg worden complexe problemen behandeld,

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen

Persoonlijkheidsstoornissen Persoonlijkheidsstoornissen cluster Zuid-Hollandse Eilanden informatie voor verwijzers Inleiding Het cluster Zuid-Hollandse Eilanden is actief in de regio Voorne-Putten, Goeree-Overflakkee en de Hoekse

Nadere informatie

Procedure klachtbehandeling binnen de Bascule

Procedure klachtbehandeling binnen de Bascule Procedure klachtbehandeling binnen de Bascule Informatie voor cliënten Inleiding De medewerkers van de Bascule behandelen en begeleiden jaarlijks vele cliënten. Zij doen dat met kennis van zaken, zij doen

Nadere informatie

Kenniskring Entree van zorg

Kenniskring Entree van zorg Kenniskring Entree van zorg Derde bijeenkomst, 5 november 2013 Groningse zorg voor jeugd en (multiprobleem)gezinnen Programma 1. Opening Lucienne van Eijk 2. Foto van de zorg voor jeugd Marieke Nanninga

Nadere informatie

Integratie evidence based gezins- en traumabehandeling voor ouders en kinderen binnen de jeugd ggz. 8 juni 2012 Frederique Coelman

Integratie evidence based gezins- en traumabehandeling voor ouders en kinderen binnen de jeugd ggz. 8 juni 2012 Frederique Coelman Integratie evidence based gezins- en traumabehandeling voor ouders en kinderen binnen de jeugd ggz 8 juni 2012 Frederique Coelman Doelgroep de Bascule, divisie Gezin en Gezag Gezinnen met psychiatrische

Nadere informatie

Wythmenerhof & Berkummerhof

Wythmenerhof & Berkummerhof Wythmenerhof & Berkummerhof Klinische Behandeling voor jongeren met een autisme-spectrumstoornis Locatie Zwolle Informatie voor cliënten, ouders en verwijzers een samenwerkingsverband van het Dr. Leo Kannerhuis

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

Wat is Altrecht? centrum seksuologie

Wat is Altrecht? centrum seksuologie centrum seksuologie Centrum Seksuologie Seksualiteit is een belangrijk thema in het leven van ieder mens. 2 Inhoud Algemene informatie 4 Problemen 4 Aanmelding 4 Behandeling 5 Behandelteam 7 Ontwikkeling

Nadere informatie

therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ]

therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ] therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke beperking. Therapieën

Nadere informatie

Algemene informatie voor ouders

Algemene informatie voor ouders Algemene informatie voor ouders Organisatie voor geestelijke gezondheidszorg Kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar met ernstige psychische en psychiatrische klachten - én hun ouders - kunnen terecht bij

Nadere informatie

Molendrift. Een veelzijdige hulpverleningsinstelling

Molendrift. Een veelzijdige hulpverleningsinstelling Molendrift Een veelzijdige hulpverleningsinstelling Over deze folder In deze algemene, inleidende folder kunt u lezen wat Molendrift is en wat wij doen. Denkt u na het lezen van deze introductie dat onze

Nadere informatie