Whitepaper. Zonne-energie voor de zaak

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Whitepaper. Zonne-energie voor de zaak"

Transcriptie

1 Whitepaper Zonne-energie voor de zaak

2 Zonne-energie voor de zaak Zonne-energie is in opmars. Het opgestelde vermogen verdubbelde in 2013* ten opzichte van het jaar daarvoor. Deze trend zet zich door in 2014 en naar verwachting ook in Zonne-energie wordt financieel steeds interessanter voor bedrijven die slim willen inkopen, doordat de prijzen van zonnepanelen dalen. Zonne-energie is een schone bron die meer energie oplevert dan ze kost. In twee jaar tijd is al de energie opgewekt die nodig is om zonnepanelen te produceren. Dat past goed bij organisaties die duurzaam willen ondernemen. Maar hoe werken zonnepanelen eigenlijk? Welke soorten panelen zijn er? Is uw dak geschikt? Hoe zit het met terugleveren? Zijn er aantrekkelijke subsidie- of belastingregelingen? *Bron: HollandSolar

3 1. HOE WERKT ZONNE-ENERGIE? Zonne-energie is een relatief eenvoudige en betrouwbare techniek, mits bij ontwerp en realisatie met een aantal zaken rekening wordt gehouden. Er zijn relatief veel factoren van invloed op de opbrengst, zowel in euro s als in kilowattuur. 1.1 WERKING ZONNEPANELEN Zonne-energie kent twee vormen. Er zijn systemen die zonnewarmte genereren (zonnecollectoren/zonneboilers) en er zijn systemen die elektriciteit opwekken (zonnepanelen). Een zonnepaneel bestaat uit meerdere cellen en werkt met twee laagjes silicium. Als hier licht op valt, ontstaat er een spannings verschil tussen de twee lagen van de cel. Dit heet een fotovoltaïsche reactie (photo voltaic ofwel pv). Om die reden spreken we ook wel van pv-systemen. Een systeem bestaat uit verschillende elementen die stuk voor stuk invloed hebben op het rendement. Dit zijn panelen, maar ook kabels en een of meer omvormers. Een omvormer zet de gelijkstroom die panelen opwekken om in wisselstroom, waar apparatuur bij bedrijven op werkt. Zo kan de opgewekte stroom direct worden gebruikt. 1.2 SOORTEN EN MATEN ZONNEPANELEN De meest gangbare zonnepanelen zijn 99x165 cm groot. Een zonnepaneel weegt ongeveer twintig kilogram. In bepaalde gevallen, zoals op een plat dak, wordt extra ballast gebruikt, om het paneel op zijn plaats te houden. Zonnepanelen zijn er in verschillende soorten: De panelen hebben een hoger vermogen. Optioneel zijn de monokristallijne panelen ook in een volledig zwarte variant beschikbaar: Een volledig zwart paneel, dat wil zeggen met een zwart frame en zwarte onderlaag (All black). Polykristallijn Polykristallijne zonnepanelen bevatten cellen met meerdere siliciumkristallen. Voor deze panelen is een korter productieproces nodig, waardoor het paneel goedkoper blijft. De kristallen zien er donkerblauw uit. Ook deze panelen zijn optioneel beschikbaar in een zwarte uitvoering, een zwart frame en een zwarte onderlaag, de cellen blijven hierbij wel nog zeer donkerblauw gekleurd (Poly Black). Dunne-film Een relatief nieuwe ontwikkeling is die van dunnefilmzonnepanelen. Deze bevatten geen kristallen maar siliciumpoeder. Voordeel is dat deze licht, buigzaam en goedkoper zijn, waardoor ze flexibeler toepasbaar zijn dan de traditionele zonnepanelen. De dunnefilmzonnepanelen kennen wel een lagere energieopbrengst dan kristallijne panelen. Monokristallijn Monokristallijne panelen hebben cellen van zuiver kristallijn. Het oppervlak ziet er geordend uit en de kristallen zijn zwart. De meest gangbare zonnepanelen zijn 99x165 cm groot. Een zonnepaneel weegt ongeveer 20 kilogram.

4 1.3 STROOMOPBRENGST ZONNEPANELEN In Nederland schijnt de zon voldoende om een aanzienlijke hoeveelheid elektriciteit op te wekken. Het aantal zonuren is in ons land redelijk stabiel. Dit maakt de opbrengst van zonneenergie aanzienlijk meer voorspelbaar dan die van windenergie. Niet overal in Nederland is de opbrengst overigens hetzelfde. Anders dan verwacht, schijnt de zon in Nederland niet het meest in het zuiden en oosten, maar juist in het noorden en westen. De meeste zonuren werden in 2013 gemeten in het noordwesten van het land. De Kooy op Texel haalde uur. Het schaduwrijkst was Deelen, bij Arnhem, met zonuren. Bron: KNMI, Jaaroverzicht van het weer 2013 Direct zonlicht is niet noodzakelijk om energie op te wekken. Ook op bewolkte dagen genereert een zonnepaneel stroom. De opbrengst is wel beduidend minder. Tussen een korte bewolkte dag in december en een lange zonnige dag in juni zit een groot verschil, maar systemen in Nederland zijn zo ontworpen, dat ze bij het Nederlandse klimaat het best presteren. Een zonnepaneel kent een vermogen van wattpiek (Wp). Dit vermogen is onder Standaard Test Condities bepaald. Die zijn niet hetzelfde als de werkelijke omstandigheden. Een zonnepaneel levert dus niet altijd dit vermogen. Zonnepanelen hebben een verwachte levensduur van dertig jaar. De opbrengst neemt met het vorderen van de jaren langzaam maar zeker af, ongeveer 0,8 tot 1,0% per jaar. Dit is een natuurlijk proces van de zonnecellen, degradatie genaamd. Goede adviseurs houden in hun berekeningen van het verwachte rendement en garanties altijd rekening met deze afname. De garantie is minimaal 90% van de originele opbrengst na tien jaar en 80% na vijfentwintig jaar. Een TÜV-certificering is een belangrijke indicatie voor kwaliteit. Aanvullend is het verstandig ook informatie te raadplegen over de daadwerkelijke prestaties van de beoogde componenten in de praktijk of bij testen door onafhankelijke instanties. Een punt van aandacht bij de aanschaf van zonnepanelen is kwaliteit van de gebruikte materialen en het productieproces. Fouten hierin, zoals een inferieure kit dat het paneel afdicht, of een fout in het productieproces, kunnen ervoor zorgen dat op den duur water in het paneel binnendringt. Dit kan de levensduur aanzienlijk verkorten of het paneel kan er defect door raken. De omvormer is eveneens een belangrijke schakel in de opbrengst. Omvormers zetten de gelijkstroom van zonnepanelen om in wisselstroom van het energienet. Omvormers moeten bij de panelen passen, en worden geconfigureerd op basis van onder andere: type en aantal panelen, oriëntatie ten opzichte van het zuiden, hellingshoek, verschillende dakvlakken en weersomstandigheden van de locatie. Ze hebben een levensduur van ruwweg de helft van die van de panelen, dus moeten in de looptijd van het project eenmaal vervangen worden. Verbeteringen in de techniek maken op dit moment omvormers en zonnepanelen geleidelijk efficiënter. 1.4 SALDEREN Wie zonnepanelen heeft, gebruikt direct de zelf opgewekte stroom. Daardoor hoeft er minder ingekocht te worden bij de leverancier. Het kan ook voorkomen dat de zonnepanelen op bepaalde momenten meer stroom opwekken dan dat er gebruikt wordt. In dat geval mag de stroom aan het einde van het jaar gesaldeerd worden. De energieleverancier van de betreffende afnemer moet de geproduceerde stroom ver rekenen met de verbruikte stroom. Salderen kan mits de aansluiting een kleinverbruikersaansluiting (maximaal 3x80 Ampère) betreft, en zolang per jaar minder wordt opgewekt dan het eigen verbruik. Verbruikers ontvangen voor de teruggeleverde stroom dezelfde prijs als ze betalen aan hun leverancier. Dit is de prijs inclusief energiebelasting, dus is een geproduceerde kwh. Als een verbruiker meer levert dan hij zelf op jaarbasis verbruikt, dan gaat hij terugleveren aan het net. Dan geldt een lager teruglevertarief voor de extra geproduceerde kilowatturen. Deze vergoeding verschilt per energieleverancier. Afnemers die geen kleinverbruikersaansluiting(-en) hebben, moeten aparte afspraken maken met hun leverancier. Bron: RVO 1.5 TERUGLEVERMETER Om bij te houden hoeveel stroom aan het net terug is geleverd, is een geschikte meter nodig. Dat is een meter met een teruglever-telwerk of een slimme meter. Voordat aan het net geleverd kan worden, moet de installatie worden aangemeld bij de netbeheerder of via De netbeheerder moet weten welke belasting van het net verwacht kan worden. Ook kan zo gecontroleerd worden of de meter geschikt is.

5 2. WANNEER IS ZONNE-ENERGIE AANTREKKELIJK? Investeren in zonne-energie past bij bedrijven met een visie die verder reikt dan de korte termijn. Voor een verstandige afweging is inzicht in de financiering, het energieverbruik en de energierekening belangrijk. Er zijn ruwweg twee achterliggende redenen om tot aanschaf over te gaan: duurzaamheid en rentabiliteit. 2.1 EEN GOEDE INVESTERING Verstandige inkopers kijken verder dan de korte termijn. Of zonnepanelen op lange termijn interessant zijn, verschilt sterk per situatie. Zelfstandige ondernemers kunnen uitkomen op terugverdientijden vanaf 3-5 jaar, voor grotere ondernemingen is dat meer. Of de investering uit kan, oftewel betaalbaar is, hangt af van verschillende factoren, zoals bedrijfsgrootte, rechtsvorm, kapitaal, energieconsumptie en energieprijs. In het algemeen geldt: hoe kleiner het verbruik, hoe eerder de investering terugverdiend. Dit heeft te maken met de energiebelasting. In Nederland geldt: hoe kleiner het verbuik, hoe meer energiebelasting per kwh wordt betaald. Daarmee zijn zonnepanelen voor kleinverbruikers eerder terugverdiend (zie kader Energiebelastingen). Inkomstenbelasting/vennootschapsbelasting Voor eenmanszaken, vof s, of maatschappen zijn investeringen in zonnepanelen vaak gunstig vanwege fiscale voordelen. Want dit type ondernemer kan kosten aftrekken van de relatief hoge inkomstenbelasting. Voor bv-ondernemers zijn de fiscale voordelen doorgaans minder gunstig vanwege het lagere tarief van de vennootschapsbelasting (dus: aftrek levert minder op). Energiebelasting Een andere belangrijke factor in de businesscase is de energiebelasting. Grootverbruikers betalen in verhouding veel minder belasting per kilowattuur dan kleinverbruikers (zie tabel). Bij een verbruik van minder dan kilowattuur is de energie- Energiebelastingen De energieleverancier is verplicht namens de overheid Energiebelasting te innen. Dat zijn de REB (Regulerende Energie Belasting) en de ODE (Opslag Duurzame Energie). U krijgt van de overheid 377,33 heffingskorting per elektriciteits aansluiting die wordt verrekend via uw elektriciteitsnota. Voor een elektriciteitsaansluiting zonder verblijfsfunctie is de heffingskorting per 1 januari 2015 komen te vervallen. Zowel voor elektriciteit als gas wordt op basis van het werkelijke verbruik het juiste Energiebelastingtarief in rekening gebracht. belasting relatief hoog waardoor de investering relatief snel terugverdiend kan worden. Ook onder de kwh is de energiebelasting nog hoog genoeg, om interessant te zijn voor zonnepanelen. Aftrekposten Een ondernemer die zonnepanelen aanschaft, kan gebruikmaken van een aantal aftrekregelingen. 2.2 DUURZAAM ONDERNEMEN Steeds meer zelfstandigen, bedrijven en organisaties kiezen voor duurzaam. In hun strategie kunnen zij niet om de energievoorziening heen. Energieverbruik is een belangrijk deel van de CO 2 footprint van het bedrijf. Ze zullen zuinig met energie willen omgaan en bij voorkeur duurzame energie inkopen of zelf opwekken, bijvoorbeeld via zonnepanelen. Zonnepanelen zijn zichtbare visitekaartjes voor duurzame bedrijven. Ze passen goed in een innovatief en duurzaam energiebeleid, bijvoorbeeld in combinatie met elektrisch vervoer. Duurzaam beleid maakt bedrijven aantrekkelijker voor talenten en klanten die dit ook belangrijk vinden. Stroom uit zonlicht is duurzamer dan stroom uit fossiele brandstoffen, zoals gas of kolen, waarbij onder meer het broeikasgas CO 2 vrijkomt. De zon is een onuitputtelijke bron en bij de opwekking van elektriciteit met zonnepanelen komen geen broeikasgassen vrij. Voor de productie van de panelen is wel andere energie (uit fossiele brandstoffen) nodig. Zonnepanelen wekken in 2,5 à 3 jaar net zoveel energie op als nodig was om het systeem te produceren. Zonnepanelen zijn recyclebaar. Het hoofdbestanddeel, silicium, wordt gewonnen uit zand. Daarbij dient rekening gehouden te worden met ketenverantwoordelijkheid. De ene producent werkt schoner dan de andere. Het recyclen van zonnepanelen wordt uitgevoerd door PV Cycle, dat in 2007 is opgericht door enkele producenten van zonnepanelen. Zij betalen lidmaatschapsgelden aan PV Cycle, afhankelijk van het aantal geproduceerde zonnepanelen. PV Cycle neemt de inzameling, transport en recycling van zonnepanelen voor haar rekening. De organisatie is in 2010 gestart met het daadwerkelijk recyclen van panelen. Eind 2012 zijn er 249 bedrijven lid van PV Cycle, en heeft zij al ton aan panelen opgehaald en gerecycled. Bron: PV CYCLE Verbruik elektriciteit REB per kwh ODE per kwh kwh 0,1447 0, kwh 0,0567 0, mln. kwh 0,0151 0, Bron: E.ON

6 1. De Energie Investeringsaftrek EIA. Hiermee kunnen profitbedrijven eenmalig 41,5% van de investeringskosten aftrekken van de fiscale winst, bovenop hun gebruikelijke afschrijving. Investeringen moeten tijdig gemeld worden bij 2. De Kleinschaligheidsaftrek (KIA) kan gelijk opgaan met de EIA. De KIA is bedoeld om kleine investeringen boven 2.300,- te bevorderen. Tussen 2.301,- en ,- geldt bijvoorbeeld een extra (naast de EIA) aftrek van 28%. 3. De Milieu Investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige Afschrijving Milieu-investeringen (VAMIL). De MIA en VAMIL zijn twee verschillende regelingen die vaak gecombineerd worden. Met de MIA kunnen bedrijven tot 36% van het investeringsbedrag aftrekken van de fiscale winst, bovenop hun gebruikelijke investeringsaftrek. De VAMIL biedt de mogelijkheid om 75% van het investerings-bedrag af te trekken op een gewenste termijn. De EIA/KIA enerzijds en de MIA/VAMIL anderzijds mogen niet tegelijk worden ingezet. Bron: Belastingdienst Subsidies Vooral het fiscale component maakt zonnestroom aantrekkelijk. Wat betreft subsidies is de spoeling relatief dun. Toch is er een aantal: 1. Het ministerie van Economische Zaken kent de subsidiepot Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE+). Deze leent zich voor grote installaties, met een vermogen van meer dan vijftien kilowattpiek. Dat betreft installaties met minimaal zestig panelen van 250 Wp. Deze pot is bovendien beperkt. 2. Ook lokale en regionale overheden hebben subsidieregelingen. Een overzicht daarvan is te vinden op: 3. Een bekende regeling die door meerdere provincies aan agrariërs wordt verstrekt, is Asbest eraf, zonnepanelen erop. Deze is bedoeld om asbestdaken te vervangen door daken met zonnepanelen. Raadpleeg voor de recente voorwaarden: Zonnepanelen zijn zichtbare visitekaartjes voor duurzame bedrijven. Meerwaarde pand en behoud huurder Zonnepanelen kunnen een pand aantrekkelijker maken voor toekomstige kopers of huurders, vanwege lage energielasten. Zonnepanelen kunnen ook tot gevolg hebben dat het pand hoger wordt ingeschaald bij het bepalen van het energielabel (A-G). Dit is verplicht bij nieuwbouw, verkoop of verhuur. Het energielabel is een indicatie voor duurzaamheid en kan de waarde laten stijgen. Beschikbaar kapitaal Bedrijven met veel kapitaal en een langetermijnvisie kunnen aanschaf van zonnepanelen beschouwen als een alternatief voor beleggen of sparen. Het rendement van een investering in zonnepanelen is vergelijkbaar met een rente van 6% op een spaarrekening (bron: Milieu Centraal, gebaseerd op een particuliere businesscase). Het rendement hangt af van onder meer de mogelijkheid tot salderen, de kwaliteit van de installatie en de energieprijzen. Stijging van de stroomprijs, zoals de laatste jaren plaats heeft gevonden, lijkt te kunnen leiden tot hoge rendementen.

7 3. WAAR AAN DENKEN BIJ HET PLAATSEN VAN PANELEN? Om de gewenste hoeveelheid stroom op te wekken, moeten de panelen op de juiste orientatie en hellingshoek geplaatst worden. Houd rekening met schaduwvorming en vergunningen. 3.1 LOCATIE PANELEN Hoewel panelen ook op vlakke stukken terrein of in masten voorkomen, is de meest voorkomende locatie het dak. Platte of schuine daken van bedrijfspanden zijn meestal geschikt. Zonnepanelen kunnen op platte daken staan dankzij speciale draagconstructies. Die krijgen doorgaans extra ballast, zodat ze bestand zijn tegen windbelasting. De panelen staan in een hellingshoek om een optimale opbrengst te krijgen. Vanwege het gewicht is het aan te raden om de dakconstructie te laten controleren. Niet alle constructies hebben voldoende draagkracht om een zonnepanelensysteem te (mogen) dragen. Daken van woningen zijn ontworpen op hogere belastingen dan bedrijfsdaken, dus hier speelt dit minder een rol. Mocht een constructie met ballast te zwaar worden, dan is een lichtgewicht constructie die geen ballast nodig heeft nog een optie. Die is nodig om de wind geen vat op de panelen te laten krijgen. Bij schuine daken speelt de kwestie van draagkracht eigenlijk nooit, omdat geen ballast nodig is. 3.2 ORIENTATIE PANELEN EN SCHADUW Een zuidoriëntatie geeft de beste opbrengst. Ook de hellingshoek van de panelen is van invloed. Deze moeten schuin staan, maar niet te schuin. Een vuistregel voor de ideale oriëntatie: zuid bij een hellingshoek van vijfendertig graden. Voor een exacter beeld, zie onderstaande tabel van Hespul. Dergelijke tabellen zijn ook weer gebiedsgebonden, vanwege de geografische verschillen in stralingshoek van de zon. Schaduw is de grootste vijand van zonne-energie. Het is dus cruciaal dat een plek beschikbaar is die niet wordt gehinderd door bomen, pijpen of andere obstakels die vrije instraling van het licht in de weg staan. Er zijn technische oplossingen mogelijk om de opbrengst te optimaliseren, ondanks schaduwwerking. 3.3 VERGUNNING Eigenaren van de daken of de grond waar de panelen komen te staan of te liggen, hebben doorgaans geen vergunning nodig. Behalve als het pand een monument is of behoort tot beschermd stadsgezicht. En bovendien gelden enkele voorwaarden over de plaats van ligging, zoals afstand tot de dakrand. Bij schuine daken geldt dat de panelen evenwijdig aan de dakhelling geplaatst moeten worden. Controleer op welke vergunningen er nodig zijn. Zonnepanelen kunnen het aanzicht van een pand in sommige gevallen veranderen. Dat verschilt enigszins per type zonnepaneel. Over smaak valt niet te twisten, maar liefhebbers van design hebben doorgaans een voorkeur voor compleet zwarte panelen. Ook de huurder van een pand of grond kunnen panelen laten plaatsen als de huurder zelf energiecontracten sluit. Daarvoor zijn natuurlijk wel waterdichte afspraken met de verhuurder nodig. Schaduw is de grootste vijand van zonne-energie. Het is dus cruciaal dat een plek beschikbaar is die niet wordt gehinderd door bomen, pijpen of andere obstakels. Oriëntatie zonnepanelen De opbrengst van een zonnesysteem hangt af van de hoeveelheid licht die de panelen vangen. Het is de kunst om die zo te plaatsen dat ze zoveel mogelijk worden blootgesteld aan de zon. De tabel van Hespul geeft goede aanwijzingen in welke stand ze het beste kunnen staan.

8 4. WAT KOMT ER NOG MEER BIJ KIJKEN? Zonnepanelen zijn duurzaam en leveren rendement, mits goed geplaatst. Voor wie zonnepanelen wil, loont het om ook zorgvuldig na te denken over installatie, garanties, monitoring, onderhoud, diefstalpreventie en verzekering. 4.1 INSTALLATEUR Doordat zonnepanelen booming business zijn, zijn er veel onervaren installateurs actief. Een indicatie voor mensen die weten wat ze doen, is een zogeheten SEI-erkenning voor zonnesystemen. Het gaat hierbij overigens wel om een relatief nieuw initiatief van de installatiebranche. U kunt voor meer infomatie ook terecht bij brancheverenigingen HollandSolar of Uneto-VNI. 4.2 GARANTIES De achilleshiel van zonnepanelen zijn de gebruikte materialen en de kwaliteit van de installatie. Die bepalen de prestaties op lange termijn. Het is daarom verstandig om te letten op garanties. Voor zonnepaneleninstallaties gelden productgaranties en installatiegaranties van de installateur. Ook zijn er vermogens- en opbrengstgaranties. De vermogensgarantie geeft zekerheid over het vermogen in wattpiek. Bij zo n garantie wordt rekening gehouden met een geleidelijke (lineaire) afname van het vermogen, met gemiddeld zo n 0,8% per jaar. Dit geldt voor alle PV-panelen, dit is een eigenschap van het materiaal. Om na te gaan of een paneel niet doet wat het had beloofd, moet het worden doorgemeten, bijvoorbeeld op het dak. De opbrengstgarantie garandeert een zeker aantal kilowattuur dat moet worden opgewekt. Neemt de opbrengst sneller af dan verwacht, dan kan aanspraak gemaakt worden op de garantie, mogelijk een vergoeding in de vorm van een vervangend paneel. 4.3 ENERGIEMONITORING Energiemonitoring is om twee redenen belangrijk: het meten van de exacte stroomopbrengst en het constateren van storingen. Let bij het meten van stroomopbrengst goed op het onderscheid tussen geproduceerde zonnestroom (gemeten bij de omvormer) of aan het net teruggeleverde stroom (gemeten bij de energiemeter). De meeste omvormers hebben een monitoring website of app, waarmee de opbrengst op afstand gemeten kan worden. Het meten van storingen is vooral van belang bij grotere systemen. Omvormers met internetverbinding kunnen storingsmeldingen (bijvoorbeeld defecte omvormer of lagere opbrengst) automatisch doorgeven aan de gebruiker. 4.4 ONDERHOUD AAN PANELEN OF DAK Er is weinig onderhoud aan zonnesystemen nodig. De meeste zonnepanelen zijn voorzien van een vuil- en waterafstotende coating. Regen spoelt de gecoate zonnepanelen regelmatig schoon. Een keer per jaar met water reinigen is aan te raden op locaties met veel uitstoot, bijvoorbeeld in industriegebieden. Hetzelfde geldt voor locaties met veel andere kleine deeltjes, bijvoorbeeld in de buurt van bossen, aan de kust of bij een snelweg. Schoonmaakmiddelen zijn uit den boze. Die kunnen de coating beschadigen. Alle goede kwaliteit panelen zijn voorzien van een coating, om meer licht door te laten en/of vuil af te stoten. Als ander onderhoud nodig is aan het dak, zoals het vervangen van dakbedekking, moeten de panelen losgemaakt en verplaatst worden. Soms geldt als voorwaarde voor een garantie dat dit losmaken en verplaatsen, wordt gedaan door een erkend installateur. Bij oude bitumen daken (ouder dan 10 jaar) is de kans groot dat deze vervangen moet worden na plaatsing van het PV-systeem. Ook is het mogelijk om een onderhoudscontract te sluiten, zoals een 24/7 storingsdienst, preventief, schoonmaken en storingen of all-in inclusief vervangen van onderdelen, zoals de omvormer. 4.5 VERZEKERING Een installatie op een schuin dak is aan het dak verankerd en valt daarom onder de opstalverzekering van het pand. Check bij uw eigen verzekering of dit zo is en of er een hogere premie voor geldt. SAMENVATTING Zonnesystemen zijn een steeds interessantere investering geworden. Dit komt doordat zonnepanelen steeds meer energie opleveren, en de prijzen voor panelen sterk gedaald zijn. Zonnesystemen passen in een duurzaam strategisch beleid en zijn een meerwaarde voor het gebouw. Of zonnepanelen op lange termijn interessant zijn, verschilt sterk per situatie. Gerenommeerde adviseurs zullen hun klanten scherp voorrekenen welke systemen welk rendement opleveren. Kwaliteit van de panelen op lange termijn is een punt van aandacht. De garantieperiode die fabrikanten afgeven is een belangrijke graadmeter. Of de investering uit kan, hangt af van verschillende factoren, zoals beschikbare investering, rechtsvorm, energie consumptie en de energieprijs. In het algemeen geldt: hoe kleiner het verbruik, hoe eerder de investering terugverdiend wordt. Ondernemers kunnen uitkomen op terugverdientijden vanaf drie jaar (zelfstandigen). Voor grootverbruikers gelden langere terugverdientijden die ook interessant kunnen zijn. Tot slot, laat u bij de aanschaf van zonnepanelen altijd goed voorlichten.

9 E.ON Benelux Dr. Holtroplaan XR Eindhoven E T E.ON Benelux heeft bij de samenstelling van deze whitepaper gestreefd naar uiterste betrouwbaarheid en zorgvuldigheid, maar kan niet aansprakelijk worden gesteld voor directe of indirecte schade die voortvloeit uit eventuele fouten of onjuistheden in deze uitgave. Laat u bij aanschaf van zonnepanelen altijd goed voorlichten. April 2015

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA ZONNE ENERGIE Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA Onderwerpen introductie zonne energie in Nederland uitleg werking zonnestroom installaties plaatsing op verschillende daken financiële aspecten

Nadere informatie

www.ikwordgroen.nl 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1

www.ikwordgroen.nl 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1 Energie opwekken met kwalitatief hoogwaardige zonnepanelen voor een duurzamere toekomst Inhoudsopgave Wie zijn wij? 3

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (Engels: Photo Voltaic) genoemd. De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

Energie-investeringsaftrek: Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016

Energie-investeringsaftrek: Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Investeren in zonne-energie is voor veel ondernemers een slimme keuze. U bespaart niet alleen jaarlijks op uw energiekosten, u profiteert als ondernemer

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

De zon als energiebron

De zon als energiebron De zon als energiebron Voor bedrijven nog aantrekkelijker! Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (in Engels photo voltaic) panelen genoemd. De panelen worden aangesloten op één

Nadere informatie

Zonne-energie in de landbouw

Zonne-energie in de landbouw Zonne-energie in de landbouw Programma 20.00 uur 20.10 uur 21.10 uur 21.25 uur 21:50 uur 22.15 uur Opening bijeenkomst Mogelijkheden van zonnestroom (Wouter Veefkind) PAUZE Rekenen aan rendement (Monique

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst?

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst? Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Sjoerd Bootsma LTO Noord Advies Zonne-energie Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling elektriciteitsprijs Aandeel groene stroom

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 ZONNE - PANELEN INFORMATIE Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 www.bruggink-bv.nl Oktober 2012 ZONNE - PANELEN 1. Algemene informatie Inhoud 2. Landelijke subsidieregeling, afkomstig

Nadere informatie

Zonne-energie gratis en schoon

Zonne-energie gratis en schoon Zonne-energie gratis en schoon Samen gaan we voor duurzaam Genieten van de zon. Buiten in de tuin, in het park of op het strand. De zon geeft ons gratis energie. We kunnen de zon ook op een andere manier

Nadere informatie

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 TECHNIEK Wat is een zonnepaneel? Een zonnepaneel zet daglicht om in elektriciteit. De opbrengst hiervan is het hoogst op zonnige dagen, maar ook op

Nadere informatie

I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 :

I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 : I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 : 1. Hoe werken zonnepanelen? 2. Hoe groot is een zonnepaneel, en kan ik kiezen uit verschillende uitvoeringen? 3. Is mijn dak geschikt voor zonnepanelen? 4.

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar)

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) Informatieavond Zonnepanelen Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 Agenda Informatieavond 19:30 Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem.

Nadere informatie

Zonnepanelen, wat U moet weten

Zonnepanelen, wat U moet weten 8-3-2014 GPI Elektrotechniek Zonnepanelen, wat U moet weten Fiscale voordelen GPI Elektrotechniek Fresialaan 5 6851 TH Huissen 026-4423257 Voordelen Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt steeds

Nadere informatie

Presentatie zonnepanelen KIVI Niria

Presentatie zonnepanelen KIVI Niria Presentatie zonnepanelen KIVI Niria Zonneflex gelooft dat er actief mee moet worden geholpen om de energievoorziening in Nederland en de wereld te vergroenen. Alle mensen verdienen een groene, schone bron

Nadere informatie

Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013

Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013 Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013 Programma 20.00 uur Opening bijeenkomst 20.05 uur Toelichting op het Programma (Gerard van Drooge) 20.10 uur Energiebesparing (Johannes Zijlstra)

Nadere informatie

Zonnestroom in Enspijk

Zonnestroom in Enspijk Zonnestroom in Enspijk Waarom zonnestroom? Wat is zonnestroom? Wat levert zonnestroom op? Hoe begin ik er aan? De zon straalt in 1 uur evenveel energie op aarde als het jaarlijkse wereldwijde energieverbruik

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst

Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst 25 maart Sint Annaparochie Programma 20.00 uur Opening bijeenkomst en toelichting op het Programma 20.10 uur Energiebesparing (Greet Ruitenberg) 20.45 uur

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest / NewSolar

Informatieavond Zonnepanelen. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest / NewSolar Informatieavond Zonnepanelen Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest / NewSolar 24 september2013 Agenda Informatieavond Zonnepanelen en -boilers 19:30 Welkom & aanleiding Groen Zonnig Nieuwegein

Nadere informatie

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1 Waarom zonnestroom? De zon is ruim voorradig. Je eigen stroom duurzaam zelf opwekken. Verwachte levensduur panelen ca. 30 jaar. Minder afhankelijk van de grote maatschappijen Minder invloed van wat ver

Nadere informatie

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Trends:: Stijgende prijzen? foto: epa Duitse zon drukt dagprijs Nederlandse stroom 31-01-2012

Nadere informatie

Agenda Informatieavond Zonnepanelen

Agenda Informatieavond Zonnepanelen Informatieavond Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 19:30 21:45 Agenda Informatieavond Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem. Utrecht)

Nadere informatie

Slim investeren in zonnepanelen met SDE+

Slim investeren in zonnepanelen met SDE+ Slim investeren in zonnepanelen met SDE+ Nederland staat een enorme toename van duurzame energie te wachten. Ook de grootzakelijke markt heeft de smaak te pakken. Duurzame energie is steeds gewilder. Er

Nadere informatie

Zonnepanelen interessant voor huurders

Zonnepanelen interessant voor huurders Regelingen en voorzieningen CODE 4.1.6.95 Zonnepanelen interessant voor huurders Bronnen Woonbond.nl, Zonnepanelen interessant voor huurders, d.d. 1.2.2016 Woonbond.nl, Brochure zonnepanelen voor huurders,

Nadere informatie

WELKOM. Woensdag 10 december 2014. Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen

WELKOM. Woensdag 10 december 2014. Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen WELKOM Woensdag 10 december 2014 Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen 1 Pebble Green Systems 2 KLNE Europe 3 Thuisvester 4 Oomen 5 Van Poppel 6 Agenda Wie

Nadere informatie

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom Achter de Hoven 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom systeem: Zonnepanelen Draagconstructie Omvormer Kabels en leidingen Beveiliging Meting J. Cace, 26

Nadere informatie

Handleiding Asbest eraf, zonnepanelen erop

Handleiding Asbest eraf, zonnepanelen erop Handleiding Asbest eraf, zonnepanelen erop Inhoudsopgave 1 Asbest eraf..3 2 Zonnepanelen erop...4 2.1 Check vooraf..4 2.2 Keuze..5 2.3 Uitvoering 6 2.4 Regie door HavenLand.7 Vertrouwelijk behandelen

Nadere informatie

Duurzame accommodaties. Jaap Veld

Duurzame accommodaties. Jaap Veld Duurzame accommodaties Jaap Veld Zelziuz Zelziuz Advies Zon Thuis Zon Bedrijf Zon Agri Zon Thuis voor huurders Zonnestroom van Wp naar kwh Vermogen zonnestroominstallatie gespecificeerd in Watt peak (Wp)

Nadere informatie

Belangrijke vragen over zonnepanelen

Belangrijke vragen over zonnepanelen Persoonlijk advies? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw situatie? Neem geheel vrijblijvend contact op via mail: info@sygosolar.nl, of bel 0183-565308. Belangrijke vragen over zonnepanelen Met

Nadere informatie

Informatie Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar

Informatie Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar Informatie Zonne energie Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar 18 mei 2015 Informatie Zonnepanelen en -boilers Aanleiding Groen Zonnig Houten Zonnepanelen:

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Wilko Kistemaker, Peter de Vries, Luc de Vries in samenwerking met: Jacob Smit en Koos Verbart.

Informatieavond Zonnepanelen. Wilko Kistemaker, Peter de Vries, Luc de Vries in samenwerking met: Jacob Smit en Koos Verbart. Informatieavond Zonnepanelen Wilko Kistemaker, Peter de Vries, Luc de Vries in samenwerking met: Jacob Smit en Koos Verbart 3 oktober 2013 Welkom & aanleiding 19:30 Groen Zonnig Hoorn Zonnepanelen: wat

Nadere informatie

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Zonnepanelen Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Agenda Waarom? Werking Wat heb je nodig? Wat kost energie? Wat levert het

Nadere informatie

19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente Overbetuwe

19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente Overbetuwe Programma 19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente 20.00 uur Plan voor collectieve aanschaf, dhr. H. Bruggeman, Zonnecollectief 20.30 uur Techniek en randvoorwaarden voor plaatsing

Nadere informatie

Fleringen. vragen en antwoorden zonnepalen actie versie: 15 maart 2012

Fleringen. vragen en antwoorden zonnepalen actie versie: 15 maart 2012 Vragen over de aktie Met wie sluit ik een contract af, met Stichting Duurzaam (SDF) of de leverancier? SDF is bezig met een offerteronde welke moet leiden tot een leverancierkeuze. Met deze leverancier

Nadere informatie

Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl

Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl Ontdek de voordelen van de zon. Onafhankelijk Verzekerd van het gebruik van schone stroom die u zelf opwekt. Besparen Bespaar op uw energierekening

Nadere informatie

Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016

Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Investeren in zonne-energie is voor veel ondernemers een slimme keuze. U bespaart niet alleen jaarlijks op uw energiekosten, u profiteert als ondernemer

Nadere informatie

Informatie Zonnepanelen. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest en Pieter Biewenga, NewSolar

Informatie Zonnepanelen. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest en Pieter Biewenga, NewSolar Informatie Zonnepanelen Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest en Pieter Biewenga, NewSolar 10 februari 2014 Informatie Zonnepanelen en -boilers Aanleiding Groen Zonnig Houten Zonnepanelen:

Nadere informatie

KENNISARENA Stimuleringsmaatregel Asbest eraf, zonnepanelen erop. Sjef van der Lubbe Saskia van Noordt Johannes Zijlstra

KENNISARENA Stimuleringsmaatregel Asbest eraf, zonnepanelen erop. Sjef van der Lubbe Saskia van Noordt Johannes Zijlstra KENNISARENA Stimuleringsmaatregel Asbest eraf, zonnepanelen erop Sjef van der Lubbe Saskia van Noordt Johannes Zijlstra 1 Programma Opening bijeenkomst en toelichting op het Programma 5 min Toelichting

Nadere informatie

Korte handleiding zonnepanelen

Korte handleiding zonnepanelen Korte handleiding zonnepanelen Gefeliciteerd met de zonnepanelen die u via huurt Bouwinvest via Waterweg op Wonen. uw dak In heeft onderstaande liggen. In afbeelding onderstaande ziet afbeelding u schematisch

Nadere informatie

Waarom kiest u voor Olasol?

Waarom kiest u voor Olasol? Waarom kiest u voor Olasol? Olasol is een jonge onderneming in een dynamische markt. Sinds 2010 zijn we actief en onderscheiden we ons door betrouwbaar advies, een transparante werkwijze en kwalitatief

Nadere informatie

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Regeling In tien provincies is vanaf 1 juli 2013 de stimuleringsregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop opengesteld en kunnen agrarische ondernemers een

Nadere informatie

WELKOM. woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout

WELKOM. woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout WELKOM woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout 1 Bespaar op uw lasten, spaar het milieu 2 Wie zijn wij? Doel: Het terugdringen van energie uit fossiele brandstoffen naar nul. EGM Energy Guard & Manufacturing

Nadere informatie

Informatieavond Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar

Informatieavond Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar Informatieavond Zonne energie Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar 28 januari 2015 Informatie Zonne energie Aanleiding Groen Zonnig Wijk bij Duurstede Zonnepanelen:

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepanelen-installatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Vermindert structureel uw water- en energieverbruik! Brochure zonnepanelen

Vermindert structureel uw water- en energieverbruik! Brochure zonnepanelen Brochure zonnepanelen Hoe werkt een solar-systeem De basis van een solar systeem is een zonnecel bouwsteen die onder invloed van licht direct elektriciteit levert. Polykristallijne silicium Bij het stolproces

Nadere informatie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Advies op Maat Johannes Zijlstra 09-12-2013 LTO Noord Advies Onderwerpen Rendement zonnepanelen Wat bepaalt de terugverdientijd Rendementsberekening Voor wie is

Nadere informatie

Zonnepanelen in opmars bij agrariërs?

Zonnepanelen in opmars bij agrariërs? Zonnepanelen in opmars bij agrariërs? Prijzen voor zonnepanelen zijn de afgelopen jaren flink gedaald. Het laatste jaar met wel 40%. Dat maakt ze een stuk interessanter. Daarnaast kunnen fiscale voordelen

Nadere informatie

Bespaartips. 1 persoon 2317 2 personen 3424 3 personen 4092 4 personen 4604 5 personen 5292 6 personen 5430

Bespaartips. 1 persoon 2317 2 personen 3424 3 personen 4092 4 personen 4604 5 personen 5292 6 personen 5430 Zonnepanelen Agenda Bespaartips Wat zijn de materialen in zonnepanelen Wattpiek Dakoriëntatie Uitgangspunten aanschaf zonnepanelen Teruglevering (salderen) Wanneer betaal je niet teveel Wat betaal je als

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Nefit Zonnestroom. Nefit houdt Nederland warm. CentroSolar PV-systemen

Nefit Zonnestroom. Nefit houdt Nederland warm. CentroSolar PV-systemen Nefit Zonnestroom Nefit houdt Nederland warm CentroSolar PV-systemen Een stroom gratis zonne-energie Elektriciteit van eigen huis De zon is de meest duurzame energiebron. In Nederland levert de zon meer

Nadere informatie

Alles over. zonnestroom systemen AABOSOLAR. Achtseweg-Noord 12C 5651 GG Eindhoven T 024 6782475 F 040 2570055. Info@aabosolar.nl www.aabosolar.

Alles over. zonnestroom systemen AABOSOLAR. Achtseweg-Noord 12C 5651 GG Eindhoven T 024 6782475 F 040 2570055. Info@aabosolar.nl www.aabosolar. Alles over zonnestroom systemen AABOSOLAR Achtseweg-Noord 12C 5651 GG Eindhoven T 024 6782475 F 040 2570055 Info@aabosolar.nl www.aabosolar.nl Hoe werkt een zonnestroominstallatie? De kern van een zonnestroominstallatie

Nadere informatie

OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd. Programma. Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk

OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd. Programma. Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd Programma Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk Thom uit Goënga Dirk uit Gauw De Griene Geaën Zonnepanelen actie pauze Hoe kan

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen ZONNEPANELEN PROJECT RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen Waarom dit project? De ambitie van de gemeente Groningen is om in 2035 energieneutraal te zijn. De Gemeente Groningen ondersteund dit project met

Nadere informatie

VAN HARTE WELKOM INFORMATIE AVOND PV- PROJECT NAMENS WETHOUDER TON ANCION OP DE. Duurzame Verlichting Landgraaf

VAN HARTE WELKOM INFORMATIE AVOND PV- PROJECT NAMENS WETHOUDER TON ANCION OP DE. Duurzame Verlichting Landgraaf 1 NAMENS WETHOUDER TON ANCION VAN HARTE WELKOM OP DE INFORMATIE AVOND PV- PROJECT Duurzame Verlichting Landgraaf PROJECTLEIDER GEMEENTE LANDGRAAF: RONALD BOUWERS ALGEMEEN Een van de milieu ambities van

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. 3 juli 2013

Informatieavond Zonnepanelen. 3 juli 2013 Informatieavond Zonnepanelen Wilko Kistemaker Peter Molenaar Arnoud Kevenaar 3 juli 2013 Agenda 19:30 Aanvang Aanleiding & Mogelijkheden Groen Zonnig Oldenzaal Zonnepanelen: wat nodig? Van Maatwerkbezoek

Nadere informatie

zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech

zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech informatiebrochure pv-systemen Stetech BV - Nijverheidsweg 27-9482WB - Tynaarlo - T.0592-541597 - F.0592-542433 - info@stetech.com

Nadere informatie

Duurzame opwekking met zonnepanelen Workshop Metaalunie

Duurzame opwekking met zonnepanelen Workshop Metaalunie Duurzame opwekking met zonnepanelen Workshop Metaalunie Kelvinbaan 40, Postbus 1461 3430 BL NIEUWEGEIN tel: +31 (0)30 693 00 55 fax: +31 (0)30 693 00 57 info@metaaladvies.nl www.metaaladvies.nl Welkom

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepaneleninstallatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV Indeling presentatie 1. Zon als duurzame energiebron 2. Wetgeving 3. PV in de praktijk 4.

Nadere informatie

Zonne-energie in Nederland. Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011

Zonne-energie in Nederland. Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011 Zonne-energie in Nederland Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011 Informatie Horizon Opgericht 2009 Veel ervaring in (duurzame) energie ca. 60 jaar Grootaandeelhouder HVC Groep in Alkmaar In

Nadere informatie

Algemene informatie zonnepanelen

Algemene informatie zonnepanelen Algemene informatie zonnepanelen 20 augustus 2012 www.bureauheijmerink.nl tel. 0343-514002 1 Inhoudsopgave Algemene informatie over zonnepanelen... 3 Algemene werking... 3 Grootte en vermogen... 3 Levensduur,

Nadere informatie

ZONOPPU ZONNEPANELENACTIE. Informatiebrochure over de zonnepanelenactie voor leden van de OPPU. Gegarandeerde kwaliteit De beste prijs Snel geleverd

ZONOPPU ZONNEPANELENACTIE. Informatiebrochure over de zonnepanelenactie voor leden van de OPPU. Gegarandeerde kwaliteit De beste prijs Snel geleverd ZONOPPU ZONNEPANELENACTIE 2014 Informatiebrochure over de zonnepanelenactie voor leden van de OPPU Gegarandeerde kwaliteit De beste prijs Snel geleverd 2 Zonnepanelenactie voor leden van de OPPU Schoon,

Nadere informatie

Wilko Kistemaker & Martin van de Goor i.s.m. A.J. Loots BV Nick Verstappen Informatiesessie Zonnepanelen & Zonneboilers 19 augustus 2013

Wilko Kistemaker & Martin van de Goor i.s.m. A.J. Loots BV Nick Verstappen Informatiesessie Zonnepanelen & Zonneboilers 19 augustus 2013 Welkom Wilko Kistemaker & Martin van de Goor i.s.m. A.J. Loots BV Nick Verstappen Informatiesessie Zonnepanelen & Zonneboilers 19 augustus 2013 19:30 20:30 20:45 21:45 Agenda Informatieavond Zonnepanelen

Nadere informatie

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning es Het plaatsen van zonnepanelen op een woning Zijn alle woningen geschikt voor zonnepanelen? Bijna alle woningen zijn geschikt, er is slechts een klein aantal voorwaarden. Er moet voldoende stevig en

Nadere informatie

Brochure Zoek de zon op april 2012

Brochure Zoek de zon op april 2012 Brochure april 2012 Hieronder vindt u informatie over zonnepanelen in het algemeen, en waar nodig toegespitst op het project.... Op de laatste pagina staat precies welke stappen u doorloopt als u meedoet

Nadere informatie

1. Mobiele telefoons uit 2. Over Arcus Zonnepanelen Advies Begeleiding 3. Waarom Zonnepanelen in Meerhoven 4. Vragen 5. Wat kunt u verwachten en wat

1. Mobiele telefoons uit 2. Over Arcus Zonnepanelen Advies Begeleiding 3. Waarom Zonnepanelen in Meerhoven 4. Vragen 5. Wat kunt u verwachten en wat 1. Mobiele telefoons uit 2. Over Arcus Zonnepanelen Advies Begeleiding 3. Waarom Zonnepanelen in Meerhoven 4. Vragen 5. Wat kunt u verwachten en wat niet Missie, visie en kernwaarden Droom Benadering Waarom

Nadere informatie

5-3-2015 WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015. Zie de leidraad op www.zondeventer.nl

5-3-2015 WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015. Zie de leidraad op www.zondeventer.nl WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015 Zie de leidraad op www.zondeventer.nl Waarom zonne-energie Wat is zonne-energie Kengetallen Opbrengst zonne-energie Stappenplan Componenten Plaatsing Turnkey

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over zonnepanelen. februari 2013

Veelgestelde vragen over zonnepanelen. februari 2013 Veelgestelde vragen over zonnepanelen februari 2013 Veelgestelde vragen over zonnepanelen april 2013 Inleiding Veelgestelde vragen over zonnepanelen Steeds meer mensen wekken zelf groene energie op met

Nadere informatie

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen Nefit Zonnestroom N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m CentroSolar PV-systemen Een stroom gratis zonne- Elektriciteit van eigen huis De zon is de meest duurzame energiebron. In Nederland levert

Nadere informatie

Zon, wind, water... Ontdek je eigen energie

Zon, wind, water... Ontdek je eigen energie Zon, wind, water... Ontdek je eigen energie Groen Duurzame energie komt voort uit schone en onuitputtelijke bronnen zoals de bodem, zon, wind of water. U kunt deze op kleine schaal zelf opwekken. De energie

Nadere informatie

Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! DE ZONNE-ENERGIESYSTEMEN VAN CENTROSOLAR

Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! DE ZONNE-ENERGIESYSTEMEN VAN CENTROSOLAR Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! DE ZONNE-ENERGIESYSTEMEN VAN CENTROSOLAR GRATIS ENERGIE VAN DE ZON Word uw eigen elektriciteitsleverancier De energie van de zon

Nadere informatie

Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! de zonne-energiesystemen van Centrosolar

Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! de zonne-energiesystemen van Centrosolar Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! de zonne-energiesystemen van Centrosolar Gratis energie van de zon Word uw eigen elektriciteitsleverancier De energie van de zon

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen A. Opbrengsten zonnepanelen Hoeveel brengen de zonnepanelen op en kunnen jullie dat garanderen? De te verwachten opbrengst van een installatie is een indicatie. De werkelijke opbrengst kan iets hoger of

Nadere informatie

Belastingvoordeel voor groene ondernemers op zonne-energie

Belastingvoordeel voor groene ondernemers op zonne-energie Belastingvoordeel voor groene ondernemers op zonne-energie Market Pro is de officiële dealer van Nord Solar panelen in de Benelux Wie zijn wij? Market Pro BV is de officiële dealer van Nord Solar GmbH

Nadere informatie

Informatiebrief bewoners

Informatiebrief bewoners Informatiebrief bewoners Zonne-energie voor iedereen Geld verdienen met gratis zonlicht. Dat is nu mogelijk via een groepsaankoop die uw gemeente steunt in samenwerking met vertrouwde installatiebedrijven

Nadere informatie

YOUR PERSONAL POWERSTATION. Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! VAN CENTROSOLAR

YOUR PERSONAL POWERSTATION. Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! VAN CENTROSOLAR Zonne-energie goedkoper dan reguliere stroom? Daar worden we opgewekt van! de zonneenergiesystemen VAN CENTROSOLAR Ga vandaag nog het dak op met Centrosolar en bespaar fors met Your Personal Powerstation.

Nadere informatie

Harderwijk in de zon

Harderwijk in de zon Harderwijk in de zon Informatieavond zonne-energie Veluwe Duurzaam samen met Gemeente Harderwijk 17 juni 2014 ir. A.D. Hekstra Handicom Solar solar@handicom.nl 0341-412629 Vanavond Zonnestraling -> warmte

Nadere informatie

ing. Jolanda Tetteroo 16 april 2012

ing. Jolanda Tetteroo 16 april 2012 Zonnige kansen voor ondernemers in Rheden ing. Jolanda Tetteroo 16 april 2012 Hoe werkt een zonnepaneel? 2 Wat gebeurt er met opgewekte stroom? Deel van de opgewekte stroom wordt direct verbruikt (zelflevering).

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST!

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! MONTAGE DOOR KOMO GECERTIFICEERD DAKDEKKERS- BEDRIJF ADVISEREN LEVEREN INSTALLEREN ADVISEREN Green Power Systems is uw adviseur, leverancier en

Nadere informatie

Welkom bij. Transitie Roermond

Welkom bij. Transitie Roermond 1 Welkom bij Transitie Roermond Transition Towns De kracht van de lokale gemeenschap Transition Towns zijn lokale gemeenschappen (steden, wijken, dorpen, buurten) die zelf aan de slag gaan om hun leven

Nadere informatie

De paardenhouderij zegt ja tegen zonnepanelen

De paardenhouderij zegt ja tegen zonnepanelen De paardenhouderij zegt ja tegen zonnepanelen Praktische gids voor ondernemers. Auteur: Dana ten Bokkel Huinink In opdracht van: LTO Noord vakgroep paardenhouderij Onder leiding van: Annet Schrijver &

Nadere informatie

6. Waar kan ik de voorwaarden van Eneco Zon Collectief bekijken? Die vindt u op eneco.nl/collectief onder het tabje zon.

6. Waar kan ik de voorwaarden van Eneco Zon Collectief bekijken? Die vindt u op eneco.nl/collectief onder het tabje zon. Veelgestelde vragen Eneco Zon Collectief Algemeen 1. Wat houdt Eneco Zon Collectief in? Dit is een aanbod voor medewerkers en gepensioneerden van de organisatie waar u werkt. U ontvangt op zonnepanelen

Nadere informatie

SUBSIDIEREGELING ASBEST ERAF, ZONNEPANELEN EROP

SUBSIDIEREGELING ASBEST ERAF, ZONNEPANELEN EROP SUBSIDIEREGELING ASBEST ERAF, ZONNEPANELEN EROP 3 juli 2013 Johan Martens - architect 06-20993941 - jmartens@arvalis.nl Maurice Wolters - bedrijfsadviseur energie en tuinbouw 06-14669886 - mwolters@arvalis.nl

Nadere informatie

Voorbeeldberekening EIA 2016 'Alleen het beste is goed genoeg'

Voorbeeldberekening EIA 2016 'Alleen het beste is goed genoeg' Zonne-energie installatie Voorbeeldberekening EIA 2016 'Alleen het beste is goed genoeg' Basisgegevens Voorbeeldberekening EIA 2016 Rechtsvorm K.I.A. aftrek Aantal vrije m2 beschikbaar punt dak Aantal

Nadere informatie

Zelf zonne-energie opwekken?

Zelf zonne-energie opwekken? Zelf zonne-energie opwekken? Programma Consumentenbond kiest voor zonne-energie Samen sterk met Vereniging Eigen Huis (VEH) Hoe werken zonnepanelen? Het aanbod en de zekerheid van het Zonnecollectief Rekenvoorbeeld

Nadere informatie

Antwoorden op veel gestelde vragen

Antwoorden op veel gestelde vragen Antwoorden op veel gestelde vragen Het plaatsen van zonnepanelen op een woning Zijn alle woningen geschikt voor zonnepanelen? Bijna alle woningen zijn geschikt, er is slechts een klein aantal voorwaarden.

Nadere informatie

Grootverbruiker, aansluiting > 3 X 80A 'Alleen het beste is goed genoeg' Market Pro BV - Officiële dealer van Nord Solar GmbH

Grootverbruiker, aansluiting > 3 X 80A 'Alleen het beste is goed genoeg' Market Pro BV - Officiële dealer van Nord Solar GmbH Zonne-energie installatie Grootverbruiker, aansluiting > 3 X 80A Market Pro BV - Officiële dealer van Nord Solar GmbH Basisgegevens Grootverbruiker, aansluiting > 3 X 80A * Rechtsvorm V.O.F. * Geschatte

Nadere informatie

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Wie zijn werkgroep dak Christina Rozendaal Bert Bakker Ruud Verschoof Alex van den Boogaard Informatieavond 'Zon op ons dak' versie 5 2 Agenda

Nadere informatie

Aanleiding. Aantal zonnepanelen voor wereldwijde energiebehoefte. 144.400 km2. Burgers sleutel tot succes energiewende

Aanleiding. Aantal zonnepanelen voor wereldwijde energiebehoefte. 144.400 km2. Burgers sleutel tot succes energiewende Aanleiding Wilko Kistemaker & Martin van de Goor i.s.m. A.J. Loots BV Nick Verstappen Informatiesessie Zonnepanelen & Zonneboilers 21 mei 2013 Aantal zonnepanelen voor wereldwijde energiebehoefte 144.400

Nadere informatie

Mogelijkheden collectieven

Mogelijkheden collectieven Mogelijkheden collectieven Welke mogelijkheden zijn er 23 januari 2914 Roelof Dijkstra Sectorstrategie Inhoud Over Enexis Trias Energetica Standaard situatie Zon-PV op eigen woning Collectieve opwek Waarom

Nadere informatie

ZONNEPANELEN VOOR THUIS. de duurzaam winkel. maakt uw woning klaar voor de toekomst

ZONNEPANELEN VOOR THUIS. de duurzaam winkel. maakt uw woning klaar voor de toekomst ZONNEPANELEN VOOR THUIS de duurzaam winkel maakt uw woning klaar voor de toekomst HOE HET WERKT Salderen Monitoring Hoe werkt een zonneinstallatie? Een zonnestroominstallatie (ook wel PV-installatie genoemd,

Nadere informatie