Decentralisatie Revisited. Door roel in t veld. Hoogleraar bestuurskunde

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Decentralisatie Revisited. Door roel in t veld. Hoogleraar bestuurskunde"

Transcriptie

1 DecentralisatieRevisited Doorroelin tveld Hoogleraarbestuurskunde 35jaargeledenschreefikindittijdschrifteenartikeloverdecentralisatieonderdetitel Decentralisatievanonderafbezien (1979,blz ).Daarinconstateerdeikdatgeen uitgewerktedecentralisatietheoriebeschikbaarwas.hetartikelbehelsdeeenpogingomvanuit bestuurskundigeoptiekverstandigoverdecentralisatietesprekenennietalleenteverwijlenbijde juridischeconcentratieopoverdrachtvanbevoegdheden. Sedertdienontwikkeldeikdenotievansturingsnetwerkwaarindedecentralisatiegraadvan besluitvorming,aangrijpingspuntenvoorsturingenbestuurlijkinstrumentariuminonderlingverband zijngeordend.veelanderebestuurskundigenconcentreerdenzichopnetwerktheorie.wewetennu datbevoegdhedeneninvloednieteenopeenmetelkaarcorresponderen,datdominantieen afhankelijkheidbegrippendieiktoenookhanteerdenietalleenmultidimensionaalzijn,maarook eeninternespecifiekedynamiekvertonen,endatreflexiviteitallesturingspretentiessterk relativeert. Decentralisatieisinmiddelseenversletenbegrip.Alleswatzichwegvaneencentrumbeweegtisals decentralisatiegetypeerd.detaalkundigevormgevingduidtopeenproces.willenwedetoestand beschrijven,dansprekenweoverdecentraalofgedecentraliseerd.voorgenomendecentralisatiesin hetsociaaldomeinhoudenonsbezig.hierwilikgraagaandachtschenkenaanhetontwerpvaneen adequaatbegrippenapparaatomzinvoloverdittypevandecentralisatietespreken. Watisdittypedecentralisaties?Zichtbaarishetvoornementotoverhevelingvanaanzienlijke budgettennadatdaaropisgekort.begeleidendewetgevingregeltdeovergangnaareenmeer decentralebevoegdhedenstructuur.aandeoperatieligteenaantaloverwegingentengrondslag: Eenmeergeïntegreerdebehandelingvancliënten/patiëntenkantotkwaliteitsverhogingen totdoelmatigheidsvergrotingleiden Degemeenteheefteenbeterzichtopdecliënt/patiëntdanhetrijk Eenmeergevarieerdeaanpakvancasuïstiekopgrondvanspecifiekeomstandighedenineen bepaaldgebiedisgewenst Devoorkeurenvaneenlokalebevolkingmetbetrekkingtotzorgaaneigenmedeburgerszijn relevanterdanrijksvoorkeuren,endaaromdienenlokalevoorkeurentedomineren Degemeenteisgeschikteromdezelfredzaamheidvanburgerstestimuleren Degemeentekandoeltreffendertoezichthoudenopuitvoering. Degeloofwaardigheidvanelkvandezeoverwegingenhangtinsterkemateafvandebrildiemen opzet.depolitiekedialoogisgedomineerddooraansprekendeschrikverhalenovermulti probleemgezinnendieoverdehulpverlenersmetonderlingtegenstrijdigeaanbevelingenstruikelen. Maarhetuitleggenvandefysiekenabijheidvandegemeentealssuperieurwaarnemingsvermogen isnatuurlijkdeelstebetwisten.debelastingdienstbijvoorbeeldkentdefinanciëleomstandigheden vaninwonersechtbeterdandegemeente.waarnemenvergtcompetentiesdienietoneindig deelbaarzijn;daarombestaateenvoortdurendvraagstukaangaandehetarrangerenvan schaalverschillen.

2 Inveelbeschikbaretekstendwarrelendezeoverwegingendoorelkaarheen.Uiteraardontstaanbij realisatiespanningenmetcriteriaals(rechts)gelijkheidenrechtszekerheid,diegeldenvooreen nationalesamenlevingalsgeheel.dezepolitiekeafwegingmoetallereerstophetcentraleniveau plaatsvinden:welkebandbreedtevanverschillenachthetrijkaanvaardbaar?deparlementaire discussiehieroverheeftgeenhelderheidgebracht.inhetdebatoverdejeugdwetop90ktober2013 bijvoorbeeldissprakevaneenwensnaarnationaleoutcomeindicatoren!gevraagdnaarzo n indicatorantwoordteenvandewoordvoerdersvanuitdecoalitiebanken: Daar gaat de outcome aan hangen dat kinderen op een liefdevolle manier worden opgevangen in een gezin. Er dient zich een klein meetprobleem aan, zou ik zeggen, en bovendien lijkt mij hier van een outcome geen sprake. De invloed van toezichthouders komt in voornoemd debat nauwelijks ter sprake. Veelzeggend is de ophef die ontstond toen een wethouder in Deventer aanstalten maakte om inderdaad enig specifiek beleid te gaan voeren. De staatsecretaris was er als de kippen bij om de geest weer in de fles te krijgen. Wellicht is het vermoeden gewettigd dat vaagheid over de aard en omvang van de decentrale ruimte enerzijds onontkoombaar is, omdat er geen spoor van consensus hieromtrent is te vinden, en anderzijds een gezaghebbende uitlating omtrent de daadwerkelijk toe te kennen ruimte de weerstand vanuit de gemeenten tegen de hele operatie snel zou laten stijgen. Een schitterende toepassing dus van Politics of Ambiguity. Veelaliseentweetalkenmerkenvandesituatiewaarinzorgverleningplaatsvindtverwaarloosd: Demeesteprofessionalsdieinhetsociaaldomeinzorgverlenenzijnnietondergeschiktaan eenoverheid,enopererenineenkrachtenvelddatslechtstendeleistebeïnvloedendoor territorialeoverheden. Deorganisatieswaaraanveelprofessionalszijnverbondenhebbeneengrootaantalexterne bindingenwaaronderdiemetverzekeraarsentoezichthouders,naasteventuelecontractuele bandenmeteenofmeergemeenten. Alsweopdewerkelijkesituatieinzoomen,valtopdatinveelspecialisatiesdeprofessionaliteitzich sterkheeftontwikkeldinderichtingvanstandaardisatievanhetwerkdoorprotocollering.de argumentatietengunstehiervanluidtdatopdezewijzebestpracticesalgemeengoedworden,en datzodekwaliteitvandeberoepsuitoefeningtoeneemt.toezichtrichtzichdanookinaanzienlijke mateopdevraagofhetprotocolisgevolgd.ditbetekentdatindealledaagsesituatie samenwerkendeprofessionalsuitverschillendedisciplinesinhetalgemeennietoverderuimte beschikkenomeenneuekombinationteontwikkelen.naarmateditstringenterhetgevalis,kaner dusineenbepaaldgevalwelassemblagevanbepaaldebestaandepraktijkenplaatsvinden,maar blijvenverantwoordelijkhedengescheidenenisgeenopdecasustoegespitsteintegratievande inhoudvanzorgmogelijk.eenaanzienlijkdeelvandebetrokkenorganisatiesenprofessionalsisook quafinancieringnietafhankelijkvandegemeente,maarvanverzekeraarsen/ofconsumenten. Kortom,deonderlingerelatiesvanallebetrokkeninstantieszijnveelsoortig,endegemeenteis daarinvaaknietdekrachtigstepartnerenineenaantalgevallentotophedenzelfsinhetgeheel geenpartner. Indienhetambitieniveauvaneengemeentezichuitstrekttotwerkelijkgeïntegreerdezorgverlening doorprofessionalsuitverschillendedisciplines,zalereenbeschermderuimtemoetenbestaanvoor leerervaringenenexperimentenwaartoedeafzonderlijketoezichthoudersgeentoeganghebben, zodatzijafwijkingenvanprotocollenooknietkunnensanctioneren.hetisnieteenvoudigdaarvande karakteristiekentebeschrijven.ontwikkelenzichspecifiekepraktijken,danzaldetoezichthouder nietlangerkunnenvolstaanmetuniformekwaliteitsmaatstavenomdatdeeigenwaardeoriëntatie

3 vandegemeentezaldoorklinkeninwatisontwikkeldendusookeenspecifiekkwaliteitsbegripzal gelden.inditlichtishetvoornemenvooruniformelandelijkeprestatieindicatorentamelijkomineus. Binnendekennisdemocratiewaarinwijlevenzijnveelspecifiekeuitingenvanverstrengelingvan mediaenpolitiek,enwetenschapenpolitiekwaartenemen,dieiniederbeleidsdomeinaparte gedaantenaannemen:inhetmedischecomplexandersdaninhetbinnenlandsbestuur. Gemeenschappelijkisdehype,alscumulatievanmediapolitiekeennietzeldenook mediawetenschappelijkeinteractieeenfenomeen,datvaakkenteringinluidt:uitdescandaleuze casusontwikkeltzicheenalgemenebeleidswijziging.bijdeonderhavigedecentralisatiesbotsenzeer uiteenlopendebeleidstheorieënopelkaar.dedisciplinaireopdelingenindewetenschapen professiesoverhetbredesociaaldomeinverhinderenookdetotstandkomingvanconsensus omtrenteengemeenschappelijkebeleidstheorie,waarvaneengemeenschappelijkgezichtspuntop decentralisatiedeelzoukunnenuitmaken.indedoorditkabinetgeslotenakkoordenzijndie botsingenbijvergelijkingookglashelder.inbelendendedomeinenzoalsonderwijsleidtdehype meestaltot(re)centralisatie.hetismijopvoorhandnietduidelijkwaaromdithiernietzougelden.zo isde(hoogstensvergulde)kooigeconstrueerd:decentralisatieisalleendanzinvolindienvariëteitkan toenemen,maaralsdevariëteittoeneemt,zaleenonwelgevalligepraktijksneltotrecentralisatie leidendievervolgensdevariëteitinhetalgemeendwangmatiglaatdalen. Indevoorafgaandealinea siservanuitgegaan,datdecentralisatieiniedergevalruimtemoet creërenvoordehonoreringvanlokalepolitiekevoorkeurenomtrentvoorzieningenniveauen bejegening.ditzoutochmoetenbetekenendathetbestuurvaneengemeentetenminstetendele definieertwaaropburgersmogenrekenen,inaanvullingopdevoorvolksverzekeringenopnationaal niveaubepaaldepolis.vervolgenszaldegemeenteerzorgvoordragendatdetoegezegde voorzieningenookdaadwerkelijktotstandkomen,endaartoehaareigenorganisatieinzettenin samenwerkingmeteengrootaantalopenigerleiwijzeverbondenpartijen.deaardvandezebinding kansterkuiteenlopen,evenalsdediscretionaireruimtedievoordeuitvoerderaanwezigis. Voorhetverplaatsenvanwerkzonderdiscretionaireruimtenaareenandereoverheidgebruikenwe anderetermenzoalsdeconcentratieofgebondenmedebewind.maarisdeoperatieooklegitiem indienhetdaaropneerzoukomen?indebegripsvormingbinnenhetdomeinisveelalsprakevan ketens,geschakeldereeksenvanopelkaarafgestemdeactiviteiten,diebestuurdwordendoor netwerken,groepenvansemiautonomeactorendiezichbewustzijnvancomplementariteiten voldoendeempathieontwikkelentenbehoevevaneffectiviteit.wieherinnertzichnietde Suwiketen?Eennetwerkheeftgeenbaasnodig,welprocesarchitectuur. Uitketenennetwerktheorieisookbekenddatdedecentralenetwerkengrootgevaarlopenindien deafzonderlijkeactorennaasthunnetwerkbindingookanderesterkebindingenkennenomdatdan hetgevaarvoordoublebindsendaarmeevoorschizoïdeontwikkelingenontstaat.wiehetsociaal domeinoverziet,struikeltovergevarenvandezeaard.exanteanalysesoveronbedoeldeeffecten zijndanookbroodnodig.indetransitietheorieiseenkrachtigeaanbevelinggeformuleerdvoordit typeontwikkelingen,tewetendeoproeptotreflexivemonitoring(grin2010).degemeenteisniet demeestreflexievebestuurslaagdiewijkennen,maarhetvolgenvanvoornoemdeaanbevelingzou hierweleenslijfsbehoudkunnenzijn. Voordegemeentelijkeorganisatiehoudendedecentralisatieseenbelangrijkeuitdagingin.Het verbindenvanuitkeringen,zorgenarbeidsmarktbeleidvergtovereenbreedfronteensluidend

4 optredenmeteenintensiteitdiehetrijknooitheeftwaarkunnenmaken.bovendienzijnook belendendepercelenzoalsdeverstrekkingvanurgentieverklaringenvoorwoonruimteinhetgeding. Zodoendeishetcoördinerendvermogenweleencrucialevariabele,terwijlvoortsdeorganisatievan onderafwordtaangesprokenvanuitwijkteamsofeenovereenkomstigconstruct,enregelsvaakniet helpenomineenspecifiekecasusadequaatoptetreden.dusopnieuwspanning,ditmaaltussende opbestuurlijkniveauvastgestelderandvoorwaardenendebehoefteaanspecifiekebenaderingvan afzonderlijkecasus. Decomplexiteitdiedeonderhavigedecentralisatiesoproepenuitzichdusinspanningentussen professionelestandaardenenprotocolleringtegenoverdebehoefteomprofessionelecompetenties teherschikkeningeïntegreerdenieuwezorgverlening,indeverhoudingtussenbestuurlijke besluitvormingenruimteterwillevanadequatebenaderingvancasus ongelijkebehandelingvan ongelijkegevallen,enindeverhoudingtussenalgemenebeginselenalsrechtsgelijkheiden rechtszekerheidendebehoefteaanvariëteitindeuitvoering. Opbasisvandeplausibeleveronderstellingdatdeelsafhankelijkeactorenzichinhunfeitelijkgedrag zullenlatenleidendoordemeestgezaghebbendeactor,kanmenzichzorgenmakenoverde uitkomstvankwestieswaarindegemeentezorgverlenersaanspoorttotandergedragdande toezichthoudersofnationaleprincipaleninhetalgemeenwenselijkachten.voorafgaandeanalyse vankrachtenveldenverschafteenmeerrealistischperspectiefopdevermoedelijkeuitkomstenvan dekomendedecentralisatiesdaneengeloofsovertuigingalleen. Literatuur Grin, J., Rotmans, J. & Schot, J.,(2010) Transitions to Sustainable Development. New York: Routledge. Veld, R.J. in t, (2010). Kennisdemocratie, Opkomend Stormtij. Den Haag, SDU. (2010),(ed.), Knowledge Democracy, Consequences for Science, Politics and Media. Heidelberg, Springer (2013) and Daal, R.A.J.H. van, Overheid in transitie. Openbaar Bestuur, 2, (2013) Macht en verantwoordelijkheid in de kennisdemocratie. Christen Democratische Verkenningen, 3,

5 (2013), De Rob als producent van politieke utopie. Bestuurskunde, 3,

Voorstelling derde boek. Alternatieven voor zittenblijven. Inspiratieboek 2

Voorstelling derde boek. Alternatieven voor zittenblijven. Inspiratieboek 2 Voorstelling derde boek Alternatieven voor zittenblijven Inspiratieboek 2 Twee uitzonderlijke schoolloopbanen? Een interview met Bram en Anouar Waarom een 3 de boek? Samen tot aan de meet in constante

Nadere informatie

Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces op lokaal en regionaal niveau

Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces op lokaal en regionaal niveau Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces op lokaal en regionaal niveau Vrijdagen 1, 15 & 29 November 2013 Utrecht (Hotel NH Utrecht)

Nadere informatie

Debat: regionaal en nationaal

Debat: regionaal en nationaal Debat: regionaal en nationaal Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm debatteren leerlingen over het verschil tussen een regionale of lokale partij en een landelijke partij. Leerdoelen Leerlingen

Nadere informatie

SCHOTELANTENNES. Wettelijk kader

SCHOTELANTENNES. Wettelijk kader SCHOTELANTENNES Ondanks de technologische ontwikkelingen met betrekking tot de ontvangst van televisiesignalen blijven schotelantennes populair om televisie mee te kijken. Ook VvE s worden geconfronteerd

Nadere informatie

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus EA Den Haag

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag Raad voor het openbaar bestuur Korte Voorhout 7

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

Waarom duurzame ontwikkeling niet lukt en hoe het anders kan

Waarom duurzame ontwikkeling niet lukt en hoe het anders kan Waarom duurzame ontwikkeling niet lukt en hoe het anders kan Ons duurzaamheidsbeleid faalt, en iedereen (dus niemand) is daar verantwoordelijk voor. Achter de duurzame ontwikkeling in Nederland zit geen

Nadere informatie

Een eskimo op het dak

Een eskimo op het dak LESBRIEF LITERATUUR EEN ESKIMO OP HET DAK UITWERKINGEN APRIL 2011 Door Henk Jongsma, hoofdauteur Op niveau tweede fase Een eskimo op het dak Opmerking vooraf Je vindt hier voorbeelduitwerkingen. Dat betekent

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Gelijkstroomnetten: wanneer wel en wanneer niet? Experts

Gelijkstroomnetten: wanneer wel en wanneer niet? Experts Gelijkstroomnetten: wanneer wel en wanneer niet? Presentatrice: Minke Goes, TU/e Experts Voorstander: Tegenstander: Henry Lootens Peter Coppes Wie ben ik? Master: Sustainable Energy Technology, TU/e Specialization:

Nadere informatie

Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren

Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren Ineke van den Berg, Magda Ritzen & Albert Pilot Universiteit

Nadere informatie

GEBIEDSONTWIKKELIG NIEUWE STIJL VERANDERMANAGEMENT

GEBIEDSONTWIKKELIG NIEUWE STIJL VERANDERMANAGEMENT GEBIEDSONTWIKKELIG NIEUWE STIJL VERANDERMANAGEMENT GEURT VAN RANDERAAT 12 MAART 2014 SITE urban development VRAAGSTELLING IK WIL VERANDERINGEN DOORVOEREN, IK WEET OOK WAT ER NODIG IS, MAAR MIJN ORGANISATIE

Nadere informatie

Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012

Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012 Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012 De eerste gedachten die in mij opkomen bij Toyin Loye zijn: warm, sympathiek, hoffelijk, bescheiden en trots. Een Nigeriaanse kunstenaar met een aristocratische

Nadere informatie

Het kind centraal. Pedagogisch beleidsplan van kinderdagverblijf Small

Het kind centraal. Pedagogisch beleidsplan van kinderdagverblijf Small Het kind centraal Het kind centraal 1 Kinderdagverblijf Small Apeldoornselaan 294-304, 2573 XL Den Haag E info@kinderdagverblijfsmall.nl I www.kinderdagverblijfsmall.nl 2 Het kind centraal 4 Inleiding

Nadere informatie

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren,

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren, Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016 Dames en heren, Allereerst hartelijk dank aan de Rob voor dit lezenswaardige rapport. Het doet me deugd dat de Rob zo veel punten heeft

Nadere informatie

Beursdagboek 18 September 2013.

Beursdagboek 18 September 2013. Beursdagboek 18 September 2013. Volgens Zero Hedge is de consensus 9 miljard tapering. Tijd 08:50 uur. De Bloomberg consensus voor vanavond ziet er zo uit. De markt verwacht dat de Fed haar maandelijkse

Nadere informatie

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Toelichting: In het onderstaande overzicht is per technische masteropleiding aangegeven welke bacheloropleidingen drempelloos worden toegelaten.

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de jeugdzorg. Deventer, 1 juni 2012 Jos Baecke, lector sturing in de jeugdzorg

Ontwikkelingen in de jeugdzorg. Deventer, 1 juni 2012 Jos Baecke, lector sturing in de jeugdzorg Ontwikkelingen in de jeugdzorg g Deventer, 1 juni 2012 Jos Baecke, lector sturing in de jeugdzorg Presentatie ti Evaluatie Wet op de jeugdzorg (2009) Contouren nieuwe stelsel Marktanalyse in het kader

Nadere informatie

Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie

Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie Jan Rotmans 9 november 2012 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Kantelperiode periode

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Op weg naar de wijzere samenleving Van government naar (global) government, sustainable development en media (II)

Op weg naar de wijzere samenleving Van government naar (global) government, sustainable development en media (II) Op weg naar de wijzere samenleving Van government naar (global) government, sustainable development en media (II) Dr. Miguel Goede Het themanummer van het blad Bestuurskunde Klimaatneutrale of klimaatbestendigde

Nadere informatie

32801 Wet maatregelen werk en bijstand en enkele andere wetten

32801 Wet maatregelen werk en bijstand en enkele andere wetten 32801 Wet maatregelen werk en bijstand en enkele andere wetten Debat 24 juni 2014 Inbreng mr. M.C. Scholten (D66) Voorzitter, Dat ik het woord overneem betekent niet dat er sprake is van een tweedeling

Nadere informatie

I. Achtergrond. Inhoud. Reactief en Proactief. Gebruik van Informatie. Wie is die man eigenlijk?

I. Achtergrond. Inhoud. Reactief en Proactief. Gebruik van Informatie. Wie is die man eigenlijk? FACULTY OF SCIENCE Bart Jacobs Gebruik van Informatie Inhoud I. Achtergrond II. Data explosie III. Aanzet tot een analyse IV. Aanzet tot een visie V. Conclusies Jacobs 19 feb. 2008 p.1/22 I. Achtergrond

Nadere informatie

T3: Niet-competitieve en onvolkomen competitieve markten

T3: Niet-competitieve en onvolkomen competitieve markten Onvolkomen competitieve markten - 1 van 5 T3: Niet-competitieve en onvolkomen competitieve markten 1. Monopolie 1/ Wanneer spreken we van een monopolie? 2/ Geef enkel voorbeelden van ondernemingen met

Nadere informatie

Energiewende vs Energietransitie

Energiewende vs Energietransitie Energiewende vs Energietransitie Jan Rotmans Amsterdam, 23-09-2013 www.twitter.com/janrotmans Cijfermatige Trends Energiemix Duitsland versus Nederland Duitsland Nederland kolen 25% 7% olie 34% 56% aardgas

Nadere informatie

Als ontslag dreigt of al realiteit is.. Crisis en transitie in de levensloop

Als ontslag dreigt of al realiteit is.. Crisis en transitie in de levensloop Als ontslag dreigt of al realiteit is.. Crisis en transitie in de levensloop Het leven is. CRISIS BEDREIGING of KANS? Crisis 危 机 Gevaar 危 险 会 Kans 机 CRISIS EN TRANSITIE Hoe daarmee om te gaan? Crisis

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Verslag werkbezoek burgemeester Van Gijzel Boston & New York 31mei t/m 5 juni 2011 BIJLAGE 3

gemeente Eindhoven Verslag werkbezoek burgemeester Van Gijzel Boston & New York 31mei t/m 5 juni 2011 BIJLAGE 3 gemeente Eindhoven Economie & Cultuur Behandeld door mw. N. Verstraeten BIJLAGE 3 Verslag werkbezoek burgemeester Van Gijzel Boston & New York 31mei t/m 5 juni 2011 1. Inleiding 2. Doelstellingen en resultaten

Nadere informatie

Leefbaarometer. In grote delen van Tilburg gaat het prima met de leefbaarheid. Vooral in Tilburg-Noord zijn er leefbaarheidsproblemen.

Leefbaarometer. In grote delen van Tilburg gaat het prima met de leefbaarheid. Vooral in Tilburg-Noord zijn er leefbaarheidsproblemen. Leefbaarheid De Leefbaarometer brengt de leefbaarheid op het laagst mogelijke schaalniveau in beeld. In combinatie met andere gegevens en kaartbeelden wordt de achtergrond van de leefbaarheid duidelijk.

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de klas

Kijktip: Nieuwsuur in de klas Kijktip: Nieuwsuur in de klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen leren over de gemeentepolitiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren over belangrijke

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands

Examen HAVO. Nederlands Nederlands Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Dinsdag 20 juni 13.30 16.30 uur 20 06 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 47 punten te behalen; het examen bestaat uit 22 vragen

Nadere informatie

Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa. Het gesproken woord geldt Speech VNG-voorzitter Jorritsma Rob, 25 november 2013 Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Nadere informatie

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014 >Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Argumentatie in Mediation: Een Discussie Winnen of een Oplossing Vinden?

Argumentatie in Mediation: Een Discussie Winnen of een Oplossing Vinden? Emma van Bijnen ADR Instituut 1 Argumentatie in Mediation: Een Discussie Winnen of een Oplossing Vinden? Over argumentatie gesproken... Als mensen denken aan argumentatie, denken ze vaak aan debatteren,

Nadere informatie

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Het Huis voor democratie en rechtsstaat is een nog op te richten instelling. Het Huis wil kennis van burgers over onze

Nadere informatie

Over de auteur. Colofon

Over de auteur. Colofon NO NEEW TTAXXEESS Joost Smits De Staat van het Lokaal Bestuur en het Lot van Lansingerland www.politiekactief.net Over de auteur Bestuurskundige en software-ontwikkelaar. Politiek actief sinds 1989, schaduwfractie,

Nadere informatie

Bedrijven in transitie. Dr. Derk Loorbach 13-06-2013

Bedrijven in transitie. Dr. Derk Loorbach 13-06-2013 Bedrijven in transitie Dr. Derk Loorbach 13-06-2013 Kernboodschappen 1. De wereld is in transitie en dat vraagt om radicale koerswijziging 2. Bedrijven zijn in toenemende mate leidend in transities 3.

Nadere informatie

Juist in het openbaar onderwijs

Juist in het openbaar onderwijs Juist in het openbaar onderwijs Over de aandacht voor levensbeschouwing op de openbare school Legitimatie MARLEEN LAMMERS Wie denkt dat het openbaar onderwijs geen aandacht mag besteden aan levensbeschouwing,

Nadere informatie

De kenniswerker. Prof. Dr. Joseph Kessels. Leuven 31 mei 2010

De kenniswerker. Prof. Dr. Joseph Kessels. Leuven 31 mei 2010 De kenniswerker Prof. Dr. Joseph Kessels Leuven 31 mei 2010 Is werken in de 21 ste eeuw een vorm van leren? Het karakter van het werk verandert: Van routine naar probleemoplossing Van volgend naar anticiperend

Nadere informatie

Praat mee over de nieuwe Millennium doelen!

Praat mee over de nieuwe Millennium doelen! Praat mee over de nieuwe Millennium doelen! Millennium Gemeente Langedijk 9 november 2015 Programma Presentatie Workshop Toelichten resultaten uit de workshop Borrel en napraten Inleiding In 1999 stelt

Nadere informatie

Seksualisering en Pornoficatie

Seksualisering en Pornoficatie RoSa Literatuurlijst Seksualisering en Pornoficatie Maart 2013 RoSa documentatiecentrum informeert over gender, feminisme en gelijke kansen m/v. RoSa bezit een publiek toegankelijke bibliotheek met een

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-9-2011. We zijn als Nederlanders inderdaad niet helemaal wijs als we 4,7 miljard al aan de Grieken hebben weggegeven. Na het kwartje van Kok is dit de 4,7 miljard

Nadere informatie

Een onderzoeksvraag formuleren in vier stappen

Een onderzoeksvraag formuleren in vier stappen Een onderzoeksvraag formuleren in vier stappen In vier stappen kun je tot een bruikbare, zinvolle onderzoeksvraag komen. Die stappen zijn: 1. Het onderzoeksterrein verkennen 2. Het onderzoeksterrein afbakenen

Nadere informatie

Roberto Santo 11 december 2010 t/m 16 januari 2011

Roberto Santo 11 december 2010 t/m 16 januari 2011 Roberto Santo 11 december 2010 t/m 16 januari 2011 Opening expositie Spring Load zaterdag 11 december 2010 12.00-16.00 uur Geopend: woensdag t/m zondag van 12.00 tot 17.00 uur. Gesloten: 25 & 26 december

Nadere informatie

Waarom aan de slag gaan met tijdelijk gebruik? Kitty Haine - AG VESPA Studienamiddag - Tijdelijk anders gebruiken en bestemmen - 23.02.

Waarom aan de slag gaan met tijdelijk gebruik? Kitty Haine - AG VESPA Studienamiddag - Tijdelijk anders gebruiken en bestemmen - 23.02. Waarom aan de slag gaan met tijdelijk gebruik? Kitty Haine - AG VESPA Studienamiddag - Tijdelijk anders gebruiken en bestemmen - 23.02.2016 - Brussel Wanneer is tijdelijk gebruik een meerwaarde? Als je

Nadere informatie

Jij bent een andere ik

Jij bent een andere ik 10xRAAK Jij bent een andere ik (de oude Maya s) En op het oogstfeest van de wijk zagen we allerlei moois enthousiasme eenheid kunst en bloemen pratende buren de kinderen waren op vakantie of aan het spelen

Nadere informatie

Communicatie aanpak. Sociaal Domein regio Maastricht-Heuvelland

Communicatie aanpak. Sociaal Domein regio Maastricht-Heuvelland Communicatie aanpak Sociaal Domein regio Maastricht-Heuvelland Van visie naar opgave - beleidsdoel Vanuit de visie op 3D Meedoen en meetellen : transitie 3D = transformatie = cultuuromslag De visie Meedoen

Nadere informatie

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS?

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS? AANTEKENINGEN Alles draait om de visie op Jezus Christus. Door de eeuwen heen is er veel discussie geweest over Jezus. Zeker na de Verlichting werd Hij zeer kritisch bekeken. De vraag is waar je je op

Nadere informatie

Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK)

Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving bevat normen waaraan goed beleid of goede regelgeving

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Het aantal eerste en tweede generatie immigranten in Nederland is hoger dan ooit tevoren. Momenteel wonen er 3,2 miljoen immigranten in Nederland, dat is 19.7% van de totale

Nadere informatie

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po?

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van OCW is er relatief weinig gesproken over het primair onderwijs. Wel kwamen voor het po belangrijke

Nadere informatie

VIJFTIG TINTEN GROEN: HOOFDLIJNEN VAN TRENDS EN VARIATIE IN DE DEMOGRAFIE VOOR DE KINDEROPVANG

VIJFTIG TINTEN GROEN: HOOFDLIJNEN VAN TRENDS EN VARIATIE IN DE DEMOGRAFIE VOOR DE KINDEROPVANG VIJFTIG TINTEN GROEN: HOOFDLIJNEN VAN TRENDS EN VARIATIE IN DE DEMOGRAFIE VOOR DE KINDEROPVANG bdko, Zeist, 27 november 2014 drs. Gijs Beets (beets@nidi.nl) www.nidi.knaw.nl DEZE PRESENTATIE Wat is demografie?

Nadere informatie

HET KLEINE ARSENAAL VOOR DE MORELE VERDEDIGING VAN DE VRIJE MARKT

HET KLEINE ARSENAAL VOOR DE MORELE VERDEDIGING VAN DE VRIJE MARKT HET KLEINE ARSENAAL VOOR DE MORELE VERDEDIGING VAN DE VRIJE MARKT Auke R. Leen a.r.leen@law.leidenuniv.nl Het volgende idee van vraag en antwoord is naar een voorbeeld uit 1847 van Fréderic Bastiat (1).

Nadere informatie

Drie decentralisaties voor gemeenten

Drie decentralisaties voor gemeenten Drie decentralisaties voor gemeenten Onze visie en aanpak Pim Masselink Joost van der Kolk Amersfoort 24 april 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Veranderende rol van de gemeente 3. Veranderopgave: richten, inrichten

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

trends 2015 doordacht dirk van mierlo

trends 2015 doordacht dirk van mierlo trends 2015 doordacht dirk van mierlo IK, ben alles in een onstuimige wereld, is de IK de enige persoon waar we op kunnen vertrouwen IK, en alles de IK wordt zich meer en meer bewust van zijn rol in de

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 19 juni 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te behalen;

Nadere informatie

De Gezichten van Denkkracht Utrecht 2013 Young Professionals

De Gezichten van Denkkracht Utrecht 2013 Young Professionals De Gezichten van Denkkracht Utrecht 2013 Young Professionals Bart Jonkers Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen, MA. Analist bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie Birte Nelen Algemene

Nadere informatie

Onderwijssociologie & Diversiteit

Onderwijssociologie & Diversiteit Onderwijssociologie & Diversiteit Hoorcollege 1: inleiding sociologie en burgerschap IVL Leike van der Leun Om deze presentatie te kunnen volgen op je mobiele telefoon, tablet of laptom, ga je naar: www.presentain.com

Nadere informatie

Methoden in Transitiemanagement

Methoden in Transitiemanagement E 2012.04 Methoden in Transitiemanagement Een inleiding op de vijf kernmethoden Binnen de huidige Transitiemanagement-aanpak zijn vijf kernmethoden te onderscheiden. Dit zijn analyseren, arena, agenderen,

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum Verzoek van Tweede Kamer omtrent twee huwelijksportretten

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum Verzoek van Tweede Kamer omtrent twee huwelijksportretten >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Media en Creatieve Industrie Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle'

'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle' Terugblik symposium kenniscentrum Technologie 'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle' Terugblik presentatie dr. Marijn Molema, lectoraat Area Development, Windesheim: Clusterpolitiek in

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Beek. Datum: 21 september 2012. Rapportnummer: 2012/154

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Beek. Datum: 21 september 2012. Rapportnummer: 2012/154 Rapport Rapport betreffende een klacht over de gemeente Beek Datum: 21 september 2012 Rapportnummer: 2012/154 2 Klacht Verzoeker klaagt over de werkwijze van de gemeente Beek ten aanzien van zijn bouwactiviteiten

Nadere informatie

Leren in Transitie. Flor Avelino @FlorAvelino avelino@drift.eur.nl. 17 november 2014, Gent, Beneluxconferentie

Leren in Transitie. Flor Avelino @FlorAvelino avelino@drift.eur.nl. 17 november 2014, Gent, Beneluxconferentie Leren in Transitie Flor Avelino @FlorAvelino avelino@drift.eur.nl 17 november 2014, Gent, Beneluxconferentie www.drift.eur.nl www.transitiepraktijk.nl www.transitionsnetwork.org www.ksinetwork.nl ACTIEONDERZOEK

Nadere informatie

Reflectieverslag. Gastcolleges periode 2

Reflectieverslag. Gastcolleges periode 2 Reflectieverslag Gastcolleges periode 2 Naam: Lisanne Schapendonk Studentennummer: 2078571 Klas: 48BK1BV Opleiding: Bestuurskunde Fase: Jaar 1, propedeuse, periode 2 Plaats: s-hertogenbosch Datum: 23 december

Nadere informatie

Leergang 6 Duurzaam Organiseren

Leergang 6 Duurzaam Organiseren Leergang 6 Duurzaam Organiseren STUDENTENHANDLEIDING Competenties Deze leergang draagt bij aan alle basiscompetenties: visie-gestuurd werken (1), in relatie staan tot de omgeving (2), vormgeven aan organisatiekenmerken

Nadere informatie

Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw

Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw Rudy Douven en Hein Mannaerts Ingezonden brief naar aanleiding van Is de Zorgverzekeringswet een succes? In TPEdigitaal 4(1) pp. 1-24 Wynand van

Nadere informatie

Of te wel: Van (de) wijken weten. THEMA, april 2014

Of te wel: Van (de) wijken weten. THEMA, april 2014 Of te wel: Van (de) wijken weten THEMA, april 2014 Consultant/Ondernemer/(Interim) Bestuurder Meer dan 30 jaar kruiswerk, thuiszorg Vanuit perspectief Thuiszorg, in algemene zin, kijken naar ontwikkelingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1996 25 110 Nederlands Voorzitterschap van de Europese Unie van 1 januari tot 1 juli Nr. 7 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN

Nadere informatie

14/09/2012 WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD. Elie Ratinckx VRWI

14/09/2012 WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD. Elie Ratinckx VRWI WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD Elie Ratinckx VRWI Studiedag Toekomstverkenningen 21 september 2012 HISTORIEK VRWI TOEKOMSTVERKENNINGEN Ontwikkeling Methodologie

Nadere informatie

Adoptie van kinderen door paren van gelijk geslacht

Adoptie van kinderen door paren van gelijk geslacht Advies Adoptie van kinderen door paren van gelijk geslacht Commissie Justitie, Kamer van Volksvertegenwoordigers Wetsvoorstel tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek teneinde adoptie door koppels van

Nadere informatie

*ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015

*ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015 *ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-31083/DV.15-441, afdeling Ruimte. Onderwerp: Woonvisie 2014-2030 Sellingen, 12 februari 2015 Algemeen Deze Woonvisie

Nadere informatie

Welkom. Begeleidingsgroep Brabant aan Zee. 14 december 2010

Welkom. Begeleidingsgroep Brabant aan Zee. 14 december 2010 Welkom Begeleidingsgroep Brabant aan Zee 14 december 2010 Parkontwikkeling met de Drie Rijken Programmamanagement: Vier specialiteiten binnen 1 team Per Rijk een programmamanager Achter de schermen eenheid

Nadere informatie

Sociaal doe-het-zelven

Sociaal doe-het-zelven Pieter Hilhorst Jos van der Lans Sociaal doe-het-zelven De idealen en de politieke praktijk Uitgeverij Atlas Contact Amsterdam/Antwerpen Sociaal doe-het-zelven; Hilhorst & van der Lans [PS] 3e proef pag

Nadere informatie

Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015

Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015 ... Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015 Anne Melchers Projectontwikkelaar Eneco Wind Agenda... Introductie Eneco Energietransitie Transformatie binnen Eneco Effecten Eneco Wind Participatie

Nadere informatie

Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger

Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger Jan Rotmans DRIFT-congres, 31 Oktober 2013 www.twitter.com/janrotmans Beminde Gelovigen van de Kantelkerk gisteren ging ik naar de kantelkerk, u weet wel, zo

Nadere informatie

De Fusie van Belangen over duurzaamheid en rendement in de bouwsector

De Fusie van Belangen over duurzaamheid en rendement in de bouwsector De Fusie van Belangen over duurzaamheid en rendement in de bouwsector Anke van Hal Congres Barometer Maatschappelijk Vastgoed 8 oktober 2014 De Toekomst volgens Al Gore Six drivers of global change (The

Nadere informatie

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat Jef Smulders & Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70 Parkstraat

Nadere informatie

Kinderarmoede en opvoedingsondersteuning. Prof. Dr. Rudi Roose Universiteit Gent Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek Senaat - 6 juli 2015

Kinderarmoede en opvoedingsondersteuning. Prof. Dr. Rudi Roose Universiteit Gent Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek Senaat - 6 juli 2015 Kinderarmoede en opvoedingsondersteuning Prof. Dr. Rudi Roose Universiteit Gent Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek Senaat - 6 juli 2015 Kinderarmoede en opvoedingsondersteuning Enkele aandachtspunten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1988-1989 Rijksbegroting voor het jaar 1989 20 800 Hoofdstuk VIII Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen Nr. 77 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS EN

Nadere informatie

Grensoverschrijdende erkenning en tenuitvoerlegging. mr. dr. M. Freudenthal

Grensoverschrijdende erkenning en tenuitvoerlegging. mr. dr. M. Freudenthal Grensoverschrijdende erkenning en tenuitvoerlegging mr. dr. M. Freudenthal Sdu Uitgevers Den Haag, 2009 Inhoud Afkortingen / XI Woord vooraf/xiii 1. Historische ontwikkelingen / 1 1.1. Inleiding/l 1.1.1.

Nadere informatie

Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij

Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij Sjaak Cox Jolanda Westerlaken Twee crises tegelijkertijd versterken de urgentie om tot merkbare verbeteringen te komen in het

Nadere informatie

Decentralisaties in het sociale domein: meer politiek en minder democratie?

Decentralisaties in het sociale domein: meer politiek en minder democratie? Decentralisaties in het sociale domein: meer politiek en minder democratie? Marcel Boogers * 1 Inleiding Politicologische beschouwingen over de aanstaande decentralisaties richten zich vooral op de gevolgen

Nadere informatie

Declaraties Burgemeester en Wethouders 2010. Geen declaraties

Declaraties Burgemeester en Wethouders 2010. Geen declaraties Declaraties Burgemeester en Wethouders 2010 Welk collegelid Omschrijving Nadere omschrijving Bedrag Wethouder van der Meer Taxikosten binnenland 09-07-10 30,00 Totaal 30,00 Wethouder Kunst km Taxikosten

Nadere informatie

HET NIEUWE ONDERNEMEN

HET NIEUWE ONDERNEMEN HET NIEUWE ONDERNEMEN HET BELANG VAN VERTROUWEN VOOR DE ONDERNEMING VAN DE TOEKOMST PROF. DR. E. ROOS LINDGREEN RE, PROF. DR. J. STRIKWERDA CMC, DRS. N. WIELAARD RA COLOFON SMO-begeleider: J.G. Smit Eindredactie:

Nadere informatie

V R IJ E U N I V E R S I T E I T B R U S S E L

V R IJ E U N I V E R S I T E I T B R U S S E L V R IJ E U N I V E R S I T E I T B R U S S E L LIJST PROGRAMMA S VOOR WERKSTUDENTEN* 2014-2015 Rectoraat Departement Onderwijsbeleid / Cel Curriculumbeheer (auteur E. Van Cromphout) finale versie 18.06.2014

Nadere informatie

LEREN VAN LOCHEM VERTROUWEN SCHENKEN AAN DE ENERGIEKE SAMENLEVING THOMAS HOPPE EN DONALD VAN DEN AKKER

LEREN VAN LOCHEM VERTROUWEN SCHENKEN AAN DE ENERGIEKE SAMENLEVING THOMAS HOPPE EN DONALD VAN DEN AKKER LEREN VAN LOCHEM VERTROUWEN SCHENKEN AAN DE ENERGIEKE SAMENLEVING THOMAS HOPPE EN DONALD VAN DEN AKKER TWENTE CENTRE FOR STUDIES OF TECHNOLOGY AND SUSTAINABLE DEVELOPMENT. CSTM UNIVERSITY OF TWENTE. OPRIT

Nadere informatie

MANDAAT- EN MACHTIGINGSBESLUIT HANDHAVING GEMEENTE VELSEN

MANDAAT- EN MACHTIGINGSBESLUIT HANDHAVING GEMEENTE VELSEN MANDAAT- EN MACHTIGINGSBESLUIT HANDHAVING GEMEENTE VELSEN Burgemeester en wethouders van Velsen Overwegende dat bij besluit van 28 januari 2003 het college van Burgemeester en Wethouders van Velsen en

Nadere informatie

Media Transitie Management

Media Transitie Management Media Transitie Management Wie is GEA communicatielogistiek? 2 Wie ben ik? 3 Media Transitie Management 4 Wat is een transitie? Transitions are radical, structural changes of a societal (sub)system. These

Nadere informatie

De Groene Zaak. Telnr: 070 39 26 657 www.degroenezaak.com www.facebook.com/degroenezaak

De Groene Zaak. Telnr: 070 39 26 657 www.degroenezaak.com www.facebook.com/degroenezaak De Groene Zaak De Groene Zaak Spaces Den Haag / Rode Olifant, Zuid-Hollandlaan 7 2596 AL Den Haag Telnr: 070 39 26 657 www.degroenezaak.com www.facebook.com/degroenezaak De Groene Zaak. Versnellers van

Nadere informatie

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding Gebruikswijzer P- Reviews: Hoe kunnen de Reviews op een nuttige manier geïntegreerd worden in de lerarenopleiding? In deze gebruikswijzer bekijken we eerst een aantal mogelijkheden tot implementatie van

Nadere informatie

Nederlands (nieuwe stijl) en Nederlands, leesvaardigheid (oude stijl)

Nederlands (nieuwe stijl) en Nederlands, leesvaardigheid (oude stijl) Nederlands (nieuwe stijl) en Nederlands, leesvaardigheid (oude stijl) Examen VWO Vragenboekje Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 19 mei 9.00 12.00 uur 20 03 Voor dit examen zijn

Nadere informatie

Dienstverlening COT. Crisisservice 24/7. COT, Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, 2011

Dienstverlening COT. Crisisservice 24/7. COT, Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, 2011 Dienstverlening COT Crisisservice 24/7 COT, Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, 2011 Visie op crisismanagement >> Het continu veranderende risicolandschap, de toenemende druk van stakeholders,

Nadere informatie

EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX

EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX Universiteit Gent Faculteit economie en bedrijfskunde Student X Tussentijds Rapport Promotor: prof. dr. M. Vanhoucke Begeleider: Y Academiejaar 20XX-20XX

Nadere informatie

Vergadering: 16 december 2014 Agendanummer: 7

Vergadering: 16 december 2014 Agendanummer: 7 Vergadering: 16 december 2014 Agendanummer: 7 Status: Opinierend Portefeuillehouder: M. Verschuren Behandelend ambtenaar L.W. Top, 0595-447716 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. ) L.W. Top Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Samenvatting Nederlands. Samenvatting Engels

Samenvatting Nederlands. Samenvatting Engels TRANSUMO Airports in Transition Rol onderzoek in nationale beleidsdebat rond ontwikkeling Schiphol Eindrapportage Top-up Airports in Transition (TransPorts); februari 2010 Auteur: Menno Huys THEMA PARTICIPATIEVE

Nadere informatie

Toezicht en effectmeting: het kàn!

Toezicht en effectmeting: het kàn! Toezicht en effectmeting: het kàn! Heinrich Winter Ko de Ridder Waarom weerstand tegen het meten van de effecten van toezicht? Angst voor de principaal: De opdrachtgever zit niet te wachten op rapportages

Nadere informatie

Theorie naar Praktijk

Theorie naar Praktijk Dia 1 Theorie naar Praktijk Lesmodule Mobiliteit en Locatie Deze lesmodule is op gebouwd uit verschillende Transumo projecten. Meer informatie over de projecten kunt u lezen op www.transumo.nl en transumofootprint.nl

Nadere informatie

Ontwaken in universeel bewustzijn

Ontwaken in universeel bewustzijn Ontwaken in universeel bewustzijn De 'New Paradigm' in entertainment en onderwijs is er! Zoals vele anderen, heb ik lang gewacht op het verschijnen van zinvolle thema's in entertainment en onderwijs, die

Nadere informatie