Axima Refrigeration. 100% cooling technology.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Axima Refrigeration. 100% cooling technology. www.aximaref-gdfsuez.be"

Transcriptie

1 Axima Refrigeration 100% cooling technology

2 Het doel heiligt de middelen

3 Quiz algemene koeltechnische kennis? Zijn er natuurlijke koudemiddelen beschikbaar onder het kritische punt van CO2 (nl -56,6 C)? Axima Refrigeration KHLimburg

4 Quiz algemene koeltechnische kennis? Aan welke NH3-concentratie kan een mens continue blootgesteld worden zonder schadelijke gevolgen? Vanaf welke concentratie kan men ammoniak ruiken? Axima Refrigeration KHLimburg

5 Quiz algemene koeltechnische kennis? Er is een NH3-vloeistoflek. Hoe gedraagt de damp zich? Stijgt ze of daalt ze? Axima Refrigeration KHLimburg

6 Quiz algemene koeltechnische kennis? Een CO2 vloeistofleiding breekt. Is er direct stikkingsgevaar? Axima Refrigeration KHLimburg

7 Quiz algemene koeltechnische kennis? Rangschik volgende koudemiddelen volgens hun broeikaspotentieel. R717 R404A CO2 R22 Axima Refrigeration KHLimburg

8 Quiz algemene koeltechnische kennis? Wat is het aandeel van koudemiddellekken in de TEWI-factor? Axima Refrigeration KHLimburg

9 Doel 1: Koelen Het doel heiligt de middelen

10 Natuurlijke koudemiddelen* 1. Rubber distillates 2. CO2 3. NH3 4. Water 5. Propane Axima Refrigeration KHLimburg

11 Natuurlijke koudemiddelen*** De echte ontwikkeling van de koeltechniek is begonnen met natuurlijke koudemiddelen: NH3 en CO2 Maar natuurlijke koudemiddelen hebben ook een aantal nadelen: NH3 CO2 Giftig, brandgevaarlijk, lichter dan lucht (Sterk prikkelende geur) Potentieel hoge systeemdrukken boven 0 C Heeft een hoog triple punt (5,2 bar). Zuurstofverdringend (reukloos), zwaarder dan lucht Propaan en butaan: brand- en explosiegevaarlijk Dus: de vraag naar meer veiligheid Axima Refrigeration KHLimburg

12 Doel 2: Koelen op een veilige manier Het doel heiligt de middelen

13 De opkomst van Freon DuPont ontwikkelde Freon Freon: verzamelnaam voor een groep CFK s (R-12, R-22, ) Freon was een veilig alternatief (niet brandbaar of giftig) Freon was goedkoop: US$3 per kg (<> US$ 187/kg in 2005) Maar toen ontdekten wetenschappers dat HCFK s en CFK s de ozonlaag aantasten Axima Refrigeration KHLimburg

14 Winter 1984 vergeleken met winter 1997 Axima Refrigeration KHLimburg

15 Een nieuw probleem: broeikasgassen De chlooratomen in CFK s dienen als katalysator voor de afbraak van ozon de chlooratomen worden vervangen door waterstofatomen: HFK + = + O3 Cl O2 OCl Dus: op zoek naar een milieuvriendelijke oplossing: in de jaren 90 worden HFK s worden uitgevonden (R-134a, R404A, ) + = + O3 OCl Cl O2 O2 Axima Refrigeration KHLimburg

16 Doel 3: Koelen op een veilige en ozonvriendelijke manier Het doel heiligt de middelen

17 Een nieuw probleem: broeikasgassen* CFC ban Prevent destroying ozone layer R134a: GWP (global warming potential) = 1300 Uitstoot 10 kg R134a = 13T CO2 Uitstoot 10 kg R410a = 37T CO2 HFC restriction Prevent global warming _ Axima Refrigeration KHLimburg

18 Doel 4: Koelen op een veilige en ozonvriendelijke manier, met een gering broeikaseffect. Het doel heiligt de middelen

19 Think green: een veelgehoord credo Kyoto De uitstoot van broeikasgassen moet tussen 2008 en 2012 gemiddeld met 5% verminderen tov 1990 België moet 7,5% minder uitstoten, Duitsland 21% Europese doelstellingen 2020 De uitstoot van broeikasgassen met 20% verminderen tov 1990 De energie-efficiëntie met 20% verhogen 20% van de energie op een duurzame manier opwekken Axima Refrigeration KHLimburg

20 TEWI* Axima Refrigeration KHLimburg

21 Revival van de natuurlijke koudemiddelen 4 th Generation NEW = OLD Return of NATRURAL REFRIGERANTS Axima Refrigeration KHLimburg

22 Axima Refrigeration: expert in koudetechniek Innovatie D&ESS: Development & Energy Saving Solutions Opleiding? Koeltechnici gespecialiseerd in NH3 en CO2 studeren vandaag niet af Axima Refrigeration KHLimburg

23 Quiz algemene koeltechnische kennis? Zijn er natuurlijke koudemiddelen beschikbaar onder het kritische punt van CO2 (nl -56,6 C)? Ja, ethaan, etheen, (tot -90 C) Axima Refrigeration KHLimburg

24 Quiz algemene koeltechnische kennis? Aan welke NH3-concentratie kan een mens continue blootgesteld worden zonder schadelijke gevolgen? Vanaf welke concentratie kan men ammoniak ruiken? 20 ppm; 2 à 5 ppm Axima Refrigeration KHLimburg

25 Quiz algemene koeltechnische kennis? Er is een NH3-vloeistoflek. Hoe gedraagt de damp zich? Ze stijgt of daalt afhankelijk van de vochtigheidsgraad van de lucht? Axima Refrigeration KHLimburg

26 Quiz algemene koeltechnische kennis? Een CO2 vloeistofleiding breekt. Is er direct stikkingsgevaar? Neen, na expansie zal de vloeistoffase droog ijs vormen. Axima Refrigeration KHLimburg

27 Quiz algemene koeltechnische kennis? Rangschik volgende koudemiddelen volgens hun broeikaspotentieel. R717 CO2 R22 - R404A Axima Refrigeration KHLimburg

28 Quiz algemene koeltechnische kennis? Wat is het aandeel van koudemiddellekken in de TEWI-factor? 25 à 50%. Axima Refrigeration KHLimburg

29 Opleiding: veilig werken met ammoniak Axima Refrigeration KHLimburg

30 Axima Refrigeration KHLimburg

Nieuwe duurzame koelconcepten. Rittal B.V. Elbert Raben

Nieuwe duurzame koelconcepten. Rittal B.V. Elbert Raben Nieuwe duurzame koelconcepten Rittal B.V. Elbert Raben Deze lezing wordt u aangeboden door: IT Enclosures IT Cooling IT Power IT Security IT Monitoring IT Services RiMatrix projects Agenda Verbod koudemiddel

Nadere informatie

Natuurlijke koudemiddelen in beweging

Natuurlijke koudemiddelen in beweging Natuurlijke koudemiddelen in beweging Raimond Bakker Week van de Koude 2010 Amersfoort, 7 december 06.12.2010 1 Agenda 1. Achtergrond over Linde Gas rol in de keten 2. Natuurlijke koudemiddelen niets nieuws

Nadere informatie

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste Monitoring 2013 Datum: 6-5-2014 Versie: Eindrapport Project nummer: CL1039 In opdracht van: Hendrik Bijker, Wecycle. Uitgevoerd door: Jorrit Leijting,

Nadere informatie

Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart

Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart Lekdichte koelinstallaties: vragen & mogelijke oplossingen www.aximaref-gdfsuez.com 1 Wat vooraf ging Stijgende trend uitstoot F-gassen

Nadere informatie

Datacenterkoeling zonder F-gassen: uw data center het gehele (!) jaar compressorloos geklimatiseerd. Spreker: Marius Klerk

Datacenterkoeling zonder F-gassen: uw data center het gehele (!) jaar compressorloos geklimatiseerd. Spreker: Marius Klerk Datacenterkoeling zonder F-gassen: uw data center het gehele (!) jaar compressorloos geklimatiseerd Spreker: Marius Klerk ZONDER F-GASSEN STAAT UW DATACENTER STIL! F-gassen? gefluoreerde broeikasgassen,

Nadere informatie

De Climalife aanbevelingen

De Climalife aanbevelingen koudemiddelen De Climalife aanbevelingen Toepassing Koudemiddelen Klimaatregeling Airconditioning R-134a R-404A R-507 R-407C R-410A R-417A (ISCEON MO59) R-422D (ISCEON MO29) R-422A (ISCEON MO79) R-427A

Nadere informatie

Koudeproductie. Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie?

Koudeproductie. Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie? Koudeproductie Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie? Inhoud I. De uitdagingen : Milieu, Energie en Beschikbaarheid II. Plan van aanpak III. Dalkia

Nadere informatie

Een fragiele wereld drijft ons naar andere koelmiddelen. De warmtepomp is het broertje van de koelmachine

Een fragiele wereld drijft ons naar andere koelmiddelen. De warmtepomp is het broertje van de koelmachine Een fragiele wereld drijft ons naar andere koelmiddelen De warmtepomp is het broertje van de koelmachine Bij een warmtepomp wordt warmte onttrokken aan de koude buiten omgeving, waardoor het buiten nog

Nadere informatie

Veiligheidsaspecten met betrekking tot natuurlijke koudemiddelen.

Veiligheidsaspecten met betrekking tot natuurlijke koudemiddelen. Toepassing van natuurlijke koudemiddelen in koelinstallaties, airconditioners en warmtepompen Veiligheidsaspecten met betrekking tot natuurlijke koudemiddelen. Nederlandse praktijkrichtlijn (NPR-7600)

Nadere informatie

Nat N u at u u r u l r i l j i ke k ko k u o d u e d mi m d i de d le l n, n een n atu at u u r u l r i l j i ke k ke k uze u!

Nat N u at u u r u l r i l j i ke k ko k u o d u e d mi m d i de d le l n, n een n atu at u u r u l r i l j i ke k ke k uze u! , een natuurlijke keuze! De toekomst van koudemiddelen met hoge GWP: GWP Koudemiddelen 1 Meer dan 2500 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 N R717 Amoniac N R744 CO2 HFO R1270 Propylene HC R600a Isobutaan

Nadere informatie

Koudemiddelen en wetgeving

Koudemiddelen en wetgeving 112 1 Koudemiddelen en wetgeving door P. G. H. Uges Nederlandse Vereniging voor Koude Het Koudetechnisch Centrum Deventer 1. Inleiding 112 3 2. De plaats van de koudetechniek in de huidige maatschappij

Nadere informatie

activering van het gebruik van natuurlijke koudemiddelen zoals NH 3

activering van het gebruik van natuurlijke koudemiddelen zoals NH 3 A - KOUDEMIDDELEN Koudemiddelen De internationale zorg over de aantasting van de ozon in de hoge luchtlagen door chloor heeft geleid tot het protocol van Montréal waarbij gasvormige stoffen met chloor

Nadere informatie

Natuurlijke koudemiddelen - actuele ontwikkelingen en trends

Natuurlijke koudemiddelen - actuele ontwikkelingen en trends Achtergrond Natuurlijke koudemiddelen - actuele ontwikkelingen en trends door Monika Witt, CEO van eurammon; het Europees initiatief voor natuurlijke koudemiddelen Bij de beslissing welk koudemiddel in

Nadere informatie

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste 29-214 Datum: 27 juli 215 Versie: 1.1 In opdracht van: Opgesteld door: Hendrik Bijker Wecycle Laura Golsteijn Marisa Vieira Dit rapport is geschreven

Nadere informatie

Brandbeveiliging op maat werk voor dé specialist. 22 MAART 2007 sinds 1927

Brandbeveiliging op maat werk voor dé specialist. 22 MAART 2007 sinds 1927 Brandbeveiliging op maat werk voor dé specialist 22 MAART 2007 sinds 1927 Uitwerking praktijk case Hoe groot is het brandrisico s in mijn IT ruimten? Niet 0 en (flink?) groter dan in andere ruimten Worden

Nadere informatie

Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen

Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid tel: 02/553.11.29 --- fax: 02/553.11.45

Nadere informatie

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Sven Claeys Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid Dienst Klimaat tel: 02/553.11.29 sven.claeys@lne.vlaanderen.be

Nadere informatie

Koudemiddel registratie. Toelichting

Koudemiddel registratie. Toelichting Koudemiddel registratie Toelichting AGP Capelle a/d IJssel Versie: 1.00 Datum: 17-12-2014 Inhoud Inleiding... 3 Type koudemiddelen... 4 Overzichten koudemiddelen... 4 Overzicht koudemiddel registratie...

Nadere informatie

Totaal Equivalent Broeikaseffect van koelinstallaties (TEWI): zin en onzin

Totaal Equivalent Broeikaseffect van koelinstallaties (TEWI): zin en onzin D - TEWI Totaal Equivalent Broeikaseffect van koelinstallaties (TEWI): zin en onzin Inleiding De koudetechniek is een van de sectoren die bijdragen aan het broeikasprobleem: direct vanwege het gebruik

Nadere informatie

GEA Refrigeration Technologies

GEA Refrigeration Technologies ; 1 Applications of Refrigeration Technology Heat pumps in greenhouses Normal Cooling food retail +50 C +5 C +80 C +21 C +6 C Heat pumps for energy savings Bus & Rail AC Ice water in dairy industries Ice

Nadere informatie

Koudemiddelen voor Industriële Koeling

Koudemiddelen voor Industriële Koeling Koudemiddelen voor Industriële Koeling 1 Inleiding Vanuit een ver verleden tot op het einde van de negentiende eeuw werden om te koelen ijsblokken toegepast die men tijdens de winter verzamelde en in ondergrondse

Nadere informatie

Koudemiddelen. Koudemiddelen

Koudemiddelen. Koudemiddelen Koudemiddeen Koudemiddeen Geregenereerde HCFK s HFK s Ammoniak Koowaterstoffen Tabe voor de vervanging van koudemiddeen Software en toebehoren Eigenschappen van de verpakkingen Recuperatie van koudemiddeen

Nadere informatie

Koelen met CO2 Technische uitleg.

Koelen met CO2 Technische uitleg. Koelen met CO2 Technische uitleg. De laatste jaren is veel gepubliceerd over het gebruik van natuurlijke koudemiddelen. Naast de vele voordelen van de CFK s, HCFK s en HFK s, heeft voortschrijdend inzicht

Nadere informatie

Francis Altdorfer, ECONOTEC Tom Dauwe, VITO. LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012.

Francis Altdorfer, ECONOTEC Tom Dauwe, VITO. LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012. EMISSIE-INVENTARISATIEMETHODE VOOR F-GASSEN IN DE KOELSECTOR Francis Altdorfer, Tom Dauwe, VITO LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012 1 Inhoud Inleiding

Nadere informatie

KOELING VAN DATACENTERS DOOR DE JAREN HEEN DATA CENTER

KOELING VAN DATACENTERS DOOR DE JAREN HEEN DATA CENTER KOELING VAN DATACENTERS DOOR DE JAREN HEEN DATA CENTER AGENDA STULZ Groep B.V. Huidige EU doelstelling Energiestromen in een datacenter EER waarde Evolutie koelsystemen Toekomst STULZ GROEP B.V. Airconditioning

Nadere informatie

Inhoud DE CONSEQUENTIES...3

Inhoud DE CONSEQUENTIES...3 ALLES OVER HET UITFASEREN VAN SYNTHETISCHE KOUDEMIDDELEN Inhoud DE CONSEQUENTIES...3 MEER OVER SYNTHETISCHE KOUDEMIDDELEN...3 WAT ZIJN DE HOOFDPUNTEN UIT DE NIEUWE F- GAS WETGEVING...3 Een beperking van

Nadere informatie

Cofely Axima for a better climate 100% HVAC, 100% koudetechniek. www.cofelyaxima-gdfsuez.be

Cofely Axima for a better climate 100% HVAC, 100% koudetechniek. www.cofelyaxima-gdfsuez.be Cofely Axima for a better climate 100% HVAC, 100% koudetechniek www.cofelyaxima-gdfsuez.be Cofely Axima is nooit veraf Elke dag staat een team van enthousiaste medewerkers, van projectingenieurs tot technici,

Nadere informatie

natuurlijke koudemiddelen Ir. Steven Lobregt Studie in opdracht van NEKOVRI en NVKL mede mogelijk gemaakt door SenterNovem

natuurlijke koudemiddelen Ir. Steven Lobregt Studie in opdracht van NEKOVRI en NVKL mede mogelijk gemaakt door SenterNovem Vervangen R22: Kans voor natuurlijke koudemiddelen Ir. Steven Lobregt Studie in opdracht van NEKOVRI en NVKL mede mogelijk gemaakt door SenterNovem Welke HFK s komen in aanmerking Koelen; R134a,R417A,R404A,R507,,

Nadere informatie

Best Practice Koudemiddelen voor Industriële Koeling

Best Practice Koudemiddelen voor Industriële Koeling Best Practice Koudemiddelen voor Industriële Koeling 1. Inleiding Het medium dat de thermodynamische kringloop in een koelinstallatie doorloopt, wordt het koudemiddel genoemd. Deze kringloop omvat in grote

Nadere informatie

Warmtestation Harnaschpolder

Warmtestation Harnaschpolder 30 januari 2014... Warmtestation Harnaschpolder Seminar Projectgroep BioWKK Eneco Solar Bio & Hydro B.V. Martin Kiep ... Eneco is de eerste leverancier van stadsverwarming. Tegenwoordig wordt het warmtenet

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel THEORETISCHE INLEIDING TOT KOELING Jan Maeyens Cenergie CVBA Doelstellingen van de presentatie Koude-opwekkingsprincipe Technieken en technologieën

Nadere informatie

Wetgeving koudemiddelen. Coen van de Sande NVKL

Wetgeving koudemiddelen. Coen van de Sande NVKL Wetgeving koudemiddelen Coen van de Sande NVKL Wetgeving koudemiddelen Inhoud: F-gassenverordening HFK s Ozonverordening HCFK s Activiteitenbesluit Natuurlijke koudemiddelen HFK s (F-gassen) Per 1 januari

Nadere informatie

Technotour 2011: Duurzaamheid hoeft niet duur te zijn

Technotour 2011: Duurzaamheid hoeft niet duur te zijn Door Christine Linneweever redactiecoördinator en ing. Dick Havenaar voorzitter redactieraad RCC Koude & Luchtbehandeling Technotour 2011: Duurzaamheid hoeft niet duur te zijn en thermodynamische optimaliseren

Nadere informatie

Welkom. Warmtenetwerk - Dag van de duurzame koudenetten 11 juni 2009. Ook namens de GEA Refrigeration Division. van harte

Welkom. Warmtenetwerk - Dag van de duurzame koudenetten 11 juni 2009. Ook namens de GEA Refrigeration Division. van harte Warmtenetwerk - Dag van de duurzame koudenetten 11 juni 2009 Ook namens de GEA Refrigeration Division van harte Welkom 1 WARMTENETWERK Amsterdam 11 juni 2009 Orri Rodrigues Sales Manager Verantwoordelijk

Nadere informatie

loktrace FORMEERGAS LEKDETECTIE STRENGERE WETTEN! Voorkom boetes van meer dan 50.000 euro.

loktrace FORMEERGAS LEKDETECTIE STRENGERE WETTEN! Voorkom boetes van meer dan 50.000 euro. loktrace FORMEERGAS LEKDETECTIE STRENGERE WETTEN! Voorkom boetes van meer dan 50.000 euro. LOKTRACE Het lekdetectiesysteem Legaal, betrouwbaar en klimaat neutraal! Formeergas lekdetectie - De beste oplossing

Nadere informatie

VOORTGANGSRAPPORTAGE ONTWIKKELING ENERGIE-EFFICIENTIE IN DE SUPERMARKTSECTOR OVER HET JAAR 2012

VOORTGANGSRAPPORTAGE ONTWIKKELING ENERGIE-EFFICIENTIE IN DE SUPERMARKTSECTOR OVER HET JAAR 2012 Energy Services Verhoef BV VOORTGANGSRAPPORTAGE ONTWIKKELING ENERGIE-EFFICIENTIE IN DE SUPERMARKTSECTOR OVER HET JAAR 2012 Concept, 21 mei 2013 Opgesteld door Energy Services Verhoef BV in opdracht van

Nadere informatie

Export van tweedehands elektronica

Export van tweedehands elektronica Export van tweedehands elektronica De Europese Unie stelt strenge eisen aan de export van afval. De Europese regels verbieden het zonder vergunning exporteren van elektronica-afval naar landen in Afrika.

Nadere informatie

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)?

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)? Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)? In een Environmental Product Declaration of EPD wordt in een 11-tal impactcategoriën de milieu-impact van een product uitgedrukt in getallen. Het is een

Nadere informatie

Brand en explosiegevaar

Brand en explosiegevaar Brand en explosiegevaar Door brand en explosie tijdens werkzaamheden vallen er jaarlijks tientallen doden en gewonden. Dus moet je brand en explosies zien te voorkomen. Mede doordat deze zeer onvoorspelbaar

Nadere informatie

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof CNG aardgas voor voertuigen CNG betekent letterlijk samengeperst natuurlijk gas en is eenvoudigweg de samengeperste variant van het aardgas dat we kennen voor huishoudelijk gebruik. CNG is al een tijdje

Nadere informatie

Menno van der Hoff. Met of zonder H F K s? Toekomst bestendig

Menno van der Hoff. Met of zonder H F K s? Toekomst bestendig Menno van der Hoff Met of zonder H F K s? Toekomst bestendig 1988 Eerste zelfbouw thuis - warmtepomp met open bron 1994 VRF systemen pionier MENNO VAN DER HOFF 1999 Air to Water heat pumps monovalent International

Nadere informatie

Aardgaslekkage in transportleidingen

Aardgaslekkage in transportleidingen Gevaar Aardgaslekkage in transportleidingen Inhoud Explosiegevaar, let op voor gasophoping in besloten ruiten. Aardgas is lichter dan lucht (0,6). In geval het gas niet brandt: niet sproeien In geval het

Nadere informatie

Retrofitten van oude R12 airco systemen onnodig!

Retrofitten van oude R12 airco systemen onnodig! Retrofitten van oude R12 airco systemen onnodig! Wie een klassieke auto bezit en zich gelukkig mag prijzen met de luxe van een aircosysteem, zal op een gegeven moment tegen problemen aanlopen: de airco

Nadere informatie

De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname

De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname In het vorige artikel hebben wij het gehad over het ontstaan van het Montreal Protocol en de ozonlaag. Wij zijn ingegaan op onder andere de functie

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

Visie op compressortechnologie en systeemefficiëntie

Visie op compressortechnologie en systeemefficiëntie Door Ruud van Dissel BITZER Benelux bvba Vision to compressor technology and system effyciency Visie op compressortechnologie en systeemefficiëntie Met het definitieve einde van R22 in Europa zal menig

Nadere informatie

SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH)

SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) Dit proefschrift behandelt de relatie tussen de vraag naar koeling, klimaatverandering en het hieraan gerelateerde milieubeleid. Inleiding Koelsystemen worden op allerlei

Nadere informatie

Energiebalans aarde: systeemgrens

Energiebalans aarde: systeemgrens Energiebalans aarde: systeemgrens Aarde Atmosfeer Energiebalans Boekhouden: wat gaat er door de systeemgrens? Wat zijn de uitgaande stromen? Wat zijn de ingaande stromen? Is er accumulatie? De aarde: Energie-instroom

Nadere informatie

-5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Omschrijf de brandklassen. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand.

-5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Omschrijf de brandklassen. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand. -5- Met welk bord wordt een explosiegevaarlijke gebied aangegeven? -5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand. -5- Noem de blusmethoden voor een

Nadere informatie

Veilig omgaan met ammoniak en handelingen aan ammoniakinstallaties.

Veilig omgaan met ammoniak en handelingen aan ammoniakinstallaties. Veilig omgaan met ammoniak en handelingen aan ammoniakinstallaties. Koel- en vriesinstallaties zijn uitgerust met diverse soorten koudemiddel. Natuurlijke koudemiddelen worden van oudsher toegepast; door

Nadere informatie

Product naam: MM00156

Product naam: MM00156 Product naam: MM00156 Specificaties MM00156: Levensduur: 10000u Wattage: 23.00W Kleur: 2700K (warmwit) Lumen: 1371 lu RA: 82 Lamp soort: Globe Lampvoet: E27 Lengte: Diameter: Gewicht: Spanning: Beschermingsklasse:

Nadere informatie

WAdus EPC Pakket. Met buitenlucht verwarmen of koelen. Voor de eindgebruiker september 2009 versie 1.4

WAdus EPC Pakket. Met buitenlucht verwarmen of koelen. Voor de eindgebruiker september 2009 versie 1.4 WAdus EPC Pakket Met buitenlucht verwarmen of koelen Voor de eindgebruiker september 2009 versie 1.4 Voorwoord Beste Consument, Hartelijk gefeliciteerd met het WAdus EPC pakket! Vanaf dit moment draagt

Nadere informatie

In één oogopslag: De koudemiddelcilinders.

In één oogopslag: De koudemiddelcilinders. Info voor koudemiddelengebruikers (2) In één oogopslag: De koudemiddelcilinders. Koudemiddelcilinders van Westfalen. Door een veelheid aan producten en nieuwe markeringsvoorschriften is het thema "gascilinders"

Nadere informatie

Samenvatting: 1. Lekkage van koelmiddelen

Samenvatting: 1. Lekkage van koelmiddelen 1. Belangrijke lekkage van koelmiddelen, zowel bij kleine als bij grote installaties 2. Significant potentieel voor verbetering, blijkt uit cases in binnen-en buitenland. 3. Bredere toepassing van positieve

Nadere informatie

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 1: Waarom?

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 1: Waarom? Bewust Duurzaam Bouwen Deel 1: Waarom? 1 Bewust Duurzaam Bouwen Bron: www.klimaat.be 2 1. Waarom? 1. Milieu 2. Energie 3. Overheid 4. Comfort 3 1. Waarom? 1. Milieu 2. Energie 3. Overheid 4. Comfort 4

Nadere informatie

HFO-1234yf duurzaam alternatief voor airconditioning auto s

HFO-1234yf duurzaam alternatief voor airconditioning auto s Artikel gepresenteerd tijdens de Purdue Conferenties van 2008 door: Barbara Minor 1 & Mark Spatz 2 1 DuPont Fluoroproducts, Wilmington USA 2 Honeywell International, Buffalo USA HFO-1234yf sustainable

Nadere informatie

BROEIKASEFFECT HET BROEIKASEFFECT: FEIT OF FICTIE? Lees de teksten en beantwoord de daarop volgende vragen.

BROEIKASEFFECT HET BROEIKASEFFECT: FEIT OF FICTIE? Lees de teksten en beantwoord de daarop volgende vragen. BROEIKASEFFECT Lees de teksten en beantwoord de daarop volgende vragen. HET BROEIKASEFFECT: FEIT OF FICTIE? Levende wezens hebben energie nodig om te overleven. De energie die het leven op aarde in stand

Nadere informatie

De warmtepomp. Dominique Hendrikx Bram Oosterbos Maarten Reuskens

De warmtepomp. Dominique Hendrikx Bram Oosterbos Maarten Reuskens De warmtepomp Dominique Hendrikx Bram Oosterbos Maarten Reuskens A2 A2 A1 Introduction Environmental issues: Solutions: Greenhouse effect Air and water pollution Wind and water turbines Solar cells Heat

Nadere informatie

Veilig werken met CO2

Veilig werken met CO2 Wijbenga info sheet 2: Veilig werken met CO2 1. INLEIDING De afgelopen jaren zijn er veel installaties gebouwd met CO 2 als koudemiddel. Met name industriële koude-installaties, maar de laatste jaren ook

Nadere informatie

EAT-244 Diagnose Airconditioning

EAT-244 Diagnose Airconditioning EAT-244 Diagnose Airconditioning Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 PRINCIPE AIRCO-INSTALLATIE 5 ONDERDELEN AIRCO-INSTALLATIE 7 CONDENSOR 8 EXPANSIE-APPARATUUR EN VERDAMPER

Nadere informatie

Herziene F-gassenverordening

Herziene F-gassenverordening Herziene F-gassenverordening Schakeldag 2014 26 juni 2014 Harald van der Bol Inhoud Inleiding Samenvatting belangrijkste onderdelen F-gassenverordening Nederlandse regelgeving Aandachtspunten voor Toezicht

Nadere informatie

Fgas-Verordening (EU) No 517/2014. Ing. Harald van der Bol, Rijkswaterstaat

Fgas-Verordening (EU) No 517/2014. Ing. Harald van der Bol, Rijkswaterstaat Fgas-Verordening (EU) No 517/2014 Ing. Harald van der Bol, Inhoud Belangrijkste elementen en maatregelen uit de Verordening (517/2014) Nederlandse regelgeving Lekfrequentie Logboek Tools voor BG 2 Title

Nadere informatie

Zeer licht ontvlambaar

Zeer licht ontvlambaar Blauwzuurgas (HCN) Algemene gegevens CAS nr: 74-90-8 EU-etikettering: R-zinnen: 12-26-50/53 S-zinnen: (1/2), 7/9-16-36/37-38-45-60-61 Zeer licht ontvlambaar Zeer giftig Milieugevaarlijk CLP (EU-GHS): Signaalwoord:

Nadere informatie

HET CFK-AKTIEPROGRAMMA EN HET BROEIKASEFFECT

HET CFK-AKTIEPROGRAMMA EN HET BROEIKASEFFECT SEPTEMBER 1990 ECN-I--90-035 HET CFK-AKTIEPROGRAMMA EN HET BROEIKASEFFECT J.R. YBEMA INHOUD 1. INLEIDING 2. HET CFK-AKTIEPROGRAMMA 3. HET BEGRIP GLOBAL WARMING POTENTIAL 4. BROEIKASEFFECT VAN CFK S 5.

Nadere informatie

%ODGPHWYHLOLJKHLGVJHJHYHQV YROJHQV((* datum van de druk: 28.02.2005 opnieuw bewerkt op: 30.01.2003

%ODGPHWYHLOLJKHLGVJHJHYHQV YROJHQV((* datum van de druk: 28.02.2005 opnieuw bewerkt op: 30.01.2003 Bladzijde: 1/5,GHQWLILFDWLHYDQGHVWRIRIKHWSUHSDUDDWHQGHYHQQRRWVFKDSRQGHUQHPLQJ,QIRUPDWLHRYHUKHWSURGXNW $UWLNHOQXPPHU 521000 7RHSDVVLQJYDQGHVWRIYDQGHEHUHLGLQJ Aanstekergas )DEULNDQWOHYHUDQFLHU Eurofill B.V.

Nadere informatie

THEORIE UIT EXPERIMENTEN TABELLEN SCIENCE / NATUURKUNDE / SCHEIKUNDE

THEORIE UIT EXPERIMENTEN TABELLEN SCIENCE / NATUURKUNDE / SCHEIKUNDE THEORIE UIT EXPERIMENTEN ONDERBOUW TABELLEN SCIENCE / NATUURKUNDE / SCHEIKUNDE TABEL 1 DICHTHEID (bij 25 C) gram per cm 3 = g cm -3 aardgas 0,00076 alcohol 0,8 aluminium 2,7 broom 3,1 butagas 0,0024 eikenhout

Nadere informatie

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Agnes Schuurmans Voorzitter NEN 351 281 (CEN TC350) Rockwool International 1 Bouwbesluit - 1 april 2012 Milieuparagraaf Artikel

Nadere informatie

WARMTE UIT KOUDE. Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit. warmte uit koude is geld waard

WARMTE UIT KOUDE. Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit. warmte uit koude is geld waard Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit warmte uit koude is geld waard Fons Pennartz (KWA) Jan Grift (Energy Matters) 1 Wetgeving & timing 1 januari 2010 (bij)vullen met nieuw

Nadere informatie

Oorzaak en oplossen van lekkage van koudemiddelen bij zeeschepen.

Oorzaak en oplossen van lekkage van koudemiddelen bij zeeschepen. VROM-Inspectie Regio Zuid-West Stoffen en Producten Oorzaak en oplossen van lekkage van koudemiddelen bij zeeschepen. Weena 723 Postbus 29036 3001 GA Rotterdam Telefoon 010-22 44444 www.vrom.nl artikelcode:

Nadere informatie

Ecodesign LOT10. Ecodesign

Ecodesign LOT10. Ecodesign Ecodesign De ErP richtlijn of Ecodesign maakt het mogelijk om de milieu-impact van producten vanaf de ontwerp- en ontwikkelingsfase te beperken. Duurzaamheid in de 2020 strategie van Europa De EU 2020-strategie

Nadere informatie

Ecodesign LOT10. Ecodesign

Ecodesign LOT10. Ecodesign Ecodesign De ErP richtlijn of Ecodesign maakt het mogelijk om de milieu-impact van producten vanaf de ontwerp- en ontwikkelingsfase te beperken. Duurzaamheid in de 2020 strategie van Europa De EU 2020-strategie

Nadere informatie

Ecologische Duurzaamheid

Ecologische Duurzaamheid Ecologische Duurzaamheid GRI-data De scope van de gerapporteerde milieu-indicatoren is in de meeste gevallen beperkt tot de relevante O&O- en productievestigingen te Beerse, en Olen. De voetafdruk van

Nadere informatie

Richtlijn reductie broeikasgassen airco-installaties in utiliteitsbouw

Richtlijn reductie broeikasgassen airco-installaties in utiliteitsbouw Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Laan van Westenenk 501 Postbus 342 7300 AH Apeldoorn TNO-rapport B&O-A

Nadere informatie

Een beginnershandleiding tot Brandstoffen

Een beginnershandleiding tot Brandstoffen Een beginnershandleiding tot Brandstoffen Energie is essentieel om te voorzien in de basisbehoeften van onze huishouding: koken, water verwarmen en verwarming. Maar het is ook een belangrijke factor voor

Nadere informatie

Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering 8-10-2012. Klimaatverandering

Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering 8-10-2012. Klimaatverandering Zonne-energie 2012: prijs 21 ct per kwh; 2020 prijs 12 ct kwh Groen rijden; energiehuizen, biologisch voedsel Stimular, de werkplaats voor Duurzaam Ondernemen Stichting Stimular www.stimular.nl 010 238

Nadere informatie

> www.vrom.nl. Uw autoairco, het milieu en uw portemonnee

> www.vrom.nl. Uw autoairco, het milieu en uw portemonnee > www.vrom.nl Uw autoairco, het milieu en uw portemonnee 02 Steeds meer mensen hebben een airco in de auto. Een autoairco is comfortabel. In de zomer houdt de airco uw auto lekker koel. En in de winter

Nadere informatie

HSE guidelines. januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS

HSE guidelines. januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS HSE guidelines H januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures

Nadere informatie

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011 Relevantie van (carbon) footprinting voor telers Jasper Scholten 23 juni 2011 Inhoud 1. Blonk Milieu Advies 2. Levenscyclusanalyse (LCA) 3. Carbon Footprinting 4. Footprint van brouwgerst 5. Footprint

Nadere informatie

Wat is zuurstofgebrek?

Wat is zuurstofgebrek? Zuurstofgebrek. Wat is zuurstofgebrek? Als de natuurlijke samenstelling van de omgevingslucht (zo n 21% zuurstof, 78% stikstof en 1% overige gassen) wordt veranderd, wordt het menselijk organisme in haar

Nadere informatie

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V.

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie d.m.v. HT-warmtepompen Case A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Aan bod komen: Situatie omschrijving case vleesbedrijf

Nadere informatie

Airconditioning Altijd het juiste klimaat in zomer en winter

Airconditioning Altijd het juiste klimaat in zomer en winter Airconditioning Altijd het juiste klimaat in zomer en winter Antwerpen Rotterdam WAAROM AIRCONDITIONING Tegenwoordig is airconditioning geen luxe meer maar vervult een belangrijke functie in woon- en werkomgeving.

Nadere informatie

De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het correctievoorschrift opgenomen.

De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het correctievoorschrift opgenomen. Toelichting bij Voorbeeldopgaven Syllabus Nieuwe Scheikunde HAVO De opgave is een bewerking van de volgende CE-opgave: LPG 2007-2de tijdvak De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het correctievoorschrift

Nadere informatie

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Agenda Cryo Advise Aardgas - eigenschappen Voordelen Uitdagingen Cryo Advise advies voor LNG systemen

Nadere informatie

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof aardgas voor voertuigen betekent letterlijk samengeperst natuurlijk gas en is eenvoudigweg de samengeperste variant van het aardgas dat we kennen voor huishoudelijk gebruik. is al een tijdje populair als

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 : Koeltechniek- warmtepomp

Hoofdstuk 8 : Koeltechniek- warmtepomp Hoofdstuk 8 : Koeltechniek- warmtepomp 8.1 Koelproces Uit voorgaande weten we : om te verdampen is er warmte nodig. Deze warmte wordt uit de omgeving gehaald, waardoor de omgeving in temperatuur daalt.

Nadere informatie

DE GELE BIJLAGE VEILIGHEIDSGEGEVENS VOOR EEN AANTAL STOFFEN

DE GELE BIJLAGE VEILIGHEIDSGEGEVENS VOOR EEN AANTAL STOFFEN DE GELE BIJLAGE VEILIGHEIDSGEGEVENS VOOR EEN AANTAL STOFFEN 1. Aceton pag. 70 2. Azijnzuur 100% 71 3. Blauw vitriool (blauw kopersulfaat) 72 4. Bruinsteen 73 5. Courtoisiet (kaliumjodide) 74 6. Jood 75

Nadere informatie

Wat is CO 2? Waarom CO 2? Waarom Milieubarometer i.p.v. CO 2? Waarom CO 2 -footprint? Inhoud. Cursus CO 2 -footprint

Wat is CO 2? Waarom CO 2? Waarom Milieubarometer i.p.v. CO 2? Waarom CO 2 -footprint? Inhoud. Cursus CO 2 -footprint Inhoud Cursus CO 2 -footprint Hoe maak je de footprint en wat heb je eraan? 27 mei 2013 Voor de Werkgroep Monitoren van MPZ Wat is CO 2 en waarom hebben we het daar over? CO 2 -footprint t.o.v. Milieubarometer

Nadere informatie

De groene delta van Nijmegen

De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions Workshop GDF SUEZ LNG Solutions - 10 oktober 2014 Leon Sluiman Manager operations & Technology De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions WAT IS LNG LNG: HET PRODUCT Vloeibaar

Nadere informatie

C.V.I. 8.3 Koelen / verhitten; Werking van koelinstallaties

C.V.I. 8.3 Koelen / verhitten; Werking van koelinstallaties 8 KOELEN / VERHITTEN 8.3 WERKING VAN KOELINSTALLATIES Auteur : P.G.H. Uges 10 juni 1996 blad 1 van 17 INHOUDSOPGAVE 2 1 INLEIDING 3 2 COMPRESSIE KOEL- EN VRIESINSTALLATIE 3 2.1 Werkingsprincipe van een

Nadere informatie

CaterTech koel-en vrieskasten

CaterTech koel-en vrieskasten CaterTech koel-en vrieskasten In het assortiment koel- en vrieskasten van CaterTech is altijd een kast naar uw wensen te vinden. Breedte, hoogte, temperatuurbereik, links- of rechtsdraaiend, u zegt het

Nadere informatie

Mestgassen. Risico van het vak? Jetty Middelkoop AGS Amsterdam Amstelland

Mestgassen. Risico van het vak? Jetty Middelkoop AGS Amsterdam Amstelland Mestgassen Risico van het vak? Jetty Middelkoop AGS Amsterdam Amstelland 7 november 2014 Gevaren van mestgassen Giftigheid (H 2 S) Brand- en explosiegevaar (methaan) Verstikking (CO 2 ) Bij iedereen bekend.

Nadere informatie

Symposium Kiplekker Topklimaat LUCHTWASSEN IN DE PLUIMVEEHOUDERIJ FICTIE OF WERKELIJKHEID? I r. M a u r i c e O r t m a n s

Symposium Kiplekker Topklimaat LUCHTWASSEN IN DE PLUIMVEEHOUDERIJ FICTIE OF WERKELIJKHEID? I r. M a u r i c e O r t m a n s Symposium Kiplekker Topklimaat LUCHTWASSEN IN DE PLUIMVEEHOUDERIJ FICTIE OF WERKELIJKHEID? I r. M a u r i c e O r t m a n s Schone lucht Duurzame energie Gezond klimaat Wie is Inno+: Actief op 3 kerngebieden:

Nadere informatie

Aanvulling Bouwwijzer koel- en vrieshuizen

Aanvulling Bouwwijzer koel- en vrieshuizen Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Laan van Westenenk 501 Postbus 342 7300 AH Apeldoorn TNO-rapport R 2004/530

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt.

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Giftig Een stof is giftig als deze

Nadere informatie

(EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Wat zijn F-gassen? Europese regelgeving F-gassen Aanpassingen VLAREL Aanpassingen VLAREM II

(EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Wat zijn F-gassen? Europese regelgeving F-gassen Aanpassingen VLAREL Aanpassingen VLAREM II VLAREM- en VLARELwijzigingen t.g.v. verordening (EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Nele Maes Dienst BBT en Erkenningen Afdeling Milieuvergunningen 2 december 2015 VLAREM- en VLARELwijzigingen t.g.v. verordening

Nadere informatie

MILIEUGERELATEERDE PRODUCT VERKLARING THERMISCH VERZINKEN

MILIEUGERELATEERDE PRODUCT VERKLARING THERMISCH VERZINKEN MILIEUGERELATEERDE PRODUCT VERKLARING THERMISCH VERZINKEN INLEIDING De Europese thermische verzinkerijen hebben de noodzaak erkend van de publicatie van betrouwbare milieu-informatie voor het thermisch

Nadere informatie