Bevraging naar nood aan pedagogische en didactische bijscholing begeleiders OCR's Opzet en verwerking resultaten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bevraging naar nood aan pedagogische en didactische bijscholing begeleiders OCR's Opzet en verwerking resultaten"

Transcriptie

1 Bevraging naar nood aan pedagogische en didactische bijscholing begeleiders OCR's 1 Katholieke Hogeschool Kempen Bevraging naar nood aan pedagogische en didactische bijscholing begeleiders OCR's Opzet en verwerking resultaten Ellen Torfs Jo Daems C A M P U S Uitgevoerd in opdracht van VSNG en digidak Antwerpen Onderzoeksgroep Inclusie en ICT KHKempen Mei 2012

2

3 Inhoudstafel Inleiding 1 Doel enquête Opzet enquête Gebruikte tool: Google Docs Plan van aanpak Tijdsschema Verspreiding enquêtes Respons op de enquêtes Vragenlijsten Voorbereiding Algemeen Vragenlijst begeleiders Vragenlijst organisaties Bespreking resultaten Profiel Profiel organisaties Profiel begeleiders ICT vaardigheden Visie vanuit organisaties Visie van begeleiders Conclusie Pedagogische en sociale vaardigheden Visie vanuit organisaties Visie van begeleiders Conclusie Didactische vaardigheden Visie vanuit organisaties Visie van begeleiders Conclusie Pedagogisch, didactische bijscholing Visie vanuit organisaties Visie van begeleiders Conclusie Besluit 4 Literatuurlijst Bijlagen Bijlage 1: ICT-vaardigheden Visie organisaties Visie begeleiders Bijlage 2: Pedagogische en sociale vaardigheden

4 5.2.1 Visie organisaties Visie begeleiders Bijlage 3: Didactische vaardigheden Visie organisaties Visie begeleiders Bijlage 4: Pedagogische en didactische bijscholing

5 Lijst van illustraties Figuur 2.1 Inleidende tekst bevraging... 4 Figuur 2.2 Bevestiging verwerking testenquêtes... 4 Figuur 2.3 Mail verspreiding enquête... 5 Figuur 2.4 Spreiding in tijd organisaties... 5 Figuur 2.5 Spreiding in tijd begeleiders...5 Figuur 3.1 Geografische spreiding organisaties Figuur 3.2 Geografische spreiding begeleiders Figuur 3.3 Opleidingsniveau begeleiders Figuur 3.4 Betrokkenheid in verenigingsleven Figuur 3.5 Aantal personen per begeleider Figuur 3.6 ICT-vaardigheden nodig/bijscholing nodig - organisaties Figuur 3.7 ICT-vaardigheden nodig/bijscholing nodig - begeleiders Figuur 3.8 Nodige technische ICT-vaardigheden Figuur 3.9 Nood aan bijscholing technische ICT-vaardigheden Figuur 3.10 Pedagogisch vaardigheden nodig/bijscholing - organisaties Figuur 3.11 Pedagogisch vaardigheden nodig/bijscholing - begeleiders Figuur 3.12 Nodige pedagogisch sociale vaardigheden...48 Figuur 3.13 Nood aan bijscholing pedagogisch sociale vaardigheden...48 Figuur 3.14 Didactische vaardigheden nodig/bijscholing - organisaties Figuur 3.15 Didactische vaardigheden nodig/bijscholing - begeleiders Figuur 3.16 Nodige didactische vaardigheden Figuur 3.17 Nood aan bijscholing didactische vaardigheden

6

7 Lijst van gebruikte afkortingen en symbolen OCR Openbare computerruimte VSNG Vlaams Steunpunt Nieuwe Geletterdheid LINC centrum voor Lezen INformatie en Communicatie SPK Strategische Projecten organisatie Kempen 7

8

9 Inleiding Een Openbare Computerruimte (OCR) moet naast het vrij toegang verlenen tot computer en internet ook voorzien in de nodige begeleiding van de bezoekers. Ingeschakelde begeleiders hebben vaak wel de technische kennis in huis maar beschikken niet altijd over de nodige sociaal pedagogische en didactische vaardigheden om deze kennis over te brengen aan bezoekers. De vraag stelt zich echter in welke mate organisaties en begeleiders de nood voelen om te werken aan een omkadering op pedagogisch en didactisch vlak. Op vraag van Laure Van Hoecke, coördinator VSNG, en Ilse Van Gorp, coördinator digidak Antwerpen, is er in samenwerking met Jo Daems en Ellen Torfs, onderzoekers Inclusie en ICT van de KHKempen, een enquête uitgevoerd gericht aan organisaties en begeleiders. De enquête gaat na in hoeverre begeleiders naast technische ICT-vaardigheden beschikken over pedagogisch, didactische vaardigheden en de bereidheid vertonen zich al dan niet hierin bij te scholen. 9

10

11 1 Doel enquête Deze enquête is georganiseerd op vraag van Laure Van Hoecke, coördinator VSNG, en Ilse Van Gorp, coördinator digidak Antwerpen. VSNG staat voor Vlaams Steunpunt Nieuwe Geletterdheid. Het VSNG is een initiatief van LINC vzw en is een netwerk van organisaties dat de digitale kloof wil overbruggen. Het VSNG streeft naar e-inclusie, dat wil zeggen een gelijke toegang en beschikbaarheid van nieuwe technologieën tegen een betaalbare prijs. Tot het netwerk behoren vzw s, steden en gemeenten, bibliotheken, OCMW s, openbare computerruimten (OCR s), onderwijs-, onderzoeksinstellingen en bedrijven. Eén van deze initiatieven rond e-inclusie is digidak. Digidak is een project van SPK dat openbare computerruimten (OCR) organiseert die voor iedereen toegankelijk zijn. Tijdens vrije inloopmomenten kan iedereen binnenlopen en gratis gebruik maken van de aanwezige computerinfrastructuur. Om de drempel te verlagen naar opleidingen, worden door digidak eveneens initiatielessen georganiseerd met als doel mensen kennis te laten maken met de computer en het internet. Deze initiaties zijn gratis en worden gegeven in kleine groepjes. De lessen sluiten aan bij de interessewereld van de cursisten en het tempo wordt bepaald door de groep zelf. Binnen elke digidak zijn er begeleiders actief. Deze begeleiders zijn ofwel vrijwilligers, ofwel mensen die via een tewerkstellingsproject de kans krijgen werkervaring op te doen. Zij krijgen de nodige opleiding en begeleiding om de bezoekers zo goed mogelijk bij te staan. Deze begeleiders hoeven geen informaticus te zijn maar hebben voldoende gebruikerservaring om bezoekers te begeleiden bij al hun vragen. Zowel bij het VSNG als bij digidak stelt men zich de vraag in welke mate de begeleiders actief in dergelijke e-inclusie initiatieven nood hebben aan bijkomende opleiding. Onder opleiding wordt niet alleen bijkomende technische opleiding verstaan maar zeker ook pedagogisch, didactische training. Om begeleiders technisch bij te scholen zijn er immers voldoende bestaande opleidingen beschikbaar. Wat het pedagogische, didactische aspect betreft moeten er cursussen op maat ontwikkeld en gegeven worden. Digidak biedt reeds een pedagogische en didactische bijscholing aan aan zijn begeleiders. Dit type bijscholing is volgens het VSNG echter nog te weinig ingeburgerd bij de meeste e-inclusie initiatieven. De bevraging wil dan ook vooral in kaart brengen in hoeverre begeleiders zelf de nood voelen aan bijkomende pedagogisch, didactische training en hoe zij een dergelijke training zouden vorm geven. Doordat de enquête verspreid wordt naar zowel de organisaties die e- inclusie initiatieven opzetten als naar de begeleiders binnen deze initiatieven, kan de nood aan bijkomende opleiding zoals deze aangevoeld wordt door de begeleiders zelf naast de visie hierop van de organiserende initiatieven gelegd worden. 1

12 2

13 2 Opzet enquête 2.1 Gebruikte tool: Google Docs Werken met Google Docs heeft voor- en nadelen. Voordeel is dat met een eenvoudige wizard een professionele enquête kan worden samengesteld. De (link naar de) vragenlijst kan per worden verzonden, gepubliceerd worden op internet of embedded op een website worden geïntegreerd. De resultaten lopen direct binnen in een Google spreadsheet die kan geëxporteerd worden naar Excel. Daar tegenover staat dat je standaard niet kan verhinderen dat dezelfde respondent meerdere keren antwoordt omdat er geen controle gebeurt via een paswoord. Het ontbreken van een voortgangsindicator kan ook als een nadeel beschouwd worden. Onderstaande tabel lijst een aantal relevante criteria op die de keuze voor Google docs verantwoorden. Criterium Paswoord mogelijk? Meermaals invullen mogelijk? Traceerbaar invullen mogelijk? Mailmerge noodzakelijk Anoniem invullen mogelijk? Zelf opstellen en versturen? Schaalbare lay-out? Aanvinklijst met other? Selectierondjes met other? Sprongopdrachten mogelijk? Exportformaat? Voortgangsindicator Google Docs Nee, tenzij via eigen code in mail die in tekstvak overgenomen moet worden Ja Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Excel + grafieken Nee 2.2 Plan van aanpak Tijdsschema 0p basis van overleg op 21 oktober 2011, 17 januari 2012 en 9 februari 2012 (VSNG: Laure Van Hoecke, digidak: Ilse Van Gorp, KHK: Jo Daems en Ellen Torfs) werd een voorstel voor de enquête voor de begeleiders en organisaties gemaakt in Google Docs door de KHKonderzoekers.(zie ook 2.3. Vragenlijsten) De linken naar de 2 enquêtes werden doorgezonden naar Ilse Van Gorp en Laure Van Hoecke met de vraag om deze enquêtes kritisch door te nemen 3

14 ter voorbereiding van het overleg op 14 maart Op 14 maart 2012 werden de bedenkingen doorgesproken en werden de enquêtes aangepast. Zowel Ilse Van Gorp als Laure Van Hoecke hebben vervolgens proefpersonen uit de groep begeleiders en uit de groep organisaties geselecteerd om de enquête uit te proberen en feedback te geven. Deadline voor feedback van de proefpersonen was ingesteld op 20 maart Belangrijkste opmerking van deze proefpersonen was dat de bevraging niet kon ingevuld worden wanneer als browser Internet Explorer versie 6.0 of lager gebruikt werd. We hebben deze opmerking opgevangen door in de inleidende tekst bij de bevragingen de toegelaten browsers te vermelden. Zie de tip in Figuur 2.1 Figuur 2.1 Inleidende tekst bevraging De resultaten van de testenquêtes werden vervolgens verwerkt en voorgelegd aan Laure Van Hoecke en Ilse Van Gorp. Beide opdrachtgevers bevestigden dat de verwerking de door hen beoogde informatie op een bruikbare en overzichtelijke wijze teruggaf. Zie mail van Ilse Van Gorp op 22 maart 2012 in Figuur 2.2. Figuur 2.2 Bevestiging verwerking testenquêtes Op 26 maart 2012 en 29 maart 2012 is de enquête verspreid door Ilse Van Gorp en Laure Van Hoecke. Op 25 april 2012 werd de enquête afgesloten Verspreiding enquêtes Onderstaande kanalen zijn gebruikt om de enquête te verspreiden naar organisaties en begeleiders. 4

15 Stuurgroep VSNG (Digipolis, digidak, digipunten) Jeugdwerknet (website, nieuwsbrief) Bibnet (website, nieuwsbrieven, kenniskantoor, ) Steunpunt algemeen welzijnswerk (linked-in, e-hulpvlaanderen) Socius (website, nieuwsbrief) Mailinglijst Digitale Week VVSG Vermits de adressen van de begeleiders niet gekend zijn werd er een mail verspreid (Figuur 2.3) naar overkoepelende kanalen met de vraag de enquête verder te verspreiden naar organisaties die OCR s inrichten of e- inclusieprojecten opzetten en de betrokken begeleiders. Figuur 2.3 Mail verspreiding enquête Respons op de enquêtes Figuur 2.4 Spreiding in tijd organisaties Figuur 2.5 Spreiding in tijd begeleiders 41 organisaties en 126 begeleiders beantwoordden de enquête. Vermits de vragenlijst niet werd aangepast na de invoer van de enquête door de proefpersonen zijn deze resultaten behouden gebleven. Vandaar dat de grafieken al invoer vertonen vanaf 14 maart 2012 en 19 maart De pieken in de invoer zitten onmiddellijk in de dagen na de verspreiding van de enquête. Hoewel de enquête werd afgesloten op 25 5

16 april 2012 is er nog invoer op 2 mei Deze invoer is gebeurd door Laure Van Hoecke op basis van ingevulde vragenlijsten die haar op papier werden doorgestuurd. 2.3 Vragenlijsten Voorbereiding Tijdens de overlegmomenten die voorafgingen aan het opstellen van de vragenlijst werd gepeild naar de verwachtingen van het VSNG ten aanzien van de inhoud en vorm van de enquête. Volgende thema s werden doorgesproken: Heterogene groep van organisaties en begeleiders: De afgelopen jaren zijn er in Vlaanderen tal van initiatieven (OCR) ontstaan om de toegang van het brede publiek en van kansengroepen tot de nieuwe media aanzienlijk te vergemakkelijken. De OCR s zijn ontstaan vanuit verschillende organisaties en hebben een eigen organisatievorm. Een OCR heeft één of meerdere begeleiders. De begeleiders zijn vrijwilligers met interesse voor ICT en met een verschillende voorkennis. Sommige OCR s voorzien een standaardopleiding voor hun begeleiders, in andere OCR s wordt weinig of geen opleiding voorzien. De vragenlijst moet bruikbaar zijn voor alle organisaties en begeleiders. Laagdrempelig: Omwille van de diversiteit van de begeleiders (kansengroepen, niet gestudeerd, taal niet volledig machtig, exbedrijfsleiders of ex- leerkrachten,.) moet de bevraging laagdrempelig en helder zijn. Dubbele bevraging: zowel organisaties als individuele begeleiders. Er wordt gekozen om dezelfde bevraging voor de begeleiders en voor de organisaties te gebruiken. Begeleiders zullen de gelegenheid krijgen om de enquête naamloos in te vullen, aan de organisaties worden wel coördinaten gevraagd. Achtergrondgegevens van de respondenten begeleiders op gebied van opleidingsniveau, ervaring in het verenigingsleven, rol van de begeleider in het OCR en de groepsgrootte worden gevraagd in functie van de verwerking van gegevens. De postcode is relevant in functie van het opzetten van opleidingen. Inhoud van de opleiding: Het competentieprofiel, opgesteld door VSNG wordt genomen als vertrekpunt voor de bevraging van de inhoud van een opleiding. (ref: Competentieprofiel Begeleider Openbare Computerruimte, LINC, VSNG, 2011). Dit bevat competenties op gebied van Organisatie en administratie, ICT vaardigheden, pedagogische, didactische en sociale vaardigheden. Daarnaast wordt het ICT-Inclusief Competentieprofiel voor begeleiders van personen met een verstandelijke beperking gebruikt voor de formulering van de vragen. (ref Daems, J., Torfs, E., Hannes, A., 2011). Bijkomende geraadpleegde documenten zijn de Behoeftenpeiling van digidakbegeleiders na een driedaagse navorming in Malle (2011) en een brainstorm van de 6

17 stuurgroep VSNG over een competentieprofiel/opleiding voor begeleiders (2011) Bevragen van vaardigheden: Er wordt niet gevraagd naar de vaardigheden die de respondent reeds bezit, wel naar de vaardigheden die iemand nodig acht in zijn werking en wat hij nog wil bijleren. Organiseren van opleidingen: Naast de inhoudelijke opleidingsbehoefte is het belangrijk om te weten wat een begeleider/organisatie wil investeren in een opleiding wat betreft tijd, plaats en kostprijs. Er wordt ook gepeild naar de aard van de reeds gevolgde opleidingen voor de begeleiders, en de reeds georganiseerde opleidingen voor de organisaties. OCR computerruimte: Niet alle computerruimtes zijn openbaar, er zijn ook gesloten computerruimtes. In de bevraging wordt gekozen voor computerruimte als overkoepelend begrip Algemeen Er werden 2 vragenlijsten opgemaakt, één gericht aan organisaties van e- inclusie-initiatieven en één gericht aan de begeleiders binnen deze organisaties. Door te werken met 2 vragenlijsten kan de visie van de organisaties rond opleiding van de begeleiders naast de mening van de begeleiders zelf gelegd worden. Beide vragenlijsten zijn onderverdeeld in dezelfde 5 rubrieken, nl. Profiel ICT-vaardigheden Pedagogische en sociale vaardigheden Didactische vaardigheden Pedagogisch, didactische bijscholing De 3 rubrieken die peilen naar de nood aan vaardigheden op technisch, pedagogisch en didactisch vlak zijn binnen de 2 enquêtes identiek. De profielschets en de vragen rond de praktische organisatie van een pedagogische, didactische bijscholing zijn uitgebreider in de enquête gericht aan organisaties. In Vragenlijst organisaties zijn dan ook uitsluitend deze 2 afwijkende rubrieken opgenomen. 7

18 2.3.3 Vragenlijst begeleiders *Uitklaplijst bij Mijn hoogste opleidingsniveau is geeft volgende mogelijkheden: Lager onderwijs/geen diploma Lager Secundair Onderwijs Hoger Secundair Onderwijs Hoger Onderwijs korte type (3-jarige opleiding) Hoger Onderwijs lange type (>=4 jarige opleiding) 8

19 *Uitklaplijst Hoeveel personen begeleid je tegelijkertijd geeft volgende mogelijkheden: 1 persoon (individuele begeleiding) 2-5 personen 6-10 personen personen >15 personen 9

20 10

21 11

22 12

23 13

24 14

25 15

26 2.3.4 Vragenlijst organisaties 16

27 17

28 18

29 3 Bespreking resultaten 3.1 Profiel Profiel organisaties Vanuit 41 organisaties werd de vragenlijst ingevuld. Eén organisatie vulde de vragenlijst anoniem in. Bibliotheek 9 Openbare bibliotheek Beersel Openbare bibliotheek Openbare bibliotheek Openbare bibliotheek Openbare bibliotheek Openbare bibliotheek Openbare bibliotheek Openbare bibliotheek Openbare bibliotheek Beveren Boortmeerbeek/Haacht Bornem Kaprijke Kasterlee Koksijde Middelkerke Sint-Joost-ten-Node Gemeente 2 Stadsbestuur Dilsen-Stokkem Stadsbestuur Mortsel OCMW/LDC 8 LDC De Toekomst Aalst OCMW OCMW LDC De Pit OCMW/LDC De Kersecorf LDC de Vesting LDC Cicindriahuis OCMW LDC TP Aalter Bornem Heist-op-den-Berg Ieper Oudenaarde Sint-Truiden Wilsele OCR/Vorming 8 KureghemNet Anderlecht antwerpen.be-centrum Digipunt Antwerpen Antwerpen 19

30 Centrum voor basiseducatie Ontmoetingsruimte Leiekaai 117 CVO VIVO Vormingplus Waas en Dender digidak Berchem Gent Kortrijk Melsele Vorselaar vzw 13 Samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen Aalst vzw De Toevlucht Aalter Maks vzw Tonuso Ziekenzorg CM Seniorennet Vlaanderen vzw Samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen De Zuidpoort vzw vzw De Brug vzw WAI-NOT Argos vzw Link in de Kabel vzw JAC Mechelen Aalter Anderlecht Anderlecht Brussel Brussel Gent Gent Hasselt Heverlee Ieper Leuven Mechelen Eindtotaal 40 Geografisch zijn deze 40 organisaties verspreid over gans Vlaanderen zoals aangetoond in Figuur

31 Figuur 3.1 Geografische spreiding organisaties Onderstaande tabel toont het aantal openbare computerruimten dat vanuit deze organisaties ondersteund wordt. Hoeveel computerruimten zijn er verbonden aan je organisatie? Eindtotaal 40 Totaal Op te merken valt dat het de meeste organisaties beschikken over 1 openbare computerruimte. Bij de organisaties die melden dat ze geen ruimte ter beschikking stellen, stelt de organisatie vzw De Brug dat deze mobiele computerinfrastructuur uitleent en dus niet over een computerruimte als zodanig beschikt. De 2 andere organisaties die niet over een OCR beschikken zijn de vzw Wai-not en Ziekenzorg CM. De 4 organisaties die beschikken over 5 en meer OCR s zijn organisaties die cursussen aanbieden, nl. antwerpen.be-centrum, Digipunt Antwerpen, Centrum voor basiseducatie Antwerpen en CVO VIVO Kortrijk. 21

32 Onderstaande tabel toont hoeveel begeleiders er binnen de verschillende organisaties actief zijn. 38 organisaties hebben deze vraag beantwoord. Hoeveel begeleiders zijn er in totaal actief binnen deze computerruimten? Totaal Het merendeel van de organisaties (29/38) kan rekenen op 1 tot 10 begeleiders. Bibliotheek Kasterlee en bibliotheek Kaprijke geven aan dat zij geen begeleiders hebben. Andere bibliotheken in de lijst geven expliciet aan dat het eigen bibliotheekpersoneel de rol van begeleider opneemt. Ook de vzw Wai-not werkt zonder begeleiders. 32 begeleiders zijn er actief binnen antwerpen.be-centrum en Seniorennet Vlaanderen kan rekenen op 62 begeleiders Profiel begeleiders 126 begeleiders hebben de vragenlijst beantwoord. De verschillende initiatieven waar deze begeleiders actief zijn, zijn digidaks, OCMW/LDC s, openbare bibliotheken, cursuscentra, vzw s, Figuur 3.2 toont de geografische spreiding van de initiatieven waarbij de begeleiders betrokken zijn. De respons vanuit de provincie Antwerpen is het hoogst. 22

33 Figuur 3.2 Geografische spreiding begeleiders 55% van de begeleiders hebben een diploma hoger onderwijs, zoals getoond in Figuur 3.3. Figuur 3.3 Opleidingsniveau begeleiders 41 begeleiders zijn niet actief in een vereniging. De overige begeleiders zijn vaak actief in meer dan één vereniging. Figuur 3.4 toont de participatie van de begeleiders in het verenigingsleven. Figuur 3.4 Betrokkenheid in verenigingsleven 23

34 16% van de begeleiders geeft aan dat hij/zij de bezoekers aan de OCR individueel begeleidt. 43% van de begeleiders geeft begeleiding aan een kleine groep van 2 tot 5 bezoekers. Slechts 15 procent geeft begeleiding of training aan groepen van meer dan 10 personen. Figuur 3.5 toont het aantal bezoekers dat tegelijkertijd gecoacht wordt. Figuur 3.5 Aantal personen per begeleider 24

35 3.2 ICT vaardigheden In dit onderdeel worden de ICT-vaardigheden en mediawijsheid van de begeleiders besproken. Er worden telkens 2 grafieken getoond per vaardigheid. De eerste grafiek geeft weer of de begeleiders de vaardigheid al dan niet nodig hebben tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden. De tweede grafiek geeft weer of de begeleiders zich in deze vaardigheid willen bijscholen Visie vanuit organisaties Besturingssystemen (Windows) Microsoft Office (Word, Excel, PowerPoint) Internet: informatie zoeken, beoordelen en gebruiken 25

36 Veilig internetten programma s Sociale netwerken 26

37 PC configureren voor de gebruiker PC-onderhoud Bespreking Kennis van besturingssystemen en officepakketten is een must voor begeleiders in een OCR. Volgens de organisaties is bijscholing in deze topics slechts voor een derde van de begeleiders nodig. Ook internet speelt een belangrijke rol tijdens begeleidingsmomenten. Bijscholingen rond internet en mailprogramma s worden als zinvol ervaren voor 30% van de begeleiders. Bijscholingen waarin topics als veilig internetten en sociale netwerksites aan bod komen zouden echter interessant zijn voor 60% van de begeleiders. Wat het configureren en het onderhoud van de Pc s betreft zijn de meningen van de organisaties omtrent de rol van de begeleider hierin gelijk verdeeld. De helft van de organisaties stelt dat kennis omtrent instellen van gebruikersaccounts, beheren van printers en ruimer bekeken het pconderhoud noodzakelijk is terwijl de andere helft van de organisaties de begeleider hierin geen rol toebedeelt. Ongeveer dezelfde verdeling komt dan ook terug in de nood aan bijscholing. 27

38 Onderstaande grafiek geeft een samenvatting van de technische ICTvaardigheden die door de organisaties nodig bevonden worden en deze waarvoor bijscholing nodig geacht wordt. Figuur 3.6 Technische ICT-vaardigheden nodig/bijscholing nodig - volgens organisaties Extra uitleg die organisaties gaven bij hun antwoorden is terug te vinden in bijlage Visie van begeleiders Besturingssystemen (Windows) 28

39 Microsoft Office (Word, Excel, PowerPoint) Internet: informatie zoeken, beoordelen en gebruiken Veilig internetten 29

40 programma s Sociale netwerken PC configureren voor de gebruiker 30

41 PC-onderhoud Bespreking Gericht kunnen surfen op internet is een absolute must voor begeleiders. 96% van de begeleiders geven aan dat gericht zoeken op internet en het kritisch kunnen beoordelen van de gevonden informatie een vaardigheid is die je als begeleider absoluut moet beheersen. Slechts 83% voelt de nood om ook daadwerkelijk veilig te internetten. Kennis van sociale netwerken (FaceBook, NetLog, Twitter) acht slechts 53% van de begeleiders nodig. Vervolgens stellen begeleiders dat het kunnen werken met Windows (93%), Officepakketten(92%) en programma s(91%) een vereiste is. 71% van de begeleiders heeft kennis nodig omtrent het klaarmaken van de PC s voor de bezoekers. Denk aan printers configureren en accounts aanmaken. 52% van de begeleiders gaat nog een stap verder en heeft kennis nodig omtrent het onderhouden van de PC s. De meest gevraagde bijscholingen zijn opleidingen rond sociale netwerksites en PC-onderhoud (56% van de begeleiders) en PCconfiguratie (55% van de begeleiders) 48% van de begeleiders is geïnteresseerd in bijscholing rond veilig internetten. 37% van de begeleiders wil zich bijscholen in besturingssystemen en 33% van de begeleiders wil zich nog verder bekwamen in officepakketten. 23% van de begeleiders is gebaat met bijscholingen rond . Slechts 20% heeft nood aan extra opleiding internet. 31

42 Onderstaande grafiek geeft een samenvatting van de technische ICTvaardigheden die door de organisaties nodig bevonden worden en deze waarvoor bijscholing nodig geacht wordt. Figuur 3.7 Technische ICT- vaardigheden nodig/bijscholing nodig - volgens begeleiders Begeleiders konden hun antwoorden motiveren. Deze opmerkingen zijn terug te vinden in bijlage Conclusie De organisaties hebben een vrij goed beeld van de technische ICT vaardigheden die de begeleiders dienen te beheersen. Begeleiders voelen zelf wel meer de behoefte om eveneens in staat te zijn een PC startklaar te maken en te configureren. 61 % van de organisaties acht bijkomende opleiding hieromtrent niet nodig terwijl 56% van de begeleiders vragende partij is. Bijscholingen rond veilig internetten en sociale netwerken worden zowel door de organisaties als de begeleiders als nuttig ervaren. Onderstaande grafiek geeft een vergelijking tussen de technische ICT vaardigheden die nodig geacht worden volgens de organisaties en volgens de begeleiders. 32

43 Figuur 3.8 Nodige technische ICT-vaardigheden Onderstaande grafiek geeft een vergelijking tussen de nood aan bijscholing volgens de organisaties en volgens de begeleiders voor de 8 vaardigheden uit de rubriek technische ICT vaardigheden. Figuur 3.9 Nood aan bijscholing technische ICT-vaardigheden Uit de motivaties die bij de antwoorden gegeven werden blijkt dat het configureren van de PC en het onderhoud ervan vaak door ICT-specialisten binnen de organisatie of ook wel door externen gebeurt. Begeleiders voelen de behoefte om hier zelf meer over te weten, enerzijds om zich uit de slag te kunnen trekken wanneer er problemen zijn tijdens de sessie, maar ook om de bezoekers hierover advies te kunnen geven. Zowel organisaties als begeleiders merken op dat er nood is aan bijscholing in nieuwe media en sociale netwerken. Wat dit laatste betreft merken 33

44 meerdere begeleiders op huiverachtig te staan tegenover het gebruik van sociale netwerken omwille van het veiligheidsaspect. 34

45 3.3 Pedagogische en sociale vaardigheden In dit onderdeel worden de pedagogische en sociale vaardigheden van de begeleiders besproken. Er worden telkens 2 grafieken getoond per vaardigheid. De eerste grafiek geeft weer of de begeleiders de vaardigheid al dan niet nodig hebben tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden. De tweede grafiek geeft weer of de begeleiders zich in deze vaardigheid willen bijscholen Visie vanuit organisaties Contact leggen met de bezoeker Via een gesprek peilen naar de interesses van de bezoeker 35

46 De ICT-vraag van de bezoeker bepalen Weten en begrijpen hoe bezoeker vaardigheden verwerft De ICT-vraag omzetten naar leeractiviteiten 36

47 De bezoeker stapsgewijs begeleiden tot zelfstandig werken De bezoeker aanmoedigen, bevestigen en vertrouwen geven 37

48 De vooruitgang van de bezoeker opvolgen Omgaan met niveauverschillen (kennis, tempo, taal) Rekening houden met verschillen in de leefwereld 38

49 Grenzen stellen en je rol afbakenen Aanmoedigen zelfstandig vaardigheden aan te leren Bespreking Alle 12 pedagogische en sociale vaardigheden hebben de begeleiders volgens de organisaties nodig tijdens hun sessies. De meningen van de 39

50 organisaties omtrent het nodig zijn van deze vaardigheden variëren tussen 83% en 98%. Het opvolgen van de vooruitgang van de bezoeker door de begeleider vindt 83% van de organisaties nodig. 98% van de organisaties stelt dat het kunnen omgaan met niveauverschillen in kennis, tempo en taal een vaardigheid is die begeleiders dienen te beheersen. Er is echter veel minder unanimiteit in de vraag naar de nood aan bijscholing. Belangrijkste vaardigheid die moet bijgeschaafd worden is volgens de organisaties (71%) het omzetten van de vraag van de bezoeker in concrete leeractiviteiten. Daarna komt de vraag naar bijscholing in de vaardigheid grenzen stellen en je rol afbakenen (61%) alsook het kunnen omgaan met niveauverschillen in kennis, tempo en taal, weten en begrijpen hoe de bezoeker nieuwe vaardigheden leert en het stapsgewijs begeleiden tot zelfstandig werken (telkens 59%). Bijscholing over het rekening houden met verschillen in leefwereld en het aanmoedigen tot het zelfstandig aanleren van vaardigheden is voor 51% van de organisaties nodig. 46% van de bevraagden vindt bijscholing over het bepalen van de ICTvraag en het opvolgen van de vooruitgang van de bezoeker belangrijk, 44% van de organisaties vindt het aanmoedigen en vertrouwen geven van de bezoeker een topic voor een bijscholing. Voor de andere vaardigheden wordt bijscholing minder nodig geacht: contact leggen met de bezoeker 24% en peilen naar de interesses van de bezoeker 37%. Onderstaande grafiek geeft een samenvatting van de pedagogisch sociale vaardigheden die door de organisaties nodig bevonden worden en deze waarvoor bijscholing nodig geacht wordt. 40

51 Figuur 3.10 Pedagogisch sociale vaardigheden nodig/bijscholing nodig volgens organisaties Motivaties van organisaties voor hun antwoorden zijn te lezen in bijlage Visie van begeleiders Contact leggen met de bezoeker 41

52 Via een gesprek peilen naar de interesses van de bezoeker De ICT-vraag van de bezoeker bepalen Weten en begrijpen hoe bezoeker vaardigheden verwerft 42

53 De ICT-vraag omzetten naar leeractiviteiten De bezoeker stapsgewijs begeleiden tot zelfstandig werken 43

54 De bezoeker aanmoedigen, bevestigen en vertrouwen geven De vooruitgang van de bezoeker opvolgen Omgaan met niveauverschillen (kennis, tempo, taal) 44

55 Rekening houden met verschillen in de leefwereld Grenzen stellen en je rol afbakenen 45

56 Aanmoedigen zelfstandig vaardigheden aan te leren Bespreking Elk van de 12 pedagogische en sociale vaardigheden wordt door minstens 63% en maximum 85% van de begeleiders als nodig bestempeld. Kunnen omgaan met niveauverschillen in kennis, tempo en taal vindt 85% van de begeleiders nodig. 83% van de begeleiders vindt het kunnen grenzen stellen en je rol afbakenen een essentiële vaardigheid. Het opvolgen van de vorderingen van de bezoekers is slechts voor 72% van de begeleiders een vaardigheid die ze nodig hebben. Hoewel alle vaardigheden door minstens 72% van de deelnemers als nodig geacht worden, is de vraag naar bijscholing eerder minimaal. Bijscholing rond sociale vaardigheden zoals contact leggen met de bezoeker (12%), peilen naar de vraag van de bezoeker (16%) en de bezoeker vertrouwen geven (14%) vindt 85% van de begeleiders niet zinvol. De pedagogische vaardigheden waarin de grootste groep begeleiders extra opleiding rond willen zijn weten en begrijpen hoe bezoekers nieuwe vaardigheden verwerven (43%), de ICT-vraag van de bezoeker omzetten naar concrete leeractiviteiten (42%), rekening houden met verschillen in de leefwereld (39%), omgaan met niveauverschillen en grenzen stellen, je eigen rol afbakenen (37%). Bijscholing over het aanmoedigen van de bezoeker tot zelfstandig vaardigheden aanleren (29%), het stapsgewijs begeleiden van de bezoeker tot zelfstandig werken (28%), het bepalen van de ICT-vraag van de bezoeker (26%) en de vooruitgang van de bezoeker opvolgen (22%) wordt door minder begeleiders belangrijk gevonden. 46

57 Onderstaande grafiek geeft een samenvatting van de pedagogisch sociale vaardigheden die door de begeleiders nodig bevonden worden en deze waarvoor bijscholing nodig geacht wordt. Figuur 3.11 Pedagogisch sociale vaardigheden nodig/ bijscholing nodig volgens begeleiders Extra opmerkingen die begeleiders gaven bij deze vragen zijn terug te vinden in bijlage Conclusie Hoewel dezelfde vaardigheden komen bovendrijven bij zowel organisaties als begeleiders ervaren begeleiders veel minder de nood aan bijkomende opleiding. Zo is het kunnen omgaan met niveauverschillen volgens beiden essentieel maar ziet slechts 37% van de begeleiders hierin een topic voor bijscholing. Eenzelfde verhaal stelt zich voor het omzetten van de vraag naar concrete leeractiviteiten waarbij slechts 42% van de begeleiders behoefte heeft aan bijkomende opleiding. De pedagogisch sociale vaardigheden waarvoor het meest bijscholing gevraagd wordt zijn: weten en begrijpen hoe bezoekers nieuwe vaardigheden verwerven (43%), de ICT vraag omzetten naar concrete leeractiviteiten (42%), rekening houden met verschillen in leefwereld (39%) en grenzen stellen en je eigen rol afbakenen (37%). Onderstaande grafiek geeft een vergelijking tussen de pedagogisch sociale vaardigheden die nodig geacht worden volgens de organisaties en volgens de begeleiders. 47

58 Figuur 3.12 Nodige pedagogisch sociale vaardigheden Onderstaande grafiek geeft een vergelijking tussen de nood aan bijscholing volgens de organisaties en volgens de begeleiders voor de 12 vaardigheden uit de rubriek pedagogische en sociale vaardigheden. Figuur 3.13 Nood aan bijscholing pedagogisch sociale vaardigheden Uit de motivaties bij de antwoorden van zowel organisaties als begeleiders blijkt dat een grote portie geduld nodig is als extra vaardigheid. Daarnaast wordt door organisaties aangegeven dat begeleiders geselecteerd worden op basis van ICT-vaardigheden, niet op pedagogische sociale en didactische vaardigheden. Extra bijscholing op deze domeinen is dan ook welkom. Meerdere begeleiders stippen aan dat het omgaan met verschillen en het aanpassen aan het niveau van de bezoeker niet altijd gemakkelijk is. 48

59 3.4 Didactische vaardigheden In dit onderdeel worden de didactische vaardigheden van de begeleiders besproken. Er worden telkens 2 grafieken getoond per vaardigheid. De eerste grafiek geeft weer of de begeleiders de vaardigheid al dan niet nodig hebben tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden. De tweede grafiek geeft weer of de begeleiders zich in deze vaardigheid willen bijscholen Visie vanuit organisaties Leerdoelen bepalen Leerdoelen omzetten in concrete leeractiviteiten 49

60 Didactische werkvormen De zelfsturing van de bezoeker opbouwen De nodige theorie op een praktijkgerichte wijze aanbrengen 50

61 Vlot vinden en gebruiken van aansprekende leermiddelen Hulpmiddelen samenstellen 51

62 Evalueren of leerbehoefte van de bezoeker werd ingelost Leren van de didactische aanpak van collega lesgevers Bespreking De inschatting van de nood aan didactische vaardigheden ligt lager dan bij de pedagogische en sociale vaardigheden. Elk van de 9 didactische vaardigheden wordt door minstens 76% en maximum 88% van de organisaties als nodig bestempeld. De zelfsturing van de bezoeker opbouwen gaande van voordoen tot uitnodigen tot gericht nadenken wordt door 88% van de organisaties als een noodzakelijke vaardigheid beschouwd. Daartegenover staat dat slechts 76% van de organisaties het nodig vinden dat de begeleider in staat is te evalueren of de leerbehoefte van de bezoeker voldoende werd ingelost. 52

63 De enige andere didactische vaardigheid die door minder dan 80% van de organisaties als nodig gezien wordt, is het omzetten van leerdoelen in concrete leeractiviteiten. 78% van de organisaties vindt dit relevant. Dit is echter opmerkelijk aangezien 88% van de organisaties belang hecht aan de bijhorende pedagogische vaardigheid geformuleerd als de ICT-vraag van de bezoeker omzetten in concrete leeractiviteiten. De 2 vaardigheden die volgens de organisaties het meest in aanmerking komen voor bijscholing (61%) zijn het leren van de didactische aanpak van collega lesgevers en het vlot vinden en gebruiken van goede en aansprekende hulpmiddelen. Wat het zelf samenstellen van hulpmiddelen zoals een visueel stappenplan, een handleiding of een cursustekst betreft, vindt slechts 51% van de organisaties dat dit extra moet getraind worden. Bijscholing in het omzetten van leerdoelen in concrete leeractiviteiten en het opbouwen van de zelfsturing van de bezoeker wordt door 59% van de respondenten als belangrijk beschouwd. Opleiding over didactische werkvormen en de theorie op een praktijkgerichte wijze aanbrengen wordt door 54% van de organisaties nodig bevonden. De 2 didactische vaardigheden waarin begeleiders volgens minder dan de helft van de organisaties moeten bijgeschoold worden zijn afhankelijk van de beginsituatie van de bezoeker en zijn vraag leerdoelen bepalen (46%) en evalueren of de leerbehoefte van de bezoeker werd ingelost (49%). Onderstaande grafiek geeft een samenvatting van didactische vaardigheden die door de organisaties nodig bevonden worden en deze waarvoor bijscholing nodig geacht wordt. Figuur 3.14 Didactische vaardigheden nodig/bijscholing nodig volgens organisaties 53

64 Opmerkingen van organisaties ter ondersteuning van hun antwoorden zijn terug te vinden in bijlage Visie van begeleiders Leerdoelen bepalen Leerdoelen omzetten in concrete leeractiviteiten Didactische werkvormen 54

65 De zelfsturing van de bezoeker opbouwen De nodige theorie op een praktijkgerichte wijze aanbrengen 55

66 Vlot vinden en gebruiken van aansprekende leermiddelen Hulpmiddelen samenstellen Evalueren of leerbehoefte van de bezoeker werd ingelost 56

67 Leren van de didactische aanpak van collega lesgevers Bespreking Leren van de didactische aanpak van collega lesgevers vindt 85% van de begeleiders een vaardigheid die je nodig hebt. De overige didactische vaardigheden scoren geen 80%. Leerdoelen bepalen (67%) en zelf hulpmiddelen zoals een stappenplan, handleiding of cursustekst samenstellen(66%) scoren het minst en worden door minder dan 70% van de begeleiders als noodzakelijke vaardigheden gezien. Net zoals bij de pedagogische en sociale vaardigheden is de vraag van de begeleiders naar bijscholing beperkt. Uitsluitend het leren van collega lesgevers kan exact de helft van de begeleiders (50%) aanzetten tot een bijscholing. Het vlot vinden van leermiddelen (46%) en het zelf samenstellen van hulpmiddelen (43%) zijn de 2 vaardigheden die vervolgens gezien worden als een zinvol onderwerp voor bijscholing. Hierna volgen opleidingen in didactische werkvormen (39%), over het evalueren of de leerbehoefte werd ingelost (37%), het aanbrengen van de theorie op een praktijkgerichte wijze (35%) en het opbouwen van de zelfsturing van de bezoeker (31%). Het bepalen van leerdoelen (21%) en het omzetten van leerdoelen in leeractiviteiten (29%) zijn de vaardigheden waarin begeleiders zich het minst willen bijscholen. Net zoals bij de organisaties geldt echter dat 42% van de begeleiders geïnteresseerd is in bijscholing omtrent het leren 57

68 omzetten van de ICT-vraag van de bezoeker in leeractiviteiten, zoals de vaardigheid in de pedagogische rubriek geformuleerd werd. Onderstaande grafiek geeft een samenvatting van didactische vaardigheden die door de begeleiders nodig bevonden worden en deze waarvoor bijscholing nodig geacht wordt. Figuur 3.15 Didactische vaardigheden nodig/bijscholing nodig volgens begeleiders De motivatie die begeleiders gaven bij hun antwoorden is opgenomen in bijlage Conclusie De percentages organisaties en begeleiders die de didactische vaardigheden nodig achten liggen lager dan bij de pedagogische en sociale vaardigheden. Wanneer de nood aan bijscholing bevraagd wordt, liggen de percentages bij de didactische vaardigheden in dezelfde grootteorde als bij de pedagogische vaardigheden. Terwijl slechts 2 didactische vaardigheden (leerdoelen bepalen en evalueren) door minder dan de helft van de organisaties als een topic voor bijscholing gezien worden, kan alleen het leren van collega lesgevers exact de helft van de begeleiders aanzetten tot een bijscholing. Vervolgens vinden beide groepen het vlot vinden van leermiddelen een noodzakelijke vaardigheid die nog extra getraind mag worden. Het bepalen van leerdoelen en het omzetten van leerdoelen in leeractiviteiten scoort op didactisch vlak opvallend lager dan op pedagogisch vlak. De term leerdoel is in de pedagogische rubriek vervangen door de vraag van de bezoeker. Deze formulering sluit nauwer aan bij de leefwereld van de begeleider en de organisatie. 58

69 Onderstaande grafiek geeft een vergelijking tussen didactische vaardigheden die nodig geacht worden volgens de organisaties en volgens de begeleiders. Figuur 3.16 Nodige didactische vaardigheden Onderstaande grafiek geeft een vergelijking tussen de nood aan bijscholing volgens de organisaties en volgens de begeleiders voor de 9 vaardigheden uit het didactische luik. Figuur 3.17 Nood aan bijscholing didactische vaardigheden 59

70 Uit de motivatie bij de antwoorden voor het didactische luik blijkt dat dit luik vaak gezien wordt als het cursusmateriaal dat bij de opleiding hoort. In een aantal computerruimtes ziet men zichzelf eerder in de rol van begeleider die antwoord biedt op de hulpvraag van de bezoeker, dan in de rol van lesgever. Dit is een mogelijke verklaring voor de geringere behoefte aan bijscholing in didactische vaardigheden. 60

71 3.5 Pedagogisch, didactische bijscholing In de laatste rubriek werd bevraagd hoe organisaties en begeleiders een pedagogisch, didactische bijscholing praktisch willen ingericht zien Visie vanuit organisaties Resultaten 61

72 Bespreking Een pedagogisch didactische opleiding voor begeleiders wordt volgens 78% van de organisaties best georganiseerd in de vorm van workshops rond specifieke thema s. Een workshop van een halve dag (24%) tot een volledige dag (39%) geniet de voorkeur. Deze workshops worden best niet s avonds georganiseerd. Waar deze workshops moeten doorgaan blijft min of meer onbeslist. Een verplaatsing naar de dichtstbijzijnde stad (39%) of centrumstad (24%) is geen probleem. De prijs voor de workshops moet echter laag gehouden worden. 24% van de organisaties opteert voor een gratis opleiding. 32% wil maximum 50 per begeleider betalen. 11 van de 41 deelnemende organisaties organiseerden reeds een didactische opleiding voor de betrokken begeleiders, 9 organisaties organiseerden een pedagogische opleiding. 22 organisaties (54%) zouden hun begeleiders tot het volgen van een dergelijke opleiding aanmoedigen en 8 organisaties (20%) zouden hun begeleiders verplichten een pedagogisch, didactische opleiding te volgen. 11 organisaties (27%) willen de begeleiders de vrije keuze laten. In bijlage 4 is opgenomen hoe de organisaties hun keuze motiveerden. 62

73 Op de vraag hoeveel begeleiders de organisatie jaarlijks naar een bijscholing zouden sturen, antwoorden 26 van de 41 organisaties met een concreet aantal. Samen zouden zij 67 begeleiders jaarlijks deze bijscholing laten volgen. De meeste organisaties geven 1 tot 3 begeleiders op. Uitschieters zijn echter vzw Wai-not die jaarlijks 15 begeleiders de bijscholing zouden laten volgen en samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen vzw die 10 begeleiders hebben doorgegeven. Langs de andere kant zijn er ook 5 van deze 26 organisaties die geen enkele begeleider de opleiding zouden laten volgen. De overige 15 organisaties geven door dat deze vraag niet van toepassing is of dat het aantal afhangt van het aantal nieuwe begeleiders dat voor de organisatie zou starten. 63

74 3.5.2 Visie van begeleiders Resultaten 64

27/02/2013 AANLEIDING BEVRAGING NAAR NOOD AAN DOEL BEVRAGING HOE BIJSCHOLING ORGANISEREN? VERSPREIDING OPZET VRAGENLIJST

27/02/2013 AANLEIDING BEVRAGING NAAR NOOD AAN DOEL BEVRAGING HOE BIJSCHOLING ORGANISEREN? VERSPREIDING OPZET VRAGENLIJST BEVRAGING NAAR NOOD AAN PEDAGOGISCHE EN DIDACTISCHE BIJSCHOLING BEGELEIDERS OCR S In opdracht van VSNG en digidak Antwerpen Uitgevoerd door KHKempen M&M -Inclusie en ICT Jo Daems en Ellen Torfs AANLEIDING

Nadere informatie

ICT INCLUSIEF. Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden

ICT INCLUSIEF. Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden ICT INCLUSIEF Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden Jo Daems K-point, onderzoekscentrum ICT en Inclusie, K.H.Kempen Geel 16 februari 2012 1 Situering Antwoord op vraag

Nadere informatie

digidak Derde leeftijd digitaal

digidak Derde leeftijd digitaal digidak Derde leeftijd digitaal SPK Streekontwikkelingsorganisatie regio Kempen Ontstaan 1988 Werkgevers/Werknemers/Beleid Projectenorganisatie Creatieve kennisregio Innovatieve welzijnsregio Groene belevingsregio

Nadere informatie

NT2-docent, man/vrouw met missie

NT2-docent, man/vrouw met missie NT2docent, man/vrouw met missie Resultaten van de bevraging bij NT2docenten Door Lies Houben, CTOmedewerker Brede evaluatie, differentiatie, behoeftegericht werken, De NT2docent wordt geconfronteerd met

Nadere informatie

Vormingsaanbod. De digitale wereld voor senioren

Vormingsaanbod. De digitale wereld voor senioren Vormingsaanbod De digitale wereld voor senioren VORMINGSAANBOD VOOR SENIOREN DIE HUN EERSTE STAPPEN ZETTEN IN DE DIGITALE WERELD Digitalisering is een thema waar in Limburg reeds een vormingsaanbod rond

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Dossier Mediacoach 2015

Dossier Mediacoach 2015 Dossier Mediacoach 2015 Mediacoach is een opleiding voor professionelen die werken met jongeren en/of volwassenen en die mediawijsheid willen integreren in hun eigen beroepspraktijk. Mediawijsheid is onontbeerlijk

Nadere informatie

Team Mirror. Handleiding - Jezelf online registreren. Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be

Team Mirror. Handleiding - Jezelf online registreren. Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be Team Mirror Handleiding - Jezelf online registreren Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be Handleiding Jezelf online registreren In deze handleiding leiden we je als facilitator door

Nadere informatie

Nascholing voor leerkrachten is tijdig inschrijven

Nascholing voor leerkrachten is tijdig inschrijven Nascholing 27 november 2012 NAS-121127-DOC-GCO Boudewijnlaan 20/21 1000 Brussel Nascholing voor leerkrachten is tijdig inschrijven Beste leerkracht Begin juni kondigden we het POV-nascholingsaanbod aan

Nadere informatie

PROSE Online Diagnostics System

PROSE Online Diagnostics System PROSE Online Diagnostics System Beheerders en respondenten in PROSE Online Diagnostics PROSE online diagnostics betekent een grote vooruitgang in het organiseren en verwerken van bevragingen. U kan alles

Nadere informatie

OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN

OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN www.educo.be educo@educo.be V.Z.W. COMPUTEROPLEIDINGEN COMMUNICATIE & MEDIA OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN EDUCO vzw Koning Albertlaan 27-9000 GENT (vlakbij Sint-Pietersstation) Gaat uw vereniging, organisatie

Nadere informatie

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten?

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Deadline: 27 juni 2010 Prijzengeld: 5000,- Battle Type: (Zie voor meer informatie over de

Nadere informatie

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Vacature Maart 2015 De Moazoart biedt een onderkomen aan organisaties die werken met maatschappelijk kwetsbare groepen en creeërt ruimte voor ontmoeting, vorming,

Nadere informatie

Het vormt de basis om de andere oefenprogramma s te kunnen volgen.

Het vormt de basis om de andere oefenprogramma s te kunnen volgen. Aanbod van computer oefenprogramma s KBO Prinsenbeek. 1. Basis Windows. Hierbij leert u de basisbeginselen van het besturingssysteem Windows. Na het volgen hiervan kunt u de computer op de juiste manier

Nadere informatie

Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN

Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN Affligem Computeropleidingen 2011 2012 http://www.tvds.be Hoe inschrijven? Inschrijven kan ten laatste

Nadere informatie

Opleiding tot Webdesigner Schooljaar 2015-2016 Leerplan TSO 3 Webdesigner Grafische Technieken (06-07/1696/N/G)

Opleiding tot Webdesigner Schooljaar 2015-2016 Leerplan TSO 3 Webdesigner Grafische Technieken (06-07/1696/N/G) Schooljaar 2015-2016 Leerplan TSO 3 Webdesigner Grafische Technieken (06-07/1696/N/G) Inleiding De opleiding Webdesigner richt zich tot volwassenen met interesse voor een job als webdesigner/graficus.

Nadere informatie

Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen

Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen AFSTANDSLEREN EN ICT GECOMBINEERD ONDERWIJS 4 1 Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen Steven De Pauw Coördinator Toll-net Steven Verjans Universitair docent Open Universiteit

Nadere informatie

online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. Iedereen

online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. Iedereen Iedereen online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. 96 Telenet Jaarverslag 2012 Duurzaamheid Telenet Foundation Telenet Foundation

Nadere informatie

Vormingsaanbod geestelijke gezondheid

Vormingsaanbod geestelijke gezondheid Pantone 430C Pantone 7426C Vormingsaanbod geestelijke gezondheid Eenheid voor Zelfmoordonderzoek Locoregionale Uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen Hoe blijf jij fit in je hoofd?

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 -

RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 - RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 - Uitgevoerd: september 2007 Onderzoekers: drs. Herman Kiesel, drs. Lic. Rick Coone,

Nadere informatie

DISCO : Algemene handleiding

DISCO : Algemene handleiding DISCO : Algemene handleiding DISCO het Screeningsinstrument Diversiteit en Onderwijs m.b.t. omgaan met diversiteit biedt enerzijds handvatten om maatregelen en acties die reeds genomen werden in kader

Nadere informatie

Deze presentatie mag noch geheel, noch gedeeltelijk worden gebruikt of gekopieerd zonder de. schriftelijke toestemming van Seniornet Vlaanderen VZW

Deze presentatie mag noch geheel, noch gedeeltelijk worden gebruikt of gekopieerd zonder de. schriftelijke toestemming van Seniornet Vlaanderen VZW 1 2 Wie zijn we? Seniornet Vlaanderen is een vzw met Ø gepensioneerde vrijwilligers die Ø over heel Vlaanderen Ø les geven over computer, de digitale snelweg en hoe die ons leven kunnen verrijken. We doen

Nadere informatie

vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be

vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be DE VRIJWILLIGERSACADEMIE vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be Bent u een enthousiaste vrijwilliger en wilt u graag bijblijven, nieuwe vaardigheden aanleren, en

Nadere informatie

Infofiches opleidingen voorjaar 2012

Infofiches opleidingen voorjaar 2012 Infofiches opleidingen voorjaar 2012 1. Alcohol en drugspreventie Iedereen is begaan met de problemen die voortvloeien uit middelengebruik. Als sportclub kan je ook met gebruik en/of misbruik van alcohol

Nadere informatie

Mag het iets meer zijn?

Mag het iets meer zijn? Levenslang leren West-Vlaanderen Werkt 3, 2010 Mag het iets meer zijn? De opleidingsbehoeften in de West-Vlaamse bedrijven en organisaties Syntra West - Chris Cardinael Tanja Termote sociaaleconomisch

Nadere informatie

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken 1 De Onthaalouderacademie Wat is de Onthaalouderacademie? De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken De sector van de kinderopvang is in beweging. Er worden heel wat initiatieven genomen om de

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 Toets-ICT Praktijk modules Basis modules (ECDL Basis) Gevorderden modules (ECDL Advanced) Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl

Nadere informatie

basiseducatie Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren?

basiseducatie Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren? basis educatie Heb je problemen met lezen, schrijven of rekenen? Je bent niet alleen! In Vlaanderen heeft 1 op 7 mensen er moeite mee. Bij Basiseducatie kan je opnieuw bijbenen. Er zijn 13 Centra voor

Nadere informatie

Vaardigheden - Enquête HV 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52705

Vaardigheden - Enquête HV 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52705 Vaardigheden - Enquête HV 2 Auteurs VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52705 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

Help! Mijn kind wil op het Internet!

Help! Mijn kind wil op het Internet! 2012 2013 Help! Mijn kind wil op het Internet! En dan? In dit ithema gaan we op een zeer eenvoudige manier in op hoe je samen met je kind aan de slag kan gaan met de computer en het internet. We geven

Nadere informatie

Lesfiches Pimp your computer skills

Lesfiches Pimp your computer skills Lesfiches Pimp your computer skills 1 Leeftijd: Omschrijving Auteur Duur Benodigd materiaal Werkvorm +12 jaar In deze vorming beginnen we met de absolute basiskennis op te frissen met als doel de computer

Nadere informatie

OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN

OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN V.Z.W. www.educo.be educo@educo.be COMPUTEROPLEIDINGEN COMMUNICATIE & MEDIA OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN EDUCO vzw Mgr. Broekxplein 6-3500 Hasselt (in De Volksmacht tegenover het station) Gaat uw vereniging,

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie 26 augustus 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetgroep.nl Weten waar je staat en waar je naar toe gaat? 1 Inhoud Korte introductie... 3

Nadere informatie

Opleidingen voor werknemers 45 +

Opleidingen voor werknemers 45 + Opleidingen voor werknemers 45 + Het aanbod Ergonomie 1 dag U verricht dikwijls zwaar werk. Bij velen is fysieke pijn geen uitzondering. Tijdens deze praktijkgerichte opleiding leert men er zelf iets aan

Nadere informatie

De Grote (kleine) voicemail-poll

De Grote (kleine) voicemail-poll De Grote (kleine) voicemail-poll De Grote (kleine) voicemail-poll Maken mensen tegenwoordig nog gebruik van voicemail? En hoe staat men tegenover het gebruik van voicemails in het zakelijk verkeer? Mensen

Nadere informatie

Zoeken op internet Tablets voor beginners Fotoboek maken - PC-banking

Zoeken op internet Tablets voor beginners Fotoboek maken - PC-banking YES WE CLICK! VAN ZATERDAG 19 TOT ZATERDAG 26 APRIL 2014 Wandelen en fietsen met een gps Handelingen met een muis Leren werken met Facebook Zoeken op internet Tablets voor beginners Fotoboek maken - PC-banking

Nadere informatie

Project Vormingen Milieuverlicht Verbruiken Behoeftedetectie bij sociaal-culturele organisaties

Project Vormingen Milieuverlicht Verbruiken Behoeftedetectie bij sociaal-culturele organisaties Project Vormingen Milieuverlicht Verbruiken Behoeftedetectie bij sociaal-culturele organisaties Voorstelling rapport behoeftedetectie Doelstelling, opzet en methodologie Inhoud van de behoeftedetectie

Nadere informatie

ICT-competenties van lerarenopleiders - Visievormende studiedag - Studiedag 24/05/2012 1 okt 2011 1 okt 2013,

ICT-competenties van lerarenopleiders - Visievormende studiedag - Studiedag 24/05/2012 1 okt 2011 1 okt 2013, ICT-competenties van lerarenopleiders - Visievormende studiedag - Studiedag 24/05/2012 1 okt 2011 1 okt 2013, Projectcontext & voorstelling De sneltrein van technologische evolutie, 21 STE EEUW! Een totaalaanpak

Nadere informatie

Computerlessen voorjaar 2014

Computerlessen voorjaar 2014 GEMEENTELIJKE ADVIESRAAD VOOR SENIOREN Secretariaat : Astridplein 17, 9150 Bazel 03 740 04 08 - secretariaat.senior@gmail.com Informatie : http://users.telenet.be/kruibeke Voorzitter : Levien Foubert 03

Nadere informatie

KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE

KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE Onderstaande dat meewerkten evaluatie is gebaseerd op de resultaten van een enquête die op dinsdag 19 november, maandag is twee Methodologische 25 dagen aan november

Nadere informatie

Vlaamse Trainersschool

Vlaamse Trainersschool Vlaamse Trainersschool Opleiding Aspirant-Initiator Draaiboek voor de organisatie van erkende cursus Aspirant-Initiator voor organisatoren (geldend vanaf 13 februari 2015) Afdeling Sportkaderopleiding

Nadere informatie

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Inlichtingen Dagmar.Germonprez@toerismevlaanderen.be Tel +32 (0)2 504 25 15 Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde - Toerisme Vlaanderen

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Nieuwsbrief. LesOpMaat (Computerles bij u thuis) medewerkers. Start nieuwe lesseizoen. Open Dagen. Augustus 2013. In dit nummer

Nieuwsbrief. LesOpMaat (Computerles bij u thuis) medewerkers. Start nieuwe lesseizoen. Open Dagen. Augustus 2013. In dit nummer 2013 NUMMER 1 Nieuwsbrief Augustus 2013 In dit nummer 1 LesOpMaat 1 Start nieuwe lesseizoen 1 Open Dagen 2 Facebook pagina 2 Nadere informatie en aanmelden 3 Cursusaanbod 4 Workshops najaar 2013 5 Workshops

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een online enquête formulier. Google Drive toepassing

Handleiding voor het maken van een online enquête formulier. Google Drive toepassing Handleiding voor het maken van een online enquête formulier. Google Drive toepassing HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN Februari 2016 Opgesteld door: Jan-Willem Handleiding voor het maken van een online

Nadere informatie

OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014

OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014 OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014 Managementrapportage Scholengemeenschap Veluwezoom wil periodiek meten hoe de tevredenheid is onder haar belangrijkste doelgroepen: leerlingen, ouders, leerkrachten en

Nadere informatie

Computercursussen. In deze folder staat alle informatie over de computercursussen die gegeven worden bij Punt Welzijn. Senioren

Computercursussen. In deze folder staat alle informatie over de computercursussen die gegeven worden bij Punt Welzijn. Senioren Computercursussen In deze folder staat alle informatie over de computercursussen die gegeven worden bij Punt Welzijn Senioren Inhoudsopgave cursussen blz Inhoudsopgave... 3 Algemene informatie... 4 Basiscursus

Nadere informatie

Van maandag 28/2 tot en met zaterdag 5/3. Vormingsweek voor vrijwilligers WELGEVORMD DIGITAAL

Van maandag 28/2 tot en met zaterdag 5/3. Vormingsweek voor vrijwilligers WELGEVORMD DIGITAAL Van maandag 28/2 tot en met zaterdag 5/3 Vormingsweek voor vrijwilligers WELGEVORMD DIGITAAL Workshops (inschrijven verplicht) Ga je één keer per jaar als vrijwilliger helpen op het feest van de brandweer?

Nadere informatie

Tussentijds is er een pauze voor een kop koffie of een kop thee, welke bij de prijs is inbegrepen.

Tussentijds is er een pauze voor een kop koffie of een kop thee, welke bij de prijs is inbegrepen. 2015 Cursussen KBO Goirle verzorgt al sinds jaren computercursussen op velerlei gebied. In deze folder leest u welke er worden gegeven. Wanneer u een cursus gaat volgen worden de benodigde boeken en/of

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie juli 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetsysteem.nl 1 Inhoud Korte introductie... 3 Over de handleiding... 3 Let op (info over browser)...

Nadere informatie

OPEN AANBOD. Vormingsaanbod training tot meterschap. Huishoudelijke hulpen van dienstenchequebedrijven. Voor. Uit regio Kempen.

OPEN AANBOD. Vormingsaanbod training tot meterschap. Huishoudelijke hulpen van dienstenchequebedrijven. Voor. Uit regio Kempen. OPEN AANBOD Vormingsaanbod training tot meterschap Voor Huishoudelijke hulpen van dienstenchequebedrijven Uit regio Kempen Door Vzw Agora Neerjouten 11 3550 Heusden-Zolder Tel. 011/57 01 60 Fax 011/57

Nadere informatie

Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING

Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING INHOUD Voor wie? Waar staan wij voor? Opleidingsstructuur en diploma Inhoud van de modules Studiepunten Studieduur en modeltraject Flexibiliteit Waar en wanneer

Nadere informatie

11): Uittreksel uit Referentie SLT-APT1 (RITS Brussel)

11): Uittreksel uit Referentie SLT-APT1 (RITS Brussel) BIJLAGE 1 (Zie 11): Uittreksel uit Referentie SLT-APT1 (RITS Brussel) 1 BIJLAGE 2 (Zie 12, 33): Uittreksel uit Specifieke lerarenopleiding. Documenten ter ondersteuning van het assessment. LIO-traject

Nadere informatie

Communicatie IKZ 2010. Deel III: Cursisten- en personeelsbevragingen. Degelijk onderwijs betekent voor ons: openheid voor dialoog en diversiteit

Communicatie IKZ 2010. Deel III: Cursisten- en personeelsbevragingen. Degelijk onderwijs betekent voor ons: openheid voor dialoog en diversiteit Uit onze missie Degelijk onderwijs betekent voor ons: openheid voor dialoog en diversiteit wederzijds respect en waardering voor ieders persoon en mening zijn waarden die we door onze manier van handelen

Nadere informatie

OCMW online Eric Goubin

OCMW online Eric Goubin OCMW online Eric Goubin 1 Rondetafel Indien lokale overheid: in welke mate is uw OCMW online (internet, sociale media, )? wat zijn uw ervaringen hiermee? Indien internetleverancier: Hebt u zelf ervaringen

Nadere informatie

Google Drive 2014-2015. Ontwerp van proeven met Google Drive en insluiten in Smartschool

Google Drive 2014-2015. Ontwerp van proeven met Google Drive en insluiten in Smartschool Google Drive 2014-2015 Ontwerp van proeven met Google Drive en insluiten in Smartschool Vivo TKO Kortrijk 1 Google Drive en Smartschool 1 Inleiding Met Google Drive is het mogelijk om documenten, rekenbladen,

Nadere informatie

Office 365 installeren. Office 365 installeren voor leerkrachten

Office 365 installeren. Office 365 installeren voor leerkrachten Office 365 installeren Office 365 installeren voor leerkrachten informaticadienst@sint-rembert.be Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 3 2 Inleiding... 5 3 Office installeren

Nadere informatie

Producten en prijzen 2016 ECDL

Producten en prijzen 2016 ECDL Computervaardig op niveau Producten en prijzen 2016 Computervaardig op niveau 1 April 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2, het Europees Computer Rijbewijs... 3 Kwalificatiedossiers en keuzedelen... 3

Nadere informatie

Start tweede lesperiode. Succesvolle Open dagen. Grote belangstelling voor de. Tabletcursussen. Evaluaties

Start tweede lesperiode. Succesvolle Open dagen. Grote belangstelling voor de. Tabletcursussen. Evaluaties 2013 NUMMER 2 Nieuwsbrief November 2013 Start tweede lesperiode In dit nummer 1 Start tweede lesperiode 1 Succesvolle Open dagen 1 Grote belangstelling Tabletcursussen 1 Evaluaties 2 LesOpMaat 2 Workshops

Nadere informatie

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven 14.1. Inleiding 199 14.2. Sneller typen met woordvoorspelling 201 14.3. Beter spellen en schrijven zonder typen 203 Deel 4 - ICT als brug tussen capaciteit

Nadere informatie

Inspiratiedag 27 november 2014

Inspiratiedag 27 november 2014 Inspiratiedag 27 november 2014 LINC vzw Team Leespromotie Leesfeest Pluizer Voorleesvormingen Team Digitaal Mediawijs.be E-inclusie.be MO6 (Tablets in de bib) Mediacoach Apestaartjaren Digitale week 1.

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Leren in een rustig tempo en nog gezellig ook!!!

Leren in een rustig tempo en nog gezellig ook!!! COMPUTERCURSUSSEN/WORKSHOPS Voorjaar 2016 in de Bibliotheek van Veldhoven en in het Rundgraafpark complex (Houtwal 63) Voor 50 + Door 50 + Leren in een rustig tempo en nog gezellig ook!!! 2 docenten per

Nadere informatie

Gisteren, vandaag, morgen. Leren werken met een ipad Fotograferen met een digitaal fototoestel

Gisteren, vandaag, morgen. Leren werken met een ipad Fotograferen met een digitaal fototoestel Gisteren, vandaag, morgen Leren werken met een ipad Fotograferen met een digitaal fototoestel E - b o e k e n Leren werken met skype Tablets voor beginners Windows 8.1 - PC-EHBO Leren werken met tablets

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Les 4 ... E-mail, de elektronische brief. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Les 4 ... E-mail, de elektronische brief. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 4... E-mail, de elektronische brief Deze iconen tonen aan voor wie het document is WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht Waarom? Hoewel de opkomst

Nadere informatie

Kwaliteitsplanning 2014

Kwaliteitsplanning 2014 Kwaliteitsplanning 2014 Lokaal dienstencentrum De Stille Meers OCMW Middelkerke Sluisvaartstraat 17 8430 Middelkerke Voorzitter: Dirk Gilliaert Secretaris: Pierre Ryckewaert 1 Inhoudstafel 1. Evaluatie

Nadere informatie

INFOBROCHURE Opleiding tot Co medewerker in de Logistiek

INFOBROCHURE Opleiding tot Co medewerker in de Logistiek : Philippe Del INFOBROCHURE Opleiding tot Co medewerker in de Logistiek Inhoud 2. Welkom!... 3 3. Project Inclusief Voortgezet Onderwijs... 4 4. Opleiding tot Logistiek co-medewerker... 5 3.1 Opbouw van

Nadere informatie

Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT

Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT Dit document is een sjabloon dat kan worden gebruikt bij het opmaken van een ICTbeleidsplan. De voornaamste rubrieken die nodig zijn in het beleidsplan

Nadere informatie

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding 1 Looproute Microsoft OneNote 2010 Inleiding Dit document beschrijft de werking van het computerprogramma Microsoft OneNote (versie 2010) en is bedoeld voor docenten en leerlingen van het basis- en voortgezet

Nadere informatie

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs 1 ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs Prof. dr. T. Schellens Leen Casier Veerle Lagaert Prof. dr. B. De Wever Prof. dr. M. Valcke 2 ENW-project Professionaliseringspakket

Nadere informatie

AANKONDIGING NASCHOLING. 13 maart 2008. Hoogbegaafden: kwetsbare vogels in het secundair onderwijs

AANKONDIGING NASCHOLING. 13 maart 2008. Hoogbegaafden: kwetsbare vogels in het secundair onderwijs AANKONDIGING NASCHOLING 13 maart 2008 Hoogbegaafden: kwetsbare vogels in het secundair onderwijs Doelstellingen Aan het einde van deze dag hebben deelnemers zicht op de behoefte aan zorg van hoogbegaafden

Nadere informatie

SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN?

SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN? SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN? Lessen uit scholenonderzoek in Vlaanderen Jessy Siongers Universiteit Gent Vrije Universiteit Brussel Steunpunt Cultuur & Jeugdonderzoeksplatform

Nadere informatie

Spinternet stappenplan

Spinternet stappenplan Spinternet stappenplan Handleiding voor een leerzame media-activiteit www.mijnnaamishaas.nl/spinternet/ Spinternet - Het internet in kleutertaal Haas zoekt het uit! 2011 Mijn naam is Haas / mijnnaamishaas.nl

Nadere informatie

Evolutie in het. Studiedag VGTC Hilde Nyffels 08 november 2008 Lessius Hogeschool, Antwerpen

Evolutie in het. Studiedag VGTC Hilde Nyffels 08 november 2008 Lessius Hogeschool, Antwerpen Evolutie in het lesgeven van VGT Studiedag VGTC Hilde Nyffels 08 november 2008 Lessius Hogeschool, Antwerpen Ervaring evolutie Nmg VGT April 1994 : Fevlado Vrije gebarencursus 1994 : studieweek Bristol

Nadere informatie

HANDLEIDING OUDER.SFEVERGEM.BE

HANDLEIDING OUDER.SFEVERGEM.BE HANDLEIDING OUDER.SFEVERGEM.BE ICT SFEVERGEM 2014 1 Inhoudstafel 1 Inhoudstafel...2 2 Werkwijze...3 3 Minimale vereisten...3 4 Inloggen op de site...4 4.1 Surf naar de link ouder.sfevergem.be...4 5 Wachtwoord

Nadere informatie

Verkorte handleiding Tevredenheidsonderzoeken

Verkorte handleiding Tevredenheidsonderzoeken Verkorte handleiding Tevredenheidsonderzoeken Opzet De enquêtes worden uitgevoerd m.b.v. de online mogelijkheden op tevreden.nl. Elke apotheek heeft hier zijn eigen account en kan ook zelf de resultaten

Nadere informatie

Unit-ICT Docs Handleiding

Unit-ICT Docs Handleiding Unit-ICT Docs Handleiding Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Wat is Unit ICT Docs?... 3 Wat heb ik nodig?... 3 Beginnen met Unit ICT Docs... 4 Mappen maken... 5 Een document Uploaden.... 6 Een Document

Nadere informatie

Inschrijvingsbrochure computerlessen voorjaar 2016

Inschrijvingsbrochure computerlessen voorjaar 2016 1 E-mail : secretariaat.senior@gmail.com Inschrijvingsbrochure computerlessen voorjaar 2016 Doelgroep esplaats : 50-plussers en senioren : asteel Wissekerke, oningin Astridplein 17, 9150 Bazel INSCHRIJVINGEN

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Start derde lesperiode. Steeds grotere belangstelling voor de Tabletcursussen. Ontwikkelingen Windows XP. Januari 2014.

Nieuwsbrief. Start derde lesperiode. Steeds grotere belangstelling voor de Tabletcursussen. Ontwikkelingen Windows XP. Januari 2014. NR 3 JAN 2014 Nieuwsbrief Januari 2014 Start derde lesperiode In dit nummer 1 Start derde lesperiode 1 Steeds grotere belangstelling voor de Tabletcursussen 1 Ontwikkelingen Windows XP 2 LesOpMaat 2 Workshops

Nadere informatie

Nieuwe cursussen. Ons aanbod in dit voorjaar 2016:

Nieuwe cursussen. Ons aanbod in dit voorjaar 2016: Eigen Herd is officieel erkend als leercentrum van Seniorweb voor het geven van computercursussen. Op www.seniorweb.nl/lessen/leercentra vindt u meer informatie over deze leercentra voor senioren. Onze

Nadere informatie

Medewerker pedagogische cel - Kwaliteitsbewaking

Medewerker pedagogische cel - Kwaliteitsbewaking Doel van de functie Medewerker pedagogische cel - Kwaliteitsbewaking De medewerker pedagogische cel coördineert ook de EVC- en EVK-procedure en ziet toe op de correcte afhandeling van de aanvragen. Ook

Nadere informatie

Levenslang. leren. Leer wat je wil, wanneer je wil

Levenslang. leren. Leer wat je wil, wanneer je wil Levenslang leren Leer wat je wil, wanneer je wil Alles over levenslang leren Volwassenenonderwijs http://onderwijs.vlaanderen.be/ cursisten Tweedekansonderwijs Vlaanderen www.tweedekansonderwijs.be Opleidingen

Nadere informatie

BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG.

BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG. BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG. VOORWOORD. Voor u ligt het beleidsplan ICT van Bs. De Blokkenberg. Dit plan is samengesteld door: Tom Jansen, ICT-beleidsmedewerker Movare. Theo Ramakers, ICT-er

Nadere informatie

Vragenlijst. Uw bijdrage helpt te weten waar de noden van ouderen liggen zodat er beter op hen kan ingespeeld worden.

Vragenlijst. Uw bijdrage helpt te weten waar de noden van ouderen liggen zodat er beter op hen kan ingespeeld worden. Vragenlijst Beste mevrouw, meneer In het kader van mijn thesis Digitale vaardigheden van 65-plussers heb ik deze vragenlijst opgesteld voor zowel gebruikers als niet-gebruikers van internet Dit werk kan

Nadere informatie

ontwerp Aalst yes we click! digitale week www.digitaleweek.be 0471 24 08 21 van zaterdag 19 tot zondag 27 april 2014 proef van onze activiteiten in

ontwerp Aalst yes we click! digitale week www.digitaleweek.be 0471 24 08 21 van zaterdag 19 tot zondag 27 april 2014 proef van onze activiteiten in proef van onze activiteiten in Aalst yes we click! digitale week van zaterdag 19 tot zondag 27 april 2014 ontwerp De Digitale Week is een initiatief van linc vzw informatie over activiteiten in jouw buurt:

Nadere informatie

Online tools voor bevragingen

Online tools voor bevragingen Online tools voor bevragingen Een vergelijking van de mogelijkheden 1 Overzicht van de mogelijkheden Gratis (basisversie) Google forms Enquetemaken.be Gratisenquetemaken.nl Thesistools Zoomerang Betalend

Nadere informatie

Moving Forward. Alle graden. digitale schoolbereikbaarheidskaarten. 1.1 VOETen. 1.2 Nuttige info

Moving Forward. Alle graden. digitale schoolbereikbaarheidskaarten. 1.1 VOETen. 1.2 Nuttige info Moving Forward digitale schoolbereikbaarheidskaarten Alle graden 1.1 VOETen Gemeenschappelijke stam: 1, 2, 11, 14, 15, 17, 19, 20, 24, 25 Context 1: 7, 10, 11, 13, 14 Context 2: 3 Context 4: 1, 2, 3, 4

Nadere informatie

Gedifferentieerde leertrajecten

Gedifferentieerde leertrajecten Studiedag: Het volwassenenonderwijs en levenslang leren: een krachtige synergie VERSLAG WORKSHOP PCA / 4 februari 2015 Gedifferentieerde leertrajecten Dit verslag is een beknopte weergave van de gevoerde

Nadere informatie

Technische handleiding

Technische handleiding Technische handleiding Technische handleiding Verwijzersplatform - juli 2015-1 Inhoud 1 Prisma Mantelzorg 3 1.1 Wat is Prisma Mantelzorg? 3 1.2 Contactgegevens 3 2 Over de applicatie 4 2.1 Beschikbaarheid

Nadere informatie

Toets-ICT voor het VO

Toets-ICT voor het VO Toets-ICT voor het VO De weg naar Digitale Geletterdheid Voor Praktijkonderwijs, VMBO, HAVO en VWO Producten en prijzen 2016 Toets-ICT Vaardig en veilig online 1 Juni 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...

Nadere informatie

E-communication 4 school 2 parents

E-communication 4 school 2 parents E-communication 4 school 2 parents Wij zijn vijf derdejaars studenten bachelor orthopedagogie aan de Katholieke Hogeschool Limburg dept. SAW. Ons afstudeerproject gaat over communicatie tussen ouders en

Nadere informatie

Ouders over tevredenheidmetingen.

Ouders over tevredenheidmetingen. Vzw Roppov Martelaarslaan 212 9000 Gent tel 09/224.09.15 fax 09/233.35.89 e-mail info@roppov.be web www.roppov.be Mei 2009 december 2010 Ouders over tevredenheidmetingen. Dit is een bundeling van bemerkingen

Nadere informatie

HANDLEIDING. onderzoekaccount. serviceapotheek.tevreden.nl handleiding onderzoekaccount 2013 pagina 1 van 23

HANDLEIDING. onderzoekaccount. serviceapotheek.tevreden.nl handleiding onderzoekaccount 2013 pagina 1 van 23 HANDLEIDING onderzoekaccount serviceapotheek.tevreden.nl handleiding onderzoekaccount 2013 pagina 1 van 23 Inhoudsopgave Inloggen serviceapotheek.tevreden.nl... 3 Dashboard... 3 Rapportcijfers... 4 Toon...

Nadere informatie

Mywebshop Email configuratie. Versie 1.0 Februari 2010. Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden

Mywebshop Email configuratie. Versie 1.0 Februari 2010. Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden Mywebshop Email configuratie Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden Deze handleiding mag gebruikt worden om met behulp van de mywebshop.net infrastructuur een webwinkel/website te bouwen.

Nadere informatie

Typ ovsg smarties in het google zoekvak. Of typ het adres rechtstreeks in internet explorer.

Typ ovsg smarties in het google zoekvak. Of typ het adres rechtstreeks in internet explorer. 'ico' (inventarisatie ICT-competenties) is een instrument om de implementatie van het ontwikkelingsplan ICT te ondersteunen. Door middel van een inventarisatie van de ICT- activiteiten binnen de school

Nadere informatie

Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak

Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak Disclaimer: Ik ben niet verbonden aan Shakespeak of het bedrijf dat Shakespeak produceert. Deze handleiding is geschreven op basis van mijn eigen ervaringen

Nadere informatie