Gegeven voor de wetenschap Regulering van onderzoek met gegevens, lichaamsmateriaal en biobanken Preadvies VGR mr dr M.C. Ploem Referaat Jasper

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gegeven voor de wetenschap Regulering van onderzoek met gegevens, lichaamsmateriaal en biobanken Preadvies VGR mr dr M.C. Ploem Referaat Jasper"

Transcriptie

1 Gegeven voor de wetenschap Regulering van onderzoek met gegevens, lichaamsmateriaal en biobanken Preadvies VGR mr dr M.C. Ploem Referaat Jasper Bovenberg

2 Overzicht Huidige regels voor wetenschappelijk onderzoek met gegevens en lichaamsmateriaal Oprichting en gebruik van biobanken voor de wetenschap Voorstellen voor (toekomstige) regulering

3 Biobank Genetische data Brone: bloed & weefsel Eiwit- en metabolieten data Bron: bloed, weefsel, urine en faeces Algemene Biobank Klinische data Bron: patiéntendossiers Genealogische data Bron: familie stamboom Life-style en omgeveingsdata Bron: questionnaires

4 Biobank Biobank = resource voor Biobank-Onderzoek; Biobank-Onderzoek: ontrafelen van onderliggende oorzaken van aandoeningen; leggen van verbanden tussen verschillende aandoeningen; linken van genotype en phenotype; linken van abstracte genoom data en medische dossier

5 Biobank Kenmerken van Biobank-Onderzoek: Observationeel; multi-disciplinair; data-gedreven >> hypothese gedreven: Connecting the dots hypothese-genererend

6 Biobank Creatie van biobanken: De novo (LifeLines UMCG) Bestaand (Nederlandse Cohort Studie 1986): m/v Voedsel enquetes teennagels Convertibles : Pathologie archieven (PALGA); Hielprikkaarten collectie

7 Biobank Bron: KNAW Multifactoriële Aandoeningen in het Genomics Tijdperk(2006) Terminologie Omschrijving BioBank Algemene Biobank Nationale Biobank Bijzondere biobank Een gegevensbestand Een verzameling van lichaamsmateriaal, met medische, genetische, genealogische en/of andere data daaraan gekoppeld Een biobank die materiaal bevat van een deel van de bevolking en zich niet beperkt tot één ziekte. Een algemene biobank die beoogt een representatief deel van de bevolking, of de gehele bevolking, te beslaan (..) Een cohort of patiëntenbestand met lichaamsmateriaal, vaak hypothese gedreven. Een cohort of patiëntenbestand zonder lichaamsmateriaal of een huisartsen- or specialistenregistratie

8 Juridische vragen bij Biobanken Oprichting Recrutering Toestemming Zeggenschap Eigendom Bescherming Persoonsgegevens Toegang door derden Verboden Toegang Koppeling met andere (bio-)banken Bestuur Intellectueel Eigendom Commercialisatie Terugkoppeling van resultaten Liquidatie

9 Afbakening: observationeel onderzoek Pre-advies (pp ) Observationeel onderzoek met gegevens en lichaamsmateriaal, zonder interventies; Geen fysieke risico s maar Inbreuk persoonlijke levenssfeer; Stigmatisering; Discriminatie Vragen Aard risico s? Omvang? Waarschijnlijkheid Evidence voor risico s?

10 Beschrijving huidige regels Pre-advies Beschrijft internationale, Europese en Nederlandse uitganspunten en regelgeving Vraag Geen jurisprudentie: Wat betekent dat?

11 WBP en BW (WGBO) Pre-advies (pp ) Wetenschappelijk onderzoek met gezondheidsgegevens kan (gelukkig) toch doorgang vinden, namelijk indien de betrokkene daarvoor uitdrukkelijke toestemming verleent (artikel 23 lid 1 sub a) of de voorwaarden van de uitzonderingsbepaling voor wetenschappelijk onderzoek ens tatistiek (artikel 23 lid 2) worden nageleefd. Ik laat deze (algemene) bepaling hier verder rusten en sta hieronder stil bij de kern van de regeling voor medisch-wetenschappelijk onderzoek met patiëntengegevens: de in het Burgerlijk Wetboek neergelegde art 7:457 en 458 BW (..) Vraag (1) Aantal Biobanken/cohorten werken met gezonde vrijwilligers Vallen niet onder BW; Pre-advies beperkt tot biobanken met patiëntengegevens?

12 WBP en BW (WGBO) Pre-advies (pp ) Afweging privacy vs onderzoek Bepleit dat huidig (BW) kader voor het observationele onderzoek te kort schiet en bepleit meer restricties en rechten (uitbreiding WMO). Vraag (2) Hoe verhoudt zich die afweging tot afweging gemaakt in de WBP? WBP maakt tegenovergestelde afweging: stelt voor wetenschappelijk onderzoek (ook van gezondheidsgegevens) juist minder regels perkt aantal rechten juist in

13 Delen van biobank-data en materiaal Pre-advies (p. 180) zo breed mogelijke toegankelijkheid van van data, lichaamsmaterialen Vraag KNAW-survey: 15% : geen toegang 9,5 %: toegang op verzoek 1.5 %: maakt data anoniem openbaar 74% : uitsluitend toegang onder bijzondere voorwaarden

14 Delen van biobank-data en materiaal Pre-advies zo breed mogelijke toegankelijkheid van van data, lichaamsmaterialen Vragen Data- en materiaal = geld: Inwilligen verzoek kost tijd Her-gebruik data voor nieuw onderzoek, i.e. subsidies Her-gebruik data nieuwe publicaties, i.e. subsidies Her-gebruik voor nieuwe octrooi-aanvragen of andere vormen van valorisatie, i.e. Subsidies Lichaamsmateriaal eindig

15 Delen van biobank-data en materiaal Pre-advies zo breed mogelijke toegankelijkheid van van data, lichaamsmaterialen Vragen Juridische obstakels: Privacy Informed Consent Aansprakelijkheid Kwaliteit Eigendomsaanspraken door industrie of academia

16 Delen van biobank-data en materiaal Pre-advies zo breed mogelijke toegankelijkheid van van data, lichaamsmaterialen Vragen Welke data? Lab notebooks Afgeleide variabelen Voorlopige analyses Onderzoeks-protocol GCP-Case-report forms? Raw data: Quality Verification Validation Betekenis van de Data veranderlijk Format van de Data veranderlijk

17 Voorstellen voor regulering Pre-advies Verbreed WMO tot observationeel medischwetenschappelijk onderzoek Vragen Biobank = geen onderzoek Biobank = een informatiebron voor onderzoek Biobank = verzameling van afgenomen materiaal Onderzoek op biobanken is geen WMO onderzoek Observationeel, niet experimenteel Hypothese genererend

18 Voorstellen voor regulering Pre-advies Verbreed WMO tot observationeel medischwetenschappelijk onderzoek Reden zijn risico s: privacy inbreuk; stigmatisering discriminatie Vragen Worden dit soort risico s ondervangen door METC toetsing? Heeft METC expertise voor beoordeling protocol voor onderzoek op Biobanken? Privacy risico s beoordelen door CBP?

19 Voorstellen voor regulering Pre-advies Verbreed WMO tot medisch-wetenschappelijk onderzoek Vragen Wat nu als biobank onderdeel wordt van de individuele zorg (CuraRata) Wordt METC dan co-dokter?

20 Regulering en bureaucratie Pre-advies (pp. 137/194) Pleidooi voor uitbreiding WMO (toetsingsplicht) naar observationeel (data-) onderzoek toetsing van data-onderzoek mag aan de andere kant niet lijden tot een bureaucratie vergelijkbaar met de toetsing van mensgebonden onderzoek door de erkende METc s in het kader van de WMO Vraag Hoe wordt bureaucratie voorkomen? Hoe wordt Anti-Commons voorkomen? Als het een public good is, waar houdt zeggenschap op? Catalona WBP WZL of WMZL

21 Gegeven voor de wetenschap Schenking? Feit?

de erkende METC's Datum Betreft lichaamsmateriaal

de erkende METC's Datum Betreft lichaamsmateriaal > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag de erkende METC's Datum Betreft lichaamsmateriaal Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 78 34 www.minvws.nl Inlichtingen

Nadere informatie

Medisch-ethische toetsing van gezondheidsonderzoek. Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC

Medisch-ethische toetsing van gezondheidsonderzoek. Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Medisch-ethische toetsing van gezondheidsonderzoek Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam, Erasmus MC Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Arbeid en gezondheid

Nadere informatie

Informed consent in het UMCG bij wetenschappelijk onderzoek

Informed consent in het UMCG bij wetenschappelijk onderzoek Informed consent in het UMCG bij wetenschappelijk onderzoek Student: Lisanne van der Molen Begeleider: Drs. Lidia van Huizen, Senior Adviseur Kwaliteit UMCG Datum: juni 2013 Inhoudsopgave Inleiding..3

Nadere informatie

ROSCAN Huidkanker Biobank

ROSCAN Huidkanker Biobank Kanker Instituut Uw behandelend arts in het Erasmus MC heeft u geïnformeerd over het bestaan van de ROSCAN Biobank. Hij/zij heeft u al het een en ander uitgelegd. Wij vragen u vriendelijk om mee te doen

Nadere informatie

Biobanken zijn overal

Biobanken zijn overal Vol mensenkennis Annual Special Issue van Time, 2009 Biobanken zijn overal Biobanken zijn overal Nationaal en internationaal is er een groeiende behoefte aan grootschalige dataen biobanken ten behoeve

Nadere informatie

Juridische notitie. Toestemming jongere niet medisch wetenschappelijk onderzoek. Mr. S.J.C. Höfte. Uitwerking

Juridische notitie. Toestemming jongere niet medisch wetenschappelijk onderzoek. Mr. S.J.C. Höfte. Uitwerking Juridische notitie Toestemming jongere niet medisch wetenschappelijk onderzoek Mr. S.J.C. Höfte Het lectoraat Residentiële Jeugdzorg doet onderzoek naar het leef- leer- en werkklimaat in residentiële (jeugd)inrichtingen.

Nadere informatie

Gebruik van medische gegevens en/of resterend lichaamsmateriaal

Gebruik van medische gegevens en/of resterend lichaamsmateriaal Gebruik van medische gegevens en/of resterend lichaamsmateriaal Belangrijke telefoonnummers Algemeen nummer UMCG (050) 361 61 61 U kunt hier terecht met algemene vragen over het UMCG. Bijvoorbeeld over

Nadere informatie

Biobank Leukemie, Myeloom, Lymfklierkanker

Biobank Leukemie, Myeloom, Lymfklierkanker Patiënteninformatie behorend bij het onderzoek Biobank Leukemie, Myeloom, Lymfklierkanker Geachte heer, mevrouw, Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over bovengenoemd medischwetenschappelijk onderzoek.

Nadere informatie

Bijlage I bij het Kaderreglement van het Parelsnoer Initiatief. Handleiding Parelspecifiek reglement

Bijlage I bij het Kaderreglement van het Parelsnoer Initiatief. Handleiding Parelspecifiek reglement Bijlage I bij het Kaderreglement van het Parelsnoer Initiatief Handleiding Parelspecifiek reglement Op grond van artikel 4 lid 17 van het Kaderreglement Parelsnoer Initiatief dient per Parel een reglement

Nadere informatie

Code Goed Gebruik in perspectief

Code Goed Gebruik in perspectief Opzet Code Goed Gebruik in perspectief MedLawconsult Code zelf Uitgangspunten Inhoud De thema s nu Het nationale en Europese perspectief Empirisch onderzoek Governance De conferentiemap Het vervolg Wat

Nadere informatie

Samenwerking in academisch netwerkenrken

Samenwerking in academisch netwerkenrken Home no. 3 Juni 2015 Juridische aspecten Eerdere edities Verenso.nl Samenwerking in academisch netwerkenrken Goed gedrag in wetenschappelijk onderzoek Dr. Anke Persoon, coördinator UKON, afdeling ELG,

Nadere informatie

Naar toestemming voor nader gebruik van restmateriaal in het AMC

Naar toestemming voor nader gebruik van restmateriaal in het AMC Naar toestemming voor nader gebruik van restmateriaal in het AMC Mr.dr. Corrette Ploem Dr. Jörg Hamann Opzet Waar gaat het bij nader gebruik om? Waarom een toestemmingssysteem? Nadere vormgeving? Discussiepunten

Nadere informatie

Oprichting en beheer van biobanken binnen het AMC

Oprichting en beheer van biobanken binnen het AMC Oprichting en beheer van biobanken binnen het AMC 1 Oprichting en beheer van biobanken en daarbij betrokken actoren 1.1 De biobank Binnen het AMC worden op vrijwel alle afdelingen collecties van lichaamsmaterialen

Nadere informatie

De AVG, belangrijkste begippen

De AVG, belangrijkste begippen De AVG, belangrijkste begippen MedLawconsult Evert-Ben van Veen Welke Persoonsgegevens Beginselen gegevensverwerking Toestemming Recht om vergeten te worden De uitzonderingen, met name wetenschappelijk

Nadere informatie

Toetsingskader nwmo. Denkmodel. Niet-interventioneel onderzoek. Toetsen?! Welk probleem lossen we precies op?

Toetsingskader nwmo. Denkmodel. Niet-interventioneel onderzoek. Toetsen?! Welk probleem lossen we precies op? Niet-interventioneel onderzoek ( niet WMO ) Toetsen?! Kit Roes Voorzitter stuurgroep Implementatie Toetsingkader nwmo Directeur Kwaliteit en Patiëntveiligheid UMC Utrecht NFU Platform Klinisch Onderzoek

Nadere informatie

Implicaties van de code goed gebruik voor weefselbeheerders en pathologielaboratoria.

Implicaties van de code goed gebruik voor weefselbeheerders en pathologielaboratoria. Implicaties van de code goed gebruik voor weefselbeheerders en pathologielaboratoria. 1. Inleiding. Aan de tot standkoming van deze tweede editie heeft de NVVP meegewerkt en is samen met de vereniging

Nadere informatie

Gebruik van lichaamsmateriaal voor medisch onderzoek en onderwijs

Gebruik van lichaamsmateriaal voor medisch onderzoek en onderwijs Algemeen Gebruik van lichaamsmateriaal voor medisch onderzoek en onderwijs www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud De medische wetenschap... 3 Voorwaarden voor wetenschappelijk onderzoek met lichaamsmateriaal...

Nadere informatie

Medisch-wetenschappelijk onderzoek met uw gegevens en/of lichaamsmateriaal

Medisch-wetenschappelijk onderzoek met uw gegevens en/of lichaamsmateriaal Medisch-wetenschappelijk onderzoek met uw gegevens en/of lichaamsmateriaal Algemene informatie over medisch-wetenschappelijk onderzoek met reeds verzamelde gegevens en/of lichaamsmateriaal. patiëntencommunicatie

Nadere informatie

Privacyhandboek patiënten. over onze bescherming van uw persoonlijke gegevens

Privacyhandboek patiënten. over onze bescherming van uw persoonlijke gegevens Privacyhandboek patiënten over onze bescherming van uw persoonlijke gegevens Martini Ziekenhuis Groningen januari 2014 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Hoofdstuk 1 Rechten van de patiënt en privacy... 5 1.1

Nadere informatie

Gebruik van lichaamsmateriaal en diagnostische gegevens voor wetenschappelijk onderzoek

Gebruik van lichaamsmateriaal en diagnostische gegevens voor wetenschappelijk onderzoek Gebruik van lichaamsmateriaal en diagnostische gegevens voor wetenschappelijk onderzoek Lichaamsmateriaal Van toepassing voor lichaamsmateriaal onderzocht in laboratorium klinische chemie en/of medische

Nadere informatie

Persoonsgegevens in verband met wetenschappelijk onderzoek

Persoonsgegevens in verband met wetenschappelijk onderzoek 1. Doel Bescherming van de persoonsgegevens van patiënten in het kader van wetenschappelijk onderzoek. 2. Inleiding/uitgangspunten/definities Onderzoek dat valt onder de Wet Medisch-wetenschappelijk Onderzoek

Nadere informatie

Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal. Heeft u bezwaar?

Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal. Heeft u bezwaar? Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal Heeft u bezwaar? Inleiding U bezoekt het Radboudumc voor onderzoek en/of behandeling. Om u zo goed mogelijk te kunnen onderzoeken en/of behandelen

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 11

Samenvatting. Samenvatting 11 Samenvatting De Wet op de Geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) bepaalt dat patiëntgegevens gedurende tien jaar bewaard moeten blijven, of zoveel langer als uit de zorg van een goed hulpverlener

Nadere informatie

Reglement Erasmus MC Weefselbank

Reglement Erasmus MC Weefselbank May 9-5-2012 Reglement Erasmus MC Weefselbank Reglement Erasmus MC Weefselbank Project code Reglement Erasmus MC Weefselbank Version Versie 1.1 Date May 9-5-2012 Versie 0.1 13-03-2012 Peter Riegman - Hoofd

Nadere informatie

Radboud Biobank Urologie

Radboud Biobank Urologie Radboud Biobank Urologie De afdeling Urologie van het Radboudumc vraagt u vriendelijk mee te doen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. U kunt dat doen door bloed (en ander lichaamsmateriaal) af te

Nadere informatie

Informatie voor deelnemers aan de Groninger Antitrombine Studie

Informatie voor deelnemers aan de Groninger Antitrombine Studie Informatie voor deelnemers aan de Groninger Antitrombine Studie Geachte heer, mevrouw, Bij u of een van uw familieleden is een antitrombine gebrek vastgesteld. Dat is een aandoening die een verhoogde kans

Nadere informatie

Radboud Biobank. onderdeel van het Radboudumc. Patiëntinformatie, toestemmings- en intrekkingsformulier

Radboud Biobank. onderdeel van het Radboudumc. Patiëntinformatie, toestemmings- en intrekkingsformulier Radboud Biobank onderdeel van het Radboudumc Patiëntinformatie, toestemmings- en intrekkingsformulier Achtergrondinformatie m.b.t. het opstellen van patiënteninformatie, toestemmings- en intrekkkingsformulieren

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek met bestaande gegevens bij Dimence

Wetenschappelijk onderzoek met bestaande gegevens bij Dimence Wetenschappelijk onderzoek met bestaande gegevens bij Dimence Twee vormen: (1) actief betrekken van mensen en (2) gebruik maken van bestaande gegevens (1) Als de patiënt betrokken is doordat hij/zij een

Nadere informatie

Biobanking UMC UTRECHT-KADERREGLEMENT

Biobanking UMC UTRECHT-KADERREGLEMENT Biobanking UMC UTRECHT-KADERREGLEMENT Versie 19 juni 2013 Preambule Dit reglement beschrijft met inachtneming van toepasselijke nationale en internationale wet- en regelgeving de wijze waarop de Raad van

Nadere informatie

Extra Informatiebrief voor de Patiënt en Toestemmingsverklaring optioneel herkenningsstoffenonderzoek

Extra Informatiebrief voor de Patiënt en Toestemmingsverklaring optioneel herkenningsstoffenonderzoek Extra Informatiebrief voor de Patiënt en Toestemmingsverklaring optioneel herkenningsstoffenonderzoek Een fase 1 onderzoek met AEB071 bij patiënten met diffuus grootcellig B-lymfoom waarbij CD79 veranderd

Nadere informatie

INTEGRATIE ZORG & ONDERZOEK

INTEGRATIE ZORG & ONDERZOEK INTEGRATIE ZORG & ONDERZOEK Congres Architectuur in de Zorg 23 juni 2011 Maurits Ros: Managing director Parelsnoer initiatief Programma directeur EPD AMC Michael van der Zel: Healthcare information systems

Nadere informatie

Rechten en plichten. van patiënt en zorgverlener. Sterk in beweging

Rechten en plichten. van patiënt en zorgverlener. Sterk in beweging Rechten en plichten van patiënt en zorgverlener Sterk in beweging Inhoudsopgave Wet op Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO) 3 Rechten en plichten van patiënten 3 Rechten patiënt 3 Plichten patiënt

Nadere informatie

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN Geachte mevrouw/mijnheer, In het kader van de Trombocytopathie in Nederland studie wordt een gedeelte van het extra afgenomen bloed opgeslagen in een

Nadere informatie

Multi-disciplinair onderzoek onder families met een hoog risico op borst- en ovariumkanker getest voor een BRCA1 of BRCA2 mutatie

Multi-disciplinair onderzoek onder families met een hoog risico op borst- en ovariumkanker getest voor een BRCA1 of BRCA2 mutatie Multi-disciplinair onderzoek onder families met een hoog risico op borst- en ovariumkanker getest voor een BRCA1 of BRCA2 mutatie Judith de Lange, Rosemarie Wijnands, Floor van Leeuwen, Maartje Hooning,

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Wetenschappelijk onderzoek met uw resterend lichaamsmateriaal. Geen bezwaar?

PATIËNTEN INFORMATIE. Wetenschappelijk onderzoek met uw resterend lichaamsmateriaal. Geen bezwaar? PATIËNTEN INFORMATIE Wetenschappelijk onderzoek met uw resterend lichaamsmateriaal Geen bezwaar? Waarover gaat deze folder? Soms neemt een arts of verpleegkundige bij u wat lichaamsmateriaal af. Het ziekenhuis

Nadere informatie

onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora.

onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora. Uw behandelend arts of de onderzoeker heeft u geïnformeerd over het medisch-wetenschappelijk onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora. U beslist zelf of u wilt meedoen. Om deze beslissing

Nadere informatie

Biobank voor Interstitiële Longziekten. Marjolijn Struik Biobank Coördinator

Biobank voor Interstitiële Longziekten. Marjolijn Struik Biobank Coördinator Biobank voor Interstitiële Longziekten Marjolijn Struik Biobank Coördinator Interstitiële Longziekten Zeldzame longziekten >100 diagnoses Sarcoïdose Longfibrose ±20.000 patiënten in Nederland Oorzaak vaak

Nadere informatie

Nader gebruik afgenomen lichaamsmateriaal

Nader gebruik afgenomen lichaamsmateriaal Nader gebruik afgenomen lichaamsmateriaal Patiëntenvoorlichting afdelingen KCL, MML en pathologie. Nader gebruik Soms neemt een arts of verpleegkundige bij u wat lichaamsmateriaal voor onderzoek af. Soms

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: VC9 Proefpersonen- en aansprakelijkheidsverzekering (centraal) Distributielijst : STZ Datum : 10-03-2014 Revisiedatum : 10-03-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere

Nadere informatie

Het Parelsnoer Initiatief: Parel Reumatoïde artritis / artrose Biobank Reumatoïde artritis / artrose. Patiënten Informatiebrief

Het Parelsnoer Initiatief: Parel Reumatoïde artritis / artrose Biobank Reumatoïde artritis / artrose. Patiënten Informatiebrief Het Parelsnoer Initiatief: Parel Reumatoïde artritis / artrose Biobank Reumatoïde artritis / artrose Patiënten Informatiebrief 1 INLEIDING...2 2 HET PARELSNOER-INITIATIEF...2 3 VRIJWILLIGE DEELNAME...3

Nadere informatie

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Maagtumoren

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Maagtumoren Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Maagtumoren Datum: 09-09-2014 Versienummer: 2 Inleiding U bent in ons ziekenhuis onder behandeling in verband met een tumor van de maag. U bent gevraagd

Nadere informatie

POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20

POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Bedrijf A DATUM 4 oktober 2002 CONTACTPERSOON

Nadere informatie

Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs Geen bezwaar?

Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs Geen bezwaar? Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs Geen bezwaar? U bezoekt VU medisch centrum (VUmc) voor onderzoek en/of behandeling. In een ziekenhuis

Nadere informatie

Privacyreglement Huisartsenpraktijken te Groenlo en Beltrum

Privacyreglement Huisartsenpraktijken te Groenlo en Beltrum Privacyreglement Huisartsenpraktijken te Groenlo en Beltrum Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) De Huisartsenpraktijken in Groenlo en Beltrum volgen de Wet Bescherming Persoonsgegevens. In deze wet

Nadere informatie

Informatiebrochure voor deelnemers

Informatiebrochure voor deelnemers De Transplantatiebiobank Informatiebrochure voor deelnemers U bent bij het Universitair Groningen Transplantatie Centrum (GTC) omdat u een transplantatie dient te ondergaan of in het verleden heeft ondergaan.

Nadere informatie

Pathologieonderzoek. Wat gebeurt er met uw gegevens?

Pathologieonderzoek. Wat gebeurt er met uw gegevens? Pathologieonderzoek Wat gebeurt er met uw gegevens? In deze digitale folder geven wij u informatie over het onderzoek van weefsel of cellen die bij u zijn afgenomen. Dit onderzoek gebeurt in het pathologie.

Nadere informatie

g) Daar waar de patiënt zichzelf niet kan vertegenwoordigen, treedt de wettelijke vertegenwoordiger in zijn of haar plaats.

g) Daar waar de patiënt zichzelf niet kan vertegenwoordigen, treedt de wettelijke vertegenwoordiger in zijn of haar plaats. Privacyreglement Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) Huisartsenpraktijk Marktplein volgt de Wet Bescherming Persoonsgegevens. In deze wet staat beschreven hoe wij met uw gegevens dienen om te gaan.

Nadere informatie

De patholoog. Klinische Pathologie. In het ziekenhuis

De patholoog. Klinische Pathologie. In het ziekenhuis Klinische Pathologie De patholoog In het ziekenhuis Inleiding In deze folder kunt u meer lezen over het specialisme Klinische Pathologie en de rol die de patholoog speelt bij ziekte en behandeling. Daarnaast

Nadere informatie

Seminar: Big Data en privacy

Seminar: Big Data en privacy Seminar: Big Data en privacy Sprekers: - mr. Marten van Hasselt Big Data in de praktijk: lust of last? - mr. Vincent Rutgers Big Data en privacy: bescherming persoonsgegevens in kort bestek mr. Marten

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: A4 Publicatie Distributielijst : STZ Datum : 20-03-2014 Revisiedatum : 20-03-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Opmerkingen Versiedatum

Nadere informatie

AANVRAAG VOOR GEBRUIK TE MAKEN VAN HET PROSPECT ONDERZOEK OF HAAR DEELONDERZOEKEN Versie 12 december 2002

AANVRAAG VOOR GEBRUIK TE MAKEN VAN HET PROSPECT ONDERZOEK OF HAAR DEELONDERZOEKEN Versie 12 december 2002 1. ALGEMENE ASPECTEN Aanvrager (achternaam, voorvoegels, voorletters) Adres afdeling Universiteit Adres stad 0.nl Datum indiening aanvraag jaar maand dag(=prospect nummer) Acronym project Start datum Eind

Nadere informatie

Datum 8 september 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over de opslag van DNA data bij onder andere Google en Amazon

Datum 8 september 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over de opslag van DNA data bij onder andere Google en Amazon 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bestuurlijke en Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500

Nadere informatie

Wet Bescherming Persoonsgegevens : WBP AANGESLOTEN BIJ:

Wet Bescherming Persoonsgegevens : WBP AANGESLOTEN BIJ: AANGESLOTEN BIJ: Btw nummer 086337798 B01 K.v.K. nr. 14096082 Maastricht Wet Bescherming Persoonsgegevens : WBP Kwaliteit Per 1 september 2001 is de Wet Persoonsregistraties vervangen door de Wet Bescherming

Nadere informatie

DE REIKWIJDTE VAN DE WMO

DE REIKWIJDTE VAN DE WMO DE REIKWIJDTE VAN DE WMO beleidsregels van de Commissie Mensgebonden Onderzoek regio Arnhem Nijmegen versie 1, 11 juli 2003 inleiding Onderzoek met proefpersonen valt onder de reikwijdte van de Wet medischwetenschappelijk

Nadere informatie

Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers

Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers Joep Rijnierse, Medical Director Amgen namens Werkgroep Verbetering R&D klimaat DCTF workshop Oktober 2012 Uitdaging Uitdaging Oplossing - Patiëntgebonden

Nadere informatie

Rechten en plichten. Uw rechten

Rechten en plichten. Uw rechten Rechten en plichten Als er met uw gezondheid iets aan de hand is, heeft u de hulp van een arts of een andere deskundige nodig. Zodra de behandelaar u gaat onderzoeken of behandelen, is er sprake van een

Nadere informatie

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg Ideale site ideale samenwerking in clinical trials 3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg MICROSOFT CORPORATION

Nadere informatie

Implementatie Code Goed Gebruik voor Pathologie laboratoria. Actielijst voor implementatie Code Goed Gebruik (2011) voor PA labs:

Implementatie Code Goed Gebruik voor Pathologie laboratoria. Actielijst voor implementatie Code Goed Gebruik (2011) voor PA labs: Implementatie Code Goed Gebruik voor Pathologie laboratoria Het doel van deze informatie is hulp voor pathologie laboratoria om: 1 goed beheer te waarborgen van de weefselarchieven 2 adequate informatie

Nadere informatie

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE BEHANDELING OP DE GEZONDHEIDSTOESTAND BIJ EEN HERSENINFARCT Geachte heer / mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch

Nadere informatie

Privacybescherming bij het verwerken van cliëntgegevens Prof.mr.dr. M.A.J.M. Buijsen

Privacybescherming bij het verwerken van cliëntgegevens Prof.mr.dr. M.A.J.M. Buijsen Privacybescherming bij het verwerken van cliëntgegevens Prof.mr.dr. M.A.J.M. Buijsen Erasmus School of Law/Erasmus Medisch Centrum Erasmus Universiteit Rotterdam buijsen@bmg.eur.nl Onderwerpen Uitgangspunten

Nadere informatie

Rechten en plichten. van patiënt en zorgverlener

Rechten en plichten. van patiënt en zorgverlener Rechten en plichten van patiënt en zorgverlener Inhoudsopgave Wet op Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO) 3 Rechten en plichten van patiënten 3 Rechten patiënt 3 Plichten patiënt 6 Rechten en plichten

Nadere informatie

Uitwisseling van medische gegevens en patiënttoestemming

Uitwisseling van medische gegevens en patiënttoestemming Uitwisseling van medische gegevens en patiënttoestemming Gerrit Open Podium XDS 11 december 2014 Jet van Mourik Juridisch adviseur & Compliance Officer Antonius Zorggroep Privacy in de Antonius Zorggroep,

Nadere informatie

Rechten en plichten van de patiënt

Rechten en plichten van de patiënt Rechten en plichten van de patiënt 2 Deze folder geeft een overzicht van de belangrijkste rechten en plichten van u als patiënt en van uw zorgverlener. In de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst

Nadere informatie

Onderzoeksreglement Deliver studie

Onderzoeksreglement Deliver studie 1. Algemeen 1.1 Doel onderzoeksreglement Dit onderzoeksreglement regelt de rechten en verplichtingen van de bij de Deliver-studie betrokken partijen voor zover het betreft het verwerken van de onderzoeksgegevens

Nadere informatie

Bevindingen De bevindingen van het CBP luiden als volgt:

Bevindingen De bevindingen van het CBP luiden als volgt: POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Zorgverzekeraar DATUM 27 februari 2003 CONTACTPERSOON

Nadere informatie

G E D R A G S C O D E 2 0 1 1

G E D R A G S C O D E 2 0 1 1 G E D R A G S C O D E 2 0 1 1 S t a p p e n p l a n Werkconferentie Best Practices Mw. José Koevoets Dr. Michel Paardekooper FEDERA, COREON, VU medisch centrum 1 Project Biobank Lichaamsmaterialen VUmc

Nadere informatie

METC GCP CMO WMO Medisch ethisch verantwoord onderzoek in a nut shell

METC GCP CMO WMO Medisch ethisch verantwoord onderzoek in a nut shell METC GCP CMO WMO Medisch ethisch verantwoord onderzoek in a nut shell Alma Tostmann Academische Werkplaats AMPHI Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde, Radboudumc Tele-ARENA (Telefonisch Aangenaam Refereren

Nadere informatie

Informatiebeveiliging: de juridische aspecten. Anton Ekker juridisch adviseur Nictiz

Informatiebeveiliging: de juridische aspecten. Anton Ekker juridisch adviseur Nictiz Informatiebeveiliging: de juridische aspecten Anton Ekker juridisch adviseur Nictiz 20 september 2012 Onderwerpen beveiligingsplicht Wbp aandachtspunten implementatie IAM en BYOD wat te doen bij een datalek?

Nadere informatie

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik -Implicaties voor onderzoekers- Paula Vossebeld Symposium van de V&VN RP 10 november 2015 Verordening

Nadere informatie

Toetsen van medisch niet- WMO-plichtig onderzoek. Prof.Dr.Ir. F.E. van Leeuwen

Toetsen van medisch niet- WMO-plichtig onderzoek. Prof.Dr.Ir. F.E. van Leeuwen Toetsen van medisch niet- WMO-plichtig onderzoek Prof.Dr.Ir. F.E. van Leeuwen Ervaringsdeskundige: Observationeel onderzoek Kankerepidemiologie Patiënt-controle onderzoek m.n. borstkanker Interviews over

Nadere informatie

Gedragscode verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek

Gedragscode verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek Gedragscode verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek Opgesteld door de FEDERA in samenwerking met: NPCF en VSOP BBMRI-NL versie 12def in platte tekst INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG. Wetgevingsadvies lagere regelgeving Quotumwet.

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG. Wetgevingsadvies lagere regelgeving Quotumwet. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Staatssecretaris van Sociale Zaken

Nadere informatie

Identificatie van vroege tekenen van artrose na een voorste kruisband scheur

Identificatie van vroege tekenen van artrose na een voorste kruisband scheur PATIËNTENINFORMATIE Identificatie van vroege tekenen van artrose na een voorste kruisband scheur Geachte heer / mevrouw, Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over bovengenoemd medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015

Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015 Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015 beheerder (functie/naam): Wieneke Groot, POH management bestemd voor: patiënten,

Nadere informatie

DTL focus meeting Ongoing initiatives to establish automated links between clinical care and clinical research

DTL focus meeting Ongoing initiatives to establish automated links between clinical care and clinical research DTL focus meeting Ongoing initiatives to establish automated links between clinical care and clinical research UMC Utrecht Robert Veen, projectleider Research Data Platform Programma Research ICT EPD s

Nadere informatie

website www.nvmetc.nl

website www.nvmetc.nl Verslag NVMETC secretarissenoverleg 19 juni 2014 1. Opening en vaststelling agenda Dhr. Davids geeft aan, dat een belangrijke reden van dit secretarissenoverleg is, dat we van elkaar horen wat er speelt

Nadere informatie

ccmo-richtlijn Externe Toetsing

ccmo-richtlijn Externe Toetsing Richtlijn van de centrale commissie medisch-wetenschappelijk onderzoek krachtens artikel 24 van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen, inzake de toetsingsprocedure multicenter-onderzoek

Nadere informatie

Voorbeeld wilsverklaring

Voorbeeld wilsverklaring Voorbeeld wilsverklaring Behandelverbod Een wilsverklaring is een schriftelijke verklaring. Hierin beschrijft u uw wensen op medisch gebied voor situaties waarin u uw wensen niet meer zelf kunt vertellen.

Nadere informatie

de minister van Economische Zaken, de heer mr L.J. Brinkhorst Postbus 20101 2500 EC Den Haag Ministeriële regeling afsluitingen

de minister van Economische Zaken, de heer mr L.J. Brinkhorst Postbus 20101 2500 EC Den Haag Ministeriële regeling afsluitingen POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN de minister van Economische Zaken,

Nadere informatie

Behandel eerst, vraag later

Behandel eerst, vraag later Behandel eerst, vraag later Het toepassen van deferred consent bij spoedeisend onderzoek dr Erwin J.O. Kompanje Universitair docent klinische ethiek Klinisch ethicus Intensive care geneeskunde Department

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U9 Monitoren Distributielijst : STZ Datum : 15-10-2012 Revisiedatum : 15-10-2013 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Hoofdstuk Versiedatum Hoofdstuk

Nadere informatie

Gedragscode verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk

Gedragscode verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk Gedragscode verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek Opgesteld door de NPCF en VSOP BBMRI-NL..na versie 8.4.. in samenwerking met: Voor de verantwoording van

Nadere informatie

Rapport Institutioneel Onderzoek

Rapport Institutioneel Onderzoek Rapport Institutioneel Onderzoek Beleidsterrein patiëntenbeleid / Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen Behorend bij het Basisselectiedocument voor de neerslag van de handelingen van de Medisch

Nadere informatie

Privacy in Instituut Verbeeten

Privacy in Instituut Verbeeten Privacy Privacy in Instituut Verbeeten Ook uw gegévens behandelen wij met zorg Wij gebruiken privacygevoelige gegevens van u. We vinden het daarom ook belangrijk dat u weet dat uw gegevens bij ons in goede

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Afdeling. Klinische Pathologie

PATIËNTEN INFORMATIE. Afdeling. Klinische Pathologie PATIËNTEN INFORMATIE Afdeling Klinische Pathologie Waarover gaat deze folder en waarover niet? Soms neemt een arts bij u wat lichaamsmateriaal af, bijvoorbeeld: een klein stukje uit uw huid, uw borstklier,

Nadere informatie

Thuiswerktoets Filosofie, Wetenschap en Ethiek Opdracht 1: DenkTank De betekenis van Evidence Based Practice voor de verpleegkunde

Thuiswerktoets Filosofie, Wetenschap en Ethiek Opdracht 1: DenkTank De betekenis van Evidence Based Practice voor de verpleegkunde Thuiswerktoets Filosofie, Wetenschap en Ethiek Opdracht 1: DenkTank De betekenis van Evidence Based Practice voor de verpleegkunde Universitair Medisch Centrum Utrecht Verplegingswetenschappen cursusjaar

Nadere informatie

NVAB. A. ter Linden en N.M. van Seumeren

NVAB. A. ter Linden en N.M. van Seumeren R e g i s t r a t i e k a m e r NVAB bs/ep 2000-206 A. ter Linden en N.M. van Seumeren070-3811358..'s-Gravenhage, 20 juni 2001.. Onderwerp Bijlage 5 reïntegratieplan Bij brief met bijlagen van 19 oktober

Nadere informatie

Wie gelooft in privacy, gelooft in sprookjes!

Wie gelooft in privacy, gelooft in sprookjes! Wie gelooft in privacy, gelooft in sprookjes! Er was eens. Een kort verhaal door R.P. Wijne, 28 maart 2014 1 een patiënt 2 Medisch beroepsgeheim Hulpverleners hebben een beroepsgeheim: Art. 7:457 BW Art.

Nadere informatie

Algemeen. Registratie persoonsgegevens/ WBP

Algemeen. Registratie persoonsgegevens/ WBP Algemeen Registratie persoonsgegevens/ WBP Inhoudsopgave Inleiding...4 Gegevensverwerking binnen St Jansdal...5 Doelen van gegevensverwerking...5 Goede zorg en hulpverlening...5 Financiële administratie...6

Nadere informatie

Privacy en letselschaderegeling

Privacy en letselschaderegeling Privacy en letselschaderegeling (workshop 1) 1 e ronde: 13.30 14.15 uur 2 e ronde: 14.30 15.15 uur 12 e PIV Jaarconferentie, vrijdag 30 maart 2012 mr. ir. Jørgen Simons Twee thema s 1. Inzage slachtoffer

Nadere informatie

17/04/2013. 1. Epidemiologische studies. Children should not be treated as miniature men and women Abraham Jacobi

17/04/2013. 1. Epidemiologische studies. Children should not be treated as miniature men and women Abraham Jacobi Aanpak en interpretatie van een epidemiologische studie Aanpak en interpretatie van een epidemiologische studie Katia Verhamme, MD, PhD Epidemioloog OLV Ziekenhuis-Aalst Erasmus MC Rotterdam 20 april 2013

Nadere informatie

SAMENVATTING Dijkstra, Coosje.indd :45

SAMENVATTING Dijkstra, Coosje.indd :45 SAMENVATTING Samenvatting INTRODUCTIE Grote sociaal economische gezondheidsverschillen zijn een groeiend probleem in bijna alle Westerse landen. In Nederland leven mensen met een lagere opleiding gemiddeld

Nadere informatie

Privacybescherming bij het delen van medische data

Privacybescherming bij het delen van medische data DIT IS EEN GECONDENSEERDE PUBLIEKE VERSIE. VOOR VRAGEN VERZOEKEN WIJ U CONTACT OP TE NEMEN MET ZORGTTP. Privacybescherming bij het delen van medische data Gijs van den Broek & Hans van Vlaanderen SURFacademy,

Nadere informatie

z2010-01224 Rapport van definitieve bevindingen April 2011 POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10

z2010-01224 Rapport van definitieve bevindingen April 2011 POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl Onderzoek naar de verwerking van medische

Nadere informatie

Jouw GCP up-to-date in 45 minuten. Marieke Meulemans, oprichter GCP Central

Jouw GCP up-to-date in 45 minuten. Marieke Meulemans, oprichter GCP Central Jouw GCP up-to-date in 45 minuten Marieke Meulemans, oprichter GCP Central Waarom een GCP update tijdens de CRA dag? Gedreven Meesterschap. Meesterschap is vakmanschap. Vakmanschap is beheersing van het

Nadere informatie

W08: DNA aflezen gebruiken en delen: hoe ver ga jij? Roel Hermsen Hubrecht Instituut Kirsten Renkema UMC Utrecht

W08: DNA aflezen gebruiken en delen: hoe ver ga jij? Roel Hermsen Hubrecht Instituut Kirsten Renkema UMC Utrecht W08: DNA aflezen gebruiken en delen: hoe ver ga jij? Roel Hermsen Hubrecht Instituut Kirsten Renkema UMC Utrecht Ik ben hier als: Workshop = doen! 1. Biologie docent 2. TOA 3. Bovenbouw docent middelbare

Nadere informatie

Rechten en plichten ALGEMEEN

Rechten en plichten ALGEMEEN ALGEMEEN Rechten en plichten Inhoud Inleiding Rechten en plichten volgens de WGBO Recht op informatie Toestemming voor onderzoek en/of behandeling Recht op inzage in het patiëntendossier Recht op aanvulling

Nadere informatie

Open Data. Themamiddag Actieve Openbaarheid

Open Data. Themamiddag Actieve Openbaarheid Open Data Themamiddag Actieve Openbaarheid Open Data Middag Actieve Openbaarheid 11 februari 2016 Agenda Wat is open data + wet- en regelgeving Beleid Open Data Nationaal Archief Hoe is het Nationaal Archief

Nadere informatie

Gedragscode 2011. Verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek

Gedragscode 2011. Verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek Gedragscode 2011 Verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek 1 2 Gedragscode verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria.

Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria. Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria. Waarover gaat deze folder en waarover niet? 1. Soms neemt een arts bij u wat lichaamsmateriaal af, bijvoorbeeld: - een klein stukje uit uw

Nadere informatie