Center of Expertise Zorg / Healthy Ageing 18 juni 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Center of Expertise Zorg / Healthy Ageing 18 juni 2012"

Transcriptie

1 Center of Expertise Zorg / Healthy Ageing 18 juni _0301

2 Inhoudsopgave 1 Inleiding Missie, visie en doelen Aanleiding Het Concept Inhoudelijke focus Missie en visie Doelstellingen De netwerkorganisatie Deelnemende bedrijven Deelnemende zorg- en welzijnsinstellingen Deelnemende kennisinstellingen Deelnemende hogescholen Deelnemende ROC s Samenwerking met bestaande netwerkorganisaties Steun vanuit overheden Businessmodel Functies van CoE Zorg HA Proposities Risicoanalyse Risicoanalyse Marktbewerking Uitvoering Implementatieaanpak Projectmatige uitvoering van de voorbereidingsfase Uitwerking van de deelprojecten Organisatie en Governance Begroting V e r s i e j u n i p a g i n a 1

3 1 Inleiding De overheid maakt zich sterk voor de economische- en maatschappelijke ontwikkeling en investeert daarom in de topsectoren, waaronder Life Sciences & Health, en in zorg en onderwijs. De overheid vraagt aan de hboinstellingen om Centers of Expertise (hierna: CoE) op te richten, waarin bedrijfsleven, onderwijs en onderzoek gezamenlijk de grote maatschappelijke en economische uitdagingen aanpakken. In het hoofdlijnenakkoord OCW en HBO-Raad (12 december 2011) staat daarover het volgende: Elke hogeschool heeft één of meerdere kenniscentra (Centers of Expertise) waaraan een hoogwaardig onderwijsaanbod is verbonden met praktijkgericht onderzoek en waarbij nauw wordt samengewerkt met het werkveld en waarbij de aandacht gericht wordt op kenniscirculatie en valorisatie. Centers of Expertise zijn instrumenten om in de context van de topsectoren en maatschappelijke uitdagingen tot thematische profilering te komen waarbij in een publiek-private constructie praktijkgericht onderzoek, onderwijs en valorisatie in samenhang worden ingezet. Daarbij richten de hogescholen zich waar relevant op de topsectoren. Nederland, zorg, welzijn en Healthy Ageing Het op te richten Center of Expertise Zorg / Healthy Ageing (hierna: CoE Zorg HA) richt zich op de maatschappelijke- en economische uitdagingen in de zorgsector. Deze sector heeft te maken met vergrijzing, ontgroening, individualisering en technologische innovaties (KPMG 2011). Door o.a. de vergrijzing stijgen de zorgkosten enorm. Daarnaast geldt dat de zorgbehoeften stijgen, maar tegelijk kent de zorg substantiële kraptes 1 en een groeiend tekort aan arbeidskrachten. Voor Noord Nederland geldt daarnaast dat in de krimpgebieden de kwaliteit van zorg nog extra onder druk staat. Het CoE Zorg HA is voor Noord Nederland een volgende stap in aansluiting op eerdere initiatieven. Deze initiatieven hebben geleid tot het ontstaan van netwerken en programma s binnen de thematiek van Healthy Ageing. Het UMCG ontwikkelde het thema Healthy Ageing als eerste, onder andere door grote projecten als de biobank Life Lines en het European Research Institute for the Biology of Ageing (ERIBA). In het Akkoord van Groningen hebben UMCG, RUG, Hanzehogeschool Groningen en Gemeente Groningen Healthy Ageing als één van de speerpunten gekozen. Kennisinstellingen, bedrijven en overheden hebben zich in 2009 verbonden in het Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN). Het Zorg Innovatie Forum maakt deel uit van het HANNN en verbindt een groot aantal zorg- en welzijnsinstellingen, zorgverzekeraars en kennisinstellingen. Binnen de Hanzehogeschool Groningen is Healthy Ageing een zwaartepunt: het is de centrale thematiek van kenniscentrum CaRES, en andere kenniscentra werken vanuit hun eigen context aan de Healthy Ageingthematiek. De gezamenlijke noordelijke hogescholen hebben bovendien in het sectorplan Scholen voor Ambitie Healthy Ageing gekozen als een gezamenlijk gedragen strategische thema. Het CoE Zorg HA sluit derhalve aan bij belangrijke regionale zwaartepunten. Het center wordt gedragen door een stevig netwerk van partners: diverse zorg- en welzijnsinstellingen, bedrijven, UMCG, de vier noordelijke hogescholen (8.000 studenten in zorg en welzijn), de noordelijke ROC s. Binnen het netwerk van hogescholen is al een flink volume aan praktijkgericht onderzoek: tientallen promotie- en onderzoeksprojecten, kenniscentra en lectoraten op thema s als zorg, welzijn, sport, voeding, e-health, arbeid, wonen, kunsten, medische technologie en ondernemerschap (totaal meer dan aan onderzoeksactiviteiten. Kennisinstellingen en bedrijven werken samen aan innovatieve projecten. Voorbeelden daarvan zijn: het project Food Circle met Innexus, een cluster van MKB bedrijven op het gebied van voedingsmiddelentechnologie; het project Springboard, waarin op medisch technologisch gebied wordt samengewerkt met een cluster van MKB bedrijven. 1 Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning Intussen heeft Zorgplein Noord een versie van V e r s i e j u n i p a g i n a 2

4 Op terrein van e-health werken kennisinstellingen samen ICT bedrijven. Voorts lopen er tientallen praktijkprojecten waarin docenten, onderzoekers, studenten en de beroepspraktijk samenwerken. De partners van het CoE Zorg HA staan dus nu al borg voor veel activiteiten, menskracht en expertise. Het CoE Zorg HA sluit tevens aan bij de topsector Life Sciences & Health. De Human Capital Agenda van deze topsector vraagt om nieuwe opleidingen voor specialismen in de ontwikkeling van gezondheidstechnologie, om goede inbedding van gezondheidstechnologie in de curricula van de overige opleidingen, om intensieve samenwerking tussen moderne gezondheidszorgpraktijken, bedrijfsleven en opleidingen en om het verbeteren van de aantrekkelijkheid van de sector, de opleidingen en het werken in de zorg. Ook is er een sterke verbinding met Europa. De Europese Unie heeft Healthy Ageing benoemd als een van de grand societal challenges van de komende periode, en de noordelijke partners sluiten daarom aan op het European Innovation Partnership on Active and Healthy Ageing. De prioriteiten die door het EIP AHA zijn vastgesteld gaan doorwerken in de komende onderzoeksprogramma s onder Horizon Daarop is het CoE Zorg HA voorbereid. Diverse partners van het HANNN hebben al veel ervaring met Europese onderzoek- en innovatieprojecten op dit terrein en door de bundeling van expertise en menskracht zal dit CoE Zorg HA nog beter in staat zijn om zorg te innoveren in de dagelijkse praktijk en de oplossingen te implementeren en op te schalen naar Nederlandse en Europese toepassing. Dit businessplan is de afgelopen maanden ontwikkeld in nauwe samenwerking met de in het plan genoemde bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen en onderwijs- en kennisinstellingen. Er zijn diverse bijeenkomsten georganiseerd waarin de ideeën zijn besproken en het gedachtegoed van dit CoE Zorg HA is gevormd en ontwikkeld en de volgende 5 samenhangende hoofdfuncties zijn bepaald: praktijkgerichtonderzoek, innovatiewerkplaatsen, onderwijsontwikkeling, business development en informatievoorziening en communicatie. Dit plan is dan ook een breed en met enthousiasme en overtuiging gedragen plan dat Nederland helpt om zorginnovatie daadwerkelijk te realiseren en de betrokken partijen zijn dan ook bereid om deel te nemen en risico te dragen om innovatie van zorg en welzijn in de praktijk een flinke impuls te geven. Wij hopen dat we ons enthousiasme aan u over kunnen brengen. Dit businessplan is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 beschrijft de visie, missie, doelstellingen en het concept. Hoofdstuk 3 toont de partners van het CoE Zorg HA. Hoofdstuk 4 beschrijft het businessmodel met de daarbij horende functies en de proposities. Hoofdstuk 5 toont de SWOT analyse en beschrijft hoe bedreigingen gepareerd worden. Hoofdstuk 6 beschrijft de aanpak voor realisatie en ontwikkeling van het CoE. Hoofdstuk 7 beschrijft de governance. Hoofdstuk 8 toont de exploitatie begroting. V e r s i e j u n i p a g i n a 3

5 2 Missie, visie en doelen 2.1 Aanleiding De zorgkosten stijgen de komende jaren en drukken steeds zwaarder op de collectieve uitgaven. Door vergrijzing en technologische ontwikkelingen (toename van zorgdiagnose) neemt de vraag naar zorg de komende jaren verder toe. We leven langer en we kunnen meer ziektes of afwijkingen eerder diagnosticeren en behandelen. Er is een toename van het aantal chronisch zieken en er zijn steeds meer kwetsbare groepen die behoefte hebben aan zorg. Voorbeelden hiervan zijn mensen die door een ongezonde leefstijl fysieke én psychische beperkingen krijgen en ouderen die door fysieke problemen meer en meer geïsoleerd raken en daardoor psychische problemen krijgen. Zeker voor ouderen geldt dat hun mate van zelfstandig kunnen functioneren en de wijze waarop zij deel uitmaken van een sociale omgeving, bijdraagt aan hun welzijn. Niet alleen ouderen hebben meer zorg nodig. Dit geldt ook voor de jeugd. De gezondheidsproblematiek van jongeren neemt door hun ongezonde leefstijl steeds meer toe, met name bij kwetsbare groepen met een lage Sociaal Economische Status (SES). Deze groep groeit nog steeds, zoals blijkt uit de toename van het beroep op de jeugdzorg, speciaal onderwijs en de GGZ. De basis voor gezond ouder worden, wordt gelegd in de jeugd. Een belangrijke vraag is dus hoe we (aspirant) professionals in zorg en welzijn, het welzijn, de educatie en de sport zo kunnen toerusten dat zij optimaal bijdragen aan gezondheid en participatie in de hele levenscyclus van mensen. Daarbij is naast een gezonde leefstijl ook het vermogen tot zelfsturing en adaptatie van belang. Uitdagingen voor een gezonde zorg, Vermeend, Van Boxtel 2. De uitdagingen en mogelijkheden van de zorgsector zien er als volgt uit: Een substantieel groeiende zorgvraag, maar vooral een veranderende zorgvraag. Meer medische mogelijkheden en meer kennis daarover bij het publiek. Een kritische zorgconsument en burgers die op zoek zijn naar gezondheid. Tegelijkertijd een dubbele rem op dit groeipotentieel: de arbeidsmarkt en het zorgbudget. Met de huidige zorg- en welzijnsaanpak en de geldende arbeidsmarktkrapte kunnen we de groeiende vraag niet aan. Ook wordt zorg en welzijn te duur en leiden we maatschappelijke en economische schade 3. Er moeten oplossingen gevonden worden die tegemoet komen aan het beheersen van de zorguitgaven en aan de krapte op de arbeidsmarkt. Deze oplossingen moeten ook bijdragen aan het verhogen van de kwaliteit van leven en zorg. Ze moeten de zorg toegankelijker maken, rekening houdend met het feit dat de burger zich meer manifesteert als een kritische zorgconsument die op basis van informatie eigen keuzes maakt. De burger als afnemer maakt o.a. via patiëntenorganisaties duidelijk hoe ze de toekomstige zorg ziet. De burger is daarmee een actieve participant in dit proces. Investeren in kennis over Healthy Ageing - gezond en actief ouder worden - levert aanzienlijke maatschappelijke en economische baten op. Zo kan het gezondheidsverlies als gevolg van veroudering met een derde afnemen en kunnen de zorguitgaven in 2050 in het meest optimistische scenario beperkt worden tot een kleine 18% van het bruto binnenlands product (BBP). Bovendien draagt het bij aan extra arbeidsparticipatie, wat kan oplopen tot ruim personen in Dit blijkt uit onderzoek van econoom Marc Pomp, in opdracht van het Universitair Medisch Centrum Groningen UMCG. In de Beleidsagenda 2012 beschrijft VWS de maatschappelijke opgave om de zorg anders, beter en toekomstbestendig te organiseren, zodat de zorg ook in de toekomst gezond en betaalbaar blijft. Zorg- en welzijnsinstellingen, welzijnsinstellingen en bedrijven zijn hier al heel actief mee bezig. Ze stellen zich de vraag hoe de toekomstige zorg er uitziet. Met hen zal de burger als (zorg)gebruiker, als mondige deelnemer in het proces, meedenken, meepraten en vormgeven aan de zorg van de toekomst. Hoe verbeteren we toekomstige zorgprocessen, wat zijn de kenmerken van de nieuwe zorgpraktijk en de nieuwe zorgprofessional, hoe komen we tot een meer vraaggestuurde en beter geïntegreerde zorgverlening, op welke wijze kunnen we gebruik maken van nieuwe technologieën? Daarnaast leven er vragen over het wonen (van ouderen) in de toekomst. Wat 2 Uitdagingen voor een gezonde zorg, Willem Vermeend & Roger van Boxtel, Gezond en actief ouder worden, Marc Pomp, UMCG, november 2011 V e r s i e j u n i p a g i n a 4

6 zijn de kenmerken van het nieuwe woon- en zorgconcept? Hoe verloopt het monitoren van chronisch zieken die thuis wonen, hoe kunnen mensen thuis meer aan zelfdiagnostiek doen, welke technische hulpmiddelen zijn nodig en hoe kunnen die het beste worden gebruikt? Op welke wijze wordt de oudere ondersteund door activiteiten ingezet vanuit de welzijnsorganisaties die de eenzaamheid van deze leeftijdsgroep beperken? Hoe kunnen ouderen gezond blijven eten, welke sociale leefvormen helpen hierbij? Allemaal vragen waar het CoE Zorg HA een belangrijke rol bij zal vervullen door de zorginnovatie in de praktijk te laten plaatsvinden, de kennis daaruit te oogsten voor nieuw en beter onderwijs in wo, mbo en hbo en voor nieuwe praktische toepassingen en nieuwe commerciële producten en diensten. 2.2 Het Concept Het CoE Zorg HA streeft er naar oplossingen aan te dragen die de zorg anders, beter en goedkoper organiseert. Het CoE Zorg HA verbindt daartoe bedrijven en de zorgpraktijk met onderwijs & onderzoek. Nu al zijn er veel initiatieven van zorg- en welzijnsinstellingen en bedrijven om bijvoorbeeld de huidige zorgpraktijk aan te passen, processen te optimaliseren, knelpunten op te lossen en nieuwe technieken uit te proberen. Deze initiatieven zijn echter kleinschalig. Vele stoppen voortijdig en resultaten niet gedeeld. Deze initiatieven worden door het CoE Zorg HA uitgebouwd tot zorginnovatieprojecten. Innovatiewerkplaatsen De projecten worden voornamelijk uitgevoerd in lokale innovatiewerkplaatsen (vergelijkbaar met living labs, maar met een sterk praktijkkarakter en een mix van betrokkenheid van bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen, onderwijs- en kennisinstellingen). Deze bevinden zich in of in de buurt van zorg- en welzijnsinstellingen, dicht bij de professional en dicht bij de burgers. Het zijn proeftuinen, waarin onderzoekers, docenten, studenten (uit MBO én HBO), bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen gezamenlijk werken aan oplossingen. De innovatiewerkplaatsen vormen gezamenlijk een innovatienetwerk in Noord Nederland. Het CoE Zorg HA initieert en begeleidt de vorming van de werkplaatsen, coördineert de projecten en schaalt de oplossingen op naar een nationaal en Europees niveau. Noord Nederland wordt daarmee de proefregio van Healthy Ageing voor Nederland en een van de proefregio s voor Europa. Innovatiewerkplaatsen zijn voor de samenwerkende partners een bekend fenomeen. De hogescholen en ROC s hebben de nodige innovatiewerkplaatsen of daarop lijkende werkvormen. Stenden Hogeschool en het Alfacollege hebben in 2009 het dubbellectoraat Duurzame innovatie in de regionale kenniseconomie door kennisallianties tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven opgericht. Hierin wordt onderzocht wordt hoe middelbaar- en hoger beroepsonderwijs en bedrijfsleven elkaar in de regio kunnen faciliteren, stimuleren en versterken. Resultaat is onderwijsvernieuwing: multidisciplinair, multilevel, gericht op regionaal-economische thema s, in co-makership met clusters van bedrijven en leren op de werkplek. Het Instituut voor Sportstudies van de Hanzehogeschool heeft bijvoorbeeld kenniswerkplaatsen in het curriculum verweven, die nauw samenwerken met de beroepspraktijk. Een van deze kenniswerkplaatsen onderzoekt samen met o.a. het UMCG innovaties en betere interventies voor gezonde leefstijl. Bij de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden is o.a. de Kenniswerkplaats Noordoost Fryslân opgericht, een innovatieplek, werkatelier en kennisnetwerk voor studenten, docenten, kennisinstellingen, experts, ambtenaren, ondernemers en burgers. De betrokken ROC s hebben multilevel learning (dus ook samenwerking hbo, mbo, praktijk) tot kern van hun onderwijs gemaakt, de betrokken hogescholen hebben praktijkgericht onderzoek in het onderwijs verweven en staan voor praktijkgericht onderwijs in authentieke beroepssituaties. Alle bij het CoE Zorg HA betrokken onderwijsinstellingen dragen dus het concept innovatiewerkplaatsen en hebben de nodige ervaring en expertise op dit gebied. Alle partners zijn voorstander van multilevel learning. Ook bedrijven en zorg- en welzijnsinstellingen zijn enthousiast en hechten belang aan dit concept. Voor een netwerk van innovatiewerkplaatsen is commitment, ervaring en expertise nodig en in al deze voorwaarden is voorzien. V e r s i e j u n i p a g i n a 5

7 EDR Oldenburg Bremen Burgers en professionals Marktpar jen Wetenschap Onderwijs EDR Osnabruck Den Haag Brussel Werkwijze De marktpartij komt met de vraag en kennis van de huidige situatie. Onderzoekers zijn op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen, brengen hun eigen kennis in en zorgen voor een goede aanpak van het onderzoek. Studenten spelen een belangrijke rol bij de uitvoering van het onderzoek en leren hands on de nieuwe praktijk. Het CoE Zorg HA bewaakt dat het onderzoek goed aansluit op vragen uit de praktijk, regisseert de start van het onderzoek, koppelt de juiste partners, bewaakt en ondersteunt de kwaliteit en de voortgang en deelt de resultaten en bevindingen voor verder gebruik. Altijd zijn zorg- en welzijnsinstellingen, bedrijven en partners van het CoE Zorg HA actief leidend en betrokken. Zij bepalen in een innovatiewerkplaats wat er gebeurt en zijn daarmee de katalysator voor innovaties, resulterend in nieuwe producten en diensten. Het CoE Zorg HA is vooral de verbinder en waar nodig en gevraagd ondersteunt en initieert het initiatieven. Het verzorgt daarmee de ontwikkeling en circulatie van kennis naar nieuwe toepassingen in de zorgpraktijk, nieuw onderwijs en nieuwe business toepassingen op basis van een professionele aanpak met betrokkenheid van ervaren ondernemers. Ook voert het CoE Zorg HA overleg met VWS en OCW om, waar nodig, de innovaties te verankeren in nieuwe wet- en regelgeving. De nauwe betrokkenheid van onderzoekers leidt tot wetenschappelijk onderbouwde resultaten. Deze resultaten worden niet alleen gebruikt voor innovatie van de zorgpraktijk, maar ook voor aanpassing en vernieuwing van de hogere en middelbare beroepsopleidingen. Er zullen (talenten)programma s ontwikkeld worden voor thema s als zorginnovatie, zorg en technologie, arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie en Healthy Ageing. Deze thema s komen ook aan bod in de onderzoek leerlijnen binnen de diverse deelnemende hogescholen. Onderwijsontwikkeling betekent ook investeren in verdere professionalisering van docenten, door het continu blijven opdoen van actuele kennis van de veranderende beroepspraktijk en de training van hun onderzoeksvaardigheden. Studenten participeren in het onderzoek. Dit vergroot hun analytische en onderzoekende vermogen. Ze worden opgeleid tot innovatieve professionals, op middelbaar-, bachelor én masterniveau. Ze kunnen later leiding geven aan innovatie van de zorg en die de zorg uitvoeren. Ook de zorgprofessionals van nu worden bijgeschoold via maatwerkprogramma s. Thema voor deze programma s zijn: medische technologie, e-health, multidisciplinaire samenwerking en nieuwe (beter geïntegreerde) organisatie van de zorg. V e r s i e j u n i p a g i n a 6

8 2.3 Inhoudelijke focus Het CoE Zorg HA heeft de volgende inhoudelijke focus: Gericht op de combinatie van preventie, zorg en welzijn. Uitgangspunt daarbij is om de burgers zo lang mogelijk uit de zorg te houden en hun maatschappelijke participatie en arbeidsparticipatie zo veel mogelijk te bevorderen. Gericht op burgers als doelgroep, met daarbij aandacht voor de volledige levensloop (van jeugd naar ouderen). Gezonde leefstijl in de jeugd is immers een essentiële voorwaarde voor gezond ouder worden van de ouderen. Gericht met name op bewegen en voeding en de context van leren, arbeid, wonen en maatschappelijke participatie. Centrale vraag daarbij is hoe een gezonde leefstijl bevorderd kan worden, welke leefstijlinterventies daarbij gewenst zijn en hoe die in de praktijk geïmplementeerd en geëvalueerd kunnen worden. Uitgangspunt daarbij is versterken van het vermogen tot zelfsturing en adaptatie en van de sociaalfysieke omgeving. Gericht op het bevorderen van sociale participatie en het voorkomen van eenzaamheid onder met name ouderen. Aandacht voor preventie van depressies, angsten, e.d. bij deze doelgroep, gericht op het langdurig behoud van de zelfstandigheid. Gerichte aandacht voor technologie en ICT (e-health) ter verbetering van de zorg. Het gaat hierbij om technologie ter ondersteuning van zowel de professionals als de burgers. Gericht op kostenreductie van zorg door eerder genoemde preventie en procesverbetering in de bedrijfsvoering, t.b.v. kwaliteits- en productiviteitsverbetering in de zorg. Centraal hierin staat betere integratie (om de huidige versnippering in de zorg te adresseren) en betere vraagsturing (inspelend op de veranderende rol van burgers/cliënten). Gericht op versterking van het vakmanschap van professionals in het licht van alle hierboven genoemde punten. Centrale vraag daarbij is hoe het beroep, de welzijns- en zorgpraktijk en de competenties van de professionals zich ontwikkelen en hoe dat in de praktijk geïmplementeerd en geëvalueerd wordt. De ambitie van het CoE Zorg HA is daarmee gericht op betere preventie (door bevordering van gezonde leefstijl) en een meer geïntegreerd zorg en welzijnsaanbod met meer vraagsturing. Het CoE realiseert dit door voorlichting en door het ontwikkelen en implementeren van interventies om burgers langer gezond en vitaal te houden en hun welzijn te bevorderen. Anderzijds wordt de zorg zelf geïnnoveerd door de preventieaanpak (voeding, beweging, leren, arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie) er in onder te brengen en door de zorg zo in te richten dat ze beter aansluit op de veranderde rol en behoefte van burgers. Verbetering bedrijfsvoering, financieel, juridisch, etc. Maatschappelijke context: Wonen, werken, leren, participatie Organisatorische context: Vakmanschap, voorwaarden, bedrijfsvoering Burgers Professionals Doelgroepen Voeding, bewegen Technologie, e-health V e r s i e j u n i p a g i n a 7

9 2.4 Doelgroepen Doelgroepen voor de bovenstaande focus zijn zowel de burgers als professionals in de zorg. De ontwikkelingen in de zorgprocessen, programma s en projecten die zich richten op zorg en welzijn in de (nabije) toekomst, dienen samen met de burger vorm te krijgen. Zoals de burger meer en meer wordt aangesproken op de eigen verantwoordelijkheid om gezond ouder te worden, zelf meer regie neemt over het eigen zorgproces, zo zal de innovatie van meet af aan in samenspraak dienen te worden ontwikkeld: patiënt en professional worden.coproducent (RVZ, perspectief op gezondheid 20/20, aug. 2010). De burger in de context van wonen, werk en andere vormen van maatschappelijke participatie. De professional in de context van de organisatie en keten waarin hij of zij werkt, de bedrijfsvoering en de wettelijke en financiële kaders waarin het werk plaatsvindt. De nieuwe ontwikkelingen in de zorg stellen andere eisen aan de professional: er wordt een groter beroep gedaan op zijn analytisch vermogen en zijn vermogen om processen en werkwijzen te verbeteren, en de zo wenselijke betere integratie in de zorg komt alleen van de grond als zorgprofessionals in staat zijn tot discipline overstijgende samenwerking met de andere professionals in de keten. We streven daarom naar een T- shaped zorgprofessional. Een professional die zijn eigen vak uitstekend beheerst en tegelijkertijd de verbinding met andere disciplines kan maken, samenwerkt en vanuit analyse situaties en processen verbetert. Wij geloven in onderwijs dat over de grenzen van het bestaande beroep heen kijkt en kijkt naar de beste benadering voor ieder individu. Juist daar zijn innovaties mogelijk. Juist daar valt in samenwerking met het werkveld evidence based en vanuit een (multifunctionele) benadering winst te halen, zowel preventief als curatief. Het CoE Zorg HA zal de wenselijke competenties van deze T-shaped professional expliciteren en in het onderwijs verankeren, en biedt de studenten (en professionals die na- of bijscholing volgen) via de innovatiewerkplaatsen een prima leerwerkomgeving om zich als T-shaped professional te ontwikkelen. 2.5 Missie en visie De missie: Het CoE Zorg HA is een netwerk van bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen, onderwijs- en kennisinstellingen die gezamenlijk praktische innovatie van preventie en zorg bewerkstelligen en kennis daarover ontwikkelen voor nieuw en beter onderwijs, verbetering van de beroepspraktijk, vergroting van gezondheid, welzijn en participatie van burgers (jong en oud), nieuwe markttoepassingen, dienstverlening aan bedrijven en instellingen te bieden en aan fondsenwerving te doen. De visie: Het CoE Zorg HA gaat uit van vraaggestuurde zorginnovatie en van participerend burgerschap als een van de belangrijke veranderingen in de zorg en preventie van zorg. Voor een gezond leven zijn zinvolle participatie in de samenleving, een gezonde levensstijl en goede zorg nodig. Daarvoor zijn doorbraken nodig op (de snijvlakken tussen) de domeinen arbeid, leefomgeving, voeding, geneesmiddelen, zorgtoerisme en recreatie. Gezondheid en welzijn trekken daarin samen op. Innovatie van zorg vindt plaats bij burgers en vanuit zorginnovatiewerkplaatsen, dicht bij de zorg- en welzijnsinstellingen, de bedrijven, de professionals èn dicht bij en met die burger. Het CoE start met bestaande zorginitiatieven van onze partners, deelnemende bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen. Deze initiatieven zijn nu nog vaak kleinschalig en hebben nog niet de kracht om tot een grootschalige oplossing uit te groeien. Dat blijkt uit evaluatie van eerdere zorginnovatieprojecten. Ook succesvolle pilots bloeden vaak dood omdat geen van de betrokken partijen de massa heeft om de pilotresultaten op te schalen en te implementeren. Voor veel bedrijven is de afstand tot een aantrekkelijke markt nog te groot, zorginstellingen kunnen de uitrol bij collega organisaties er niet bij organiseren en voor de wetenschap is er te weinig vernieuwing als bron voor wetenschappelijke publicatie. Mede daardoor is er te weinig multidisciplinaire samenwerking tussen zorg en welzijnsinstellingen, bedrijven, onderzoekers en onderwijs. Daardoor zijn de resultaten niet alleen te kleinschalig, maar ook te disciplinegebonden en te weinig integraal. Het CoE Zorg HA vult deze lacune op door deze lokale initiatieven te laten groeien en op te schalen naar een implementatie op regionaal en (inter)nationaal niveau. Als netwerk van de innovatie van de zorg- en welzijnspraktijk, kan en wil het CoE Zorg HA namens de betrokken partijen bijdragen aan de beleidsontwikkeling in Nederland en specifiek, advisering van de betreffende ministeries op dat terrein. Daartoe wordt een netwerk van praktijk innovatiewerkplaatsen ingericht, waarbinnen de nu nog vaak ontbrekende focus, massa en synergie wél mogelijk is en resultaat geboekt kan worden met de innovatie van de zorg- en welzijnspraktijk. Een netwerk bovendien dat wél de snijvlakken van verschillende disciplines benut. V e r s i e j u n i p a g i n a 8

10 2.6 Doelstellingen Onderstaande tabel bevat het uit de missie afgeleide hoofddoel van het CoE Zorg HA. Dat doel is de basis van de subdoelstellingen en de prestatie indicatoren voor de komende 4 jaar. Missie Het CoE Zorg HA is een netwerk van bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen, onderwijsen kennisinstellingen dat gezondheid en participatie van burgers wil bevorderen, door kennisontwikkeling, beroepsinnovatie, onderwijsvernieuwing nieuwe markttoepassingen, dienstverlening aan bedrijven en instellingen te bieden en aan fondsenwerving te doen. Hoofddoel (4jr) CoE Zorg HA heeft een netwerk van ruim 30 zorginnovatiewerkplaatsen gerealiseerd in Noord Nederland, waar tientallen praktijkgerichte onderzoeken en implementaties van nieuwe zorg en preventie oplossingen plaatsvinden en waarvan de resultaten opgeschaald worden naar landelijke en eventueel internationale toepassing en ingebed worden in nieuw en verbeterd onderwijs. Het CoE Zorg HA levert met dit doel een bijdrage aan de nationale doelstellingen (VWS agenda): Reductie van het beroep op professionele zorg kosten door burgers langer gezond thuis te laten wonen Verhoging van de arbeidsparticipatie van burgers Verhoging van de maatschappelijke participatie van burgers Voldoende en goed opgeleid personeel Zorgverleners worden goed en op de juiste plek ingezet De bijdrage van het CoE Zorg HA aan de realisatie van de bovengenoemde doelstellingen komt onder andere tot uiting in: het ontwikkelen van een netwerk van innovatiewerkplaatsen het initiëren en uitvoeren van praktijkgerichte onderzoeksprojecten (multidisciplinair); het stimuleren en ondersteunen van onderwijsontwikkeling; het, tezamen met bedrijven, kennis naar de markt brengen het geven van informatie en voorlichting aan professionals en burgers het vertalen van lokale oplossingen naar landelijke- en internationale toepassingen Subdoelstellingen Prestatie indicatoren Waarde jaar 1 en 2 Waarde jaar 3 en 4 Het CoE ontwikkelt in de Aantal innovatiewerkplaatsen periode tot 2017 een netwerk van innovatiewerkplaatsen. Aantal deelnemende bedrijven/zorg- en welzijnsinstellingen 10/15 15/25 Aantal deelnemende onderwijsinstellingen/ 5/3 8/5 In een periode van vier jaar initieert en voert het CoE praktijkgericht onderzoek uit, (4 grote- en 15 kleinere onderzoeksprojecten). Het CoE Zorg HA actualiseert onderwijs en ontwikkelt nieuw onderwijs ten behoeve van het hbo en het mbo (in samenwerking met mbo, hbo en zorg- en welzijnsinstellingen). kennisinstellingen Aantal hbo en mbo stagiaires Aantal onderzoeksprogramma s met aandacht voor leren, voeding, bewegen (sport) Kleinere onderzoeksprojecten Aandacht voor ouderenzorg in de verpleegkundige- en de paramedische, welzijn en aanverwante hbo- en mboopleidingen Aandacht voor technologie en e-health in bovengenoemde opleidingen Hoeveelheid ontwikkeld onderwijs op basis van input van de partners (zorg- en 25/ / Verdubbeling aantal ects. Verdubbeling aantal ects. Verdubbeling aantal ects. V e r s i e j u n i p a g i n a 9

11 Er zijn in de periode tot 2017 innovaties/toepassingen/ producten die geschikt zijn voor de markt (valorisaties) Het CoE Zorg HA is financieel gezond en haar inkomsten dekken de kosten. 2.7 Werkwijze en fasering welzijnsinstellingen en bedrijven) Aantal innovaties Aantal regionale toepasbare zorginnovaties Aantal nationaal toepasbare zorginnovaties Aantal europees toepasbare zorginnovaties Financiële bijdrage van partners (cash inkomsten) binnen 4 jaar ,- pm We realiseren ons dat we een grote ambitie hebben op het brede domein van zorg en welzijn. Maar dat is passend en nodig is voor een CoE Zorg HA met landelijke meerwaarde. We kunnen niet alle ambities tegelijkertijd realiseren en daarom faseren we onze aanpak en gaan we uit van een decentrale benadering voor innovaties in de zorg- en welzijnspraktijk. Verder zoeken we in de aanpak een specifieke mix van integrale en specialistische projecten. In de integrale projecten brengen we de verschillende aspecten van vitaal en gezond ouder worden bijeen. In specialistische projecten zoomen we in op de toepassing van specifieke oplossingen en technieken in de zorgpraktijk. Op het centrale niveau binnen het CoE brengen we die ontwikkeling weer bij elkaar. Ten aanzien van de fasering worden na de start zo snel mogelijk nieuwe initiatieven aan de innovatiewerkplaatsen toegevoegd. De opgedane kennis wordt geoogst en onder andere gebruikt voor de (door)ontwikkeling en vernieuwing van het beroepsonderwijs. Nieuwe kennis wordt tevens geïmplementeerd bij onze partners en andere geïnteresseerde marktpartijen en bedrijven. Het CoE Zorg HA betrekt in haar werkwijze altijd een combinatie van zorg- en welzijnsinstellingen, bedrijven en onderwijs- en kennisinstellingen die gezamenlijk op zoek zijn naar innovaties van de dagelijkse praktijk die direct geïmplementeerd worden in die praktijk en in het onderwijs. De eerste 2 jaar richten we ons op de opbouw van de regionale innovatiewerkplaatsen met de partners en volgen we de nationale en internationale ontwikkelingen. In het derde en vierde jaar zullen we ons richten op de nationale implementatie van de regionale zorg- en welzijnsinnovaties en leveren we een bijdrage aan internationale toepassingen. V e r s i e j u n i p a g i n a 10

12 3 De netwerkorganisatie In het noorden bestaat al een uitgebreid en sterk netwerk op het gebied van Healthy Ageing. Deze kracht wordt uitgebouwd door het CoE Zorg HA dat bij de start bestaat uit een kern van primaire partners, bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen, UMCG, de 4 noordelijke hogescholen en de ROC s. Iedere partner brengt haar eigen samenwerkingspartners in. Hierdoor ontstaat een groot en zich uitbreidend netwerk waarin zorg- en welzijnsinstellingen en bedrijven sterk vertegenwoordigd zijn. Zo brengen bijvoorbeeld alle hogescholen en de participerende ROC s relaties in met tientallen bedrijven en zorg- en welzijnsinstellingen. Ook werkt het CoE nauw samen met de bestaande krachtige Noordelijke netwerken van HANNN en ZIF. Bovendien wordt de samenwerking besproken met belangenorganisaties van burgers zoals de ANBO en verschillende patiëntenverenigingen zoals de NPCF. Zo functioneert het CoE vanaf het begin als collectief en netwerkorganisatie, en als versterking van de bestaande netwerken. Organisatorisch wordt sterk ingezet op partnerschappen tussen onderwijs en bedrijfsleven die in co-makership tot innovaties komen. De innovatiewerkplaatsen zijn een sleutel in dat concept. Daar komen bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen en onderwijs en onderzoek bij elkaar, vaak op eigen initiatief, soms met extra stimulans. Kenmerkend is wel dat de initiatieven door het CoE verbonden worden om de kennis te kunnen delen en van elkaar te kunnen leren. Ook om kracht te ontwikkelen waardoor je samen een ontwikkeling wel van de grond krijgt terwijl dat alleen niet lukt. Het CoE zien we daarom meer als een bundeling van decentrale ontwikkelingen door de hele regio, nuttig voor Nederland en Europa. Dit hoofdstuk biedt een overzicht van de deelnemende bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen, kennis- en onderwijsinstellingen. 3.1 Deelnemende bedrijven Bedrijven dragen vooralsnog per jaar gezamenlijk ca ,- bij. Daarnaast is er een cash bijdrage van ,- Bedrijven hebben belang bij praktijkgericht onderzoek, het signaleren van marktkansen en het genereren en marktrijp maken van innovaties in de zorg. Ze treden op als opdrachtgever voor praktijkgericht onderzoek en als samenwerkingspartner voor de business development activiteiten. Als samenwerkingspartner brengen ze menskracht, producten, faciliteiten, expertise en geld in. Het CoE Zorg HA voorziet in het marktrijp maken van nieuwe oplossingen, diensten en producten door in te zetten op het op grotere schaal implementeren van succesvolle pilots. Innovatiewerkplaatsen spelen hierin een centrale rol als praktijkomgeving en een aantal bedrijven treedt daarin op als adviseur en begeleider van het business development proces. Dat proces bestaat globaal uit de volgende stappen: Identificatie en verificatie van ideeën en plannen (2 pg pitches). Beoordeling en selectie van de plannen en de betreffende ondernemers en ondernemingen door betrokken en ervaren ondernemende sectorkenners. Businessplanning ter voorbereiding op financiering en uitvoering. Financiering (mogelijk via revolving fund). Uitvoering, realisatie, nader onderzoek (taak CoE) voor bijvoorbeeld intellectueel eigendom. Opschaling en marktintroductie In het Healthy Ageing Netwerk Noord Nederland, dat nauw met het CoE samenwerkt, participeren inmiddels meer dan 100 bedrijven (deels MKB). Deze zullen in de startfase van het CoE systematisch benaderd worden om de samenwerking met het CoE te concretiseren. Syntens sluit bij het CoE aan om extra verbinding met het MKB te leggen en nieuwe bedrijfspartners in te brengen (o.a. bedrijven die bezig zijn met arbo aspecten van langer gezond doorwerken). V e r s i e j u n i p a g i n a 11

13 De onderstaande bedrijven dragen als volgt bij: Tabel Bedrijf Status Bijdrage aan het CoE Zorg HA De Friesland Zorgverzekeraar Besprekingen inzake potentiële deelname Deelname op domotica en e-health. Verdere invulling van de bijdrage wordt besproken. onderhanden. EnableMi B.V. Intentieverklaring In kind bijdrage (mensen en middelen): ,- per jaar. Friesland Campina Research Steunbetuiging Gino Groep Groningen: informatiseringsoplossingen op het gebied van zorg, welzijn en gezondheid. Intentieverklaring De software ondersteunt het complete zorgproces vanuit de patiënt/cliënt zelf. De software is via internet beschikbaar en is inzetbaar voor de ondersteuning van zorginnovatieprojecten, pilots en implementaties. ICT Automatisering Nederland B.V. Intentieverklaring ,- per jaar in menskracht en expertise. ICT Automatisering is actief op het vlak van Medical Data Exchange, optimalisatie van de werkprocessen in de zorg waaronder Healthy Aging Daarnaast begeleidt ICT Automatisering studenten op het vlak van Healthy Ageing. IP Health Solutions bv Met dochterbedrijven: VitalinQ Lifestyle Support bv Vodisys Medical Software KPN, met haar verticale thema Healthcare. LIMIS Internationaal erkend trainings- en expertisecentrum op gebied van laparoscopische chirurgie Lode Groep, Lavoisier bv: Specialist medische ergometrie, internationaal bekend. Ook oplossingen voor thuis monitoring van chronische aandoeningen zoals COPD. Logica Productmanagement en consultancy mbt ICT portfolio tbv de Zorg markt. Daarnaast beschikt Logica over e-health kennis. Maaltijdservice Noord Intentieverklaring Intentieverklaring Intentieverklaring Steunbetuiging, proces intentieverklaring loopt. Intentieverklaring in voorbereiding Steunbetuiging per jaar. Projecten op het gebied van gericht marktonderzoek, inhoudelijk onderzoek naar product verbetering rondom voeding en beweging. Onderbouwing nut en noodzaak e-health (eventueel opzet proeftuinen) met en bij zorgen welzijnsinstellingen; communicatieinfrastructuur; product- en dienstontwikkeling ,- cash plus 9.375,- jaarlijks voor een totale periode van vier jaar. Een van de innovatieprojecten van LIMIS betreft e- coaching/zelfmanagementservice (web-based met social media) gericht op preventie en op Healthy Lifestyle. LIMIS stelt faciliteiten beschikbaar voor e-health proeftuin en tbv onderzoek. Valorisatie van zorginnovaties naar de markt door inzet van expertise en capaciteit; implementatie en uitrol van succesvolle zorginnovatie pilots met clusters van partijen in de vorm van een Innovatielab, ism HANNN Gezamenlijke ontwikkeling en verbetering van producten en diensten. V e r s i e j u n i p a g i n a 12

14 Bedrijf Status Bijdrage aan het CoE Zorg HA MKB-Noord Steunbetuiging NL Kenniscoöperatie Coöperatieve vereniging van (MKB) ondernemers, grotendeels werkzaam in zorgsector Intentieverklaring 6.000,- per jaar voor een periode van 4 jaar. De bijdrage betreft een inzet van expertise op zorginnovatie voor 0,1 fte, daarnaast inbreng van netwerk in de zorg en van aanverwante bedrijven; Nutricia Advanced Medical Nutrition Intentieverklaring in Ordina Kennisleverancier op het snijvlak van Business en ICT met een specialisatie in de zorg Philips Netherlands Internationale ontwikkelaar en aanbieder van medisch technologische producten en innovatieve kennis- en trainingsdiensten. Springboard 2.0 Samenwerkingsverband van bedrijven die medisch technologische producten ontwikkelen. Syntens, stimuleert ondernemingen zich duurzaam te vernieuwen en ondersteunt ondernemers Tizin mobile solutions. ICT bedrijf gericht op smartphone technologie en toepassing voor de zorgsector. bespeking Intentieverklaring Intentieverklaring in bespreking Steunbetuiging Intentieverklaring Intentieverklaring ,- per jaar in menskracht en expertise in Business en ICT / e-health, in vorm van consultancy, projectleiding, ICT inzet en aanbod facilitaire ruimte per jaar. Beschikbaar stellen van Syntens netwerk met kennispartners, ondernemers en brancheorganisaties en inzet van expertise en uren van medewerkers ,- per jaar in menskracht en expertise. Beschikbaarheid van smartphone applicaties Sweet Motion (begeleiding tieners met diabetes) en Medigrip (publiceren van wetenschappelijke kennis voor medische professionals) VCD healthcare ontwikkelt, implementeert en onderhoudt software oplossingen voor financiële, logistieke, medicatie en zorgprocessen bij zorg- en welzijnsinstellingen. VNO-NCW Noord Intentieverklaring Steunbetuiging Expertise op gebied van productmanagement en consultancy mbt ICT portfolio tbv de Zorg markt, m.n. Vidavi en Vinova. Gezamenlijk verkennen van mogelijkheden inzet tablets tbv verbeterde overdracht in zorgprocessen. 3.2 Deelnemende zorg- en welzijnsinstellingen De zorg- en welzijnsinstellingen dragen vooralsnog op jaarbasis gezamenlijk ca ,- bij en cash. De zorg- en welzijnsinstellingen zijn als spelers in de zorgmarkt zeer actief betrokken bij de nieuwe ontwikkelingen in de zorg. Veel instellingen zijn zelf bezig met het vernieuwen van hun zorgpraktijk. De instellingen hebben belangstelling voor samenwerking met partners van het CoE bij het in praktijk brengen van de (innovatieve) ontwikkelingen. Het CoE Zorg HA biedt onder meer een samenwerkingsverband voor praktijkgericht onderzoek waar de instellingen als collectief van opdrachtgevers hun vragen en projectopdrachten kunnen inbrengen. Daarbij stellen ze de eigen zorgpraktijk als proeftuin beschikbaar. Tegelijk draagt het CoE Zorg HA bij aan de noodzakelijke vernieuwing van de beroepsopleidingen voor zorg en welzijn. Onderstaande zorg- en welzijnsinstellingen nemen deel aan het CoE Zorg HA en hebben daarvoor een intentieverklaring getekend. Met diverse andere instellingen worden gesprekken gevoerd over deelname. V e r s i e j u n i p a g i n a 13

15 Zorg- welzijnsinstelling Status Bijdrage aan het CoE Zorg HA BAG/Paramedics Intentieverklaring Inzet medewerkers voor 0,1 fte en ,- per jaar. Inbreng van menskracht en expertise op eerstelijnszorg, selectieve preventie, bewegen, integrale zorg en van Centrum Gezond ouder worden en Leefstijlcentrum (over- en ondergewicht) Bethesda Diabetis Research Center Centrum voor Maatschappelijke Ontwikkeling Groningen Intentieverklaring In kind bijdrage van 5.000,- door het beschikbaar stellen van: 1. expertise en mankracht voor beoordeling en opzet van praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek en bestuurlijke en organisatorische activiteiten. 2. faciliteiten voor praktijkgericht onderzoek naar o.a. e-health, zelfmanagement en zorgprocessen bij (cardiovasculaire) chronische aandoeningen. Het CMO draagt ,- in kind bij. Het CMO Groningen levert menskracht en expertise op het thema zorg en kwetsbare groepen, ook in relatie tot de provinciale steunfunctietaken rondom mantelzorg en informele zorg. De Zijlen Intentieverklaring Bijdrage wordt nog nader gespecificeerd. GGD Drenthe Intentieverklaring 5.000,- per jaar Inzet van 0.1 fte tnv onderzoek (ontwikkeling methoden en zorgprocessen). GGD Groningen Intentieverklaring Stagemogelijkheden en mogelijk vragen voor praktijkgericht onderzoek in toekomst. GGZ Drenthe Intentieverklaring 5.000,- per jaar Inzet 0,1 fte Indiogo/GGZ Drenthe voor participatie in praktijkgericht onderzoek en ontwikkeling van methoden en zorgprocessen. GGZ Friesland Intentieverklaring volgt Expertise en menskracht op frailty, met aspecten voeding en bewegen, serious gaming. Idem op anderhalflijnszorg, met aspecten ehealth en preventie. Samenwerking op praktijkgericht onderzoek en evidence based behandelen. Martini Ziekenhuis Groningen Intentieverklaring Concretisering in fte/geld volgt. Samenwerking Van Swieten Instituut met partners op praktijkgericht onderzoek; bij- en nascholing zorgprofessionals; inzet van medewerkers in (zorg)innovatieprojecten en praktijkvraagstukken. Meander Intentieverklaring Inzet van medewerkers, omvang volgt. Expertise op gebied van ouderenzorg, welbevinden, empowerment vergroten en geriatrische revalidatie. Medisch Centrum Leeuwarden Intentieverklaring 5.000,- per jaar Ommelander Ziekenhuis Groep Intentieverklaring in bespreking STAMM CMO (Drenthe) Intentieverklaring Menskracht en deskundigheid voor ca ,- op het terrein van jeugdbeleid, maatschappelijke participatie, wonen, welzijn & zorg, emancipatie & diversiteit. Timpaan Welzijn Intentieverklaring Menskracht en deskundigheid op het terrein van welzijn ter waarde van ,- per jaar en een financiële bijdrage van ,- per jaar. Tinten Welzijnsgroep Intentieverklaring In bespreking is een bijdrage door de inzet van expertise en inzet ter waarde van ca ,- eenmalig. UMCG Centrum voor Revalidatie Intentieverklaring ,- per jaar V e r s i e j u n i p a g i n a 14

16 Zorg- welzijnsinstelling Status Bijdrage aan het CoE Zorg HA Inbreng bestaande innovatieprojecten producten, zorgarrangementen, nieuwe onderzoeksvragen, kennisdeling en ondersteuning onderwijsontwikkeling. ZINN Intentieverklaring Wonen, zorg en welzijn ZuidOostZorg Intentieverklaring inzet medewerkers voor 0,6 fte met een waarde van ,- per jaar. Gebruik faciliteiten met een waarde van 7.000,- Expertise: zorg en behandeling kwetsbare ouderen (voeding, mobiliteit, psycho-sociaal); inzet van technologie (zorg op afstand, ehealth) in het vergroten van zelfredzaamheid cliënten. Bieden mogelijkheid om in zorgketen praktijkgericht onderzoek te doen. 3.3 Deelnemende kennisinstellingen De deelnemende kennisinstellingen dragen jaarlijks ,- bij, plus een cash bijdrage van ,-. UMCG / Wenckebach Instituut draagt jaarlijks ,- bij. Daarnaast is er een in cash bijdrage van het UMCG van ,-. UMCG / Wenckebach Instituut. Het UMCG participeert in het CoE Zorg HA met het Wenckebach Instituut (zie afbeelding), haar onderzoeksactiviteiten en haar verpleegkundig skillslab het Wenckebach Skills Center. Het UMCG stelt jaarlijks leerplaatsen beschikbaar voor derde- en vierdejaars HBO-V studenten van de Hanzehogeschool Groningen en is daarmee een logische stageplek waar zorgprofessionals in opleiding veel leren. Het UMCG werkt o.a. samen met de lectoraten 'Transparante zorgverlening' en 'Verpleegkundige Innovatie en Positionering' van de Hanzehogeschool. HBO-verpleegkunde studenten, docenten en professionals kunnen straks in het UMCG korte praktische onderzoeksstage doen die aansluit bij een van de lectoraten. Het UMCG investeert jaarlijks ,- in lectoraat VIP bij Academie voor Verpleegkunde HG nl. 1 dag lectoraat en uren voor drie leden van de kenniskring. De lector brengt het project Zorg en welzijn van ouderen met ICT in, dat samen met NHL en een aantal zorg- en welzijnsinstellingen wordt uitgevoerd. Daarbij stelt het UMCG als partner van het CoE Zorg HA haar moderne en uitgebreide skillslab, het Wenckebach Skills Center UMCG, voor gebruik ter beschikking voor grotere groepen studenten, docenten en professionals beschikbaar. Het Wenckebach Skills Center voorziet daarna in de behoefte om nieuwe vaardigheden steeds realistischer te oefenen en te trainen. Met dit skills lab wordt niet alleen gewerkt aan de praktijkervaring van studenten, docenten en professionals. In het CoE Zorg HA wordt het ook gebruikt voor onderzoek naar de vernieuwing van het zorgonderwijs en hoe dat in de praktijk uitpakt. V e r s i e j u n i p a g i n a 15

17 3. Digitale OK Wetlab Microlab Sterilisatieruimte 2. Simulatoren etage 1. Operatiekamer Intensive Care Verpleegkamer BG. Receptie Auditorium Anatomiekelder UMCG/GERAS (Groningen Epidimiologic Research for the Ageing Society): Draagt ,- per jaar bij via de inzet van de hoogleraar en de onderzoeksstaf, in samenwerking met lectoren van de hogescholen op onderzoek zorgbehoefte en ontwikkeling nieuwe zorgmodellen. Vanuit de life course benadering zullen cohorten patiënten met complexe langdurige problematiek worden onderzocht en begeleid. Voor deze doelgroep wordt een nieuw zorgconcept ontwikkeld in combinatie met een nieuw ziekenhuis informatie systeem. Een hoogleraar Health Services Research gaat met een onderzoeksstaf het onderzoek uitvoeren. Er zal ook worden samengewerkt met andere zorginstellingen. Rijksuniversiteit Groningen: Bestaande samenwerking RUG en Hanzehogeschool gerelateerd aan Healthy Ageing: Om de wetenschappelijke kennis rond Life Sciences & Health/Healthy Ageing vanuit diverse faculteiten, onder meer faculteit Bedrijfskunde, in te brengen; Diverse projecten en programma s als Carbohydrate Competence Center en SPRINT en projectaanvragen als KP7 Health Literacy; Promotietrajecten en begeleiding daarvan op Healthy Ageing Zorg en Welzijn; Via het CVO bijdragen aan valorisatie activiteiten op het gebied van Healthy Ageing. De RUG heeft de steunbetuiging voor het CoE Zorg HA getekend en er lopen besprekingen over verdere samenwerking tussen RUG en CoE Zorg HA o.a. met de faculteit Economie en Bedrijfskunde. TNO Gezond Leven: draagt conditioneel jaarlijks ,- bij. TNO Gezond Leven TNO zet zich in voor een combinatie van technologische én sociale innovatie, zodat mensen gezonder meedoen in onze samenleving. TNO doet dat vanuit de wetenschap dat goede gezondheid voor veel mensen bovenaan op hun lijst van geluksfactoren staat. Voor een gezond leven zijn zinvolle participatie in de samenleving, een gezonde levensstijl en goede zorg nodig. (Betaald) werk is bovendien één van de belangrijkste factoren voor zinvol ervaren participatie in de samenleving. Bij een gezonde levensstijl spelen aspecten als beweging, voeding, leefomgeving en manier van leren, werken en werkomstandigheden een belangrijke rol. Voor een gezond leven in de toekomst zijn doorbraken nodig op (de snijvlakken tussen) de domeinen arbeid, leefomgeving, voeding, geneesmiddelen, zorg en recreatie. Dit vraagt om samenwerking tussen alle betrokken partijen. Deze visie deelt V e r s i e j u n i p a g i n a 16

18 TNO met het CoE Zorg HA en daarom doet TNO mee en brengt zij haar kennis in om de onderzoeksaanpak te versterken en op een gefundeerde manier de juiste onderzoeksthema s te bepalen. Daarbij levert TNO de ondersteuning bij de opbouw van gegevensbestanden en de verwerking van onderzoeksgegevens. Verder werkt TNO intensief met het bedrijfsleven op de thema s van CoE Zorg HA en brengt ze die relaties in. De kennis(ontwikkeling) en inbreng van TNO ligt op de volgende vlakken: gezondheidsbevordering en bevorderen van gezonde leefstijl in wijken, scholen, werk; bevorderen van maatschappelijke participatie, waaronder arbeidsparticipatie; bevorderen van zelfsturing en persoonlijk leiderschap van burgers, patiënten en werknemers zodat zij in staat zijn om de eigen regie t.a.v. gezondheid op zich te nemen; werkstijl, werkmethoden en procesoptimalisatie in de zorg; bevorderen van gezond leven (bewegen en voeding), zie ook de bijlage met opzoek proeftuinen leefstijl; e-health en health 2.0, e-health implementatie en opschaling; ontwikkeling ouderengezondheidszorg in de rurale setting; methodologie van toegepast onderzoek. 3.4 Deelnemende hogescholen De 4 noordelijke hogescholen werken samen op basis van het in 2010 opgestelde sectorplan Scholen voor Ambitie en een van de gezamenlijke speerpunten is Healthy Ageing. In het CoE Zorg HA werken de hogescholen samen en brengen daarbij het bestaande onderwijsaanbod, lopende onderzoeksprojecten, samenwerkingsverbanden en onderzoeks- en onderwijsfaciliteiten in. Van Hall Larenstein draagt op jaar basis voor ,- bij aan het CoE Zorg HA: Zorg gerelateerd onderzoek. Van Hall Larenstein is met het lectoraat Food, Health and Safety met twee lectoren (een bij VHL in Leeuwarden en binnenkort een nieuwe lector bij VHL in Wageningen), en leden van de kenniskringen (8 in Leeuwarden en 6 in Wageningen) actief. De lector in Leeuwarden doet vooral toegepast onderzoek om ouderen in de toekomst beter te kunnen bedienen, en om het voor iedereen makkelijk en bereikbaarder te maken om gezond oud te worden. Door de samenwerking met WUR is er een goede verbinding met Food Safety WUR, met Food Valley en Health Valley. Projecten: o Food Circle (Food for Healthy Ageing) met het onderzoeksprogramma Gezond oud worden van lector Feike van der Lei. o Sapfabriek KIGO (Kennisverspreiding en Innovatie Groen Onderwijs, een leerfabriek, geëxploiteerd als een voedingsmiddelenbedrijf met als doel het terugdringen van schooluitval op (V)MBO-niveau en het opleiden van gekwalificeerde werknemers voor de regionale voedingsmiddelen- en procesindustrie) projecten: Allergie als gezonde niche kans en Weet wat je eet en eet wat je weet. o Impulsprojecten Bobb vanuit het lectoraat Voeding & Gezondheid zoals Food4Now, om moleculaire biologie op een begrijpelijke manier te presenteren aan leerlingen in het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Projecten over bewustzijnsbevordering: Smaaklessen, Discover Food, wetenswaardig. Beschikbare faciliteiten. Van Hall Larenstein draagt verder bij aan het CoE Zorg HA met de inbreng van: o diverse laboratoria met moderne apparatuur; o pilotopstellingen in verschillende proefhallen op het gebied van biotechnologie en voedingsmiddelentechnologie. V e r s i e j u n i p a g i n a 17

19 Samenwerkingsverbanden met zorg- en welzijnsinstellingen en bedrijven. Van Hall Larenstein brengt de samenwerking met de volgende bedrijven en zorg- en welzijnsinstellingen in het CoE Zorg HA in: o de bedrijven van Food Circle (Innexus en Avebe e.a.); Royal Friesland Campina en Dairy campus Friesland; Danone; Leaf; Haribo; o ConCorp; en vele andere MKB en MKB+ bedrijven; o stichtingen zoals Maaltijdservice Noord; o MCL (o.a. op ondervoeding); Streekziekenhuizen in Noord Nederland, Zwolle, Deventer; o streeklaboratoria (bijv. Izore in Leeuwarden); o Universitair Medisch Centrum Groningen en Rijksuniversiteit Groningen; o Wageningen UR: DLO s; Academische instituten waaronder universiteiten, TNO, RIVM. Daarnaast verzorgt van Hall Larenstein zorg gerelateerde onderwijsprogramma s zoals: Zorg gerelateerd onderwijs: o Health & Food: Voeding, communicatie en bewustzijn, DNA analyse, Bloedanalyse, Fysiologie en methodiek, Food product development, Food enrichment and supplements en Pathology, physiology; o Biomedical Research en Human Diagnostics: Welke infectie heeft deze patiënt?, Afweer of afkeer, Infectie en therapie, Diagnostisch redeneren, Productie van vaccins, Clinical chemistry, Medical microbiology, Haematology, Immunology, Toxicology 1, Toxicology 2 en Minor R&D. NHL Hogeschool draagt ,- per jaar bij: 1. Zorg gerelateerd onderzoek. Noordelijke Hogeschool Leeuwarden is actief in: a) Lectoraat ihuman Welzijn Zorg Digitaal. Het lectoraat ihuman richt zich op onderzoek naar innovaties in de zorg. Het gaat hierbij om innovaties die bruikbaar zijn voor de (toekomstige) cliënt en innovaties die bruikbaar zijn voor de zorgprofessional. Het lectoraat denkt vanuit zorg & welzijn en de techniek is daarbij ondersteunend. Aan het lectoraat zijn o.a. een lector, een associate lector en twee promovendi verbonden. Het lectoraat gebruikt zowel het skillslab van de hbo-v als het GEEF laboratorium als proeftuin. Op basis van een overeenkomst dient Noorderbreedte van Zorgpartners Friesland als proeftuin voor onderzoek. De minor Zorg en Welzijn in de digitale wereld is gekoppeld aan dit lectoraat. b) Talmalectoraat: Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijd. Het Talmalectoraat richt zich in het onderzoek wonen, welzijn en zorg van mensen op hoge leeftijd. Dit leidt tot onderzoek naar het wonen in een thuissituatie en in een verzorgings- of een verpleeghuis. Daarnaast wordt binnen het lectoraat onderzoek gedaan naar de nieuwe zorgprofessional in de ouderenzorg. Dit lectoraat heeft een afstudeerrichting geriatrie, gerontologie ontwikkeld voor de hbo-v en de post hbo geriatrie. Aan het lectoraat zijn o.a. een lector en een promovendus verbonden. c) Het lectoraat Licht Verstandelijke Beperkingen richt zich op onderzoek naar de participatie van (jonge) mensen met een licht verstandelijke beperking. Dit lectoraat wordt gesponsord door Tjallingahiem. Doel van dit lectoraat is het op de kaart zetten van de LVB problematiek en het ontwikkelen van instrumenten voor (vroege) signalering van LVB. Het lectoraat heeft een minor LVB ontwikkeld. d) Deelname in het project To The Next Level leidt tot een nieuw lectoraat en kenniskring voor zorgtechnologie. 2. Beschikbare faciliteiten. NHL Hogeschool draagt verder bij met de inbreng van het skillslab van de HBO- V. Het gaat hierbij om een twee aan elkaar geschakelde ziekenhuiszalen ingericht met 8 bedden, twee keukens en een opslagruimte met alle noodzakelijke hulpmiddelen. Elk bed is voorzien van een computer met het pakket skills-online. Er zijn gewone poppen en reanimatiepoppen en apparatuur als zoals een AED, een tillift e.d. Er is ruimte om theorielessen te verzorgen. Dit skillslab wordt gebruikt voor onderwijs en onderzoek en er is recent 3 ton in geïnvesteerd. V e r s i e j u n i p a g i n a 18

20 3. Samenwerkingsverbanden met zorg- en welzijnsinstellingen en bedrijven. NHL Hogeschool brengt in het CoE Zorg HA de samenwerking in met de volgende bedrijven en zorg- en welzijnsinstellingen: a) De NHL is partner van GEEF (www.platformgeef.nl). b) Binnen de NHL is het Huis van het Heden gevestigd en ingericht met zorgtechnologie. c) Verder wordt samengewerkt met Zorggroep Noorderbreedte, Tjallingahiem, stichting Oosterlengte, Zuidoostzorg, GGZ Friesland, Ziekenhuizen in Friesland (MCL, Nij Smellinghe, Tjongerschans, Antoniusziekenhuis, De Sionsberg), UMCG, A.S. Talmastichting met de Pasanagroep, Talama Borgh Apeldoorn, stichting Oude- en nieuwe land, Hof en Hiem, Zorggroep Alliade, Jeugdhulp Friesland, MEE Friesland, Stichting Palet, Thuiszorg Friese Wouden en Welzijn centraal in Leeuwarden d) Kennisinstellingen: Kyushu University (Fukuoka, Japan), Rijksuniversiteit Groningen, Open Universiteit, Universiteit Twente, TU Delft, University Campus Friesland, universiteiten en fachhochschulen in Oostenrijk, Duitsland en Groot Brittannië Daarnaast verzorgt de NHL Hogeschool zorg gerelateerde onderwijsprogramma s zoals: Afstudeerrichting Geriatrie en Gerontologie binnen de HBO-V. Cursus voor Geriatrie en Gerontologie voor HBO verpleegkundigen binnen de ouderenzorg Binnen de HBO-V en de Welzijnsopleidingen wordt de leerroute Healthy Ageing uitgezet. Komend studiejaar start een minor (20 EC) ouderenzorg (binnen HBO-V en Welzijn) waarin studenten onderzoek doen. Dit cursusjaar wordt de minor Zorg & Welzijn in de digitale wereld uitgevoerd met docenten uit meerdere instituten. Deelname aan To The Next Level leidt tot een nieuwe bachelor en een master zorgtechnologie (haalbaarheidsonderzoek). Hanzehogeschool Groningen draagt als penvoerder en initiatiefnemer over 4 jaar gemiddeld ,- per jaar bij: 1. Zorg gerelateerd onderzoek. De Hanzehogeschool Groningen heeft het praktijkgericht onderzoek ondergebracht in 6 kenniscentra, waarvan 5 actief zijn op het gebied van Zorg en Healthy Ageing. Door het programma Healthy Ageing worden de activiteiten op dit terrein gecoördineerd. De programmadirecteur HA is aanspreekpunt voor interne en externe partners. a) Kenniscentrum CaRES (Care, Rehabilitatie, Educatie en Sport) met de lectoraten Transparante Zorgverlening (incl. lectoren Paramedische Ouderenzorg; Healthy Lifestyle, Ageing and Health Care; Participatie en gezondheid van mensen met een verstandelijke en visuele beperking; Functionele voedingsingrediënten en gezondheid) Verpleegkundige Innovatie en Positionering; Rehabilitatie; Integraal Jeugdbeleid; Sportwetenschap (incl. lector Healthy Lifestyle, sports and fysical activity). In totaal gaat het in om een onderzoekscapaciteit van circa 50 fte (lectoren, docentonderzoekers, promovendi); circa 75% hiervan richt zich op zorg en welzijn. b) Kenniscentrum Arbeid waar Healthy Ageing een van de onderzoekslijnen is en zorg gerelateerd onderzoek wordt gedaan door 4 lectoraten: Arbeidsparticipatie; Flexicurity; Duurzaam HRM; Arbeidsparticipatie en productiviteit. Hier worden onder meer projecten gedaan op gebied van zorg-arbeidsinnovatie, taaksubstitutie in de zorg, slimmer organiseren in de zorg, healthy ageing at work. c) Kenniscentrum Ondernemerschap waar Healthy Ageing en zorg gerelateerd onderzoek wordt gedaan door o.a. de lectoraten ICT en ondernemerschap (ehealth); New Business Development (o.a. op Healthy Ageing/medische technologie) en waar een verbinding is met Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap (HG, RUG, UMCG) en met diverse incubator faciliteiten voor startende ondernemers. d) Kenniscentrum Noorderruimte met o.a. lectoraten Vastgoed (wonen/zorg) en Krimp (ook in relatie tot Healthy Ageing). e) Kenniscentrum Kunst & samenleving waarin het lectoraat Life Long Learning in Music & the Arts een research strand heeft op Healthy Ageing. V e r s i e j u n i p a g i n a 19

Centre of Expertise Healthy Ageing Actuele samenvatting businessplan en stand van zaken, september 2013

Centre of Expertise Healthy Ageing Actuele samenvatting businessplan en stand van zaken, september 2013 Centre of Expertise Healthy Ageing Actuele samenvatting businessplan en stand van zaken, september 2013 1 Inleiding In de voorbereidingsfase van het Centre of Expertise Healthy Ageing (CoE HA) is in nauwe

Nadere informatie

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Symposium Healthy Ageing in mbo en hbo Joost Degenaar Directeur Centre of Expertise Healthy Ageing Centre of Expertise Healthy Ageing

Nadere informatie

Centre of Expertise Healthy Ageing: Innovatie in zorg en welzijn en in onderwijs mbo en hbo

Centre of Expertise Healthy Ageing: Innovatie in zorg en welzijn en in onderwijs mbo en hbo www.healthyageing.net Centre of Expertise Healthy Ageing: Innovatie in zorg en welzijn en in onderwijs mbo en hbo Symposium CoE HA Docenten mbo en hbo Assen, 3 februari 2016 Healthy Ageing Active and Healthy

Nadere informatie

Businessplan 2015 & 2016. Centre of Expertise Healthy Ageing OCW-project

Businessplan 2015 & 2016. Centre of Expertise Healthy Ageing OCW-project Businessplan 2015 & 2016 Centre of Expertise Healthy Ageing OCW-project 1 mei 2015 1 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 2 2 Inleiding... 5 2.1 Centre of Expertise Healthy Ageing... 5 2.2 Positionering...

Nadere informatie

Innovatie in zorg en welzijn

Innovatie in zorg en welzijn Innovatie in zorg en welzijn Centre of Expertise Healthy Ageing van idee naar product of dienst criteria en werkwijze voor het opzetten van een innovatiewerkplaats Centre of Expertise Healthy Ageing Groningen,

Nadere informatie

Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING

Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING 14 december Bedrijfslevenbrief Het kabinet heeft samenleving en bedrijfsleven

Nadere informatie

Eindrapportage Centre of Expertise Healthy Ageing 18 april 2016 1

Eindrapportage Centre of Expertise Healthy Ageing 18 april 2016 1 Eindrapportage Centre of Expertise Healthy Ageing 18 april 2016 1 1 Inleiding Het Centre of Expertise Healthy Ageing (CoE HA) is een toekomstbestendig netwerk waarin partijen samenwerken aan praktijkgerichte

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg HealthValley where health & innovation meet Succesvol innoveren in de zorg 1 Succesvol innoveren in de zorg Health Valley Health Valley is een netwerk van bedrijven, overheden, kennis- en zorginstellingen

Nadere informatie

Management review 2014 Centre of Expertise Healthy Ageing

Management review 2014 Centre of Expertise Healthy Ageing Management review 2014 Centre of Expertise Healthy Ageing 26 juni 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 1.1 Typering Centre of Expertise... 2 2 Visie en beleid... 4 2.1 Voortgang positionering... 4 2.2 Voortgang

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010 januari 2010 Pagina: 2 Missie Het Medisch Applicatie Centrum (MAC) is een onafhankelijk Midden Brabants samenwerkingsverband van gezondheidszorginstellingen, verzekeraars, kennisinstellingen en bedrijven

Nadere informatie

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M Zorginnovatie bij CZ D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M Durft u zich te onderscheiden? Dan zijn wij bijzonder geïnteresseerd in uw ideeën voor innovatie in de zorg! Het zijn woelige tijden

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk Visie Verpleging & Verzorging VUmc 2015 Preventie Zorg plannen Pro-actief State-of-the-art zorg Samen Zorg uitvoeren Gezamenlijk verant wo or de lijk Screening & diagnostiek Efficiënt Zinvolle ontmoeting

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9

Samenvatting. Samenvatting 9 Samenvatting Sinds de introductie in 2001 van lectoraten in het Nederlandse hoger beroepsonderwijs wordt aan hogescholen steeds meer gezondheidsonderzoek uitgevoerd. De verwachting is dat dit niet alleen

Nadere informatie

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Profiel Hoofd Beleid en Advies 2 juni 2016 Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Samenwerkingsovereenkomst met opleiding Sport & Bewegen van Hogeschool Inholland Collegebesluit Besluitpunten college 1. Het college stelt de samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Impressie Informatiebijeenkomst Zorgeconomie voor Friese gemeenten - 12 maart 2015

Impressie Informatiebijeenkomst Zorgeconomie voor Friese gemeenten - 12 maart 2015 Impressie Informatiebijeenkomst Zorgeconomie voor Friese gemeenten - 12 maart 2015 Aanleiding De informatiebijeenkomst is in samenwerking tussen de provincie en de VFG georganiseerd vanwege signalen dat

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer?

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? Gezonde Zorg, Gezonde Regio Gelf Jan Wieringa: Voorzitter proeftuin Gezonde Zorg, Gezonde Regio Bestuurder Rijncoepel www.gzgr.nl Agenda Inleiding

Nadere informatie

leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren Leerwerkplaatsen in het ZZG Herstelhotel en Thermion

leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren Leerwerkplaatsen in het ZZG Herstelhotel en Thermion leerwerkplaatsen leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren HAN Centre of Expertise Sneller Herstel stimuleert en faciliteert de samenwerking tussen zorginstellingen, onderzoeksinstituten en de

Nadere informatie

10 Jaar Lectoraat Rehabilitatie. Welkom

10 Jaar Lectoraat Rehabilitatie. Welkom 10 Jaar Lectoraat Rehabilitatie Welkom Groningen 7 oktober 2013 Annemarie Zijlstra, Promens Care a.zijlstra@promens-care.nl In deze bijdrage Kenniscirculatie Partners 3 thema s: praktijk, onderzoek & innovatie,

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht akkoord stichting jongeren op gezond gewicht De stichting Jongeren Op Gezond Gewicht en haar partners verbinden zich met dit akkoord gezamenlijk, elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid, in de periode

Nadere informatie

Adriaan Visser, assitant lector

Adriaan Visser, assitant lector Adriaan Visser, assitant lector Kenniscentrum Zorginnovatie, Lectoraat transities in zorg, Hogeschool Rotterdam a.p.visser@hr.nl en adriaan.visser@planet.nl Daarover is onderzoek gedaan! Betreft m.n.

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Werkbezoek Standaardisatie 8 Juni 2009 UMCG 5 juni 2009. Zorg Innovatie Forum Karin Kalverboer directeur

Werkbezoek Standaardisatie 8 Juni 2009 UMCG 5 juni 2009. Zorg Innovatie Forum Karin Kalverboer directeur Werkbezoek Standaardisatie 8 Juni 2009 UMCG 5 juni 2009 Zorg Innovatie Forum Karin Kalverboer directeur Kerngegevens Stakeholders Gezamenlijk in 2007: Bedrijfsopbrengsten: 7,1 miljard Winst: 11,4 miljoen

Nadere informatie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie V&VN Geriatrie Jaarplan 2014-2015 Inleiding Dit jaarplan beschrijft de activiteiten die de afdeling V&VN Geriatrie voornemens is uit te voeren in 2014 en 2015. Deze activiteiten zijn gebaseerd op de missie

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk.

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk. SAMENVATTING Het aantal mensen met een chronische aandoening neemt toe. Chronische aandoeningen leiden tot (ervaren) ongezondheid, tot beperkingen en vermindering van participatie in arbeid en in andere

Nadere informatie

Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020

Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020 Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020 Aanleiding nieuw Beroepsprofiel Zorg met ingang van 2020 Grote fragmentatie van de zorg, beroepen en opleidingen (Kaljouw, 2015). meer dan 2400 verschillende

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014 Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie 22 september 2014 Inhoud 1. Inleiding en aanleiding 2. Strategische outline 3. De markt en de vereniging 4. Strategische domeinen 5. Beweging 1. Inleiding en

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp Voorbij de geraniums Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp 14 maart 2014 Voorbij de geraniums Visiestuk vitaliteitsdenken en vitaliteitscoaching

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Noord. Terugblik. Uitkomsten innovatie

Wmo-werkplaats Noord. Terugblik. Uitkomsten innovatie Wmo-werkplaats Noord Terugblik Terugblik en vooruitblik: van Wmo-werkplaats naar Werkplaats Sociaal Domein Lies Korevaar Groningen, 3 December 2015 2 Uitkomsten innovatie Midden Drenthe: Het Gesprek Opsterland:

Nadere informatie

Veranderende zorg: Eenvisie op de zorgverlenervan de toekomst en de opleiding.

Veranderende zorg: Eenvisie op de zorgverlenervan de toekomst en de opleiding. Veranderende zorg: Eenvisie op de zorgverlenervan de toekomst en de opleiding. René Luigies zorginnovatiemakelaar Health Valley +31 611 366 339 +31 345 558 349 r.luigies@eusamed.eu rene.luigies @Lodewijkjes

Nadere informatie

Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs

Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs Uitdagingen zorg Sterke vergrijzing Toename zorgvraag: chronisch zieken Arbeidsmarkt: zorgvraag overtreft aanbod Veranderende sociale en culturele

Nadere informatie

Arbeidsmarktagenda 21

Arbeidsmarktagenda 21 Arbeidsmarktagenda 21 Topsectoren en de HCA Voor de twee agrarische topsectoren is een Human Capital Agenda opgesteld met als doel, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren, zowel

Nadere informatie

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS De geaccrediteerde Stichting Kompas Nederland en ROC Leeuwenborgh Opleidingen hebben samen het initiatief genbomen om te komen tot een gemeenschappelijk leerwerkbedrijf concept. Dit leerwerkbedrijf wil

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Ambitie programma Toegevoegde waarde/bijdrage aan BNP: 40 miljard euro op ZON niveau 8,5 miljard op het niveau van Zuid- Limburg Complete werkgelegenheid:

Nadere informatie

Presentatie : ZIF Zorg Innovatie Forum Groningen

Presentatie : ZIF Zorg Innovatie Forum Groningen Presentatie : ZIF Zorg Innovatie Forum Groningen Agenda Welkom Context van deze bijeenkomst Korte kennismaking Presentatie ZIF Vragenronde POM Limburg Waar situeren we ons? Zorglandschap Europese regelgeving

Nadere informatie

Gezonde School. Conferentie MBO Vitaal voor leren en werken 7 april Anneke Meijer

Gezonde School. Conferentie MBO Vitaal voor leren en werken 7 april Anneke Meijer Gezonde School Conferentie MBO Vitaal voor leren en werken 7 april Anneke Meijer Programma Workshop Wat is Gezonde School? Gezonde School Fryslân Handleiding Centrum Gezond Leven Gezonde School in het

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

Koen Lemmink Lectoraat Praktijkgerichte Sportwetenschap Instituut voor Sportstudies van de Hanzehogeschool

Koen Lemmink Lectoraat Praktijkgerichte Sportwetenschap Instituut voor Sportstudies van de Hanzehogeschool Koen Lemmink (l) en Johan de Jong. Koen Lemmink Lectoraat Praktijkgerichte Sportwetenschap Instituut voor Sportstudies van de Hanzehogeschool Een twaalftal studenten zit rond een grote tafel in één van

Nadere informatie

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht 13.30 - Opening danielle@digitalestedenagenda.nl h.haveman@enschede.nl www.twitter.com/dezorgendestad 1 Digitale

Nadere informatie

Workshop Ondernemerschap

Workshop Ondernemerschap HBO Congres 17 april 2014 Workshop Ondernemerschap Geert-Jan Sweers Onno Bieleman - Hogeschool van Arnhem en Nijmegen - Birch Consultants 1 Onderzoek en ondernemerschap Lectoraten (t=539) 90% 5% 5% Lectoraten

Nadere informatie

A CLIENTSYSTEEM. 1 Intake

A CLIENTSYSTEEM. 1 Intake 1 Intake A CLIENTSYSTEEM De arts oriënteert zich op (claim-aan)vragen, weet vraagstellingen te formuleren, kan adequaat verwijzen en weet op hoofdlijn consequenties te schetsen binnen verschillende verzekeringssystemen.

Nadere informatie

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 CVO Groningen Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap Stimuleren van kennisintensief ondernemerschap Drijvende krachten Valorisatie en Ondernemerschap

Nadere informatie

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD _ RDM CENTRE OF EXPERTISE Rotterdam heeft de ambitie uit te groeien tot een klimaatbestendige deltastad met de meest innovatieve en duurzame haven ter wereld. Deze ambitie

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

Convenant Vitaal Vechtdal

Convenant Vitaal Vechtdal Convenant Vitaal Vechtdal Partijen komen door gezamenlijke regionale inspanning tot een verbetering van de vitaliteit van de individuele burger door o.a. individuele gezondheidszorg te koppelen aan een

Nadere informatie

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging De zorg verandert en vindt zoveel mogelijk thuis of dichtbij huis plaats. Er worden minder mensen opgenomen

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding en adviesvraag

Samenvatting. Aanleiding en adviesvraag Samenvatting Aanleiding en adviesvraag In de afgelopen jaren is een begin gemaakt met de overheveling van overheidstaken in het sociale domein van het rijk naar de gemeenten. Met ingang van 2015 zullen

Nadere informatie

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Opgesteld door: Helene Marcus-Baart, coördinator HagaVrienden I.s.m: Hans de Sonnaville, secretaris HagaVrienden (Beknopt) beleidsplan HagaVrienden 2013-2015

Nadere informatie

Improve Condition Technology. Guido Peters & Frank Kistemaker

Improve Condition Technology. Guido Peters & Frank Kistemaker Improve Condition Technology Guido Peters & Frank Kistemaker Agenda Introductie Innov8 4life Uitgangspunten ICT & zorg Patiënt Consument Gezondheidsbevordering en gedragswetenschappen Huidige oplossingen

Nadere informatie

HET GELDERS ONDERWIJS MODEL

HET GELDERS ONDERWIJS MODEL HET GELDERS ONDERWIJS MODEL In dialoog over samen investeren in kwalificeren voor de toekomst! WZW, de werkgeversvereniging voor zorg- en welzijnsorganisaties in Gelderland, wil samen met al haar betrokken

Nadere informatie

Alphega apotheek. Voor meer zorg, meer gemak en meer rendement. In partnership with

Alphega apotheek. Voor meer zorg, meer gemak en meer rendement. In partnership with Alphega apotheek Voor meer zorg, meer gemak en meer rendement In partnership with De kracht van een internationaal netwerk voor vernieuwende zorg Alphega apotheek is het internationale leidende netwerk

Nadere informatie

Professionalisering van docenten. Gerda Geerdink Studiedag Facta 24 maart 2015 Amersfoort

Professionalisering van docenten. Gerda Geerdink Studiedag Facta 24 maart 2015 Amersfoort Professionalisering van docenten Gerda Geerdink Studiedag Facta 24 maart 2015 Amersfoort Opbouw presentatie Welke docenten hebben we nodig? Professionalisering binnen de HAN Resultaten onderzoek naar vier

Nadere informatie

Jaarverslag BJ 2013. Stichting Wetenschap Balans. 1 augustus 31 december. Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam

Jaarverslag BJ 2013. Stichting Wetenschap Balans. 1 augustus 31 december. Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam Jaarverslag BJ 2013 1 augustus 31 december Stichting Wetenschap Balans Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam www.swbalans.nl info@swbalans.nl Inhoudsopgave Inhoud Highlights... 1 Strategische highlights...

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Directeur Onderzoek & Innovatie GGZ Ingeest Afdeling Psychiatrie Vumc Psychiatrie in getallen: wereldwijd in 2010

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

Zorg voor de Toekomst

Zorg voor de Toekomst Zorg voor de Toekomst Slimmer organiseren Resultaten van de actielijn slimmer organiseren in een notendop Februari 2013 Zorg voor de Toekomst Noord- en Oost-Groningen www.zorgvoordetoekomst.com Beste lezer,

Nadere informatie

WAARDECREATIE VOOR DE BURGER

WAARDECREATIE VOOR DE BURGER WAARDECREATIE VOOR DE BURGER CONGRES WAARDECREATIE DOOR INTEGRATIE VAN ZORG DIK HERMANS 16 DECEMBER 2015 VOORBEELD 1: PROEFTUIN GEZONDE ZORG, GEZONDE REGIO Deelnemers Rijncoepel, multidisciplinair eerstelijns

Nadere informatie

Ondersteuning bij implementatie zelfmanagement

Ondersteuning bij implementatie zelfmanagement Ondersteuning bij implementatie zelfmanagement Implementatie ondersteunde zelfzorg opschalen Chronische zieke mensen helpen aan hun eigen gezondheid te werken, ondersteund door de zorgverlener, ehealth,

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Van Kennisbrug naar KennisDC

Van Kennisbrug naar KennisDC Van Kennisbrug naar KennisDC Laat kennis stromen Dick van Damme Lector Logistiek Hogeschool van Amsterdam HAN, Arnhem, 31 januari 2013 Kennis DC Breda Kennis DC Nijmegen Kennis DC Rotterdam Kennis DC Venlo

Nadere informatie

Saxion@ 2020. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011. http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related

Saxion@ 2020. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011. http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related Saxion@ 2020 R3 Kom verder. Saxion. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011 http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related Dia 1 R3 Leuke titel, maar moer er

Nadere informatie

Zorgvastgoed innovatief en financieel verantwoord. Fred Bisschop

Zorgvastgoed innovatief en financieel verantwoord. Fred Bisschop Zorgvastgoed innovatief en financieel verantwoord Fred Bisschop Financiering op basis van de businesscase De businesscase beslaat een lange periode en wordt door verschillende actoren bepaald Financiers

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis Strategisch beleidsplan 2010-2015 Slingeland Ziekenhuis Voorwoord Voor u ligt de verkorte uitgave van het Strategisch Beleidsplan 2010-2015 van ons ziekenhuis. Deze uitgave is speciaal voor u als medewerker

Nadere informatie

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014 Zienn gaat verder Jaarplan 2014 Een verhaal heeft altijd meer kanten. Zeker de verhalen van de mensen voor wie Zienn er is. Wij kijken naar ál die kanten. Kijken verder. Vragen verder. Gaan verder. Zo

Nadere informatie

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG Plan voor een scholings CJG: in en vanuit het CJG Uitgaan van de eigen kracht van ouders en kinderen, die eigen kracht samen versterken en daar waar nodig er op af en ondersteunen Het scholingsplan CJG

Nadere informatie

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag Landelijk debat Ons Onderwijs 2032 28 mei 2015 Colofon Juni 2015 Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag 070 315 41 00 info@edventure.nu www.edventure.nu

Nadere informatie

Strategie Zuyd 2014-2018

Strategie Zuyd 2014-2018 Strategie Zuyd 2014-2018 Inleiding De strategie van Zuyd voor de periode 2014-2018 is op hoofdlijnen een voortzetting van de strategie van de afgelopen jaren, aangescherpt vanuit een aantal belangrijke

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte

Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte 22-10-2015 Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte Hoogleraar en Lector Technologie in de Zorg Directeur Expertisecentrum voor Innovatieve Zorg en Technologie (EIZT) TIJD 16.00 tot 16.30 Waar staan

Nadere informatie

Van denken naar doen bij A&F

Van denken naar doen bij A&F Van denken naar doen bij A&F Human Capital Agenda A&F (Regionale) economische clusters Behoeftes studenten en (potentiële) werknemers Behoeftes bedrijven A&F Aantrekkelijk werkgeverschap en imago sector

Nadere informatie

KENNISNETWERK KRIMP NOORD NEDERLAND (KKNN)

KENNISNETWERK KRIMP NOORD NEDERLAND (KKNN) KENNISNETWERK KRIMP NOORD NEDERLAND (KKNN) één loket, van en voor het Noorden Kennis netwerk Kennis delen Kennis ontwikkelen 01_0264 Kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland (KKNN) Eén loket Het Kennisnetwerk

Nadere informatie

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving Breed Welzijn s-hertogenbosch Juvans Maatschappelijk Werk en Dienst verlening // Welzijn Divers //

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief scheiden van Verblijf van wonen naar Wonen en zorg & van verblijf naar wonen door extramuralisering en scheiden wonen/zorg Programma Doel van vandaag Meer grip

Nadere informatie

Associate lectoraat werk & technologie i.o. Leren & werken in de 21e eeuw

Associate lectoraat werk & technologie i.o. Leren & werken in de 21e eeuw , Associate lectoraat werk & technologie i.o. Leren & werken in de 21e eeuw Lectoraat Strategisch Human Resource Management Academie Mens & Arbeid i.s.m Academie Financiën, Economie & Management en TechYourFuture

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Opdracht transitiemanager voor de wijken

Opdracht transitiemanager voor de wijken Opdracht transitiemanager voor de wijken Deze opdracht beschrijft de rol van de transitiemanager voor de wijken in de implementatie van de strategie van Magentazorg en Actiezorg. De opdracht heeft een

Nadere informatie

NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab

NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab Computer Vision Computer Vision is het automatiseren van visuele inspecties. Met behulp van een computer worden beelden geïnterpreteerd die met een camera zijn vastgelegd.

Nadere informatie

Duurzaam leren, werken en innoveren

Duurzaam leren, werken en innoveren Duurzaam leren, werken en innoveren 23 april 2015 Faculteit Bèta Sciences and Technology i.s.m. Metaalunie & FME Agenda Organisatie Faculteit Bèta Sciences & Technology en Onderwijsvisie Kennisdeling Werken,

Nadere informatie

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1.1 V&V 2020 heeft op basis van: de rondetafelgesprekken met vele honderden beroepsbeoefenaren; de achtergrondstudies met een review van wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie