Onderzoek in Noord- Nederland als basis voor innovaties in zorg en gezondheid. Gerard Lenstra

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoek in Noord- Nederland als basis voor innovaties in zorg en gezondheid. Gerard Lenstra"

Transcriptie

1 Onderzoek in Noord- Nederland als basis voor innovaties in zorg en gezondheid Gerard Lenstra

2 Waarom een focus op Healthy Ageing? -Maatschappelijke reden: Grote maatschappelijke uitdaging voor de nabije toekomst, met effecten voor de economie, organisatie van de gezondheidszorg, sociale ontwikkeling, welvaart en welbevinden. - Wetenschappelijke reden: Uitstekende ansluiting bij de UMCG traditie in fundamenteel en klinisch onderzoek naar chrionische ziektes en co-morbiditeit, grote cohort studies, en een focus op preventie. - Strategische reden: Een uitstekende basis voor samenwerking tussen wetenschappelijke instituten en bedrijven in regionale en (inter)nationale clusters.

3

4 Health, HRQoL etc Healthy Ageing concept emerges: More Years, Better Lives Prevention Ambition Societal Utility Intervention Life course Age

5 Healthy Ageing R&D Infrastructure (II) ERIBA LifeLines biobank and cohort study: participants 3 generations 30 years Open infrastructure Connected to 15 biobanks è BBMRI-EU, BioSHaRE-EU European Research Institute on the Biology of Ageing RUG/UMCG Recruiting 10 world s leading scientists in the field of ageing and its associated diseases Systems Biology Centre for Energy Metabolism and Ageing (Joint Programming Initiative: Healthy Diet for Healthy Life)

6 LifeLines

7 Doel LifeLines Onderzoeken waarom sommige mensen gezond oud worden en andere al vroeg(er) in hun leven ziektes en aandoeningen hebben.

8 LifeLines Cohort & Biobank Noordelijke hel; van Nederland 165,000 deelnemers Follow- up gedurende minstens 30 jaar Lifelines locahes

9 LifeLines cohort: 3-generation design father Aselect: Index persons (25-50 years) mother Children: Parents alive: child child partner s father partner s mother partner Partner: child Total number of parecipants:

10 LifeLines deelnemers participants / week dec.- 06 mrt.- 07 jun.- 07 sep.- 07 dec.- 07 mrt.- 08 jun.- 08 sep.- 08 dec.- 08 mrt.- 09 jun.- 09 sep.- 09 dec.- 09 mrt.- 10 jun.- 10 sep.- 10 dec.- 10 mrt.- 11 jun.- 11 sep.- 11 dec.- 11 mrt.- 12 jun.- 12 sep.- 12 dec.- 12 mrt.- 13 jun.- 13 sep.- 13 dec.- 13

11 Protocol Baseline/start: Deelnemers bezoeken LifeLines locahe MeHngen Monsterverzameling (bloed and urine) Vragenlijsten Follow- up: Jaarlijks: vragenlijst Iedere 5 jaar: baseline onderzoek Link met externe data (ziekenhuisgegevens en meer)

12 Data collection Metingen: Lengte en gewicht Longfunctie Bloeddruk ECG Cognitieve testen Depressie (interview) Agereader Medische gegevens: Huisarts, ziekenhuis, apotheek (Medicatie, duur, dosering) Lab results: Biomarkers Genomics/ GWAS Biochemie Haematologie Vragenlijst: Dieet Lifestyle Rookgedrag Alcoholconumptie Samenstelling familie Burgelijke staat Beroep/baan Gezendheid Medicatie Stress Gebeurtenissen in je leven Persoonlijkheid Quality of Life Overige relaties: Statistische gegevens NL Buurtkarakteristieken Luchtverontreiniging, enzovoort

13 Samples collected EDTA Heparin Citrate Serum x2 F/Ox PlasEc Conical Urinalysis C Transport RT Transport 4 0 C Transport 4 0 C Transport Plasma, Buffy coat, DNA, chemistry, hormones proteomics Blood cell count, HbA1c RouHne Chemistry Serum, hormones, pephdes, proteomics Glucose Urine Metabolites Bioanalytes

14 Sample processing A. Automated sample processing B. DNA isola6on and storage Processing of tubes, genera6ng alliquotes daily

15 Future Sample storage Installed September 2013 Complete Automated sample storage of alliquotes

16 Disease indications (March 2013) Age 18+ Total ParHcipants Percentage Mean age Total ,9 Asthma ,7% 43,1 Allergy / RhiniEs ,7% 44,3 COPD ,3% 49,5 Cancer ,3% 55,8 Diabetes ,3% 56,6 Atherosclerose 520 0,5% 60,2 Migrain ,7% 46,0 Colitus ulcerosa ,7% 51,5 Chrohn Disease 390 0,3% 46,6 HepaEtes ,0% 54,6 Epilepsy ,2% 46,6 MulEple Scelerose 285 0,2% 46,6 Parkison 62 0,1% 63,1 Fibromyalgy ,2% 50,1 Arthrose ,3% 57,7 ReumatoïdeatriEs ,0% 53,5 Osteoporose ,4% 60,3 Psoriasis ,9% 48,1 Depression ,1% 46,1 Schizofrenia 105 0,1% 43,6 EaEng disorder ,6% 43,0 ADHD ,9% 38,5

17 Gemiddelde lengte

18 Gemiddelde buikomvang

19 Pastaconsumptie

20 Healthy Ageing Campus Netherlands > 2015 R&D Hotel ERIBA LifeLines

21 HANNN Healthy Ageing Network Northern Netherlands

22 HANNN Healthy Ageing Network Northern Netherlands: Life Sciences (liever pharmaceutical solutions) Food & Nutrition Care & Cure Medical Technology Healthy Lifestyle

23 Cluster rond Vision Ophtec (intra-oculaire lenzen) Abbott Medical Optics (intra-oculaire lenzen) Menicon-NKL (contactlenzen) Photonis (beeldversterking)

24 Food Trials Research Center Variant op CRO voor farma trials Bedrijven, kennis en infrastructuur is aanwezig Ontwikkeling in nauw overleg met UMCG, PRA International, QPS Netherlands, VENN Life Sciences, TIFN

25 Kenniscentrum Voeten Ondernemer (Schutrups) die iets wil UMCG ( onder meer Bewegingswetenschappen en Sportgeneeskunde) Hanzehogeschool Groningen (fysiotherapie en sportstudies/alo)

26 Kenniscentrum Voeten Uniek in Nederland Kennisopbouw (scripties/opdrachten studenten) Afstudeerders Meettweedaagse ALO-studenten Contacten met Incas3 en HIT (sensoren in zolen) Ontwikkeling slimme hardloopschoen (tijdens lopen info/advies over prestatie, belasting)

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN Dr Doede J Binnema Programm leader Food&Nutrition HANNN Why is a cluster needed? Healthy Ageing has become an important pillar of R&D (e.g. Lifelines & ERIBA) in the three provinces of the Northern Netherlands

Nadere informatie

Healthy Ageing. Daan Bultje, Beleidsmedewerker Healthy Ageing UMCG

Healthy Ageing. Daan Bultje, Beleidsmedewerker Healthy Ageing UMCG Healthy Ageing Daan Bultje, Beleidsmedewerker Healthy Ageing UMCG Levensloop Meppel, 7 juli 1981 Getrouwd met Sippy 2 dochters: Marie en Aafke Geschiedenis gestudeerd Voorheen werkzaam bij VNO-NCW Noord

Nadere informatie

Toespraak gedeputeerde Piet de Vey Mestdagh, Statenexcursie

Toespraak gedeputeerde Piet de Vey Mestdagh, Statenexcursie Toespraak gedeputeerde Piet de Vey Mestdagh, Statenexcursie Hannover, 17/18 november 2011 Dames en heren, Het doet mij deugd U vanochtend een toelichting te kunnen geven op de Noord-Nederlandse en Groningse

Nadere informatie

Geacht College van onze gemeente Winsum,

Geacht College van onze gemeente Winsum, Geacht College van onze gemeente Winsum, Betreft: Advies over concept Jaarplan 2013/2014 Lokaal Gezondheidsbeleid, uitvoeringsprogramma december 2013 van de Nota Lokaal Gezondheidsbeleid, Gezondheid, welzijn

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

All about data. Erik Buskens, Hoogleraar HTA Programmadirecteur Healthy Ageing

All about data. Erik Buskens, Hoogleraar HTA Programmadirecteur Healthy Ageing All about data Erik Buskens, Hoogleraar HTA Programmadirecteur Healthy Ageing Healthy ageing Grote maatschappelijke uitdaging Motivatie en betrokkenheid PPPP* Dataverzameling interface Dataopslag hardware

Nadere informatie

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 Living Labs Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 dr.ir. Elke den Ouden expertise in smart lighting & smart cities @ TU/e Where innovation starts TU/e Living Labs Een Living

Nadere informatie

Arjan Koop, Watter. Uitnodiging

Arjan Koop, Watter. Uitnodiging Arjan Koop, Watter Uitnodiging Arjan Koop, Watter De beschikbare kennis en ondersteuning in Noord-Nederland heeft er voor gezorgd dat ons duurzame desinfectie concept nu wereldwijd wordt ingezet. 28 november

Nadere informatie

Healthy ageing in the general public: lessons and trends. Erik Buskens, MD PhD Prof. HTA Program Director Healthy Ageing

Healthy ageing in the general public: lessons and trends. Erik Buskens, MD PhD Prof. HTA Program Director Healthy Ageing Healthy ageing in the general public: lessons and trends Erik Buskens, MD PhD Prof. HTA Program Director Healthy Ageing Evolutionary biology Hunting gathering food - high energy expenditure for almost

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar Nationaal Export Event Ruben Dubelaar I 1 Wat doet FME met voetbal? I 2 Clusters FME Agro & Food Betaalbaar en gezond voedsel voor iedereen met technologie uit NL door slimmere samenwerking in de keten.

Nadere informatie

Highlights in ehealth

Highlights in ehealth Highlights in ehealth Hans C. Ossebaard KLM HEALTH SERVICES 23 JANUARI 2015 Center for ehealth Research and Disease management Kwaliteitsinstituut 1. Ontwikkeling kwaliteitstandaarden 2. Implementatie

Nadere informatie

Geneesmiddelen ontwikkeling 21 juni 2014

Geneesmiddelen ontwikkeling 21 juni 2014 Geneesmiddelen ontwikkeling 21 juni 2014 Therapeu:c development Cultured Cells First test Feasibility Small numbers No circula:on No immunity No organs Animal models Mdx mouse No dystrophin Organs, immunity

Nadere informatie

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Ingrid Kramer ima.kramer@ggze.nl Van onderzoek naar de klinische praktijk PsyMate

Nadere informatie

Met Zorg naar Gezondheid!

Met Zorg naar Gezondheid! Met Zorg naar Gezondheid! dr. Hans Hobbelen Lector Healthy Lifestyle, Ageing and Health Care Kenniscentrum CaRES: Care, Rehabilitatie, Educatie, Sport (CaRES) Lectoraat Transparante Zorgverlening Lectoraat

Nadere informatie

Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud. Over de zgn. Preventieparadox. The Epidemiological Evidence. Edith Feskens, edith.feskens@wur.

Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud. Over de zgn. Preventieparadox. The Epidemiological Evidence. Edith Feskens, edith.feskens@wur. Leefstijlinterventies met stip op 1! The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Inhoud Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Inhoud. Leefstijlinterventies met stip op 1! Voorbeeld van de PP: het effect van bloeddrukverlaging op sterfte. Over de zgn.

Inhoud. Leefstijlinterventies met stip op 1! Voorbeeld van de PP: het effect van bloeddrukverlaging op sterfte. Over de zgn. Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Leefstijlinterventies met stip op 1!

Leefstijlinterventies met stip op 1! Leefstijlinterventies met stip op 1! The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Inhoud Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Het gebruik van het EPD voor onderzoek. Congres Clinical Datawarehouse Marc Rietveld, 11 december 2013

Het gebruik van het EPD voor onderzoek. Congres Clinical Datawarehouse Marc Rietveld, 11 december 2013 Het gebruik van het EPD voor onderzoek Congres Clinical Datawarehouse Marc Rietveld, 11 december 2013 Even voorstellen Marc Rietveld Zelfstandig adviseur Parelsnoer UMC Utrecht Project Mondriaan Programma

Nadere informatie

Voeding en ADHD. Kleurstof-onderzoek dieet-onderzoek. Acht RED-RCTs. Resultaten Kleurstofonderzoeken. Beperkingen van huidige behandeling

Voeding en ADHD. Kleurstof-onderzoek dieet-onderzoek. Acht RED-RCTs. Resultaten Kleurstofonderzoeken. Beperkingen van huidige behandeling Voeding en ADHD De effecten van een Restricted Elimination Diet (RED) op ADHD Dr Lidy M.J. Pelsser Samen nog Beter, april Beperkingen van huidige behandeling Toename zorgen om bijwerkingen Ondanks gunstige

Nadere informatie

Active Ageing. Gezondheidsgedrag en self-tracking: Cees van der Schans.

Active Ageing. Gezondheidsgedrag en self-tracking:  Cees van der Schans. Active Ageing Gezondheidsgedrag en self-tracking: Van gezond opgroeien tot gezond oud worden Cees van der Schans c.p.van.der.schans@pl.hanze.nl www.hanze.nl/transparantezorgverlening http://www.qsinstitute.org/

Nadere informatie

Geef de patiënt de regie terug en het resultaat is verbluffend.

Geef de patiënt de regie terug en het resultaat is verbluffend. Geef de patiënt de regie terug en het resultaat is verbluffend. Tineke Markus, directeur CCUVN-voorzitter stichting- Marthe Verwey, verpleegkundig specialist IBD LUMC IBD Inflammatoir Bowel Disease Ziekte

Nadere informatie

Healthy ageing: research initiatives in the North of The Netherlands. Doede Binnema

Healthy ageing: research initiatives in the North of The Netherlands. Doede Binnema Healthy ageing: research initiatives in the North of The Netherlands Doede Binnema Topics - Healthy Ageing Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN) - HA at the Hanze University of Applied Sciences

Nadere informatie

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Het CMI NEN wordt opgericht door drie initiatiefnemers: UT, Siemens en UMCG/RUG Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Matchmaking Event Prof.

Nadere informatie

Conflict van belangen

Conflict van belangen Steroïden en luchtwegverwijders: aparte inhalers of één langwerkend combinatiepreparaat? - een studieprotocol - Baretta H.J. 1, Metting E.I. 1, van Boven J.F. 1, Flokstra-de Blok B.M.J. 1, van der Molen

Nadere informatie

Biobanken zijn overal

Biobanken zijn overal Vol mensenkennis Annual Special Issue van Time, 2009 Biobanken zijn overal Biobanken zijn overal Nationaal en internationaal is er een groeiende behoefte aan grootschalige dataen biobanken ten behoeve

Nadere informatie

Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis. Hogeschool Zuyd, juni 2012

Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis. Hogeschool Zuyd, juni 2012 Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis Hogeschool Zuyd, juni 2012 1 SilverFit maakt systemen voor virtuele revalidatie SilverFit maakt een systemen voor virtuele fysiotherapie en ouderenfitness

Nadere informatie

Centrale Biobank UMC Utrecht. Fokke Terpstra

Centrale Biobank UMC Utrecht. Fokke Terpstra Centrale Biobank UMC Utrecht Fokke Terpstra Inleiding Parelsnoer Instituut Filosofie van biomaterialen Stappen in het proces Wat was het probleem? Afname materiaal t/m opslag Conclusies Parelsnoer Instituut

Nadere informatie

Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan?

Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan? Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan? Olga Damman Allard van der Beek Danielle Timmermans -0- Department of Public and Occupational Health Quality of Care EMGO Institute for Health

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Usability evaluation of a guideline implementation systym for cardiac rehabilitation: Think aloud study

Usability evaluation of a guideline implementation systym for cardiac rehabilitation: Think aloud study Usability evaluation of a guideline implementation systym for cardiac rehabilitation: Think aloud study Mariëtte VAN ENGEN-VERHEUL, Linda PEUTE, Ellen KILSDONK, Niels PEEK, Monique JASPERS Mariëtte van

Nadere informatie

Diabetes Mellitus en Beweging

Diabetes Mellitus en Beweging Diabetes Mellitus en Beweging Doelen 0Refresher 0Patient Education 0Exercise and DM Wat betekent het? 0 Diabetes: Door(heen) gaan 0 Mellitus: Honing/Zoet Wat is het? 0 Groep van stoornissen met hyperglycemieën

Nadere informatie

iminds Health voorstelling PRoF 4.0 04/09/2014

iminds Health voorstelling PRoF 4.0 04/09/2014 iminds Health voorstelling PRoF 4.0 04/09/2014 Four Strategic Research Centers in Flanders NanoTech 1984 CleanTechnology 1991 Life sciences 1996 ICT Innovation 2004 2 380+ 50+ PROJECTS with the industry

Nadere informatie

4. PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK

4. PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK 4. PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK Resultaten praktijkgericht onderzoek Kennisvalorisatie Jaarverslag 2010 Hanzehogeschool Groningen, University of Applied Sciences 66 4 Praktijkgericht onderzoek De Hanzehogeschool

Nadere informatie

NISPA en Radboud(umc) Let s get together. Let s get together: 15-10-2015. - medicine/psychiatry & addiction - Universitair Medisch Centrum

NISPA en Radboud(umc) Let s get together. Let s get together: 15-10-2015. - medicine/psychiatry & addiction - Universitair Medisch Centrum NISPA en Radboud(umc) Let s get together Disclosure belangen A.H. Schene (potentiële) belangenverstrengeling: geen prof. dr Aart H. Schene Afdeling Psychiatrie NISPA-dag, 15 oktober 2015 Let s get together:

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

Meet and Greet Citrienfonds

Meet and Greet Citrienfonds Meet and Greet Citrienfonds Samen verbeteringen binnen bereik brengen 17 november 2017 17 november 2017 De smartphone als tool voor wetenschappelijk onderzoek Dr. Eline Meijer Dr. Tobias Bonten Overzicht

Nadere informatie

Bloedafname CAIRO5. Coördinerend Radiologen: Dr. K. van Lienden, Dr. M Engelbrecht, afdeling Radiologie, AMC Amsterdam

Bloedafname CAIRO5. Coördinerend Radiologen: Dr. K. van Lienden, Dr. M Engelbrecht, afdeling Radiologie, AMC Amsterdam Bloedafname CAIRO5 Een gerandomiseerde fase 3 studie naar behandelingsstrategieën voor patiënten met dikke darmkanker met metastasen in alleen de lever, welke (nog) niet in aanmerking komen voor chirurgische

Nadere informatie

Partners in research, for better and for worse

Partners in research, for better and for worse Partners in research, for better and for worse AWT symposium Quadruple Helix en Innovatiebeleid 20 juni 2012 Public R&D funding system 2011 (simplified) coordination Missie STW het realiseren van kennisoverdracht

Nadere informatie

Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga

Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga Inhoudsweergave Wie is at risk & Diagnose Prevalentie Klinisch belang van

Nadere informatie

De indeling van de sector Natuur

De indeling van de sector Natuur De indeling van de sector Natuur Elke sector is opgedeeld in vijf tot acht subsectoren. Deze sector is ingedeeld in vijf subsectoren: 1 Biologie, scheikunde en medisch 2 Wiskunde, natuurkunde en informatica

Nadere informatie

Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic Play Group Therapy for Children. with Internalizing Problems.

Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic Play Group Therapy for Children. with Internalizing Problems. Spelgroepbehandeling voor kinderen met internaliserende problemen De Effectiviteit van een Psychodynamische Spelgroepbehandeling bij Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic

Nadere informatie

De Neurobiologie van Stress(management) - Darwin ontmoet Spinoza -

De Neurobiologie van Stress(management) - Darwin ontmoet Spinoza - De Neurobiologie van Stress(management) - Darwin ontmoet Spinoza - Dr. Victor Kallen TNO Earth, Life, & Social Sciences Het Evolutionair Stress-model 3. COGNITIES : Bewustzijn Beoordeling situatie Toetsen

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Relatie tussen patiëntkenmerken en inhalatietechniek bij astma en COPD patiënten CAHAG conferentie 19 januari 2017 M.T. Lieshout, E.I. Metting, P. Hagedoorn, S. Schokker, E. Van Heijst, T. Klemmeier, M.R.

Nadere informatie

De invloed van veerkracht op de relatie tussen pijn en psychische klachten bij revalidatiecliënten in een verpleeghuis.

De invloed van veerkracht op de relatie tussen pijn en psychische klachten bij revalidatiecliënten in een verpleeghuis. De invloed van veerkracht op de relatie tussen pijn en psychische klachten bij revalidatiecliënten in een verpleeghuis. The influence of resilience on the relationship between pain and psychological symptoms

Nadere informatie

Hoe realiseer je een Smart City?

Hoe realiseer je een Smart City? Hoe realiseer je een Smart City? Thema Inclusive Society Dr. Ir. Rianne Valkenburg FUTURE Steden worden langzaam bedolven onder sensoren Steden waren al vol, namelijk met mensen Kwaliteit van leven? Hoe

Nadere informatie

Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie

Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie 1 Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie Bart Klijs, Eva Kibele, Lea Ellwardt, Marij Zuidersma, Ronald Stolk, Inge Hutter, Rafael Wittek, Carlos Mendes de Leon, Nynke

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

My Personal Health Check

My Personal Health Check My Personal Health Check A scientific e-health platform for Personalised prevention and Early Diagnostics October, 2014 Coenraad van Kalken, MD, PhD Netherlands Institute for Prevention and e-health Development

Nadere informatie

7 januari 2010 2009-73.315/51/A.31, PP 223729 StadensK.H. (050)3164895

7 januari 2010 2009-73.315/51/A.31, PP 223729 StadensK.H. (050)3164895 Aan de leden van Provinciale Staten Gerectificeerde brief Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer Antwoord op Bijlage Onderwerp 7 januari 2010 2009-73.315/51/A.31, PP 223729 StadensK.H.

Nadere informatie

DTL focus meeting Ongoing initiatives to establish automated links between clinical care and clinical research

DTL focus meeting Ongoing initiatives to establish automated links between clinical care and clinical research DTL focus meeting Ongoing initiatives to establish automated links between clinical care and clinical research UMC Utrecht Robert Veen, projectleider Research Data Platform Programma Research ICT EPD s

Nadere informatie

Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie?

Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie? Nijmeegs Kenniscentrum Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie? Jan-Frederic Wiborg, Jose van Bussel, Agaat van Dijk, Gijs Bleijenberg, Hans

Nadere informatie

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling Evidence tabel bij ADHD in kinderen en adolescenten (studies naar adolescenten met ADHD en ) Auteurs, Gray et al., 2011 Thurstone et al., 2010 Mate van bewijs A2 A2 Studie type Populatie Patiënten kenmerken

Nadere informatie

SPONSORPROGRAMMA. 22 e. International Student Congress of (bio)medical Sciences A LEADING FORUM IN WORLDWIDE RESEARCH EXCHANGE

SPONSORPROGRAMMA. 22 e. International Student Congress of (bio)medical Sciences A LEADING FORUM IN WORLDWIDE RESEARCH EXCHANGE SPONSORPROGRAMMA 22 e 2015 International Student Congress of (bio)medical Sciences A LEADING FORUM IN WORLDWIDE RESEARCH EXCHANGE Antonius Deusinglaan 1 9713 AV Groningen The Netherlands 2-5 JUNI 2015

Nadere informatie

Kwaliteit van meetinstrumenten

Kwaliteit van meetinstrumenten Kwaliteit van meetinstrumenten EMGO + retraite 2010 Programma bijeenkomst Quality of Care Caroline Terwee 1 Ruth van Nispen 2 1 Kenniscentrum Meetinstrumenten VUmc, afdeling Epidemiologie en Biostatistiek

Nadere informatie

The Box wearables in de zorg voor myocardinfarct patienten. Dr. Saskia LMA Beeres, cardioloog

The Box wearables in de zorg voor myocardinfarct patienten. Dr. Saskia LMA Beeres, cardioloog The Box wearables in de zorg voor myocardinfarct patienten Dr. Saskia LMA Beeres, cardioloog Myocardinfarct MISSION! Infarct Protocol Sinds 2004 Doel: verlenen zorg volgens internationale richtlijnen voor

Nadere informatie

Ingolf Kruseman ASK, Green Eco Building Design

Ingolf Kruseman ASK, Green Eco Building Design Ingolf Kruseman ASK, Green Eco Building Design Een bedreigt levend organisme Holistische benadering Een bedreigt levend organisme Zo binnen zo buiten AARDE LUCHT Milieu Water Een bedreigt levend organisme

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2017 Het begon in 1918 Van Landbouwhogeschool tot University & Research of the Life Sciences 1960s:

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM

EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM PROGRAMMA Relatie onderzoek - praktijk Een gedeelde onderzoeksagenda Methoden Resultaten

Nadere informatie

BA Geneeskunde Fac. Health, Medicine and Life Sciences

BA Geneeskunde Fac. Health, Medicine and Life Sciences BA Geneeskunde Fac. Health, Medicine and Life Sciences 2008 Universiteit Maastricht BA Geneeskunde Page 1 of 180 Table of content Voortgangstentamen Jaar 1... 6 Vaardigheidsexamen Jaar 1... 7 Portfoliotentamen

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt?

Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt? Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt? Ies Nijman UMC Utrecht Dept of Genetics, Centre for Molecular Medicine Center for Personalized Cancer Treatment (CPCT), Hartwig Medical Foundation 1994 DNA sequenties,

Nadere informatie

Welke behandelstrategie bij obese type 2 patiënten: GLP 1 agonist!

Welke behandelstrategie bij obese type 2 patiënten: GLP 1 agonist! 1 Welke behandelstrategie bij obese type patiënten: GLP 1 agonist! Bruce H.R. Wolffenbuttel, internist endocrinoloog Universitair Medisch Centrum Groningen Afd. Endocrinologie: www.umcg.net Blog: www.gmed.nl

Nadere informatie

Onsterfelijk een sprookje Gezond oud : Haalbaar! P. Eline Slagboom Leiden University Medical Centre

Onsterfelijk een sprookje Gezond oud : Haalbaar! P. Eline Slagboom Leiden University Medical Centre Onsterfelijk een sprookje Gezond oud : Haalbaar! P. Eline Slagboom Leiden University Medical Centre Veroudering, geen sprookje Kalender leeftijd Biologische leeftijd Uiterlijke verschijnselen Innerlijke

Nadere informatie

Nutrition Management Module

Nutrition Management Module Nutrition Management Module with new detection method for subclinical ketosis via milk recording Hiemke Knijn General facts CRV 2012 Owners: CR Delta and VRV (co-operatives) 50.000 customers world-wide

Nadere informatie

ECN Lunchcolloquium. EnTranCe: the Energy Transition Centre. November 3, 2014 Wim van Gemert

ECN Lunchcolloquium. EnTranCe: the Energy Transition Centre. November 3, 2014 Wim van Gemert ECN Lunchcolloquium EnTranCe: the Energy Transition Centre November 3, 2014 Wim van Gemert HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN General information e Hanze University of Applied Sciences, Groningen was founded in

Nadere informatie

Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op?

Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op? Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op? Ann Van den Bruel Senior Clinical Research Fellow Department of Primary Care Health Sciences University of Oxford Declaration Alma Ata 1978 Gezondheid

Nadere informatie

Bundeling FALW en SILS Neurosciences

Bundeling FALW en SILS Neurosciences Bundeling FALW en SILS Neurosciences FALW Neurosciences (Vumc not incl) 80 WP/OBP in 4 groepen Swammerdam Institute for Life Sciences (SILS) Programme Neurosciences 60 WP/OBP in 4 groepen Lange termijn

Nadere informatie

Vragenlijsten kwaliteit van leven

Vragenlijsten kwaliteit van leven Click for the English version Vragenlijsten kwaliteit van leven TNO heeft een aantal vragenlijsten ontwikkeld om de gezondheidsrelateerde kwaliteit van leven te meten van kinderen, jongeren en jong-volwassenen.

Nadere informatie

Multidimensional Fatigue Inventory

Multidimensional Fatigue Inventory Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) Smets E.M.A., Garssen B., Bonke B., Dehaes J.C.J.M. (1995) The Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) Psychometric properties of an instrument to asses fatigue.

Nadere informatie

Verbetering van therapietrouw. Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht

Verbetering van therapietrouw. Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht Verbetering van therapietrouw Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht Therapietrouw bij hypertensie Vrouw, 47 jaar, bloeddruk 184/102 mm Hg Diagnose: Essentiële hypertensie

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

CoRPS Kwaliteit van leven data verzamelen endelen met de PROFILES registratie: dikkedarmkanker als voorbeeld Center of Research on Psychology in Somatic diseases Dr. Floortje Mols - Tilburg University

Nadere informatie

Virtual department Interdisciplinary Units. Afd. Athena Afd. Gezondheidswetenschappen Institute of Interdisciplinary Studies

Virtual department Interdisciplinary Units. Afd. Athena Afd. Gezondheidswetenschappen Institute of Interdisciplinary Studies Virtual department Interdisciplinary Units Afd. Athena Afd. Gezondheidswetenschappen Institute of Interdisciplinary Studies Samenstelling teams Kernteam: GW: Maurits van Tulder, Marjolein Visser, Lothar

Nadere informatie

Innovatie, valorisatie en ondernemerschap 2020. CvB 24-08-2015

Innovatie, valorisatie en ondernemerschap 2020. CvB 24-08-2015 Innovatie, valorisatie en ondernemerschap 2020 CvB 24-08-2015 Innovatie, valorisatie en ondernemerschap Bestaand Kenniscentrum Ondernemerschap Center of Entrepreneurship Value050 Incubator Cube050 Hanze

Nadere informatie

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat?

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Lieven Annemans Universiteit Gent Maart 2016 Two views in health economics Health care as a cost Health care as an investment Annual growth

Nadere informatie

Schrik om het hart! CoRPS. Dr. Annelieke Roest. Promotoren: Peter de Jonge, PhD. Johan Denollet, PhD

Schrik om het hart! CoRPS. Dr. Annelieke Roest. Promotoren: Peter de Jonge, PhD. Johan Denollet, PhD Schrik om het hart! Center of Research on Psychology in Somatic diseases Promotoren: Peter de Jonge, PhD Johan Denollet, PhD Dr. Annelieke Roest Anxiety and Depression In Coronary Heart Disease: Annelieke

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Cardiovasculaire Beoordeling na Hypertensieve Afwijkingen van de Zwangerschap Hypertensieve zwangerschapscomplicaties rondom de uitgerekende datum zijn veelvoorkomende complicaties.

Nadere informatie

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020.

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020. Horizon 2020 MKB instrument & Fast track to Innovation 10 juni 2015 Martijn Lammers Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020 2 1 Boodschap 3 MKB instrument: wat is het? Financiering voor High

Nadere informatie

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children 1 Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working mothers with spouse and young children Verschil in stress en stressreactiviteit tussen hoogopgeleide thuisblijf-

Nadere informatie

SAMENVATTING SAMENVATTING

SAMENVATTING SAMENVATTING HbA 1c ontstaat door de versuikering van hemoglobine, het belangrijkste bestanddeel van rode bloedcellen. In het bloed bindt een glucosemolecuul (niet-enzymatisch) met een aminozuur van de β-keten van

Nadere informatie

Position paper universiteiten Noordoost Nederland

Position paper universiteiten Noordoost Nederland Position paper universiteiten Noordoost Nederland De universiteiten in Noordoost Nederland werken op verschillende gebieden (onderwijs en onderzoek) samen teneinde kansen in onderzoek, onderwijs en valorisatie

Nadere informatie

Innovatie, valorisatie en ondernemerschap Teambespreking

Innovatie, valorisatie en ondernemerschap Teambespreking Innovatie, valorisatie en ondernemerschap 2020 Teambespreking 31-08-2015 Innovatie, valorisatie en ondernemerschap Bestaand Kenniscentrum Ondernemerschap USE2015 Center of Entrepreneurship Value050 Startup

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Addendum A 173 Nederlandse samenvatting Het doel van het onderzoek beschreven in dit proefschrift was om de rol van twee belangrijke risicofactoren voor psychotische stoornissen te onderzoeken in de Ultra

Nadere informatie

Bloeddrukstreefwaarden bij diabetes mellitus: lager of toch niet? Erik Serné Internist- vasculair geneeskundige

Bloeddrukstreefwaarden bij diabetes mellitus: lager of toch niet? Erik Serné Internist- vasculair geneeskundige Bloeddrukstreefwaarden bij diabetes mellitus: lager of toch niet? Erik Serné Internist- vasculair geneeskundige Bloeddrukstreefwaarden bij patiënten met type 2 diabetes? A. Huidige richtlijn CVRM is achterhaald

Nadere informatie

TRAILS. Longitudinaal onderzoek bij adolescenten. Floor van Oort

TRAILS. Longitudinaal onderzoek bij adolescenten. Floor van Oort TRAILS Longitudinaal onderzoek bij adolescenten Floor van Oort Tracking Adolescents Individual Lives Survey Wat is TRAILS? TRacking Adolescents Individual Lives Survey Onderzoek naar de oorzaken en gevolgen

Nadere informatie

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit Mariëtte de Rooij Inhoud Artrose en comorbiditeit Aangepaste oefentherapie bij comorbiditeit Resultaten pilot studie Voorbeeld Conclusie Randomized

Nadere informatie

2008 Universiteit Maastricht Page 1 of 180

2008 Universiteit Maastricht Page 1 of 180 2008 Universiteit Maastricht Page 1 of 180 Inhoudsopgave Voortgangstentamen Jaar 1... 6 Vaardigheidsexamen Jaar 1... 7 Portfoliotentamen Jaar 1... 8 Professioneel Gedrag Jaar 1... 9 Beeldvormende Technieken...

Nadere informatie

De indeling van de sector Gezondheidszorg

De indeling van de sector Gezondheidszorg De indeling van de sector Gezondheidszorg Elke sector is opgedeeld in vijf tot acht subsectoren. Deze sector is ingedeeld in zeven subsectoren: 1 Geneeskunde 2 Verlos- en verpleegkunde 3 Tandheelkunde

Nadere informatie

Program overview. 25-Sep :04. Year 2011/2012 Technology, Policy and Management Minors Management of Technology

Program overview. 25-Sep :04. Year 2011/2012 Technology, Policy and Management Minors Management of Technology Program overview 5-Sep-017 15:04 Year 011/01 Organization Technology, Policy and Management Education Minors Management of Technology Code Omschrijving ECTS MOT-Mi-153-11 MOT-Mi-153-11 Health Innovation

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

Oog voor het oog. Focus op oogheelkundige implantaten

Oog voor het oog. Focus op oogheelkundige implantaten Oog voor het oog Focus op oogheelkundige implantaten Focus op oogheelkundige implantaten Helder zicht is voor de meeste mensen vanzelfsprekend. Als het gezichtsvermogen minder wordt corrigeren we dat met

Nadere informatie

Bloedafname CAIRO5. Coördinerend Radiologen: Dr. K. van Lienden, Dr. M Engelbrecht, afdeling Radiologie, AMC Amsterdam

Bloedafname CAIRO5. Coördinerend Radiologen: Dr. K. van Lienden, Dr. M Engelbrecht, afdeling Radiologie, AMC Amsterdam Bloedafname CAIRO5 Een gerandomiseerde fase 3 studie naar behandelingsstrategieën voor patiënten met dikke darmkanker met metastasen in alleen de lever, welke (nog) niet in aanmerking komen voor chirurgische

Nadere informatie

Expert meeting 27 januari 2016 Drs. Ingrid Augustin, bestuurder CIRO+ BV

Expert meeting 27 januari 2016 Drs. Ingrid Augustin, bestuurder CIRO+ BV Expert meeting 27 januari 2016 Drs. Ingrid Augustin, bestuurder CIRO+ BV Het geïntegreerd en gepersonaliseerd diagnosticeren en behandelen van patiënten met hoog complexe chronische ziekten, in het bijzonder

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Levensverwach7ng is toegenomen met 2 tot 3 maanden per jaar sinds rond 1820

Levensverwach7ng is toegenomen met 2 tot 3 maanden per jaar sinds rond 1820 Mindset Genetics ehealth Levensverwach7ng is toegenomen met 2 tot 3 maanden per jaar sinds rond 1820 Ongelijkheid Obesitas 50,000 jaar: ~2000 generations 5-6 generations Oeppen&Vaupel, Science 2002 Je

Nadere informatie

Vitamine G Het belang van groen voor onze gezondheid. Dr. Jolanda Maas Afdeling Sociale Geneeskunde VU Medisch Centrum, Amsterdam

Vitamine G Het belang van groen voor onze gezondheid. Dr. Jolanda Maas Afdeling Sociale Geneeskunde VU Medisch Centrum, Amsterdam Vitamine G Het belang van groen voor onze gezondheid Dr. Jolanda Maas Afdeling Sociale Geneeskunde VU Medisch Centrum, Amsterdam 1 Galblaasoperatie (Ulrich, 1984) Beenmergtransplantatie (Lechzin, 2010)

Nadere informatie

Is geheugenwinst te behalen? De Effectiviteit van de Online Geheugentraining Geheugen onder Controle bij Ouderen met.

Is geheugenwinst te behalen? De Effectiviteit van de Online Geheugentraining Geheugen onder Controle bij Ouderen met. Is geheugenwinst te behalen? De Effectiviteit van de Online Geheugentraining Geheugen onder Controle bij Ouderen met Geheugenklachten Een Gerandomiseerd Gecontroleerd Onderzoek Is memory gain possible?

Nadere informatie

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies Center of Research on Psychology in Somatic diseases Lonneke van de Poll Franse, Integraal Kankercentrum

Nadere informatie