Hoog in de bergen 1. Bergweiden en bossen 2. Blad 1. Vorst Het vriest. Hooggebergte Hoge bergen waar ook sneeuw ligt. Grind Kleine ronde steentjes.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoog in de bergen 1. Bergweiden en bossen 2. Blad 1. Vorst Het vriest. Hooggebergte Hoge bergen waar ook sneeuw ligt. Grind Kleine ronde steentjes."

Transcriptie

1 5 Lastige woorden Blad Hoog in de bergen Hooggebergte Hoge bergen waar ook sneeuw ligt. Vorst Het vriest. Grind Kleine ronde steentjes. Naaldbos Een bos van naaldbomen; dit zijn bomen met naalden in plaats van bladeren. Bergweiden en bossen Klimaat Zo noem je het weer dat meestal in een gebied voorkomt. Lawine Een dikke laag sneeuw die van een berghelling naar beneden glijdt. Waterdamp Een soort gas dat in de lucht zit. Je kunt het niet zien. 9

2 5 Lastige woorden Blad Bouwen in de bergen Bergrug Een paar bergen naast elkaar. Stuwdam Een muur die smeltwater tegenhoudt. Een stuwdam wordt gebruikt om elektriciteit te maken. Dynamiet Een springstof; je kunt er rotsblokken mee laten ontploffen. Turbine Een soort grote ventilator waar wind of water langs stroomt. Daardoor gaat de turbine draaien. De Himalaya Jak Een soort rund. Infrastructuur Alle wegen, bruggen, tunnels, waterleidingen, vliegvelden en elektriciteitskabels in een gebied. Massatoerisme Zo noem je het wanneer ergens heel veel toeristen komen. 0

3 6 Lastige woorden Blad Knappe koppen Satelliet Een apparaat dat op grote hoogte rond de aarde draait. Laboratorium Een gebouw waar onderzoek en proeven worden gedaan. Ingenieur Iemand die technische dingen bedenkt en maakt. Alternatief Een vervanging voor iets. Ethanol Een soort alcohol. Eén groot bouwpakket Robots Machines die hetzelfde werk doen als mensen, maar dan sneller en goedkoper. Hoogovens Ovens waarin ijzererts wordt gesmolten. Automatisering Werk in fabrieken wordt met computers en machines gedaan. Steenkool Een zwarte steensoort die goed brandt. IJzererts Een steensoort waarin ijzer zit. Industriegebied Een gebied met veel fabrieken.

4 6 Lastige woorden Blad Autofabrieken zorgen voor werk Welvaart Het gaat goed, mensen hebben werk en verdienen goed. Subsidie Geld dat de regering geeft om een bedrijf te helpen. Deelstaat Een deelstaat is een soort provincie. Industrie in de ruimte Spaceshuttle Een soort taxi in de ruimte. Meteoroloog Iemand die het weer onderzoekt. Laboratorium Een gebouw waar onderzoek en proeven worden gedaan. Ozonlaag Een laag van gas die de aarde beschermt tegen gevaarlijke stralen van de zon.

5 5 Samenvatting Hoog in de bergen De Alpen zijn een hooggebergte. Hoog in de bergen blijft alle sneeuw liggen. Deze eeuwige sneeuw verandert langzaam in ijs, dat als een gletsjer naar beneden schuift. Daar is het warmer en smelt het ijs. Het smeltwater stroomt in riviertjes omlaag. Door de vorst komen er scheuren in de rotsen. Dat heet verwering. Gletsjers en rivieren nemen afgebroken stukken rots mee omlaag. Dat heet erosie. In het kolkende water worden stenen steeds kleiner en ronder. De stenen worden uiteindelijk grind, zand en klei. Bergweiden en bossen De Alpen hebben een hooggebergteklimaat. In de zomer is het hoog in de bergen fris en valt er regelmatig regen. In de winter kan het er flink vriezen en valt er veel sneeuw. In lucht zit waterdamp. Als de wind langs de berghellingen omhooggaat, koelt de lucht af. Koude lucht kan minder waterdamp vasthouden. De waterdamp verandert in fijne waterdruppels. We zien die als wolken. Het massatoerisme zorgt voor werk in de Alpenlanden, maar het geeft ook problemen. Doordat bossen worden gekapt voor skibanen, ontstaan er gemakkelijker lawines en spoelt bodem van de berg af. Dat heet bodemerosie. hoogte 000 m 000 m 000 m 000 m sneeuwgrens boomgrens eeuwige sneeuw rotsen alpenweiden naaldbomen loofbomen Bouwen in de bergen Vrachtwagens uit heel Europa rijden door Oostenrijk of Zwitserland heen. Dit verkeer heet transitoverkeer. Het rijdt alleen door een land, zonder in het land zelf te hoeven zijn. Wegen, tunnels, bruggen, vliegvelden, rioleringen, waterleidingen en elektriciteitscentrales noemen we samen infrastructuur. Een stuwdam wordt gebruikt om elektriciteit te maken. De elektriciteit die door vallend water wordt opgewekt, noemen we waterkrachtenergie.

6 6 Samenvatting Knappe koppen Fabrieken waarin gewerkt wordt met de nieuwste technieken en uitvindingen heten hightechindustrie. Europese bedrijven verdienen veel geld met de export van hightech-producten. Een voorbeeld zijn navigatiesystemen. In een laboratorium wordt voortdurend onderzoek gedaan naar nieuwe producten. Ook zoekt men naar producten die schoner zijn voor het milieu, zoals alternatieve brandstoffen. Biobrandstoffen uit planten geven minder luchtvervuiling. Eén groot bouwpakket In een aantal fabrieken, bijvoorbeeld autofabrieken, worden onderdelen uit andere fabrieken in elkaar gezet. Dat heet assemblage. Assemblage gebeurt vooral door robots. Dit gaat niet alleen veel sneller, maar is ook goedkoper. Door die automatisering hebben miljoenen fabrieksarbeiders in Europa hun baan verloren. In hoogovens wordt steenkool gebruikt om ijzer uit ijzererts te smelten. In Nederland staan hoogovens in IJmuiden. IJzererts is de grondstof voor stalen platen. Van stalen platen worden allerlei andere producten gemaakt. De stalen platen noem je halffabrikaten. De andere producten heten eindproducten. Het Ruhrgebied ligt in het westen van Duitsland. Het is een van de oudste en grootste industriegebieden van Europa. Rotterdam schip met ijzererts Rijn auto s Ruhrgebied ijzererts steenkoolmijn hoogoven Ruhr autofabriek steenkool cokes ijzer staal autolak autobanden staalfabriek teer cokesfabriek chemofabriek Autofabrieken zorgen voor werk Beieren is een deelstaat van Duitsland. Een deelstaat is een soort provincie. In Beieren staan veel hightech-fabrieken, zoals radio-, televisie- en computerfabrieken. Ze zorgen voor veel werk. In de deelstaat Saksen is weinig werk. De Duitse regering en de Europese Unie proberen om in Saksen meer welvaart te brengen. Bedrijven die in Saksen een fabriek bouwen en zo voor werk zorgen, krijgen als beloning subsidie.

7 5 Oefenen met de samenvatting Zet de zinnen in de juiste volgorde. Nummer ze van tot 5. De sneeuw verandert in ijs. Hoog in de bergen blijft sneeuw liggen. Het ijs schuift als een gletsjer naar beneden. 5 Kruis aan wat juist is. In lucht zit waterdamp. Stijgende lucht wordt warmer. Stijgende lucht koelt af. Koude lucht kan minder waterdamp vasthouden dan warme lucht. Wolken bestaan uit waterdruppels. Smeltwater stroomt omlaag. Daar is het warmer. Het ijs smelt. Verbind de woorden die bij elkaar horen. erosie ijs 6 Kruis aan wat juist is. Door het massatoerisme in de Alpenlanden komt er bodemerosie voor. zijn veel mensen werkloos. worden veel bossen gekapt voor skibanen. zijn er regelmatig lawines. verwering gletsjer lawines wolken 7 Onderstreep de woorden die bij infrastructuur horen. bodemerosie waterdamp stenen worden zand rotsen scheuren weg vrachtwagen tunnel brug vliegveld fiets riolering motoren waterleiding Stenen die worden meegenomen door smeltwater worden: kleiner en puntiger kleiner en ronder groter en ronder uiteindelijk grind, zand en klei Vul in: zomer of winter. 8 elektriciteitscentrale Vul in. Waterkrachtenergie is die wordt opgewekt door vallend Dat gebeurt bij een De Alpen hebben een hooggebergteklimaat. In de is het hoog in de bergen fris en valt er regelmatig regen. In de valt er veel sneeuw. kan het er flink vriezen en

8 6 Oefenen met de samenvatting Hightech-industrie noemen we fabrieken: die met de nieuwste technieken en uitvindingen werken. die hightech-producten kopen. 5 Wat is de juiste volgorde? grondstof halffabrikaat eindproduct halffabrikaat grondstof eindproduct eindproduct halffabrikaat grondstof Streep in elke zin het foute woord door. Europese bedrijven verdienen veel geld met de import / export van hightech-producten. Een voorbeeld zijn navigatiesystemen / voedselgewassen. Vul in. In een laboratorium wordt onderzoek 6 7 Wat heb je nodig om ijzer te maken? steenkool een staalfabriek ijzererts een hoogoven teer Kruis aan wat klopt. Een deelstaat is een soort provincie. Een deelstaat is een soort gemeente. gedaan naar nieuwe 8 Verbind de woorden met de juiste deelstaat. Men zoekt naar brand- subsidie van de EU stoffen. Biobrandstoffen uit geven minder luchtvervuiling. Beieren Saksen hightech-industrie welvaart armoede Streep in elke zin het foute woord door. Assemblage gebeurt vooral door robots / arbeiders. Zij zetten onderdelen in elkaar. Assemblage door arbeiders / robots is duur. Het is ook sneller / langzamer. Door de automatisering zijn veel arbeiders / robots werkloos geworden. veel werk werkloosheid

9 5 Oefenen met de samenvatting Antwoorden Zet de zinnen in de juiste volgorde. Nummer ze van tot 5. De sneeuw verandert in ijs. Hoog in de bergen blijft sneeuw liggen. Het ijs schuift als een gletsjer naar beneden. 5 Kruis aan wat juist is. In lucht zit waterdamp. Stijgende lucht wordt warmer. Stijgende lucht koelt af. Koude lucht kan minder waterdamp vasthouden dan warme lucht. Wolken bestaan uit waterdruppels. 5 Smeltwater stroomt omlaag. Daar is het warmer. Het ijs smelt. Verbind de woorden die bij elkaar horen. erosie ijs 6 Kruis aan wat juist is. Door het massatoerisme in de Alpenlanden komt er bodemerosie voor. zijn veel mensen werkloos. worden veel bossen gekapt voor skibanen. zijn er regelmatig lawines. verwering gletsjer lawines wolken 7 Onderstreep de woorden die bij infrastructuur horen. bodemerosie waterdamp stenen worden zand rotsen scheuren weg vrachtwagen tunnel brug vliegveld fiets riolering motoren waterleiding Stenen die worden meegenomen door smeltwater worden: kleiner en puntiger kleiner en ronder groter en ronder uiteindelijk grind, zand en klei Vul in: zomer of winter. De Alpen hebben een hooggebergteklimaat. In de zomer is het hoog in de bergen 8 elektriciteitscentrale Vul in. Waterkrachtenergie is die wordt opgewekt door vallend water stuwdam elektriciteit Dat gebeurt bij een fris en valt er regelmatig regen. In de winter kan het er flink vriezen en valt er veel sneeuw.

10 6 Oefenen met de samenvatting Antwoorden Hightech-industrie noemen we fabrieken: die met de nieuwste technieken en uitvindingen werken. die hightech-producten kopen. 5 Wat is de juiste volgorde? grondstof halffabrikaat eindproduct halffabrikaat grondstof eindproduct eindproduct halffabrikaat grondstof Streep in elke zin het foute woord door. Europese bedrijven verdienen veel geld met de import / export van hightech-producten. Een voorbeeld zijn navigatiesystemen / voedselgewassen. Vul in. In een laboratorium wordt onderzoek gedaan naar nieuwe producten alternatieve Men zoekt naar brand Wat heb je nodig om ijzer te maken? steenkool een staalfabriek ijzererts een hoogoven teer Kruis aan wat klopt. Een deelstaat is een soort provincie. Een deelstaat is een soort gemeente. Verbind de woorden met de juiste deelstaat. subsidie van de EU stoffen. Biobrandstoffen uit geven minder luchtvervuiling. planten Beieren Saksen hightech-industrie welvaart armoede Streep in elke zin het foute woord door. Assemblage gebeurt vooral door robots / arbeiders. Zij zetten onderdelen in elkaar. Assemblage door arbeiders / robots is duur. Het is ook sneller / langzamer. Door de automatisering zijn veel arbeiders / robots werkloos geworden. veel werk werkloosheid

5 welke zinnen zijn juist? tr Rijke landen betalen meer lidmaatschapsgeld

5 welke zinnen zijn juist? tr Rijke landen betalen meer lidmaatschapsgeld Oefenen met de samenvatting I Kruis aan. De Europese landen die met elkaar samenu/erken noemen we Europa de Europese Unie de EU 2 Noem twee redenen waardoor landen van de EU makkelijker handel met elkaar

Nadere informatie

Het water maakt de berg kleiner

Het water maakt de berg kleiner .64 Hoofdstuk 5 Kfjkles lest Wat ga je leren? Het water maakt de berg kleiner In deze les leer je hoe water een berg kleiner maakt. Je leert dat wind en water stenen kunnen laten scheuren. Verder leer

Nadere informatie

De berg slijt. Extra. a Hoeveel wandelwegen zie je op deze kaart? b 1 Hoe hoog ligt punt B? 2 Hoe hoog ligt punt A? meter.

De berg slijt. Extra. a Hoeveel wandelwegen zie je op deze kaart? b 1 Hoe hoog ligt punt B? 2 Hoe hoog ligt punt A? meter. 00 De Alpen LB 0- Hoog in de bergen Naar bergstation Jungfraujoh In welke volgorde zag Kim deze landshappen? Zet er een ijfer voor. bossen De berg slijt Zet ahter elke zin het bijpassende woord. Kies uit:

Nadere informatie

De berg slijt. Extra. a Hoeveel wandelwegen zie je op deze kaart? b 1 Hoe hoog ligt punt B? 2 Hoe hoog ligt punt A? meter.

De berg slijt. Extra. a Hoeveel wandelwegen zie je op deze kaart? b 1 Hoe hoog ligt punt B? 2 Hoe hoog ligt punt A? meter. 900 00 De Alpen LB 0- Hoog in de bergen Naar bergstation Jungfraujoh In welke volgorde zag Kim deze landshappen? Zet er een ijfer voor. bossen sneeuw en ijs alpenweiden huizen kale rotsen a Kleur in de

Nadere informatie

.78. Zware industrie. Wat ga je leren? Begrippen

.78. Zware industrie. Wat ga je leren? Begrippen Kijkles Hoofdstuk 6 les 1 Wat ga je leren? Zware industrie In deze les leer je hoe een fabriek eruitziet. Je leert wat het verschil is tussen zware en lichte industrie. Je leert ook wat mensen van industrie

Nadere informatie

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen.

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen. 5 Lastige woorden Blad Zand en klei Heide Een lage plant met paarse bloemen. Voedingsstoffen Voedsel dat planten nodig hebben om te groeien. Boomgaard Een stuk land met fruitbomen. Greppel Een kleine droge

Nadere informatie

De Geo. 2 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden werkboek A hoofdstuk 3. eerste druk

De Geo. 2 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden werkboek A hoofdstuk 3.  eerste druk De Geo 2 th Aardrijkskunde voor de onderbouw Antwoorden werkboek A hoofdstuk 3 www.degeo-online.nl eerste druk Hoofdstuk 3 Europa: van de bergen naar de zee Start 1 a de invloed van de rivieren op het

Nadere informatie

.22. Hoe ziet een centrum eruit?

.22. Hoe ziet een centrum eruit? Hoe ziet een centrum eruit? Hoofdstuk 2 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je hoe een centrum eruitziet. Je leert ook hoe het komt dat sommige steden of plekken een centrum zijn geworden. Begrippen

Nadere informatie

Toets 1 - 'Landschappen in Europa'

Toets 1 - 'Landschappen in Europa' Auteur Mayon Ottens Laatst gewijzigd 07 oktober 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/62751 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Les 1 Ontstaan aardgas

Les 1 Ontstaan aardgas Les 1 Ontstaan aardgas In 1959 werd onder het land van boer Boon in de buurt van Slochteren gas ontdekt. Het bleek één van de grootste gasvelden van de wereld te zijn! Hoe is dat gas in de boden van Nederland

Nadere informatie

De fabriek. Thema 3 materialen. Les 3.1 Een fabriek met techniek. WOORDWEB: Een fabriek. 2. Het fabriekswerk: het werk dat gedaan wordt in de fabriek.

De fabriek. Thema 3 materialen. Les 3.1 Een fabriek met techniek. WOORDWEB: Een fabriek. 2. Het fabriekswerk: het werk dat gedaan wordt in de fabriek. Les 3.1 Een fabriek met techniek WOORDWEB: Een fabriek 1. Fabriceren : iets maken. 2. Het fabriekswerk: het werk dat gedaan wordt in de fabriek. De fabriek 3.Chemisch: Scheikundig; een chemisch product:

Nadere informatie

Woordenschat Thema 3: Een fabriek met techniek Het aangaan van b.v. een motor. De motor van de machine moet aanslaan, voordat de motor werkt.

Woordenschat Thema 3: Een fabriek met techniek Het aangaan van b.v. een motor. De motor van de machine moet aanslaan, voordat de motor werkt. Lesmoment 1 aanslaan de aansluiting chemisch product het chloor fabriceren het fabriekswerk de machinekamer de montage Een fabriek met techniek Het aangaan van b.v. een motor. De motor van de machine moet

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Toets 2 - 'Landschappen in Europa'

Toets 2 - 'Landschappen in Europa' Auteur Mayon Ottens Laatst gewijzigd 16 June 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62989 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - MIDDENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per

Nadere informatie

Toets 1 - 'Landschappen in Europa'

Toets 1 - 'Landschappen in Europa' Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Mayon Ottens 07 October 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62751 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Kaart 10 Sneeuw en ijs

Kaart 10 Sneeuw en ijs Kaart 10 Sneeuw en ijs Informatiekaart Werkblad Proefjes: o Warme sneeuw? o Gesmolten sneeuw o Een koud kunstje Quiz: o http://natuur.ariena.com Voor de leerkracht: De kinderen leren de volgende begrippen:

Nadere informatie

Zoek de pagina in het lesboek. Lees de tekst en bekijk de foto of tekening. Maak dan de vraag. pagina 5, 6 en 7

Zoek de pagina in het lesboek. Lees de tekst en bekijk de foto of tekening. Maak dan de vraag. pagina 5, 6 en 7 Herhaling Ω groep 7 Ω Europa (blad ) Zoek de pagina in het lesboek. Lees de tekst en bekijk de foto of tekening. Maak dan de vraag. pagina 5, 6 en 7 2 3 5 6 7 8 Hierin zitten alle regeringsleiders van

Nadere informatie

Van de regen in de drup

Van de regen in de drup Doelen Kerndoel 43: De leerlingen leren hoe je weer en klimaat kunt beschrijven met behulp van temperatuur, neerslag en wind. De leerlingen leren de waterkringloop. Kerndoel 47: De leerlingen leren de

Nadere informatie

Herfstwerkboekje van

Herfstwerkboekje van Herfstwerkboekje van Herfst werkboekje groep 5 1 De bladeren aan de bomen worden bruin en rood en vallen naar beneden, het is weer herfst! September wordt herfstmaand genoemd, dit omdat op 22 september

Nadere informatie

Het begin van de winter

Het begin van de winter WINTER 21 december WINTER 2 Het begin van de winter Vanaf 21 juni worden de dagen weer langzaam korter. De zomer duurt tot 22 of 23 september. Dan zijn de dag en de nacht overal even lang. Met andere woorden:

Nadere informatie

Leren voor de biologietoets. Groep 8 Hoofdstuk 5

Leren voor de biologietoets. Groep 8 Hoofdstuk 5 Leren voor de biologietoets Groep 8 Hoofdstuk 5 Weer of geen weer 1 Het weerbericht Het weer kan in Nederland elke dag anders zijn. Daarom luisteren en kijken wij vaak naar weerberichten op de radio en

Nadere informatie

Les 3.1. Een fabriek met techniek

Les 3.1. Een fabriek met techniek Les 3.1 Een fabriek met techniek Fabriceren Een fabriek is een gebouw waar mensen iets fabriceren. Fabriceren is iets maken in een fabriek Het fabriekswerk De mensen die in de fabriek werken, doen fabriekswerk.

Nadere informatie

1 Zet in de goede volgorde. Van klein naar groot.

1 Zet in de goede volgorde. Van klein naar groot. Herhaling Ω groep 5 Ω Aardrijkskunde (blad 1) Zoek de pagina in het lesboek. Lees de tekst en bekijk de foto of tekening. Maak dan de vraag. pagina 2 en 3 1 Zet in de goede volgorde. Van klein naar groot.

Nadere informatie

Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6. Vakantielanden

Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6. Vakantielanden Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6 Vakantielanden Het klimaat is in Zuid-Europa anders dan in Nederland. In de zomer is het er warm en droog, in de winter is het er ongeveer zoals zomers in Nederland.

Nadere informatie

Woordenschat blok 03 gr4 Les 1 De bodem: de grond waarin planten kunnen groeien. De duinen: heuvels van zand langs de zee. De plant: een stengel met

Woordenschat blok 03 gr4 Les 1 De bodem: de grond waarin planten kunnen groeien. De duinen: heuvels van zand langs de zee. De plant: een stengel met Woordenschat blok 03 gr4 Les 1 De bodem: de grond waarin planten kunnen groeien. De duinen: heuvels van zand langs de zee. De plant: een stengel met bladeren die groeit. De rots: een heel grote steen op

Nadere informatie

Contentcatalogus *** Leeractiviteitenbank voor het basisonderwijs (LAB) Contentcatalogus Leeractiviteitenbank voor het basisonderwijs Pagina 1

Contentcatalogus *** Leeractiviteitenbank voor het basisonderwijs (LAB) Contentcatalogus Leeractiviteitenbank voor het basisonderwijs Pagina 1 Contentcatalogus *** bank voor het basisonderwijs (LAB) Contentcatalogus bank voor het basisonderwijs Pagina 1 Overzicht beschikbare lessen Titel Paginanummer Windenergie 3 De Alpen 4 Vulkanen en aardbevingen

Nadere informatie

Klik op een stip... En krijg een wat als...?

Klik op een stip... En krijg een wat als...? Klik op een stip... En krijg een wat als...? Wat als er geen wetenschappers waren? Wat als je onzichtbaar was voor een dag? Wat als mensen staarten hadden? Wat als er iemand precies het zelfde was als

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Samenvatting Ω Europa Ω blad 1. Land in zicht

Samenvatting Ω Europa Ω blad 1. Land in zicht Samenvatting Ω Europa Ω blad 1 les 1 les 2 les 3 Europa Europa is een werelddeel. Europa is een van de rijkste werelddelen, hoewel er ook landen en plaatsen zijn waar armoede heerst. Veel landen zijn verenigd

Nadere informatie

Waterkringloop vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/82660

Waterkringloop vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/82660 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 november 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/82660 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

H2: Europa, verenigd of versnipperd?

H2: Europa, verenigd of versnipperd? H2: Europa, verenigd of versnipperd? Klas 2 Geo Vragen 5 1. Europa is te herkennen aan een aantal natuurkenmerken. Noem er drie. 6 2. Het aantal inwoners verandert door natuurlijk bevolkingsgroei (geboorte

Nadere informatie

Bedreigingen. Broeikaseffect

Bedreigingen. Broeikaseffect Bedreigingen Vroeger gebeurde het nogal eens dat de zee een gat in de duinen sloeg en het land overspoelde. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer. De mensen hebben de duinen met behulp van helm goed vastgelegd

Nadere informatie

Samenvatting. 1 Voelt de zon overal even warm aan?

Samenvatting. 1 Voelt de zon overal even warm aan? 1 Voelt de zon overal even warm aan? Weet je nu of de zon overal even warm aanvoelt? Om die vraag te beantwoorden moet je weten hoe de stand van de zon is. Ook heeft het antwoord te maken met de temperatuur

Nadere informatie

De Alpen. 1 Hoog in de bergen ACHTERGRONDINFORMATIE BIJ DE LESSEN

De Alpen. 1 Hoog in de bergen ACHTERGRONDINFORMATIE BIJ DE LESSEN 5 De Alpen ACHTERGRONDINFORMATIE BIJ DE LESSEN In dit hoofdstuk leren de kinderen hoe het leven in gebieden met een hooggebergteklimaat is. De Alpen dienen daarbij als voorbeeld. In een hooggebergte komen

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

bij een examen de antwoorden van iemand anders proberen te lezen en te gebruiken

bij een examen de antwoorden van iemand anders proberen te lezen en te gebruiken Woordenlijst Thema 3 aandoen aankomen aanraden aantrekken afkijken aflopen afsluiten afzeggen aldus ANWB (de) behoren tot bewolkt bibberen blauw van de kou blazen bliksem (de) botsen branden deskundige

Nadere informatie

ECONOMIE. Begrippenlijst H8 VMBO-T2. PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw. Bewerkt door D.R. Hendriks. Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn

ECONOMIE. Begrippenlijst H8 VMBO-T2. PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw. Bewerkt door D.R. Hendriks. Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn ECONOMIE VMBO-T2 Begrippenlijst H8 PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw Bewerkt door D.R. Hendriks Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn Versie 1 2013-2014 Hoofdstuk 8 Eerlijke handel? Paragraaf 8.1 Waar

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science 1 2 3. 9 8 7 E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 Wat je nodig hebt: Voor de motorhouder: Voor de ventilator: 1 grote houten schijf

Nadere informatie

2 Mavo H3 Europa: van de bergen naar de zee. versie A. toets par 4, 5 en 6.

2 Mavo H3 Europa: van de bergen naar de zee. versie A. toets par 4, 5 en 6. 2 Mavo H3 Europa: van de bergen naar de zee. versie A. toets par 4, 5 en 6. 1a. Welke drie soorten rivieren bestaan er? b. Hoe komt een gemengde rivier aan zijn water? 2a. Het gebied dat afwatert op een

Nadere informatie

Woordenschat les 8.1. Vervuilde grond?

Woordenschat les 8.1. Vervuilde grond? Woordenschat les 8.1 Vervuilde grond? Afgraven en de afgraving Afgraven is de grond of aarde weghalen door te graven. De afgraving is de plaats waar de grond wordt weggenomen. Boren We boren een gat in

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer...

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer... INHOUD Inleiding...6 1 Aardbevingen...8 2 Bergen... 10 3 Bosbranden... 12 4 Koraal... 14 5 Lawines... 16 6 Meteorieten... 18 7 Onweer... 20 8 Opwarming van de aarde... 22 9 Orkanen... 24 10 Overstromingen...

Nadere informatie

Waterkringloop hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Waterkringloop hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52481 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Naam: VULKANEN. Vraag 1. Uit welke drie lagen bestaat de aarde? Vraag 2. Hoe dik is de aardkorst gemiddeld?

Naam: VULKANEN. Vraag 1. Uit welke drie lagen bestaat de aarde? Vraag 2. Hoe dik is de aardkorst gemiddeld? Naam: VULKANEN Voordat je begrijpt hoe vulkanen ontstaan, moet je eerst weten hoe de aarde in elkaar zit. De aarde is een bol die uit drie lagen bestaat. De binnenste laag is de kern. De temperatuur is

Nadere informatie

1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen

1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen 2. 1. Lessuggesties Oriënterende en activiteiten op klasniveau 1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen Dit kwartet is een syntheseactiviteit. De meeste aspecten van energie die aan bod zijn gekomen,

Nadere informatie

2 Bemesting 44 2.1 Meststoffen 44 2.2 Soorten meststoffen 46 2.3 Grondonderzoek 49 2.4 Mestwetgeving 49

2 Bemesting 44 2.1 Meststoffen 44 2.2 Soorten meststoffen 46 2.3 Grondonderzoek 49 2.4 Mestwetgeving 49 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Bodem en grond 9 1.1 Grond, bodem en grondsoorten 9 1.2 Eigenschappen van grond 20 1.3 Problemen met de grond 23 1.4 Verbeteren van landbouwgronden 30 1.5 Transport van

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Boek van de week: 1; Een hapje maan 2; De ruimte 3; Papa pak je de maan voor mij 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat er op

Nadere informatie

Erosie en verwering hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Erosie en verwering hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52472 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken Het Weer 1. Wolken Als je vaak naar buiten kijkt zie je soms wolken. Aan dan vraag jij je soms wel eens af wat er allemaal in een wolk zit. Nou ik zal eens uitleggen hoe een wolk in elkaar zit. Een wolk

Nadere informatie

Een gedeelte van een stad of een groter dorp. Een wijk bestaat uit meerdere buurten.

Een gedeelte van een stad of een groter dorp. Een wijk bestaat uit meerdere buurten. Meander groep 5 Thema 1 Onderweg Aardrijkskunde Waarom is een nieuwe wijk hier gebouwd en niet daar? Wat voor gebouwen staan er? Waarom staan ze juist op die plek? Huizen, boerderijen, fabrieken en kantoren

Nadere informatie

Antwoorden. 1 helder. 3 goed fout. 4 eigen antwoord. 5 Het was een heldere dag. We liepen over. 2 noordelijk. kopieerblad Woordenschat 7.

Antwoorden. 1 helder. 3 goed fout. 4 eigen antwoord. 5 Het was een heldere dag. We liepen over. 2 noordelijk. kopieerblad Woordenschat 7. kopieerblad Woordenschat 7.2 1 Voelt de zon overal even warm aan? 1 helder als er buiten veel licht is en er geen wolken zijn de vlakte een grondgebied dat groot en plat is weerkaatsen licht of geluid

Nadere informatie

Opwarming van de aarde

Opwarming van de aarde Leerlingen Opwarming van de aarde 8 Naam: Klas: In dit onderdeel kom je onder andere te weten dat er niet alleen een broeikaseffect is, maar dat er ook een versterkt broeikaseffect is. Bovendien leer je

Nadere informatie

Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier

Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier Info: Wat is energie? Energie geeft kracht, licht, warmte en beweging. De zon geeft ons licht en warmte. Voedsel is de brandstof van mensen en dieren. Door te eten

Nadere informatie

nieuws afbeeldingen Alexander en Samuel Cultuur Klimaat Yeti MASALI Inhoud puzzel 4 quiz Einde 6 yeti klimaat 1 cultuur 1 bergen 2 flora fauna visie

nieuws afbeeldingen Alexander en Samuel Cultuur Klimaat Yeti MASALI Inhoud puzzel 4 quiz Einde 6 yeti klimaat 1 cultuur 1 bergen 2 flora fauna visie MASALI Inhoud yeti klimaat 1 cultuur 1 bergen 2 flora fauna visie ligging 3 verhaal 4 puzzel 4 5 strip weetje 6 quiz 1 2 2 3 6 Einde 6 Yeti De yeti leef (t) (de) in het gebergte van de Himalaya het is

Nadere informatie

Thema 3 Waterland. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. De Rijn. Rivierenland. Onder de loep. Begrippen. bron. gemengde rivier.

Thema 3 Waterland. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. De Rijn. Rivierenland. Onder de loep. Begrippen. bron. gemengde rivier. Meander Samenvatting groep 7 Thema 3 Waterland Samenvatting De Rijn De Rijn begint als een klein stroompje in de Zwitserse Alpen. Dan wordt het een snelstromende bergrivier; er komt steeds meer smeltwater

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema de uitvinder

Auditieve oefeningen bij het thema de uitvinder Auditieve oefeningen bij het thema de uitvinder Boek van de week: 1; Grote uitvindingen 2; Moffel en Piertje en het grote taalavontuur 3; Kasper en Flip in de werkplaats 4; Keepvogel en de uitvinding Verhaalbegrip:

Nadere informatie

2 Landschapszones op aarde SO 1

2 Landschapszones op aarde SO 1 Aardrijkskunde 1 havo/vwo 2 Landschapszones op aarde SO 1 Deze toets bestaat uit tien vragen: open vragen en meerkeuzevragen. Ook zijn er vragen waarbij de atlas (Grote Bosatlas, editie 54) nodig is. Bij

Nadere informatie

Simulatiespel AFOSU Evolutie van de vestigingsfactoren voor de basisijzerindustrie

Simulatiespel AFOSU Evolutie van de vestigingsfactoren voor de basisijzerindustrie Simulatiespel AFOSU Evolutie van de vestigingsfactoren voor de basisijzerindustrie Uitleg Spel - In dit spel krijg je de rol van één van de managers van een team bedrijfsleiders van een staalbedrijf. Je

Nadere informatie

5.1 De kaart van Nederland

5.1 De kaart van Nederland LB 0-5. De kaart van Nederland Wat betekent dit bord, denk je? Welke zin hoort bij welk woord? Trek lijnen. Een schaalstok...... geeft de vier windrichtingen op de kaart aan. Een legenda...... geeft aan

Nadere informatie

Woordenschat - memory Taal Actief groep 4 Thema 3 Les 1

Woordenschat - memory Taal Actief groep 4 Thema 3 Les 1 Woordenschat - memory Taal Actief groep 4 Thema 3 Les 1 de berg Is een hoog stuk land. Soms ligt er sneeuw bovenop. de top Het hoogste stukje van de berg. Hoger kun je niet klimmen. de beek Dit is een

Nadere informatie

ALPEN door: Joran van de Geest datum: April 2017

ALPEN door: Joran van de Geest datum: April 2017 ALPEN door: Joran van de Geest datum: April 2017 Inhoud Voorwoord - blz 2 1. Gebergte - blz 3 1.1 Locatie 1.2 Bergen 1.3 Flora en Fauna 1.4 Hoe zit een berg in elkaar? 2. Het ontstaan - blz 6 2.1 Platenverschuiving

Nadere informatie

Inleiding regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst

Inleiding regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst Inleiding regeerakkoord 2017-2021 Vertrouwen in de toekomst Inleiding Mensen in Nederland hebben veel vrijheid. Nederlanders vormen een sterke groep. Iedereen kan proberen om verder te komen in zijn leven.

Nadere informatie

= een beestje met 8 poten. Een spin kan een web maken. = een plant met scherpe stekels.

= een beestje met 8 poten. Een spin kan een web maken. = een plant met scherpe stekels. Woordenschat blok 8 gr5 Les 1 De spin De cactus Het spoor De stronk De bast De twijg De wildernis Het regenwoud Het insect = een beestje met 8 poten. Een spin kan een web maken. = een plant met scherpe

Nadere informatie

H4 weer totaal.notebook. December 13, 2013. dec 4 20:10. dec 12 10:50. dec 12 11:03. dec 15 15:01. Luchtdruk. Het Weer (hoofdstuk 4)

H4 weer totaal.notebook. December 13, 2013. dec 4 20:10. dec 12 10:50. dec 12 11:03. dec 15 15:01. Luchtdruk. Het Weer (hoofdstuk 4) Het Weer (hoofdstuk 4) Luchtdruk Om te begrijpen wat voor weer het is en ook wat voor weer er komt zijn een paar dingen belangrijk Luchtdruk windsnelheid en windrichting temperatuur luchtvochtigheid dec

Nadere informatie

een zee Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de van tijd een zee van tijd

een zee Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de van tijd een zee van tijd Werkblad Ω Een tijd geleden... Ω Les : Rendierjagers Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de mensen konden schrijven. Ze woonden niet op een vaste

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

1. Wat weet ik er al van. Ik doe mijn werkstuk over "Tunnels en Bruggen". Ik weet er nog niet veel van, daarom wil ik er meer over weten.

1. Wat weet ik er al van. Ik doe mijn werkstuk over Tunnels en Bruggen. Ik weet er nog niet veel van, daarom wil ik er meer over weten. Edwin van Tienen TUNNELS EN BRUGGEN Inhoud. 1. Wat weet ik er al van. 2. Tunnels. 2.1 Boren. 2.2 Tunnels in de bergen. 3. De kanaaltunnel. 3.1 Tunnel onder de zee. 3.2 De TGV. 4. Bruggen. 4.1 Onderzoeken

Nadere informatie

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Naam GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Groot Brittannië Groot-Brittannië is Schotland, Engeland en Wales samen. Engeland is het grootst van Groot-Brittannië en Wales het kleinst. Engeland heeft meer dan 46

Nadere informatie

Leesboekje de seizoenen

Leesboekje de seizoenen Leesboekje de seizoenen Leesboekje De Seizoenen Pagina 1 Dit is de winter. Dit is de sneeuw. Dit is de hagel. Dit is de ijzel. Dit is het ijs. Dit is het donker. Dit is het licht. Dit is de kat. Dit is

Nadere informatie

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013 uitgave januari 2013 Winterslaap Met filmpjes, werkblad en puzzels groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Boek van de week: 1; Ik wil de maan 2; De ruimte 3; Papa pak je de maan voor mij 4; Aarde, zon en sterren Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen:

Nadere informatie

De Kaars is van adel, ze praat daarom wat uit de hoogte

De Kaars is van adel, ze praat daarom wat uit de hoogte De Kaars is van adel, ze praat daarom wat uit de hoogte Jongelui! Jullie denken wellicht: wat schijnt daar? Welnu, dat ben ik. Wat een licht, nietwaar! Hoezo, dat valt vies tegen! Jongeman, daar, op dat

Nadere informatie

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken)

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Ik vertel jullie in mijn spreekbeurt meer over water en drinkwater. Eerst vertel ik wat water is, waarom water het allerbelangrijkste is voor leven, en

Nadere informatie

5 jaar Kyoto. Lang geduurd! Wat is het klimaat? Auteur: Stijn Dekelver. voorbije jaren veel warmer op onze. aarde. Je leest verder in dit krantje hoe

5 jaar Kyoto. Lang geduurd! Wat is het klimaat? Auteur: Stijn Dekelver. voorbije jaren veel warmer op onze. aarde. Je leest verder in dit krantje hoe Auteur: Stijn Dekelver In dit krantje vieren we een verjaardag! Hiep, hiep, hiep hoera voor het Kyotoverdrag. Dit verdrag gaat over het klimaat. Dat viert op 16 februari 2010 zijn vijfde verjaardag. Wat

Nadere informatie

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron!

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Energie 5 en 6 3 Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Filmpjes werkblad Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat fossiele brandstoffen hele oude resten van planten zijn. kunnen een

Nadere informatie

Je land heeft te maken met grote overstromingen door de hevige regenval van de afgelopen dagen.

Je land heeft te maken met grote overstromingen door de hevige regenval van de afgelopen dagen. Je land heeft te maken met grote overstromingen door de hevige regenval van de afgelopen dagen. De graanvelden zijn allemaal vernield. Daarom verlies je een kaart natuur. Enkele werknemers van je onderneming

Nadere informatie

Opdracht 1 en 2. Voorbeeld: Deze toets is dat wel moeilijk; maar het toen is erg belangrijk dat je laat hondje zien wat je kunt.

Opdracht 1 en 2. Voorbeeld: Deze toets is dat wel moeilijk; maar het toen is erg belangrijk dat je laat hondje zien wat je kunt. leestoets Opdracht 1 en 2 In de volgende teksten staan heel wat woorden te veel. Dat komt doordat er iets fout is gelopen bij het printen van de teksten: er zat een virus op de computer en daardoor zijn

Nadere informatie

PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD

PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD HET KLIMAAT Het klimaat is, zo luidt de officiële definitie, het gemiddelde weer over een periode van 30 jaar. Dat wil zeggen dat het klimaat in een bepaald

Nadere informatie

Woorden herkennen. blauw brr chocomel december dooien glijden haard hagel jas. koude pegel pepernoot rood schaatsen sinterklaas sjaal sneeuw storm

Woorden herkennen. blauw brr chocomel december dooien glijden haard hagel jas. koude pegel pepernoot rood schaatsen sinterklaas sjaal sneeuw storm Woorden herkennen 1 Winterse woordzoeker Brrr dat ziet er koud uit. Zie je de winterwoorden? Kun je ze in de woordzoeker vinden? Zoek van links naar rechts en van boven naar onder. Een woord gevonden?

Nadere informatie

Thema 1 Natuurlijke verschijnselen

Thema 1 Natuurlijke verschijnselen Thema 1 Natuurlijke verschijnselen Samenvatting Energie is overal Je lichaam krijgt energie uit eten. Je gebruikt die energie om te bewegen, te groeien, na te denken en te leven. Energie kun je niet kwijtraken,

Nadere informatie

Om te onthouden. thema 1 Van poolijs tot zonnebrand. Samenvatting. les 1 De aardbol. les 2 Topografie: Zon of sneeuw? les 3 Strand of survival?

Om te onthouden. thema 1 Van poolijs tot zonnebrand. Samenvatting. les 1 De aardbol. les 2 Topografie: Zon of sneeuw? les 3 Strand of survival? thema 1 Van poolijs tot zonnebrand Om te onthouden Samenvatting les 1 De aardbol De aarde draait om de zon. Door het licht en de warmte van de zon is er leven op aarde. De evenaar verdeelt de aarde denkbeeldig

Nadere informatie

Rijnreis hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Rijnreis hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52487 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat?

Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat? Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat? Je valt in een diepe slaap en wordt in maart pas weer

Nadere informatie

Les Koolstofkringloop en broeikaseffect

Les Koolstofkringloop en broeikaseffect LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Koolstofkringloop en broeikaseffect Werkblad Les Koolstofkringloop en broeikaseffect Werkblad Zonlicht dat de aarde bereikt, zorgt ervoor dat het aardoppervlak warm

Nadere informatie

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Watersysteem Droge voeten en schoon water www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Droge voeten en schoon water Waterschappen zorgen ervoor dat jij en ik droge

Nadere informatie

Aardolie is een zwart, stroperig mengsel van heel veel stoffen, wat door middel van een bepaalde scheidingsmethode in zeven fracties gescheiden wordt.

Aardolie is een zwart, stroperig mengsel van heel veel stoffen, wat door middel van een bepaalde scheidingsmethode in zeven fracties gescheiden wordt. Meerkeuzevragen Naast koolstofdioxide en waterdamp komen bij verbranding van steenkool nog flinke hoeveelheden schadelijke stoffen vrij. Dit komt doordat steenkool ook zwavel- en stikstofatomen bevat,

Nadere informatie

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden.

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden. Thema 1 Water De watersnoodramp In 1953 braken tijdens een zware storm de dijken door in Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Het land overstroomde. Bij deze watersnoodramp kwamen veel mensen

Nadere informatie

De vegetatiezones: Kleur de vegetatiezones tussen 0 en 20 OL. Maak een legende:

De vegetatiezones: Kleur de vegetatiezones tussen 0 en 20 OL. Maak een legende: De vegetatiezones: Kleur de vegetatiezones tussen 0 en 20 OL. Maak een legende: 64 Lokaliseer de klimatogrammen op de kaart Bepaal het klimaat en de vegetatie van elk klimaogram m.b.v. je determineertabel

Nadere informatie

Week 1. Het noorden van een windroos wijst naar boven. Het zuiden wijst naar beneden. Het oosten naar rechts. Het westen naar links.

Week 1. Het noorden van een windroos wijst naar boven. Het zuiden wijst naar beneden. Het oosten naar rechts. Het westen naar links. Week 1 Info: Europa Er zijn zeven werelddelen: Noord-Amerika, Zuid Amerika, Afrika, Europa, Azië, Australië en Antarctica. Europa bestaat uit 45 landen. Nederland hoort bij Europa. Het noorden van een

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Noorwegen Inhoud Inleiding 1. Inleiding 2. Een langgerekt land 3. Kaartgegevens 4. Klimaat 5. Booreilanden 6. Geschiedenis 7. Godsdienst 8. Lappen 9. Trollen 10. Noors lesje 11. Hoe spel je de letters

Nadere informatie

Groep 8 Basisles: Elektriciteit opwekken

Groep 8 Basisles: Elektriciteit opwekken Leerkrachtinformatie Lesduur: 35 tot 40 minuten Deze basisles kunt u op verschillende manieren organiseren: A. Klassikaal (35 minuten) U verzorgt en begeleidt de les. U gebruikt hierbij deze leerkrachtinformatie

Nadere informatie

Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De plaats waar de grond wordt weggenomen.

Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De plaats waar de grond wordt weggenomen. Les 1 De bodemverontreiniging. afgraven Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De afgraving De plaats waar de grond wordt weggenomen. De bodemverontreiniging De grond

Nadere informatie

Samenvatting. planeet. Z blauwe kopieerblad 7.34. 1 Voelt de zon overal even warm aan? Weet je nu of de zon overal even warm aanvoelt?

Samenvatting. planeet. Z blauwe kopieerblad 7.34. 1 Voelt de zon overal even warm aan? Weet je nu of de zon overal even warm aanvoelt? bomen. In het noordelijkste puntje vriest het in de winter zo lang In Noord-Europa is het koud. Er zijn meer naaldbomen dan loof van het zeewater en hoe ver een gebied van de zee af ligt. De zon in Noord-Europa

Nadere informatie

neerslag: regen, hagel en sneeuw ringen in het weer waarnemen regen meten

neerslag: regen, hagel en sneeuw ringen in het weer waarnemen regen meten Het weer GROEP 3-4 26 45 minuten (dag 1) & 5 minuten (dag 2 t/m 4) & 20 minuten (dag 5) 1, 23, 43, 44 en 45 De leerling: neerslag: regen, hagel en sneeuw ringen in het weer waarnemen regen meten van 10

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - HAVO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

Tropisch Nederland. 1. Aanzetten. 1.a Tropisch Nederland

Tropisch Nederland. 1. Aanzetten. 1.a Tropisch Nederland 1. Aanzetten Tropisch Nederland 1.a Tropisch Nederland Jij gaat aan de slag met het dossier Tropisch Nederland. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. GA IK DOEN STAP ONDERDEEL

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking

Alternatieve energieopwekking Alternatieve energieopwekking Energie wordt al tientallen jaren opgewekt met een paar energiebronnen: Kolen Gas Olie Kernenergie De eerste drie vallen onder de fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie