Monitor Palliatieve Zorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Monitor Palliatieve Zorg"

Transcriptie

1 Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in De gegevens mogen met bronvermelding (P. Mistiaen, A.L. Francke, Monitor palliatieve zorg, rapport 2004, NIVEL 2004) worden gebruikt. Het rapport is te bestellen via Monitor Palliatieve Zorg Rapport 2004 P. Mistiaen A.L. Francke

2 In opdracht voor het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ISBN Telefoon Fax NIVEL, Postbus 1568, 3500 BN UTRECHT Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het NIVEL te Utrecht. Het gebruik van cijfers en/of tekst als toelichting of ondersteuning in artikelen, boeken en scripties is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

3 Inhoud Voorwoord 5 Samenvatting 7 Lijst met afkortingen 11 1 Achtergrond 13 2 Vraagstellingen 15 3 Palliatieve terminale zorgvoorzieningen Vragen & Methode Respons Aanbod Aantal en type PTZ-voorzieningen en PTZ-bedden Activiteiten en producten Gebruik Aantal en soort patiënten; in- en exclusiecriteria voor opname Ligduur en bezettingspercentage Organisatie & financiering PTZ-voorzieningen Organisatie Bemensing Samenwerking Kwaliteitskenmerken Financiering Conclusies en discussie 28 4 Consultatievoorzieningen palliatieve zorg Vragen & Methode Respons Aanbod Aantal en type consultatievoorzieningen Activiteiten en producten Gebruik Aantal consultaties Inhoudsaspecten consultaties Behoefte aan consultatie Organisatie & financiering consultatievoorzieningen Organisatie Bemensing 37 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

4 4.5.3 Samenwerking Werkwijze Kwaliteitskenmerken Consultatievoorziening belicht vanuit de PTZ-voorzieningen Consultatievoorziening belicht vanuit de IKC-afdelingen palliatieve zorg Financiering Belemmerende en bevorderende factoren Conclusies en discussie 47 5 Afdelingen palliatieve zorg bij de Integrale Kankercentra Vragen & Methode Respons Aantal afdelingen palliatieve zorg Activiteiten en producten Regionale dienstverlening Deskundigheidsbevordering Continue kwaliteitsverbetering Organisatie & financiering afdelingen palliatieve zorg Organisatie Bemensing Kwaliteitskenmerken Financiering Bevorderende en belemmerende factoren Conclusies en discussie 63 6 Slot 65 Literatuur 67 4 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

5 Voorwoord Voor u ligt de eerste rapportage van de monitor palliatieve zorg Het monitoronderzoek gebeurt in opdracht van het Ministerie van VWS en heeft als doel belangrijke ontwikkelingen op het terrein van de palliatieve terminale zorg in Nederland te volgen. In de monitor worden over een periode van tweeënhalf jaar drie onderzoekseenheden gevolgd: - de palliatieve terminale zorgvoorzieningen; - de consultatievoorzieningen palliatieve zorg; - de afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra. Elk voorjaar wordt een vragenlijstonderzoek bij deze drie entiteiten uitgevoerd. De eerste twee rapporten brengen met name feiten van dat jaar. Het derde rapport zal daarnaast ook ontwikkelingen in de tijd laten zien. Dit eerste rapport begint met een schets van de achtergrond van palliatieve zorg in Nederland, gevolgd door een kort hoofdstuk over de vraagstellingen van het onderzoek. De hoofdmoot zijn de resultaten, verdeeld naar de drie onderzoeksentiteiten. Om ieder onderdeel zelfstandig leesbaar te houden, wordt telkens begonnen met de vraagstellingen en de voor dat onderdeel specifiek gevolgde methode. Ook wordt ieder onderdeel besloten met conclusies en discussiepunten betreffende die specifieke onderzoekseenheid. Het rapport wordt besloten met beschouwingen en aanbevelingen voor nadere verdieping op sommige aspecten in de volgende monitorronde. Dit rapport beschrijft een momentopname van het palliatieve landschap in het voorjaar In verband met de dynamiek op dit gezondheidszorgterrein, zullen bij het verschijnen van het rapport sommige zaken mogelijk al weer enigszins achterhaald zijn. Naast dit eerste algemene monitorrapport verschijnt ook een apart specifiek rapport, waarin op verzoek van het Ministerie van VWS dieper ingegaan wordt op de markt van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen (Mistiaen en Francke, 2004). Patriek Mistiaen en Anneke Francke Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

6 6 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

7 Samenvatting In opdracht van het Ministerie van VWS wordt de monitor palliatieve zorg uitgevoerd. Het doel van de monitor is de ontwikkelingen longitudinaal te volgen ten aanzien van (1) de palliatieve terminale zorgvoorzieningen, (2) de consultatievoorzieningen en (3) de afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra en na te gaan in hoeverre de beleidsdoelstellingen van het Ministerie van afgelopen jaren met betrekking tot de palliatieve zorg worden gerealiseerd. Onder een palliatieve terminale zorgvoorziening wordt in dit rapport verstaan: Een zelfstandige instelling of een afzonderlijke unit binnen een instelling met als hoofddoel palliatieve terminale zorg te bieden aan mensen, die een levensverwachting hebben van minder dan drie maanden. Onder een consultatievoorziening palliatieve zorg verstaan we : Een voorziening waar zorgverleners een beroep op kunnen doen als ze advies willen omtrent de palliatieve terminale zorg aan specifieke patiënten. De afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra zijn centra die per 1 januari 2004 door de Minister van VWS zijn geïnitieerd om de zorgverleners en organisaties die actief zijn op het terrein van de palliatieve zorg in hun regio te ondersteunen. Voor het monitoren van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen zijn vragen geformuleerd met betrekking tot het aantal en type van deze voorzieningen, hun activiteiten en producten, het gebruik ervan en de organisatie en financiering. Voor het monitoren van de consultatievoorzieningen palliatieve zorg zijn vragen geformuleerd met betrekking tot het aantal en type van deze voorzieningen, hun activiteiten en producten, het aantal geleverde consultaties en over de organisatie en financiering van deze voorzieningen. Ook was de vraag hoe de afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra vorm geven aan de regionale consultatiefunctie. Voor het monitoren van de afdelingen palliatieve zorg zijn vragen geformuleerd over hoeveel en welke van de negen Integrale Kankercentra een afdeling palliatieve zorg hebben gerealiseerd, wat hun activiteiten en producten zijn en hoe de organisatie en financiering er uit zien. Tot slot is er een overall-vraag die betrekking heeft op alle voornoemde aspecten, namelijk: worden de door VWS beoogde doelstellingen van de beleidsmaatregelen op het gebied van de palliatieve zorg gerealiseerd? Middels schriftelijke vragenlijsten bij de drie onderzoekseenheden worden op drie momenten (telkens voorjaar 2004, 2005 en 2006) data verzameld. Dit rapport bevat de bevindingen van de eerste monitorronde in het voorjaar De respons op de vragenlijsten bedroeg 70% bij de palliatieve terminale zorgvoorzieningen, 83% bij de consultatievoorzieningen en 100% bij de afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra. Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

8 De conclusies met betrekking tot de palliatieve terminale zorgvoorzieningen (PTZvoorzieningen) zijn: Voorjaar 2004 zijn er waarschijnlijk 191 PTZ-voorzieningen en het aantal PTZbedden is ruim 700. Tevens zijn er nog tientallen palliatieve zorgvoorzieningen in oprichting. Er is diversiteit in types PTZ-voorzieningen, maar de bestaande naamgevingen en typeringen zijn niet duidelijk onderscheidend. De geboden zorg is overal multidisciplinair van aard. De gemiddelde ligduur is circa 30 dagen en het bedbezettingspercentage ligt waarschijnlijk tussen de 61 en 73%. Negentig procent van de PTZ-voorzieningen is onderdeel van een netwerk palliatieve zorg. PTZ-voorzieningen maken van meerdere financieringsbronnen gebruik, waaronder de door VWS ingestelde financieringsbronnen als de subsidieregeling Coördinatiekosten Vrijwillige Thuiszorg en Mantelzorgondersteuning en de 90 opslag voor palliatieve zorg in verpleeg- en verzorgingshuizen. Driekwart van de PTZ-voorzieningen ervaart problemen op het financiële vlak. De conclusies met betrekking tot de consultatievoorzieningen palliatieve zorg zijn: Voorjaar 2004 zijn er 36 operationele consultatievoorzieningen palliatieve zorg en zeven nog in oprichting. In bijna alle consultatievoorzieningen zijn er consulenten vanuit de medische en de verpleegkundige disciplines, soms aangevuld met professionals van andere disciplines. Er zijn grote verschillen per consultatievoorziening in schaalgrootte, werkgebied en aantal consulten. Alle negen afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra werken aan de opbouw van een regionale consultatiefunctie. Er is veel in ontwikkeling op het gebied van consultatie, met name ten aanzien van het creëren van samenhang in de diverse voorzieningen. In 2003 zijn minimaal 3200 consultaties verleend en het aantal consultaties lijkt groeiende. De consultaties betroffen meestal lichamelijke problemen van patiënten. De consultaties gebeuren overwegend telefonisch, maar bedside consulten komen ook voor. Het kwaliteitskader van de Vereniging van Integrale Kankercentra omtrent consultatie is een vrij breed aanvaard document. Veel consultatievoorzieningen geven zichzelf een goede score op de kwaliteitscriteria uit dat kwaliteitskader. Veel consultatievoorzieningen hebben de weg naar de Integrale Kankercentra en de daar beschikbare consultatiebudgetten reeds gevonden, maar er wordt ook beroep gedaan op diverse andere financieringsbronnen. Veel consultatievoorzieningen zeggen financieringsmoeilijkheden te hebben. 8 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

9 De conclusies met betrekking tot de afdelingen palliatieve zorg bij de Integrale Kankercentra zijn: Alle negen Integrale Kankercentra hebben per 1 januari 2004 een operationele afdeling palliatieve zorg. De bemensing van de afdelingen palliatieve zorg bestaat voor een groot deel uit de medewerkers afkomstig van de voormalige COPZ-en. De afdelingen palliatieve zorg zijn in het voorjaar 2004 inmiddels zeer actief met de hen opgelegde taken. De afdelingen palliatieve zorg werken samen met alle relevante partners in de regio, waarbij een klemtoon ligt op samenwerking met de bestaande netwerken en consultatieteams palliatieve zorg. Sommigen hebben ook samenwerking met provinciale overheden. Op het terrein van deskundigheidsbevordering zijn voorjaar 2004 reeds veel professionals bereikt. De regionale consultatiefunctie is in alle IKC-regio s nog volop in ontwikkeling. De registratiefunctie van de consultaties palliatieve zorg is eveneens nog in ontwikkeling. De afdelingen palliatieve zorg ervaren de financiering als voldoende. Bij het oprichten van de afdelingen palliatieve zorg werd het enthousiasme en gemotiveerdheid bij de betrokken personen en partijen als zeer bevorderlijk ervaren. De laattijdige besluitvorming over de financiering van de afdelingen palliatieve zorg werd als een erg belemmerende factor ervaren. De afdelingen palliatieve zorg ervaren de erfenis van de opgeheven COPZ-en als erg welkom. Conclusies met betrekking tot de mate waarin beleidsdoelstellingen van het Ministerie van VWS voorjaar 2004 worden gerealiseerd, zijn: Er is een ruim aanbod aan palliatieve terminale zorgvoorzieningen, waarvan, conform het beleid van VWS, de meeste onderdeel zijn van een netwerk palliatieve zorg. Ondanks de beleidsmaatregelen op financieel terrein, melden driekwart van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen nog financiële problemen. Alle zorgverleners in Nederland hebben, conform het beleid van VWS, de mogelijkheid een beroep te doen op consultatie voor problemen op het gebied van palliatieve zorg. Er is nog een grote variatie in de werkwijze en organisatie van de consultatievoorzieningen; ook worden nog problemen met de financiering genoemd. De afdelingen palliatieve zorg bij de Integrale Kankercentra zijn, conform het beleid van VWS, operationeel en hebben hun taak van algemene coördinatie en regionale ondersteuning voor alle aanbieders en betrokken bij de palliatieve zorg vorm gegeven. Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

10 10 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

11 Lijst met afkortingen Omwille van de leesbaarheid wordt in het verdere rapport gebruik gemaakt van een aantal afkortingen: PTZ-voorziening: PTZ-bed: BTH: HCH: KIN: VPL: VZH: ZKH: AND: COPZ: IKC: VIKC: CVTM: palliatieve terminale zorgvoorziening bed in een palliatieve terminale zorgvoorziening bijna thuis huis high care hospice kinderhospice palliatieve unit bij een verpleeghuis palliatieve unit bij een verzorgingshuis/woonzorgcentrum palliatieve unit bij een ziekenhuis palliatieve terminale zorgvoorzieningen die niet ondergebracht wilden worden als BTH, HCH, KIN, VPL, VZH of ZKH Centra voor Ontwikkeling van de Palliatieve Zorg Integraal Kankercentrum Vereniging van Integrale Kankercentra subsidieregeling Coördinatiekosten Vrijwillige Thuiszorg en Mantelzorgondersteuning Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

12 12 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

13 1 Achtergrond In de jaren 90 nam in Nederland de maatschappelijke en politieke belangstelling voor palliatieve zorg van terminale patiënten sterk toe. De discussies in binnen- en buitenland over het euthanasievraagstuk in relatie tot de kwaliteit van zorg voor stervenden, evenals de vergrijzing van de Nederlandse bevolking waren mede debet aan de groeiende aandacht voor palliatieve zorg. Onder palliatieve zorg wordt in dit rapport verstaan: een intensieve vorm van zorg, die niet gericht is op genezing, maar op het verminderen van lijden en het verbeteren van kwaliteit van leven in de laatste levensfase. Palliatieve zorg is meer dan pijn- en symptoombestrijding en richt zich op de zorg voor de mens zelf in zijn of haar ziekte. Deze vorm van zorg is daarom sterk verbonden met respect voor individuele behoeften en wensen. De kunst van goede palliatieve zorg is dat alle zorgverleners samen proberen lasten en pijn zodanig te verminderen dat de patiënt ruimte krijgt voor wat hij of zij in de laatste levensfase nog wil doen (Ministerie van VWS, 20 december 2001). Om de palliatieve zorgverlening te ondersteunen en richting te geven, heeft het Ministerie van VWS eind jaren 90 een stimuleringsprogramma geïnitieerd (Ministerie van VWS, 18 april 1996; Ministerie van VWS, 3 mei 1999). Het programma kende de volgende drie afzonderlijke trajecten: - stimuleren van onderzoek, innovatieve projecten en experimenten vanuit ZorgOnderzoek Nederland; - stimuleren en ontwikkelen van palliatieve zorg vanuit zes academische centra: de Centra voor Ontwikkeling van Palliatieve Zorg; - stimuleren van de integratie van palliatieve terminale zorgvoorzieningen in de reguliere gezondheidszorg door de Projectgroep Integratie Hospicezorg. Naar aanleiding van de adviesrapporten van de Toetsingscommissie COPZ en van de Projectgroep Integratie Hospicezorg, zijn vanuit het Ministerie van VWS standpunten geformuleerd die een kader boden aan het overheidsbeleid op het terrein van palliatieve zorg (Ministerie van VWS, 20 december 2001, 11 maart 2002, 21 november 2002, 10 februari 2003, 20 oktober 2003). Een belangrijk uitgangspunt van het Ministerie van VWS is dat palliatieve zorg rekening dient te houden met de wensen, behoeften en voorkeuren van de mensen in de terminale fase en hun naasten. Een ander uitgangspunt van VWS is dat palliatieve zorg GEEN apart en onderscheiden onderdeel van de gezondheidszorg is en dat palliatieve zorg zoveel mogelijk onderdeel moet uitmaken van de reguliere zorg; generalistische hulpverleners en instellingen moeten in staat zijn om goede palliatieve zorg te leveren. Om dit mogelijk te maken vindt VWS dat generalistische hulpverleners mogelijkheden moeten hebben voor ondersteuning en advisering en voor het bevorderen van hun kennis en vaardigheden. Om de kwaliteit van de zorg te verbeteren moet de kennis, inzicht en Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

14 ervaring van palliatieve zorg gebundeld en toegankelijk gemaakt worden. Met betrekking tot de organisatie stelt VWS zich op het standpunt dat voorzieningen die een rol spelen op het gebied van de palliatieve terminale zorg (meer) moeten samenwerken. Hiertoe dienen ze onderdeel te zijn van (eventueel nog op te richten) netwerken palliatieve zorg. Deze netwerken palliatieve zorg moeten een verbinding maken tussen de verschillende zorgaanbieders en moeten inzicht verschaffen in de wensen en behoeften van de terminale patienten. VWS hecht ook belang aan de ondersteuning van de palliatieve zorg op regionaal niveau. Hiertoe dienen bij de negen Integrale Kankercentra afdelingen palliatieve zorg opgericht te worden. Deze afdelingen dienen de regionale ondersteuningsfunctie over te nemen van de zes Centra voor Ontwikkeling van de Palliatieve Zorg, die per 1 januari 2004 ophouden te bestaan. De voornaamste rol van de afdelingen palliatieve zorg bij de Integrale Kankercentra is ondersteunend en faciliterend te zijn voor alle instellingen en aanbieders van palliatieve zorg in hun regio. Ook dienen ze de beschikbare kennis te bundelen en beschikbaar te stellen en te werken aan continue kwaliteitsverbetering, als ook de netwerken palliatieve zorg te ondersteunen. De Integrale Kankercentra hebben verder als taak een goed toegankelijk aanbod van consultatiemogelijkheden voor zorgverleners te realiseren. Het Ministerie heeft geen blauwdruk neergelegd voor de invulling van deze consultatiefunctie en deze kan per IKC-regio verschillen. VWS vindt het belangrijk dat de bestaande consultatieteams palliatieve zorg, voor zover dat nu nog niet het geval is, aansluiting zoeken bij de Integrale Kankercentra. De planning van zorg(voorzieningen) is volgens VWS geen taak van de netwerken. Ook de afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra hebben geen regierol voor de planning van het aanbod, patiëntenstromen en netwerken. Het Ministerie meent dat er hiervoor voldoende instrumentarium op regionaal niveau aanwezig is. Qua financiering, besliste het Ministerie van VWS dat verpleeg- en verzorgingshuizen vanaf 1 juli 2002 gebruik kunnen maken van een toeslag van maximaal 90 per dag en per verzorgingsplaats (de 90 maatregel). Om in aanmerking te komen voor die toeslag is deelname aan een netwerk palliatieve zorg verplicht, evenals het hebben van een speciale palliatieve unit. Hiernaast werd het budget verhoogd van de subsidieregeling Coördinatiekosten Vrijwillige Thuiszorg en Mantelzorgondersteuning (CVTM) om de kosten die palliatieve terminale zorgvoorzieningen en andere lokale vrijwilligersorganisaties maken voor de coördinatie van hun vrijwilligers beter te dekken. Aan beide maatregelen werd de eis verbonden dat de PTZ-voorzieningen onderdeel zijn van een netwerk palliatieve zorg om zo de integratie in de reguliere zorg te versterken. Tevens verwacht het Ministerie van VWS dat door de modernisering van de AWBZ, met ingang van 1 april 2003, het makkelijker zal worden voor hospices en bijna thuis huizen om toegelaten te worden voor het verstrekken van bepaalde functies. Voor het opzetten van de afdelingen palliatieve zorg bij de Integrale Kankercentra en voor het ontwikkelen van een regionale consultatiefunctie door die afdelingen heeft VWS via het College Tarieven Gezondheidszorg (CTG) een budget toegekend aan de negen Integrale Kankercentra. 14 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

15 2 Vraagstellingen Door middel van een monitoronderzoek wil het Ministerie van VWS bij een groot deel van de genomen beleidsmaatregelen op het terrein van palliatieve zorg nagaan hoe deze in de praktijk gestalte krijgen. Het Ministerie van VWS heeft aangegeven dat in de monitor met name aandacht moet zijn voor de uitwerking van beleidsmaatregelen die betrekking hebben op: palliatieve terminale zorgvoorzieningen, onder meer in relatie tot de door VWS beoogde integratie van die palliatieve terminale zorgvoorzieningen in netwerken van palliatieve-zorgaanbieders; regionale en lokale consultatieteams op het terrein van palliatieve zorg; afdelingen palliatieve zorg die de binnen Integrale Kankercentra moeten worden opgezet. De monitor betreft een beschrijvend onderzoek met een longitudinaal design. Er zijn drie meetmomenten, telkens in het voorjaar van 2004, 2005 en In de monitor ligt vooral de nadruk op aspecten van organisatie en financiering.gegevens die inzicht geven in de feitelijke kwaliteit van zorg of kwaliteit van consultatie zijn (in overleg met VWS) niet meegenomen in de monitor. Ook heeft VWS aangegeven dat beleidsmaatregelen die betrekking hebben op een landelijk ondersteuningspunt (inmiddels operationeel onder de naam AGORA) buiten de scope van de monitor moeten vallen. De uitwerking van beleidsmaatregelen gericht op vrijwilligers in de terminale zorg of op netwerken van palliatieve zorgaanbieders worden eveneens op verzoek van VWS grotendeels buiten de monitor gehouden. De reden daarvoor is dat het College voor Zorgverzekeringen een monitor op dit terrein heeft uitgezet en overlap met deze monitor voorkomen moet worden. Voor het monitoren van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen zijn de volgende vragen geformuleerd: - Hoeveel en welke palliatieve terminale zorgvoorzieningen zijn er? - Welke activiteiten en producten hebben die palliatieve terminale zorgvoorzieningen? - In welke mate wordt gebruik gemaakt van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen? - Hoe zien de organisatie en financiering van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen eruit? Voor het monitoren van de consultatievoorzieningen palliatieve zorg zijn de volgende vragen geformuleerd: - Hoeveel en welke consultatievoorzieningen zijn er? Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

16 - Welke activiteiten en producten hebben de consultatievoorzieningen? - Wat is de kwantiteit en aard van de consultaties? - Hoe zien de organisatie en financiering van de consultatievoorzieningen eruit? - Welke factoren bevorderen of belemmeren het functioneren van de consultatievoorzieningen? - Hoe geven de afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra vorm aan de regionale consultatiefunctie? Voor het monitoren van de afdelingen palliatieve zorg van de Integrale Kankercentra zijn de volgende vragen geformuleerd: - Hoeveel en welke van de negen Integrale Kankercentra hebben een afdeling palliatieve zorg gerealiseerd? - Welke activiteiten en producten hebben de afdelingen palliatieve zorg? - Hoe zien de organisatie en financiering van die afdelingen palliatieve zorg eruit? - Welke factoren bevorderen of belemmeren het functioneren van de afdelingen palliatieve zorg? Tot slot is er een overall-vraag die betrekking heeft op alle voornoemde aspecten, namelijk: - Worden de door het Ministerie van VWS beoogde doelstellingen van de beleidsmaatregelen op het gebied van de palliatieve zorg gerealiseerd? Deze overall vraag wordt telkens besproken in het discussiegedeelte van ieder resultaatonderdeel en in het slothoofdstuk. 16 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

17 3 Palliatieve terminale zorgvoorzieningen 3.1 Vragen & Methode Voor dit onderzoek is uitgegaan van de volgende definitie: Een palliatieve terminale zorgvoorziening is een zelfstandige instelling of een afzonderlijke unit binnen een instelling met als hoofddoel palliatieve terminale zorg te bieden aan mensen, die een levensverwachting hebben van minder dan drie maanden. De palliatieve terminale zorg die gegeven wordt aan mensen in hun eigen huis door huisartsen, wijkverpleegkundigen, vrijwilligers etc valt dus buiten de scope van de monitor. Voor het monitoren van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen zijn de volgende vragen geformuleerd: - Hoeveel en welke palliatieve terminale zorgvoorzieningen zijn er? - Welk aanbod en welke activiteiten en producten hebben die palliatieve terminale zorgvoorzieningen? - In welke mate wordt gebruik gemaakt van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen? - Hoe zien de organisatie en financiering van de palliatieve terminale zorgvoorzieningen eruit? Voor de ondervraging van contactpersonen van PTZ-voorzieningen, is een vragenlijst ontwikkeld. Deze lijst is tot stand gekomen in overleg met VWS, de begeleidingscommissie en contactpersonen van (koepelorganisaties van) PTZ-voorzieningen. Ook is bij de ontwikkeling geleund op vragenlijsten die door andere instanties (onder meer AGORA, Provincie Gelderland en Netwerk Palliatieve Zorg Den Haag) eerder bij PTZvoorzieningen waren afgenomen. In april 2004 zijn contactpersonen van 269 voorzieningen benaderd waarvan bekend was of vermoed werd dat zij als palliatieve terminale zorgvoorziening functioneerden en aan onze definitie voldeden. De adressenlijst was samengesteld na consultatie van de websites en de links hiervan, aanschrijven van alle zorgkantoren, het College voor Tarieven in de Gezondheidszorg, AGORA, Arcares, Vrijwilligers Terminale Zorg, Vrijwilligers Hospicezorg Nederland, Associatie van High Care Hospices, via tips op congressen en persoonlijk netwerk en op basis van beperkte internet-searches via Google. Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

18 Aan de contactpersonen werd gevraagd de schriftelijke vragenlijst in te vullen. De contactpersonen die half mei 2004 nog niet hadden gereageerd, werden via 'telefonische reminders' herinnerd aan het vragenlijstonderzoek. 3.2 Respons Er zijn 269 organisaties aangeschreven waarvan vermoed werd dat ze palliatieve terminale zorg verleenden en aan onze definitie voldeden. Achteraf bleek er een aantal dubbelingen in het adresbestand te zitten, omdat sommige organisaties onder verschillende namen en/of op andere adressen bij onze opsporingsbronnen vermeld stonden, waardoor het aantal effectief aangeschrevenen 258 bedraagt. Ook zijn er organisaties met verschillende locaties; met name speelt dit bij verpleeghuizen, verzorgingshuizen en woonzorgcentra. Sommige van die zorggroepen bieden palliatieve terminale zorg, c.q. hebben palliatieve units op meerdere locaties. Voor zover ons bekend, werd aan elke locatie waar vermoedelijk een palliatieve unit was, een vragenlijst gestuurd. Van drie van die organisaties (met respectievelijk twee, twee en vier locaties) kwam als reactie dat ze als één eenheid wilden beschouwd worden, ook als ze over meerdere palliatieve units beschikten. De wens van deze organisaties is gerespecteerd en zijn dus als één onderzoekseenheid beschouwd. Er kwamen nog vier reacties van stichtingen, c.q. (koepel)organisaties die zelf geen palliatieve zorg verlenen, maar palliatieve terminale zorgvoorzieningen ondersteunen of helpen bij het oprichten. Ook kwamen er nog twee reacties van organisaties die pertinent geen palliatieve terminale zorg leveren, maar wel eens hebben deelgenomen aan een studiedag over palliatieve zorg en wellicht zo in het adresbestand terecht zijn gekomen. De doelpopulatie van mogelijke PTZ-voorzieningen komt hierdoor op 247. Er kwam respons van 174 van de 247 voorzieningen (70.4%). Wie zijn de non-respondenten? Er zijn geen aanwijzingen dat de non-respondenten abusievelijk aangeschreven zouden zijn. De 73 non-respondenten zijn hoogstwaarschijnlijk allemaal (actuele of toekomstige) palliatieve terminale zorgvoorzieningen: 27 zijn in ieder geval bekend bij een zorgkantoor, omdat ze een aanvraag voor de 90 maatregel hebben ingediend of hebben gekregen en 41 stonden in januari 2004 op de website van AGORA vermeld bij de PTZvoorzieningen en alle overige stonden vermeld op een van de ledenlijsten van Vrijwilligers Hospicezorg Nederland, Vrijwilligers Terminale Zorg Nederland, Focaris of op de Arcares lijst van leden met een PTZ-voorziening. Van de 73 non-respondenten is een aantal kenmerken verzameld, gebaseerd op de gegevens die op onze zoekbronnen vermeld stonden of op basis van gegevens die via web searches zijn gevonden. Voor zover bekend bij de bronbestanden zou de non-responsgroep, qua type, bestaan uit: 18 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

19 Tabel 3.1 Non-respondenten naar type PTZ-voorziening Type Aantal Bijna thuis huis 11 High care hospice 8 Kinderhospice 2 Palliatieve unit in verpleeghuis 27 Palliatieve unit in verzorgingshuis 24 Palliatieve unit in ziekenhuis 1 Totaal 73 Ook is ingeschat hoeveel bedden palliatieve zorg niet in het onderzoek betrokken zijn: van zeventien instellingen zijn geen nadere gegevens omtrent het aantal palliatieve plaatsen gevonden; bij acht aangeschrevenen blijkt het om initiatieven in oprichting te gaan. Van de overige 48 waren wel gegevens beschikbaar: ze zouden in totaal beschikken over 192 palliatieve plaatsen met gemiddeld vier plaatsen per instelling. Voor het inschatten van het totaal aantal palliatieve bedden in Nederland, kan dus voorzichtig uitgegaan worden van circa 200 additionele plaatsen uit deze non-respons groep. Tot slot zij opgemerkt dat er zomer 2004 inmiddels weer nieuwe PTZ-voorzieningen (soms nog in oprichting) zijn verschenen op bijvoorbeeld de ledenlijst van de Vrijwilligers Hospicezorg Nederland, die nog niet op de in het onderzoek gebruikte adreslijst stonden. Wie zijn de respondenten? Bij de 174 respondenten geven er 43 aan nog in de oprichtingsfase te verkeren. Velen verwachten in de loop van 2004 of 2005 operationeel te worden. Het gaat zowel om bijna thuis huizen en high care hospices, als om units bij verpleeg- en verzorgingshuizen in oprichting. Dan zijn er tien respondenten die aangeven geen palliatieve terminale zorg te verlenen of plannen hiertoe te hebben. Dit is opmerkelijk, omdat een aantal wel op de lijst van palliatieve zorgvoorzieningen van AGORA staat (4x), en/of een drietal volgens opgave van de zorgkantoren wel geld ontvangen/gevraagd hebben van de zogenaamde 90 maatregel voor palliatieve units in verpleeg- of verzorgingshuizen (3x) en/of enkele vermeld staan als palliatieve terminale zorgaanbieders op websites en lijsten van Arcares, palliatieve netwerken of Integrale Kankercentra. Twee van deze tien zijn Mappo Mondo huizen (kindertehuizen van het Rode Kruis): zij beschouwen zichzelf niet als een PTZvoorziening, maar uitdrukkelijk als een huis voor ernstig zieke kinderen (waaronder ook kinderen met een terminale aandoening). Van de resterende 121 respondenten die aangeven wel palliatieve terminale zorg te bieden, geven negentien aan niet aan de definitie te voldoen. Dit zijn bijna allemaal verpleeg- of verzorgingshuizen, die wellicht geen afzonderlijke PTZ-unit hebben. Toch blijkt uit de informatie verstrekt door de zorgkantoren, dat minimaal acht van die verpleeg- en of verzorgingshuizen een aanvraag voor de 90 maatregel hebben ingediend Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL

20 en/of gekregen. Dit is opmerkelijk omdat het beleid van de zorgkantoren (Zorgverzekeraars Nederland, 2004) uitgaat van strengere criteria voor een palliatieve unit dan in de definitie van de monitorvragenlijst is gebruikt. De criteria van Zorgverzekeraars Nederland zijn onder andere: patiënt is van buiten de instelling afkomstig, indicatie van een Regionaal Indicatie Orgaan voor verblijf-met-zorg, minimale omvang PTZvoorziening van vier tot zes plaatsen en de betreffende instelling is lid van een netwerk palliatieve zorg. Ook komen verschillende van deze instellingen voor op de lijst van AGORA van PTZ-voorzieningen. Al met al betekent dit dat er 102 instellingen over zijn die aangeven palliatieve zorg te leveren en die aan onze definitie voldoen. De meeste verdere analyses zullen gebaseerd worden op die 102 instellingen die zeggen palliatieve terminale zorg te leveren, aan de definitie te voldoen en operationeel te zijn in april Tabel 3.2 Operationele status van de respondent voorzieningen Respondenten N=174 In oprichting 43 Zeggen geen palliatieve zorg te leveren 10 Leveren wel palliatieve zorg, maar zeggen niet aan de definitie te voldoen 19 Leveren palliatieve zorg, voldoen aan definitie en zijn operationeel in april Aanbod Aantal en type PTZ-voorzieningen en PTZ-bedden Het is niet mogelijk om een precies antwoord te geven op de vraag hoeveel PTZ-voorzieningen er zijn. Gelet op wat hiervoor is beschreven bij de respons, is het aantal alleen te schatten. In de eerste plaats is er van uitgegaan dat de non-respondenten ook werkelijk PTZvoorzieningen zijn of plannen hiertoe hebben (misschien leidt dit tot een kleine overschatting). Als tweede gaan we er van uit dat de respondenten die zeggen geen palliatieve zorg te leveren dan ook geen PTZ-voorziening betreffen, hoewel daar bijvoorbeeld bij de Mappa Mondo Huizen argumenten tegen te geven zijn (misschien leidt dit tot een onderschatting). Het aantal bedden bij de respondenten is gebaseerd op de opgave van henzelf in de monitorvragenlijst. Het aantal bedden bij de non-respondenten is zo goed mogelijk ingeschat op basis van de gegevens van de AGORA website, of van de website van de zorginstellingen zelf, of op basis van de opgave van het zorgkantoor. Voor de voorzieningen in oprichting zijn geen bedden gerekend. 20 Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2004

Verscheidenheid en capaciteitsbenutting in palliatieve terminale zorgvoorzieningen

Verscheidenheid en capaciteitsbenutting in palliatieve terminale zorgvoorzieningen Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2004. De gegevens mogen met bronvermelding (P. Mistiaen, A.L. Francke, Verscheidenheid en capaciteitsbenutting in palliatieve terminale zorgvoorzieningen, NIVEL

Nadere informatie

Monitor Palliatieve Zorg

Monitor Palliatieve Zorg Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2005. De gegevens mogen met bronvermelding (P. Mistiaen, T.J. van Hasselt, A.L. Francke, Monitor Palliatieve Zorg, NIVEL 2005) worden gebruikt. Gezien het openbare

Nadere informatie

ZORG VOOR STERVENDEN

ZORG VOOR STERVENDEN ZORG VOOR STERVENDEN TOEKOMST PALLIATIEVE ZORG IN NEDERLAND overheidsbeleid en strategie Cilie Alberda November 2006 Inhoud presentatie Tweedelige inhoud A. Waar staan we nu Toekomstig beleid B. Politiek

Nadere informatie

Tussentijds verslag experiment screen to screen

Tussentijds verslag experiment screen to screen Tussentijds verslag experiment screen to screen Rapportage Januari, 2006 J.T. Bos A.L. Francke Postadres Postbus 8258, 3503 RG Utrecht Bezoekadres Oudlaan 4, 3515 GA Utrecht www.actiz.nl 1 T (030) 273

Nadere informatie

Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit TvZ Tijdschrift voor verpleegkundigen 2012, nr. 2

Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit TvZ Tijdschrift voor verpleegkundigen 2012, nr. 2 Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit TvZ Tijdschrift voor verpleegkundigen 2012, nr. 2 Nog steeds veel behoefte aan extra scholing levenseindezorg In 2002 is het landelijke Panel

Nadere informatie

NOTITIE PALLIATIEVE TERMINALE ZORG VOOR DE REGIO S DWO EN NWN. Februari 2009. Zorgkantoor DWO/NWN

NOTITIE PALLIATIEVE TERMINALE ZORG VOOR DE REGIO S DWO EN NWN. Februari 2009. Zorgkantoor DWO/NWN NOTITIE PALLIATIEVE TERMINALE ZORG VOOR DE REGIO S DWO EN NWN Februari 2009 Zorgkantoor DWO/NWN Inhoudsopgave Voorwoord 2 Hoofdstuk 1: Wat is palliatieve terminale zorg? 3 Hoofdstuk 2: Uitgangspunten palliatieve

Nadere informatie

Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard Vastgesteld 28 februari 2007

Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard Vastgesteld 28 februari 2007 Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard 1. Inleiding In 2005 is het Netwerk Palliatieve Zorg Hoelsche Waard (NPZ HW) gestart met als doel het optimaliseren van de kwaliteit van de palliatieve

Nadere informatie

Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente

Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente p/a Livio, afdeling Stafzorg Postbus 379, 7500 AJ Enschede Tel: 053-4881200 Email: h.mulder@livio.nl Website: http://palliatieftwenteoost.ikcnet.nl

Nadere informatie

AFKORTINGEN IN TABELLEN

AFKORTINGEN IN TABELLEN VERANTWOORDING Dit document bevat de tabellen waarop het volgende artikel gebaseerd is: Veer, A.J.E. de, Francke, A.L. Verpleegkundigen positief over bevorderen van zelfmanagement. TVZ: Tijdschrift voor

Nadere informatie

Samenwerking tussen Stichting Elisabeth en Thuiszorg Breda

Samenwerking tussen Stichting Elisabeth en Thuiszorg Breda Zorghotel Breda Samenwerking tussen Stichting Elisabeth en Thuiszorg Breda Februari 2006 Antoinette Bolscher, RIGO Research en Advies Stichting Elisabeth en Stichting Thuiszorg Breda hebben gezamenlijk

Nadere informatie

Netwerk palliatieve terminale zorg in Oostelijk Zuid-Limburg

Netwerk palliatieve terminale zorg in Oostelijk Zuid-Limburg Netwerk palliatieve terminale zorg in Oostelijk Zuid-Limburg Visie op Palliatieve Terminale Zorg in Oostelijke Zuid-Limburg en de rol van het netwerk PTZ Inleiding Mensen die terminaal zijn terminale patiënten

Nadere informatie

AWBZ en tandheelkundige hulp

AWBZ en tandheelkundige hulp CVZ 75/14 ONTWERP Rapport AWBZ en tandheelkundige hulp Op.. april 2003 uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR FINANCIËLE KNELPUNTEN BIJ VOORZIENINGEN VOOR PALLIATIEVE TERMINALE ZORG EINDRAPPORTAGE. Utrecht, 10 augustus 2006 Joining Minds

ONDERZOEK NAAR FINANCIËLE KNELPUNTEN BIJ VOORZIENINGEN VOOR PALLIATIEVE TERMINALE ZORG EINDRAPPORTAGE. Utrecht, 10 augustus 2006 Joining Minds ONDERZOEK NAAR FINANCIËLE KNELPUNTEN BIJ VOORZIENINGEN VOOR PALLIATIEVE TERMINALE ZORG EINDRAPPORTAGE Utrecht, 10 augustus 2006 Berenschot Joining Minds INHOUD Blz. 1. ACHTERGROND VAN EN AANLEIDING TOT

Nadere informatie

Hospice De Wingerd. Heen en weer geslingerd Zonder rust noch duur Was ik maar een wingerd Had ik maar een muur. A. Roland Holst

Hospice De Wingerd. Heen en weer geslingerd Zonder rust noch duur Was ik maar een wingerd Had ik maar een muur. A. Roland Holst Hospice De Wingerd Hospice De Wingerd Heen en weer geslingerd Zonder rust noch duur Was ik maar een wingerd Had ik maar een muur. A. Roland Holst De Wingerd is een kleinschalige zorgvoorziening, gelegen

Nadere informatie

Keten Palliatieve Zorg

Keten Palliatieve Zorg Keten Palliatieve Zorg Wat is palliatieve zorg? Palliatieve zorg begint wanneer iemand te horen heeft gekregen dat hij/zij ongeneeslijk ziek is en behandeling niet meer mogelijk is. Dat is een harde boodschap

Nadere informatie

Waar vindt terminale zorg plaats? Terminale zorg bij u thuis

Waar vindt terminale zorg plaats? Terminale zorg bij u thuis Terminale Zorg Wanneer u en uw naasten deze folder onder ogen krijgen, heeft u van uw behandelend arts te horen gekregen dat u ongeneeslijk ziek bent en uw levensverwachting beperkt is. De behandeling

Nadere informatie

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Driekwart van de Nederlanders brengt de laatste fase van zijn leven door in een verpleeg- of verzorgingshuis, of met ondersteuning van thuiszorg. Verantwoorde zorg

Nadere informatie

Voor palliatieve zorg op maat

Voor palliatieve zorg op maat hospice de Populier Voor palliatieve zorg op maat Afscheid van het leven wordt beschouwd als een onderdeel van het leven. Daarmee krijgt ook palliatieve zorg steeds meer een plek in de samenleving. Hospice

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging GVT-team Gespecialiseerde Verpleging Gespecialiseerde Verpleging: liever thuis dan in het ziekenhuis Infuus inbrengen, pijnbestrijding De Gespecialiseerde Verpleging Thuiszorgtechnologie van Cordaan- Thuiszorg

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Hospice Oudewater 2015

Beleidsplan Stichting Hospice Oudewater 2015 Beleidsplan Stichting Hospice Oudewater 2015 1. Inleiding. Het initiatief om te komen tot de oprichting van een hospice in de gemeente Oudewater stamt uit 2009. Deze wens, om in Oudewater te komen tot

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word...

Wat als ik niet meer beter word... Wat als ik niet meer beter word... 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en voor hen die betrokken zijn bij een ziek familielid of een andere zieke naaste waarvan het levenseinde

Nadere informatie

Als genezing niet meer mogelijk is

Als genezing niet meer mogelijk is Algemeen Als genezing niet meer mogelijk is www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG043 / Als genezing niet meer mogelijk is / 06-10-2015 2 Als

Nadere informatie

Onderzoek palliatieve zorg stadsgewest Breda

Onderzoek palliatieve zorg stadsgewest Breda nderzoek palliatieve zorg stadsgewest Breda Inleiding De stuurgroep palliatieve zorg heeft medio 2005 besloten een onderzoek te doen in de regio stadsgewest Breda naar de vraag of er gelet op de behoefte

Nadere informatie

Thuis in de laatste levensfase. Regionaal centrum voor palliatieve terminale zorg

Thuis in de laatste levensfase. Regionaal centrum voor palliatieve terminale zorg Thuis in de laatste levensfase Regionaal centrum voor palliatieve terminale zorg Wat is Hospice De Winde? Hospice De Winde is onderdeel van Zorggroep Solis. Zorggroep Solis verleent sinds 1267 zorg aan

Nadere informatie

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant Jaarplan Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant 1 Aansluitend op de doelstellingen van het beleidsplan van het netwerk staan de volgende activiteiten

Nadere informatie

Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ

Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ Onderzoeksrapport Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ Op 19 juni 2006 uitgebracht aan het hoofd van de afdeling Geschillen van het College voor zorgverzekeringen Uitgave College voor zorgverzekeringen

Nadere informatie

Activiteitenplan 2012

Activiteitenplan 2012 Activiteitenplan 2012 Inleiding De netwerken palliatieve zorg maken, samen met stichting Agora, IKNL en kenniscentra palliatieve zorg, onderdeel uit van de ondersteuningsstructuur. Ten aanzien van de taken

Nadere informatie

Meningen van verpleegkundigen en verzorgenden over de complexiteit van zorg Factsheet Panel Verpleegkundigen en Verzorgenden, april 2007

Meningen van verpleegkundigen en verzorgenden over de complexiteit van zorg Factsheet Panel Verpleegkundigen en Verzorgenden, april 2007 LEVV Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging Meningen van verpleegkundigen en verzorgenden over de complexiteit van zorg Factsheet Panel Verpleegkundigen en Verzorgenden, april 2007 De meeste

Nadere informatie

Verpleegkundigen positief over bevorderen van zelfmanagement

Verpleegkundigen positief over bevorderen van zelfmanagement Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit TvZ Tijdschrift voor verpleegkundigen 2013, nr. 2 Bijbehorende tabellen zijn te vinden in: tabellenboek bij artikel over verpleegkundigen

Nadere informatie

Plan van Aanpak Palliatieve Zorg (2008-2010) Plan van Aanpak Palliatieve Zorg 2008-2010

Plan van Aanpak Palliatieve Zorg (2008-2010) Plan van Aanpak Palliatieve Zorg 2008-2010 Plan van Aanpak Palliatieve Zorg 2008-2010 1 1. Inleiding Voorgeschiedenis In 1998 besloot het ministerie van VWS tot het uitvoeren van een stimuleringsprogramma palliatieve zorg. Het programma bestond

Nadere informatie

Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering

Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering Behorende

Nadere informatie

De Transferverpleegkundige

De Transferverpleegkundige De Transferverpleegkundige In het Lievensberg ziekenhuis wordt veel aandacht besteed aan de kwaliteit van zorg. Daaronder valt ook de zorg, die nodig is na een ziekenhuisopname. De transferverpleegkundige

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. 2. Inleiding. 3. Grondslag, missie en visie. 4. Doelstelling. 5. Uitwerking van de doelstelling. 6. Doelgroep. 7.

INHOUDSOPGAVE. 2. Inleiding. 3. Grondslag, missie en visie. 4. Doelstelling. 5. Uitwerking van de doelstelling. 6. Doelgroep. 7. Beleidsplan Hospice Nijkerk e.o. 2013 t/m 2015 INHOUDSOPGAVE 1. Historie 2. Inleiding 3. Grondslag, missie en visie 4. Doelstelling 5. Uitwerking van de doelstelling 6. Doelgroep 7. Organisatie 8. Beleidsvoornemens

Nadere informatie

Werkgroep Spirituele Zorg binnen de Palliatieve Zorg Regio Zuid-Gelderland

Werkgroep Spirituele Zorg binnen de Palliatieve Zorg Regio Zuid-Gelderland September 2011 Werkgroep Spirituele Zorg binnen de Palliatieve Zorg Regio Zuid-Gelderland Beleidsplan : Samenwerken aan Spirituele Zorg binnen de Palliatieve Zorg I. Achtergrond De palliatieve zorg ontwikkelt

Nadere informatie

Beleidsplan. Er zijn. Zorg in de laatste levensfase. VPTZ Kaag en Braassem Beleidsplan 2013 2016

Beleidsplan. Er zijn. Zorg in de laatste levensfase. VPTZ Kaag en Braassem Beleidsplan 2013 2016 Beleidsplan 2013 2016 Er zijn. Zorg in de laatste levensfase Pagina 1 Inleiding Al meer dan 20 jaar wordt door vrijwilligers in onze gemeenschap aanvullende zorg geboden aan mensen in hun laatste levensfase.

Nadere informatie

Beleidsplan 2012-2017

Beleidsplan 2012-2017 TERMINALE THUISHULP NOORDWEST OVERIJSSEL Beleidsplan 2012-2017 Pagina 1 van 5 Inhoud 1. Inleiding 2. De missie van de Stichting Terminale Thuishulp NWO 3. Beleidsdoelen Stichting Terminale thuishulp Noordwest

Nadere informatie

Verzorgenden over kwaliteit van de zorg in verpleeg- en verzorgingshuizen Factsheet Panel Verpleegkundigen en Verzorgenden, september 2004

Verzorgenden over kwaliteit van de zorg in verpleeg- en verzorgingshuizen Factsheet Panel Verpleegkundigen en Verzorgenden, september 2004 LEVV Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging Verzorgenden over kwaliteit van de zorg in verpleeg- en verzorgings Factsheet Panel Verpleegkundigen en Verzorgenden, september 2004 Tien procent

Nadere informatie

Platform Palliatieve Terminale Zorg Gelderland PALLIATIEVE TERMINALE ZORG IN GELDERLAND REGIOVISIEDOCUMENT

Platform Palliatieve Terminale Zorg Gelderland PALLIATIEVE TERMINALE ZORG IN GELDERLAND REGIOVISIEDOCUMENT Platform Palliatieve Terminale Zorg Gelderland PALLIATIEVE TERMINALE ZORG IN GELDERLAND REGIOVISIEDOCUMENT Arnhem, september 2004 2 3 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Palliatieve terminale zorg in Nederland

Nadere informatie

Zorgcontractering AWBZ 2015 Zorgkantoor Utrecht

Zorgcontractering AWBZ 2015 Zorgkantoor Utrecht Rapportage Evaluatie Zorginkoopprocedure 2015 Net als in de afgelopen jaren heeft ActiZ ook dit jaar de zorginkoopprocedures laten onderzoeken. De leden van ActiZ hebben hiervoor een enquête in kunnen

Nadere informatie

Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft. Hospice Marianahof. Avoord. Zorg en Wonen. Zoals u het wenst

Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft. Hospice Marianahof. Avoord. Zorg en Wonen. Zoals u het wenst Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft Hospice Marianahof Avoord Zorg en Wonen Zoals u het wenst 1 Welkom in marianahof Gastvrij thuis 4 Eigen regie 5 Aandacht 6 Multidisciplinair

Nadere informatie

Zorg in de laatste levensfase. Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC

Zorg in de laatste levensfase. Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Zorg in de laatste levensfase Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Verschillen Nederland buitenland Palliatieve zorg is geen specialisme Palliatieve zorg is in principe

Nadere informatie

Een huis waar mensen in alle rust en waardigheid. hun laatste levensfase kunnen afsluiten,

Een huis waar mensen in alle rust en waardigheid. hun laatste levensfase kunnen afsluiten, Een huis waar mensen in alle rust en waardigheid hun laatste levensfase kunnen afsluiten, in een sfeer die de thuissituatie zoveel mogelijk benadert. Sinds ongeveer 20 jaar worden er in Nederland regelmatig

Nadere informatie

Invoering van meldcode(s) huiselijk geweld en kindermishandeling binnen een aantal gezondheidszorgsectoren nog onvoldoende

Invoering van meldcode(s) huiselijk geweld en kindermishandeling binnen een aantal gezondheidszorgsectoren nog onvoldoende Invoering van meldcode(s) huiselijk geweld en kindermishandeling binnen een aantal gezondheidszorgsectoren nog onvoldoende Bijlagendossier Utrecht, augustus 2013 Onderzoek naar invoering van meldcode

Nadere informatie

Projectplan verbouwing en uitbreiding Hospice Kajan 2015

Projectplan verbouwing en uitbreiding Hospice Kajan 2015 Projectplan verbouwing en uitbreiding Hospice Kajan 2015 Hospice Kajan Borneolaan 18 1217 HA Hilversum T: 035 672 87 40 Datum: 19-01-2015 Auteur: M. van der Burgh-Smit, directeur 1 1. Hospice Kajan Een

Nadere informatie

Samenhangende palliatieve zorg in de regio Gelderse Vallei

Samenhangende palliatieve zorg in de regio Gelderse Vallei Samenhangende palliatieve zorg in de regio Gelderse Vallei Klankbordbijeenkomst september 2015 Kien Smulders Programma 1. Welkom 2. Missie, visie, waarden & organisatie van het netwerk 3. Presentatie bestuur

Nadere informatie

Zorg na een ziekenhuisopname

Zorg na een ziekenhuisopname Zorg na een ziekenhuisopname Inhoudsopgave Inleiding... 1 Heeft u nog extra zorg nodig na uw ziekenhuis verblijf... 1 Als u naar huis gaat... 1 Thuiszorg... 1 Hulpmiddelen... 2 Medisch Specialistische

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Nazorg na ontslag uit het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Nazorg na ontslag uit het Refaja ziekenhuis Nazorg na ontslag uit het Refaja ziekenhuis NAZORG NA ONTSLAG UIT HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING U ontvangt deze folder omdat u na het ontslag uit het ziekenhuis mogelijk nog hulp of zorg nodig heeft.

Nadere informatie

Logeerhuis In Via. Zorg onderweg

Logeerhuis In Via. Zorg onderweg Logeerhuis In Via Zorg onderweg Even voorstellen Stichting Sint Annaklooster is een brede zorginstelling in de regio Eindhoven. Met een op maat gesneden aanbod van zorg- en dienstverlening willen we mensen

Nadere informatie

LA VERNA: SOMATISCHE ZORG Somatische zorg is zorg die u nodig heeft als gevolg van lichamelijke beperkingen. De zorg van LuciVer is erop gericht u, ondanks eventuele problemen en beperkingen, alle ruimte

Nadere informatie

ALS GENEZING NIET MEER MOGELIJK IS Zorggids voor de laatste levensfase

ALS GENEZING NIET MEER MOGELIJK IS Zorggids voor de laatste levensfase ALS GENEZING NIET MEER MOGELIJK IS Zorggids voor de laatste levensfase In deze zorggids vindt u informatie over het zorgaanbod voor de laatste levensfase in de regio Noord Limburg Wanneer de arts u vertelt

Nadere informatie

Palliatieve zorg. in de regio. Midden- en Zuid-Kennemerland. leven tijdens de ziekte en rond het sterven.

Palliatieve zorg. in de regio. Midden- en Zuid-Kennemerland. leven tijdens de ziekte en rond het sterven. Midden- en Zuid-Kennemerland Palliatieve zorg in de regio Heeft u een ziekte die ongeneeslijk is? Dan kunt u een beroep doen op palliatieve zorg. Palliatieve zorg richt zich op een zo goed mogelijke kwaliteit

Nadere informatie

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112 Beleid mantelzorg Herzieningsdatum 031112 Mantelzorgbeleid Cederhof Mantelzorg kan worden gedefinieerd als de extra zorg en begeleiding die mensen, vrijwillig, langdurig en onbetaald, verlenen aan personen

Nadere informatie

De zorg na uw ziekenhuisopname

De zorg na uw ziekenhuisopname De zorg na uw ziekenhuisopname Universitair Medisch Centrum Groningen U ontvangt deze folder omdat u na het ontslag uit het ziekenhuis mogelijk nog hulp of zorg nodig heeft. U heeft bijvoorbeeld behoefte

Nadere informatie

BELEIDSREGEL AL/BR-0021

BELEIDSREGEL AL/BR-0021 BELEIDSREGEL Verpleging in de thuissituatie, noodzakelijk in verband met medisch specialistische zorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar

Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar 2 Doelstelling Het doel van het project is om patiënten die vallen binnen de doelgroep zo spoedig mogelijk weer naar de - of een thuissituatie te laten terugkeren of

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011)

Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011) Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011) Inhoudsopgave Verslag 2-4 Grafieken 5-10 Samenvatting resultaten 11-16 Bijlage - Vragenlijst 17+18 Cohesie Cure and Care Hagerhofweg 2 5912 PN

Nadere informatie

Zorg na uw ziekenhuisopname

Zorg na uw ziekenhuisopname Zorg na uw ziekenhuisopname Zorg nodig na ontslag uit het ziekenhuis? Wat zijn de mogelijkheden? Wat kunt u alvast zelf regelen? Wat kan het Transferpunt Zorg voor u betekenen? Misschien heeft u na uw

Nadere informatie

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein Beleid 2012-2013 Inleiding Dit beleidsstuk is geschreven om in beeld te brengen wat onze organisatie doet, waar we voor staan en waar we goed in zijn, hoe we

Nadere informatie

Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase

Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase Carinova Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase Vertrouwd dichtbij www.carinova.nl Wat is palliatieve zorg? Speciaal voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en de laatste fase van hun leven doormaken,

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. Netwerk Palliatieve Zorg Zuid Oost Utrecht. April 2011 goedgekeurd door stuurgroep

Jaarverslag 2010. Netwerk Palliatieve Zorg Zuid Oost Utrecht. April 2011 goedgekeurd door stuurgroep Jaarverslag 2010 Netwerk Palliatieve Zorg Zuid Oost Utrecht April 2011 goedgekeurd door stuurgroep Voorwoord Met genoegen leid ik het jaarverslag van ons netwerk Palliatieve Zorg Zuid Oost Utrecht in.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Consulten bij de huisarts en de POH-GGZ in verband met psychosociale problematiek. Een analyse van NIVEL Zorgregistraties gegevens van 2010-2014

Consulten bij de huisarts en de POH-GGZ in verband met psychosociale problematiek. Een analyse van NIVEL Zorgregistraties gegevens van 2010-2014 Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Magnée, T., Beurs, D.P. de, Verhaak. P.F.M. Consulten bij de huisarts en de POH-GGZ in verband met psychosociale problematiek.

Nadere informatie

Wat vinden uw bewoners van de zorg?

Wat vinden uw bewoners van de zorg? Wat vinden uw bewoners van de zorg? Prismantonderzoek naar ervaringen met de zorg in uw instelling (verzorgingshuis) L.G. Bosman dr. D.H.M. Frijters drs. J.J.M. Geraets K.D. Hekkert, MSc. D.J. Homberg,

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel.

Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel. Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel. Datum: Partijen: ActiZ, organisatie van zorgondernemers Zorgverzekeraars Nederland (ZN) De

Nadere informatie

Stimulering Kleinschalige Zorg voor dementerenden

Stimulering Kleinschalige Zorg voor dementerenden BELEIDSREGEL Stimulering Kleinschalige Zorg voor dementerenden 1. Algemeen a. Deze beleidsregel is van toepassing op de zorg of dienst als omschreven bij of krachtens de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten

Nadere informatie

De zorg na uw ziekenhuisopname

De zorg na uw ziekenhuisopname De zorg na uw ziekenhuisopname Universitair Medisch Centrum Groningen U ontvangt deze folder omdat u na het ontslag uit het ziekenhuis mogelijk nog hulp of zorg nodig heeft. U heeft bijvoorbeeld behoefte

Nadere informatie

Zorg na ziekenhuisopname

Zorg na ziekenhuisopname Zorg na ziekenhuisopname Zorg nodig na ontslag uit het ziekenhuis? Wat zijn de mogelijkheden? Wat kunt u alvast zelf regelen? Wat kan het Transferpunt Zorg voor u betekenen? Inleiding Wellicht heeft u

Nadere informatie

Palliatieve sedatie: opmaat voor een nationaal programma. Jeroen Hasselaar, September 2012

Palliatieve sedatie: opmaat voor een nationaal programma. Jeroen Hasselaar, September 2012 Palliatieve sedatie: opmaat voor een nationaal programma Jeroen Hasselaar, September 2012 Palliatieve zorg; alleen stervenden? Sterfte aan chronisch ziekten in 2006 in Nederland BMC Pall Care 2009 8:4

Nadere informatie

Dagbesteding Psychogeriatrie

Dagbesteding Psychogeriatrie Dagbesteding Psychogeriatrie Contact: Stichting Rosengaerde Pastoriestraat 1 7721 CT DALFSEN Telefoon algemeen (0529) 431541 Telefoon keuken (0529) 432514 Fax (0529) 432937 e-mail Internet Info@rosengaerde.nl

Nadere informatie

Zorgen voor een goed levenseinde Een verkenning van palliatieve terminale zorg in Gelderland

Zorgen voor een goed levenseinde Een verkenning van palliatieve terminale zorg in Gelderland Zorgen voor een goed levenseinde Een verkenning van palliatieve terminale zorg in Gelderland WZC-reeks nr. 9 Arnhem, juli 2004 drs. P.S.H.M. Peters Provincie Gelderland dr. K.K.H. Aben Integraal Kankercentrum

Nadere informatie

Inhoud: 1. Inleiding:

Inhoud: 1. Inleiding: Beleidsplan Hospice en VPTZ de Waterlelie 2013-2017 Inhoud: 1. Inleiding 2. Visie en Missie 3. Inhoudelijke doelen 2013-2017 4. Financiën 4.1 Financiële stromen 4.2 Financiële doelen voor de toekomst 4.3

Nadere informatie

Quick scan informatiebehoeften en informatievoorziening bij palliatieve zorg

Quick scan informatiebehoeften en informatievoorziening bij palliatieve zorg Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2007. De gegevens mogen met bronvermelding (P. Mistiaen A.L. Francke, Quick scan informatiebehoeften en informatievoorziening bij palliatieve zorg, NIVEL 2007)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1995 1996 24 400 XVI Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor

Nadere informatie

Ketenzorg dementie. Ketenzorg dementie in Zoetermeer

Ketenzorg dementie. Ketenzorg dementie in Zoetermeer Ketenzorg dementie Wat is dementie? Dementie is niet één bepaalde aandoening, maar een ziektebeeld (syndroom) waarvan meer dan 60 oorzaken bekend zijn. Kenmerkend voor dit ziektebeeld is een combinatie

Nadere informatie

Begeleiding tijdens de laatste levensfase bij Het Spectrum

Begeleiding tijdens de laatste levensfase bij Het Spectrum Palliatieve Zorg Begeleiding tijdens de laatste levensfase bij Het Spectrum ZORG MET AANDACHT, AANDACHT MET ZORG! Begeleiding tijdens de laatste levensfase Als u weet dat u niet meer beter kunt worden

Nadere informatie

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Beschrijving werkwijze 1 Gebaseerd op de eindevaluatie Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis

Nadere informatie

Zorgbarometer 7: Flexwerkers

Zorgbarometer 7: Flexwerkers Zorgbarometer 7: Flexwerkers Onderzoek naar de positie van flexwerkers in de zorg Uitgevoerd door D. Langeveld, MSc Den Dolder, mei 2012 Pagina 2 Het auteursrecht op dit rapport berust bij ADV Market Research

Nadere informatie

Deel 2 Conclusies Cliëntenraadpleging. CVA Keten, regio Noord-Limburg. mei 2010

Deel 2 Conclusies Cliëntenraadpleging. CVA Keten, regio Noord-Limburg. mei 2010 Deel 2 Conclusies Cliëntenraadpleging CVA Keten, regio Noord-Limburg mei 2010 Inhoudsopgave Inleiding...5 1. Conclusies...7 1.1 Respons...7 1.2 Conclusies...7 1.2.1 Voorzieningen die de cliënt heeft doorlopen...7

Nadere informatie

Thuiszorg. Thuiszorg op maat, voor iedereen

Thuiszorg. Thuiszorg op maat, voor iedereen Thuiszorg Thuiszorg op maat, voor iedereen De meeste mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen in de eigen omgeving, en als het nodig is, met hulp van thuiszorg. Pas wanneer dat niet meer

Nadere informatie

Informatieboekje Berkenrode, palliatieve zorg GGz Centraal, Zon & Schild. volwassenen pallatieve terminale zorg

Informatieboekje Berkenrode, palliatieve zorg GGz Centraal, Zon & Schild. volwassenen pallatieve terminale zorg Informatieboekje Berkenrode, palliatieve zorg GGz Centraal, Zon & Schild volwassenen pallatieve terminale zorg Inhoudsopgave Inleiding 2 Palliatieve unit locatie Zon & Schild 2 Visie en uitgangspunten

Nadere informatie

PrivaZorg. PrivaZorg thuiszorg klantgericht en persoonlijk!

PrivaZorg. PrivaZorg thuiszorg klantgericht en persoonlijk! PrivaZorg PrivaZorg thuiszorg klantgericht en persoonlijk! 1 Welkom bij PrivaZorg! PrivaZorg is een thuiszorgorganisatie, die werkt met gemotiveerde, zelfstandige zorgverleners. Thuiszorg is zorg bij mensen

Nadere informatie

Gemeente Roosendaal. Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013. Concept. 11 augustus 2014

Gemeente Roosendaal. Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013. Concept. 11 augustus 2014 Gemeente Roosendaal Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013 Concept 11 augustus 2014 DATUM 11 augustus 2014 TITEL Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013 ONDERTITEL Concept OPDRACHTGEVER Gemeente Roosendaal

Nadere informatie

Wat vinden uw cliënten van de zorg thuis?

Wat vinden uw cliënten van de zorg thuis? Wat vinden uw cliënten van de zorg thuis? onderzoek naar ervaringen met de zorg Opdrachtgever: dr. D.H.M. Frijters D.J. Homberg, MSc dr. H.C.M. Kamphuis drs. S.J.W. de Kroon drs. J.J.A. Stavenuiter drs.

Nadere informatie

Aanvraagformulier persoonsgebonden budget verpleging en verzorging (PGB vv)

Aanvraagformulier persoonsgebonden budget verpleging en verzorging (PGB vv) Aanvraagformulier persoonsgebonden budget verpleging en verzorging (PGB vv) DEEL 1: Verpleegkundige deel Dit deel vult de wijkverpleegkundige in samen met de verzekerde of een (wettelijke) vertegenwoordiger.

Nadere informatie

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Hoge verwachtingen over pas gediplomeerden. Utrecht: NIVEL, 2010

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Hoge verwachtingen over pas gediplomeerden. Utrecht: NIVEL, 2010 Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Hoge verwachtingen over pas gediplomeerden. Utrecht: NIVEL, 2010) worden gebruikt.

Nadere informatie

Zorg na uw ziekenhuisopname

Zorg na uw ziekenhuisopname Zorg na uw ziekenhuisopname U bent opgenomen in Maasziekenhuis Pantein. Voordat u weer naar huis gaat, heeft u een gesprek met de liaisonverpleegkundige om te bespreken of u na uw opname in het ziekenhuis

Nadere informatie

Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016.

Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Ermelo. Nr. 30596 16 maart 2016 Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016 Burgemeester en wethouders van de gemeente Ermelo; overwegende

Nadere informatie

40 verzorgingshuisappartementen 20 verpleeghuisplaatsen (waarbij psychogeriatrie en somatiek) dagbehandeling dagverzorging kortdurende opname

40 verzorgingshuisappartementen 20 verpleeghuisplaatsen (waarbij psychogeriatrie en somatiek) dagbehandeling dagverzorging kortdurende opname Naam instelling: Zorgcentrum De Stilen Adres: Longway 2 8881 CN West-Terschelling tel. nr. 0562-446400 website: www.znb.nl Signatuur neutraal Behandelmogelijkheden Zorgcentrum de Stilen biedt een combinatie

Nadere informatie

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting

Nadere informatie

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 196 Beleid en richtlijnen

Nadere informatie

Veranderingen in de zorg. Title Text. Heeswijk-Dinther, 2 december 2014

Veranderingen in de zorg. Title Text. Heeswijk-Dinther, 2 december 2014 1 Veranderingen in de zorg Title Text Heeswijk-Dinther, 2 december 2014 2 Kennis - maken Motto Laverhof : Leven als thuis - Familiezorg = invoegen -Body Daar Level waar One u ons wilt Dominique den Brok

Nadere informatie

Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014. Inleiding... 3. Terugblik op 2014... 3

Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014. Inleiding... 3. Terugblik op 2014... 3 Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014 Inhoud Inleiding... 3 Terugblik op 2014.... 3 Activiteiten VPTZ Venlo e.o.... 4 Financiën... 7 3 Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 25424 Geestelijke gezondheidszorg Nr. 599 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

WAT VINDT U VAN DE ZORG?

WAT VINDT U VAN DE ZORG? WAT VINDT U VAN DE ZORG? Een vragenlijst over de kwaliteit van zorg Mw. dr. Ireen Proot Copyright 2004 Universiteit Maastricht onderzoeker COPZ-M Capgroep Gezondheidsethiek en Wijsbegeerte Instituut voor

Nadere informatie

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015?

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? Factsheet Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Hoe is de overgang van de ene wet naar de andere geregeld? Vanaf 1 januari 2015 verandert

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Amsterdam, Januari 2015 Inleiding De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in vroege herkenning en behandeling van

Nadere informatie