Nederlands leren op de schoolbanken, en daarbuiten!

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nederlands leren op de schoolbanken, en daarbuiten!"

Transcriptie

1 Nederlands leren op de schoolbanken, en daarbuiten! Impressies van een zomers onderzoek naar tweedetaalverwerving bij Anderstalige Nieuwkomers (II) Door Goedele Vandommele, CTO-medewerker Wat je in de vorige nieuwsbrief al kon lezen: 10 augustus Met een ludieke show, een drankje en een hapje sluiten organisatoren en deelnemers van het Antwerpse project Zomerklap hun zomerkamp af. Maar liefst 92 anderstalige nieuwkomers hebben 6 weken lang via lessen, uitstappen en spelletjes Nederlands bijgeleerd. Dit jaar was het Zomerklap-initiatief meer dan een zomers taalbad Nederlands voor Anderstalige Nieuwkomers. Gedurende twee weken van de werking zette het CTO hier een onderzoek op naar de taalverwerving van deze jongeren (met financiële ondersteuning van de stad Antwerpen en de KU Leuven). In het onderzoek wilden we kijken welke aspecten van het Nederlands anderstalige nieuwkomers leren als ze er op een gestructureerde, motiverende en functionele manier les over krijgen, en welke aspecten ze gemakkelijk oppikken zonder instructie erover. Hiervoor verdeelden we 57 nieuwkomers in twee groepen. Beide groepen ontwierpen een website met teksten en filmpjes om andere anderstalige nieuwkomers vertrouwd te maken met, en welkom te heten in, Antwerpen. De ene groep werd begeleid door ervaren leerkrachten. Zij werkten aan de inhouden van de website en grepen naar aanleiding hiervan elke kans aan

2 om na te denken over inhoud, boodschap en vorm en de toepassing van spelling- of grammaticaregels. De andere groep werkte onder impuls van monitoren met ervaring in het jeugdwerk hun website uit. In deze groep lag het accent op sàmen werken aan de website, zonder expliciete talige doelstellingen. Monitoren en nieuwkomers gingen op pad door Antwerpen om foto's te maken voor hun website, zochten locaties voor leuke filmfragmenten en hadden tussendoor ook tijd voor een potje voetbal. In de vorige nieuwsbrief kreeg u een impressie van het reilen en zeilen van de groep nieuwkomers die onder begeleiding van leerkrachten aan de slag ging. In deze nieuwsbrief laten we u meekijken met de groep die werkte onder begeleiding van monitoren. Dat deden ze niet binnen de schoolmuren, maar in het jeugdhuis de Branderij in Antwerpen. Nieuwkomers, monitoren en kunstenaars van de organisatie Piazza dell Arte ontwierpen samen een website met muziek, filmpjes en foto's. Een (h)echt team? Zoals het echte jeugdwerkers betaamt, maken de monitoren eerst ruimte voor de nieuwkomers om hen en elkaar beter te leren kennen. Met allerlei spelletjes komt de sfeer er al gauw in. Deze kennismakingsspelletjes, samen met een potje voetbal over de middag, of de waterspelletjes ter afwisseling van een lange fotoshoot kunnen steeds op veel enthousiasme rekenen van de nieuwkomers: ze genieten ervan om met leeftijdsgenoten actief bezig te zijn, zonder prestatiedruk of de verplichting om 'mooi' Nederlands te praten - al is er best wel wat sociale druk! Daarnaast maken de monitoren tussendoor ook ruimte voor een babbeltje, gewoon voor de gezelligheid. Hoe vrije tijd ook hard werken kan zijn Naarmate de deadline nadert, wordt de druk hoger. Uit duizenden foto s enkel de allerbeste selecteren, minutieus fragmenten knippen, plakken en monteren, nadenken over de juiste woorden voor een afrondende scène of het beste camerastandpunt voor een shot, een lange stadswandeling om de mooiste plekjes op foto vast te leggen: dit alles gebeurde doorgaans met veel plichtsbesef, ook al was intussen de hitte van eind juli de gebouwen binnengeslopen. Aan het eind van een dag vol veeleisende mentale en talige inspanningen waren de nieuwkomers dan ook afgepeigerd: de dubbele uitdaging - creatieve grenzen verleggen, en dat in een Nederlandse taalomgeving, was niet te onderschatten.

3 Taalleren in de vrije tijd? Hoewel taalleren nooit meegegeven was als doelstelling, waren ook de begeleiders van het kamp er zich sterk van bewust dat nieuwkomers weinig Nederlands kennen en nog heel wat Nederlands moeten leren. Want taal zat achter ieder hoekje verscholen: bij de speluitleg, de technische instructie voor de bediening van een camera of de beschrijving van een mooie boom als foto-object. Bij de eerste blikken van onbegrip na een groepsuitleg leerden de begeleiders al snel om hun spreektempo aan te passen. Maar wat dan? Hoe krijg je de ingewikkelde multi-media boodschappen bij de jongeren? Het omgaan met nieuwkomers als taalleerders bleek dan ook een zoekproces voor monitoren en kunstenaars. Iedereen ging er verschillend mee om. Hier praat men Ook de manier om de thuistaal van de jongeren te benaderen verschilde van persoon tot persoon: een aantal begeleiders reageerden heel streng op elke anderstalige uiting. "Nederlands praten!" hoorde je dan elke keer. In zo'n geval zag je dat de nieuwkomers na verloop van tijd gewoon hun mond hielden. Of dat het geen effect had: dan klonk nog steeds een enthousiast 'ici' tijdens het voetbalspel. Ook gebruikten ze een gemeenschappelijke taal om snel iets uit te leggen, aan te moedigen, of gewoon tijdens de babbel onderweg naar de Branderij. Andere monitoren of kunstenaars gingen er niet op in, maar focusten op hun eigen contacten in het Nederlands met de jongeren. Enkele 'talige' zoektochten De meeste begeleiders vangen mogelijke problemen al snel op door veel gebaren te gebruiken. Eén monitor bijvoorbeeld gebruikte handen en voeten en veel voorbeelden (zwart - wit; jong-oud) om het begrip 'contrast' met succes uit te leggen. Een andere begeleider wilde dan weer woorden uitleggen of laten inoefenen. Nederlands, en Urdu, en Frans en Tamil, De camera registreerde ook hoe allerlei talen - Nederlands of een andere taal - ingezet werden als de nood heel hoog was om te communiceren: zo uitte Mohammed één van zijn eerste langere zinnen in groep toen hij zag dat Kiru het rood licht wilde negeren om over

4 Een uitleg over lichtinval bij het fotograferen van een boom werd dan een woordenschatles met 'stam', 'tak' en 'wortel' centraal. Nog iemand anders liet de nieuwkomers een kwartier oefenen op het zinnetje Mag ik een foto van je nemen? Het is voor een project van school. En dan was er ook de regisseur die met de nieuwkomers spannende scènes uitdacht voor een trailer: hoe zouden we dat shot maken? Welke locatie is geschikt om een deur in te trappen? Ook hier kwam veel taal aan te pas, maar de regisseur deed voor, probeerde uit, liet de nieuwkomer zelf voordoen, ging in overleg, herformuleerde de instructies. Als je haar bezig zag vergat je soms dat ze hier met nieuwkomers aan het werk was; zo natuurlijk verliep haar interactie met deze jongeren. te steken: "Kiru! Wacht, wacht wacht!" Of hoe Amna en Eline argumenteerden over een slecht begrepen instructie, waarbij Tse Yang ingezet werd om te tolken van Urdu naar Nederlands en weer terug. Alles om elkaar te begrijpen (en te overtuigen). Hier en daar zag je ook bewondering voor en nieuwsgierigheid naar de veelheid aan talen die de jongeren beheersen: Kunnen jullie elkaar verstaan? Jij komt toch uit Tibet, en jij uit Pakistan? Welke taal spreken jullie dan?, Hoeveel talen spreek jij? Amai, zo veel! of Welke taal spreken ze eigenlijk in Sri Lanka? Prachtige eindresultaten De nieuwkomers werden in het zomerkamp begeleid door professionals uit de multimediawereld: beroepsfotografen, -filmers en studenten ICT en webdesign. De eindresultaten waren navenant: tijdens de voorstelling op het slotfeest keek iedereen zich de ogen uit. De compilatie 'Mijn Antwerpen' toonde een liefdesverhaal, een documentaire met nieuwkomers die vertelden over hun achtergronden, talenkennis en woonplaats, en een spectaculaire filmtrailer. Daarnaast werden ook kunstzinnige foto's geprojecteerd met beelden van nieuwkomers en van Antwerpen en Antwerpenaren. Deze eindresultaten werden door de rest van Zomerklap dan ook met veel applaus, gelach en gefluit onthaald. Een kroon op het harde werk van de voorbije weken. De kunstzinnige resultaten (film en fotografie) Van muurbloem tot filmster, tot monitrice? Aan het begin van het experiment zat Eline elk vrij moment in een hoekje een boek te lezen: "Ik ben graag alleen", verkondigde ze. Veel meer kon of wou ze niet kwijt. Maar als enige meisje in een "love story" lag het een week later voor de hand dat zij de hoofdrol op zich zou nemen. Vanuit die rol werd zij in de interactie getrokken met kunstenaar en medenieuwkomers. Bij de voorstelling twee weken later lacht Eline nog bescheiden, maar zit ze niet apart. Als ik haar even later aanspreek, is de metamorfose helemaal duidelijk: ze ratelt over haar impressies van de voorbije weken. In het Nederlands! Ik heb haar nog nooit zo veel horen zeggen Het onderzoek heeft misschien wel een rol gespeeld - het wordt een uitdaging om dat uit te zoeken - maar volgens Eline zelf

5 kun je ook zelf bekijken, op: Een impressie van het werk van de monitoren met de nieuwkomers vind je hier: is het vooral de laatste speelpleinweek onder leiding van Kazou geweest die haar zo positief veranderd heeft. Eline is ervan overtuigd: ze wil in een speelpleinwerking stappen! Reageren op dit artikel? Mail naar

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden,

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden, September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst Hallo mede dierenvrienden, Na mijn indrukwekkende reis naar India, is mij gevraagd om een kort verhaaltje

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Thema-overzicht Drents Museum Groep 3 Essentie van het thema Beeldcultuur kan omschreven worden als een maatschappelijke

Nadere informatie

TAALSTIMULERENDE TIPS

TAALSTIMULERENDE TIPS TAALSTIMULERENDE TIPS Contact Taalondersteuner VGC Jeugddienst: jeugddienst@vgc.be 02/563.05.79 Taalondersteuner Welzijn en Gezondheid: drometalis@vgc.be 1 Wat is taalstimulering? Basisprincipes - Taal

Nadere informatie

Persoonlijk Ontwikkelingsplan

Persoonlijk Ontwikkelingsplan Persoonlijk Ontwikkelingsplan De leerdoelen Leerdoel 1 Producer Tijdens het project van de verdieping wil ik graag meer kennis opdoen over de productie van een film. Tijdens mijn stage heb ik al verschillende

Nadere informatie

De logo s heb ik zelf gemaakt.

De logo s heb ik zelf gemaakt. Voorwoord: Mijn tijdschrift gaat vooral over YouTube, want dat is een van mijn grootste hobby s. Ook zit er veel van mijn persoonlijkheid in. Voor deze opdracht heb ik vooral naar mezelf gekeken en het

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB september 2013

Nieuwsbrief SHIB september 2013 Nieuwsbrief SHIB september 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB SHIB 10 jaar en meer Al eerder lieten we weten: SHIB bestaat dit jaar 10 jaar!

Nadere informatie

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school 1 Basisvoorwaarden Een school die goed weet om te gaan met meer-/anderstaligheid neemt een open houding aan tegenover

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Introductie. Het concept. De website

Introductie. Het concept. De website Gijs Bos IM1109 Project Interactieve Multimedia 28 juni 2011 Introductie Het project begonnen wij met een ander concept, deze zou gaan over een eerstejaars student die zijn eerste stappen op de Universiteit

Nadere informatie

Zorgboerderij Sterrenland 30-01-14

Zorgboerderij Sterrenland 30-01-14 Zorgboerderij Sterrenland 30-01-14 Inhoudsopgaven Inleiding...3 Bedrijfsgegevens...4 Afzetmarkt...5 De ligging...6 Het uiterlijk...7 De afdelingen...8 Regels... 9 Personeel...10 Vragen...11 Slot...12 Inleiding

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

Bijlage interview meisje

Bijlage interview meisje Bijlage interview meisje Wat moet er aan de leerlingen gezegd worden voor het interview begint: Ik ben een student van de Universiteit van Gent. Ik wil met jou praten over schrijven en taken waarbij je

Nadere informatie

maak zelf een filmpje

maak zelf een filmpje maak zelf een filmpje 1 Zelf een filmpje maken is nog nooit zo makkelijk geweest. Iedereen kan een IPAD met camera oppakken en aan de slag gaan. Maar bij het maken van een goed filmpje (dat veel kijkers

Nadere informatie

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 ingevuld door 18 van de 26 deelnemers deelnemers waren heel divers eb varieerden in leeftijd van 13 t/m 23 jaar oud Welk cijfer geef je de training?

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Hand-out Methodiek Lookalike

Hand-out Methodiek Lookalike Hand-out Methodiek Lookalike Methodiek Lookalike www.lookalike-traject.nl Amsterdam 2011 INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE LOOKALIKE... 3 FILOSOFIE EN WERKWIJZE... 3 INTRODUCTIE VOOR HET ONDERWIJS... 3 KUNSTZINNEGE

Nadere informatie

Ckv verslag. Julia van Sluijs April 2015. Kunst- en Cultuurroute en cabaret CKV VERSLAG

Ckv verslag. Julia van Sluijs April 2015. Kunst- en Cultuurroute en cabaret CKV VERSLAG Ckv verslag Kunst- en Cultuurroute en cabaret Julia van Sluijs April 2015!1 Inhoudsopgave - Algemene gegevens 3 - Verantwoording keuze 4 - Kunst- en cultuurroute Workshop 1: Graffiti 5 Workshop 2: Capoeira

Nadere informatie

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten!

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten! 2 portfolio Lisa Van Damme Lisa Van Damme begon, geïnspireerd door sociaal geëngageerde fotografen, op 17-jarige leeftijd aan een studie fotografie. Voor haar is fotografie meer dan een doel; het is eerst

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal.

Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal. CKV. Opdracht lessenserie Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal. Maar waarom zo moeilijk? En

Nadere informatie

Groeten van groep 3 en juf Anne Sophie en juf Marleen

Groeten van groep 3 en juf Anne Sophie en juf Marleen Nieuws uit groep 3 Wij zitten nu acht weken in groep 3! Dat is wel heel wat anders hoor dan de kleuterschool. We moeten nu echt hard werken; lezen, rekenen, schrijven en nog veel meer! De eerste weken

Nadere informatie

Weekjournaal Naschoolse act.

Weekjournaal Naschoolse act. \ Weekjournaal Naschoolse act. Naam: Annemarein Locatie: CBS t Loo Datum: 03-06-2015 Weekactiviteit:Indianen speurtocht Gebruik gemaakt van de onderstaande zones: Groen: Samenwerken en rekening houden

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2015

Nieuwsbrief oktober 2015 Nieuwsbrief oktober 2015 Welkom! Via deze nieuwsbrief ook een warm welkom aan alle ouders/verzorgers van de locatie Van der Muydenstraat. Vanaf heden zullen namelijk beide locaties van ons Kindcentrum;

Nadere informatie

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 FLIPPEN Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 Verantwoording: Opleiding: Media Vormgeven School: Media college Amsterdam Jaar: 1 Projectomschrijving: Het maken van

Nadere informatie

Locatie Prijs Materiaal kosten. Naam workshop Omschrijving Duur Aantal deelnemers

Locatie Prijs Materiaal kosten. Naam workshop Omschrijving Duur Aantal deelnemers Multi Phone Film Leerlingen maken in een groep een aantal filmpjes met hun smartphone, maar de uitdaging is dat deze filmpjes visueel op elkaar moeten aansluiten als een puzzel. Leerlingen worden uitgedaagd

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Daphne. Wij hebben de g.k.ij. op bezoek gekregen. We hebben spelletjes gedaan. Dat moest bij. Met 1 arm of iets anders.

Daphne. Wij hebben de g.k.ij. op bezoek gekregen. We hebben spelletjes gedaan. Dat moest bij. Met 1 arm of iets anders. Wij hebben de g.k.ij. op bezoek gekregen. We hebben spelletjes gedaan. Dat moest bij. Met 1 arm of iets anders. Zo konden we voelen hoe is om gehandicapt te zijn. Ik zelf vond het heel leerzaam en heb

Nadere informatie

In deze groepsnieuwsbrief schrijven de kinderen van 7b een stukje over het theater, Sinterklaas en de workshop fotografie. Ettënne

In deze groepsnieuwsbrief schrijven de kinderen van 7b een stukje over het theater, Sinterklaas en de workshop fotografie. Ettënne Het einde van het jaar. Een gezellige, drukke tijd. We vieren samen Sinterklaas en het Kerstfeest. Op naar het jaar 2016. We wensen iedereen prettige feestdagen toe en dat we elkaar weer gezond mogen zien

Nadere informatie

2013-2014. groepsnieuws oktober 2013

2013-2014. groepsnieuws oktober 2013 2013-2014 groepsnieuws oktober 2013 We zijn vanaf de zomervakantie tot de herfstvakantie goed bezig geweest met zijn allen. We hebben veel aan de Vreedzame School gedaan. Samen afspraken gemaakt over hoe

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Projectlijn A Meelopen met de Meute? Hellig Hart

Projectlijn A Meelopen met de Meute? Hellig Hart Les 4A Titel Thema Benodigdheden Doelstelling Net even iets anders Betrouwbaarheid: geloofwaardigheid Computer, printer, DVD fragment 2 en 3, werkblad 4A.1 en informatieblad 4A.1, achtergrondinformatie

Nadere informatie

Klassennieuws. Beste ouders/ verzorgers, Hierbij het klassennieuws van de afgelopen weken.

Klassennieuws. Beste ouders/ verzorgers, Hierbij het klassennieuws van de afgelopen weken. Klassennieuws Beste ouders/ verzorgers, Hierbij het klassennieuws van de afgelopen weken. Thema post Na de voorjaarsvakantie zijn we bezig geweest met het thema post. Regelmatig komt de postbode langs

Nadere informatie

LESBRIEF POEZIE OVER DE POST. Beste leerkracht,

LESBRIEF POEZIE OVER DE POST. Beste leerkracht, LESBRIEF POEZIE OVER DE POST Beste leerkracht, In deze lesbrief staan de lesopbouw, tips en aanvullende informatie om met de woorden die per post zijn opgestuurd aan de slag te gaan met de leerlingen.

Nadere informatie

wedding marriage marleen sahetapy fotografie

wedding marriage marleen sahetapy fotografie wedding marriage marleen sahetapy fotografie + Gefeliciteerd! Jullie gaan trouwen! Allereerst, bedankt voor de interesse in mijn werk en het downloaden/opvragen van deze informatieve pdf. Niets is leuker

Nadere informatie

JAN STEVENS. Voorjaarsdroom. De Wielewaal" Dordrecht 1945

JAN STEVENS. Voorjaarsdroom. De Wielewaal Dordrecht 1945 JAN STEVENS Voorjaarsdroom De Wielewaal" Dordrecht 1945 r JAN STEVENS 4 Voorjaarsdroom De Wielewaal" Dordrecht 1945 voor Minke « Die lentemorgen, vroeg - ben ik door de boomgaard gegaan en het was of

Nadere informatie

Bedankt voor jullie inzet!

Bedankt voor jullie inzet! Uitnodiging Zet je in voor mensen die wel wat afleiding kunnen gebruiken! Doe wat goeds voor je medemens en word bijvoorbeeld buddy van een jongere met psychiatrische problemen. Je kunt dit doen door je

Nadere informatie

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen Het IGDI model Leesverbetertraject Enschede 8/11/07 Het belang van goede Risicoleerlingen deden het bij goede leerkrachten net zo goed als gemiddelde leerlingen bij zwakke leerkrachten. Niets was effectvoller

Nadere informatie

Conversatieleidraad. Je kan deze conversatieleidraad gebruiken bij de nabespreking van Zot van A in filmhuis Klappei.

Conversatieleidraad. Je kan deze conversatieleidraad gebruiken bij de nabespreking van Zot van A in filmhuis Klappei. 2 Conversatieleidraad Beste leerkracht of docent Je kan deze conversatieleidraad gebruiken bij de nabespreking van Zot van A in filmhuis Klappei. Je moet deze vragen dus niet op voorhand in de klas bekijken.

Nadere informatie

SAMEN ETEN, SPELEN,... ANIMATOREN & VERANTWOORDELIJKEN

SAMEN ETEN, SPELEN,... ANIMATOREN & VERANTWOORDELIJKEN SAMEN ETEN, SPELEN,... ANIMATOREN & VERANTWOORDELIJKEN Verantwoordelijke is aanwezig Animatoren zien verantwoordelijke bezig Samen alledaagse dingen doen op het speelplein Band ontstaat tussen animator

Nadere informatie

Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi

Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi De Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi 1 Ter inspiratie Dit jaar was het de tweede keer dat ik de cursus De Verdieping van de Fotobond afdeling Utrecht t-gooi mocht begeleiden. Het was

Nadere informatie

Kindervergadering Zo gaat het bij ons!

Kindervergadering Zo gaat het bij ons! Pedagogisch kader kindercentra 4 13 jaar Kindervergadering Zo gaat het bij ons! Introductie voor de groepsleiding Is kinderinspraak belangrijk? Denken vanuit de groep is logisch en praktisch, maar toch

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Les 1 Pratende dingen Samenvatting van de les Deze les is de eerste van vier lessen over beeldcultuur. Tijdens

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Sinterklaas op bezoek bij TOGB!

Sinterklaas op bezoek bij TOGB! bij Vorige maand beleefden we de primeur van de nieuwsbrief. We hebben leuke reacties mogen ontvangen op de nieuwsbrief en vol goede moed gaan we verder met de maandelijkse uitgave van de nieuwsbrief.

Nadere informatie

Speelse taalstimulering in de vrije tijd

Speelse taalstimulering in de vrije tijd Intro Je bent animator of monitor op een speelplein of taalstage, leider of leidster in een jeugdbeweging of begeleider in de buitenschoolse opvang. Vraag je je af hoe je met een grote groep meertalige

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Blok 3 Blok 3: We hebben oor voor elkaar Blok 3: Algemeen: In dit blok stimuleren we de kinderen om oor voor elkaar te hebben. De lessen gaan over communicatie, over praten

Nadere informatie

De pianomannen We waren naar de Tiliander in Oisterwijk geweest. We hadden daar een voorstelling gezien van 2 pianomannen. We moesten best lang

De pianomannen We waren naar de Tiliander in Oisterwijk geweest. We hadden daar een voorstelling gezien van 2 pianomannen. We moesten best lang De pianomannen We waren naar de Tiliander in Oisterwijk geweest. We hadden daar een voorstelling gezien van 2 pianomannen. We moesten best lang wachten tot we erin konden. Onze klas mocht als eerste de

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

ASJEMENOU 14 juli t/m 21 juli Bas uit groep 8

ASJEMENOU 14 juli t/m 21 juli Bas uit groep 8 ASJEMENOU 14 juli t/m 21 juli 2017 Bas uit groep 8 Afgelopen maandag werden we opgeschrikt door het bericht dat onze Bas uit groep 8 door een brommer is aangereden. Hij is daarna direct naar het ziekenhuis

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

OBS de Weidevogel. Tablets in de klas. Nr 6, 21 november 2014. Dorpsweg Ransdorp 31 1028BK Amsterdam 020-4904415. Agenda november

OBS de Weidevogel. Tablets in de klas. Nr 6, 21 november 2014. Dorpsweg Ransdorp 31 1028BK Amsterdam 020-4904415. Agenda november OBS de Weidevogel Dorpsweg Ransdorp 31 1028BK Amsterdam 020-4904415 www.obsdeweidevogel.nl www.facebook.com/obsdeweidevogel Twitter.com/Obsdeweidevogel.nl Nr 6, 21 november 2014 Agenda november 25 MR vergadering

Nadere informatie

Kom je graag naar de regenboog? Soms wel, maar ik vind het hier ook vaak saai. We spelen soms erg kinderachtige spelletjes.

Kom je graag naar de regenboog? Soms wel, maar ik vind het hier ook vaak saai. We spelen soms erg kinderachtige spelletjes. G. is een jongen van 12 jaar oud. Hij heeft geen handicap maar komt tijdens de vakanties wel naar de regenboog samen met zijn zus die wel een handicap heeft. Soms wel, maar ik vind het hier ook vaak saai.

Nadere informatie

De Meern - Vrijdagochtend 26 april 2013 Koningsspelen Apollo 11

De Meern - Vrijdagochtend 26 april 2013 Koningsspelen Apollo 11 De Meern - Vrijdagochtend 26 april 2013 Koningsspelen Apollo 11 De Apollo 11 kleurde rood, wit, blauw en oranje. De meest prachtige T-shirts, jurkjes, haarbanden en kroontjes kwamen voorbij. Iedereen was

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Het Sectorwerkstuk 2015-2016

Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Inhoud Inleiding... 3 Het Sectorwerkstuk... 4 De opbouw... 4 De voorbereiding... 5 Het onderzoek... 6 De verwerking... 7 De presentatie... 7 Het filmpje... 7 Het werkstuk...

Nadere informatie

SCHOOLVOETBALTOERNOOI 2015 En de winnaar is.. Zandberg D1!!!!! De tweede thriller in twee dagen tijd in het Rat Verlegh-stadion;

SCHOOLVOETBALTOERNOOI 2015 En de winnaar is.. Zandberg D1!!!!! De tweede thriller in twee dagen tijd in het Rat Verlegh-stadion; jaargang 17 nummer 13 donderdag 04-06-2015 KBS De Zandberg Zandberglaan 60-62 4818 GL Breda Deze nieuwsbrief wordt verspreid onder alle ouders, personeelsleden en diverse betrokkenen. Wilt u informatie

Nadere informatie

Opname hulp. Stap voor stap uitleg over het opnemen van een Babbel - voor kinderen. Videoverhalen over kinderboeken, voor en door kinderen, 8+

Opname hulp. Stap voor stap uitleg over het opnemen van een Babbel - voor kinderen. Videoverhalen over kinderboeken, voor en door kinderen, 8+ Opname hulp Stap voor stap uitleg over het opnemen van een Babbel - voor kinderen B B Videoverhalen over kinderboeken, voor en door kinderen, 8+ BoekenBabbels DOEL Door het opnemen en plaatsen van korte

Nadere informatie

AGENDA Donderdag 17 maart Voorleeswedstrijd groep 4-5-6

AGENDA Donderdag 17 maart Voorleeswedstrijd groep 4-5-6 Schooljaar 2015-2016 Datum: 11-03-2016 bezoek onze website: www.bspaleteindhoven.nl e-mail: palet@skpo.nl AGENDA Donderdag 17 maart Voorleeswedstrijd groep 4-5-6 Dinsdag 22 maart Vrijdag 25 maart Maandag

Nadere informatie

Naschoolse activiteit Omschrijving Duur Locatie Prijs. Stap in een nieuwe wereld met fotografie en film! x x x x x x. Op school of het spilcentrum

Naschoolse activiteit Omschrijving Duur Locatie Prijs. Stap in een nieuwe wereld met fotografie en film! x x x x x x. Op school of het spilcentrum Digiclub Stap in nieuwe wereld met fotografie en film! In deze lessen ga je heleboel ontdekken over fotografie en film; over bewegend en stilstaand beeld. Hoe kun je film maken van heleboel foto s? En

Nadere informatie

Was er voldoende informatie, en was deze duidelijk genoeg? Heb je het boek voorgelezen / besproken in de groep?

Was er voldoende informatie, en was deze duidelijk genoeg? Heb je het boek voorgelezen / besproken in de groep? Welke schrijfster bezocht jullie? Hebben jullie alle informatie tijdig ontvangen? Was er voldoende informatie, en was deze duidelijk genoeg? Heb je het boek voorgelezen / besproken in de groep? Wat vonden

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

Nieuwsbrief Kindcentrum De Weisterbeek Horst November 2015. Inleiding

Nieuwsbrief Kindcentrum De Weisterbeek Horst November 2015. Inleiding Nieuwsbrief Kindcentrum De Weisterbeek Horst November 2015 Inleiding Beste ouder(s), verzorger(s), We hebben een hele sportieve periode achter de rug, daar vertellen we u graag meer over! In het Weisterbeek

Nadere informatie

Nieuwsbrief van het Parkinson Café januari 2015.

Nieuwsbrief van het Parkinson Café januari 2015. Nieuwsbrief van het Parkinson Café januari 2015. Parkinson Vereniging regio t Gooi website: www.parkinsoncafelaren.nl Twitter: @parkinsontgooi Email: parkinsoncafelaren@gmail.com Adres Parkinson Café:

Nadere informatie

Reflecties op de icoach-bijeenkomsten:

Reflecties op de icoach-bijeenkomsten: Reflecties op de icoach-bijeenkomsten: ABCDtje van 17-11-11 Kennismaking met de groep en de docenten. Opzet van de opleiding icoach. Voorbeelden van ICT binnen het onderwijs. Het was voor mij van belang

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

i n f o r m a t i e e n we e t j e s v a n e n v o o r SINTERMERTEN b r u g k l a s s e r s

i n f o r m a t i e e n we e t j e s v a n e n v o o r SINTERMERTEN b r u g k l a s s e r s i n f o r m a t i e e n we e t j e s v a n e n v o o r SINTERMERTEN b r u g k l a s s e r s Jullie hebben er lang op moeten wachten, maar eindelijk is hier dan de digitale versie van Mugnieuwzzz, met iedere

Nadere informatie

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken.

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Weekschema maken Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Leer en oefen: Neem samen me de docent/assistent het fotoboek de

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Oekraïners boos op president

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Oekraïners boos op president PrO -weekkrant Week 49 december 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 2-8 december 2013 Eenvoudig Communiceren Oekraïners boos op president Foto: ANP Foto: Shutterstock In Oekraïne protesteren inwoners

Nadere informatie

Verslag gehandicapten platform.

Verslag gehandicapten platform. Verslag gehandicapten platform. 5 Maart kwamen er gehandicapten mensen bij ons op school. Ze waren niet gehandicapt in hun hoofd en gedrag maar ze waren lichamelijk gehandicapt. We begonnen met een paar

Nadere informatie

In dit thema staat het creëren van een goede groepssfeer centraal.

In dit thema staat het creëren van een goede groepssfeer centraal. Thema 1 De groep? Dat zijn wij! overzicht van de lessen De groep? Dat zijn wij! In dit thema staat het creëren van een goede groepssfeer centraal. Les 1 - Hoe gaat het nu? In deze eerste les na de zomervakantie

Nadere informatie

IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN

IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN 1 2 3 4 5 A Samen werken (spelen) Hierbij is het samenwerken nog vooral doel en nog geen middel. Er is nog geen sprake van taakdifferentiatie. De taak ligt vooraf

Nadere informatie

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Beste leden, Onder andere in nieuwsbrief nummer zes: - Examenorganisatie World Travel Academy zoekt surveillanten / assessoren - Zomerstop 2013 - Stageproject Drieuit Creatief

Nadere informatie

Situationele Tools in de context van Maatwerkbedrijven

Situationele Tools in de context van Maatwerkbedrijven Situationele Tools in de context van Maatwerkbedrijven Workshop = Samen op zoek gaan naar toepassing van Situationele tools in jouw organisatie door - Korte kennismaking met SiSO - Selectie en Ontwikkelingstools

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

GROEP INTRO WEST-VLAANDEREN / CAW MIDDEN WEST-VLAANDEREN / JAC MIDDEN WEST-VLAANDEREN / KLINIEK SINT-JOZEF PITTEM / ARKTOS WEST-VLAANDEREN / STAD

GROEP INTRO WEST-VLAANDEREN / CAW MIDDEN WEST-VLAANDEREN / JAC MIDDEN WEST-VLAANDEREN / KLINIEK SINT-JOZEF PITTEM / ARKTOS WEST-VLAANDEREN / STAD GROEP INTRO WEST-VLAANDEREN / CAW MIDDEN WEST-VLAANDEREN / JAC MIDDEN WEST-VLAANDEREN / KLINIEK SINT-JOZEF PITTEM / ARKTOS WEST-VLAANDEREN / STAD ROESELARE THERAPIE EN ONDERZOEKSCENTRUM DE BOOM / OCMW

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Les 3 Camera, Set, Action! Les 1 Camera, Set, Action! Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Groep 6 90 minuten Samenvatting van de les De leerlingen

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Sire Filmpjes maken - Docent

Sire Filmpjes maken - Docent Mediawijsheid lessen Juli 2013 Sire Filmpjes maken - Docent Sociale Media als Facebook/Twitter/Instagram is het medium waar veel pubers zich op begeven. Ouders zeggen wel eens dat de smartphone aan de

Nadere informatie

UITDAGING 5: Justine helpt de buren

UITDAGING 5: Justine helpt de buren Dit werkblaadje is van... UITDAGING 5: Justine helpt de buren Solidariteit in je eigen omgeving Individuele oefening Heb jij al eens iemand geholpen? Schrijf op wat je deed om die persoon te helpen. Voorbeeld:

Nadere informatie

Werkboek Maatschappelijke stage. Stichting Oude Groninger Kerken

Werkboek Maatschappelijke stage. Stichting Oude Groninger Kerken Werkboek Maatschappelijke stage Stichting Oude Groninger Kerken 2011 Inhoud: Inleiding Wat is de SOGK? Wat ga je doen? Voorbereiding Uitvoering Verwerking Evaluatie Bijlagen p3 p X p X p X p X p X p x

Nadere informatie

workshop nieuw kijken creatieve boost out-of-the-box inspireren teambuilding zelfvertrouwen focus

workshop nieuw kijken creatieve boost out-of-the-box inspireren teambuilding zelfvertrouwen focus kijk... en verander je blik workshop nieuw kijken creatieve boost out-of-the-box inspireren teambuilding zelfvertrouwen focus kijk dan, dat zie ik nu pas! Het Nieuwe Kijken is een nieuwe, bewuste manier

Nadere informatie

In de loop van de vele jaren dat ik in mijn bediening sta, constateerde

In de loop van de vele jaren dat ik in mijn bediening sta, constateerde INHOUDSOPGAVE Inleiding................................................... 5 1. Jezus en de doop........................................ 7 2. Het werk van de Heilige Geest.......................... 11

Nadere informatie

Presentatie Feedback. Door: Tim Janssen Klas: GDD1A

Presentatie Feedback. Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Presentatie Feedback Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Inhoud Reflecties Voorbereiding presentatie Reflecties Silver Huber: Breakdance Goede duidelijke presentatie. Heel helder en goed te horen. Leuk dat ie

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING MIJN BOOMHUT

PROJECTBESCHRIJVING MIJN BOOMHUT PROJECTBESCHRIJVING MIJN BOOMHUT Leerlijn Mediacultuur Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Mediacultuur Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Deze projectbeschrijving

Nadere informatie

Mijn dochter; boulimia en borderline

Mijn dochter; boulimia en borderline Mijn dochter; boulimia en borderline Mijn dochter; boulimia en borderline E.M. van der Linden Schrijver: E.M. van der Linden Coverontwerp: via Brave New Books ISBN: 9789402130331 E.M. van der Linden Dit

Nadere informatie

N i e u w s b r i e f

N i e u w s b r i e f Nummer 1, 28 augustus 2015 N i e u w s b r i e f www.dekeizerskroonpijnacker.nl info@dekeizerskroonpijnacker.nl tel: 015-361 30 05 Belangrijke data Donderdag 3 september vergadering OV, 20.00 uur Zondag

Nadere informatie

KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG

KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG AANPAKFACTOR IN DE OPVANG Specificaties Specifiek toegespitst op thuistaal/thuiscultuur Aanbod / Een rijke omgeving Infrastructuur Poppen-, lees-,

Nadere informatie

De nieuwe zorgmedewerker

De nieuwe zorgmedewerker Werkblad De nieuwe zorgmedewerker De zorg verandert in snel tempo. Ook jouw rol als verzorgende of helpende verandert: meer aandacht voor individuele cliënten en hun netwerk. Werken met een zorg-leefplan

Nadere informatie

Gemaakt door: Kelly.

Gemaakt door: Kelly. De kanjertraining. Gemaakt door: Kelly. Inhoud. Inhoud. 1 Inleiding. 2 Wat is de Kanjertraining? 3 Hoe en wanneer is de Kanjertraining ontstaan? 4 Wanneer ga je naar de Kanjertraining? 6 Welke stappen

Nadere informatie

A. God, wij bidden U voor alle mensen die onzeker zijn over zichzelf: dat zij het vertrouwen in zichzelf hervinden.

A. God, wij bidden U voor alle mensen die onzeker zijn over zichzelf: dat zij het vertrouwen in zichzelf hervinden. Bidden met jongeren Voorbede Ben je teleurgesteld in het leven? Ben je gekwetst door anderen? Draag je vervelende herinneringen met je mee? A. God, wij bidden U voor alle mensen die hun leven graag anders

Nadere informatie

Creatief denken ontwikkelen bij Nederlands

Creatief denken ontwikkelen bij Nederlands Creatief denken ontwikkelen bij Nederlands Talen Conferentie havo vwo 28 september 2015 Geppie Bootsma g.bootsma@aps.nl Naam Datum 21 e eeuwse vaardigheid: creativiteit Het bedenken van nieuwe ideeën en

Nadere informatie

Door de fijne beelden neemt iedere blog op Dusty Blue je stuk voor stuk even mee naar een andere wereld. De wereld van de liefde, mooie details en

Door de fijne beelden neemt iedere blog op Dusty Blue je stuk voor stuk even mee naar een andere wereld. De wereld van de liefde, mooie details en DUSTY Door de fijne beelden neemt iedere blog op Dusty Blue je stuk voor stuk even mee naar een andere wereld. De wereld van de liefde, mooie details en bijzondere momenten! Dusty Blue is een site waarop

Nadere informatie

Schoolkrant. Juli 2015

Schoolkrant. Juli 2015 Schoolkrant Juli 2015 Inleiding Shakira Naar de middelbare school! Interview juf Sanne over het kamp van groep 7/8. Interview juf Femke over bruiloft 25 jaar jubileum Over ons Spelletjes Shakira Geschreven

Nadere informatie

roc van twente enschede VOOR HET GOEDE DOEL LEERBAAN LOOPBAAN BURGERSCHAP DOOR NICO ABBINK MV42E LEERJAAR 2 PERIODE 2

roc van twente enschede VOOR HET GOEDE DOEL LEERBAAN LOOPBAAN BURGERSCHAP DOOR NICO ABBINK MV42E LEERJAAR 2 PERIODE 2 roc van twente enschede VOOR HET GOEDE DOEL LEERBAAN LOOPBAAN BURGERSCHAP DOOR NICO ABBINK MV42E LEERJAAR 2 PERIODE 2 Gemaakt door Nico Abbink MV42E LLB Verslag INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 - Wervingswoorden

Nadere informatie

Bijlage Stoere Schildpadden

Bijlage Stoere Schildpadden Bijlage Stoere Schildpadden Deze bijlage hoort bij de beschrijving van de interventie Stoere Schildpadden, zoals die is opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies. Meer informatie: www.nji.nl/jeugdinterventies

Nadere informatie

ADHD: je kunt t niet zien

ADHD: je kunt t niet zien ➂ ADHD: je kunt t niet zien Je ziet het niet aan de buitenkant. Je kunt niet gelijk naar iemand kijken en zeggen: die heeft ADHD. Dat kan een voordeel zijn. Als iemand niet weet dat jij het hebt, dan kunnen

Nadere informatie