TV as opportunity. TV als mogelijkheid. Jan Dibbets Weert (NL), 1941 Lives and works in Amsterdam (NL)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TV as opportunity. TV als mogelijkheid. Jan Dibbets Weert (NL), 1941 Lives and works in Amsterdam (NL)"

Transcriptie

1 TV als mogelijkheid Jan Dibbets Weert (NL), 1941 Woont en werkt in Amsterdam (NL) TV as a Fireplace, 1969 Video, televisie (kleur, geluid), Schenking kunstenaar, 1979 Jan Dibbets maakte Tv as a Fireplace in opdracht van tv-galeriehouder Gerry Schum, in Het werk werd datzelfde jaar uitgezonden, in de laatste week van december. De eerste nacht werden de houtblokken aangestoken en in de daaropvolgende nachten zagen de kijkers hoe het vuur langzaam aanwakkerde, om vervolgens weer te doven tot gloeiende kooltjes overbleven. Het werk van Dibbets maakt ons ervan bewust dat in die tijd de kijkkast het haardvuur als centrale plek in het huishouden had vervangen. Langer geleden zaten de gezinsleden voor de haard en amuseerden ze zich door elkaar verhalen te vertellen. Door beelden van vuur uit te zenden, voerde Dibbets de passief tv-kijkende gezinnen op de bank in de huiskamer terug naar het pre-televisietijdperk. TV as a Fireplace werd uitgezonden in kleur, maar omdat in de jaren 60 bijna niemand een kleurentelevisie bezat, zagen de meeste kijkers het werk in zwart-wit. TV as opportunity Jan Dibbets Weert (NL), 1941 Lives and works in Amsterdam (NL) TV as a Fireplace, 1969 Video, television (color, sound), Gift of the artist, 1979 In 1969, TV gallery director Gerry Schum commissioned Jan Dibbets to make TV as a Fireplace for a German television station. When the work was screened over the course of a week in December of that year, the first program featured a fireplace containing wooden logs that were lit; over the subsequent evenings, viewers watched as the flames grew in intensity before slowly fading and finally dying out completely, leaving a pile of glowing embers. In the past, families gathered around the open hearth, entertaining each other by telling stories, but Dibbets s work makes us aware that at the time, television had replaced the fireplace as the center of the home. By broadcasting images of an open fire, Dibbets transported TV-watching families, passively sitting in their living rooms in front of the screen, back to another era. TV as a Fireplace was aired in color but as few people owned a color television during the 1960s, most viewers would have seen it in black-and-white.

2 TV als mogelijkheid Marinus Boezem Leerdam (NL), 1934 Woont en werkt in Middelburg (NL) Het beademen van de beeldbuis, 1971 Video (kleur, geluid), 3 26 Schenking Joes Odufré, 1987 Met een diepe inhalering en een zware uitademing doet Marinus Boezem het venster van de televisie met zijn adem beslaan. De nevel die op het scherm verschijnt, verdoezelt het gezicht van de kunstenaar die ons strak blijft aankijken totdat alle wasem opgetrokken is. Boezems handeling heft de transparantie van het medium televisie op. Het beslagen glas vormt een fysieke scheiding tussen ons en de wereld erachter. Hoe overtuigend en realistisch de tv-beelden ook zijn, de wereld van de televisie zal de wereld de kijker nooit werkelijk bereiken. Deze film produceerde de NOS voor een programma naar voorbeeld van de Fernsehgalerie van Gerry Schum. In een serie van drie uitzendingen, die werd uitgezonden onder de titel Beeldende kunstenaars maken televisie, kregen behalve Marinus Boezem Stanley Brouwn, Jan Dibbets, Ger van Elk en Peter Struycken de gelegenheid om op primetime moeilijke conceptuele kunst te tonen. De versie van Het beademen van de beeldbuis die hier te zien is, het ruwe materiaal voor de uitzending van op 21 februari 1971, werd aan het museum geschonken door de cameraman van het programma, Joes Odufré. TV as opportunity Marinus Boezem Leerdam (NL), 1934 Lives and works in Middelburg (NL) Breathing on the picture tube, 1971 Video (color w. sound), 3 26 Gift of Joes Odufré, 1987 Inhalating deeply and exhaling so that his breath clouds over the screen of the television, Marinus Boezem seems to gaze at us unwaveringly as the resulting fog appearing on the glass blurrily obscures his features and then vanishes. Boezem s action interferes with the supposed transparency of the medium of television. Misted-over, the glass acts as a physical barrier between the viewer and the world of television. His work serves as a reminder that, however convincing and realistic TV images may be, they are ultimately separate from the world of the viewer. The Dutch broadcasting company NOS produced this film for a program that followed the example of Fernsehgalerie by Gerry Schum. In a series of three broadcasts that aired under the title Visual artists make television, Marinus Boezem, Stanley Brouwn, Jan Dibbets, Ger van Elk and Peter Struycken were given an opportunity to present difficult conceptual art on prime-time television. The version of Breathing on the picture tube shown here was raw material edited for broadcast on February 21, 1971, and was donated to the museum by the cameraman who worked on the program, Joes Odufré.

3 TV als mogelijkheid Gerry Schum Keulen (DE), 1938 Düsseldorf (DE), 1973 Land Art. Fernsehgalerie Berlin Gerry Schum, 1969 (Affiche) Offset Identifications. Fernsehausstellung II, 1970 Video (z-w, geluid), Verworven in 1978 Eind jaren 60 werd de televisie op veel plaatsen in Europa als artistiek medium ingezet. Gerry Schum maakte in 1969 de film Land Art, over het werk van Land art-kunstenaars, die werd uitgezonden op de Duitse televisie. Ter aankondiging ontwierp Schum dit affiche met stills uit de film. Een bekender werk van Schum is wellicht het televisieprogramma Identifications. Fernsehausstellung II. Net als Land Art werd ook deze film uitgezonden op de Duitse televisie. Een twintigtal kunstenaars, onder wie Mario Merz, Joseph Beuys, Ger van Elk en Stanley Brouwn droeg aan dit programma bij met een registratie van een korte performance. Anders dan het Nederlandse VARA-programma Signalement bevat Identifications geen ironisch commentaar bij de kunstwerken. De meeste bijdragen volgen de principes van de Arte Povera ( arme kunst ), een stroming waarbinnen het kunstwerk als product niet telde. De kunstenaars gebruikten de televisie puur als een platform voor de overdracht van hun ideeën. TV as opportunity Gerry Schum Cologne (DE), 1938 Dusseldorf (DE), 1973 Land Art. Fernsehgalerie Berlin Gerry Schum, 1969 Offset lithography Identifications. Fernsehausstellung II, 1970 Video (b/w, sound), Acquired in 1978 During the late 1960s, television was used as a medium for art in many parts of Europe. In 1969, Gerry Schum made the film Land Art, about the work of artists associated with the Land Art movement. To promote the film, which was aired on German television, Schum designed this poster, using stills taken from it. Schum is perhaps better known for his television program Identifications: Fernsehausstellung II, which, like Land Art, was also screened on German television. Twenty artists including Joseph Beuys, Stanley Brouwn, Ger van Elk and Mario Merz were featured with a registration of a short performance. While Signalement, a similar program featuring artists produced by the Dutch broadcasting company VARA, included an ironic commentary, Identifications did not. All contributions show a kinship to the principles of Arte Povera ( poor art ), a movement that placed no value on the artwork as product. The artists used television purely as a platform to communicate their ideas.

4 TV als mogelijkheid Wim T. Schippers Groningen (NL), 1942 Woont en werkt in Amsterdam (NL) Willem de Ridder s Hertogenbosch, 1939 Woont en werkt in Bussum (NL) Signalement, 1963 video (z-w, geluid), Verworven in 1978 Collectie Stedelijk Museum,Amsterdam In 1963 leverden Wim T. Schippers en Willem de Ridder een bijdrage aan het kunstprogramma Signalement van de VARA. Daarin introduceren de kunstenaars eigentijdse stromingen zoals Arte Povera, Zero, de Nul-beweging en Fluxus, een en ander voorzien van ironisch commentaar. Schippers en De Ridder kozen bij voorkeur kunststromingen met nadruk op het gebruik van alledaagse materialen of voorwerpen. Schippers zelf giet onder overweldigende belangstelling van de plaatselijke bevolking een flesje limonadegazeuse leeg in de zee bij Petten. En we maken kennis met De Ridders papieren konstellaties (pk s), die we de vorm van een reusachtige prop onder politie-escorte door Amsterdam zien rijden. De Ridder en Schippers zijn enerzijds de auteurs van het programma, anderzijds doen zij verslag van werk door andere kunstenaars. Signalement is tegelijkertijd televisie over kunst en televisie als kunst. Schippers beschouwde televisie niet voor niets als de grootste galerie van Nederland. Via dit massamedium kon kunst doordringen in het dagelijks leven van de kijker. TV as opportunity Wim T. Schippers Groningen (NL), 1942 Lives and works in Amsterdam (NL) Willem de Ridder s Hertogenbosch, 1939 Lives and works in Bussum (NL) Signalement, 1963 video (b/w, sound), Acquired in 1978 Collection Stedelijk Museum,Amsterdam In 1963 Willem de Ridder and Wim T. Schippers produced Signalement, an art program aired by the Dutch broadcasting corporation VARA. With their customary dry wit, the two artists talk about contemporary art movements such as Arte Povera, Zero and Fluxus as if they were hosting a news program. De Ridder and Schippers discuss artistic trends that emphasize using common objects and materials. In one scene, Schippers empties a bottle of lemonade into the sea near the Dutch village Petten, watched by local residents. Later on, viewers are introduced to De Ridder s paper constellations (spelled konstellaties in seventies Dutch language and referred to as pk s), one of which appears as a gigantic paper confection driving through Amsterdam, escorted by police motorcycles. In presenting their own work, De Ridder and Schippers also present the work of other artists. In this way, Signalement is simultaneously television as art and television about art. Schippers once rightly observed that television is the largest art gallery in the Netherlands. Through the mass medium of television, art is able to filter through into the ordinary lives of viewers.

5 TV als testbeeld Peter Campus New York NY (US), 1937 Woont en werkt in New York, NY (US) R-G-B, 1974 Videoprojectie (kleur, geluid), Verworven in 1982 In de videoperformance R-G-B onderzoekt Peter Campus het kleurenspectrum van het medium video. Zodoende smeert de kunstenaar gekleurde gels op de cameralens, projecteert hij gekleurde dia s op de muur en draait aan televisieknoppen om de kleuren op het beeldscherm aan te passen. R-G-B heeft de opzet van een puur kleuronderzoek, maar het is tevens een zelfportret, waarin de kunstenaar zijn eigen relatie tot het verschijnsel video verkent. Campus zelf beschouwde dit werk als het onderzoek van een performer naar het kleurensysteem waarin hij zelf gevangen zit, zoals een gevangene die de grenzen van zijn cel aftast. De invloed van videotechnologie op de menselijke perceptie en identiteit stond vanaf 1973 centraal in diverse werken van Campus. TV as color bar Peter Campus New York, NY (US), 1937 Lives and works in New York, NY (US) R-G-B, 1974 Video projection (color, sound), Acquired in 1982 In the video performance R-G-B Peter Campus explores and manipulates video s electronic color system. He places colored gels onto the camera lens, projects colored slides onto the wall and adjusts the television s color switches to play with the colors of the monitor. R-G-B is structured along the lines of a pure color study, and yet the piece is also a self portrait in which the artist investigates his relationship with the medium of video. Campus himself considered this work the exploration by a performer of the color system in which he is trapped, much like a prisoner pacing off his cell. The impact of video technology on human perception and identity was a central concern in Campus work as early as 1973.

6 TV als testbeeld General Idea Groep opgericht in Toronto (CA), actief Test Tube, 1979 Video (kleur, geluid), Verworven in 1981 Centraal in Test Tube staat het decor van de Color Bar Lounge: een studio annex cocktailbar waar het Canadese kunstenaarscollectief General Idea als in een tv-programma de rol van de media op de kunstwereld becommentarieert. Test Tube ontstond tijdens een verblijf in kunstencentrum De Appel in Amsterdam. De gekleurde banen van het decor refereren aan het testbeeld (Engels: color bar ) van de kleurentelevisie. De video zelf is een soap opera over een geïsoleerde kunstenaar, worstelend met de vraag hoe haar werk aan de man te brengen. De humoristische blaséhouding van de presentatoren, maar ook de parodiërende reclames voor de gekleurde cocktails van de Color Bar Lounge, maakt de toon van deze scherpzinnige parodie op de kunstwereld extra ironisch. Zontal: Wij beschouwen de Color Bar graag als een soort cultureel laboratorium, waar we kunnen experimenteren met nieuwe culturele cocktails en die opdienen aan onze vrienden. Het collectief hanteert televisie als een eigen test tube, een experimentele omgeving om kunst met anderen te delen. In de vitrine is een aantal edities te zien van het roemruchte FILE Megazine, dat het collectief uitgaf tussen 1972 en Ondersteund door een uitgesproken grafische vormgeving bespreekt én parodieert dit tijdschrift de eigentijdse kunst en populaire cultuur met eenzelfde scherpzinnigheid in woord als in beeld. TV as color bar General Idea Group founded in Toronto (CA), active Test Tube, 1979 Video (color, sound), Acquired in 1981 A key element of Test Tube, a video conceived as a television program, is the Color Bar Lounge. Through this cocktail-barcum-studio, Canadian media-based artist collective General Idea commented on the role of the media in the artworld. Test Tube was produced during a residency at the Amsterdam arts centre De Appel. The color bar refers to the test pattern used in television, while the video itself is a soap opera about an artist struggling to establish her career. The tongue-incheek humor of the presenters, as well as spoof commercials for Color Bar Lounge cocktails, adds to the irony of this perceptive and timely artworld parody. As Zontal explained: We like to think of the Color Bar as a sort of a cultural laboratorium, where we can experiment with new cultural mixes, and serve them up for our friends. General Idea used television as its own test tube, an experimental format with which to share art with people. The cabinet holds a selection of issues of the acclaimed FILE Megazine published by the collective between 1972 and With its colorful, zany design the magazine commented on and parodied contemporary art and pop culture in equally sharp-minded visuals and texts.

7 TV als testbeeld Raul Marroquin Bogotá (CO), 1948 Woont en werkt in Amsterdam (NL) R.G.B, 1989 Televisie (z-w), papier, kunststof Verworven in 1991 R.G.B bestaat uit een kleine zwart-wit televisie waarvan het beeldscherm is beplakt met rode, groene en blauwe stickers. De titel verwijst naar de beeldopbouw van een kleurentelevisie in rood, blauw en groen licht. De stickers geven de ruis op het scherm letterlijk kleur. Deze grofstoffelijke transformatie van zwart-wit naar kleur is op te vatten als een demystificatie van de voortdurende drang tot innovatie van de televisie. Deze kritiek is in meer werken van Raul Marroquin te herkennen. In 1980 organiseerde de kunstenaar bijvoorbeeld de First World TV Convention, een evenement waarbij hij televisietoestellen met elkaar liet communiceren in een geregisseerde conferentie. Als kunstenaar en mediacriticus publiceert Marroquin regelmatig in tijdschriften over de relatie tussen kunst en technologie. Zo maakte hij tussen 1971 en 1978 het tijdschrift Fandangos, met daarin artikelen over actuele ontwikkelingen binnen de videokunst. Een selectie exemplaren van dit invloedrijke tijdschrift is in de vitrine te zien. TV as color bar Raul Marroquin Bogotá (CO), 1948 Lives and works in Amsterdam (NL) R.G.B., 1989 Television (b/w), paper, plastic Acquired in 1991 R.G.B consists of a small black-and-white television set with red, green and blue stickers covering the screen. The title refers to the fact that red, green and blue light combine to produce images on a color television. The stickers transform the empty screen into a collage of color. The crude conversion of the television from black-and-white to color can be read as a critique of the demand for innovation in and through television, a view expressed in Marroquin s other works. In 1980, for instance, the artist organized the First World TV Convention, an event in which he instigated a conversation among television sets along the lines of a moderated conference. As artist and media critic, Marroquin s writings on the relationship between art and technology regularly appear in print. Between 1971 and 1978, he edited a magazine titled Fandangos that featured articles on video art. Issues of this influential magazine are presented in the display cabinet.

8 TV als testbeeld Bruce Nauman Fort Wayne, IN (US), 1941 Woont en werkt in Galisteo, NM (US) Washing Hands Abnormal, 1996 Video (kleur, geluid), 56 30, monitoren, sokkel Verworven met financiële steun van de Vereniging Rembrandt en de Mondriaan Stichting, 2001 In deze dubbel geprojecteerde video wast Bruce Nauman op een grondige en obsessieve manier zijn eigen handen. Het is een zelfportret, waarbij de handen een kritische metafoor zijn voor de mythische en scheppende kracht van de kunstenaar. Door het eigenaardige camerastandpunt en de wisselende kleuren van het beeld, gaat van deze alledaagse handeling een biologerende werking uit. De kleurenafwisseling in Washing Hands Abnormal doet sterk denken aan het kleurenspel in het videowerk R-G-B van Peter Campus, elders in deze tentoonstelling: eveneens een kritisch zelfportret waarin de kunstenaar zijn relatie tot het medium video onderzoekt. Bruce Nauman is vooral bekend vanwege zijn video per - form ances uit de jaren 70, waarin hij zijn lichaam centraal stelt in geïmproviseerde en herhalende handelingen. Vanaf de jaren 80 maakt hij sterk geënsceneerde video-installaties met acteurs in toneelachtige settings. Washing Hands Abnormal is te beschouwen als een combinatie van deze twee werk vormen, met zowel een herhalende handeling als een strakke regie. TV as color bar Bruce Nauman Fort Wayne, IN (US), 1941 Lives and works in Galisteo, NM (US) Washing Hands Abnormal, 1996 Video (color w. sound), 56 30, monitors, base Purchased with the generous support of the Vereniging Rembrandt and the Mondriaan Foundation, 2001 This dual-channel video presents images of hands being washed repeatedly under a stream of water. Hands often figure in Bruce Nauman s work as a metaphor for the mythical and creative potency of the artist. In Washing Hands Abnormal, the unusual positioning of the camera and the changing colors of the images make the everyday ritual especially compelling. Its chromatic transitions recall the manipulations of color in Peter Campus s video R-G-B (1974) a self-portrait in which the artist critically explores his relationship with video technology. This work relates to Nauman s early performative videos of the late 1960s and 70s, in which his body is the focus of improvised and/or repetitive acts. During the 1980s, Nauman s video installations became more explicitly political and more colorful, often featuring actors in costume as clowns. Washing Hands Abnormal extends these two approaches, as a tightly directed sequence that concentrates on a single action compulsively repeated.

9 TV als sample Dara Birnbaum New York, NY (US), 1946 Woont en werkt in New York, NY (US) Pop-Pop-Video: General Hospital/ Olympic Women Speed Skaters, 1980 Video (kleur, geluid), 5 27 Verworven in 1982 In de videotapes van Dara Birnbaum zijn televisie-uitzendingen in stukjes gehakt, achterstevoren gezet en voor eigen gebruik aangewend. De razendsnelle opeenvolging van beelden en de grote energie in haar werk versterken de identiteit van het televisiemedium als hypnotiserende verleider. Door de montage te benadrukken, verslaat Birnbaum de commerciële televisie met zijn eigen wapens. In Pop-Pop-Video: General Hospital /Olympic Women Speed Skaters toont Birnbaum een van de belangrijkste tvevenementen: de Olympische spelen. Daarnaast verschijnen fragmenten uit een van s werelds meest populaire soaps: General Hospital. Het paar uit de soap probeert begrip voor elkaar op te brengen, maar hun dialoog wordt voortdurend onderbroken. De Olympische schaatsers halen nooit de eindstreep en belanden telkens opnieuw aan de start. De combinatie van frustratie en krachtinspanning met de van te voren opgenomen discodreun brengt de twee televisieprogramma s samen in een schijnbaar eindeloze loop van televisiemomenten, waarin niets ooit wordt afgerond. TV as sample Dara Birnbaum New York, NY (US), 1946 Lives and works in New York, NY (US) Pop-Pop-Video: General Hospital / Olympic Women Speed Skaters, 1980 Video (color w. sound), 5 27 Acquired in 1982 In Dara Birnbaum s videotapes, television footage is edited, resequenced and freely manipulated. The rapid succession of images and prodigious energy that fills her work reinforce the perception that, as a communication medium, television is a hypnotic seducer. By emphasizing the montage, Birnbaum uses the weapons of commercial television to beat it at its own game. In Pop-Pop-Video: General Hospital /Olympic Women Speed Skaters, Birnbaum showcases one of television s most iconic events, the Olympic Games, alongside fragments from one of the world s most popular soap operas, General Hospital. In the soap opera, a couple are trying to understand each other, but their dialogue is constantly interrupted. Similarly, Olympic skaters keep finding themselves back on the starting line, apparently never making it to the finish. The frustration and sheer physical effort evident in the two incomplete sequences is combined with a pre-recorded disco beat, melding the two television programs into a seemingly never-ending loop in which nothing ever reaches resolution.

10 TV als sample Dara Birnbaum New York, NY (US), 1946 Woont en werkt in New York, NY (US) Technology / Transformation: Wonder Woman, Video (kleur, geluid), 5 28 Verworven in 1982 In de videotapes van Dara Birnbaum zijn televisie-uitzendingen in stukjes gehakt, achterstevoren gezet en voor eigen gebruik aangewend. De razendsnelle opeenvolging van beelden en de grote energie in haar werk versterken de identiteit van het televisiemedium als hypnotiserende verleider. Door de montage te benadrukken, verslaat Birnbaum de commerciële televisie met zijn eigen wapens. Technology / Transformation: Wonder Woman is een van de eerste werken waarin de kunstenaar specifiek reageert op de televisiecultuur. Hoewel de oorspronkelijke afleveringen van Wonder Woman een uur duren, dringt Birnbaum binnen zes minuten door tot de kern. De transformatie van de hoofdpersoon van het ene stereotype de secretaresse naar het volgende de supervrouw wordt door Birnbaum ontleed en in fragmentarische herhaling afgespeeld. Met het blootleggen van deze stereotypen stelt zij vanuit feministisch oogpunt de overdreven hoge eisen aan de kaak die de Westerse cultuur aan vrouwen stelt. TV as sample Dara Birnbaum New York, NY (US), 1946 Lives and works in New York, NY (US) Technology / Transformation: Wonder Woman, Video (color w. sound), 5 28 Acquired in 1982 In Dara Birnbaum s videotapes, television footage is edited, resequenced and freely manipulated. The rapid succession of images and prodigious energy that fills her work reinforce the perception that, as a communication medium, television is a hypnotic seducer. By emphasizing the montage, Birnbaum uses the weapons of commercial television to beat it at its own game. Technology / Transformation: Wonder Woman is one of the first works in which the artist explicitly challenges the culture of television. Although the original episodes of Wonder Woman last approximately an hour, minus commercial breaks, Birnbaum reduces a selection of them to six-minute sequences. Distilling the original footage through fragmentation and repetition, Birnbaum presents the protagonist s metamorphosis from one female stereotype, the secretary, to another, Wonder Woman. Beyond simply deconstructing stereotypes, however, Wonder Woman conveys a strident feminist message regarding the overblown expectations of women in western culture.

11 TV als sculptuur Leendert Janzée Gouda (NL), 1940 Amsterdam (NL), 1972 Zuil, 1968 hout, kunststof, behang, gemodificeerde televisie (z-w, geen geluid) Verworven in 1968 Zuil, van de Nederlandse beeldhouwer Leendert Janzée, is de vroegste televisiesculptuur uit de collectie van het Stedelijk Museum misschien wel de vroegste Nederlandse televisiesculptuur ooit. In dit werk maakt Janzée gebruik van de technische werking van een televisie. De beeldbuis van een televisie toont plaatjes door het uitgestuurde signaal verticaal en horizontaal op te rekken: dit proces heet verticale en horizontale afbuiging. Janzée zette de verticale afbuiging op nul, zodat het beeld samengeperst blijft tot een horizontale streep. Deze beeldlijn kan nu gemanipuleerd worden door de verticale afbuiging te activeren via de microfoon in de zuil. Hoe harder het geluid, hoe verder de streep verticaal uitslaat. De gevoeligheid van dit signaal is in te regelen met de twee draaiknoppen op de zuil. Janzée s sculptuur is te vergelijken met vroege werken van Nam June Paik, waarin deze met magneten televisiebeelden manipuleert. Ook Janzée lijkt kritiek te uiten op het onvermogen van de kijker om een interactie aan te gaan met het massamedium televisie. Door de technische eigenschappen te manipuleren, biedt de kunstenaar gelegenheid om het voorgeschotelde beeld wél naar eigen hand zetten. De techniek van Zuil is zeer kwetsbaar en de inmiddels zeldzame beeldbuis functioneert helaas sinds kort niet meer. Er wordt nu gezocht naar een vervangend exemplaar. Bezoekers in bezit van een smartphone kunnen via de onderstaande QR-code een zien hoe Zuil functioneerde. TV as sculpture Leendert Janzée 1940, Gouda (NL) 1972, Amsterdam (NL) Plinth, 1968 Wood, plastic, wallpaper, modified television (b/w, silent) Acquired in 1968 Plinth, by Dutch sculptor Leendert Janzée, is the earliest television sculpture in the collection of the Stedelijk Museum and is perhaps the first Dutch television sculpture. In this piece, Janzée exploits the way that televisions with cathode-ray tubes work: images are produced by stretching the transmitted signal vertically and horizontally in a process referred to as vertical and horizontal bending. Janzée set the vertical bend to zero, which compresses the picture into a horizontal band. This visual line can be manipulated by activating the vertical curve using the microphone incorporated into the plinth. The louder the sound, the more strongly the vertical extension of the line. The sensitivity of the sound signal can be modified by turning the two knobs built into the plinth. Janzée s sculpture can be compared to the early work of Nam June Paik, who used magnets to manipulate television images. The work also calls attention to the role of the viewer in particular, her or his lack of ability to interact with television as a mass medium. By manipulating its technical features, Janzée offers the viewer a means of affecting the images that are presented, anticipating present-day issues of interactivity. The technology used in Plinth is extremely delicate and the now rare the cathode-ray tube (CRT) recently broke down. Our restorers are now searching for a replacement. Visitors with a smartphone can read the QR code below, and see Plinth in action.

12 TV als sculptuur Nam June Paik Seoul (KR), 1932 Miami, FL (US), 2006 TV-Buddha, 1974 Televisie, camera (gesloten circuit, z-w, geen geluid), 18 de -eeuws Boeddha beeld, statief, lamp, sokkel Verworven in 1977 In TV-Buddha is een 18 de -eeuws Boeddhabeeld middel tot reflectie op het medium televisie. Een camera filmt het antieke beeld, zodat dit live op het televisiescherm te zien is. Op die manier is sprake van een gesloten circuit, waarin heden en verleden maar ook Oosterse transcendentie en Westerse technologie elkaar lijken aan te staren in eeuwigdurende contemplatie. Deze rust wordt alleen verstoord als bezoekers binnen het bereik van de camera lopen en eveneens in beeld verschijnen. Nam June Paik stelt in TV-Buddha vraagtekens bij het vermogen van de massamedia tot zelfbeschouwing. Ook raakt hij aan de essentie van het fenomeen televisie. Hoe verhoudt het medium zich tot de toeschouwer? Is deze gedoemd tot passief toekijken of is participatie echt mogelijk? Toen Nam June Paik TV-Buddha voor het eerst exposeerde, tijdens de tentoonstelling Projekt 74 in Keulen, nam de kunstenaar zelf de plaats van het Boeddhabeeld in. Daarmee suggereerde hij dat de tegenstelling transcendentietechnologie ook in hemzelf aanwezig is. TV as sculpture Nam June Paik Seoul (KR), 1932 Miami, FL (US), 2006 TV-Buddha, 1974 Television, camera (closed-circuit, b/w, silent), 18 th -century Buddha statue, tripod, lamp, base Acquired in 1977 In TV-Buddha, an 18th-century bronze Buddha offers an opportunity to reflect on the medium of television. Filmed in real time by a small video camera, the antique statue appears on the TV screen, such that the Buddha seems to watch his videotaped image on the television opposite. Past and present and Eastern transcendentalism and Western technology now appear to gaze upon each other in eternal contemplation. All that disrupts this meditation is the encroachment of visitors into the picture as they walk into the camera s range. In TV-Buddha, Nam June Paik questions the capacity of television for self-reflection, as well as its very nature. What is television s relationship with the viewer? Is the viewer fated to be a passive spectator, or can he or she actively participate? When Paik first exhibited TV-Buddha at the Project 74 exhibition in Cologne, the artist took the statue s place, suggesting that the contradistinction between transcendentalism and technology, as well as between subject and object, is also present within himself.

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl)

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 1 Graphic Design Keuzevak GD1 Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 2 Expectations Attendance, creativity, motivation and a professional attitude

Nadere informatie

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT Ready for customization according to your companies wishes? The Royal Blue Collection a Custom Made collection. This is the perfect combination of

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur (NL for English see bellow) Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challenge Voor Volvo Design Challenge bundelden we onze

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming.

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming. Van: Jo Vermeulen Datum: 5 februari 2014 16:15 Onderwerp: Gebruik afbeelding reclamecampagne 'bushokje met weegschaal' Aan: receptie@nis5.nl Geachte Ik ben Jo Vermeulen, doctoraatsstudent

Nadere informatie

NEDERLANDS. Display Instructies. Knoppen. Geeft afwisselend Tijd, Datum en Temperatuur weer, kan ook ingesteld worden op enkel tijd

NEDERLANDS. Display Instructies. Knoppen. Geeft afwisselend Tijd, Datum en Temperatuur weer, kan ook ingesteld worden op enkel tijd NEDERLANDS Het ziet eruit als een simpel blokje hout, maar maak een geluid (knip met je vingers, kuch, klap in je handen, of tip op de bovenkant) en het geeft onmiddelijk en afwisselend tijd, datum en

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

Plotten. technisch tekenwerk AUTOCAD 2000

Plotten. technisch tekenwerk AUTOCAD 2000 Inleiding Voor het plotten van uw bent u bij Lifoka aan het juiste adres. Snel, betrouwbaar en dat in grote of kleine oplagen. Niet alleen het plotten, maar ook vergaren en verzenden kan Lifoka voor u

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Your favourite pizza, a Rolls Royce, your favourite movie... All these things have to be made before we can eat or enjoy them! In this file you will discover how things are

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling Screen Design Deliverable 3 - Visual Design Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014 Docent: Jasper Schelling Hulp bij het inloggen Inloggen Particulier Personal Banking Private Banking Zakelijk Zoeken in Particulier

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen):

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): Uitwerking Huiswerkopgave Inleiding Modelleren Hoofdstuk 3 1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): tube=[cap:{open,close},hand:{l,r,none}]

Nadere informatie

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Let op: Welke informatie hebben wij nodig?

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Let op: Welke informatie hebben wij nodig? Aanleverinstructies Omslag ontwerp Op basis van uw wensen kunt u een geschikte ontwerper kiezen. Op de volgende pagina s van dit document vindt u info en een klein portfolio van de ontwerpers. 1. StudioLIN

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten?

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? 1 Let s celebrate! read Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? Let s celebrate! Guy Fawkes Night People in Britain celebrate Guy Fawkes Night. It s on the 5th of November.

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

Stadsvilla s Grienden. Puttershoek 1997-2004

Stadsvilla s Grienden. Puttershoek 1997-2004 Stadsvilla s Grienden Puttershoek 1997-2004 Stadsvilla s Grienden Puttershoek 1997-2004 nieuwbouw 46 woningen in de vrije huursector en medisch centrum in 2 fasen, Penningkruid, Puttershoek bouwsom ca.

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Functioneel Ontwerp / Wireframes:

Functioneel Ontwerp / Wireframes: Functioneel Ontwerp / Wireframes: Het functioneel ontwerp van de ilands applicatie voor op de iphone is gebaseerd op het iphone Human Interface Guidelines handboek geschreven door Apple Inc 2007. Rounded-Rectangle

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4 User Centred Development UCD Werkcollege blok 1 week 4 Agenda Introductie Huisregels Blok beschrijving Observatie opdracht & huiswerk Introductie Aranea Felëus Industrieel Ontwerpen Strategic Product Design

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

They were worried workers would go outside, not work and waste time # 2 NICO VAEREWIJCK. Nothing to halt

They were worried workers would go outside, not work and waste time # 2 NICO VAEREWIJCK. Nothing to halt They were worried workers would go outside, not work and waste time # 2 NICO VAEREWIJCK Nothing to halt 18.10-17.11. Gallery NavArt CONTEMPORARY ART Parklaan 60, 9100 Sint-Niklaas, www.navart.be open donderdag

Nadere informatie

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY Innovatie prof.dr.ir. Han Gerrits Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory Inhoud Wat is innovatie? Waarom is innovatie zo moeilijk? Innovatie in Banking Hoe kan een organisatie innovatiever worden?

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

Galerie Oscar De Vos +32 (0)9 281 11 70. B-9830 Sint-Martens-Latem Belgium www.oscardevos.be

Galerie Oscar De Vos +32 (0)9 281 11 70. B-9830 Sint-Martens-Latem Belgium www.oscardevos.be PERSINFORMATIE GALERIE OSCAR DE VOS BRAFA 2016 Galerie Oscar De Vos toont een uitzonderlijke selectie van Belgische Kunst, exclusief ter gelegenheid van BRAFA 2016. De kunstwerken zijn van bijzondere artistieke

Nadere informatie

AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013

AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013 AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013 Een bestaand kantoorgebouw op het Schinkel terrein In Amsterdam wordt nieuw leven ingeblazen als bedrijfsverzamelgebouw.

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

HVA CMD 2012/13 Afstudeerproject Onderzoektechnieken deel 1/2"

HVA CMD 2012/13 Afstudeerproject Onderzoektechnieken deel 1/2 HVA CMD 2012/13 Afstudeerproject Onderzoektechnieken deel 1/2" HTTP://NSE.NL/ " Zoek nog 2 afstudeerders die tegen vergoeding op open dag willen staan en voorlichting geven aan aankomende studenten" OPEN

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN M A N U A L HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN MANUAL - ACTIVE MOTOR VALVE Model E710877 E710878 E710856 E710972 E710973 www.tasseron.nl Inhoud / Content NEDERLANDS Hoofdstuk Pagina NL 1 ALGEMEEN 2 NL 1.1

Nadere informatie

Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo, het communicatie platform voor basisonderwijs.

Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo, het communicatie platform voor basisonderwijs. Handleiding Registratie Mijnschoolinfo en App Nederlandstalig pagina 1-7 Registration Procedure Mijnschoolinfo and App English version see page : 8-16 Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo,

Nadere informatie

telefoon interface voor t-72 en m-72

telefoon interface voor t-72 en m-72 telefoon interface voor t-72 en m-72 veiligheid, gemak en bewegingsvrijheid de telefoon en de intercom werken gescheiden de interface koppelt de telefoon aan de intercom anderhalf jaar geleden vroegen

Nadere informatie

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education MARK SCHEME for the May/June 2013 series 0503 FIRST LANGUAGE DUTCH 0503/01 Paper 1 (Reading), maximum raw mark

Nadere informatie

HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK. The Emptiness of Auschwitz. Linda Schouten

HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK. The Emptiness of Auschwitz. Linda Schouten HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK The Emptiness of Auschwitz Linda Schouten De leegte van Auschwitz The Emptiness of Auschwitz 2015 Uitgeverij Verbum en Linda Schouten Design: Van Boom & Rijnbende, Amsterdam

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding / User manual Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding klappers bestellen Voor het bestellen van klappers via de webshop moeten de

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Find Neighbor Polygons in a Layer

Find Neighbor Polygons in a Layer Find Neighbor Polygons in a Layer QGIS Tutorials and Tips Author Ujaval Gandhi http://google.com/+ujavalgandhi Translations by Dick Groskamp This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0

Nadere informatie

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van G eluidssystemen Cultuur ontwikkeling technologie Voorbeeld: luidsprekertechnologie & line arrays Technologie cultuur & gedrag

Nadere informatie

Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013

Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013 Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013 Rode Leeuw missie!!de Rode Leeuw biedt een moedertaalprogramma aan voor kinderen vanaf 4 tot 16 jaar bestaande uit kwalitatief goed NTC-onderwijs

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten

Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten (Scroll down for the English version) Persbericht 2014-005 Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten Willemstad - Ter gelegenheid van de eerste Koningsdag op 27 april 2014, wordt op vrijdag 25 april

Nadere informatie

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com LCA, wat kan je er mee Anne Gaasbeek Anne Gaasbeek Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com PRé Consultants PRé is pionier i van LCA sinds 1990; ontwikkelaar van Ecoindicator and ReCiPe

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen

Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen BIJLAGE 1 S.A. STERIA Benelux N.V. Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen Technische bepalingen voor de weergave van het logo op de schermen. Versie 1.2 Guy JASPERS Revisions Revision Description

Nadere informatie

i29 interior architects

i29 interior architects i29 interior architects We are i29 l interior architects, a creative and versatile interior design studio. Our aim is to create intelligent designs and striking images. Space is the leitmotiv, the result

Nadere informatie