80 km/h maatregel voor vrachtwagens Wetenschappelijke screening van het effect op de uitstoot van CO 2 en schadelijke emissies

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "80 km/h maatregel voor vrachtwagens Wetenschappelijke screening van het effect op de uitstoot van CO 2 en schadelijke emissies"

Transcriptie

1 (Contract ) 80 km/h maatregel voor vrachtwagens Wetenschappelijke screening van het effect op de uitstoot van CO 2 en schadelijke emissies Eindrapport I. De Vlieger, L. Schrooten, L. Pelkmans en L. Int Panis Studie uitgevoerd in opdracht van het Kabinet van Minister K. Van Brempt en de Mobiliteitscel 2005/IMS/R/252 VITO Oktober 2005

2

3 INHOUDSTABEL 1 Situering 1 2 Vraagstelling 1 3 Aanpak Scenario 1 en 2: effect van snelheidsverlaging Macroscopisch model TEMAT Microsimulatiemodel VeTESS Bevraging motor/vrachtwagen fabrikanten Scenario 3: (neven)effecten van inhaalverbod en implicatie op CO Veronderstellingen Macroscopisch model TEMAT Microsimulatiemodel VeTESS 8 5 Bespreking van resultaten Macroscopisch model TEMAT Aandeel van de verschillende gewichtsklassen in de totale emissies door vrachtwagens in Vlaanderen Scenario 1: effect van een snelheidsverlaging van 90 km/h naar 80 km/h _ Scenario 2: effect van een snelheidsverlaging van 100 km/h naar 90 en 80 km/h VeTESS doorrekeningen Effect op CO 2, NO x en PM Gevoeligheid voor schakelgedrag Input motor/vrachtwagen fabrikanten Volvo Powertrain Corporation (S) Expert group meeting ACEA Effect van veralgemening van het inhaalverbod voor vrachtwagens 23 6 Besluiten Scenario 1: het effect van een snelheidsverlaging van 90 km/h naar 80 km/h voor vrachtwagens op autosnelwegen Scenario 2: het effect van een snelheidsverlaging van 100 km/h naar 90 en 80 km/h bij lichte vrachtwagens (< 12 ton) Scenario 3: (neven)effecten van inhaalverbod voor vrachtwagens op autosnelwegen en implicatie op CO 2 25

4 Bijlagen Bijlage A: emissiemodel TEMAT validatie Bijlage B: VeTESS Bijlage C: figuren uit het Handbook for Emission Factors (HBEF, 2004) en het ontwerp eindrapport COST 346 Bijlage D: antwoorden expert group meeting ACEA

5 Lijst met figuren Figuur 1: snelheidsprofiel voor een vrachtwagen op de autosnelheid met max. toegelaten snelheid 90 km/h 5 Figuur 2: snelheidsprofiel voor een vrachtwagen op de autosnelheid met max. toegelaten snelheid 80 km/h 5 Figuur 3: snelheidsprofiel voor een lichte vrachtwagen op de autosnelheid bij max. 110 km/h 6 Figuur 4: verdeling van emissies over de verschillende gewichtsklassen voor Vlaanderen 9 Figuur 5: verschil in CO 2 -vlootemissiefactor voor zware vrachtwagens bij 80 km/h ten opzichte van 90 km/h 11 Figuur 6: verschil in NO x - vlootemissiefactor voor zware vrachtwagens bij 80 km/h ten opzichte van 90 km/h 11 Figuur 7: verschil in PM-vlootemissiefactor voor zware vrachtwagens bij 80 km/h ten opzichte van 90 km/h 12 Figuur 8: verschil in CO 2 -vlootemissiefactor voor vrachtwagens kleiner dan 16 ton (t.o.v. 100 km/h) 15 Figuur 9: verschil in NO x -vlootemissiefactor voor vrachtwagens kleiner dan 16 ton (t.o.v. 100 km/h) 16 Figuur 10: verschil in PM-vlootemissiefactor voor vrachtwagens kleiner dan 16 ton (t.o.v. 100 km/h) 16 Figuur 11: impact van maximale snelheid op CO 2 emissies van vrachtwagens 18 Figuur 12: impact van maximale snelheid op NO x emissies van vrachtwagens 18 Figuur 13: impact van maximale snelheid op PM emissies van vrachtwagens 19 Figuur 14: spreiding van effect op CO 2 emissies (berekend bij constante snelheid) 20 Figuur 15: spreiding van effect op NO x emissies (berekend bij constante snelheid) 21 Figuur 16: spreiding van effect op PM emissies (berekend bij constante snelheid) 21

6 Lijst met tabellen Tabel 1: procentuele uitstoot bij 80 km/h ten opzichte van 90 km/h voor vrachtwagens voor theoretische en reële snelheden 10 Tabel 2: gemiddeld milieuvoordeel (externe kosten) door snelheidsverlaging van 90 km/h naar 80 km/h voor zware vrachtwagens 13 Tabel 3: procentuele verandering van de uitstoot (telkens ten opzichte van grootste snelheid = 100 %) 14 Tabel 4: procentuele verandering van de uitstoot (telkens ten opzichte van grootste snelheid = 100 %) 19 Tabel 5: gemiddelde afwijking en waargenomen spreiding per voertuig en polluent 21

7 1 1 SITUERING In juni 2005 lanceerde Minister Van Brempt het idee om een snelheidsverlaging van 90 km/h naar 80 km/h in te voeren voor vrachtwagens op autosnelwegen in Vlaanderen. Dit voorstel resulteerde in een golf van kritiek op vele vlakken (tijdsverlies, economisch verlies, twijfel rond milieuwinst, ). Voor ieder positief effect van de maatregel, vond een tegenstander wel één of meer negatieve effecten. Discussies hieromtrent steunden veelal op niet of weinig onderbouwde feiten. Voor het luik brandstofverbruik en emissies heeft de VITO voor de Minister een wetenschappelijk onderbouwde screening uitgevoerd om het effect van een snelheidsverlaging voor vrachtwagens op de Vlaamse autosnelwegen na te gaan. In onderhavig rapport lichten we de resultaten toe. 2 VRAAGSTELLING Het Kabinet van Minister Van Brempt vroeg om drie scenario s te evalueren naar hun effect op brandstofverbruik en emissies: Scenario 1: een snelheidsverlaging van 90 km/h naar 80 km/h voor vrachtwagens op autosnelwegen. Scenario 2: vrachtwagens onder de 12 ton 1 worden niet standaard begrensd op maximaal 90 km/h. Bijgevolg kunnen deze voertuigen snelheden halen hoger dan 90 km/h. Vandaar de vraag om het effect in te schatten van een snelheidsverlaging van 110, 120 en 130 km/h naar 90 of 80 km/h voor vrachtwagens uit de gewichtklasse 3,5 tot 12 ton. Daar er onvoldoende wetenschappelijk materiaal beschikbaar is over het brandstofbruik en de emissies van vrachtwagens met snelheden boven de 110 km/h, hebben we de vraag geheroriënteerd. Wat is het effect van een snelheidsverlaging van 110 km/h of 100 km/h naar 90 km/h en 80 km/h voor vrachtwagens onder de 12 ton op autosnelwegen. Scenario 3: effect van een veralgemening van het inhaalverbod voor vrachtwagens op autosnelwegen (enkel op verbruik/co 2 ). 1 Het betreft hier het maximale gewicht van het voertuig bij maximaal toegelaten belading.

8 2 3 AANPAK Het betreft hier geen uitgebreide studie, maar een wetenschappelijk onderbouwde screening van het effect van het invoeren van de 80 km/h maatregel voor vrachtwagens in Vlaanderen op het brandstofverbruik en de uitstoot van drie knelpuntpolluenten voor de transportsector, met name CO 2 NO x en PM [1,2]. 3.1 Scenario 1 en 2: effect van snelheidsverlaging We gebruikten drie invalshoeken voor de evaluatie van het effect van een snelheidsverlaging voor vrachtwagens op de autosnelwegen: Het macroscopisch emissiemodel TEMAT; Het microsimulatiemodel voor voertuigen VeTESS; Een bevraging van motor/vrachtwagen fabrikanten. We lichten hier de verschillende invalshoeken één voor één toe Macroscopisch model TEMAT We hebben vlootemissiefactoren in gram per kilometer bepaald met behulp van het macroscopisch model TEMAT (VITO s Transport Emission Model to Analyse (non-) Technological measures). Meer uitleg over TEMAT vindt u in Bijlage A. We hebben vlootemissiefactoren voor Vlaanderen gegenereerd voor: De drie knelpuntpolluenten: CO 2, NO x en PM; Drie kalenderjaren 2005, 2010 en 2020; Vier gewichtsklassen: 3,5-7,5 ton, 7,5-16 ton, ton en ton. De gewichtsklasse 7,5-16 ton binnen TEMAT kunnen we niet opsplitsen naar 7,5-12 ton en ton. Daarom berekenen we voor scenario 2 emissiefactoren binnen TEMAT voor de gewichtsklassen 3,5-7,5 ton en 7,5-16 ton. In de analyse met TEMAT nemen we dus ook de iets zwaardere dan 12 ton mee. Met het VeTESS model hebben we berekeningen uitgevoerd voor een vrachtwagen van 12 ton. Het TEMAT model gebruikt als basis de COPERT III emissiefuncties. Deze hebben we bijgesteld met inzichten uit het ARTEMIS 2 -project voor wat betreft de NO x en PM emissies. Dit leidt vooral tot een stijging in de NO x uitstoot omdat in voorgaande Europese studies de emissiefactoren voor Euro 2 (vooral) en latere generaties (Euro 3 tot 5) 3 werden onderschat. 2 ARTEMIS: Assessment Realiability of Transport Emission Models and Inventory Systems, Europees project in het 5 kaderprogramma. 3 Euro x: milieugerelateerde voertuiggeneratie volgens de Europese normen. Pre-Euro 1 is de oudste, Euro 2 voor zware voertuigen is van kracht sinds 01/10/1996,, Euro 5 wordt op 01/10/2009 van kracht.

9 3 De COPERT-emissiefuncties voor zware voertuigen gelden slechts voor gemiddelde snelheden tot 100 km/h, bijgevolg hebben we de invulling van scenario 2 met het TEMAT model bijgesteld: Snelheidsverlaging van 100 km/h naar respectievelijk 90km/h en 80 km/h. Naast bovenstaande theoretische snelheden (lees maximaal toegelaten snelheid), hebben we tevens gewerkt met een inschatting voor de werkelijk gereden snelheden (reëel verkeer). Deze liggen in TEMAT gemiddeld gezien 3 tot 6 % lager dan de theoretische snelheden. We hebben tevens het Emission Factor Handbook 2004 en het draft eindrapport van COST 346 geraadpleegd Microsimulatiemodel VeTESS Het microsimulatiemodel VeTESS (Vehicle Transient Emission Simulation Software) berekent brandstofverbruik en uitlaatgasemissies van een individueel voertuig, op basis van een opgelegd snelheidsprofiel. VeTESS vertrekt aan de hand van de karakteristieken van een voertuig (afmetingen, gewicht, motorkenvelden, overbrengingsverhoudingen), en een typisch schakelgedrag van de chauffeur. Wat betreft vrachtwagens zijn gegevens voor de volgende voertuigen beschikbaar binnen VeTESS: - IVECO EuroCargo 120E18/FP distributievrachtwagen, met 130 kw Fiat dieselmotor, en 6 versnellingen (manueel). Deze vrachtwagen wordt typisch gebruikt voor iets kortere afstand, met een typisch gewicht tussen 7,5 en 12 ton. Maximum snelheid van deze vrachtwagen is 110 km/h. In de simulaties hebben we voor deze vrachtwagen zowel de doorrekening gedaan voor 7,5 ton als voor 12 ton.

10 4 - MAN truck, met 297 kw MAN motor en 16 versnellingen (manueel). Deze vrachtwagen wordt typisch gebruikt voor langeafstandstransport, met een typisch gewicht van 30 ton. Deze vrachtwagen is begrensd tot 90 km/h. - SCANIA 400 truck, met 290 kw Scania motor en 12 versnellingen (manueel). Deze vrachtwagen wordt typisch gebruikt voor langeafstandstransport, met een typisch gewicht van 30 ton. Deze vrachtwagen is begrensd tot 90 km/h. Alle drie de motoren zijn Euro 2 gehomologeerd (periode ). Voor de doorrekeningen zijn we uitgegaan van opgemeten snelheidsprofielen. Deze heeft VITO in de periode april-mei 2004 met een vrachtwagen en een bestelwagen geregistreerd op de autosnelweg E313 tussen Antwerpen en Geel. Bij deze metingen was geen sprake van files, dus het effect van de verlaging van 90 naar 80 km/h is hierbij het duidelijkst. Volgende figuur is een compilatie van verschillende metingen op een vrachtwagen (met maximum snelheid 90 km/h). Gemiddelde snelheid bedraagt hierbij 86 à 87 km/h, wat zeer typisch is voor vrachtwagens op de autosnelweg (buiten file). Er zijn typische snelheidsvariaties tussen 85 en 90 km/h, soms zelfs iets lager, wat veelal toe te schrijven is aan de aanwezigheid van andere vrachtwagens of ander verkeer.

11 5 Snelheidsvariatie op E313 (richting Luik), gemeten met Mercedes Atego (April 2005) Snelheid (km/h) Tijd (s) Figuur 1: snelheidsprofiel voor een vrachtwagen op de autosnelheid met max. toegelaten snelheid 90 km/h Dit profiel hebben we geconverteerd naar een maximum snelheid van 80 km/h, waarbij we typische opgemeten snelheidsvariaties behouden hebben. Gemiddelde snelheid bedraagt hierbij 77 à 78 km/h. Snelheidsvariatie op E313 (richting Luik), gemeten met Mercedes Atego (April 2005), correctie voor max 80km/h Snelheid (km/h) Tijd (s) Figuur 2: snelheidsprofiel voor een vrachtwagen op de autosnelheid met max. toegelaten snelheid 80 km/h Voor de vergelijking met hogere snelheden, maken we gebruik van verscheidene registraties op dezelfde autosnelweg E313, met een (geladen) Ford Transit bestelwagen, met een maximum snelheid in de buurt van 110 km/h. We nemen aan dat dit snelheidsprofiel ook representatief is voor lichte vrachtwagens (tot 12 ton), in geval deze de toegestane max. 90 km/h overschrijden.

12 6 Snelheidsvariatie op E313 (richting Luik), gemeten met Ford Transit (mei 2005) Snelheid (km/h) Tijd (s) Figuur 3: snelheidsprofiel voor een lichte vrachtwagen op de autosnelheid bij max. 110 km/h Figuur 3 toont duidelijk een veel grilliger patroon dan opgemeten met de vrachtwagen, met variaties tussen 90 en 110 km/h. Dit heeft te maken met het andere verkeer, en dan vooral met andere vrachtwagens die wel begrensd zijn tot 90 km/h (en dus frequent ingehaald dienen te worden). De gemiddelde snelheid ligt iets boven 100 km/h. De drie voorgaande figuren zijn gebruikt voor de simulaties van de verschillende scenario s: standaard situatie met max. 90 km/h toegelaten voor alle vrachtwagens; max. 80 km/h toegestaan voor alle vrachtwagens; 110 km/h gereden door lichtere vrachtwagens Bevraging motor/vrachtwagen fabrikanten Via een beperkte vragenlijst aan motor/vrachtwagen fabrikanten trachten we duidelijkheid te brengen inzake de optimale afstelling van vrachtwagens voor brandstofverbruik (~ CO 2 ). We hebben zeven fabrikanten aangeschreven: DAF TRUCKS, DAIMLER CHRYSLER, IVECO, MAN, RENAULT VI POWERTRAIN, SCANIA en VOLVO POWERTRAIN. De vragen die VITO opstelde, zijn: - Worden vrachtwagens (> 7,5 ton), i.e. hun motor en transmissie, zodanig afgesteld dat ze een optimale brandstofefficiëntie hebben bij een bepaalde snelheid bv. 90 km/h? - Indien ja, is dat ook het geval voor oudere vrachtwagens? - Wat voor de toekomstige modellen? Gelieve een indicatie te geven van de snelheid, en indien relevant en mogelijk een opsplitsing te geven per gewichtsklasse.

13 7 - Zijn er verschillen in afstelling in Europa of is er een en dezelfde afstelling voor alle Europese landen? - Zijn er verschillen in afstelling bij de verschillende motormerken? - Wat voor vrachtwagens uit de gewichtsklasse 3,5-7,5 ton? 3.2 Scenario 3: (neven)effecten van inhaalverbod en implicatie op CO 2 In Taak 3 zouden we initieel een kwalitatieve inschattingen maken van de implicaties van de neveneffecten van een veralgemening van het inhaalverbod van vrachtwagens op het brandstofverbruik (~CO 2 ). Er is evenwel weinig internationaal onderbouwd wetenschappelijk materiaal beschikbaar, vandaar dat we enkel aangeven wat we globaal kunnen verwachten. 4 VERONDERSTELLINGEN We bespreken hier de veronderstellingen die we binnen het macroscopisch emissiemodel TEMAT aangenomen hebben om de verschillende scenario s van snelheidsverlaging door te rekenen voor de jaren 2005, 2010 en Voor het microsimulatiemodel voor voertuigen VeTESS verwijzen we naar andere delen in het rapport. 4.1 Macroscopisch model TEMAT In het macroscopisch model TEMAT berekenen we telkens emissies, kilometers, emissiefactoren, voor een bepaalde vloot. In dit document bedoelen we met vloot de zware vrachtwagens die op diesel rijden tijdens normaal verkeer op autosnelwegen. Voor we het model TEMAT konden laten draaien, moesten we eerst voorspellingen maken voor de vloot rond totale mobiliteit, jaarkilometrages, brandstofverdeling, aantal nieuwe vrachtwagens en overlevingskansen van de zware vrachtwagens. Volgende aannames hebben we meegenomen bij de verdere berekeningen: Voor het totaal aantal kilometers afgelegd in Vlaanderen hebben we voor 2010 het gemiddelde genomen tussen het trend- en duurzaam ontwikkeling (DO) scenario uit het Ontwerp Mobiliteitsplan Vlaanderen [3]. Voor de jaren hebben we geïnterpoleerd tussen het aantal afgelegde kilometers in 2004 en het gemiddelde van trend en DO scenario, dit naar analogie met een recent studie uitgevoerd voor Aminal [4]. Voor 2020 hebben we de trend in de totale mobiliteit van de laatste 5 jaren ( ) doorgetrokken tot het jaar 2020, dit naar analogie met wat we gedaan hebben in [4, 5].

14 8 jaarkilometrages van de vrachtwagens voor de toekomst gelijk genomen aan de jaarkilometrage in 2004; geen introductie van nieuwe zware vrachtwagens die op LPG rijden, enkel introductie van nieuwe zware vrachtwagens die op diesel rijden; verdeling van aantal voertuigen over de subcategorieën op basis van totale mobiliteit, jaarkilometrages en volgende aannames: ton: tegen % (logaritmisch verloop, op basis van de evolutie het voorbije decenium) constant op 66,67% - 3,5 7,5 ton, 7,5-16 ton en ton: volgens de onderlinge verdeling in Voor het berekenen van de emissies uit het verleden maken we in TEMAT onder andere gebruik van de Vlaamse vloot en kilometers gereden op de Vlaamse wegen (niet enkel kilometers afgelegd door Vlaamse vloot). De technologie van de Vlaamse zware vrachtwagens is minder oud dan de gemiddelde technologie van de Europese vloot. Voor het heden maken we dus eigenlijk een (kleine) onderschatting van de emissies op Vlaamse bodem. Voorspellingen naar de toekomst toe zijn gebaseerd op deze activiteitsgegevens. Voor de toekomst (2020) zal de gemiddelde Europese vloot hoogstwaarschijnlijk goed overeenkomen met de Vlaamse vloot. We hebben berekeningen gedaan met: theoretische snelheden: de snelheidslimieten; reële snelheden: inschatting van de werkelijk gereden snelheden, 3 à 6 % lager ingeschat (afhankelijk van tonklasse) dan de snelheidslimieten. We bespreken enkel milieuaspecten en houden geen rekening met andere beïnvloedende factoren. Voor de milieuaspecten brengen we enkel de drie knelpuntpolluenten in rekening, namelijk CO 2, NO x en PM. 4.2 Microsimulatiemodel VeTESS Hier verwijzen we naar paragraaf en Bijlage B.

15 9 5 BESPREKING VAN RESULTATEN Hieronder bespreken we uitvoerig de resultaten van de snelheidsbeperkingen die we hebben doorgerekend met het macroscopisch model TEMAT en het microsimulatiemodel VeTESS. Verder rapporteren we de stand van zaken van de bevraging van motor/vrachtwagen fabrikanten. Vervolgens bespreken we kort onze verwachtingen voor de implicaties van de neveneffecten van een veralgemening van het inhaalverbod van vrachtwagens op het brandstofverbruik (~CO 2 ). 5.1 Macroscopisch model TEMAT We geven hier eerst voor de drie knelpuntpolluenten CO 2, NO x en PM de onderlinge bijdrage van de verschillende gewichtsklassen bij zware vrachtwagens. Vervolgens bespreken we de resultaten van de doorrekeningen van scenario 1 en 2. We geven telkens aan of het naar beneden halen van de snelheidslimiet voor zware vrachtwagens al dan niet een milieuvoordeel oplevert Aandeel van de verschillende gewichtsklassen in de totale emissies door vrachtwagens in Vlaanderen In Figuur 4 vatten we voor de hoger gedefinieerde vloot, de onderlinge bijdrage samen van de verschillende gewichtsklassen voor de polluenten CO 2, NO x en PM en dit voor de jaren 2005, 2010 en t-40t 16t-32t 07.5t-16t 03.5t-07.5t 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% CO2 NOx PM Figuur 4: verdeling van emissies over de verschillende gewichtsklassen voor Vlaanderen

16 10 De zwaarste gewichtsklasse van vrachtwagens (32-40 ton) is de grootste emittor van de drie knelpuntpolluenten. Hun aandeel in de totale uitstoot door zware vrachtwagens bedraagt voor elke polluent meer dan 65 %. Deze ton vrachtwagens leggen immers de meeste kilometers af op autosnelwegen in Vlaanderen Scenario 1: effect van een snelheidsverlaging van 90 km/h naar 80 km/h In scenario 1 hebben we bekeken wat de milieu-impact is door de snelheidslimiet voor zware vrachtwagens te verlagen van 90 km/h naar 80 km/h. We hebben dit voor de vier gewichtsklassen (3,5-7,5 ton, 7,5-16 ton, ton en ton) afzonderlijk berekend en ook voor de totale vloot (zware vrachtwagens die op diesel rijden tijdens normaal verkeer op autosnelwegen). In Tabel 1 geven we de procentuele hoeveelheid uitstoot weer bij overschakeling van 90 km/h naar 80 km/h als snelheidslimiet. Tabel 1: procentuele uitstoot bij 80 km/h ten opzichte van 90 km/h voor vrachtwagens voor theoretische en reële snelheden CO 2 NO X PM theoretisch reëel ,5t-7,5 ton 86% 86% 86% 86% 86% 86% 7,5-16 ton 86% 86% 86% 89% 89% 89% ton 92% 92% 92% 95% 95% 95% ton 91% 91% 91% 94% 94% 94% Vlootgemiddelde 91% 91% 91% 94% 94% 94% 3,5t-7,5 ton 84% 84% 84% 84% 84% 84% 7,5-16 ton 89% 89% 89% 93% 93% 93% ton 94% 94% 94% 97% 97% 97% ton 105% 105% 105% 105% 105% 105% Vlootgemiddelde 102% 102% 103% 103% 103% 103% 3,5t-7,5 ton 97% 97% 97% 98% 98% 97% 7,5-16 ton 102% 102% 102% 103% 103% 102% ton 97% 97% 98% 98% 98% 98% ton 106% 106% 106% 105% 105% 106% Vlootgemiddelde 103% 104% 104% 103% 104% 104% Indien we naar de totale vloot kijken zien we dus een daling van de CO 2 -vlootemissiefactor (of verbruik) met 5 à 10 %, een stijging van de NO x -vlootemissiefactor met 2 à 3 % en een stijging van de PM-vlootemissiefactor met 3 à 4 %. Figuur 5, Figuur 6 en Figuur 7 tonen de absolute waarden van de vermeerdering of vermindering van de vlootemissie per afgelegde kilometer (= vlootemissiefactoren).

17 ton ton 7,5-16 ton 3,5t-7,5 ton Vlootgemiddelde g CO 2 /km theoretisch reëel Figuur 5: verschil in CO 2 -vlootemissiefactor voor zware vrachtwagens bij 80 km/h ten opzichte van 90 km/h De vlootemissiefactoren van CO 2 dalen voor alle gewichtsklassen van zware vrachtwagens. Er is niet veel verschil waar te nemen tussen de verschillende jaren, maar wel tussen de verschillende gewichtsklassen en of we al dan niet met een reële snelheid hebben gerekend. Deze laatste heeft vooral een invloed op de zwaarste gewichtsklasse, waardoor de emissiefactor van de vloot sterk verschillend is bij gebruik van theoretische of reële snelheden. 0, ton ton 7,5-16 ton 3,5t-7,5 ton Vlootgemiddelde 0,4 0,2 g NO X /km 0-0,2-0,4-0,6-0, theoretisch reëel Figuur 6: verschil in NO x - vlootemissiefactor voor zware vrachtwagens bij 80 km/h ten opzichte van 90 km/h

18 12 De vlootemissiefactoren van NO x dalen voor alle gewichtsklassen van zware vrachtwagens, uitgezonderd de zwaarste categorie ton. Deze daling is wel minder naar de toekomst. Er is niet veel verschil waar te nemen tussen de resultaten van de berekening met enerzijds de theoretische en anderzijds reële snelheden. De NO x -emissiefactor van de totale vloot stijgt echter met de snelheidsverlaging, de zwaarste gewichtsklasse heeft hier zoals verwacht (Figuur 4) de grootste invloed op de vloot. 0, ton ton 7,5-16 ton 3,5t-7,5 ton Vlootgemiddelde 0,015 0,01 g PM/km 0, ,005-0,01-0, theoretisch reëel Figuur 7: verschil in PM-vlootemissiefactor voor zware vrachtwagens bij 80 km/h ten opzichte van 90 km/h De vlootemissiefactoren van PM dalen voor de gewichtsklassen 3,5-7,5 en ton en stijgen voor de gewichtsklassen 7,5-16 ton en ton. Zowel de toename als afname (afhankelijk van gewichtsklasse) vermindert in de loop van de jaren. Er is niet veel verschil waar te nemen tussen de resultaten van de berekening met enerzijds de theoretische en anderzijds reële snelheden. De PM-emissiefactor van de totale vloot stijgt echter met de vermindering van de snelheidslimiet, de zwaarste gewichtsklasse heeft hier ook zoals verwacht de grootste invloed op de vloot. Ondanks de hoge R 2 die werd gerapporteerd voor de emissiefuncties (PM) vermoeden we dat ze op een kleine steekproef zijn gebaseerd. Het niet consistent reageren van de verschillende gewichtscategorieën wijst volgens VITO op een grote onzekerheid. We zien dus duidelijk dat de maatregel om de snelheidslimiet voor zware vrachtwagens van 90 km/h naar 80 km/h te brengen zowel positieve als negatieve effecten heeft. Deze effecten kunnen ook verschillen voor de verschillende gewichtsklassen. Om na te gaan welke effecten nu de grootste invloed hebben naar milieu toe, hebben we gebruik gemaakt van de ExternE methodologie. Via deze methodologie kunnen we de impact van deze emissies ten opzichte van elkaar afwegen door er de externe kosten van te

19 13 berekenen. Die externe kosten geven aan hoeveel schade (door de maatschappij gedragen) de uitstoot van een bepaalde polluent aanricht. Het betreft vooral effecten op de volksgezondheid (bv. van NO x die wordt omgezet in NH 4 en NO 3 en zo bijdraagt aan de gezondheidsimpacts van secundaire fijn stof), maar ook de relatief beperkte kost van impacts op landbouw en materialen is meegenomen. De door de EU naar voor geschoven methodologie wordt ook in Vlaanderen frequent gebruikt voor het evalueren van beleidsmaatregelen met tegenstrijdige effecten [6]. We hebben de externe kosten bepaald voor de berekeningen met de reële snelheden aangezien deze een beter beeld geven van de werkelijke situatie. Tegelijkertijd hebben we een beperkte onzekerheidsanalyse [7] uitgevoerd (Monte Carlo simulatie). Uit dit onderzoek mogen we besluiten dat voor het heden de kans groter is dat de snelheidsbeperking van 90 km/h naar 80 km/h voor zware vrachtwagens een milieuvoordeel heeft dan een milieunadeel. Voor de toekomst is de kans aanzienlijk groter dat de snelheidsbeperking een milieuvoordeel heeft. De gemiddelde geschatte maatschappelijke opbrengst (lees gemiddeld als meeste kans) van deze maatregel geven we voor de verschillende jaren weer in Tabel 2. Tabel 2: gemiddeld milieuvoordeel (externe kosten) door snelheidsverlaging van 90 km/h naar 80 km/h voor zware vrachtwagens Miljoen Euro 2005 ~ ~ ~10 Uit de Monte Carlo simulatie kunnen we ook halen welke factoren verantwoordelijk zijn voor de grote onzekerheden. In onze berekening bleek de externe kost van CO 2 de grootste onzekerheidsparameter te zijn. Naslagwerk in het Handbook for Emission Factors (HBEF, 2004) en ontwerp rapport van COST 346 leert [8, 9]: HBEF: 90 naar 80 km/h resulteert in een daling van verbruik, maar stijging van NO x en PM; COST 346: zelfs eerder status-quo inzake verbruik, NO x en PM stijgen. In Bijlage C staan de figuren die het verbruik en de NO x en PM emissies weergeven in functie van de snelheid zoals gerapporteerd door HBEF en COST 346. Beide bronnen wijzen evenwel op de grote onzekerheid, enerzijds qua rijpatroon, maar in vele grotere mate qua de vlootsamenstelling. We wensen hier ook melding te maken van de resultaten van een recente studie uitgevoerd door het International Energy Agency [10]. In deze studie werden onze scenario s, waaronder snelheidsverlaging tot 80 km/h op autosnelwegen voor zware vrachtwagens, niet geëvalueerd. Wel geeft de studie aan dat voor ieder voertuigtype snelheden boven de

20 km/h resulteren in hogere verbruiken en dat snelheidsverlagingen tot 90 km/h en 80 km/h resulteren in een brandstofbesparing. Verder rapporteert de IEA dat het globale brandstofverbruik door het wegtransport met ongeveer 5 % kan gereduceerd worden via doorgedreven snelheidsverlagingen voor wegvoertuigen Scenario 2: effect van een snelheidsverlaging van 100 km/h naar 90 en 80 km/h Aangezien vrachtwagens zwaarder dan 12 ton niet sneller dan 90 km/h kunnen rijden, bespreken we hier enkel de categorie 3,5-12 ton. Zoals reeds eerder vermeld doen we dit aan de hand van de volgende twee categorieën uit TEMAT: 3,5-7,5 ton 7,5-16 ton (7,5-12 ton) Het is echter niet mogelijk om in TEMAT voor de categorie 3,5-12 ton een vlootgemiddelde te maken, waardoor we de twee categorieën uit TEMAT afzonderlijk beschouwen en bespreken. In Tabel 3 geven we de procentuele hoeveelheid uitstoot weer bij overschakeling van 100 km/h naar respectievelijk 90 km/h en 80 km/h als limiet voor vrachtwagens lichter dan 12 ton. Tabel 3: procentuele verandering van de uitstoot (telkens ten opzichte van grootste snelheid = 100 %) 100 km/h 90 km/h theoretisch reëel CO ton 84% 84% 84% 84% 84% 84% ton 84% 84% 84% 87% 87% 87% NO X ton 82% 82% 82% 82% 82% 82% ton 85% 85% 85% 88% 88% 88% PM ton 93% 93% 94% 97% 97% 97% ton 101% 101% 100% 102% 102% 102% 100 km/h 80 km/h CO ton 72% 72% 72% 73% 73% 73% ton 73% 73% 73% 77% 77% 77% NO X ton 69% 69% 69% 69% 69% 69% ton 76% 76% 76% 82% 82% 82% PM ton 91% 91% 91% 92% 93% 93% ton 103% 103% 102% 104% 104% 105% Er is enkel een stijging van 0 à 5 % voor de PM-emissiefactor van de gewichtsklasse 7,5-16 ton. De PM-emissiefactor voor de gewichtsklasse 3,5-7,5 ton daalt met 3 à 9 %. Voor beide gewichtsklassen dalen de CO 2 - en NO X -emissiefactoren, respectievelijk met 13 à 28 % en 12 à 31 %.

21 15 Figuur 8, Figuur 9 en Figuur 10 geven de absolute waarden weer van de stijging of daling van de emissie per afgelegde kilometer (= emissiefactor). 0 3,5-7,5 ton 7,5-16 ton -50 g CO 2 /km theoretisch reëel theoretisch reëel 100 km/h 90km/h 100 km/h 80km/h Figuur 8: verschil in CO 2 -vlootemissiefactor voor vrachtwagens kleiner dan 16 ton (t.o.v. 100 km/h) De vlootemissiefactoren van CO 2 dalen voor alle gewichtsklassen, de daling is sterker bij een grotere snelheidsverlaging. Er is niet veel verschil waar te nemen tussen de verschillende jaren, en slechts een klein verschil of we al dan niet met een reële snelheid hebben gerekend.

22 16 3,5-7,5 ton 7,5-16 ton 0,0-0,2-0,4 g NO X /km -0,6-0,8-1,0-1,2-1, theoretisch reëel theoretisch reëel 100 km/h 90km/h 100 km/h 80km/h Figuur 9: verschil in NO x -vlootemissiefactor voor vrachtwagens kleiner dan 16 ton (t.o.v. 100 km/h) De vlootemissiefactoren van NO x dalen voor alle gewichtsklassen. De daling is sterker bij een grotere snelheidsverlaging, maar echter minder naar de toekomst toe. Er is niet veel verschil waar te nemen tussen de resultaten van de berekening met enerzijds de theoretische en anderzijds reële snelheden. 0,015 3,5-7,5 ton 7,5-16 ton 0,01 0,005 g PM/km 0-0,005-0,01-0,015-0, theoretisch reëel theoretisch reëel 100 km/h 90km/h 100 km/h 80km/h Figuur 10: verschil in PM-vlootemissiefactor voor vrachtwagens kleiner dan 16 ton (t.o.v. 100 km/h)

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030 TRANSPORT & MOBILITY LEUVEN VITAL DECOSTERSTRAAT 67A BUS 1 3 LEUVEN BELGIË http://www.tmleuven.be TEL +32 (16) 31.77.3 FAX +32 (16) 31.77.39 Transport & Mobility Leuven is een gezamenlijke onderneming

Nadere informatie

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland Jan Schouten Quality Safety Environmental care A company driven by strong core values CO 2 -neutrale productie Eerste 100 % CO 2 -neutrale truckfabriek in Gent Windenergie, zonne-energie, biobrandstoffen

Nadere informatie

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013 Goevaers Consultancy Duurzame stedelijke distributie België 16 februari 2013 GC Introductie Duurzaam goederen vervoer Duurzaamheid vraagt om samenwerking in de keten Nieuwe technologieën kunnen alleen

Nadere informatie

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014 Energie in Beweging Wat is Well to Wheel Met Well to Wheel wordt het totale rendement van brandstoffen voor wegtransport uitgedrukt Well to Wheel maakt duidelijk

Nadere informatie

Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand?

Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand? Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand? De annual air quality kaarten tonen het resultaat van een koppeling van twee gegevensbronnen: de interpolatie van luchtkwaliteitsmetingen (RIO-interpolatiemodel)

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore

Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore Infoseminarie Leefmilieu Brussel 14 januari 2014 Departement parkeren en verplaatsingen Agenda Milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore 9.00-9.40:

Nadere informatie

3. Kenmerken van personenwagens

3. Kenmerken van personenwagens 3. Kenmerken van personenwagens Tabel 29: Verdeling van personenwagens volgens bouwjaarcategorie Bouwjaar categorie bjcat 1990 en eerder 403.46 3.89 403.46 3.89 1991 tot 1995 997.17 9.62 1400.63 13.52

Nadere informatie

Bijlage 9 5. TESTEN VAN HET VOERTUIG OP DE TESTBAAN, DE WEG OF DE ROLLENBANK

Bijlage 9 5. TESTEN VAN HET VOERTUIG OP DE TESTBAAN, DE WEG OF DE ROLLENBANK Bijlage 9 E/ECE/324 Rev.1/Add.82/Rev.3 bladzijde 229 Bijlage 4 Aanhangsel 1 TEST VAN TYPE V (beschrijving van de uithoudingstest ter controle van de duurzaamheid van de voorzieningen tegen verontreiniging)

Nadere informatie

Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering betreffende lageemissiezones

Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering betreffende lageemissiezones Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering betreffende lageemissiezones DE VLAAMSE REGERING, Gelet op het decreet van XXX; Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op XXX; Gelet op

Nadere informatie

Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Vlaanderen. Samenvatting. Griet De Ceuster. Transport & Mobility Leuven

Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Vlaanderen. Samenvatting. Griet De Ceuster. Transport & Mobility Leuven Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Samenvatting Griet De Ceuster Transport & Mobility Leuven Studie uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse Milieumaatschappij, MIRA september 2004 Samenvatting

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 1375 (2011-2012) Nr. 7 15 februari 2012 (2011-2012) stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 1375 (2011-2012) Nr. 7 15 februari 2012 (2011-2012) stuk ingediend op stuk ingediend op 1375 (2011-2012) Nr. 7 15 februari 2012 (2011-2012) Ontwerp van decreet houdende de wijziging van diverse bepalingen van het Wetboek van de met de inkomstenbelastingen gelijkgestelde

Nadere informatie

Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen

Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen 1 Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen, 11 februari 2014 2 Inhoud 1. Brandstofopties 2. Kansen en onzekerheden 3. Milieuaspecten 4. Conclusies & aanbevelingen 3 Alternatieve

Nadere informatie

Economische impactmodules voor het EUROS model

Economische impactmodules voor het EUROS model ECONOTEC CONSULTANTS (Contracten CG/67/28a & CG/E1/28B) Economische impactmodules voor het EUROS model Synthese Eindrapport K. Marien, J. Duerinck, R. Torfs, F. Altdorfer Studie in opdracht van de Federale

Nadere informatie

Agenda. De uitdaging. Euro normen ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY. De uitdaging. Dubbele strategie. Hybride techniek & potentieel

Agenda. De uitdaging. Euro normen ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY. De uitdaging. Dubbele strategie. Hybride techniek & potentieel Agenda De uitdaging Dubbele strategie Hybride techniek & potentieel Methaan-diesel techniek & potentieel ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY p2 De uitdaging Euro normen Wettelijk kader Opwarming van de aarde

Nadere informatie

INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE. Studie in opdracht van Fevia

INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE. Studie in opdracht van Fevia INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE Studie in opdracht van Fevia Inhoudstafel Algemene context transport voeding Enquête voedingsindustrie Directe

Nadere informatie

Instrumenten voor de aankoop van milieuvriendelijke voertuigen. Infosessie Aankoop duurzame mobiliteit 15 maart 2012 Annemie Wynands

Instrumenten voor de aankoop van milieuvriendelijke voertuigen. Infosessie Aankoop duurzame mobiliteit 15 maart 2012 Annemie Wynands Instrumenten voor de aankoop van milieuvriendelijke voertuigen Infosessie Aankoop duurzame mobiliteit 15 maart 2012 Annemie Wynands Bestek aankoop MVV 1. Personenwagen en lichte vrachtwagen Technische

Nadere informatie

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot Beleidsverklaring Co2 Deze beleidsverklaring met betrekking tot de CO2 uitstoot is onderdeel van het door M, van der Spek Hoveniersbedrijf B.V. gevoerde milieubeleid. M. van der Spek Hoveniersbedrijf B.V.

Nadere informatie

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 TNO MEET SINDS 1986 EMISSIES In opdracht van het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

De auto van de toekomst is voor vandaag

De auto van de toekomst is voor vandaag De auto van de toekomst is voor vandaag Woensdag 7 mei 2014 Belgian Platform on Alternative Transport Fuels #8 Agenda 1. Inleiding 2. Belgische cijfers over de markt en het park 3. Andere Europese landen

Nadere informatie

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB Vergelijking van de CO 2 -uitstoot per vervoermiddel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB 100% Gerecycleerd papier Januari

Nadere informatie

Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012

Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012 17/11/2014 Tool Burgemeestersconvenant Actualisatie nulmeting 2011 & inventaris 2012 Kadering» VITO actualiseert jaarlijks, in opdracht van LNE, CO 2 -inventaris gemeenten» Taken voorzien in actualisatie

Nadere informatie

Voorburg, 21 januari 197~ Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV

Voorburg, 21 januari 197~ Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV CONSULT aan Rijkswaterstaat MOGELIJKE VERMINDERING VAN HET BENZINEVERBRUIK DOOR DE INSTELLING VAN SNELHEIDSBEPERKINGEN R-7~-3 Voorburg, 21 januari 197~ Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit in de praktijk

Duurzame mobiliteit in de praktijk Duurzame mobiliteit in de praktijk Raymond Gense Manager duurzame ontwikkeling Pon Holdings Mobiliteit en duurzaamheid 16 Januari 2009 1 Inhoud: Wat is Duurzame mobiliteit Welke Duurzame voertuigoplossingen

Nadere informatie

KIVI NIRIA jaarcongres 2013 1

KIVI NIRIA jaarcongres 2013 1 2 KIVI NIRIA Jaarcongres 2013 Sustainable Mobility voor duurzame Toenemende invloed innovatie van milieu-eisen op de sector Inhoud Euro-normen CO 2 -normen waarom werken ze? katalysator voor innovatie

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeld mobiliteitsbeleid gemeente Machelen. Infosessie milieuverantwoorde overheidsaankopen - mobiliteit

Praktijkvoorbeeld mobiliteitsbeleid gemeente Machelen. Infosessie milieuverantwoorde overheidsaankopen - mobiliteit Praktijkvoorbeeld mobiliteitsbeleid gemeente Machelen Algemeen - Fietsvergoeding: 0,2 euro/km (#26) - Terugbetaling openbaar vervoer 100% (#13) - Trein verplicht Brussel en Leuven centrum - 6 dienstfietsen

Nadere informatie

3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 2014 Ter Riele

3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 2014 Ter Riele 3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 2014 Ter Riele Datum: 11-9-2015 Versie: 3 A.J.J ter Riele Directeur 1. Inleiding Middels deze rapportage wil Ter Riele B.V. (Ter Riele) de voortgang op de CO 2 reductiedoelstellingen

Nadere informatie

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 EMA Principes Antwerpen ondertekende het Europese Burgemeestersconvenant. Meer dan 5.000 lokale en regionale overheden hebben ondertekend en engageren zich om op

Nadere informatie

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek EFRO project Factsheets rondvaart Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek 2 Inhoud Inleiding Technische opties voor een schonere vloot Emissie in de praktijk Overzicht Conclusies

Nadere informatie

PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015. Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent

PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015. Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent 10/06/2015 PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015 Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent Lies Helsloot, Service en Logistiek Departement FM Stad Gent 13 Departementen

Nadere informatie

Hoe kan innovatie helpen?

Hoe kan innovatie helpen? Themabijeenkomst 16 december: Luchtvervuiling, en hoe houden wij Nederland mobiel? Verkeer Toenemende en invloed luchtvervuiling: van milieu-eisen op de sector hoe kan 2 Inhoud Waar komen verkeersemissies

Nadere informatie

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof CNG aardgas voor voertuigen CNG betekent letterlijk samengeperst natuurlijk gas en is eenvoudigweg de samengeperste variant van het aardgas dat we kennen voor huishoudelijk gebruik. CNG is al een tijdje

Nadere informatie

DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL. Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen

DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL. Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen HOGE PRESTATIES, ZEER EFFICIËNT - ÉN EEN DUURZAME OPLOSSING De introductie van de Volvo FM Methaan-Diesel betekent

Nadere informatie

In het kader van de Ecoscore methodologie, gebeurt de milieu-evaluatie van een voertuig volgens een sequentie van vijf stappen:

In het kader van de Ecoscore methodologie, gebeurt de milieu-evaluatie van een voertuig volgens een sequentie van vijf stappen: Overzicht Ecoscore berekening voor licht vervoer Inleiding De Ecoscore methodologie werd ontwikkeld met als doel de milieu-impact van verschillende voertuigen met elkaar te kunnen vergelijken op een objectieve

Nadere informatie

Praktijkemissies zware bedrijfswagens

Praktijkemissies zware bedrijfswagens Praktijkemissies zware bedrijfswagens Steekproefcontroleprogramma heavy-duty voor het Ministerie van Infrastructuur & Milieu Nationale stakeholderbijeenkomst, 3 februari 2014, Helmond Robin Vermeulen 2

Nadere informatie

KETENANALYSE DIESELVERBRUIK SCOPE 3 EMISSIE

KETENANALYSE DIESELVERBRUIK SCOPE 3 EMISSIE KETENANALYSE DIESELVERBRUIK SCOPE 3 EMISSIE Erp, december 2014 Opgesteld door: R. Kanner (intern) A. Heerkens (extern) Geaccordeerd door: B. Kerkhof Namens de directie INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 1.1 Scope

Nadere informatie

Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer

Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer Programmaleider Verkeersemissies, Ministerie van VROM Agenda 1. Wat willen we bereiken? Klimaat Luchtkwaliteit 2. Wat kan verkeer

Nadere informatie

MILIEUPRESTATIES VAN DE BINNENVAART IN VLAANDEREN STUDIE UITGEVOERD DOOR DE VLAAMSE INSTELLING VOOR TECHNOLOGISCH ONDERZOEK

MILIEUPRESTATIES VAN DE BINNENVAART IN VLAANDEREN STUDIE UITGEVOERD DOOR DE VLAAMSE INSTELLING VOOR TECHNOLOGISCH ONDERZOEK MILIEUPRESTATIES VAN DE BINNENVAART IN VLAANDEREN STUDIE UITGEVOERD DOOR DE VLAAMSE INSTELLING VOOR TECHNOLOGISCH ONDERZOEK PROMOTIE BINNENVAART VLAANDEREN VZW Milieuprestaties van de binnenvaart in Vlaanderen

Nadere informatie

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Studiedag elektrische wagens en laadpalen 31 mei 2012 Overview Mobimix.be? Duurzaam vlootbeheer? Technologie Milieuprestaties Financieel Conclusies + vragen Overview

Nadere informatie

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 1 Brochure ALD electric INLEIDING Ons ALD electric aanbod is bijzonder volledig, met zowel oplaadbare hybrides (plug-in), elektrische auto s met verlengde

Nadere informatie

Maarten Matienko VAB. Daniël Peemans KBC Autolease. Saskia Raymaekers KBC Autolease

Maarten Matienko VAB. Daniël Peemans KBC Autolease. Saskia Raymaekers KBC Autolease Welkom Duurzame mobiliteit Sessie 1 Hoe uw brandstofverbruik en wagenparkkosten in de toekomst beperken? Maarten Matienko VAB Daniël Peemans KBC Autolease Saskia Raymaekers KBC Autolease Duurzame mobiliteit

Nadere informatie

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Ketenanalyse 1 Inleiding Eis: Aantoonbaar inzicht in de meest materiele emissies uit scope 3 middels 2 ketenanalyses. Voor het in kaart brengen van scope III

Nadere informatie

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit 73 Bijlage L Indicatieve bepaling effect alternatieven N 377 op luchtkwaliteit Inleiding De provincie Overijssel is voornemens de N 377 Lichtmis Slagharen (verder

Nadere informatie

Bestemming 2030: chaos op de autowegen of alternatieve trajecten?

Bestemming 2030: chaos op de autowegen of alternatieve trajecten? Bestemming 2030: chaos op de autowegen of alternatieve trajecten? Bij ongewijzigd beleid tonen de transportvooruitzichten voor België tegen 2030 een aanzienlijke groei van het personen- en goederenvervoer.

Nadere informatie

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N 13.5.29 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt

Nadere informatie

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste 29-214 Datum: 27 juli 215 Versie: 1.1 In opdracht van: Opgesteld door: Hendrik Bijker Wecycle Laura Golsteijn Marisa Vieira Dit rapport is geschreven

Nadere informatie

1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2

1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2 ANNEX 4 MACRO-ECONOMISCHE ONDERBOUWING VAN HET BAU-SCENARIO Auteur: J. Duerinck INHOUD 1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2 1.1 Analyse trendmatige evoluties toegevoegde waarde 2 1.2 Methode voor

Nadere informatie

Schakel zo vroeg mogelijk op naar een hogere versnelling, tussen 2000 en 2500 toeren.

Schakel zo vroeg mogelijk op naar een hogere versnelling, tussen 2000 en 2500 toeren. Tip 1 Schakelen Schakel zo vroeg mogelijk op naar een hogere versnelling, tussen 2000 en 2500 toeren. Een toerenteller is hierbij een handig hulpmiddel. Een deel van het vermogen dat een automotor levert

Nadere informatie

MIRA 2012 Transport. www.milieurapport.be. Eco-efficiëntie van het personenvervoer

MIRA 2012 Transport. www.milieurapport.be. Eco-efficiëntie van het personenvervoer Eco-efficiëntie van het personenvervoer DP index (2000=) 110 70 personenkilometers bevolkingsaantal emissie broeikasgassen verzurende emissie emissie ozonprecursoren emissie fijn stof PM 2,5 (uitlaat)

Nadere informatie

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Luchtvervuiling in Nederland in kaart Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage 2013 Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage

Nadere informatie

België dieselland? Automania.be. Hybride en elektrische voertuigen integreren in bedrijfsvloten rendeert

België dieselland? Automania.be. Hybride en elektrische voertuigen integreren in bedrijfsvloten rendeert Automania.be Hybride en elektrische voertuigen integreren in bedrijfsvloten rendeert Gepubliceerd: 08.05.2014 Een studie rond het omslagpunt tussen rijden op benzine, diesel of elektriciteit, onlangs uitgevoerd

Nadere informatie

Vos Logistics : maak de markt vrij voor LNG-transport in NL

Vos Logistics : maak de markt vrij voor LNG-transport in NL : maak de markt vrij voor LNG-transport in NL Groningen, 1 november 2012 Energy Delta Institute Haiko Meijer Director Purchasing Group feiten en cijfers Opgericht in 1944 Omzet 250 miljoen euro 30 locaties

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2013 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015 Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime Woensdag 20 mei 2015 1. Globaal perspectief 1. Globaal perspectief: evolutie van CO² emissie tot 2005 The big picture 1971 General Motors, 1971 Buick Riviera Owner

Nadere informatie

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Huib van Essen CE Delft Ecomobiel, 8 en 9 oktober 2013 CE Delft Onafhankelijk,

Nadere informatie

Snelheid en milieu EINDNOTITIE. Notitie. J.P.L. (Joost) Vermeulen. Oplossingen voor milieu, economie en technologie. Oude Delft HH Delft

Snelheid en milieu EINDNOTITIE. Notitie. J.P.L. (Joost) Vermeulen. Oplossingen voor milieu, economie en technologie. Oude Delft HH Delft CE Oplossingen voor milieu, economie en technologie Oude Delft 180 2611 HH Delft 2611 HH Delft tel: 015 2 150 150 tel: 015 2 150 150 fax: 015 2 150 151 fax: e-mail: 015 2 ce@ce.nl 150 151 website: e-mail:

Nadere informatie

Ga vooruit naar een duurzame toekomst.

Ga vooruit naar een duurzame toekomst. Ga vooruit naar een duurzame toekomst. Rijden op OGO CNG is schoner, goedkoper en makkelijk. Verder vooruit Inhoudsopgave Duurzame en betaalbare mobiliteit binnen handbereik 4 Groeiende behoefte naar duurzaamheid

Nadere informatie

datum 17 februari 2016 project ACT Milieuneutrale verandering Grimaldischip vestiging Den Haag Vergelijking luchtemissies uw kenmerk -

datum 17 februari 2016 project ACT Milieuneutrale verandering Grimaldischip vestiging Den Haag Vergelijking luchtemissies uw kenmerk - ACT: Behandeling RoRo-schip Grimaldi Lines datum 17 februari 2016 project ACT Milieuneutrale verandering Grimaldischip vestiging Den Haag betreft Vergelijking luchtemissies uw kenmerk - versie 001 ons

Nadere informatie

VOORSTELLING. Het is in deze geest en met deze wil dat het Verbond van Belgische Ondernemingen

VOORSTELLING. Het is in deze geest en met deze wil dat het Verbond van Belgische Ondernemingen VOORSTELLING VAN HET CHARTER " "EV EVOLUTION TO ELECTRICAL VEHICLES" ( EV. TO E.V. ). ) INLEIDING Het vervoer over de weg is momenteel een bron van vervuiling wegens uitstoot in de lucht en geluidshinder.

Nadere informatie

Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp

Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp Introductie Doel van de ontwikkeling van de ESI Environmental Ship Index (ESI) studie Voorgestelde index Organisatie en verificatie Volgende stappen 1. Introductie

Nadere informatie

Review emissiefactoren 2015

Review emissiefactoren 2015 Review emissiefactoren 2015 Samenvatting In deze notitie wordt vastgelegd welke emissiefactoren Climate Neutral Group hanteert voor de voetafdruk bepalingen in 2015 en voor de nacalculatie over dat jaar.

Nadere informatie

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014 Carbon footprint Op basis van de diverse soorten CO 2 -emissies is de totale CO 2 -emissie van Den Ouden Groep berekend. 9,8 38,6 51,6 Diesel personenwagens Diesel combo's en busjes Hybride personen wagens

Nadere informatie

Notitie. : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm

Notitie. : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm Notitie Aan : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam Van : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 Kopie : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm Betreft : Luchtkwaliteitsonderzoek Tiendhove

Nadere informatie

Vlaams beleid luchtverontreiniging en. milieuvergunningsaanvragen

Vlaams beleid luchtverontreiniging en. milieuvergunningsaanvragen Vlaams beleid luchtverontreiniging en milieuvergunningsaanvragen Geert Pillu Adviesverlener LNE afdeling Milieuvergunningen Brugge Vlaams beleid luchtverontreiniging en milieuvergunningsaanvragen Kennis

Nadere informatie

Kennisnetwerk Schoner Varen

Kennisnetwerk Schoner Varen Kennisnetwerk Schoner Varen Monitoring van emissies Amsterdam, Waternet, 24 november 2011 Ruud Verbeek / TNO Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door het Europees

Nadere informatie

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden CNG: aardgas als autobrandstof Een selectie van vragen en antwoorden s.a. D'Ieteren nv Marketing, Training & Direct Sales Creation & Copywriting november 2014 Inhoud 2 De auto op aardgas > > Waarom op

Nadere informatie

Proefproject eco-driving bij bedrijven

Proefproject eco-driving bij bedrijven Proefproject eco-driving bij bedrijven Project en resultaten Begin 2006 deed Bond Beter Leefmilieu samen met een aantal opleidingsaanbieders een oproep aan bedrijven om deel te nemen aan het pilootproject

Nadere informatie

E85 rijdende flexifuel auto uitstoot ten gevolge van de aanwezigheid van benzine in de brandstof.

E85 rijdende flexifuel auto uitstoot ten gevolge van de aanwezigheid van benzine in de brandstof. Energielabel auto Personenwagens moeten voorzien zijn van een zogenaamd energielabel. Deze maatregel is ingesteld om de consument de mogelijkheid te geven om op eenvoudige wijze het energieverbruik van

Nadere informatie

CO 2 inventarisatie 2014 - Q1 t/m Q4. Versie: 1.0, 13-1-2015

CO 2 inventarisatie 2014 - Q1 t/m Q4. Versie: 1.0, 13-1-2015 CO 2 inventarisatie 2014 - Q1 t/m Q4 Versie: 1.0, 13-1-2015 Inventory boundary Organizational boundaries voestalpine WBN assembleert en bouwt wisselconstructies voor, t.b.v. de railinfrastructuur. Het

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 30 januari 2015 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie... 2 2.2

Nadere informatie

Doorrekenen H2 scenario

Doorrekenen H2 scenario Doorrekenen H2 scenario Significant B.V. 28 oktober 2010 Paul van Hooff Scenarioberekeningen Om de gevolgen van veranderingen in de samenstelling van de busvloot in de Stadsregio Arnhem Nijmegen te kunnen

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 2015(1) Ter Riele

3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 2015(1) Ter Riele Datum: 11-09- Versie: 2 3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 (1) Ter Riele A.J.J ter Riele Directeur 1. Inleiding Middels deze rapportage wil Ter Riele B.V. (Ter Riele) de voortgang op de CO 2 reductiedoelstellingen

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom. Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom. Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Joke Schauvliege Vlaams minister van Omgeving, Natuur & Landbouw Brussel,

Nadere informatie

CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q1. Versie: 1.0, 14-4-2015

CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q1. Versie: 1.0, 14-4-2015 CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q1 Versie: 1.0, 14-4-2015 Inventory boundary Organizational boundaries voestalpine WBN assembleert en bouwt wisselconstructies voor, t.b.v. de railinfrastructuur. Het

Nadere informatie

EC-modellering in Vlaanderen: het effect van snelheidsverlaging op snelwegen

EC-modellering in Vlaanderen: het effect van snelheidsverlaging op snelwegen 19/04/2012 EC-modellering in Vlaanderen: het effect van snelheidsverlaging op snelwegen Wouter Lefebvre en vele anderen VVM 19/04/2012 2 Inhoudstafel» Methodologie» Validatie» Case study 19/04/2012 3 Methodologie»

Nadere informatie

Inleiding. Voor bedrijven. Inleiding. Voor bedrijven. Voor bedrijven. Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden

Inleiding. Voor bedrijven. Inleiding. Voor bedrijven. Voor bedrijven. Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden Inleiding Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden Roel Vanderbeuren Projectverantwoordelijke WATT Roadshow Bond Beter Leefmilieu Vergroening van het wagenpark deel van totale mobility

Nadere informatie

2. Simulatie van de impact van een "centen i.p.v. procenten"-systeem

2. Simulatie van de impact van een centen i.p.v. procenten-systeem Bijlage/Annexe 15 DEPARTEMENT STUDIËN Impact van een indexering in centen i.p.v. procenten 1. Inleiding Op regelmatige tijdstippen wordt vanuit verschillende bronnen gesuggereerd om het huidige indexeringssysteem

Nadere informatie

Actualisatie van het emissiemodel voor wegverkeer MIMOSA ter voorbereiding van MIRA-S 2009

Actualisatie van het emissiemodel voor wegverkeer MIMOSA ter voorbereiding van MIRA-S 2009 Actualisatie van het emissiemodel voor wegverkeer MIMOSA ter voorbereiding van MIRA-S 2009 Studie uitgevoerd in opdracht van MIRA, Milieurapport Vlaanderen Onderzoeksrapport MIRA/2009/01, juni 2009 VITO/2009/TEM/R/084

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan CO 2 -Prestatieladder

Energiemanagement Actieplan CO 2 -Prestatieladder Bijlage D Energiemanagement Actieplan CO2- Prestatieladder Energiemanagement Actieplan CO 2 -Prestatieladder Sarens Nederland Pagina 26 van 39 D.1 Inleiding In het vorige hoofdstuk is kenbaar gemaakt dat

Nadere informatie

Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland

Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland Indicatie van het potentieel van Mobility Mixx wanneer toegepast op het gehele Nederlandse bedrijfsleven Notitie Delft, november 2010 Opgesteld door: A.

Nadere informatie

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden CNG: aardgas als autobrandstof Een selectie van vragen en antwoorden s.a. D'Ieteren nv Marketing, Training & Direct Sales Creation & Copywriting november 2014 Inhoud 2 De auto op aardgas Waarom op aardgas

Nadere informatie

S 500 PLUG-IN HYBRID.

S 500 PLUG-IN HYBRID. S 500 PLUG-IN HYBRID. Z n sterkste kracht: efficiëntie. Met de S 500 PLUG-IN HYBRID legt Mercedes-Benz wederom nieuwe maatstaven aan op technologiegebied. Daarbij zijn onovertroffen comfort, voortreffe

Nadere informatie

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Ketenanalyse 1 Inleiding Eis: Aantoonbaar inzicht in de meest materiele emissies uit scope 3 middels 2 ketenanalyses. Voor het in kaart brengen van scope III

Nadere informatie

VMx studiedag mobiliteit. Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen

VMx studiedag mobiliteit. Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen VMx studiedag mobiliteit Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen 05/09/2013, Leuven Carlo Mol Vlaamse Proeftuin Elektrische Voertuigen Agenda» Elektrische Mobiliteit : Wat? Waarom? Wie?

Nadere informatie

CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q2. Versie: 1.0, 10-7-2015

CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q2. Versie: 1.0, 10-7-2015 CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q2 Versie: 1.0, 10-7-2015 Inventory boundary Organizational boundaries voestalpine WBN assembleert en bouwt wisselconstructies voor, t.b.v. de railinfrastructuur. Het

Nadere informatie

Case 1 en Simulink. 1. Diodefactor bepalen. I = I sc - I s (e!

Case 1 en Simulink. 1. Diodefactor bepalen. I = I sc - I s (e! Case 1 en Simulink 1. Diodefactor bepalen Om de diodefactor te berekenen werden eerst een aantal metingen gedaan met het zonnepaneel en de DC- motor. Er werd een kring gemaakt met het zonnepaneel en een

Nadere informatie

LICHTE GEMOTORISEERDE TWEEWIELERS: FIETS, BROMFIETS OF? Werner De Dobbeleer, VSV Politiecongres 26 oktober 2015

LICHTE GEMOTORISEERDE TWEEWIELERS: FIETS, BROMFIETS OF? Werner De Dobbeleer, VSV Politiecongres 26 oktober 2015 LICHTE GEMOTORISEERDE TWEEWIELERS: FIETS, BROMFIETS OF? Werner De Dobbeleer, VSV Politiecongres 26 oktober 2015 INHOUD Context Europese verordening: inhoud Gevolgen voor Belgische reglementering Conclusies

Nadere informatie

Elementen voor de hervorming van de verkeersbelasting

Elementen voor de hervorming van de verkeersbelasting 16/9/2014 Elementen voor de hervorming van de verkeersbelasting Gemeenschappelijke workshop FISC & TRADO Laurent Franckx, Inge Mayeres (VITO) Algemeen» Doelstelling: empirische analyse van impact van wijziging

Nadere informatie

Bescherm het milieu en uw bedrijfsresultaten

Bescherm het milieu en uw bedrijfsresultaten 23042012_WORKsmart_ECO_bro_NL WORKsmart -Eco Bescherm het milieu en uw bedrijfsresultaten www.tomtom.com/business Let s drive business Inhoud 2 Hoe groen is uw onderneming? 3 Optimaliseer de inzet van

Nadere informatie

Soorten brandstoffen en aandrijvingen. Alternatieve Brandstoffen. Alternatieve Brandstoffen. Enkele voorbeelden. Alternatieve aandrijvingen

Soorten brandstoffen en aandrijvingen. Alternatieve Brandstoffen. Alternatieve Brandstoffen. Enkele voorbeelden. Alternatieve aandrijvingen Soorten brandstoffen en aandrijvingen WATT Roadshow wagens, alternatieve transportmiddelen en technologie De voor- en nadelen van WATT-voertuigen Prof. Joeri Van Mierlo Conventionele brandstoffen Benzine,

Nadere informatie

6,5% minder verbruik. MAN EfficientLine 2. De zuinigste MAN nu nog zuiniger. www.man-trucks.nl

6,5% minder verbruik. MAN EfficientLine 2. De zuinigste MAN nu nog zuiniger. www.man-trucks.nl MAN EfficientLine 2 De zuinigste MAN nu nog zuiniger 6,5% minder verbruik www.man-trucks.nl MAN EfficientCruise De basis voor een grote besparing Door koppeling van GPS data aan de cruise control is het

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie