Anne-Marie Pluijm, Vruchten om te plukken? Marktverkenning kansen samenwerking bibliotheek en bedrijfsleven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Anne-Marie Pluijm, 2014. Vruchten om te plukken? Marktverkenning kansen samenwerking bibliotheek en bedrijfsleven"

Transcriptie

1 Anne-Marie Pluijm, 2014 Vruchten om te plukken? Marktverkenning kansen samenwerking bibliotheek en bedrijfsleven

2 Colofon In opdracht van: Uitgevoerd door: Anne-Marie Pluijm

3 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding... 3 Aanleiding onderzoek... 3 Doelstelling onderzoek... 4 Vraagstelling onderzoek... 4 Opdrachtgevers... 5 Hoofdstuk 2 Marktverkenning... 6 Opzet marktverkenning... 6 Stap ❶ DESTEP - Trends en positionering... 7 Stap ❷ Informatie scannen en verzamelen... 8 Stap ❸ In kaart brengen bedrijven, instellingen en activiteiten... 8 Stap ❹ Verkenning speelveld Hoofdstuk 3 Conclusies Hoofdstuk 4 Aanbevelingen Overwegingen vooraf Concrete aanbevelingen Tot slot Bijlage 1 Overzicht bedrijven Automotive Campus Helmond Bijlage 2 Overzicht onderwijsinstellingen Automotive Campus Bijlage 3 Overzicht voorbeelden activiteiten en initiatieven binnen Brainport regio/automotive Campus Bijlage 4 DESTEP analyse Bijlage 5 Notities overleg vertegenwoordigers onderwijs Automotive regio/brainport Bijlage 6 Notities gesprek Cor Fransen, Manager Producten & Diensten & Innovatie Bibliotheek Helmond-Peel Bijlage 7 Notities gesprek Dianne Timmers, Manager Publieke Dienstverlening Bibliotheek Helmond- Peel

4 Hoofdstuk 1 Inleiding De provincie Noord-Brabant heeft 20 basisbibliotheken. In opdracht van de provincie Noord-Brabant ondersteunt De Brabantse Netwerkbibliotheek (BNB) de afzonderlijke Brabantse bibliotheken. BNB bestaat uit de 20 Brabantse bibliotheken en Cubiss. Een essentieel doel van de Brabantse Netwerkbibliotheek is het creëren van een goed toegankelijk netwerk. Een plek waar ideeën floreren, waar informatie en ervaringen worden uitgewisseld en waar kennis wordt gedeeld zodat de klant uiteindelijk optimaal wordt bediend. Cubiss is de uitvoerende organisatie binnen BNB en voert het meerjarig beleidsplan uit. Hiervoor is een werkplan opgesteld met negen projecten. In deze projecten wordt de kennis van verschillende disciplines ingezet, zowel van de Brabantse bibliotheken, als van Cubiss. Eén van de projectonderdelen is het oprichten van een expertisepool. Deze expertisepool richt zich op verschillende thema s, met de bedoeling nieuw spirit en elan toe te voegen aan de bibliotheekbranche. Hierbij staat het opbouwen en delen van nieuwe kennis centraal. Eén van de thema s van de expertisepool is business development. Binnen dit thema worden nieuwe producten en/of diensten bedacht en ontwikkeld voor diverse bibliotheekorganisaties om deze vervolgens succesvol in de markt te zetten. Dankzij mijn commerciële ervaring heb ik binnen dit thema van de expertisepool de kans gekregen om een kijkje te nemen achter de schermen van het bibliotheekwezen met al haar uitdagingen en kansen. Het rapport wat voor u ligt brengt hiervan verslag. Dit rapport draagt een steentje bij aan de waardevolle uitwisseling van informatie en ervaringen zoals dat centraal staat binnen BNB en Cubiss. Aanleiding onderzoek Bibliotheken zoeken naar mogelijkheden voor eigen financiering omdat het risicovol is om te blijven vertrouwen op subsidies, niet alleen omdat de geldkraan dicht kan (afhankelijkheid van lokale politieke ontwikkelingen en de volgende bezuinigingsronde) maar ook omdat er door de gemeente eisen gesteld kunnen worden die strijdig zijn met de kernproposities 1 van het bibliotheekwezen. De ledenaantallen en uitleningen staan onder druk. Subsidiegelden nemen gestaag af. De bibliotheek moet daarom op zoek naar nieuwe samenwerkingsverbanden en dit zouden partijen kunnen zijn die op dit moment nog niet per definitie actief benaderd worden. Het ondernemen zit nog niet noodzakelijkerwijs in het DNA van het bibliotheekwezen. Dit laatste is een observatie waarmee ik bedoel dat er op microniveau (stad waarin de bibliotheek zich bevindt) al wel heel veel gebeurd en er ook veel bereikt is de laatste jaren. Op mesoniveau (regionaal) worden de eerste stappen gezet, waaronder deze marktverkenning, maar dat er op macroniveau (provinciaal) nog veel werk aan de winkel is. De bibliotheken Helmond-Peel, Veldhoven en Best hebben de wens geuit om meer marktgericht te willen werken en minder afhankelijk te worden van subsidies. De tijden zijn veranderd en business development is daarom onvermijdelijk. De maatschappij blijft snel veranderen, de leefwereld van leerlingen verschilt steeds meer van die in het schoolgebouw, werknemers moeten flexibel zijn, zelfstandig en reflectief, en kennis en vaardigheden kunnen opdoen en toepassen is net zo belangrijk 1 Met welke producten/diensten en met welk aanbod gaat een bedrijf de markt op 3

5 als kennis hebben. Zo al vier redenen waarom een bibliotheek er principieel anders uit zou moeten zien. Doelstelling onderzoek Voordat ik de onderzoeksopdracht van dit onderzoek verder beschrijf, wil ik hier eerst wat dieper ingaan op de term business development om daarmee de doelstelling van het onderzoek toe te lichten. In dit onderzoek ben ik als het ware een drietal maanden in de huid van een business developer gekropen. Deze rol binnen een bedrijf is belangrijk omdat de business developer nieuw marktaandeel en nieuwe klanten aanbrengt. Een business developer wil in de eerste plaats de activiteiten van de organisatie uitbreiden. De doelstellingen zijn daarbij: Op zoek gaan naar nieuwe producten of diensten die de organisatie zou kunnen aanbieden, en daarbij producten of diensten voorstellen waardoor het bedrijf een nieuwe richting zou kunnen inslaan. Nieuwe klanten aantrekken door het onderzoeken en bewerken van de markt en daarbij te mikken op de behoeften van toekomstige klanten. Markten onderzoeken waar de organisatie nog niet actief is. Deze elementen zijn essentieel voor elk bedrijf dat zijn concurrentiekracht en zijn aanwezigheid op de markt wil versterken. Het doel van dit onderzoek is om te bekijken of en hoe bibliotheekorganisaties nieuwe klanten kunnen aantrekken, nieuwe samenwerkingsverbanden aan kunnen gaan. Het lokale bedrijfsleven is hiervoor in kaart gebracht. In verband met de beperkte tijd voor dit onderzoek wordt business development hier gedefinieerd als marktverkenning (bij een marktverkenning wordt er informatie verzameld over de mogelijke markten en mogelijke klanten) om antwoord te geven op de vraag of er voor bibliotheekorganisaties mogelijkheden zijn om aansluiting te vinden bij bedrijven en of die aansluiting wellicht tot nieuwe verdienmodellen kan leiden. Bij een verdienmodel gaat het puur financieel gezien om hoe een bedrijf geld verdient maar in principe om de wijze waarop een bedrijf maatschappelijke meerwaarde creëert. Voor de duidelijkheid, er worden in dit rapport geen nieuwe verdienmodellen beschreven, het is een eerste aanzet tot verdienmogelijkheden en de verkenning daarvan. Deze marktverkenning dient daarom als basis voor vervolgonderzoek en vervolgstappen. In de aanbevelingen wordt dit verder uitgewerkt. Vraagstelling onderzoek Binnen het kader van het hierboven beschreven thema business development is de centrale vraag van dit onderzoek in hoeverre er voor de bibliotheek kansen liggen om tot samenwerkingsverbanden te komen met het bedrijfsleven. 4

6 Opdrachtgevers Vanuit Cubiss werd deze opdracht uitgevoerd voor de drie hieronder kort beschreven bibliotheken; Bibliotheek Helmond-Peel, Bibliotheek Best en Bibliotheek Veldhoven. Bibliotheek Helmond-Peel is in 2005 ontstaan uit een fusie van de bibliotheken in Asten, Deurne, Helmond en Someren en heeft een werkgebied van ongeveer inwoners. Bibliotheek Helmond-Peel heeft in de regio op dit moment 4 bibliotheekvestigingen en een groeiend aantal de Bibliotheek op School vestigingen (dbos). Bibliotheek Best, sinds januari 2014 Cultuurspoor Best, heeft twee vestigingen waarvan een in het centrum van Best en een op het Heerbeeck College en is met meer dan fysieke en digitale bezoeken en leden de grootste publieke en culturele instelling in Best. Dé culturele hotspot in Best. Vijftig jaar actief en verbindend in Veldhoven. De bibliotheek Veldhoven bedient een verzorgingsgebied van ruim inwoners en ligt in het hart van het centrum. Gezamenlijk hebben deze drie bibliotheken een niet te onderschatten bestand van leden. 5

7 Hoofdstuk 2 Marktverkenning Tijdens dit korte onderzoek is de keuze gemaakt om hoofdzakelijk te kijken naar bedrijven en kennisinstellingen die zich op de automotive campus in Helmond bevinden. De automotive campus, gelegen in de Brainport regio, is de nationale en internationale hotspot, ontmoetingsplek en vestigingslocatie op het gebied van automotive 2. Ook al ligt de focus van de marktverkenning op deze campus, deze verkenning is relevant voor de drie betrokken bibliotheken. Zo kent de regio Veldhoven de High Tech Campus en de regio Best de Healthcare Campus en de automotive campus wordt als voorbeeld gebruikt voor hoe te werk gegaan kan worden in het verkennen van de markt. De bevindingen van dit onderzoek zijn dus te projecteren op het werkveld van de bibliotheek Veldhoven en de bibliotheek Best. Van belang is dat het vergelijkbare bedrijventerreinen zijn waar de unieke manier van samenwerken de basis vormt voor open innovatie, waardoor kennis delen leidt tot kennis vermenigvuldiging. Opzet marktverkenning Zoals in het eerste hoofdstuk is aangegeven wordt business development in dit rapport gedefinieerd als marktverkenning. Het resultaat van deze marktverkenning geeft antwoord op de vraag of er kansen voor de genoemde bibliotheken liggen om tot samenwerkingsverbanden te komen met het bedrijfsleven. Hieronder wordt beschreven hoe in deze marktverkenning te werk is gegaan en voor welke opzet is gekozen. In dit onderzoek is er voor gekozen om volgens een trechtermodel te werken, van breed naar smal. Ik heb mee eerst verdiept in de markt waarin de bibliotheekorganisatie zich beweegt. Dit om te komen tot een beter inzicht van toekomstige opgaven, waarin wellicht kansen schuilen tot nieuwe verdienmogelijkheden. De volgende stappen zijn genomen: ❶ Uitvoering DESTEP analyse (bijlage 4) ❷ QuickScan van relevante bronnen (jaarverslagen, beleidsplannen) om zoveel mogelijk informatie te verzamelen en een beter beeld te krijgen van de betrokken bibliotheken en het bibliotheekwezen in zijn algemeen ❸ In kaart brengen van bedrijven, instellingen en activiteiten (bijlage 1, 2 en 3) ❹ Verkenning van het speelveld De resultaten van bovengenoemde stappen in de marktverkenning zijn hieronder nader uitgewerkt. Beschreven wordt ondermeer welke bedrijven en speerpunten in de regio toonaangevend zijn, beïnvloedende trends die de kerntaken van de bibliotheek raken alsook het spanningsveld waar zij in relatie tot het bedrijfsleven in verkeren. De verschillende overzichten van bedrijven, instellingen en activiteiten zijn terug te vinden in de bijlagen. 2 De automotive sector betreft het ontwerpen, ontwikkelen, produceren en verkopen van auto's, trucks, motors etc. 6

8 Stap ❶ DESTEP - Trends en positionering Als resultaat van de DESTEP-analyse is een aantal trends naar voren gekomen die invloed hebben op de vraag hoe de bibliotheek in de toekomst haar rol gaat invullen. Deze trends vormen geen concrete kansen om tot nieuwe samenwerkingsverbanden te komen, maar zijn wel relevant in het speelveld waarin de bibliotheek zich moet bewegen om tot nieuwe kansen te komen. Digitalisering, globalisering, individualisering zijn drie trends die enorm van invloed zijn op de kern van het bibliotheekwerk: informatie, educatie, leesbevordering, ontmoeting, cultuur en debat. Daarnaast zijn er uiteraard regionale en lokale ontwikkelingen die van invloed zijn op de bibliotheek en hoe die op een goede manier haar functie kan vervullen richting de inwoners, instellingen en andere organisaties. Veel bibliotheken kampen met sterk afnemende subsidiegelden en worstelen met verdienmodellen. In de nabije toekomst maar ook op lange termijn, is een toenemende mate van samenwerking met zowel maatschappelijke als commerciële partijen van essentieel belang. Ook met als doel om beter aansluiting te kunnen vinden bij de wensen en behoeften van de burgers en de koppeling aan imago verandering. Verzakelijking en professionalisering van de bibliotheekorganisaties heeft zich al jaren geleden ingezet en de druk van de klant/bezoeker neemt toe. Leden verwachten bijvoorbeeld een betere en snellere service. Om het teruglopend budget aan te kunnen vullen zullen nieuwe kansen en markten moeten worden onderzocht en dit rapport hoopt hierin een bijdrage te kunnen leveren. Onderstaande afbeelding geeft een goed beeld van de positionering van de bibliotheek en vat (al dan niet gedeeltelijk) de resultaten van de uitgevoerde DESTEP analyse (voor de volledige analyse zie bijlage 4) samen. Afbeelding 1: De bibliotheek als verbindende schakel. Bron: SIOB 7

9 Stap ❷ Informatie scannen en verzamelen Automotive draait om beweging. Een zijdelingse vraag die de moeite waard is om te stellen zonder hier direct een antwoord op te kunnen en te willen geven, is de vraag of de bibliotheekorganisatie iets kan leren van de automotive sector? De auto-industrie hoort immers bij de meest innovatieve industrieën ter wereld. Wat kan de bibliotheek in beweging zetten? Na het lezen van de beleidsplannen van de betrokken bibliotheken en de visienota van de Automotive Campus, heb ik onderstaand overzicht van raakvlakken in visie en functie van Automotive Campus en de bibliotheekorganisatie geformuleerd. Een op ontmoeting gerichte omgeving waar kennis en kennisdeling centraal staat, een kristallisatiepunt voor innovatie en onderwijs. Op de campus worden gebouwen en faciliteiten steeds meer ingericht op het creëren van ontmoetingen. De bibliotheek richt zich ook steeds meer in op dit gebied, de Programmerende Bibliotheek (vraaggericht programma). Bijvoorbeeld Skoolzone in de bibliotheek Helmond waar studenten op vaste tijden studiebegeleiding van docenten kunnen krijgen. Educatie is een van de pijlers voor de ontwikkeling van Automotive Campus, versterkt door de vestiging van clusterorganisaties op het educatieve vlak zoals ACE (Automotive Centre of Expertise) en M.A.C. (MBO Automotive Centre). Eén van de kernfuncties van de bibliotheek is educatie en samenwerking met onderwijsinstellingen in bijvoorbeeld de vorm van De Bibliotheek op School. Zowel Automotive Campus als de bibliotheek denken na over en houden zich bezig met imagoverbetering of in ieder geval imagoversterking richting de samenleving en stakeholders zoals de gemeente. De gemeente speelt overigens een belangrijke rol bij de promotie van de campus en zoekt naar mogelijkheden om de campus onder de aandacht te brengen bij de burgers. Tot slot is het voor beide partijen belangrijk dat de visie die uitgedragen wordt aansluit bij relevante maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken. Inspelen op de actualiteit middels activiteiten in de bibliotheek is hier een voorbeeld van. Het netwerk van bibliotheekvoorzieningen past zich voortdurend aan bij de mogelijkheden van de regio. Met bovenstaande aanknopingspunten als uitgangspunt heb ik vervolgens een aantal overzichten gemaakt om inzichtelijk te krijgen wat er zoal op de automotive campus gebeurt en welke gesprekspartners mogelijk interessant zijn. Zie voor een overzicht van bedrijven op de automotive campus bijlage 1 en een overzicht van de onderwijsinstellingen op de campus bijlage 2. Eerst kijken we in de volgende alinea op nationaal niveau naar de samenstelling van het bedrijfsleven, dan volgt een beschrijving van de Brainport regio om vervolgens als laatste naar de automotive campus in Helmond te kijken. Stap ❸ In kaart brengen bedrijven, instellingen en activiteiten Hoe ziet dat bedrijfsleven er nu eigenlijk uit? Als je op nationaal niveau kijkt naar de samenstelling van het bedrijfsleven (zie figuur 1) is het opvallend dat 99% van alle Nederlandse bedrijven binnen de categorie midden- en kleinbedrijf (MKB) valt. Dit zijn bedrijven met maximaal 250 werknemers. De vijver om uit te vissen beperkt zich dus zeker niet tot de belangrijke en grote spelers in Brabant zoals een Philips, een ASML of een Vlisco. Hiermee is niet gezegd dat de multinationals niet interessant zijn 8

10 als mogelijke samenwerkingspartner, maar het MKB is naar mijn mening toegankelijker en ontvankelijker voor nieuwe initiatieven. Harde uitspraken hierover kunnen echter niet gedaan worden in de reikwijdte van dit korte onderzoek. Interessant is dat er vorig jaar zo n nieuwe bedrijven zijn bijgekomen waarvan meer dan de helft in de branche dienstverlening, hiervan is overigens 94% ZZP-er. Figuur 1: Info graphic Nederlands bedrijfsleven (Bron: MKB Servicedesk) 9

11 Na deze korte verkenning van het bedrijfsleven op nationaal niveau gaan we verder kijken, maar voordat ik de focus leg op de automotive campus wordt hieronder eerst aandacht besteed aan de speerpuntsectoren van de Brainport regio waarvan de automotive campus een onderdeel is. bestaat uit 21 Brabantse gemeentes en is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een high tech centrum van Europa. Deze regio is een concentratie van kennis- en maakindustrie waarin gewortelde multinationals zoals Philips en DAF een belangrijk aandeel hebben. Het is een belangrijke pijler van de Nederlandse economie met de vijf hieronder beschreven speerpuntsectoren; High Tech Systems & Materials (Best), Food & Technology, Lifetec & Health (Veldhoven), Design en Automotive (Helmond). High Tech Systems & Materials is de 'moeder' van de andere belangrijke technologiegebieden in de Brainport Regio. Cruciaal voor de ontwikkeling van kennis, technieken en ondernemingen. De High Tech Systems & Materials industrie in de regio is sterk vertegenwoordigd, met internationaal opererende toptechnologiebedrijven. Food & Technology Regio Zuidoost-Nederland is de derde exporterende regio van Nederland in voedselproductie- en verwerking. De meerwaarde van de foodsector voor de Brainport regio ligt vooral in het feit dat deze raakvlakken heeft met technologiegebieden zoals High Tech Systems & Materials en Lifetec & Health. Naast grote producenten als Campina en Bavaria zijn er honderden MKB-bedrijven gevestigd met foodactiviteiten. Zij produceren levensmiddelen uiteenlopend van zoetwaren, vlees, zuivel, bier en groenten tot ingrediënten en 'poeders' voor de levensmiddelenindustrie. Een uitgebreid netwerk van bedrijven in de Brainport regio is actief op het gebied van 'lifetec en health': de verzamelnaam voor 'medische technologie en life sciences'. Wereld leidende ontwikkelaars en producenten zijn bijvoorbeeld Frencken, Sioux en Philips Medical Systems. Ook de Technische Universiteit Eindhoven investeert veel researchcapaciteit in biomedische en medische technologie. Dit onderzoek is multidisciplinair en wordt uitgevoerd in samenwerking met de industrie en medische instellingen in de regio. Design zit al tientallen jaren in het DNA van de regio Eindhoven. Vanuit een industriële en technologische achtergrond groeide Eindhoven uit tot een innovatieve en creatieve stad, herkenbaar in de vele innovatieve producten die worden bedacht, ontwikkeld en geproduceerd in de Brainport regio. Designiconen zijn de Design Academy Eindhoven, de top ontwerpstudio van Philips Design, het befaamde Van Abbemuseum, de Faculteit van Industriële Vormgeving aan de Technische Universiteit Eindhoven, ontwerpstudio Van Berlo en de zeer drukbezochte, jaarlijkse Dutch Design Week. is dus een onderdeel van de Brainport regio. Op dit moment zijn er ongeveer 30 bedrijven gevestigd op deze campus in Helmond. Samen zijn zij goed voor zo n 550 arbeidsplaatsen. 10

12 Er is een doorlopende leerlijn opgezet van mbo, via hbo naar wo. Het aantal studenten dat regelmatig op de campus te vinden is, groeit sterk en de onderwijsinstellingen op de campus voeren een ambitieus beleid om op korte termijn meer studenten te werven. Verder is in 2012 AutomotiveNL opgericht. Deze clusterorganisatie is gevestigd in het Automotive House, midden op het campusterrein. Deze nieuwbouw omvat test- en onderzoeksfaciliteiten en ruimte voor onderwijs en kantoren. Hiermee heeft de campus belangrijke faciliteiten die voorzien in de behoefte van de ondernemingen en kennisinstellingen. Facts & figures automotive campus m² kantoren, werkplaatsen en lab 500 engineers en onderzoekers 100 automotive studenten op alle niveaus 30 bedrijven en instellingen 25 labs en testfaciliteiten 50 events per jaar 3000 bezoekers per jaar Bron: Stap ❹ Verkenning speelveld Aan de hand van oriënterende gesprekken is er een duidelijker beeld ontstaan van het speelveld waarin de betrokken bibliotheken opereren. Behalve het bijwonen van verschillende netwerkactiviteiten zijn er gesprekken gevoerd met: directieleden van de betrokken bibliotheken (bijlage 6 en 7) vertegenwoordigers onderwijsinstellingen (focusgroep bijlage 5) clusterorganisaties op de automotive campus (bijlage 2) gemeenteambtenaren Gemeente Helmond (verder uitgewerkt in de aanbevelingen) Netwerkactiviteiten Voor de marktverkenning heb ik een aantal netwerkactiviteiten uitgevoerd die mij meer zicht gaven op de positie zoals die nu door de onderscheiden bibliotheken in de regio wordt bekleed. Dit betrof: Bijwonen brainstormsessie Wat Deel jij? (www.watdeeljij.nl). Dit is een initiatief van Heijmans, gemeente Helmond, Athlon, TNO, ECN en Enexis. Deze partijen willen een buurt realiseren waar gebruik voor bezit gaat. De woonomgeving moet onder andere een eigen energieopwekking krijgen en een slim mobiliteitsconcept hebben. De partners onderzoeken in de Brainportregio wat mensen bereid zijn om te delen en welke eisen ze aan zo n buurt stellen. Het publiek wordt door de partijen actief betrokken bij het verder uitwerken van de levenswijze waar delen voorop staat. Relevantie voor dit onderzoek is dat er gekeken is naar een locatie in het centrum van Helmond maar natuurlijk ook dat boeken uitleen gebruik is in plaats van bezit. 11

13 Bijwonen brainstormsessie De Brabant Wagen. Dit is een project dat is ontstaan door nauwe samenwerking van het Enevate team, Provincie Brabant, de B5 3 en ondernemers uit de mobiliteit- en toerisme sector. Tijdens de totstandkoming van dit project is het aantal deelnemers sterk gegroeid. Er is een zeer interessante, gezamenlijke visie ontstaan rondom elektrische mobiliteit in de toeristensector van Brabant en de relevantie voor dit onderzoek ligt in het feit dat er een rol weg gelegd zou kunnen zijn voor het VVV maar ook de vraag of de bibliotheek een podium kan bieden voor soortgelijke initiatieven. Gesprekken directies bibliotheken Er zijn gesprekken gevoerd met Ruud Hakvoort (directeur Bibliotheek Helmond-Peel), Cor Fransen (Manager Producten & Diensten & Innovatie Bibliotheek Helmond-Peel, zie bijlage 6), Dianne Timmers (Manager Publieke Zaken Bibliotheek Helmond-Peel, zie bijlage 7), Dorine Prinsen (directrice Bibliotheek Veldhoven), Ingrid van Beek (directrice Bibliotheek Best) en Hans Derks (directeur Bibliotheek Den Bosch). De conclusie van deze gesprekken is dat er op dit moment nog (te) weinig samengewerkt wordt met het bedrijfsleven. Als er al initiatieven zijn dan zijn deze niet structureel van aard. Om op de hoogte te blijven van activiteiten die interessant zouden kunnen zijn om in kaart te brengen, heb ik me verder ingeschreven op verschillende online nieuwsbrieven, onder andere van de gemeente Helmond en heb ik via LinkedIn verschillende organisaties gevolgd. Samenwerking zoeken met wie? Tijdens dit onderzoek is duidelijk geworden dat de Brainport regio op termijn te kampen krijgt met een tekort aan goed gekwalificeerd personeel. Bedrijfsleven en onderwijs groeien daarom steeds meer naar elkaar toe en vanuit het onderwijs neemt de vraag naar samenwerking toe. De vraag die gesteld kan worden is of hier een rol weggelegd kan zijn voor de bibliotheek? Kan de bibliotheek de groeiende samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs faciliteren? Op welke manier? Vanuit deze optiek is in eerste instantie, maar zeker ook mede door de tijdsdruk en de zomervakantieperiode, gekozen om voornamelijk te netwerken binnen de onderwijsinstellingen op de automotive campus en in kaart te brengen of daar mogelijkheden zijn om samen te werken. In vrij korte tijd hebben de inspanningen geresulteerd in een overleg van een focusgroep met 3 De 5 grootste Brabantse steden en de provincie hebben zich verenigd in een stedelijk netwerk: BrabantStad. 12

14 vertegenwoordigers van de doorlopende leerlijn van automotive en technisch onderwijs (zie voor het volledig verslag bijlage 5). De belangrijkste bevinding van dit overleg is dat volgens de deelnemers de bibliotheek niet meer echt bij kinderen leeft. Er is een hiaat, waar halen kinderen kennis vandaan, de schoolbibliotheken sluiten en internet is de nieuwe bron van kennis. Er is behoefte aan een kennisbibliotheek gekoppeld aan de kenniseconomie in Brabant. Het tekort aan goed geschoold personeel in de kennisen maakindustrie in de brainport regio is hierin een leidend argument. Clusterorganisaties op de campus Er zijn verschillende clusterorganisaties op de campus. AutomotiveNL bijvoorbeeld staat voor de automotive industrie in Nederland. Zij behartigt de belangen van de betrokken bedrijven en organisaties op alle niveaus met het doel de positie van de automotive industrie in Nederland te versterken. AutomotiveNL organiseert diverse trainingen, leergangen en themamiddagen voor professionals. Deze laatste potentiele doelgroep zou overigens verder bestudeerd moeten worden om duidelijk te krijgen of de bibliotheek hierbij aansluiting kan vinden. Omdat de campus groeit zal ook deze groep van professionals in de toekomst groeien. Behoeften van deze doelgroep zouden nog in kaart gebracht moeten worden om te bezien of de bibliotheek aansluiting kan vinden en op welke manier. De beschikbaarheid van goed gekwalificeerd personeel is dus van cruciaal belang voor de toekomst van de brainport regio en de automotive industrie in geheel Nederland. Het automotive onderwijs van mbo tot en met universitair niveau op de campus voorziet in deze behoefte. De Automotive Campus focust primair op onderzoek, ontwikkeling- en testactiviteiten, maar wil tevens een contextrijke leeromgeving bieden voor automotive studenten. Nevenvestigingen van opleidingsinstituten op verschillende niveaus (mbo, hbo en wo) zijn reeds gevestigd op de Campus. Stuk voor stuk dragen zij de Nederlandse cultuur van 'out of the box' denken hoog in het vaandel, om studenten optimaal voor te bereiden op functioneren in een open innovatie omgeving. 13

15 Hoofdstuk 3 Conclusies In het begin van dit rapport stelden we onszelf de vraag in hoeverre er voor de bibliotheek kansen liggen om tot samenwerking te komen met het bedrijfsleven. Uit de bevindingen van de marktverkenning blijkt dat die kansen er wel degelijk zijn. Tijdens dit onderzoek is namelijk gebleken dat de verschillende partijen waarmee gesproken is erg welwillend staan tegenover samenwerken met de bibliotheek maar dat niet altijd helder is hoe de bibliotheek de laatste jaren aan het veranderen is. Het is zeker dat er meer mogelijk is en ook wenselijk dan de traditionele bibliotheek. Dit is natuurlijk een open deur want wat is er dan mogelijk en wat is dan wenselijk? Wat is dan de traditionele bibliotheek versus de veelbesproken bibliotheek van de toekomst? De marktverkenning zoals die nu voor u ligt kan hierop geen concreet antwoord geven. Laten we wel vooropstellen dat de bibliotheek moet laten zien in hoeverre de organisatie de laatste jaren in positieve zin veranderd is, wat de nieuwe veelbelovende ontwikkelingen zijn en hoe de bibliotheek op microniveau een belangrijke rol speelt. Hierin is een belangrijke rol weggelegd voor de afdeling marketing en communicatie. Business development en marketing zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dit onderzoek begon bij de bibliotheek, de aanbodkant, maar het lijkt me beter te beginnen bij de omgeving, de vraagkant. Als de ambitie bestaat om samen te willen werken met het bedrijfsleven, nieuwe samenwerkingsverbanden te willen aangaan, dan zullen de behoeftes die binnen het bedrijfsleven spelen in kaart moeten worden gebracht. Anno 2014 is netwerken de sleutel tot succes. Het initiatief tot samenwerking zou uit kunnen gaan van de bedrijven, daarvoor moet er een goed netwerk zijn opgebouwd en moeten de behoeftes van bedrijven bekend zijn en moet door de bibliotheekorganisaties de kerncompetenties en de kernproposities duidelijk en zichtbaar naar buiten worden gebracht zodat mogelijke samenwerkingspartners weten waarop zij en de bibliotheek kunnen matchen. Ook al laten innovaties zich niet plannen en samenwerkingsverbanden zich niet afdwingen, uit deze marktverkenning is gebleken dat er in slechts drie maanden tijd een aantal vruchten rijp zijn om te plukken. De lijntjes zijn uitgezet en openingen gecreëerd. Het vinden en vooral het vasthouden van de juiste gesprekspartners om te komen tot nieuwe samenwerkingsverbanden kost veel tijd. Gebleken is dat de communicatie van de bibliotheekorganisatie met de verschillende partijen zoals de gemeente en de vertegenwoordigers van het onderwijs een belangrijk aandachtspunt vormt. Hiermee bedoel ik dat uit de gesprekken die gevoerd zijn gebleken is dat men te weinig kennis heeft over wat er in de bibliotheek gaande is, welke expertise de bibliotheekorganisatie in huis heeft en hoe deze te gebruiken als men denkt aan het samenwerken met de bibliotheek. Samenwerken of eraan werken houdt natuurlijk niet op met zeggen dat het van belang is. Afspraken vastleggen en activiteiten onderdeel laten zijn van het beleid van de bibliotheek zijn cruciaal voor het ontstaan en het uiteindelijke succes van nieuwe samenwerkingsvormen. Wat is er voor nodig om ervoor te zorgen dat potentiele samenwerkingspartners helder voor ogen hebben welke rol een bibliotheek zou kunnen spelen. Het vereist allereerst een proactieve rol van de bibliotheek en een verdere professionalisering van het contact met de buitenwereld. Daarmee bedoel ik niet het bestaande klantenbestand want daar is in deze marktverkenning immers geen onderzoek naar gedaan. Hoe zou dat contact met de buitenwereld er dan uit moeten zien? 14

16 Om een proactieve rol te spelen moet aan de volgende randvoorwaarden worden voldaan: (Door-) ontwikkelen van de commerciële, signalerende en proactieve rol van de bibliotheekorganisatie gericht op het ondersteunen van de commerciële doelen Het stroomlijnen van taken en activiteiten op bijvoorbeeld een afdeling account management (of een accountmanager), enkel gericht op samenwerkingspartners, zowel bestaande als nieuwe Analyse op de aard en de frequentie van contactmomenten ( touches ) met als doel optimalisatie van proces en het rendement hiervan Een optimale, effectieve bezetting en inzet van het accountmanagement team of de accountmanager Vanuit een commerciële visie valt en staat het succes van een organisatie in belangrijke mate bij hoe goed het product aansluit bij de wensen van de klant. Als de klant zijn/haar geld er niet voor over heeft, omdat het product niet goed aansluit, dan zijn alle inspanningen zonde van de tijd. Het is daarom voor elke organisatie van levensbelang om de wensen van de klanten goed in het vizier te hebben. Het verdient daarom aanbeveling de lokale en regionale situatie van de bibliotheekorganisatie als een continu proces uitgebreid in kaart te brengen en daar andere partijen zoals onderwijs, bedrijfsleven, maatschappelijke instellingen en de gemeente bij te betrekken, ook om draagvlak te krijgen. De bibliotheek moet klantgericht en vraaggericht zijn (incl. vraagontwikkeling). Van wezenlijk belang daarbij is dat de bibliotheek verbonden is met de gemeenschap in de breedste zin van het woord. Dan willen mensen financieel bijdragen of ondersteuning bieden als vrijwilliger. Ik concludeer dit ook omdat dit de kansen op samenwerking met bedrijven zou vergroten. De bibliotheken zullen dus een omslag moeten maken van aanbodgericht naar vraaggericht denken en breder dan de bibliotheek zelf. Om te overleven zal dat commercieel moeten in die zin, dat ze niet afhankelijk moeten willen zijn van één geldstroom en producten en diensten moeten aanbieden waar langdurig voldoende betaalde vraag naar is. Dan is het ook mogelijk om, ideëel, enkele niet rendabele producten en diensten aan te bieden. Cultureel ondernemerschap dus: duurzaam commercieel verantwoord, klantgericht, servicegericht, vernieuwend en met draagvlak in de gemeenschap. 15

17 Hoofdstuk 4 Aanbevelingen Overwegingen vooraf Zoals eerder beschreven in dit rapport zijn bibliotheken op zoek naar mogelijkheden voor eigen financiering, nieuwe verdienmodellen, omdat het risicovol is om te vertrouwen op subsidies. Niet alleen omdat de geldkraan dicht kan maar ook omdat er eisen gesteld kunnen worden gesteld die strijdig zijn met doelstellingen. De bibliotheek is op zoek naar nieuwe samenwerkingsverbanden, partijen die nog niet altijd actief benaderd worden. In deze marktverkenning is onderzocht of er kansen liggen om samen te werken met bedrijven en instellingen op de automotive campus. Er zijn legio bestaande voorbeelden van verbindingen van bibliotheekorganisaties met voornamelijk andere culturele instellingen te noemen. Te denken valt aan samenwerking met het VVV-kantoor, filmhuis, theater. Behalve shop in shop formules, zoals een postkantoor of bank in het hetzelfde gebouw, zijn er voor structurele samenwerkingen met het bedrijfsleven tijdens deze verkenning geen bewijzen gevonden. De Brainport regio heeft te maken met een toekomstig tekort aan goed gekwalificeerd personeel. Deze constatering zou als een link gezien kunnen voor samenwerking van de bibliotheek met het bedrijfsleven, en dan in eerste instantie via het onderwijs. Het onderwijslandschap is sterk aan verandering onderhevig. Het aantal basisscholen zal binnen 10 jaar gaan krimpen (door sluitingen en fusies) omdat er minder leerlingen zullen zijn. Bibliotheken werken op dit moment nauw samen met het primair onderwijs, er liggen kansen om samen te gaan werken met het hoger onderwijs (vanaf mbo tot universitair). Vanaf 2015 krijgt het middelbaar beroepsonderwijs structureel 75 miljoen extra om technische opleidingen te bekostigen. Hierdoor kunnen regionale opleidingscentra (ROC), agrarische opleidingscentra (AOC) en (kleine) vak instellingen hun techniekonderwijs verder ontwikkelen. De bibliotheek zou een focus in collectie en zonder meer ook activiteiten kunnen aanbrengen gedreven door de speerpunten van Brabant, de speerpunten van de gemeente, de onderwerpen per stad die hoog in het vaandel staan, zoals bijvoorbeeld mobiliteit (automotive) in Helmond. In mijn visie zou de bibliotheek een contextrijke leeromgeving kunnen zijn om daarmee aansluiting te vinden bij de kenniseconomie. Dit kwam ook sterk naar voren in het overleg met de vertegenwoordigers van de onderwijsinstellingen. Kenniseconomie, ook wel informatiemaatschappij, is een vrij abstract begrip uit de economie waarmee wordt bedoeld dat een significant deel van de economische groei in de samenleving voortkomt uit (technische) kennis. Het is een maatschappij waarin de productiefactor kennis een steeds belangrijkere plaats in neemt ten opzichte van arbeid, natuur en kapitaal (de drie traditionele productiefactoren). 16

18 Concrete aanbevelingen Hieronder benoem ik, in volgorde van slagingskans, een aantal concrete kansen die ik tijdens de marktverkenning heb weten bloot te leggen en die voortvloeien uit de kennismakingsgesprekken met de verschillende partijen die in het speelveld van automotive opereren. Bij iedere kans wordt kort benoemd wie de samenwerkingspartner is, wat de kans/uitdaging is en hoe, door wie en wanneer deze kans aangegrepen zou kunnen worden. 1. Mogelijke samenwerkingspartner: NCAD Jan Wouters Het NCAD verzamelt, beheert en ontsluit een uniek archief op auto- en verkeer historisch gebied en bevat persfoto's, brochures en tijdschriften. Daarnaast zijn er duizenden boeken over autotechnologie, auto-industrie, milieu en olie-industrie. Het NCAD beheert tevens het P.A.C. (Pionier Automobielen Club) -, Olyslager- en het technisch archief van de ANWB en het archief van de N.A.V. (Nederlandse Autosport Vrienden) en een lijst nummerbewijzen. Kans/uitdaging: de bibliotheek kan helpen met het ontsluiten van regio-specifieke kennis en het is een kans op verdieping en uitbreiding van de eigen collectie conform regionale ontwikkelingen. Er zijn ook kansen om samen te werken om het aantal leden en de naamsbekendheid van beide organisaties te vergroten, denk aan korting lidmaatschap beide partijen. Hoe die uitdaging aan te gaan: het NCAD is niet alleen een archief maar verzorgt ook diverse lezingen over (en ontwikkelingen in) de auto-industrie en aanverwante bedrijfstakken. Samenwerking zou bestaan uit het gezamenlijk ontwikkelen van activiteiten (voorlichting) en daarmee aansluiting vinden bij activiteiten op de automotive campus maar ook breder inhakend op bijvoorbeeld de Dutch Technology Week. Wie doet de uitvoering: Ruud Hakvoort/accountmanager Wanneer: zo snel mogelijk vervolgafspraak voor bezoek NCAD 2. Mogelijke samenwerkingspartner: ACE / Fontys Rob Kluivers ACE ondersteunt initiatieven om het beroepenveld van automotive onder de aandacht te brengen bij de jeugd zodat zij voor een vervolgstudie automotive kiezen. ACE heeft als een van haar doelstellingen het intensiveren van samenwerking met het bedrijfsleven op het gebied van toegepast onderzoek. 17

19 Kans/uitdaging: dit is een specifiek voorbeeld van samenwerking met een onderwijsinstelling op de automotive campus met als doel om nieuwe doelgroepen te bereiken, onderwijsinstellingen en studenten vanaf MBO niveau. De uitdaging is om een breder draagvlak binnen het onderwijs te creëren ten einde nieuwe doelgroepen aan te boren zodat studenten de bibliotheek als kennisluik en contextrijke leeromgeving gaan zien. Nieuwe verdienmodellen hebben immers ook te maken met nieuwe klanten, in dit geval dus nieuwe doelgroepen voor de bibliotheek. Hoe die uitdaging aan te gaan: vervolg geven aan het overleg van de vertegenwoordigers onderwijs (zie notitie overleg in bijlage 5), waarbij ook een sleutelfiguur van de gemeente aan tafel zit. Astrid Louwers faciliteert vanuit de gemeente het netwerken tussen bedrijven en onderwijsinstellingen met als doel deze te koppelen en verbindingen te zoeken. Vervolgens moeten er afspraken gemaakt worden om structureel gezamenlijk activiteiten op te pakken waarbij mogelijk studenten de vraag bepalen of in ieder geval een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan presentaties (het ontsluiten van projecten) van leerlingen in de bibliotheek. Hiervoor dient echter nader onderzoek om na te gaan in hoeverre dit wenselijk is omdat er tijdens deze korte verkenning niet met de doelgroep studenten is gesproken. Wie doet de uitvoering: Bibliotheek Helmond-Peel is de aanjager van het verdere proces (management/accountmanager) Wanneer: minimaal voor de start van het nieuwe schooljaar 3. Mogelijke samenwerkingspartner: Gemeente Helmond Inez van Poppel (PR Automotive regio Helmond) en Astrid Louwers (coördinator relatie bedrijfsleven - onderwijs overheid) Kans/uitdaging: de gemeente heeft de taak om de activiteiten en projecten die zij financieel ondersteunen, breed bij de burger onder te aandacht te brengen om zo een maatschappelijk draagvlak te creëren. De gemeente initieert, al dan niet in samenwerking met bedrijven, met enige regelmaat bijeenkomsten en brainstormsessies waar burgers uitgenodigd worden om hun mening te delen of kennis te maken met activiteiten van de gemeente. Binnen iedere gemeente zijn er verschillende culturele instellingen die ruimte kunnen bieden aan dit soort bijeenkomsten en er ligt een duidelijke kans voor de bibliotheek om als eerste partner gezien te worden in het faciliteren van deze activiteiten. Op dit moment is de gemeente Helmond op zoek naar manieren op de Automotive Campus te promoten en daarvoor zoeken zij partners. Het is een overigens een uitdaging om de concurrentiepositie met andere culturele instellingen te versterken, een vraag die interessant genoeg is om nader te onderzoeken. Hoe, wie en wanneer: advies is dat Ruud Hakvoort en/of een accountmanager Bibliotheek Helmond- Peel zo spoedig mogelijk een vervolg geven aan de kennismakingsgesprekken met Inez van Poppel en Astrid Louwers. Er bestaat zeker interesse en men staat open voor samenwerking. Maar dit moet ook zeker als een continue proces van netwerken en lobbyen gezien worden omdat projectverantwoordelijkheden van ambtenaren kunnen veranderen in de loop der tijd. 18

20 4. Mogelijke samenwerkingspartner: Enevate Anton Wolthuis (AutomotiveNL) Enevate houdt zich voornamelijk bezig met de ontwikkeling van mobiliteitsconcepten voor elektrisch vervoer in Brabant. Ze organiseren onder andere brainstormsessies waar concepten worden uitgewerkt en draagvlak vinden. Kans/uitdaging: er ligt een kans (die nader onderzocht dient te worden) dat door deelname aan provinciale initiatieven de zichtbaarheid en vindbaarheid van de bibliotheek richting B2B verbeterd kan worden. Hoe die uitdaging aan te gaan: de bibliotheek kan een podium bieden aan Brabantse initiatieven, in dit specifieke voorbeeld rondom elektrisch rijden. Om dit te bekijken zou de bibliotheek het gesprek aan kunnen gaan met Enevate maar ook met bijvoorbeeld de Brabantse e-tafel. Dit is een initiatief van de gemeente Helmond, TU Eindhoven, E-trucks Europe en APPM Management Consultants en mede mogelijk gemaakt door Enevate. Wie doet de uitvoering: management bibliotheek/accountmanager Wanneer: de volgende bijeenkomst van de Brabantse e-tafel is 25 september, locatie nog niet bekend! 5. Mogelijke samenwerkingspartner: Brainport Development / Technific Peter Cox Verbindingscentrum Technific laat landelijke, provinciale en regionale techniekactiviteiten in de Brainport regio landen. Het verbindt partijen en initiatieven met elkaar, ondersteunt met de financiering en zorgt dat de kwaliteit en het effect van de verschillende initiatieven verder verbeteren. Partners zijn Provincie Noord-Brabant, Gemeente Helmond, Gemeente Veldhoven en de Gemeente Eindhoven. Kans/uitdaging: deel uit maken van een netwerk van belang voor de regio en gezien worden als een partner voor het bereiken van studenten Hoe die uitdaging aan te gaan: aan tafel met partners van Technific om uit te diepen hoe de bibliotheek een rol kan spelen. Wie doet de uitvoering: management bibliotheek /accountmanager Wanneer: vervolgafspraak na de zomervakantie De laatste concrete aanbeveling heeft een overkoepelend karakter. In bijlage 3 is een aantal voorbeelden te vinden van interessante (jaarlijks terugkerende) activiteiten in de Brainport regio zoals de Dutch Technology Week, De Dutch Design Week en Het Weekend van de Wetenschap. Er zijn voldoende redenen en voordelen om te overwegen aan welke activiteiten concreet deelgenomen kan worden: 19

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015

NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015 NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015 - 2 - INLEIDING Twee jaar geleden kwamen de directeuren van het Jan van Brabant College in Helmond, het Strabrecht College in Geldrop en het Heerbeeck College

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven Plaats voor een heading Jean Paul Kroese 26 april 2012 Opbouw presentatie 1. Kenmerken Regio Eindhoven 2. Regionale ambitie en inhoudelijke opgave 3. Governance

Nadere informatie

Huis van de Logistiek Noordoost-Brabant Op zoek naar een fysieke locatie

Huis van de Logistiek Noordoost-Brabant Op zoek naar een fysieke locatie Huis van de Logistiek Noordoost-Brabant Op zoek naar een fysieke locatie De sector logistiek groeit; internationaal, nationaal en zeker ook regionaal. Dat biedt kansen voor Noordoost-Brabant. Met sterke

Nadere informatie

Join the Innovation Makers!

Join the Innovation Makers! Join the Innovation Makers! Personal development in hard and soft skills Many career opportunities Embedded & Technical software Connected Devices 4 locations in the Netherlands and Belgium Social after-work

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan Project Meer met Mediavoorzieningen een onderzoek naar rol en positionering Mediavoorzieningen: Essentieel en Effectief Samenvatting rapport over de meerwaarde van de diensten van Mediavoorzieningen voor

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Brief aan Hans Dijkman Brief aan Han Smits De plek van het Design Institute: de analyse

Brief aan Hans Dijkman Brief aan Han Smits De plek van het Design Institute: de analyse TIM 5 Agenda Brief aan Peter Blees Innovation Asset Recovery Brief aan Hans Dijkman Brief aan Han Smits De plek van het Design Institute: de analyse Brief aan Hans de Gier De plek van het Design Institute

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Score Ram Mobile Data BV

Score Ram Mobile Data BV Score Ram Mobile Data BV Visie Missie Strategie Doelen: financieel Doelen: organisatieontwikkeling Doelen: marktbenadering Doelen: producten en dienst-ontwikkeling Rendementsverbetering Versterken en uitbouwen

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen.

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Innovatie & inspiratieprogramma + werkplek @ Jamfabriek (code A02) Heeft u een idee, project of opdracht, neem dan

Nadere informatie

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria Jeff Gielen, 28 oktober 2014 www.biofacilities.nl Inhoud 1. Kadans Biofacilities 2. Expertise en support + services 3. Lessons

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel Dynamiek onderweg De vier geïdentificeerde typologieën van de Centra co-creator; incubator; transformator; facilitator - zijn hieronder kort

Nadere informatie

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH Roadmap Institute for Positive Health April 2016 Stichting IPH INTRODUCTIE VAN DE IPH ROADMAP De IPH roadmap schetst de resultaten die IPH de komende jaren wil realiseren. De weg naar de resultaten toe

Nadere informatie

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing Quickscan Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 26 augustus 2013 JH Business Promotions heeft

Nadere informatie

Profiel. Manager Product- en dienstontwikkeling. 6 februari 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam

Profiel. Manager Product- en dienstontwikkeling. 6 februari 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Profiel Manager Product- en dienstontwikkeling 6 februari 2015 Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Voor meer informatie over de functie Manon Min, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00

Nadere informatie

Profiel. Manager Bibliotheken. 20 maart 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam

Profiel. Manager Bibliotheken. 20 maart 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Profiel Manager Bibliotheken 20 maart 2015 Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Voor meer informatie over de functie Manon Min, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

26 november 2015 Rapportage & achtergronden

26 november 2015 Rapportage & achtergronden 26 november 2015 Rapportage & achtergronden Inhoud 1. Inleiding 1. Onderzoeksopdracht 2. Onderzoeksmethode 3. Respons en betrouwbaarheid 2. Steekproefsamenstelling 3. Resultaten 1. Eerder onderzoek 2.

Nadere informatie

Arbeidsmarktagenda 21

Arbeidsmarktagenda 21 Arbeidsmarktagenda 21 Topsectoren en de HCA Voor de twee agrarische topsectoren is een Human Capital Agenda opgesteld met als doel, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren, zowel

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

Groeien door samenwerken

Groeien door samenwerken Samenwijs en verder Hoe kan het onderwijs een bijdrage leveren aan de duurzame maatschappelijke innovatie vanuit het concept Samenwijs? Roeland Hogt (Automotive, RDM CoE, Kenniscentrum RDM, ACE) Ism Ans

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich daar voor inzetten:

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

WORD PARTNER VAN HOUSE OF LEISURE! from the heart

WORD PARTNER VAN HOUSE OF LEISURE! from the heart WORD PARTNER VAN HOUSE OF LEISURE! from the heart Wat is het Midpoint House of? Het Midpoint House of is een fysiek en virtueel knooppunt dat zich zal ontwikkelen tot het vlaggenschip van de Midden-Brabantse

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

Business Cluster Semiconductors East Netherlands

Business Cluster Semiconductors East Netherlands Business Cluster Semiconductors East Netherlands Ledenbijeenkomst 2 november 2010 Roel Fonville Supported by Roel Fonville Ruim 30 jaar Philips: 20 jaar Philips Components & Semiconductors Ontwikkelaar

Nadere informatie

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD _ RDM CENTRE OF EXPERTISE Rotterdam heeft de ambitie uit te groeien tot een klimaatbestendige deltastad met de meest innovatieve en duurzame haven ter wereld. Deze ambitie

Nadere informatie

WORD PARTNER VAN HOUSE OF LEISURE! from the heart

WORD PARTNER VAN HOUSE OF LEISURE! from the heart WORD PARTNER VAN HOUSE OF LEISURE! from the heart Wat is het Midpoint House of? Wat biedt het Midpoint House of? Het Midpoint House of is een fysiek en virtueel knooppunt dat zich In het Midpoint House

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Slim samenwerken aan Smart Technology

Slim samenwerken aan Smart Technology Slim samenwerken aan Smart Technology Het CIV Smart Technology (CIV is een afkorting van Centrum voor Innovatief Vakmanschap) is een dynamisch samenwerkingsverband tussen ondernemingen, overheden en het

Nadere informatie

Verbinding tussen talenten in het kunstvakonderwijs en het culturele veld vergroot de kans op het slagen van talent.

Verbinding tussen talenten in het kunstvakonderwijs en het culturele veld vergroot de kans op het slagen van talent. Verslag werkconferentie talentontwikkeling 23 april 2015 Algemeen De werkconferentie was het startpunt van een traject dat een bijdrage gaat leveren aan een langetermijnvisie en ambitie op het terrein

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Impressie bijeenkomst 9 maart 2015 met vertegenwoordigers uit de regionale samenwerkingsverbanden

Impressie bijeenkomst 9 maart 2015 met vertegenwoordigers uit de regionale samenwerkingsverbanden Impressie bijeenkomst 9 maart 2015 met vertegenwoordigers uit de regionale samenwerkingsverbanden Thema van de bijeenkomst We leven in een spannende periode: de economie kantelt, de participatiesamenleving

Nadere informatie

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Finding the optimal solution is An our open standard mind comes standard... Burdock is de verbindende schakel tussen opdrachtgevers

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK

DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK VERSIE JUNI 2014 INLEIDING De Bouwcampus staat in de steigers: hier pakken we de uitdagingen binnen de bouw gezamenlijk op. In vraagstukken die zowel private als publieke

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Strategische visie van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Al deze veranderingen hebben ingrijpende gevolgen De bibliotheken in Drenthe krijgen te maken met bezuinigingen en veranderende politieke opvattingen.

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Brightlands Chemelot Campus 13/10/14 Hugo Delissen Chemisch technoloog 14 jaar Productie engineer, Product ontwikkeling, Operations manager 1990-2004 Philips

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Van. Communicatie Uitgaande van deze context zal communicatie zich bij Heijmans in 2011 richten op:

Van. Communicatie Uitgaande van deze context zal communicatie zich bij Heijmans in 2011 richten op: Memo Datum 20 december 2010 Onderwerp Communicatieplan Infra 2011 Van Marc Lucassen Telefoon +31 73 543 53 14 Fax +31 73 543 59 01 E-mail mlucassen@heijmans.nl Aan Vooraf Het afgelopen jaar was voor Heijmans

Nadere informatie

oprichting oprichting C.o.i.2014 3.4 kaart #1/7 Breda, city of imagineers de tijd is rijp. een initiatief van de vereniging voor de beeldindustrie

oprichting oprichting C.o.i.2014 3.4 kaart #1/7 Breda, city of imagineers de tijd is rijp. een initiatief van de vereniging voor de beeldindustrie oprichting oprichting C.o.i.2014 3.4 kaart #1/7 Breda, city of imagineers de tijd is rijp. een initiatief van de vereniging voor de beeldindustrie belofte belofte C.o.i.2014 3.4 kaart #2/7 zonder verbeelders

Nadere informatie

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster M200608 Vooral anders De kwaliteit van het personeel van de toekomst Frans Pleijster Zoetermeer, september 2006 De Werknemer van de toekomst Van alle ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf verwacht

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6 Index 1. Waar komen we vandaan? 1 2. Waar gaan we naartoe? 2 2.1 Missie 2 2.2 Visie 2 2.3 Doelstellingen 3 2.4 Strategie 4 2.4.1 Organisatie 4 2.4.2 Aanbod 4 2.4.3 Maatschappelijk rolmodel 4 2.4.4. Marketing

Nadere informatie

Aan de slag met het Business Model Canvas

Aan de slag met het Business Model Canvas 1 Aan de slag met het Business Model Canvas De Wereld van de Ondernemer Gerard Aaftink November 2014 2 Inhoud Deel 1: Het Business Model Canvas Het Business Model Canvas Wat is het? Hoe werkt het? Hoe

Nadere informatie

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering Berry Roelofs Principal Consultant Utrecht, 17 december 2015 Goede uitgangssituatie, maar Nederland doet het goed 16 e economie van

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Meet the global leader with the personal touch

Meet the global leader with the personal touch Meet the global leader with the personal touch Wereldwijd toonaangevend op het gebied van werving & selectie Sinds Michael Page in 1976 in Londen werd opgericht, heeft zij zich ontwikkeld tot een toonaangevende

Nadere informatie

Tim15 E-team. Wij zijn het E-team,

Tim15 E-team. Wij zijn het E-team, Wij zijn het E-team, Tim15 E-team Rene Aarnink: Senior Director Minimally Invasive Healthcare Group Philips Reserach Jeroen Kroonen: Programmamanager Energie Peter Dijks: Account manager De Lage Landen

Nadere informatie

GILDE ALS KWALITEITSBUNDEL VAN LED-SPECIALISTEN

GILDE ALS KWALITEITSBUNDEL VAN LED-SPECIALISTEN GILDE ALS KWALITEITSBUNDEL VAN LED-SPECIALISTEN Innovatieve oplossingen Stichting Knooppunt Innovatie Elektrotechniek Nederland, kortweg KIEN, is in 2011 opgericht om innovatie in de elektrotechniek te

Nadere informatie

Presentatie Actieplan FoodValley

Presentatie Actieplan FoodValley Presentatie Actieplan FoodValley Doorontwikkeling FoodValley Ambitie 26 oktober 2012 FoodValley: kristallisatiepunt voor innovaties in agrofoodsector (1) Sense of urgency: wereldvoedselproblematiek en

Nadere informatie

Programma. Doelen Masterclass

Programma. Doelen Masterclass Programma 14.00-14.10 uur Welkom en voorstellen 14.10-15.00 uur Presentatie door Hans de Leeuw MEC Nijmegen 15.00-15.40 uur In tweetallen inventarisatie kansen 15.40-16.00 uur Pauze 16.00-16.45 uur Uitwisseling

Nadere informatie

-day HTSM Automotive. Datum: 22 januari 2013 Tijd: 13:00 18:00 uur Locatie: AutomotiveCampusNL, Helmond

-day HTSM Automotive. Datum: 22 januari 2013 Tijd: 13:00 18:00 uur Locatie: AutomotiveCampusNL, Helmond -day HTSM Automotive Datum: 22 januari 2013 Tijd: 13:00 18:00 uur Locatie: AutomotiveCampusNL, Helmond SAMenvAT Ting In 2012 is er een start gemaakt met het Topsectorenbeleid. De automotive sector vertegenwoordigt

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

Trends en ontwikkelingen

Trends en ontwikkelingen Ons wereldbeeld ???!!! Intussen in Trends en ontwikkelingen >9 mld mensen!!!!! Wat betekent dit? Kernvraag Hoe zorgen we voor een blijvend goed leefklimaat voor onze burgers? Wonen, werken, welzijn

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

ACADEMY KALENDER 2013 HOLLAND INNOVATIVE

ACADEMY KALENDER 2013 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY KALENDER 2013 HOLLAND INNOVATIVE Academy 2013 ACADEMY 2013 is toonaangevend wanneer het gaat om het begeleiden van organisaties bij Projectmanagement, Product- & Procesontwikkeling en Reliability

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Truck Academy & Summa Automotive. Kennismakingsbijeenkomst Bedrijfswagen opleidingslocatie te Helmond

Truck Academy & Summa Automotive. Kennismakingsbijeenkomst Bedrijfswagen opleidingslocatie te Helmond Truck Academy & Kennismakingsbijeenkomst Bedrijfswagen opleidingslocatie te Helmond EVEN VOORSTELLEN Teamleider : Rick van der Velden Docenten : Ton Meurs, Chris van Gerwen, Iwan van Dijk, Jules Sanders,

Nadere informatie

Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor

Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor Ambitie en Aanleiding Activiteiten Te realiseren waarden Onze werkwijze Ambitie Spoorzone met allure * Kwaliteitsverbetering

Nadere informatie

HOLLANDSE NIEUWE 21 INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS. hollandse-nieuwe.com

HOLLANDSE NIEUWE 21 INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS. hollandse-nieuwe.com INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS We zijn 21 jaar onderweg! Nog steeds kan het beter, slimmer, anders. Vandaar ook geen retrospectief maar een korte update van het nu en wat ons morgen gaat brengen.

Nadere informatie

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY

KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY ACADEMY KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY 2014 Nieuw in 2014: RF6: Software Reliability Yellow Belt Design for Six Sigma Advanced Statistics Course ACADEMY 2014 is toonaangevend wanneer het gaat

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Growth Capital Fund BV

Growth Capital Fund BV Growth Capital Fund BV Groei en ondernemen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Groeibedrijven vormen een belangrijke aanjager van de economie. Sommige bedrijven groeien spectaculair, anderen laten

Nadere informatie

Sander Donkers. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate.

Sander Donkers. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate. CURRICULUM VITAE Sander Donkers 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate.nl Profiel Sander Donkers is een gedreven professional die zijn ervaring heeft opgedaan

Nadere informatie

Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om.

Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om. OVER DIT IS WIJS Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om. Vanuit deze betrokkenheid maken wij het verschil in aanpak en docenten. En om u nog wijzer te maken, heeft DIT IS WIJS unieke volledig uitgewerkte

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Keyport 2020 breidt management team uit

Keyport 2020 breidt management team uit A.van Beerendonk Van: Keyport 2020 Verzonden: dinsdag 19 januari 2016 12:39 Aan: digitaleleeszaal Onderwerp: Keynotes #79 Keyport 2020 breidt management team uit Succesvolle

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert.

Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert. Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert. Onze missie Waar wij voor staan Door het versterken van de signatuur van de Maastrichtse mode- en designsector in combinatie met de sterke reputatie

Nadere informatie

VNG Handreiking voor gemeenten Eindhoven, 15 april 2015 Driebergen Zeist, 16 april 2015 Rento Zoutman

VNG Handreiking voor gemeenten Eindhoven, 15 april 2015 Driebergen Zeist, 16 april 2015 Rento Zoutman Lokaal bibliotheekbeleid VNG Handreiking voor gemeenten Eindhoven, 15 april 2015 Driebergen Zeist, 16 april 2015 Rento Zoutman Handreiking lokaal bibliotheekwerk Vraagbaak: Wsob, landelijk netwerk, instrumenten

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie