Opruien met camera Dankzij Al Jazeera is geen. Arabische dictator meer veilig. ... Pagina 7. Beam me up, Scotty. Het was jarenlang sciencefiction,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opruien met camera Dankzij Al Jazeera is geen. Arabische dictator meer veilig. ... Pagina 7. Beam me up, Scotty. Het was jarenlang sciencefiction,"

Transcriptie

1 Maandag depers.nl Opruien met camera Dankzij Al Jazeera is geen... Pagina 7 Arabische dictator meer veilig. Beam me up, Scotty Het was jarenlang sciencefiction,... Pagina 19 maar zit nu gewoon in je telefoon. Bryan Ruiz kopt Feyenoord de hoek in... Die pet past niet iedere Afghaan Pagina 22 De Afghaanse agent wordt opgeleid volgens de Dutch Approach. Als dat maar niet betekent dat de rekruten álle gewoonten van de Nederlandse politie moeten overnemen.... Pagina 3 GETTY, REUTERS, BEELDBEWERKING DE PERS 11:00 uur Spannend? De inflatiecijfers voor de eurozone worden bekendgemaakt. 19:00 uur Lekker Jubileum sterrenrestaurant De Bokkedoorns. Ronald Giphart kookt mee. 00:00 uur Laatste kans om uw jaarrekening over boekjaar 2009 (boetevrij) te deponeren.

2 2 Eerst Jolande Sap combineert passie met platte machtspolitiek. Voer voor de leden van GroenLinks Pagina 5 Column Peter Middendorp Uit de stoel k zat op de bank, laptop op schoot, en volgde het debat Iover de missie naar Afghanistan. Vanachter het spreekgestoelte gaf Jolande Sap (Groen- Links) kritiek op de PvdA. Ik herinner me niet meer precies wat ze zei, maar het moet een beetje hebben geleken op wat Van der Staaij (SGP) later zo verwoordde: Onder Bush steunde de PvdA een vechtmissie, onder Obama een civiele missie niet. In het parlement is het normaal dat een fractieleider bij kritiek op zijn partij even opstaat om de criticaster van repliek te dienen. Dat is nog geen eenvoudige taak: de tegenstander ergerde zich al dagen aan jou, en wist precies wat hij moest zeggen, jij hebt maar een paar meter naar de microfoon om iets te bedenken. Toch is het belangrijk dat je het doet. Je laat zien dat je er bent, dat je niet over je heen laat lopen. De camera richtte zich op Cohen. Deze had al enige handelingen verricht, die, als je er welwillend naar keek, opstaan tot einddoel leken te hebben. Hij had zijn zetel een kwartslag gedraaid. Hij was daar met zijn achterwerk uitgekomen. Maar op het moment dat de boven- en onderbenen een hoek van negentig graden hadden bereikt, bleef hij plotseling hangen, en kwam niet verder omhoog. Dit beeld Cohen, die enkele decimeters boven zijn zetel hing duurde misschien een halve minuut; lang genoeg om een beetje zeer te gaan doen. Kom omhoog, dachten we, riepen we, en schiet een beetje op! Maar Job kwam niet omhoog. Hij boog zijn bovenlichaam integendeel over de bovenbenen, tot de neus bijna boven de knieën hing, en begon tussen zijn benen door naar zijn zetel te kijken, als een kind dat zich door een driewieler gedwarsboomd waant. We wendden onze blik af, de camera ook. Korte tijd kregen we Sap te zien, en werd ons wat hersteltijd gegund, daarna werd Cohen opnieuw in beeld gebracht. Hij was intussen door de benen gezakt, en weer gaan zitten. De ellebogen leunden op het tafelblad. Hij grijnsde vreemd; op zijn ogen lag een geamuseerde glans. Peter Middendorp doet dagelijks verslag vanuit de Residentie. In Iran denken ze nogal anders over drugshandel dan bij ons #Diplomatie Na de executie van een Nederlands- Iraanse vrouw heeft Nederland alle relaties met Iran bevroren. Redactie binnenland Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Iran heeft gisteren de Nederlandse ambassadeur op het matje geroepen. Die kreeg uitleg over de manier waarop Iran met drugshandelaars omgaat. Zaterdagochtend werd bekend dat de 45-jarige Zahra Bahrami, die beschikte over een Iraans en een Nederlands paspoort, in Iran is terechtgesteld voor drugshandel. De vrouw zou zijn opgehangen. Hijsen op de Rijn Minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken) bevroor daarop alle relaties met Iran. Hij sprak van een schanddaad door een barbaars regime. Pogingen van Nederland om via de diplomatie iets te betekenen voor de vrouw haalden niets uit, onder meer doordat de Iraanse overheid de Nederlandse nationaliteit van Bahrami niet erkent. De Iraanse ambassade in Den Haag verklaarde dat Bahrami een wettelijk proces heeft gehad en zei het spijtig te vinden dat een Iraanse burger een misdaad pleegde die resulteerde in de doodstraf. Ze noemde de ophanging van Bahrami een nationale kwestie. Die zou geen invloed moeten hebben op de relatie tussen Iran en Nederland. Cohen spreekt ferme taal tegen Mark Rutte Groningen PvdA-leider Job Cohen noemt de kabinetsbesluiten over de bezuiniging op passend onderwijs en de belastingverlaging voor mensen met een huis met een waarde van meer dan 1 miljoen euro schandelijk. Mark, je kunt sommige mensen een tijdje bedonderen maar niet heel Nederland voor eeuwig, aldus Cohen. Bijna heel Zuid-Soedan stemde voor eigen land Juba Bij het recente referendum over de toekomst van Zuid-Soedan heeft bijna iedereen voor onafhankelijkheid gestemd. Volgens de referendumcommissie, die gisteren de voorlopige uitslag bekendmaakte, lag het aantal voor-stemmen rond de 99 procent. De officiële zelfstandigheid volgt mogelijk al op 9 juli. Start up Mini-sudoku In de mini-sudoku gebruikt u op elke horizontale rij, op elke verticale rij en in elk vak de cijfers 1 tot en met 6 één keer. Meer puzzelen? Zie pagina 20 SANDERS-PUZZELLAND Cartoon Argus Revoluties in Tunesië en Egypte De Nederlandse bergingsonderneming Mammoet probeert de Waldhof, waarin 2400 ton zwavelzuur zit, te bergen. Al ruim twee weken blokkeert de gekapseisde tanker de Rijn bij het Duitse Sankt Goarshausen. Mondjesmaat worden er schepen langs het wrak gelaten, maar alleen stroomopwaarts. Stroomafwaarts, richting Nederland, is te gevaarlijk vanwege de stroming. Daardoor liggen honderden schepen stil, waarvan zeker driekwart Nederlands. FOTO: ANP #WikiLeaks Opperklokkenluider Julian Assange schept nu al een duivels genoegen in zijn komende actie tegen een bank. Redactie buitenland WikiLeaks-voorman Julian Assange geniet van het ongemak dat een aangekondigd megalek veroorzaakt bij Amerikaanse banken. De beroepsklokkenluider heeft aangekondigd begin dit jaar tienduizenden interne documenten van een grote Amerikaanse bank te verspreiden. Ik vind dit fantastisch. Al die banken zijn doodsbenauwd, omdat ze denken dat het wel eens om hen zou kunnen gaan, stelde Assange in een interview met het Amerikaanse nieuwsprogramma 60 Minutes, dat gisteren werd uitgezonden door CBS. Assange verwacht dat het vrijgeven van de documenten zal leiden tot een onderzoek naar de praktijken van de betreffende bank. Pogingen van verslaggever Steve Kroft om Assange de identiteit van de betreffende bank te ontfutselen waren vruchteloos. Ik geef daarover geen enkel commentaar, aldus Assange. In de Amerikaanse media wordt al tijden druk gespeculeerd dat het om de harde schijf van een topman bij Bank of America gaat. Het aandeel kelderde volgens sommigen door de geruchten de afgelopen tijd al met 3 tot 5 procent. Zo n kippen Assange voorspelt onderzoek komen om bij brand door gelekte bankdocumenten Boven-Leeuwen Ongeveer legkippen zijn in de nacht van zaterdag op zondag omgekomen door een brand in een kippenschuur aan de Noordzuidweg in het Gelderse plaatsje Boven-Leeuwen. Dat liet de politie weten. Over de oorzaak van de brand in de kippenschuur was gisteravond nog niets bekend. Vuurwerkschade Oud en Nieuw groter dan in 2009 Zaltbommel Gemeenten hebben met Oud en Nieuw ruim eenderde meer schade geleden door vuurwerkvandalisme dan de jaren ervoor. Dat blijkt uit een onderzoek van het Reformatorisch Dagblad. Inwoners van de Bible Belt betalen gemiddeld 66 eurocent om de schade door vuurwerk te herstellen. Het foutste bedrijf De Finse biobrandstoffenproducent Neste Oil won met meer dan stemmen de Public Eye Award van Milieudefensie. Golfkrach De aandelenbeurzen in de Golfstaten Koeweit, Dubai, Abu Dhabi en Qatar kelderden gisteren meerdere procenten door de onrust in Egypte. Smakelijk! De Johma Bruine Sandwich Bacon Ei telt 19 additieven. Noem het gerust een botoxbroodje, aldus directeur Bart van Opzeeland van Foodwatch.

3 Bonnen schrijven doet de Afghaanse agent graag. Eerst 3 Wat denken wij dat we aan het doen zijn? #Niet doen De Afghaanse agent wordt opgeleid volgens de Dutch Approach. Dat belooft wat: dader en slachtoffer met elkaar in dialoog brengen, bonnenquota, vrouwen in hoge posities, niet te snel schieten? Preventief fouilleren wordt lastig. En heel veel werk. HOLLANDSE HOOGTE Camil Driessen Sanne Rooseboom Het is een groot probleem in Afghanistan; voor de politie bestaat weinig tot geen respect, onder meer vanwege de corruptie. Corrupt is de Nederlandse agent niet, maar herkenbaar is wel het gebrek aan respect dat hij ervaart. Onze politie klaagt daar al jaren over, vooral over het gebrek aan aanzien dat zich uit in geweld tegen agenten. Minister Guusje ter Horst dacht dat de politie respect kon afdwingen door bonnen te schrijven. De realiteit bleek weerbarstiger. Bonnen schrijven doet de Afghaanse agent graag omdat ie de boel dan kan afromen, maar dat vergroot het intrinsieke wantrouwen tegen de politie alleen maar. Samen Ook populair in onze politiekringen: een beroep doen op de burger. Wij kunnen het niet alleen, we moeten het samen met de ondernemers, scholen, gemeenten en ouders doen. Alles in goed overleg, daardoor wordt het vertrouwen van de burger in de politie vergroot. Binnen de Dutch Approach heet dit community policing. In Nederland proberen we burgers bij de opsporing te betrekken via bijvoorbeeld het digitale Burgernet, waar de burger wordt opgeroepen om tips over misdaad te geven en uit te kijken naar vermiste personen. Van grote waarde, omdat zij een schat aan informatie leveren over de veiligheid op lokaal niveau, vindt minister Opstelten. In Kunduz is zoiets kansloos. Samen komt niet in het Afghaanse vocabulaire voor. Ook de viervoeter als trouwe steun en toeverlaat van oom agent is in Afghanistan geen goed idee; honden worden als onreine wezens gezien in de islam. Er is niks mis met ze als je ze voor landbouw gebruikt, om te jagen of om te hoeden. En je wordt geacht ze goed te behandelen. Maar een hond die rondsnuffelt om te checken of je drugs op zak hebt, dat is haram (onrein). De Engelse politie dacht dat in 2008 op te lossen door honden bij huiszoekingen booties (hondenlaarsjes) aan te doen om moslims niet te beledigen. mannen met een mediterraans uiterlijk). De burgemeesters van onder meer en Rotterdam zweren erbij. Ondertussen is de Nationale Ombudsman een onderzoek gestart naar de manier waarop de politie preventief fouilleert. Want eigenlijk moet je iedereen fouilleren en niet selectief verdachte types. In Kunduz levert het waarschijnlijk een onhandelbare overmaat aan werk op. Want: het hele gebied is een veiligheidsrisicogebied. En iedereen op straat is verdacht. Daarnaast zijn Afghaanse agenten mannen en die mogen niet aan de vrouwen zitten natuurlijk. Papierwerk We gaan de Afghaanse agenten leren wat ze op een politiebureau moeten doen. Hopelijk niet te letterlijk, want straks raken ze in Kunduz besmet met de Hollandse hang naar papier. Wie aangifte doet, krijgt te maken met veel papier en ambtelijke tekst. Uit cijfers uit 2009 blijkt dat een wijkagent per dienst 192 minuten besteedt aan administratie, gemiddeld 39 procent van de dienst. Doe maar niet daar, hou het zo helder mogelijk. Meer blauw op straat. En dan bedoelen we niet de boerka s. Duur lesje De man van een half miljoen Nederland leidt bij de voorgenomen driejarige missie zo n duizend Afghanen op voor agent. Het oorspronkelijke aantal lag rond de drieduizend. Maar dankzij de door GroenLinks en D66 geeiste cursusverlenging en het ruimtegebrek bij het trainingscentrum is dat niet haalbaar. De kosten blijven echter gelijk. Die zijn begroot op zo n half miljard euro, inclusief vier F16 s, 270 militairen op de grond, de bouw van onderkomens etc. Ruwweg komt dat neer op een half miljoen per rekruut voor een training van vier maanden. Ter vergelijking: in Nederland kost een universitair student de overheid euro per jaar. #Wel doen Als ze toch bezig zijn, kunnen de Nederlandse opleiders de rekruten van de Afghaanse Nationale Politie deze vijf lokale eigenaardigheden afleren. Arnold Karskens Stelen Autobezitters willen niet stoppen bij een politiepost. Met klachten stap je er niet binnen. Het anti-corruptieprogramma van Afghanistan verplicht niet voor niets het innen van verkeersboetes via de bank. Maar waarom word je agent als je geen steekpenningen mag aannemen? De politielijfspreuk: Greed is Good. Slagingskans: Prima, als je vijf generaties de tijd hebt. Schandknapen Ze heten de bacha bereesh, baardloze jongens. Bijna iedere politiepost heeft er wel een, herkenbaar aan mascara, sieraden en zaadvragende ogen. In deze vrouwloze samenleving is een goed ogende toyboy vaak een bron van onderlinge gevechten. Slagingskans: Geen. Gun de Afghanen ook hun pleziertje. Poepen waar u wenst De honderden politieposten ontberen een ordentelijk toilet. Een programma how to shit in the woods zou naast schietlessen niet misstaan. Slagingskans: Redelijk. Als je wijst op de gemakken van toiletpapier. Drugsgebruik De lijfspreuk Don t get high on your own supply doet zeker opgang voor de Afghaanse politieagent. Een goeie blow hash of schuif opium verlicht de verschrikkelijke leegheid van het bestaan op een afgelegen politiepost. Het drugsgebruik is de oorzaak van veel ongelukken met vuurwapens. Slagingskans: Nop. Vergeet het ontraden van verdovende middelen. Voor de vijand werken Pragmatisme is een tweede natuur van de Afghaan. Loyaliteit is voorbehouden aan je familie. Voor de rest ben je te huur. Door bijvoorbeeld even de andere kant op te kijken als de taliban voorbij snellen. Slagingskans: Geen. Met de voorgenomen terugtrekking in 2014 gooien uw politieleerlingen het al tijdens de training op een akkoordje met militante islamieten, drugshandelaren en warlords. Preventief fouilleren Wat in Kunduz controles bij een checkpoint zijn, heet in Nederland preventief fouilleren. Daar zijn wij geoefend in dankzij onze grootstedelijke achterstandsbuurten, die veiliger zouden zijn dankzij het zonder concrete verdenking fouilleren van voorbijgangers (bij voorkeur jonge Oud en nieuw In China vliegt het vuurwerk de schappen uit, het is bijna nieuwjaar. Donderdag eindigt het jaar van de tijger en begint het jaar van het konijn. Utrechtleaks Utrechtse defensiemedewerkers hebben vertrouwelijke informatie aan de straat gezet. Een voorbijganger ging ermee naar de regionale tv. Cool... wil watergebruik uit meren om datacenters te koelen aanmoedigen. Daardoor kan het energieverbruik voor koeling met 75 % dalen.

4 4 Eerst Column Hans Wiegel Nederland en Afghanistan D e regering is er in geslaagd een parlementaire meerderheid voor haar plan, een politietrainingsmissie naar de provincie Kunduz in Afghanistan te zenden, te verwerven. Zij heeft dat weten te bereiken door de fracties van de ChristenUnie, D66 en GroenLinks ruimhartig tegemoet te komen. Dat is een grote prestatie. Van het kabinet en van deze drie oppositiepartijen. Het is de uitkomst van wat heet het gemeen overleg tussen regering en Staten-Generaal. Hoe schril steekt daartegen af de opstelling van de PvdA, de PVV en de SP. Op voorhand nee zeggen, zonder inhoudelijke discussie. Ze moeten zich schamen. Dat geldt zeker voor de PvdA, die een geschiedenis met zich meedraagt van beleid en bewindslieden die zich wel bewust waren van de medeverantwoordelijkheid van ons land voor het handhaven van de internationale rechtsorde. Ik ben ook oppositieleider geweest. Heel kritisch en strijdbaar. Maar als er zaken aan de orde waren van groot belang voor ons land (denk aan de oliecrisis van de jaren zeventig) dan waren wij bereid de regering te steunen en daarvoor ook publiekelijk te staan. Van grote invloed op de stellingname van ChristenUnie, D66 en GroenLinks zijn hun jongerenorganisaties geweest. In een gezamenlijk, doorwrocht en indrukwekkend betoog, kozen zij vóórdat de beslissing viel, voor een positieve houding tegenover de missie in Afghanistan. Wie durft te zeggen dat jongeren van nu geen belangstelling voor de politiek hebben! Het omgaan met elkaar van het kabinet en deze drie, hun verantwoordelijkheid nemende, oppositiepartijen, kan verder gaan strekken dan alleen deze zaak. Het kan een revival betekenen van het echte politieke debat, waarin naar elkaar geluisterd wordt. Misschien wel een opmaat naar andere politieke verhoudingen. Wat zullen de PvdA en haar huidige fractievoorzitter diep in hun hart spijt hebben van hun zogeheten strategie. Dan is GroenLinks-leider Sap van een geheel ander kaliber. Hans Wiegel is oud-vvd-politicus. Rechter: verzekeraar moet bloeden voor woekerpolis #Woekerpolis Woekerpolishouders opgelet: bij de rechter valt veel meer schadevergoeding te halen dan wat uw verzekeraar aanbiedt, zo heeft de rechter vorige week beslist in een zaak tegen Falcon. Jan-Hein Strop Een woekerpolishouder heeft bij de rechter een flinke schadevergoeding afgedwongen. Deze klant van Falcon (onderdeel ASR/ABN Amro) is er na jaren procederen in geslaagd veel meer compensatie te krijgen dan wat Falcon volgens een schikking aan zijn klanten aanbiedt. Dat blijkt uit een vonnis van de rechtbank Haarlem van afgelopen woensdag (zie www. depers.nl). De verzekeraar moet de houder van een Falcon Levensplan op iedere euro die hij belegd heeft en nog zal beleggen, circa 45 cent extra bijleggen. In dit geval gaat het om een schadevergoeding van minimaal euro, zonder het gemiste rendement en de kosteninhoudingen mee te rekenen. Tel je dat mee wat een nogal ingewikkelde berekening is dan kan de vergoeding aan het einde van de looptijd van het Levensplan nog een stuk hoger uitpakken. De uitspraak biedt hoop voor veel houders van een Falcon Levensplan en vergelijkbare polissen, zegt advocaat Adri Kranenburg (Vliet & Burg Advocaten) die de gedupeerde bijstaat. Dit is veel gunstiger voor de klant dan wat die stichtingen hebben bereikt. Kranenburg doelt op de schikkingen van verzekeraars met de Stichting Woekerpolis Claim en Stichting Verliespolis, waarop veel euro schadevergoeding Zoveel moet Falcon minimaal betalen aan een klant die het aandurfde om langdurig tegen de verzekeraar te procederen. Uitspraak biedt hoop voor andere woekerpolishouders. Adri Kranenburg Advocaat kritiek bestaat vanwege de magere compensatie die de schikkingen bieden. In een eerder vonnis uit 2009 in de Falcon-zaak stelde de rechter vast dat er sprake was van dwaling een unicum in de rechtspraak over woekerpolissen. Dwaling wil zeggen dat de klant de overeenkomst is aangegaan onder een verkeerde voorstelling van zaken, wat reden is om de overeenkomst geheel terug te draaien, tenzij er voldoende compensatie wordt geboden. Falcon kiest eieren voor zijn geld en compenseert nu. Eindkapitaal Die verkeerde voorstelling van zaken betreft onder meer het zogeheten prognoserendement. Zoals de meeste verzekeraars deden, spiegelde Falcon de klant een eindkapitaal voor dat bij lange na niet gehaald wordt door de hoge, verborgen kosten van de polis. In de zaak is aangetoond dat het rendement, dat nodig was om dat eindkapitaal te halen, fors hoger lag dan was afgesproken. Dwaling is het gevolg. Dit geldt ook voor andere Falcon-polishouders, zegt Kranenburg. Hij gaat daarom kijken of hij collectief actie kan ondernemen voor gedupeerden. Verzekeraars zijn als de dood voor dwaling. Als rechters dat op grote schaal zouden aannemen, moeten ze potentieel tientallen miljarden inleg terugstorten. Vandaar dat Falcon volgens de advocaat hoogstwaarschijnlijk in hoger beroep gaat. Dat gaat weer jaren duren, maar de eerste zege is op zak. De woekerpolisaffaire startte in 2006 en wordt beschouwd als het grootste financiële schandaal dat Nederland heeft gekend. Er zijn meer dan zeven miljoen schadelijke beleggingsverzekeringen verkocht. Terrorist Rusland mikte vooral op buitenlanders Moskou De dader van de zelfmoordaanslag op de luchthaven Domodedovo bij Moskou was een 20-jarige man uit de Kaukasus. De aanslag kostte 35 reizigers het leven. De terreurdaad was vooral gericht op buitenlanders, aldus het onderzoeksteam, dat er op wees dat de man met voorbedachten rade de internationale vertrekhal uitkoos. Herdenking moet officiële status krijgen De Auschwitz Herdenking/Holocaust Memorial Day in moet een officiële, nationale status krijgen. Dat zei voorzitter Jacques Grishaver van het Nederlands Auschwitz Comité gisteren tijdens de jaarlijkse bijeenkomst. Hij riep de regering op dit te regelen. Ongeveer duizend personen woonden de herdenking bij. Marineschip De Ruyter jaagt piraten weg Den Haag Een snelle reactie van het Nederlandse fregat Hr. Ms. De Ruyter heeft voorkomen dat Somalische piraten bij de Golf van Aden een tanker konden kapen. De piraten achtervolgden de New York Star en beschoten het schip, met daarop 27 bemanningsleden, met grote granaten. De De Ruyter was het meest nabij. Bij aankomst bleken de piraten verdwenen. Kiezers straffen partijen voor Afghanistan missie Den Haag Vier partijen die afgelopen week ja zeiden tegen de missie in Afghanistan, zien deze week kiezers afhaken. GroenLinks daalde het hardst en zou gisteren volgens de wekelijkse peiling van Maurice de Hond drie zetels verliezen en uitkomen op acht. VVD, CDA en D66 leveren elk een zetel in. De PVV, tegenstander van de missie, won juist twee zetels. Grap van BNN leidt toch tot vervolging Den Bosch Het Openbaar Ministerie (OM) gaat omroep BNN vervolgen voor het maken van onrechtmatige geluidsopnames van gesprekken van presentator Albert Verlinde en politicus Onno Hoes. Presentatoren Sophie Hilbrand en Filemon Wesselink overhandigden Verlinde in juli 2009 voor hun programma VOC een prijs met daarin afluisterapparatuur. Lees De Pers met PressReader Download PressReader en lees de krant op tablets en smartphones gratis (registratie verplicht) PressReader.com De rattenvanger van Politie Holland #Onderzoek Herdershonden sporen drugs en vermiste kinderen op. Nu blijkt dat ook ratten het korps kunnen versterken. Ismay Gossen Je zal ze nog niet binnenkort op Schiphol tegenkomen: een agent met een Afrikaanse hamsterrat aan zijn zijde. Maar toch is het niet geheel ondenkbaar voor in de toekomst. Ratten hebben een extreem goede reuk. En ze worden in Afrika al ingezet om landmijnen op te sporen en zelfs tuberculose te herkennen. Dus waarom zou de Nederlandse opsporingsdienst de reukexpertise van deze knaagdieren niet gebruiken? Dat vroeg Monique Hamerslag zich ook af. Voor haar rechercheopleiding aan de Politieacademie bestudeerde ze een aantal diersoorten die ook voor (drugs-)opsporing ingezet zouden kunnen worden. Tijdens haar zoektocht stuitte ze op het Tanzaniaanse trainingscentrum APOPO. Met verbazing zag ze dat ratten zo gevormd kunnen worden dat verstopte landmijnen binnen een paar snufjes blootgelegd zijn. Ik wilde onderzoeken of ratten ook te trainen zijn voor onze opsporingspraktijk, vertelt ze aan het KLPD Magazine. Initiatiefnemer van dit Tanzaniaanse project is de Belg Bart Weetjens. De productontwikkelaar legt uit hoe het onderzoek is opgesteld. Om te kunnen praten met de ratten gebruiken we een klik-apparaat. Iedere keer dat we klikken krijgt de rat gemalen nootjes of banaan uit een injectiespuit te eten. Zo begrijpt de rat na een tijdje klikken-eten-klikken-eten, dat een klikgeluid positief is. Hierna wordt het dier in een kooi gezet. In de bodem zitten luikjes. Raadt de rat onder welk luik een TNTei verstopt zit, dan krijgt het knaagdier een klik en zijn beloning. Uiteindelijk kan de rat in Mozambique of Angola aan de slag als gediplomeerd landmijnendetective. De rattenmethode is vijf keer zo goedkoop als de huidige werkwijze, zegt Weetjens. Daarnaast creëren we een expertise, waardoor Afrika geen exporthulp van Europa aan hoeft te nemen. Dit onderzoek draagt bij aan de socio-economische vooruitgang van Afrika. Nederlanders kunnen ook aan dit onderzoek bijdragen door een rat te adopteren op HeroRat.org. In Tanzania sporen ratten verstopte landmijnen op. REUTERS Dit vooruitstrevende onderzoek trok ook de aandacht van het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD). Weetjens geeft toe dat er nu ook een samenwerkingsverband is met de Nederlandse instanties TNO en KLPD. Eigenlijk wil ik nog niks zeggen. Maar nu het toch al gelekt is, kan ik wel aangeven dat we onderzoek gaan doen naar hoe we ratten voor forensische zaken kunnen gebruiken. Of dat ze bij de douane of beveiligingsinstellingen ingezet kunnen worden. Het is volgens Weetjens in elk geval goed voor te stellen dat de politie in Nederland binnen vijf jaar al gebruikmaakt van knaagdieren. Maar het idee dat we onze eigen huisdieren kunnen trainen op het vinden van verloren sleutels of mobieltjes is wat onwaarschijnlijk. Het conditioneren duurt acht maanden; onze huisrat leeft gemiddeld maar 1,5 jaar. Verlaat kerstdiner Een Jack Russell heeft het voor elkaar gekregen om 11 meter aan kerstversiering op te eten. De hond heeft een operatie moeten ondergaan. Gefeliciteerd Daimler Benz AG gaf zaterdag een feestje. Het was precies 125 jaar geleden dat Carl Benz patent aanvroeg op zijn Voertuig met gasmotor. Pillenmaker voor het hekje De Duitse justitie verdenkt de Amerikaanse farmagigant Pfizer, onder meer maker van erectiepil Viagra, van 300 miljoen euro belastingfraude.

5 De weerstand tegen deze gedoogpartner zit zo diep. Jolande Sap Fractieleider GroenLinks Eerst 5 Hoe zit dat, Jolande Sap? #Afghanistan Na jaren idealistisch roepen van de zijlijn regeert GroenLinks nu een beetje mee. De partij is haar onschuld kwijt. Want Jolande Sap heeft niet alleen passie voor Afghanistan, zij bedrijft ook vrij platte machtspolitiek. Vijf uitspraken waar de leden zaterdag op het congres naar kunnen vragen. Tekst Kustaw Bessems WFA/HH/ANP We zijn boos, want hoe kan het kabinet nu denken dat dit de uitwerking is van onze motie? Dit zei Sap één dag vóór zij met de missie instemde. We worden dus geacht te geloven dat het aanvankelijke kabinetsplan in de verste verte niet leek op de politiemissie die Groen- Links wilde. Maar vervolgens zegt Sap ineens, na wat aanpassingen: Dit is echt een missie waarin wij kunnen geloven. We hebben het helemaal kunnen krijgen zoals we het wilden. Dat is niet erg aannemelijk. Ook niet omdat het kabinet al maanden achter de schermen over de missie overlegde met GroenLinks, waarvan de steun onontbeerlijk was. Het kabinet had juist hard geprobeerd aan de wensen van GroenLinks te voldoen. Dat er nog aanpassingen nodig waren kwam volgens Mark Rutte alleen omdat de gesprekken achter de schermen niet zo in detail waren gegaan. De premier antwoordde dat hij het op prijs stelde dat ik hem zelf even liet weten hoe ik erin stond. Dat zou het antwoord zijn geweest van premier Mark Rutte nadat Sap hem dinsdagavond in een informeel gesprek haar bezwaren tegen de missie had overgebracht. Zo beweerde zij in de Kamer. Dat was op zijn minst onvolledig. Rutte zegde alles wat zij wilde toe in dat gesprek. De Groen- Linksfractie ging daarom al vóór het Kamerdebat om. De toezeggingen lekten ook al uit vóór zij in het debat waren gedaan. Vrijdag bij Pauw & Witteman gaf Sap het toe: Rutte had in het gesprek wel degelijk gezegd dat hij het allemaal kan accommoderen, kan regelen. Dat Sap en het kabinet net deden alsof zij alles binnensleepte in een spannend debat was dus vooral voor haar kritische achterban bedoeld. Een groot bezwaar is de locatie, Kunduz. Wij willen echt een wederopbouwmissie. Gezien de veiligheid moet je ernstig betwijfelen of dat mogelijk is. Een uitspraak van dinsdagochtend. Toen GroenLinks nog dacht tegen te gaan stemmen. Dit is tevens het bezwaar waar u Sap het minst over hoort sinds zij, in gesprek met Rutte, om ging. Want Kunduz veilig maken, dat kon Rutte niet. En een andere provincie zat er ook niet in. Het kabinet zegde slechts toe dat de missie in het uiterste geval stopt als die door de onveiligheid niet goed kan worden uitgevoerd. Maar dat is in feite niet meer dan logisch. Bovendien: de veiligheid in Kunduz kan erg fluctueren en een missie opdoeken kost maanden. Tot zo n terugtrekking wordt niet gauw besloten. Dit bezwaar is eigenlijk nooit weggenomen en wordt nu een beetje weggemoffeld. De weerstand tegen deze gedoogpartner zit zo diep, dat maakt het echt heel moeilijk om dit te doen. Het emotioneerde Sap om steun aan de missie te verlenen, omdat zij zo een kabinet hielp dat samenwerkt met de anti-islamitische PVV, zei ze in het nachtelijk debat. Maar achter de schermen speelt ook iets anders: Sap wil een éind maken aan die samenwerking met de PVV. Ze wil GroenLinks naar het centrum van de macht brengen. Daar praat zij bijvoorbeeld over met Alexander Pechtold van D66. Er is wel vastgesteld dat Kunduz links uit elkaar heeft gespeeld, maar prettige bijkomstigheid voor Sap is dat ze met haar steun voor de Afghanistanmissie VVD en CDA óók een beetje heeft losgeweekt van Geert Wilders. Samen met D66 en de ChristenUnie. Er zou niets makkelijker zijn dan nu nee zeggen. Sap doelt hiermee op de achterban van haar partij, die volgens peilingen in grote meerderheid tegen de missie is. Zaterdag moet ze die mensen op het partijcongres trachten te overtuigen. En inderdaad zal er nu meer rumoer zijn. Maar Sap is zich er óók goed van bewust dat zij een zwakke politieke leider kan lijken als zij bij de eerste de beste moeilijke kwestie haar oren laat hangen naar het kader. Een impopulaire beslissing nemen, die verdedigen en het congres overleven, kan ook juist haar leiderschap vestigen. Dat de enige tegenstemmer in de fractie, Ineke van Gent, heeft gezegd haar als leider te blijven steunen, is daarbij ideaal. De kritische GroenLinksleden kunnen haar dus ook steviger in het zadel helpen. Teruggefloten De Belgische rechter vond het te ver gaan dat de gemeente Etterbeek boetes oplegde aan vrouwen die in openbare ruimtes een nikaab droegen. Klikspaan, boterspaan... Clean Air Nederland heeft de kliklijn voor overtredingen van het rookverbod tijdelijk gesloten. Rokers pleegden sabotage met foute meldingen. Blijf nog maar even Koningin Beatrix wordt vandaag 73. Zeven op de tien Nederlanders vinden het prima als ze aanblijft en zelf haar moment kiest om op te stappen.

6 6 Eerst Je kunt de thuiszorg niet met een tbs-kliniek vergelijken. Woordvoerder Veiligheid en Justitie Pinokkio Justitie Tbs in de knel door personeelsverloop Mooimakerij, fabeltjes, halve waarheden, Pinokkio prikt ze door. Reacties en suggesties naar: Merel van Leeuwen Wat is de bewering? Het personeelsverloop in de tbs-klinieken is niet hoger dan in de rest van de geestelijke gezondheidszorg en speelt geen rol bij veiligheid. Wie zegt dat? Goof van Gemert, directeur Forensische Zorg van het ministerie van Justitie. Waar zei hij dat? In een artikel in Vrij Nederland, onder de kop: De tbs-paradox. Hoe zat het ook alweer? De tbs-maatregel roept geen warme gevoelens op tegenwoordig. De duur van de behandelingen is de afgelopen jaren flink gestegen, van gemiddeld 4,5 jaar tot zeker acht jaar. Advocaten raden hun cliënten steeds vaker aan om niet mee te werken aan onderzoek door het Pieter Baan Centrum in Utrecht, om zo tbs te ontlopen. Van Gemert vertelt in Vrij Nederland dat het ministerie laat onderzoeken wat de oorzaak is van de toenemende weigering van verdachten. De veiligheid rond tbs is volgens hem absoluut toegenomen en problemen als gevolg van een hoog personeelsverloop in de tbs-klinieken zijn er volgens hem dan ook niet. Maar de Inspectie voor de Sanctietoepassing (lst) constateert in hetzelfde artikel wel degelijk een groot verloop, waardoor het in sommige klinieken lang duurt voordat de behandeling begint. En dat werkt rechtsongelijkheid in de hand. Wat is waar? Uit cijfers van GGZ Nederland blijkt dat het personeelsverloop de afgelopen jaren flink is afgenomen binnen de GGZ-instellingen. In 2006 was dat nog ruim 13 procent, in 2007 ongeveer 11 procent en in 2009 was het 7,4 procent, het laagste cijfer van alle sectoren in de gehele zorgsector. Het personeelsverloop in ziekenhuizen, verpleeg/ verzorgingshuizen, gehandicaptenzorg en de thuiszorg ligt inderdaad hoger, zo blijkt uit het GGZ-sectorrapport Volgens het ministerie van Veiligheid en Justitie ligt het personeelsverloop in de tbs-klinieken al een aantal jaar op ongeveer 10,8 procent. Een woordvoerder merkt daarbij op dat niet van alle klinieken (Nederland heeft twee particuliere en twee rijksklinieken) de cijfers bekend zijn. Eindoordeel De bewering is niet waar. Dat wil zeggen, als je naar de kale cijfers kijkt, heeft Van Gemert geen gelijk. Maar een causaal verband tussen het personeelsverloop en de gevolgen voor de behandeling van tbs-patiënten en de veiligheid van de samenleving is op basis van deze summiere informatie niet te trekken. De reactie Omdat de heer Van Gemert op vakantie is, spreekt een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie namens hem. Wij hebben geen probleem met het cijfer van 10,8 procent aan personeelsverloop. Je zou de vergelijking met GGZ ook in perspectief moeten plaatsen, want eigenlijk kun je het werk in de thuiszorg niet vergelijken met het werk in tbs-klinieken. Je zou moeten kijken naar het verloop van medewerkers in de gesloten psychiatrische zorg binnen de GGZ. Afgezien daarvan zijn wij tevreden met 10,8 procent. Dat is niet hoog en heeft geen negatieve invloed op de behandeling van tbs-patiënten. Ook geeft het verloopcijfer geen problemen voor de continuïteit van de zorg. UNIEK AANBOD D Staat uw woning te koop en wilt u extra kijkers trekken? Adverteer dan in Dagblad De Pers. Voor slechts 99,- inclusief BTW brengt u uw woning in kleur onder de aandacht van duizenden potentiële kopers. U kunt uw woning in Dagblad De Pers voordelig onder de aandacht brengen bij * lezers per dag. U kunt uw woning op een groot formaat bij al onze lezers presenteren. Daar moet die koper van uw woning toch tussen zitten! Voor meer informatie kunt u bellen naar: De editie - Ieke van Hees (030) De editie Midden-Nederland (Utrecht) - René den Uijl (030) De editie Rotterdam en Den Haag - Sylvia Alonso (070) of Margot Wijnen (070) U kunt uw advertentie aanleveren via: De digitale foto dient minimaal 200 dpi te zijn en mag niet groter zijn dan 2 Mb. * NOM 2008-II / 2009-I Maak gebruik van deze bijzondere aanbieding en breng uw makelaar van deze actie op de hoogte Klem Een dronken Poolse automobilist is dit weekend op de A1 ter hoogte van Wierden klemgereden door andere weggebruikers. Addio Silvio! Meer dan Italianen hebben zich al aangesloten bij een oproep om op 5 februari te betogen voor het aftreden van premier Silvio Berlusconi. Koninklijk condoom Een Brits condoombedrijf brengt een speciaal voorbehoedsmiddel op de markt vanwege het huwelijk van prins William met Kate Middleton.

7 Onze rol is niet om het Arabische volk te bevrijden. Mohammed Krichen Anchor van Al Jazeera Eerst 7 Tanks en betogers in Caïro, gisteren. Al Jazeera kreeg opdracht zijn kantoor in de stad te sluiten. REUTERS Dictators opgepast, Al Jazeera pakt u #Opstand Televisienetwerk Al Jazeera zit boven op de onrust in Tunesië, Egypte en andere Arabische landen, met soms opruiende, opgewonden berichtgeving. Zonder Al Jazeera zouden de gebeurtenissen vrijwel ondenkbaar zijn. Petra Janbroers Politiegeweld in Egypte is routine! roept Rawya Rageh boos in de camera. De verslaggeefster van het Arabische televisienetwerk Al Jazeera staat zich op te winden in het kantoor van een groep mensenrechtenactivisten in Alexandrië, de Noord-Egyptische stad waar de 28-jarige Khaled Saeed naar verluidt is doodgeslagen door politie. Niet tijdens de vorige week uitgebroken onlusten, of gisteren. Dit was bijna een jaar geleden. Saeed was niet aan het demonstreren maar wat hij wel deed, beviel de politie niet, vertellen de activisten. Het filmpje ging de Arabische wereld over, met beelden van het onherkenbaar verminkte gezicht van Saeed. Net als honderden andere filmpjes de afgelopen maanden, jaren, van onderdrukte Tunesiërs, straatarme Marokkanen, werkloze Jemenieten, in elkaar geslagen Egyptenaren. Van oppositieleiders, vakbondmensen en activisten die op Al Jazeera dingen zeiden die veel mensen in de Arabische wereld nog nooit hadden gehoord. Zo kennen we ze, de verontwaardigde, soms een beetje erg emotionele mannen en vrouwen van Al Jazeera, volgens het netwerk zelf de enige politiek-onafhankelijke televisiezender van het Midden-Oosten. Al Jazeera voert volgens de VS weliswaar een anti-westerse agenda, maar die bombardementen op de kantoren van Al Jareeza, eerst in 2001 in Kaboel, Afghanistan en weer in 2003 in Bagdad, waren echt per ongeluk. Dicht Reactie Al Jazeera: verbod negeren Al Jazeera veroordeelt de zondag door de Egyptische autoriteiten opgedragen sluiting van zijn kantoor in Caïro ten sterkste. Al Jazeera beschouwt het optreden van de autoriteiten als een poging de vrijheid van het netwerk en zijn journalisten te onderdrukken. In deze onrustige tijden in de Egyptische samenleving is het noodzakelijk dat alle stemmen worden gehoord; deze sluiting is erop gericht het Egyptische volk het zwijgen op te leggen. Al Jazeera zal de ontwikkelingen in Egypte blijven verslaan. Steun Al Jareeza zou naar verluidt niet te negatief over Saoedi-Arabië mogen berichten van zijn eigenaar en financier, de emir van Qatar waar het hoofdkwartier is gevestigd. Die wil graag vrienden blijven met zijn grote, machtige buurman. De zender steunt openlijk Hezbollah in Libanon en Hamas in Gaza; van Israël houdt Al Jazeera niet. Door het Westen gesteunde dictators in de regio omver helpen werpen, daarvan wel. Wat er nu gebeurt in de Arabische wereld, daarin speelt de zender wel degelijk een rol. Al Jazeera heeft deze ontwikkelingen niet veroorzaakt, maar het is vrijwel ondenkbaar dat ze zonder de zender zouden hebben plaatsgevonden, zei Midden-Oostenexpert professor Marc Lynch van de George Washington University tegen The New York Times. Zonder meer heeft Al Jazeera de notie dat er een gemeenschappelijke strijd is in de Arabische wereld helpen creëren. Daarvan zijn de Arabische leiders die onder vuur liggen zich terdege bewust. Gisteren kreeg Al Jazeera opdracht het kantoor in Caïro te sluiten en werd de zendvergunning ingetrokken. Eerder sloot Tunesië zijn grenzen voor Al Jazeera-journalisten. Undercover Down with this regime! Down with this regime! scandeert de Al Jazeera-verslaggever, de mannen om hem heen staan erbij te springen en wuiven met vlaggen. Dit was in Tunesië, in december al, waar Al Jazeera eerder dan de meeste media bloed rook. Toen zijn reporters het land niet meer binnen mochten, vroeg de in Tunesië geboren presentator Mohammed Krichen een oude vriend en mensenrechtenactivist, Lofti Hajji, als undercover verslag te doen van de ontwikkelingen. Sympathisanten van de activist hielpen al snel zaken die niet in de haak waren op hun mobieltjes te filmen, Hajji stuurde de video s naar Al Jazeera. In elkaar geslagen mannen, jongeren die zichzelf in brand staken, werklozen die op een plein leuzen riepen en verwijderd werden, elke uitzending genereerde nieuwe amateurbeelden. Nu het regiem is gevallen en president Zine Ben Ali gevlucht, klopt Al Jazeera zich op de borst. Maar we moeten voorzichtig zijn, aldus Krichen. Onze rol is niet om het Arabische volk van de onderdrukking te bevrijden. Tegelijk moeten we populaire volksbewegingen niet mijden. We moeten onze ogen openhouden om elke gebeurtenis vast te leggen die het begin kan zijn van het einde van welk dictatorschap dan ook in de Arabische wereld. Helemaal niet! De autoriteiten in het Chinese Guangdong ontkennen berichten over de grootste stad op aarde. Er komt dus geen stad met 42 miljoen inwoners. Hack je rijk Europol, Interpol en de politie hebben voorkomen dat hackers 28 miljoen euro konden incasseren met de verkoop van gestolen emissierechten. Heftige trip Er is volgens RTL Nieuws een grote hoeveelheid xtc-pillen in omloop met een zeer hoge dosis MDMA, de werkzame stof in de uitgaansdrug.

8 8 Perspectief Let minder op wat de Unie kost vanwege de voordelen Arjan Lejour Econoom bij CPB Waar een klein land klein in kan zijn #Politiek Nederland verschuilt zich achter de dijken. Politici gedragen zich als een stel provincialen, met de PVV voorop. Deze houding is schadelijk voor de Nederlandse economie en onze internationale positie. Wanneer dringt het door dat we van Europa en globalisering juist profiteren? Tekst Jan-Hein Strop Premier Mark Rutte heeft aangekondigd dat Nederland zich warm gaat lopen voor een grote strijd in Europa. Niet om Europa sterker te maken, maar omdat hij geld terug wil van Brussel. Vorige week was de VVD-leider bij de voorzitter van de Europese Commissie Manuel Barroso om daar zijn hand op te houden. Waarmee duidelijk werd dat het vitale belang van Europa voor Nederlandse burgers opnieuw is teruggebracht tot een ordinaire begrotingskwestie. Provincialisme is ook bij andere partijen zo gewoon geworden dat verkiezingskandidaten voor de Europese verkiezingen om het hardst roepen dat de macht van Europa vooral niet mag groeien, of zelfs teruggedraaid moet worden. Hans van Baalen, leider van het VVD-smaldeel in het Europees Parlement, pleit nota bene voor een halvering van de bescheiden EU-begroting. Van Baalen en Rutte zijn zich er kennelijk niet van bewust dat Europa veel meer oplevert dan het kost, en dat Nederland zonder Europa weinig te vertellen heeft in de wereld. Dat heeft niet alleen Barroso tegen onze jeune premier gezegd tijdens hun ontmoeting, allerlei adviezen voor het buitenlandbeleid van de afgelopen jaren (zie kader) wijzen in exact dezelfde richting. Bolkestein Maar Rutte regeert tegenwoordig met de PVV, die zich trots verschuilt achter de dijken, zonder zich te realiseren dat onze welvaart gestoeld is op wat er voorbij die dijken gebeurt. Dat de grenzen ook weer open moeten voor migranten om de welvaart op peil te houden, gaat al helemaal voorbij aan de vaandeldragers van het provincialisme. In niet één van de zes landen die de Europese Gemeenschap hebben opgericht, bestaat een partij die zich vierkant richt tegen het wezen van Europa. Voordat deze benauwde politiek tot bloei kwam, waren de symptomen ervan al zichtbaar. Het begon bij voormalig VVD-leider Frits Bolkestein met zijn fixatie op externe bedreigingen. De immigratiestroom en Europese integratie zouden een gevaar zijn voor de nationale identiteit en autonomie. Dit plaveide de weg voor een virulent euroscepticisme, waarbij de voordelen van de Unie uit zicht raakten. Rotterdam-effect Oud-minister van Financiën Gerrit Zalm (VVD) nam het stokje over en presenteerde Europa jarenlang als louter een centenkwestie. Daarbij schrok hij er niet voor terug om het Rotterdam-effect te misbruiken om valse calculaties te maken over de netto afdracht aan Brussel. Boekhouder Zalm rekende in de netto-afdracht mee wat Rotterdam als grote haven ontvangt aan douanegelden; geld waarvan Nederland volgens Europese verdragen al decennia geen eigenaar meer is. Daarna kwam CDA-premier Jan Peter Balkenende, die al die jaren niet in staat was om Europa simpel en helder uit te leggen. Maar als Washington om steun kwam vragen voor militaire avonturen stond hij als een kwispelende hond in het Witte Huis 75% Export Dit was het aandeel van de Nederlandse export naar EU-landen in Ook voor de import is Europa een belangrijke factor: 55 procent komt er vandaan. De import uit China is de laatste jaren snel gestegen. om zijn baasje te gehoorzamen. Vol vuur zagen we Balkenende het oorlogszuchtige beleid verdedigen, alsof Amerika belangrijker is dan Europa bij elkaar. Dat tekent pas echt de provinciaal: met heilig ontzag opkijken naar je grote buurman overzee. De voedingsbodem voor een anti- Europese houding is dus zorgvuldig gekweekt. Daar komt nog iets bij: de voortgaande globalisering, die banen voor laaggeschoolden heeft doen verdwijnen en geleid heeft tot de vraag welke rol de Nederlandse economie met toenemende concurrentie in de toekomst moet spelen. De moeizame integratie van moslimimmigranten en wat goedkope Poolse arbeiders deden de rest. Maar hoeveel angst er ook is voor een steeds grotere wereld, waarin Nederland verhoudingsgewijs krimpt, de cijfers leren dat de angst voor globalisering niet terecht is. Tot nu toe profiteren we als een van de meest open economieën ter wereld van de toegenomen handel met Azië. Angst voor banenverlies blijkt niet gegrond, nu we na de ergste recessie sinds de jaren dertig de laagste werkloosheid hebben van alle westerse landen. Interne markt Een open economie betekent dat we sterk afhankelijk zijn van handel met het buitenland, in het bijzonder met andere Europese landen. We exporteerden in procent van onze goederen naar EU-landen, de import bedroeg 55 procent. Het Centraal Planbureau (CPB) doet al jaren gericht onderzoek naar Nederland in de internationale economie en constateerde recent nog dat bij uitstek de interne markt de economische eenwording van Europa aan onze welvaart heeft bijgedragen. Het CPB becijferde dat het wegnemen van handelsbelemmeringen in de periode 1960 tot 2005 heeft geleid tot een inkomen dat 4 tot 6 procent hoger ligt dan in een situatie zonder interne markt. Daarmee zijn de voordelen van de interne markt voor Nederland twee keer zo groot als het Europees gemiddelde, omdat we zo n open economie en een doorvoerland zijn. We hebben dat al eens geprobeerd onder de aandacht te krijgen, zegt internationaal econoom Arjan Lejour van het CPB. Op basis van de aanzienlijke voordelen zeiden we: let minder op wat de Unie kost. Maar dat heeft weinig gehoor gekregen. Xenofobie Voor globalisering geldt ook dat we Europa hard nodig hebben, want Nederland is te klein om de spelregels van dat proces zoals regels voor internationale handel te beïnvloeden. Om mee te kunnen komen, moeten we aansluiten bij de Lissabon-strategie om Europa tot de meest dynamische kenniseconomie ter wereld te maken. Daar staat ook een Nederlandse handtekening onder. Voor het slagen van de strategie moet er niet minder, maar meer geld naar Europa om te investeren in kennis en innovatie, adviseerde de Sociaal Economische Raad al drie jaar terug. Is het huidige kabinet vergeten dat het ook een kenniseconomie wil stimuleren? Voor xenofobie is in dit verband geen ruimte meer. Hoe merkwaardig dit ook klinkt in de oren van PVV-leider Geert Wilders: de grenzen zullen weer open moeten. En ja, ook voor moslims met een diploma. Want de kenniseconomie wordt bedreigd door een vervelend probleem: vergrijzing, die verregaande gevolgen heeft voor onze economie. Dat inzicht is, zoals blijkt uit het regeer- en gedoogakkoord, helaas nauwelijks doorgedrongen. Door de vergrijzing gaat de arbeidsmarkt drastisch veranderen. Vooral aan hoogopgeleiden gaat een gebrek ontstaan, laat zo ongeveer iedere voorspelling zien. En laat die hoogopgeleiden nou cruciaal zijn voor het in stand houden van de ken- Nederland is kernland Nederland is een van de zes oprichters van de Europese Gemeenschap. Met Italië, Duitsland, Frankrijk, België en Luxemburg. Washington rules Uit pas gelekte geheime diplomatenpost blijkt dat Nederland de VS steunt in veel meer dan alleen oorlogen. Guldennostalgie De PVV wil de gulden terug. Dat uittreding uit de gemeenschappelijke munt peperduur is, is nog niet tot Wilders doorgedrongen.

9 Europa is voor Nederland de dominante arena. WRR Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid Perspectief 9 Beleid Advies WRR Europa is verreweg de belangrijkste optie om in de wereld Nederlandse belangen te kunnen behartigen. Europa wordt een kleinere plaats in een grotere wereld, dat geldt voor kleinere lidstaten van een grotere EU in sterkere mate. Vanuit China zijn landen als Nederland op de radar nauwelijks zichtbaar. Europa is daarom voor Nederland niet alleen de dominante arena, maar ook de dominante schakel naar de wereld. Zeker is ook Europa voor vele vraagstukken te klein: voedselzekerheid, energie, klimaat, financiële stabiliteit het zijn globaliseringvraagstukken die vragen om mondiale governance, maar ook hier geldt dat Europa de voor de hand liggende arena is om invloed uit te oefenen. MERIJN BEELDVERTELLER Uit: Aan het buitenland gehecht (2010) niseconomie. Probleem daarbij is dat de landen om ons heen min of meer in hetzelfde tempo vergrijzen. Gevolg: er ontbrandt een strijd om de hooggeschoolde Europese werknemer. Je hoeft geen econoom te zijn om te begrijpen dat het vergrijzende en onderling concurrerende Europa een sterk prijsopdrijvend effect heeft op de lonen van steeds schaarsere werknemers. Kenniswerkers Extra lastig is dat landen als Australië, de VS en Canada met Europa concurreren om talent. En dat doen ze tot nu toe een stuk effectiever, met een selectie aan de grens die veel meer op de arbeidsmarkt gericht is. Talentvolle Indiase programmeur die tot Mekka wil bidden? In de VS wordt hij met open armen ontvangen, hier heeft Wilders hem bij voorbaat afgedankt. Resultaat is dat het gemiddelde opleidingsniveau van migranten die naar Europa komen lager is dan dat van de zittende bevolking slecht voor de arbeidsproductiviteit. De concurrentiepositie van Europa dreigt zo verder te verslechteren. Voor bedrijven betekent een tekort aan kenniswerkers dat ze hun productie verplaatsen naar plekken waar het talent wel is en waar de lonen minder snel stijgen. Dit proces van globalisering zet zich verder voort en vormt opnieuw een bedreiging voor de Europese concurrentiepositie. Laat Denemarken voor Rutte en consorten een waarschuwing zijn. Sinds het aantreden van een uiterst rechtse anti-immigratiepartij als gedoogpartner duikelde het land vorig jaar hard uit de top vijf van kenniseconomieën van het World Economic Forum naar een negende plek. Strenge immigratiewetten houden daar niet alleen kansarme immigranten buiten de deur, ook kenniswerkers zoeken hun heil in toenemende mate elders. Hoog tijd dus dat er een uniform, op de arbeidsmarkt gericht toelatingsbeleid komt in Europa, waarbij slimme moslims uit India ook welkom zijn. Sneu landje Even leek het onder de vorige regering de goede kant op te gaan met een nieuw migratiebeleid, ingezet om kenniswerkers versneld toegang te verlenen. Maar de samenwerking met de PVV heeft dit economisch noodzakelijke beleid onmogelijk gemaakt. De populistische boodschap over massa-immigratie won het van gezond verstand. Nederland dreigt een sneu landje te worden; niet meer uitgenodigd voor de G20, dreigend zetelverlies bij het IMF en in Brussel beschimpt om zijn geborneerde houding ten opzichte van de centen. Verschuilend achter de dijken hoef je dat allemaal niet te zien. Gezellig toch? Geldverspilling Een ruime meerderheid van de Nederlanders vindt de Europese instellingen geldverspilling, zo blijkt uit peilingen. Eilandmentaliteit Niet alleen Nederland is eurosceptisch, de Britten kunnen er ook wat van. Ze betalen ook veel minder (de rebate ) aan de Unie. Ja, dat wordt weer een nee Als er weer eens een referendum komt over een verdragswijziging, is de kans groot dat er nee uitkomt. Net als bij de Europese Grondwet.

10 Banen COMMERCIEEL ADMINISTRATIEF / SECRETARIEEL STAF / MANAGEMENT FINANCIEEL / ECONOMISCH ICT / TECHNIEK BanenIndex In de BanenIndex staan alle vacatures die de afgelopen week zijn gepubliceerd in De Pers en op de vacaturesite JobTrack.nl. Kijk voor de volledige vacaturetekst op Vul op de site het vacaturenummer in voor de volledige advertentietekst. Kijk ook op ONDERWIJS / ZORG DIVERSE BANEN Familie & Relatie 135 Relatiebemiddeling * PARTNER GEZOCHT? * PartnerSelect, een goede stap naar een nieuwe relatie! Bel voor de gratis brochure of ga naar (lid BER) Persoonlijke bemiddeling met partnerboek Bel: mevr. Eeckhout Werk & Inkomen 710 Commercieel Personeel Wij zijn op zoek naar een aantal goede bellers voor ons callcenter in Den Haag. Heb jij ervaring, een commerciële instelling, zorg je voor enthousiasme en spreek je ABN, dan zijn we op zoek naar jou. Bel snel naar ELF Voetbal: Je kunt fulltime aan de slag. 785 Personeel Gevraagd Wij zoeken met spoed in de omgeving Utrecht ervaren VRACHTWAGENCHAUFFEURS Bent u geïnteresseerd? Bel dan Oudstanding tel Logistiek Personeel Planner/bevrachter export & import Frankrijk Transportplanner koerier- en express dienst Medewerker verkoop binnendienst Assistent systeembeerder Heb je interesse in één van de functies? Stuur je sollicitatie (incl. cv) aan of naar Neele Logistics Bierbrouwerstraat 2, 3194 AP Rotterdam (Hoogvliet) t.a.v. mw. Daniëlle Beckers 715 Horeca Personeel Gevraagd: ervaren frituurkok Chinese keuken 38 uur/wk. V.a. 1 jaar ervaring, kokdiploma niveau 4. Salaris v.a. 1548,42. Maken van voor- en hoofdgerechten (gebakken, gefrituurd en geroosterd). dhr. J. Xu, Cafe Restaurant Vandaag, Proostwetering 80 L, Utrecht, Tel: Personeel Gevraagd Wegens uitbreiding zijn wij per direct op zoek naar een medewerker inkoop (m/v) Ben jij enthousiast, flexibel en spreekt werken in een klein team je aan en heb je geen 9 tot 5 mentaliteit? Stuur dan snel een sollicitatiebrief. Rob Heijkoop Trading B.V. T.a.v. Personeelszaken, Postbus 159, 3300 AD Dordrecht of per Zeeland Vakantie & Uitgaan Te huur luxe bungalows aan de zeeuwse kust. 500 mtr van het strand. tel

11 Mijn website schept orde in de chaos aan Twittervacatures. Maarten Dik Zette Twitterbaan.nl op Zoek die baan op Twitter #Banenjacht Volgens velen hoor je er niet meer bij als je niet én op LinkedIn én Facebook én Twitter te vinden bent. Zeker niet als je een leuke baan wilt vinden. Ik ben er niet bang voor. Eveline Domevscek Wie had dat kunnen denken. Maarten Dik (26) lijkt het zelf nog maar nauwelijks te geloven. Sinds afgelopen donderdag staan er meer dan honderdduizend vacatures op zijn Twitterbaan.nl, de site die pas sinds afgelopen december online is. Dik omschrijft zijn website als een zoekmachine die binnen de chaos aan Twittervacatures orde schept. De tweets met #vacature lopen binnen op zijn site, door middel van de zoekmachine kan de werkzoeker op een specifieke branche en regio zoeken. Dik, eerstejaarsstudent Human Information Design & Strategy in Deventer nee, ik ben niet zo n oude eerstejaars, ik heb al heel wat jaren gewerkt maar wilde toch wat anders kwam op het idee toen hij interessante hashtags aan het verzamelen was. Na #Deventer, en #Hengelo kwam ik op #vacature en zag de schat aan informatie die dit opleverde. Alleen was het een enorme mengelmoes met spam, dubbele vacatures en retweets. Toen Dik in de algemene voorwaarden van Twitter las dat iedereen vrij is mooie dingen met de tweets te doen, besloot hij die met #vacatures in te laden. Zijn docent technologie vond het zo n briljant plan dat hij besloot mee te doen. En inmiddels wil ook uitkeringsinstantie UWV dat wel wat hulp kan gebruiken nu het de komende jaren vier- tot negenduizend werknemers gaat verliezen binnenkort met Dik om tafel. IK WIL EEN BAAN Investeren Volgens Dik laat zijn succesverhaal één ding heel duidelijk zien: het zoeken van een baan en sociale media zijn niet meer los van elkaar te zien anno Maar is dat wel zo? Ja, zeggen vele Amerikaanse arbeidsmarktexperts. Sterker nog, volgens de Wall Street Journal zijn veel recruiters aan het einde van de crisis tot de conclusie gekomen dat het gebruik van grote banensites (deels) moet plaatsmaken voor sociale media als Facebook, Twitter en vooral LinkedIn. Als bewijs wijst de krant op onderzoek van the Corporate Executive Board, een grote Amerikaanse bedrijfsconsultant, waaruit blijkt dat 24 procent van de Amerikaanse bedrijven minder gebruik maakt van banensites, terwijl 80 procent juist meer wil investeren in sociale media. Twilliciteren Ook in Nederland hoor je soortgelijke geluiden. Er zijn immers al heel wat boeken verschenen over het solliciteren via sociale media en hier bestaat de term twilliciteren geïntroduceerd door IT-detacheerder Ondernemende Verzorgenden en Verpleegkundigen Neomax ook alweer bijna een jaar. Maar zelden wordt deze beschreven hype met cijfers ondersteund. Er zijn wel andere cijfers. Zo bleek vorig jaar uit onderzoek van Studentenuitzendbureau ASA dat 65 procent van de studenten en starters geen sociale media inzetten in hun zoektocht naar een baan. Voor het zoeken naar een bijbaan worden sociale media nog minder gebruikt. Door slechts 10 procent van de jongeren onder de 25, blijkt uit het Nationale Bijbanen Onderzoek Daar staat tegenover dat banensite Monsterboard.nl in procent meer bezoekers had dan het jaar ervoor. Volgens Warren Hammond, directeur van Monsterboard Benelux, ligt de situatie ook iets genuanceerder dan vooral in de Verenigde Staten wordt voorgespiegeld. Wij zien sociale media niet als een vervanging van een banensite als de onze. Ik ben dan ook niet bang voor de hype. Sterker nog, ik raad mijn klanten juist aan om zich ermee bezig te houden. Volgens Hammond kijken namelijk nog steeds de meeste werkzoekers eerst op banensites voor een nieuwe baan, maar nu wel met sociale media als ondersteuning. Als ze een interessante vacature hebben gevonden, gaan ze vervolgens op Facebook en Twitter na hoe de medewerkers eruitzien, wat er over het bedrijf wordt gezegd én wat het bedrijf over zichzelf zegt. Daar moet je als bedrijf wel alert op zijn, zegt Hammond. Bovendien kunnen werkzoekers zélf ook zorgen dat ze goed en aantrekkelijk overkomen op deze media. Het zoeken op verschillende plaatsen gaat overigens prima samen. Hammond: Tien jaar geleden zei ook iedereen dat over tien jaar geen enkele vacature meer in de kranten zou staan. Dat klopt ook niet. Het kan best naast elkaar bestaan. Van de vacatures op Monsterboard.nl wordt 60 tot 70 procent op Twitter gezet. En zo komen ze ook op Twitterbaan.nl. Ben jij de verzorgende of verpleegkundige met ambitie en niet bang uitgevallen? Heb jij genoeg van knellende CAO regels en werktijdenbesluit? Wil jij je werktijden en je inkomen als zelfstandig ZORGondernemer of freelancer zelf regisseren? Dan ben jij een kandidaat om je via de website aan te melden voor de eerstvolgende informatiebijeenkomsten. Je wordt dan op een praktische (mbt verzekeringen, administratie en belastingzaken) en realistische wijze (mbt inkomen) geïnformeerd over de kansen en mogelijkheden om als zelfstandig ondernemer in de zorg te gaan werken. ZOEKT: Column Aniek Verplicht nablijven M isschien moet je het zien als een extreme vorm van collegialiteit. Dat is toch heel positief? Trainee Nena ziet het leven duidelijk van de positieve zijde. Ze vindt het niet meer dan normaal dat niemand mij wil vertellen wie tijdens ons bedrijfsuitje de hooligan uit hing. Misschien heeft ze gelijk. Moet ik het laten rusten. Ogen sluiten, accepteren, rekening voor de vernielingen betalen, klaar. Business as usual. Soms vraag ik me af of ik een goede baas ben. Wanneer doe ik het goed? Moet ik op mijn strepen staan of dit voorval juist door de vingers zien? Ik weet het niet. Misschien moet ik er mijn beginnerscursus leidinggeven eens op na slaan. Onder het kopje dilemma s staat vast een advies dat ik lekker in de wind kan slaan. Af en toe zou ik wel eens willen weten wat mijn medewerkers nu echt van me vinden. Wat verwachten ze nu van me? Dat ik nog een donderpreek houd en al hun salarissen bevries? Of denken ze dat het wel weer voorbij waait? Vinden ze me aardig, een kenau of een slappeling? Geen idee eigenlijk. Als ik het tijdens de jaarlijkse beoordeling vraag komen ze vaak niet verder dan dat het wel prima loopt. Maar wat ze op donderdagavond in de kroeg over me vertellen? Of in de Merkel heeft plan voor een sterkere euro De plannen van de Duitse bondskanselier Angela Merkel voor een economische regering van de eurozone nemen concrete vormen aan. Ze wil de andere leden van de eurozone een concurrentiepact voorleggen. Om het vertrouwen in de euro terug te winnen is een nauwere integratie van financieel, economisch en sociaal beleid noodzakelijk. Citaat Extra Groei 11 De Krom vraagt om meer tijd voor regeling Den Haag Staatssecretaris Paul de Krom (Sociale Zaken) wil meer tijd voor overleg met gemeenten over de nieuwe regeling Werken naar vermogen. Hieronder moeten verschillende voorzieningen komen voor de onderkant van de arbeidsmarkt, zoals de bijstand, sociale werkplaatsen en de Wajong voor mensen die van jongs af aan gehandicapt zijn. Inflatie is onze grootste zorg tot nu toe, maar we maken ons tegelijkertijd ook zorgen om de vastgoedbubbel. Yu Yongding Chinees topeconoom op het World Economic Forum in Davos Enorme bonus voor topman Goldman Sachs New York De baas van Goldman Sachs, Lloyd Blankfein, krijgt over 2010 een bonus van 12,6 miljoen dollar in aandelen. Dat is 3,6 miljoen dollar meer dan vorig jaar. Dat blijkt uit gegevens die de zakenbank indiende bij de Securities and Exchange Commission (SEC). Ook het basissalaris van Blankfein is verhoogd: van dollar naar 2 miljoen dollar. rookkamer bekokstoven? Dat weet ik niet. Want het gesprek stokt altijd als ik binnenkom. Nena ziet mijn peinzende blik en lacht. Je vraagt je af wat anderen van je verwachten, niet? Ik krijg een kleur. Ze heeft me door. Wat denk je zelf, Aniek? Waarom heeft zich nog niemand gemeld? Ze verwachten dat het wel weer over waait. Dat lijkt mij ook het beste. Mhh. Haar antwoord maakt een onverwachte driftbui in me los. Ik wil het tegendeel bewijzen. Wat denken ze wel niet? Dat ze een spelletje met me kunnen spelen? Ik. Ben. Geen. Slappeling. Vanavond moet iedereen verplicht nablijven. De kindertjes mogen pas naar huis als de dader zich meldt. Dat zal ze leren. Maar iets in mijn buik zegt dat deze houding niet bij me past. Aniek, hipo in bange tijden, schrijft iedere maandag in De Pers. BP gaat dit jaar veel minder olie oppompen Londen Analisten melden dat oliemaatschappij BP in ,6 miljoen vaten per dag zal oppompen, tien procent minder dan in Voor de olieramp in de Golf van Mexico mikte de oliereus nog op een dagelijkse productie van 4 miljoen vaten. Het zal vooral door de nieuwe regelgeving meer tijd en geld gaan kosten om dit aantal te behalen. En ú bent? Het Amerikaanse netwerkimperium LinkedIn wil binnen vier maanden naar de beurs en daarmee 175 miljoen dollar (127 miljoen euro) binnenhalen. Winterpret Uitdaging voor avontuurlijke wintersporters: het enige skiresort van Pakistan (in voormalig talibangebied) is sinds kort weer geopend. Hallo... In 2010 werden 1,4 miljard mobiele telefoons verkocht, zo n 18,5 procent meer dan de 1,17 miljard toestellen die in 2009 over de toonbank gingen.

12 Alle fouten voorbehouden. Prijzen zijn vanaf en per persoon, excl. 17,- reserveringskosten. Diverse opstapplaatsen mogelijk. Gratis brochure 2011 Zonder postzegel opsturen naar effeweg.nl, Antwoordnummer 778, 7700 VG Nieuwleusen WB05

13 Ook de grote hotelketens zijn overstag gegaan. Jasper Stekelenburg Directeur Hotelkamerveiling.nl 13 Extra Groei In een hotel slapen voor 1 euro per nacht #Prijsbreker Alles heeft een prijs. Ook een hotelkamer. En waarom zou je als consument te veel betalen? Tjeerd Wiersma Om te zeggen dat ze met open armen werden ontvangen door de hotelbranche toen ze begonnen? Nou, nee. Maar nu, drie jaar later, hangt de vlag er gelukkig heel anders bij. Sommige hotels kunnen eigenlijk niet meer zonder hotelkamerveiling.nl, een site die kamers voor een appel en een ei verkoopt en consumenten laat bieden op hotelkamers om ze het gevoel te geven dat ze er een faire prijs voor betalen. Bieden kan vanaf één euro. En de inspanningen van Hotelkamerveiling zijn niet zonder succes. Ook grote hotelketens moeten er toch echt aan geloven en we hebben de hotelbusiness eigenlijk gedwongen om nog eens goed na te denken over hun exploitatiemodel. Zelfs de Marriotts en Accors van deze wereld weten nu dat we een factor om rekening mee te houden zijn, zegt de 25- jarige Jasper Stekelenburg van Hotelkamerveiling.nl. Het veilingbedrijf begon in 2008, midden in de crisis. Stekelenburg brak zijn studie bedrijfskunde er zelfs voor af en samen met vader Klaas (55) en broer Matthijs (27) begonnen ze aan een nieuw avontuur. Zijn vader runde van oorsprong al een hotel, zijn broer deed de hogere hotelschool in Den Haag en Stekelenburg junior sloot zich bij hen aan om commercieel directeur te worden van Hotelkamerveiling.nl. Om de doodeenvoudige reden dat hij het een kans vond die hij niet moest laten liggen. Zijn studie afmaken kan altijd nog, zo bedacht hij. Conservatieve wereld Vader Klaas runt 4-sterren hotel t Paviljoen op de Grebbeberg in Rhenen en kwam vol ongenoegen tot de ontdekking dat 30 procent van de hotelkamers eigenlijk altijd leegstond. Dat kwam neer op zo n kamers per jaar waar nooit iemand in sliep en waar je dus ook nooit een cent aan verdiende. Dat kon niet de bedoeling zijn. En zo ontstond het idee om de leegstaande kamers maar eens te gaan veilen. Dat bleek te werken en dus werd het concept ook op andere hotels losgelaten. Dat viel in het begin niet mee. Als nieuwkomer word je in de toch wel conservatieve hotelwereld niet altijd met open armen ontvangen en al helemaal niet als je aan hun verdienmodel begint te zagen. De argwaan werd er bij de grotere hotelketens zeker in het begin alleen maar groter door, zegt Stekelenburg. Maar nu zijn ze de fase van het pionieren voorbij. Van de hotels die ons land telt, zijn er inmiddels ongeveer 200 aangesloten op het systeem van Hotelkamerveiling.nl. Een hotelier verdient niet aan een onbeslapen bed. Dat kan hij beter veilen, vindt Jasper Stekelenburg. FRANK GROELIKEN Wat dat betreft hebben we nog een lange weg te gaan. We bedienen immers nog maar 10 procent van de markt. En het gaat nu zelfs zo lekker dat wij ook door de hotels zelf worden benaderd. De hotelbranche is volgens Stekelenburg altijd al een hele concurrerende geweest, maar nu moeten hotels behalve kijken naar wat de buurman doet ook ineens rekening houden met een consument die de prijs bepaalt. Dat valt voor sommige hotels natuurlijk niet mee. Maar omdat het om een veilingprincipe gaat, worden de kamers per opbod verkocht. Bieden kan op sommige hotelkamers al vanaf 1 euro. Maar de biedprijzen kunnen snel oplopen zodat er voor hotels toch vaak ook nog wat aan de strijkstok blijft hangen. Daardoor is het voor hen ook lucratief om zich aan te sluiten bij Hotelkamerveiling. Indrukwekkend De groei van het bedrijf is indrukwekkend. Zo nam het aantal mensen dat regelmatig een bod uitbrengt toe van in 2009 naar in 2010 en groeide de omzet van 2,7 miljoen euro in 2009 naar 9,1 miljoen euro in Hoeveel winst er door zijn bedrijf wordt gemaakt, wil Stekelenburg niet vertellen. Hotelkamerveiling.nl is niet meer alleen in Nederland actief. Er worden ook hotelkamers geveild in België, Duitsland, Italië en nog een aantal andere Europese landen. Hij is ervan overtuigd dat Hotelkamerveiling.nl ook als de crisis (ook in de hotelwereld) voorbij is, zal blijven bestaan. We hebben de wind zeker mee gehad door de crisis. Maar ook als die over is, zullen veel zakenhotels in het weekend leeg blijven staan. En die zitten dan te springen om gasten om toch nog wat omzet te draaien. Die hotels zijn dus blij met ons. Daarnaast merkt Stekelenburg op dat er op de Veluwe een overschot aan hotels is. Ook die kamers zullen keer op keer weer geveild moeten worden. 1 Dat er nog steeds hotelboekingssites zijn die over de rug van de hotels een torenhoge commissie durven te vragen en die vervolgens dan ook schaamteloos opstrijken. 2 Waar heb je een hekel aan? Die heb ik nog niet begaan, maar af en toe kom ik in de verleiding om ook andere zaken te gaan veilen. Toch gaan we dat niet doen. Hotelkamers veilen is waar we goed in zijn. 3 Wat is je grootste blunder? Ik heb laatst voor het eerst in mijn leven een eigen huis gekocht. Dat was natuurlijk best een behoorlijke stap. En zonder meer een grote aankoop te noemen. 4 Wat was je laatste grote aankoop? Wat is jouw plan B? Dat heb ik niet echt, maar ik kan natuurlijk mijn studie bedrijfskunde weer oppikken. En anders kan ik samen met mijn broer altijd nog terugvallen op het hotel van mijn ouders. In 2010 werd er voor 8 miljoen euro aan kamers verhandeld. Maandelijks komen er zo n 1 miljoen bezoekers op de site van Hotelkamerveiling. Er gaan nu elke maand zo n veilingstukken onder de digitale hamer. Dat aantal zal niet zo snel afnemen. Zeker als je bedenkt dat we ons nog steeds op nieuwe markten begeven en dat we nog maar een heel klein deel van de hotelmarkt bedienen. Bang dat grote hotelketens zich uit het veilingsysteem terug zullen trekken als hun bezettingsgraad weer omhoog gaat, is Stekelenburg niet. We helpen hotels af van kamers die anders leeg blijven staan. De consument profiteert daarvan. Op naar de 5 Het aantal huishoudens dat in Nederland diensten van kabelbedrijf Ziggo kan afnemen, groeide in 2010 naar Nationalisatie Shell wil meer met nationale bedrijven gaan samenwerken bij het zoeken naar olie. Een van die partijen is het Russische Rosneft. Domper De bouw van het Stedelijk Museum in is stilgelegd omdat hoofdaannemer Midreth zo goed als failliet zou zijn.

14 Met je fiets naar het filmfestival in Rotterdam NS Fietsenstalling op het Schouwburgplein 40 jaar International Film Festival Rotterdam wordt gevierd met een XL-programma. Met de XL-pas kun je je fiets gratis veilig en droog stallen in de speciale NS Fietsenstalling op het Schouwburgplein. Hier kun je met de XL-pas ook een OV-fiets huren om de 40 extra XL-locaties te bezoeken. Wist je trouwens dat NS Fiets zo n 100 bewaakte stallingen bij het station heeft door het hele land? Kijk op ns.fiets.nl. Meer weten over de XL-pas? Kijk op ov-fiets.nl of filmfestivalrotterdam.com NS Fietsenstallingen en OV-fiets zijn samen partner van het XL-programma van het International Film Festival Rotterdam

15 Show Supertrash eindigt in gezellig schoolfeestje #Mode Weer was Olcay Gulsens show het hoogtepunt van de Mokumse modeweek. Ze zet zich neer als merk en we trappen erin, dixit Patty Brard. BN ers, polderchic en veel te mooie meisjes. FOTO S: GEERT SNOEIJER op maandag 15 Marks Soort Mensen; door Mark Koster, Maarten Bloem en Persis Bekkering Q&A Mamadiner Driegangenmenu door kraamhulp De zoutloze hap van de kraamhulp is passé, Marieke Sprietsma verzon met bekende chefkoks het mamadiner. De kraamhulp gaat luxe doen? Het is niet per se luxe, maar wel bijzonder. Het diner zelf wordt heel basic, de combinatie van ingredienten maakt het bijzonder. Een driegangendiner als je net bent bevallen, wie zit daar nou op te wachten? Nou inderdaad, niet alle moeders zullen op een driegangenmaaltijd zitten te wachten. Maar een lekkere en gezonde maaltijd is wel heel belangrijk. Hoe is het idee ontstaan? U werd moe van laf voedsel? Vrienden hoorde ik vaak klagen: ze zijn moeder geworden en het gaat alleen over die baby. Maar waar ben ik nou? vroegen ze zich af. Hoe kreeg u die topkoks zover om mee te werken? Ik vroeg kraamzorgorganisaties wie hun droomkok was en die benader ik. Het argument dat 25 procent van de inkomsten naar Orange Babies gaat helpt de meesten wel over de streep. En die koks gaan dan door het land om de kraamverzorgers te leren koken? Nee dat kun je niet aan ze vragen, daar zijn ze veel te druk voor. Ik vraag ze alleen om de receptuur te verzinnen. François Geurds, chefkok van een sterrenrestaurant, gaat bijvoorbeeld echt voor de smaaksensatie. Maar de kok hoeft niet zelf de workshops aan de kraamverzorgenden te geven. Nog meer werk voor de kraamverzorger... Het is niet verplicht hoor. In Rotterdam doen er vijftig mee van de tweehonderd, maar de anderen staan nu ook te springen om mee te doen. De meiden vonden het helemaal geweldig die kookworkshop, ze zeiden dat ze zulke ingrediënten zelf nooit zouden combineren. Ze werken meestal overdag, blijven ze nu langer? Ze werken inderdaad normaal overdag, maar in dit geval gaat dat in overleg met het gezin. Op de avond van een mamadiner werken ze dan bijvoorbeeld tot zeven uur, en dan beginnen ze gewoon wat later. Maar als de moeders er zin in hebben kan het diner ook als lunch worden gemaakt. Een driegangendiner als lunch? Waarom niet? In Frankrijk luncht iedereen warm! Nieuw album Britney Spears op komst New York We horen al maanden niets (sappigs) over zangeres Britney Spears. Er komt toch echt een nieuw album waarop ze met de hulp van R&B grootheden te horen zal zijn. Het album wordt op 15 maart uitgebracht, zo blijkt uit een gelekt document van haar label Jive Records waarin ook staat hoe de marketing van het album wordt aangepakt. Mama Blunt: mijn zoon James is lief Londen Ze was de kritiek op haar zingende zoon beu, en daarom heeft de moeder van James Blunt het nu openlijk voor de Britse popster opgenomen. Ze stuurde een mail naar de BBC nadat een bekende muziekproducer had gesteld dat veel sterren veel te snobistisch zijn en privé onderwijs hadden gevolgd, net als James Blunt. De moeder vindt dat een onterecht vooroordeel. Redactie MSM Vraag vooral niet hoe (want ze geeft er geen antwoord op), maar Olcay Gulsen, t dertigjarig Koerdisch genie achter modemerk Supertrash, wist weer het hoogtepunt van de Mokumse modeweek te zijn. Ditmaal huurde ze bruut de Gashouder af voor haar modeshow. In die kolossale hal passen man. De logistieke puinhoop op de rode loper verbroederde meteen. PR-volk, klanten, BN ers en gepeupel stonden zij aan zij, de placering op provisorische tribunes was een bende. Wie vol mode-arrogantie stennis hierover schopte, ontmoette Hollands hoongelach. Polderchic vermengde zich met paupers, te mooie meisjes (85 procent deze avond) zaten naast kansloos lelijke jongens. Het zorgt er allemaal voor dat de show pas na een uur kan beginnen. De verschillende peperdure parfumgeuren hebben zich dan al vermengd met de geur van zweet. Het geshowde heeft geen museale aspiraties à la Viktor&Rolf en niemand maalt erom. De commerciële mode krijgt de handjes op elkaar, de bewondering voor Gulsen is groot. Patty Brard, die we eerder vergeefs zagen zoeken naar een vip-ingang, is vol lof. Dit is zo on-nederlands. Ze zet zichzelf neer als merk en wij trappen er allemaal in. Dat hele imago van haar is natuurlijk een grote zeepbel. Zal mij niet verbazen dat Edgar Davids zelfs bij dat imago van haar hoort. Die kleine voetballer zien we de hele avond een beetje met zijn ziel onder de arm lopen, rammend op een telefoon. Het enige wat het voetvolk onderscheidt van hoger geplaatsten deze avond, is een rijkgevulde goodiebag. Heel wat BN ers bellen na vanavond met Samsung, zo horen we. Had je maar een vak moeten leren, sneert seksbom Monique Sluyter als MSM piept over het met lege handen staan. Als het (te) bekende volk is opgekrast, ontstaat er niets minder dan een schoolfeest. Er is geen gene, overbekende discomuziek en moeder Georgina Verbaan rookt weer eens stiekem een peukie als ware het Die kleding was eigenlijk best lelijk, net als de modellen, oppert iemand nog kritisch. Een collectieve whatever is de riposte. Honderden paren voetjes gaan van de vloer op deuntjes van pr-dame én dj Claire Timmermans. Daar gaan we nog veel van horen. En dat zeggen we heus niet omdat ze ons twee biertjes gaf zodat haar naam in de krant zou komen. Tweet van de dag I get released 1 day earlier outta #TwitterJail becuz my good behavior. So tomorrow its #FreeRyanBabel not the 1st of Feb anymore #Aye Voetballer Ryan Babel mag weer twitteren en vergist zich in de datum... Krezip: dubbel platina voor best-of-album Tilburg De band Krezip mag dan inmiddels niet meer bestaan, de platen van de Tilburgse band worden nog steeds goed verkocht. Het best of-album van de band, die in het najaar van 2009 uit elkaar ging, is ruim honderdduizend keer verkocht. Het leverde de bandleden een dubbel platina plaat op. Ontdek Maaskantje nu ook op de fiets Maaskantje Het Brabantse Maaskantje was het al maar is het nu officieel: een trekpleister. De Regio- VVV Meierij & Noordoost-Brabant heeft een fietstocht samengesteld door de plaats waar de film New Kids Turbo zich afspeelt. Die voert langs alle hotspots uit de film en serie. New Kids Turbo gaat over een stel asociale, Brabantse jongeren en is een bioscoophit. Denise heeft angst om Charlie Charlie Sheen zit weer in een afkickkliniek. Zijn ex, actrice Denise Richards, is bang dat het ooit echt fout gaat, verklapt ze in een interview. Jack Wouterse verslaafd De acteur doet zijn verhaal vanavond in het VPRO-programma 24 Uur Met. De corpulente kolos zou jarenlang coke hebben gebruikt. Diddy en 9/11 Een gekke dame meent dat Puff Daddy verantwoordelijk zou zijn voor het vernietigen van de Twin Towers. Ze heeft een aanklacht ingediend.

16

17 Je moet jezelf als merk in de markt zetten. Dennis van der Geest MsM 17 #Dennis van der Geest Van judowereldkampioen naar dj-ster. Dennis van der Geest is bijna klaar met zijn eerste cd. Ik moet mezelf opnieuw uitvinden. Ik ben een witte neger, a whigger Mark Koster Haarlem Zeven seconden George Michael! Dennis van der Geest prikt in een croque madame in café Stempels in zijn thuisstad Haarlem en telt de maten die hij tekortkomt in zijn eerste zelfgeproduceerde remix-cd: Sounds from the Loft. De afgelopen dagen heb ik het afgerond, ik heb vaak tot half twee s nachts alle maten recht moeten leggen in de studio tot het management van George Michael mij liet weten dat ik minstens vier minuten van zijn nummer Amazing moest gebruiken. Geen Dat wist ik dus niet. Nu moet ik het nog ergens tussen stoppen. De mix, die hij in zijn studio samen met zijn Haarlemse dj-maat Ronald Molendijk opnam, komt volgende week uit en zal op de 11e februari ten doop worden gehouden in de Melkweg in. Dit is een nieuw leven. De afgelopen maanden zat ik twee à drie dagen per week met Ronald in de studio. Ik moet mezelf opnieuw uitvinden en alles opnieuw leren. De ex-wereldkampioen judo draait al vanaf zijn achttiende platen, maar sinds hij anderhalf jaar geleden is gestopt, is het dj-schap naast het geven van ambitie-lezingen een nieuwste levensvervulling. Ik heb het geluk dat ik mijn leven goed heb ingericht, zodat ik nu kan doen wat ik graag wil, zegt de oudhbo-student in pr en marketing. Je moet jezelf als merk in de markt zetten, wist hij al vroeg. Dat heb ik altijd bewust gedaan. Muziekgenen Lachend: Soms stond ik in mijn judopak een product aan te prijzen, terwijl ik dacht: moet dit echt? Dan droog: Als gevolg (Van der Geest deed promotiewerk voor ING) daarvan heb ik nu een financiële stabiele basis om verder te werken. Van der Geest kreeg bij Sony toegang tot het archief om zijn keuze te maken. Het is een mix geworden van bijna vergeten discohits (Let the beat Hit em van Lisa Lisa & The Cult Jam wordt als single uitgebracht), houseknallers en bijna vergeten souldeuntjes uit zijn jeugd. Vooral zwarte muziek. Ik ben een witte neger. A whigger!, zegt hij. De muziekgenen werden al vroeg gevoed, toen hij in zijn jonge jaren vanuit de box naar de discoplaten luisterde die werden opgezet in de sportschool van zijn vader, judotrainer Cor van der Geest. Dat was in de tijd dat we nog een pick-up in de hoek hadden staan voor de jazzballetoefeningen. Donna Summers I Feel Love die je grijs moest draaien. Eigen vorm De muzikale carrière heeft hij lang als vrolijk hobbyisme beschouwd, maar deze is nu net als het judo tot een Gratis kaarten Dj Dennis Dennis van der Geest werd in 2005 wereldkampioen judo en daarmee opgenomen in het rijtje van sporticonen. Op 11 februari kunnen twee De Pers-lezers met introducé naar binnen bij de lancering van zijn eerste cd als dj in de Melkweg. Mail naar en wij arrangeren een ontmoeting met dj Dennis. We loten. serieuze beroepsbestemming geworden, waarin hij net als bij het vechten, een eigen vorm wil creëren. Veel mixcd s worden vanachter de computer gemaakt. Je gooit vijf platen in de mac en je kunt alles precies op de maat uitserveren. Intuïtieve inzichten Van der Geest vertrouwt liever op zijn intuïtieve inzichten. Ik mix live. Dan heb je soms een fout maatje, maar dan hou je wel soul in muziek. Met judo had hij het ook al. Hij moest zijn tegenstanders bevoelen om ze te kunnen vloeren. De grote handen pakken zijn polsen. Als ik iemand een keer had vastgepakt kende ik zijn karakter, zegt hij. Mijn broer (topjudoka Elco) probeerde het op techniek, terwijl ik trachtte te achterhalen hoe iemand zich bewoog. Zelfs na tien jaar herkende ik tegenstanders waar ik één keer tegen had gevochten nog aan hun moves. Zijn ogen glimmen als hij over de heroïsche man tegen man gevechten begint: Ik was wel eens bang als er weer zo n reus uit een grot uit de Kaukasus was getrokken. De grootste man die hij zo eens op zijn rug smeet was 2 meter 5 en woog 212 kilo. Hij beschrijft de gevechten als een positief-agressieve danswedstrijd. Je probeert te kijken wanneer hij uit balans is. Bij de Rus schoof ik eronder en kon Ik mix live. Dan heb je soms een fout maatje, maar dan hou je wel soul in muziek. FRANK GROELIKEN ik hem liften en stuiterde hij twee keer door. Hele stadion op de banken. Tuurlijk mist hij dat gevoel van triomf. Maar hij weet ook wat hij ervoor moest laten. Terwijl iedereen op 1 januari met een kater in bed lag, liep ik met een muts op door de duinen bij Overveen te sjokken. Het was verschrikkelijk soms. Om de sleur van de trainingen te doorbreken, schepte ik soms een leeg olievat vol met zand, dat ik dan met een voorhamer van 10 kilo te lijf ging. Verlangend zuchtend: Als ik klaar was leek het alsof er goederentrein over me heen was gedenderd. Dan opschrikkend: Nee, ik denk niet aan een comeback. Film over William en Kate Het huwelijk tussen de Britse prins en zijn verloofde houdt de Amerikanen flink bezig. Lifetime is al begonnen met een film over de twee. Barbra op het witte doek Dat wordt lachen: Barbra Streisand en acteur Seth Rogen zullen samen de hoofdrol spelen in een nieuwe roadmovie. Lady Gaga Geri Halliwell was een bron van inspiratie voor Lady Gaga. Die ontboezeming deed de zangeres na een optreden aan de ex-spice Girl.

18 18 Uit & thuis ipers Oudere generaties begrijpen mijn acht-bits kunst niet. Anthony Sneed Kunstenaar Gamerecensie The Settlers HD (ipad) Romeinen vertragen op touchscreen Arjan Terpstra ang geleden (in 2001 namelijk) speelde bovengetekende Lde uren stuk met het vermakelijke strategiespel The Settlers IV. Het cartoonwereldje van vechtende Vikingen en plunderende Romeinen was op zijn hoogtepunt: alle foutjes uit deel I, II en III waren eruit gehaald, de toevoeging van een nieuw volk (de Dark Tribe) werkte spanningverhogend en de mindere opvolgers waren nog niet gemaakt. Het is dan ook niet gek dat dit deel werd gekozen voor de HD-versie, zoals die voor ipad momenteel verkrijgbaar is. The Settlers IV voor ipad dus - mijn Settlershart maakte een sprongetje. Het speeldoel is nog steeds zo snel mogelijk een samenleving van arbeidzame figuurtjes op poten te zetten, die gezamenlijk zoveel economische productiviteit aan de dag leggen dat daarmee een volwassen leger kan worden betaald. Heb je genoeg soldaten, dan kun je in de aanval tegen de buren, die met dezelfde politiek van opbouw en expansie bezig zijn. Van de uren, weken en maanden in 2001 herinneren we ons een paar dingen. Aan de positieve kant: er waren levels bij waarin de Dark Tribe zo tegen je strategie in werkte dat je je haren uit je hoofd trok. Aan de negatieve: het spel was indertijd (vanwege de honderden figuurtjes Try-Out UPC Opnemen op Afstand En nu eentje voor de verwarming Camil Driessen m nou te zeggen dat het je leven verrijkt gaat te ver, Omaar het maakt de boel wel allemaal net iets gemakkelijker. De UPC Opnemen op Afstand app hoort thuis in het rijtje apps dat meer van je smartphone maakt, omdat het geen icoontje is met een veredelde website erachter. Te vergelijken met Remote. Met die app krijg je met je telefoon toegang tot de muziek op je computer en kun je vanuit je luie stoel een ander muziekje opzetten. Opnemen op Afstand is van hetzelfde kaliber. De NS laten het weer eens afweten waardoor je te laat bent voor Studio Sport, opnemen is een kwestie van een druk op de knop. Het is gezellig in de kroeg en je dreigt How Machines Work op Discovery te missen. Vroeger moest je naar huis, nu kun je nog een biertje nemen. Via internet en je glasvezelkabel maakt de app contact met de mediabox die je thuis hebt staan. Ideaal voor een ieder die niet met de Mikro Gids in de hand al dagen van tevoren zijn videorecorder instelt. De app is te krijgen in de Appstore, maar ook platform onafhankelijk want via andere mobiele telefoons (en tablets) te bereiken via m.tvgids.upc.nl en bovendien ook gewoon via internet. Paar lastige dingetjes. Als je geen die er op een gegeven moment door het beeld lopen) hopeloos traag op mijn inferieure studentencomputertje. Van het eerste hoopte ik meer tegen te komen in de HD-versie, van het tweede minder. Dat het omgekeerde het geval is, is een tegenvaller. Alle levels zijn gemakkelijk te halen, en verlopen zonder al te veel spanning. Als je op het punt komt dat zowel jij als de computergestuurde tegenpartij iets van 200 mannetjes rond hebben lopen, stottert het beeld regelmatig, als een echo van de zich suf rekenende software op de achtergrond. Niet alleen mag daar op een ipad anno 2011 geen sprake van zijn, ook haalt dit het speelplezier van een verder geslaagde conversie naar beneden. Gameloft The Settlers HD voor ipad Heerlijk om Settlers IV weer terug te hebben. Een beetje meer spanning in de levels had wel gemogen. abonnement van UPC hebt (of geen digitale recorder) dan heb je er niks aan. Je zou favoriete zenders moeten kunnen instellen, maar die functie werkt blijkbaar nog niet. Betekent dat je langs tientallen zenders moet swipen om bij BBC- World of Politiek 24 uit te komen. Helaas staat er geen actuele programmainfo bij de zenders zodat je niet weet wie er nou bij Pauw & Witteman of Nieuwsuur zitten. Ook kun je niet zien welke opnamen je al hebt ingesteld. Kleine gebreken die niet opwegen tegen het extra gemak. Dit soort apps vragen om meer: bijvoorbeeld eentje waarmee je de verwarming alvast kunt aanzetten. UPC Opnemen op Afstand UPC, gratis Je kunt op elke plek je digitale videorecorder instellen. Je hebt er niks aan als je geen digitale tv van UPC afneemt. Before & After, acryl op doek. ANTHONY MICHAEL SNEED Pixelkunst: meer dan luie grapjes met de verfkwast #Games De Pixelkunst van Anthony Sneed behandelt thema s waar niet elke Amerikaan klaar voor is. Een gesprek met de Roy Lichtenstein van de nieuwe generatie. Arjan Terpstra Het is die gouden lijst die het m doet. Die verdomde lijst om het werk Before & After van de jonge Amerikaanse kunstenaar Anthony Michael Sneed (1983), dat boven dit artikel staat afgebeeld. Was die er niet, dan kon je de afbeelding in het frame nog afdoen als een leuk gebbetje: lachen, een videogame rond 11 september, in de acht-bits stijl van old school videospelletjes. Maar de klassieke lijst corrigeert je, onverbiddelijk: je kijkt verkeerd. Dit schilderij beeldt het belangrijkste moment in je leven uit, zeker als je uit New York komt, waar Before & After tentoon wordt gesteld. En je doet het af als een grapje, omdat je afgestompt bent geraakt door de hoeveelheid beelden die je de hele dag op je afgevuurd krijgt. Choqueren Het schilderij becommentarieert zowel de gebeurtenissen van 9/11 als de manier waarop we met dit soort gewelddadige gebeurtenissen omgaan, mailt de maker vanuit New York. Ik krijg kritiek op het werk omdat het 9/11 zou exploiteren en erop gericht is om mensen te choqueren. Met het eerste punt ben ik het eens, met het tweede niet. De acht-bits stijl werkt als een filter, waarmee gewelddadige beelden worden afgezwakt en zelfs iets onschuldigs en kinderlijks krijgen. Het sust je in slaap, tot je beseft waar je naar kijkt; door de titel, door de herinnering, door de lijst. Had ik het om het choqueren gedaan, dan JFK, the Game. ANTHONY MICHAEL SNEED was ik wel gaan schilderen in de stijl van hedendaagse games als Call of Duty, die visueel veel grover, bloediger en realistischer zijn. Kwesties Het 9/11-schilderij komt voort uit een reeks die Sneed eerder maakte: verzonnen verpakkingsmateriaal van zogenaamd oude games waarop politieke en sociale kwesties worden aangesneden. Meters hoge werken waarop de verpakking van JFK - The Game is te zien, een niet-bestaand spel rond de aanslag op John F. Kennedy in Dallas, met de cynische toevoeging mind blowing fun! Of een ouderwetse game rond de film Brokeback Mountain, met als lekkermakertje de ondertitel one on one fun je hoeft geen Amerikaanse homo te zijn om daar de betekenis van te raden. Ook deze werken zijn meer dan de cynische grapjes van een jonge humorist met verfkwast. Mensen zijn zo afgestompt door de hoeveelheid grove beelden om zich heen, dat afgrijselijke dingen soms totaal geen reactie oproepen. De enige reactie is ofwel het lijkt wel een film of dat heb ik al gezien. We zijn verzadigd geraakt met beeld, en staan niet meer open voor de betekenis ervan. Paradoxaal genoeg bereik je die afgestompte mensen wel als je de beelden eerst kleiner en liever maakt: dat vervreemdt kennelijk genoeg om niet blasé te reageren. Lego Oké, maar waarom dan de acht-bits vormgeving? Waarom computerspellen als idioom? Sneed is nogal consequent met zijn pixeltechnieken: hij bouwde zijn Before & After al na van Lego bijvoorbeeld, wat hetzelfde grofkorrelige beeld oplevert, maar dan in schattige Lego-blokjes. De acht-bits beeldtaal zit in de hoofden van mensen van mijn generatie opgeslagen, zoals voor andere generaties bijvoorbeeld stripboektekeningen dat waren. Een kunstenaar als Roy Lichtenstein gebruikte precies die ingesleten liefde voor het medium strips voor zijn kunst. Het valt mij op dat oudere generaties mijn acht-bits kunst niet altijd begrijpen, en dat snap ik ook. Acht-bits beelden wekken nostalgie op bij mensen die vroeger eindeloos op oude Nintendo-computers speelden, en dat gevoel dempt de sensatie van wat ze eigenlijk krijgen voorgeschoteld. Ik vind daar iets romantisch van uitgaan. Schilder je hetzelfde op realistische manier, dan verlies je de charmante details en de rustgevende eenvoud van de simpele gebouwen en vliegtuigjes. Dan is het effect weg en kun je net zo goed het nieuws aanzetten. 6,63 miljard Microsoft mag het laatste kwartaal minder hebben gepresteerd, door de divisie waar de XBox onder valt werd winst gemaakt. Koopt eigen waar De Nederlandse ontwikkelaar Two Tribes heeft een leuk nieuw iphonespel uit, Swap This. Voor 0,79 euro te koop in de App Store! 82 ontwikkelaars Zoveel studio s schijnen bezig te zijn met spellen voor Sony s nieuwe handheld, de Next Generation Portable, ofwel NGP.

19 Met Word Lens op je iphone kun je etiketten vertalen. Uit & thuis ipers 19 #Technologie Wat jarenlang sciencefiction was, zit nu gewoon in onze telefoon of pc. Mede dankzij alle sensoren in smartphones. Je iphone ís nu Star Trek Remco Tomesen Jules Verne deed het al in zijn boeken: een fantasiewereld beschrijven die jaren later werkelijkheid wordt: hij voorspelde ruimtereizen, lange tochten in luchtballonnen en onderzeereizen. Kijk je naar sciencefictionfilms en boeken van pak m beet de afgelopen 50 jaar, dan is er iets soortgelijks aan de hand: veel van die fantasie is óók dagelijkse werkelijkheid geworden. Futuristische apparaten die de bemanning van de Star Trek in de jaren zeventig gebruikte, zijn nu applicaties voor de iphone of een dienst van Google. Soms nog niet in de ultieme vorm, maar vaak zijn de technologieën al een heel eind op weg. Universal translator Neem de Universal Translator. In veel sciencefictionfilms en series komt deze voorbij, telkens in een andere vorm, maar met telkens als simpel doel: het zo snel mogelijk liefst real time vertalen van elke mogelijke taal. In Futurama en Star Trek kunnen met dank aan deze Univeral Translator karakters die in verschillende talen spreken, elkaar toch verstaan. De ultieme Universtal Translator bestaat nog niet, maar er zijn al wel diensten die er aan tippen. Met Google Translate kun je bijvoorbeeld sites in een paar seconden vertalen. Nee, er verschijnt nog geen foutloze vloeiende vertaling, maar een van het Pools naar het Nederlands vertaald nieuwsverhaal is in elk geval redelijk goed te begrijpen. Dichter bij de science fictionwerkelijkheid komen vertaalapplicaties voor onder meer i- Phones of Android-telefoons: je spreekt een zin in het Nederlands in, en uit de luidspreker klinkt een stem die de Portugese vertaling uitspreekt. Visueel indrukwekkend is de Word Lens applicatie voor de iphone: hou de camera van de telefoon voor een Engelse tekst, en in je beeld verschijnt de (niet altijd perfecte) Spaanse vertaling. Doe je dit met een etiket, dan verschijnt de vertaling letterlijk ín dat etiket, met hetzelfde lettertype. Tricorder In Star Trek is Spock regelmatig te zien met een merkwaardig apparaat, de Tricorder. Daarmee kan hij van alles scannen, om er zo informatie over in te winnen. Van magnetische velden tot oppervlakten en levende wezens: de tricorder scant, analyseert, bewaart en geeft informatie. Voor smartphones zijn er intussen allerlei Tricorder-lookalike applicaties te downloaden. Met de Tricorder voor Android kun je onder meer het lokale magnetische veld meten, de hoeveelheid decibellen, radiosignalen en gps-informatie. Eigenlijk is het niet gek dat je van een iphone of Android-telefoon een tricorder-achtig apparaat kunt maken: de dingen zitten vol met sensoren. In de iphone zit Op de foto boven en linksonder: videoschermen. Onderaan in het midden is de Universal Translator te zien, en rechtsonder de Tricorder. onder meer een magnetometer, microfoon, camera, gps-tracker, bewegingssensor (accelerometer) en nabijheidssensor. Los nog van de sensoren die nodig zijn om wifi en het mobiele signaal op te vangen. Een wat andere methode om de omgeving te scannen gebruikt Google Goggles, dat te downloaden is voor je smartphone. Maak je met Goggles een foto van een schilderij in een museum, dan krijg je via Google informatie terug over dat schilderij (naam schilder, jaartal, etcetera). Over een paar jaar moet het zelfs mogelijk zijn om je camera te richten op een plant, waarna in het scherm van je telefoon de soortnaam verschijnt. Videochat en e-books Er bestaan al heel lang fictieve voorlopers van e-books en tablets als de ipad. In The Hitchhiker s Guide to the Galaxy komt eind jaren zeventig een soort elektronisch boek voorbij, dat toegang biedt tot miljoenen boeken GETTY IMAGES en documenten. En de Daily Prophet, de krant uit het Harry Potter universum (geen sciencefiction, maar op dit punt wel voorspellend), heeft bewegende plaatjes, die tussen de statische tekst van de krant staan. Aan sciencefictionkarakters die met elkaar praten via beeldschermen is ook geen gebrek. Al in het allereerste seizoen van Star Trek (1966) vergadert de bemanning aan een tafel, zittend om een apparaat met aan drie kanten een beeldscherm. Met webcams en diensten als Skype of Gmail, is videochatten intussen al diep in de samenleving doorgedrongen; de grootmoeder die met het kleinkind in Australië videochat, is heel normaal. Grote bedrijven bezuinigen op zakenreizen, en kiezen steeds vaker voor videoconferencing: ze praten met elkaar via grote schermen in vergaderzalen, aan weerszijden van de Atlantische Oceaan. Inderdaad, net Star Trek. Nu die teleportatie ( beam me up, Scotty ) nog. Liever een e-book Netwerkbedrijf Nokia-Siemens claimt dat de batterijduur van smartphones dankzij een nieuw type netwerk maar liefst 30 procent omhoog kan. Liever digitaal Amazon verkoopt al flink meer e-boeken dan papieren boeken. De verhouding is 100 (papier) versus 115 (digitaal). We sturen de ipad Apple was een van de weinige technologiebedrijven die niet op het World Economic Forum in Davos waren. De ipad was echter overal te zien.

20 20 Uit & thuis ZWEEDS RAADSEL: jubelkreet hoofddeksel strijkinstrument droog (van wijn) bijbelse figuur voorheen (afk.) hectogram bewasemd 3 afgemat nieuw ooruil 5 2 helleveeg Sudoku T&O Ik voelde er niets voor om mijn gegevens door te gaan nemen. Ron Moerenhout Lezerscolumn Ron Moerenhout Gratis loten T wee uur s middags, onderweg met de trein naar Eindhoven voor een congres. Mijn BlackBerry van de zaak ging. Ik nam op, zei mijn naam maar hoorde niets. Hallo met wie spreek ik?! probeerde ik nogmaals. Eh... met Chantal van de Postcodeloterij. Schikt het dat ik bel? Ik was verbaasd, de Postcodeloterij op mijn telefoon van het werk? Daarop krijg ik echt nooit van zulke telefoontjes. Ik besloot haar een kans te geven. Eh, ik mag u twee gratis loten van de Postcodeloterij sturen, wilt u dat? Dat hoeft niet want ik ben al lid. Als je dat zo kan zeggen. Eh, maar ik mag u er twee gratis opsturen... Nou vertel, wat is het addertje onder het gras? reageerde ik bij de hand. Nou, dat is er eigenlijk niet, het enige wat u moet doen is meteen een briefje sturen dat u verder niet meer meedoet aan de Postcodeloterij. Zie je wel! Maar vooruit, mijn oudste dochter heeft dit werk ook gedaan en ik besloot het meisje te matsen. Oké, stuur ze maar op dan. O fijn!! U heeft tot 27 februari om een briefje te sturen dat u wilt stoppen. Ik moet wel even wat gegevens met u doornemen. Ik had er al meteen minder zin in. Die gegevens hebben ze toch al? Het weer Vandaag en morgen Nevelig en matige vorst Woont u nog steeds in Groningen? Nou nee. O???? Bent u mijnheer De Vries dan niet? Nee hoor. O, dan is uw nummer zeker eerst van iemand anders geweest... Ik had er al helemaal geen zin meer in. Tenslotte had ik de Postcodeloterij al en ik voelde er niets voor om mijn gegevens door te gaan nemen met Chantal. Ik hou sowieso niet van telefonerende mensen in de trein. Weet je wat Chantal? Laat maar zitten. Het is goed zo. Maar daarnet zei u nog dat ik ze mocht opsturen... Het arme kind was net zo blij dat ze eindelijk iemand had die die loten wilde hebben. Klopt, maar ik heb me bedacht. O, maar dan wens ik u toch nog een fijne dag mijnheer. Dank je Chantal, jij ook een fijne dag. Toch nog... Uw column in De Pers? Stuur uw pennevrucht (maximaal 350 woorden) naar depers.nl OPLOSSINGEN Cryptogram CRYPTOGRAM Horizontaal: 1. Eindeloze documenten zijn verouderd (5); 3. Precies waarmee men indoopt (5); 4. Metaal uit de rivier (4); 7. Stap naar boven met de baby! (5); 10. Dit geluid is niet boven Jan (9); 11. Verliest meer haren van dag tot dag (8). 6 8 Verticaal: 1. Opname van een doorgang? (7); 2. Die kalkachtige stof is waterverf (5); 5. Vrijwel op die manier bruikbaar (6); 6. Hij holt heen en weer (6); 8. Plaatje van de rivier voor artiesten (5); 9. Russische stof (5). 4 een rede houden editie te goeder trouw poetsmiddel kledingstuk dierentuin broodwortel Zweeds raadsel (vorige week maandag) Mini-sudoku BEL OF SMS NAAR: 3553 ZO DOET U MEE Puzzelland/ Leen Groeneveld SPEEL ONLINE EN WIN! WIN! DEZE WEEK: 4x t.w.v. 125,- All-in arrangement WIN! VANDAAG: Het boek Cryptogrammen Tips & Trucs Deze week elke dag voor 5 winnaars een exemplaar van het boek waarin De Perscryptogramkanon Leen Groeneveld de puzzelaar een kijkje in zijn keuken gunt. Om kans te maken op dag- of weekprijs belt u het sleutelwoord van het Zweedse raadsel door naar ( 0,60 p.g.). Of SMS PERS -spatie- oplossing naar 3553 ( 0,60 p.o.b. excl. de kosten voor het gebruik van uw mobiele telefoon). De lijst met winnaars staat op SUDOKU Voor 4 winnaars een nacht in hotel de Kievit (Wassenaar) of een van de andere 44 Fletcher hotels in Nederland naar keuze. Bekijk alle hotels op Het arrangement bestaat uit: 1 hotelovernachting met keuze uit een 3- of 4-sterren Fletcher hotel, 1 x uitgebreid ontbijtbuffet, 1 x 4-gangen diner in een 3-sterren hotel óf 1 x 4-gangen diner in een 4-sterren hotel met een toeslag van 20 per voucher. In bepaalde periodes kan het zijn dat hotels een extra toeslag vragen of dat sommige hotels niet boekbaar zijn Selectie geplande OV-verstoringen: Schiedam (bus) Morgen: RETlijn 51 richting Woudhoek. Halten Hof van Spaland, Olivier van Noortstraat, De Gaarden, De Vlinderhoven, De Akkers, Meeuwensingel en Koekoekslaan vervallen. Rotterdam (bus/tram) Div. einddata: RETlijnen 8, 45, 48, 66. Halten Dwarskleiweg, St Franciscus Gasthuis, Robert Owenstr, St. R dam Kleiweg, Roentgenstr, Nassauhaven en Vrije Entrepot verv. Den Haag (tram) T/m 7 februari: HTMlijnen 2, 3, 4 en 6. Halte Spui vervallen. Een uitgave van Mountain Media BV Adres Anthony Fokkerweg 61-3, 1059 CP tel: , fax: Website: Redactie: Distributie: Sales: Marketing: Oprichter: Cornelis van den Berg Uitgever: Ben Rogmans Hoofdredactie: Jan-Jaap Heij, Alain van der Horst Art direction: Koos Jeremiasse Meer op Onderweg? Bel ( 0,70 p/m) of kijk op mobiel.9292ov.nl Dagblad De Pers is een gratis kwaliteitskrant die wordt verspreid via NS-stations, Bruna-winkels, TNT Business Points en kantoren. Door Peter Koch Comichouse Oosterbeek Vandaag Het is eerst nevelig. In de loop van de middag weet de zon door de wolken te prikken. Vanavond neemt vanuit het westen de bewolking toe. In het oosten zijn er opklaringen en kan het matig vriezen, in het westen wordt het -2. Morgen Morgen is het bewolkt en staat een matige tot vrij krachtige wind uit het zuidwesten. In het oosten wordt het 2 graden, langs de kust 5 graden. In de loop van de dag trekt er uit het westen een gebied met regen over het land.

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Uitgeverij Van Praag Amsterdam Uitgeverij Van Praag Amsterdam Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland 16 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze veiligheid de hoogste prijs betaalden.

En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze veiligheid de hoogste prijs betaalden. Toespraak minister A. van der Steur, Tuin van Bezinning, 10 juni 2015, Warnsveld. Majesteit, Dames en heren, Vrijheid kan niet bestaan zonder veiligheid. En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze

Nadere informatie

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen 2014-I

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen 2014-I Opgave 1 Besluitvorming rondom studiefinanciering Bij deze opgave horen de teksten 1 en 2 en figuur 1 uit het bronnenboekje. Inleiding Tijdens de regeringstermijn van kabinet-rutte 1 (oktober 2010 tot

Nadere informatie

Tussenbalans. Maurice de Hond Peil.nl

Tussenbalans. Maurice de Hond Peil.nl Tussenbalans Maurice de Hond Peil.nl Inleiding We zitten nu in een windstille periode van deze verkiezingen. Het startschot van de campagne is eigenlijk gegeven op 1 april, toen de 20 ambtelijke commissies

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

U en uw buren. Wie zijn die mensen? Maak even kennis. Missie van Haag Wonen

U en uw buren. Wie zijn die mensen? Maak even kennis. Missie van Haag Wonen Bijna iedereen heeft buren. Zeker in een drukke stad als Den Haag. Iedereen leeft op zijn of haar eigen manier. De een heeft een groot gezin. De ander slaapt overdag. Weer een ander klust graag. Zoveel

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Scholen herdenken vermoorde leraar

Scholen herdenken vermoorde leraar ANALYSE MAATSCHAPPELIJK VRAAGSTUK: ZINLOOS GEWELD tekst 26 NOS-nieuws van 16 januari 2004: Scholen herdenken vermoorde leraar Scholen in het hele land hebben om 11.00 uur één minuut stilte in acht genomen

Nadere informatie

Wees duidelijk tegen je klanten

Wees duidelijk tegen je klanten Ronald Dingerdis Wees duidelijk tegen je klanten 3 In onze training Klantgerichtheid en communicatie vroeg een cursist me onlangs of je tegen je klant kan zeggen dat hij extreem vervelend is. Dat hij onredelijk

Nadere informatie

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opiniepeiling in aanloop naar

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

20 juni Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa

20 juni Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa 20 juni 2016 Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

24 augustus 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys

24 augustus 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys 24 augustus 2015 Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Wat kan ik zelf doen?

Wat kan ik zelf doen? Wat kan ik zelf doen? Korte omschrijving werkvorm : In vier groepjes voeren de leerlingen een opdracht uit. Alle opdrachten gaan over een methode om invloed uit te oefenen op politieke beslissingen. Op

Nadere informatie

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert'

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' DOSSIER 4 UUR NIEUWSBREAK Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' Door: Irene de Zwaan 05/09/13, 16:07 YOUTUBE. Koos van Dam tijdens een optreden in Pauw&Witteman. NIEUWSBREAK

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de klas

Kijktip: Nieuwsuur in de klas Kijktip: Nieuwsuur in de klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen leren over de gemeentepolitiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren over belangrijke

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland.

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Een extra stap Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Datum: 16 april 2015 Rapportnummer: 2015/076 2 Klacht Verzoeker klaagt erover

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Maatschappijleer par. 1!

Maatschappijleer par. 1! Maatschappijleer par. 1 Iets is een maatschappelijk probleem als: 1. Het groepen mensen aangaat 2. Het samenhangt met of het is gevolg is van maatschappelijke verandering 3. Er verschillende meningen zijn

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Standpunten van drie politieke partijen aan het begin

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-14-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: geweld tegen hulpverleners 5 10 15 20 25 tekst 1 Nederland klaar met

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Resultaten & conclusies onderzoek:

Resultaten & conclusies onderzoek: Resultaten & conclusies onderzoek: Kinderen over armoede en vluchtelingen door Kinderen Goedgekeurd! Er hebben in totaal 50 scholen deelgenomen aan deze enquête. Dit gaat om een 3000-tal leerlingen. 1.

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Veilig Nederland. Uw veiligheidsleverancier

Veilig Nederland. Uw veiligheidsleverancier Veilig Nederland Uw veiligheidsleverancier Woord vooraf Onderweg naar huis lastig worden gevallen op straat? s Ochtends, als u naar uw werk gaat, erachter komen dat uw auto is gestolen? U en uw gezin levend

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Het is niet voor het eerst dat Europa door extreem terreurgeweld wordt geraakt.

Het is niet voor het eerst dat Europa door extreem terreurgeweld wordt geraakt. MdV, De terreur in Parijs heeft in heel Europa afschuw gewekt. Nietsontziende moslimradicalen hebben met hun aanslagen op Charlie Hebdo en op de Joodse supermarkt onze westerse samenleving in het hart

Nadere informatie

Datum 19 september 2014 Betreft Beantwoording vragen van de leden van Laar en Sjoerdsma over de strijd tegen Ebola

Datum 19 september 2014 Betreft Beantwoording vragen van de leden van Laar en Sjoerdsma over de strijd tegen Ebola Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl DSH-2014.500215 Datum 19 september 2014

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-II

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-II Aanwijzing voor de kandidaat Als in een vraag staat dat je een hoofd- of kernconcept moet gebruiken, dan gebruik je in het antwoord die elementen uit de omschrijving van het hoofd- of kernconcept die nodig

Nadere informatie

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen 30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen Waarom Jij koopt drie tot vier huizen in je leven. Je makelaar verkoopt er honderden. Hij kent dus het onderhandelingsspel beter dan jij. Wanneer

Nadere informatie

LES 11. Respect tonen of een lesje leren? Sabbat

LES 11. Respect tonen of een lesje leren? Sabbat LES Respect tonen of een lesje leren? Heb je ooit het gevoel dat je niet respectvol of eerlijk werd behandeld? Behandel jij anderen altijd op die manier? Omdat we allemaal Gods kinderen zijn, moeten we

Nadere informatie

MODULE V. Ben jij nou Europees?

MODULE V. Ben jij nou Europees? MODULE V Ben jij nou Europees? V.I Wat is Europees? Wat vind jij typisch Europees? En wie vind jij typisch Europees? Dat zijn moeilijke vragen, waarop de meeste mensen niet gelijk een antwoord hebben.

Nadere informatie

Kinderen zonder papieren

Kinderen zonder papieren VPM VPM Kinderen zonder papieren Je ziet het bijna elke dag op de tv of in de krant: beelden van landen in oorlog, mensen in armoede. Op zoek naar een betere plaats om te leven, slaan ze op de vlucht.

Nadere informatie

T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6

T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6 T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6 1. Bekijk bron 1. De titel van de onderstaande Russische cartoon is: De Amerikaanse stemmachine. De Verenigde Staten drukken op het knopje voor, dat naast het knopje

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

In bezwaar of beroep

In bezwaar of beroep In bezwaar of beroep Wanneer u het niet eens bent met een beslissing van de Nederlandse overheid op grond van de Vreemdelingenwet, dan kunt u hiertegen juridische stappen ondernemen. Dit informatieblad

Nadere informatie

You never walk alone. Backoffice. maatwerkoplossingen samenwerken/websitemodules schadeafhandeling

You never walk alone. Backoffice. maatwerkoplossingen samenwerken/websitemodules schadeafhandeling You never walk alone Backoffice maatwerkoplossingen samenwerken/websitemodules schadeafhandeling De eerste! Interview met Henk den Uil Ja, het is al bijna 15 jaar geleden, zegt Henk den Uil. Henkie voor

Nadere informatie

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]:

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]: Preek over HC zondag 31 GEMEENTE VAN JEZUS CHRISTUS, GASTEN EN LUISTERAARS, Iedereen weet wel dat je sleutels hebt in verschillende soorten. Aan het soort sleutel kan je vaak al zien voor welk doel je

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt.

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. Dames en Heren Beste vrienden Een gelukkig Nieuwjaar. Van harte Voor u, voor wie u dierbaar is, en voor ons allemaal. Een gelukkig Nieuwjaar. Een

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen 2012 - I

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen 2012 - I Opgave 1 Kunst in de knel? Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 4 en tabel 1 uit het bronnenboekje. Inleiding Na de formatie volgend op de parlementsverkiezingen van kondigde de regering flinke

Nadere informatie

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel)

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Als voorbereiding op de opdracht kunt u onderstaande tekst lezen. Wat heb jij aan Europa Europa een ver van je bed show? Nee hoor. Je eten, je kleding, de prijs

Nadere informatie

Herdenking Capitulaties Wageningen

Herdenking Capitulaties Wageningen SPEECH SYMPOSIUM 5 MEI 2009 60 jaar NAVO Clemens Cornielje Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen Dames en heren, De détente tussen oost en west was ook in Gelderland voelbaar.

Nadere informatie

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951 Leven in veiligheid Niemand laat zonder reden zijn familie, vrienden en bezittingen achter. Vluchtelingen kunnen niet anders. De situatie in hun eigen land is te gevaarlijk om er te blijven. Ze vluchten

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Bent u op de hoogte van dit proces tegen Geert Wilders of bent u dat niet? Ja, daarvan ben ik heel goed op

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b Bijlage VMBO-KB 2015 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-15-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een website over de viering van 200 jaar koninkrijk

Nadere informatie

Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv

Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv Opdracht 1 In april is er op televisie en in de media veel aandacht geweest voor (online) pesten. a Wat heb jij in de afgelopen weken gezien en/of

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Allochtonen in de politiek

Allochtonen in de politiek Allochtonen in de politiek In dit dossier kunt u informatie vinden over de participatie van allochtonen in de Nederlandse politiek. Wie heeft recht om te stemmen? Hoeveel allochtonen zijn volksvertegenwoordiger?

Nadere informatie

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt Onderzoekssamenvatting NCDO, 5 augustus 2011 Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt In de Hoorn van Afrika vindt

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie