OUDERBETROKKENHEID. Jaargang 2014, nr. 1 DOEN!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OUDERBETROKKENHEID. Jaargang 2014, nr. 1 DOEN!"

Transcriptie

1 OUDERBETROKKENHEID Jaargang 2014, nr. 1 DOEN!

2 REDACTIONEEL Goede ideeën om ouderbetrokkenheid te vergroten Uitwisselen van kennis, ervaring en ideeën over ouderbetrokkenheid: daar draaide het om op het Onderwijsfestival Ouders en School op 24 september dit jaar. Mij werd gevraagd om het festival officieel te openen. Dat heb ik dan ook met veel plezier gedaan. Vrijwel iedere ouder is betrokken bij de schoolcarrière van zijn kind. Iedereen wil het beste voor zijn kind, maar hoe doe je dat nu precies? Hoe kun je daar als ouder een bijdrage aan leveren? Een goed en regelmatig contact tussen docent en ouder speelt daar een belangrijke rol bij. Zo blijft een ouder op de hoogte van de vorderingen die zijn kind maakt. En weet de docent wat het kind in zijn vrije tijd graag doet, en waar het buiten schooltijd goed in is. Zo kun je ieder kind onderwijs bieden dat bij hem past. Het is mijn droom dat onderwijs aangepast is aan hoe het voor het kind het beste werkt. Tijdens het Onderwijsfestival presenteerden verschillende ouders leuke projecten. Gastlessen in andere culturen, een taalmaatjes project en bijvoorbeeld mini festivals. Ik was onder de indruk van de creativiteit van aanwezigen. Vooral ook, omdat het niet slechts plannen waren, maar in de meeste gevallen al op hun eigen basisschool wordt uitgevoerd. Met plezier! Ook dit soort bijzondere extra s komt alle kinderen in een klas ten goede. Zo kunnen we op een laagdrempelige manier iets extra s doen voor onze Amsterdamse kinderen. In deze uitgave kunt u meer lezen over ouderbetrokkenheid. Hoe geven we ouderbetrokkenheid met elkaar verder vorm? Dat was de centrale vraag. Vele vormen passeerden de revue. Intussen blijf ik openstaan voor meer goede ideeën om ouderbetrokkenheid te vergroten. U kunt op mij rekenen wanneer het gaat om goede voorbeelden breed te verspreiden. Ik wens u met dit verslag veel herkenning, inspiratie en leesplezier! Wethouder Onderwijs Simone Kukenheim

3 Redactioneel 2 Goede ideeën om ouderbetrokkenheid te vergroten Lieve leerling 6 Cadeaus, cupcakes, vrienden en koffie Onderwijsfestival; een terugblik 20 Debat Tweetverslag Woordkunsten Atta de Tolk Workshops Groepschrift 28 Tips voor meer ouderbetrokkenheid 10 Ouders en school Ouderbetrokkenheid moet je doen Taaltips 29 Vraag en aanbod 30 Best practice 13 And the winner is Ouderbetrokkenheid in de praktijk 16 Ouders vormen het hart van basisschool Corantijn 4 5

4 LIEVE LEERLING CADEAUS, CUPCAKES, VRIENDEN EN KOFFIE Wat vinden de achtjarige praatjesmakers van Kaleidoscoop basisschool Corantijn van hun betrokken ouders? En hoe krijgen zij andere ouders op school? Vrienden Farhad en Zakaria worden geholpen bij het verbeteren van taalfouten door een vader van hun vriendje. De eigen ouders zijn (nog) niet betrokken op school. Stel dat ze je dan voor schut zetten! Liever niet Wanneer ze de eerste schaamte hebben weggelachen, zouden ze hun ouders vertellen dat het leuk is om leuke dingen met de school te doen. Zo kun je nieuwe ouders en vrienden ontmoeten. Er gaat niks boven door je ouder te worden voorgelezen. Betrokkken Hannah, Lola, Bente, Louise en Jonas worden voor tien minuten uit hun klas geplukt om hun mening te delen. Hun ouders zijn respectievelijk: klassenouder en luizenmoeder; grafisch ontwerper die de schoolgids en Sinterklaasboot maakte; medezeggenschapsraadslid; posterplakker en initiatiefnemer van de bouw van de multifunctionele ontmoetingsruimte op school; vormgever van deze ontmoetingsruimte. 6 7

5 Vertrouwen Kinderen vinden het soms niet leuk als hun ouders heel betrokken zijn op school. Dan kan ik s avonds geen welterusten zeggen, omdat ze dan op school zijn. Aan de andere kant vinden ze het wel goed als ouders meegaan naar bijvoorbeeld het Dolfinarium, want soms zie ik mijn klasgenootjes meer dan mijn ouders. Ook geeft het de kinderen vertrouwen om beter te zwemmen als hun vader meegaat op schoolreisje of naar het zwembad. Dat ouders ook met klasgenootjes spelen of lezen, wordt niet altijd gewaardeerd, want dan word je niet door je ouders voorgelezen, wat toch het allerleukst is. Stel dat ze je dan voor schut zetten! Liever niet Tips De kinderen geven de volgende tips om de school vol te laten lopen met helpende ouders. Er wordt geen middel geschuwd: cadeaus, cupcakes, nieuwe vrienden maken, een artikel in de schoolkrant als dank voor de hulp, taken waar de ouders blij van worden en bovenal gratis koffie. 8 9

6 Tips voor meer ouderbetrokkenheid Interactie is de sleutel Zes tips voor een succesvolle samenwerking Het belang van een goede relatie tussen ouders en school is evident. Een hogere betrokkenheid van ouders leidt tot beter gedrag en betere leerprestaties en werkhouding van hun kind op school. Maar hoe zorg je voor een goede relatie? Een professionele omgang met elkaar blijkt een belangrijke succesfactor, met communicatie als sleutelbegrip. Hieronder volgen zes tips om dit te bereiken, op basis van gesprekken met een grote dwarsdoorsnede van het Amsterdamse basisonderwijs. 1 Maak kennis Een heldere, open en doelgerichte manier van met elkaar omgaan is professioneel en maakt samenwerking niet alleen makkelijker, maar ook prettiger. Een persoonlijke kennismaking van de leerkracht met ouders aan het begin van het schooljaar is hiervoor een goed begin. De grote winst hiervan is de positieve start die leerkracht en ouders samen maken. Een gesprek later in het jaar bij zorg of problemen gaan beide partijen anders in, als zij al eerder en onder neutrale omstandigheden hebben kennisgemaakt. De leerkracht heeft aan het begin van het jaar direct een beeld van wat ouders eventueel willen en kunnen doen. Voor ouders blijkt het gesprek vaak een geruststelling: hun kind is overgedragen aan een nieuwe leerkracht met wie ze nieuwe afspraken kunnen maken als dat nodig is. 2 Spreek dezelfde taal Communicatie is de sleutel tot een succesvolle samenwerking. Het Latijnse woord communicare betekent iets gemeenschappelijk maken. En dat is precies waarover het gaat bij de samenwerking tussen school en ouders. Zorg als school voor een heldere visie op ouderbetrokkenheid, waarin teamleden het eens zijn over wat zij onder ouderbetrokkenheid verstaan, waarom die betrokkenheid belangrijk is en hoe zij daar samen handen en voeten aan geven. Dat levert duidelijkheid op voor leerkrachten én ouders. Vraag als ouder de school hoe ze in de praktijk invulling geeft aan ouderbetrokkenheid. Wat wordt er wanneer van jou als ouder verwacht? Wat is jouw rol als je kind huiswerk meekrijgt, op welke manier worden resultaten besproken of hoe kun je een leerkracht het beste benaderen als je je zorgen maakt? Duidelijkheid over dit soort zaken kan misverstanden voorkomen. 3Het belang van het kind Kinderen floreren bij samenhang tussen thuis en school. Zowel scholen als ouders willen het beste voor het k ind en hebben daarmee een gemeenschappelijk belang. Het voor ogen houden van dit belang maakt samenwerking gemakkelijker. Elk kind heeft recht op een goede samenwerking tussen leerkracht en ouder

7 Best practice 4 Zie elkaar als gelijkwaardig Een laagdrempelig contact met de leerkracht die hen serieus neemt. Dat is wat ouders wensen. Scholen zien ouders mondiger en kritischer worden en interpreteren dat soms als bemoeizuchtig of lastig. Maar de mondige en kritische burger duikt overal in de maatschappij op. De autoriteit van instellingen is niet langer vanzelfsprekend.. De afstand is kleiner geworden. Ouders willen meepraten en meebeslissen. Gelijkwaardigheid is een voorwaarde voor een gezonde relatie tussen ouders en school. Dat betekent dat beiden partij zijn in de samenwerking, maar niet dat ze gelijk zijn. Ouders zijn emotioneel betrokken en zijn eindverantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen. De school is professioneel betrokken bij de ontwikkeling van de leerling en eindverantwoordelijk voor de kwaliteit en organisatie van het onderwijs. In een goede relatie respecteer je elkaars inbreng. 5Afspraak is afspraak Succesvolle ouderbetrokkenheid is niet vrijblijvend. Verwachtingen worden glashelder als er afspraken aan worden verbonden. Door het maken van afspraken legt de school vast wat ouderbetrokkenheid betekent voor de organisatie van het werk en voor de omgang met elkaar, met ouders en met leerlingen. Het maken en naleven van afspraken is essentieel, maar vaak lastig om te doen. Het is voor een leerkracht zaak om er niet zomaar van uit te gaan dat een afspraak wel duidelijk is voor de ouders. Soms interpreteren ze die anders, of zijn ze niet in staat om die na te komen. Ook kunnen leerkrachten in oude gewoonten vervallen en zich niet aan een afspraak houden. Dan zal je als ouder actie moeten ondernemen. Het helpt om in dit soort situaties terug te grijpen op het gemeenschappelijk belang: het beste voor het kind. 6 Communiceer! Bij samenwerking en betrokkenheid passen dialoog en interactie. Technologische ontwikkelingen maken dit vanzelfsprekend en laagdrempelig. Het eenzijdig informeren door scholen werkt niet meer: interactie is de sleutel. Selecteer als school de informatie op relevantie en bepaal welke middelen logisch en effectief zijn. Informatie beklijft beter door regelmatig een mail te sturen, dan door één bijeenkomst per jaar te houden voor een handvol ouders. De mail is daarbij echter geen vervanging van het persoonlijke contact. Maak afspraken, bijvoorbeeld over de termijn waarbinnen ouders antwoord kunnen verwachten. Heb je als ouder een vraag of opmerking? Blijf er vooral niet mee rondlopen. Kleine dingen kunnen snel groot worden als je er niet over praat. De informatie voor deze tips is afkomstig uit het boekje Ouders en school samen, waarin ervaringen uit de pilot ouderbetrokkenheid van scholen in Amsterdam zijn gebundeld. And the winner is Voor het Onderwijsfestival werden veel ideeën rondom ouderparticipatie ingediend. Tijdens het event, dat op 24 september voor Amsterdamse ouders en (voor)scholen is georganiseerd in het gerenoveerde Sieraad, voorheen een Ambachtsschool, werden de beste ideeën gepitcht. Natuurlijk waren er ook mooie prijzen te winnen voor mooie voorstellen. And the winner is Ouders in de klas Winnaar! 2000 euro Ingediend door: Ineke Wildenborg (de Opvoedpoli) in samenwerking met basisschool De Morgenster. De Opvoedpoli en De Morgenster geven lessen over verschillende culturen in groepen 6, 7 en 8. Per les nodigt de school een ouder van een andere cultuur in de klas uit. De thema s kunnen gaan over onderwijs, regels, gewoonten, natuur of het normale leven in het land van herkomst. Met dit project werken ouders en school samen bij het leren en ontwikkelen van leerlingen. Daarnaast vergroten leerkrachten hun kennis van de culturele achtergrond van de ouders en leren zij uitlatingen en gedrag van de kinderen in de klas beter begrijpen. Startgesprekken Tweede plaats: 1000 euro Ingediend door: Arnie Schuil (directeur), OBS Corantijn. Geen rapporten meer achteraf, maar vanaf de start van het schooljaar gesprekken tussen leerkracht, ouder en kind. Met als startpunt: Wat gaat er goed? Wat vind je lastig? Wat heb je nog te leren? Samen met ouders en het kind worden doelen gesteld en afspraken gemaakt wat eenieder gaat doen om deze doelen te halen. Halverwege het schooljaar is er een voortgangsgesprek. Hier worden de doelen eventueel bijgesteld. Het eindgesprek dient als basis voor het startgesprek in het volgend schooljaar. Zie ook het interview met Arnie Schuil Ouders vormen hart Corantijnschool in dit magazine 12 13

8 Gesprekken met ouders Ingediend door: Angelique Neyt (coördinator ouderbetrokkenheid Partou). Door de dialoog samen het beste ontwikkelingsklimaat creëren voor het kind. School & Wijk Derde plaats: 500 euro Ingediend door: Gert-Jan Kroese (ouder De Catamaran en partner St. Leuk Nederland) School & Wijk (S&W) is een besloten online communicatieplatform voor basisscholen, kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en naschoolse activiteitencentra. Met S&W kan een basisschool online nieuwsbrieven en berichten sturen. Ouders kunnen ook zelf communiceren met de school of met elkaar zonder dat ze het mailadres van andere ouders hoeven te kennen. S&W biedt daarnaast een smoelenboek, een (foto)archief, een enquêtetool en een ideal-betaalfunctie zodat ouders online het schoolgeld, de ouderbijdrage of een groot feest kunnen betalen. Powered by parents Ingediend door: Liekje Welten (ouder) en Maarten Berkers (directeur St. Lidwinaschool) Powered by Parents is een initiatief van Lidwina-ouders. Zij gaan actief in gesprek met andere ouders over hoe de school een nog betere school kan worden en welke bijdrage zij zelf hieraan kunnen leveren. Er wordt een gezamenlijke agenda opgesteld door de ouder en school. Bijvoorbeeld rondom thema s als muziek, techniek, nieuwe media, social skills, yoga en sport. De communicatie verloopt via de website van de school, een eigen Facebookpagina, Twitter en een App. Angelique wil een week lang stellingen over ouderbetrokkenheid ophangen op de (voor) school, waar ouders actief op kunnen reageren met eigen ideeën en verwachtingen. Na de input van de ouders wordt er een bijeenkomst georganiseerd voor het (voor)schoolteam en ouders, om in gesprek te gaan over ouderbetrokkenheid. Wederzijdse verwachtingen en acties worden uitvoerig besproken. Aan het einde van het schooljaar wordt de voortgang bekeken. Mail naar: ouderbetrokkenheid als: 1. jouw idee een initiatief is, dat nog niet bestaat in Amsterdam; 2. Het idee zowel voor ouders als voor professionals toegevoegde waarde heeft; 3. Het effect van het idee een blijvend karakter heeft. Dacht jij: dit doen wij al als ouder of professional, die betrokken is bij een (voor)school, maar dan beter? Of heb je een idee dat zeker in dit rijtje thuishoort? Inspireer ons dan met jouw idee voor het volgende magazine. Mentorproject voor ouders Ingediend door: Francine van Stappershoef (ouder Westerparkschool). Mentorschap voor (allochtone) ouders om een brug te slaan en communicatie te bevorderen tussen ouder-kind- leerkracht en school. Dat stelt de mentor-coördinator zich ten doel. Taken van de mentor zijn onder andere een huisbezoek waarbij de activiteiten van het schooljaar worden besproken en de behoeften van de ouder gepolst, gezamenlijk voorstellen aan de juf of meester, voorbereiden van en meegaan naar het tienminutengesprek of andere gesprekken op school. Taalmaatje op school Ingediend door: M. Soeterik, (ouder van kind op De Poolschool). Ouders die vinden dat zij het Nederlands onvoldoende beheersen, kunnen via de school in contact worden gebracht met een Taalmaatje. Het Taalmaatje is een andere ouder die kinderen op dezelfde school heeft zitten. Zij spreken wekelijks af om samen Nederlands te oefenen aan de hand van onderwerpen die spelen op school, bijvoorbeeld: de nieuwsbrief, lesstof van de kinderen of thema s die op school worden behandeld. De ouders die zich vrijwillig inzetten als Taalmaatje krijgen ondersteuning van een coördinator op school en volgen eventueel laagdrempelige trainingen

9 Ouderbetrokkenheid in de praktijk Ouders vormen hart Corantijnschool Directeur Arnie Schuil: Ouders zijn een onmisbare partner. Van dierenverzorger, ouderraadslid, schooltuinier, hamburgerbakker, sinterklaasbegeleider tot portiekoma. Je kunt de taak zo gek niet bedenken of er is wel een ouder voor te vinden op de Corantijnschool in West. Wat op school begint als ouderparticipatie, resulteert vaak thuis in de zo gewenste ouderbetrokkenheid. Ouders zijn onder meer betrokken bij de PR, website en schoolkrantredactie. Zelfs de doorlopende filosofieleerlijn is voortgekomen uit een ouderinitiatief om waardeloos te kunnen denken. De ouders en kinderen stromen klokslag half 9 binnen op deze regenachtige dag het prachtige pand, gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School. Tien groepen en een instroomgroep bij de kleuters is deze school rijk. Arnie klimt trots in het schoolrek in wat nu nog de gymzaal is. Deze zaal zal met de bijdrage van euro van het stadsdeel West echter worden omgetoverd tot multifunctionele ontmoetingsplaats voor de school, ouders en de buurt. In dit nieuwe hart van de school kunnen ouders blijven hangen voor een kop koffie en kunnen bijeenkomsten en verschillende activiteiten worden georganiseerd. Dit hadden we zonder de aanhoudende lobby van de ouders nooit voor elkaar gekregen. De school is van een zwarte school uitgegroeid tot gemengde school met verschillend ouders, vertelt schooldirecteur Arnie: Ouders zijn een onmisbare partner. Wanneer het over de startgesprekken gaat, een initiatief waarmee de school de tweede plaats bemachtigde op het Onderwijsfestival, claimt Arnie knipogend: Eigenlijk waren we eerste! De winnaars hadden veel meer eigen mensen opgetrommeld. Het vernieuwende aan de startgesprekken is, dat ze nu geplaatst worden in een gesprekscyclus. Kinderen krijgen geen rapporten meer. In de gesprekken 16 17

10 Voorzitter van de ouderraad Remco vindt dat de school niet zonder de hulp van ouders kan bij het ondersteunen van projecten. Zet al je communicatiemiddelen in om ouders te bereiken. bestaan van de school, vertelt Arnie. Ze vraagt zichzelf weleens af waar de grens ligt bij ouderbetrokkenheid. Wat kun je ouders nog vragen? Voor het eerst dit jaar gaat de school afscheid nemen van een heel betrokken ouder. Dit wordt wel een dingetje. Arnie heeft al een nieuwe rol voor haar in petto, want de school krijgt met haar ontmoetingsruimte ook een buurtfunctie. Remco (voorzitter van de Ouderraad), Peter (die via Wij en de Maatschappij van ING euro voor het speelhuis schonk) en de Turkse Umaha druppelen binnen met hun kinderen. Peter, die blijft nog even om Farhad en Zakari te begeleiden met hun taalles. Peter helpt Farhad en Zakaria. Hij vindt het leuk om te zien dat de kinderen iets van zijn aanwijzingen opsteken. wordt gefocust op wat de stand van zaken betekent voor de toekomst, in plaats van naderhand een oordeel vellen. Umaha lacht vriendelijk naar ons, maar is de taal nog niet machtig om vragen te beantwoorden. Ouders moet je serieus nemen, zegt Arnie: Geef ze ruimte en vertrouwen om de school en kinderen te helpen. Volgens haar kunnen ook ouders zonder opleiding prima een kookcursus opzetten. Het blijft een uitdaging om allochtone ouders te betrekken, zelfs met de oudercontactmedewerker, die op het Corantijn actief is. Krampachtig betrekken werkt niet. Er vindt wel een verschuiving plaats: nu nemen ook allochtone ouders iets mee naar de kerstborrel of naar het feest ter gelegenheid van het 90-jarig Voorleesvader Abdel en dochter Rania (8 jaar). Abdel wil de taal graag beter leren en Rania vindt het samen lezen leuk

11 Onderwijsfestival Een terugblik Het doel van het Onderwijsfestival is het activeren en uitwisselen van ideeën over ouderbetrokkenheid. Het is een gevarieerde avond met een welkom door de wethouder, een debat, workshops, een prijsuitreiking voor het beste idee voor ouderparticipatie, een informatiemarkt, en een samenvatting van de avond met de woordkunsten van mentor Atta de Tolk. Debat Een prikkelend debat aan de hand van verschillende stellingen mag natuurlijk niet ontbreken. Een debat waarbij de één stelt dat volwassenen elkaar moeten kunnen aanspreken op hun gedrag - immers: It takes a village to raise a child en de ander bij moeten denkt aan bemoeizucht. We kijken naar een paar aansprekende fragmenten uit de kinderfilm Brammetje Baas en leren daaruit dat helaas niet in alle gevallen de neuzen allemaal dezelfde kant op staan. Schooldirecteur Maarten Berkers van de Lidwina-school: Voor educatief partnerschap heb je ouders nodig. Accepteer wel dat je vanuit verschillende hoeken naar het kind kijkt. Het erbij betrekken van de ouders op zich is niet de kunst, maar wél om ze niet te verliezen. Het is belangrijk dat de leraar en directeur de positie van de ouders begrijpen. Inlevingsvermogen is een belangrijke kwaliteit voor ouders en leerkrachten om ouderparticipatie te laten slagen. Op de stelling Het is belangrijk dat de school en ouders dezelfde visie hebben wordt gereageerd dat het in eerste instantie de school en het team zijn die de lijnen uitzetten. Een onderwijskundige vindt het noodzakelijk dat bij het ontwikkelen van de onderwijsvisie de school en ouders betrokken zijn. Ik stuur mijn kind niet naar een school die een andere visie heeft dan ik, zegt een ander. De slotstelling dat samenwerking tussen school en ouders altijd beter kan, levert weinig stof tot discussie

12 Woordkunsten Atta de Tolk Rapsamenvatting Onderwijsfestival 24 september 2014 Eigenlijk is elke dag een klein wonder Want je ziet ze groeien en denkt aan hoe ze zijn begonnen Dus echt waar, we zullen dit samen doen Wij beïnvloeden vandaag wat zij later doen Als ik denk aan mijn juf denk ik: alles is liefde Ze brengt rustige eenvoud en prikkelende diepte Een jongen als Brammetje maakt haar niet verdrietig Ze doet er alles aan om zijn aandacht niet te verliezen Begin van de avond ging de schoolbel Goede ideeën werden al bij voorbaat voorspeld We zijn allemaal geïnteresseerd in het onderwijs Brainstormen en inspireren maakt ons bijzonder rijk Want als je werkt met kids, wat wil dat dan betekenen? Je krijgt de kans om het land van succes te verzekeren Maar het gaat niet alleen om taal en rekenen Het draait ook om talentvolle kids die opvallen in de menigte Vanavond heb ik gemerkt; we leren elke dag als mens Iedereen heeft zijn eigen visie, maar ook een eigen grens Toch staat iedereen open voor het bewerkstelligen van een wens En af en toe moet je dingen bekijken door een andere lens Niemand wil horen hoe de leerkracht z n kind afkraakt Dan is de band als een ravijn waar je vol gas ingaat Dus maken we met z n allen een stevige afspraak Dat iedereen elk kind in de waarde en de kracht laat Want leerkracht, je leert kracht Je geeft en krijgt energie wanneer je meer lacht Meer autoriteit betekent niet altijd meer macht Flexibiliteit betekent extra veerkracht En daarom word je vanzelf ontspannen Het is logisch dat we naar wederzijds begrip verlangen En al komt de directie soms met wildvreemde plannen Jíj voorkomt dat jouw hoofd daardoor gaat hangen Jullie zijn als die juf dus toon begrip voor elkaar Leer luisteren, geef tips als mooi gebaar Jouw eigen mening verandert daar misschien niet door Want er zijn zoveel argumenten, er is zelfs een fabriek voor Het is een nieuwe wereld. Een bijzondere situatie Dus je moet ook openstaan voor nieuwe vormen van communicatie We begrijpen elkaar als we de taal spreken Dus een Taalmaatje kunnen we wel iets van opsteken Het is knap dat er werd gepitcht in de drukte En in het onderwijs weten we heel goed: geld maakt toch niet gelukkig Wel interessant, een ouder in de klas Dan kunnen ze zich ook inleven in de wereld van de leerkracht Een nieuwe gemeenschap: School en Wijk Een platform waar wederzijdse betrokkenheid wordt bereikt Een blijk van interesse, de startgesprekken Een mogelijkheid om elkaars wereld te ontdekken Powered by Parents probeert bruggen te bouwen Participatie wordt versterkt door mentorproject voor ouders Communiceren; we willen het goed doen Maar een ouderavond lijkt soms een uitzending van Koefnoen Omarm de verfrissing, ga naar je droom op zoek Het is concreet, en toch klinkt het als een sprookje uit een schoolboek Ik wil jullie allemaal bedanken, dat lijkt me wel gepast Een betere wereld begint namelijk bij jullie in de klas Dus blijf genieten van kleine dingen, anders is het zo zonde Al die kleine mensjes, ze zijn zo bijzonder 22 23

13 Workshops: uitkomsten en reacties Het leerlingrapport Lidewij Koren OCO: Zelf dacht ik ook eerst: mijn hemel, wat betekent dit? Tijdens het festival kon men deelnemen aan zes verschillende workshops: allemaal interactief en met een praktijkgericht karakter. De workshops 1. Het leerlingrapport: in gesprek over toetsresultaten. Door: Lidewij Koren van de Amsterdamse Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO, oco.nl) 2. Werken met een open leerlingvolgsysteem: het ouderportaal. Door: Ella Duijnker en Carol de Boer (IKC Zeeburgereiland) 3. Wat maakt het verschil? Succesfactoren in samenwerking. Door: Anouk Mulder en Sara Blink (De Argumentenfabriek) 4. Ouders betrekken is meer dan ouders nieuwsbrieven sturen. Door: Peter de Vries (CPS) in samenwerking met Bureau Acting Time 5. Taaltips voor Amsterdam (Amsterdam.nl/ taaltips): samen werken aan taal. Door: Alette Baartmans (Thomas en Charles) 6. Samenwerking tussen ouders en voorschool. Door: Ineke Dijkstra en Renate Siepel (IJsterk Kinderopvang) Lees hier over drie van de zes workshops. Vind de overige workshops terug op: onderwijsfestival Peter de Vries Lidewij Koren De school en ouders hebben volgens Lidewij van de Onderwijs Consumenten Organisatie een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het leerresultaat van het kind. Zelf dacht ze, toen ze het leerlingrapport voor het eerst zag: Mijn hemel, wat betekent dit? Oefening baart echter kunst. Zowel de school als de ouder moet zich goed kunnen voorbereiden op het gesprek over de voortgang van het kind. Neem als ouder initiatief en vraag twee weken van tevoren de grafieken op. Het Cito-portaal is een handig forum om voortgangsinformatie met elkaar te delen. Tot slot vindt Lidewij dat niet alleen ouders gesprekstechnieken aangeboden zouden moeten krijgen, maar juist ook de leerkrachten, want communicatie zit niet in de lerarenopleiding. Peter de Vries, CPS Consultancy: Werp alle bestaande vormen over boord! In deze workshop leren de bezoekers door middel van theatrale werkvormen hoe men van ouderparticipatie 1.0 (niet betrokken) en 2.0 (overtrokken betrokken) naar 3.0 komt. Die laatste situatie is de meest ideale, waarbij er een team rond het kind wordt gevormd om het beste uit hem/haar te halen. Op basis van zijn ervaring schetsen Peter en zijn acterende collega s met behulp van het publiek in korte sketches de do s en dont s voor ouderparticipatie. Allereerst wordt het publiek uitgedaagd de bestaande vormen als informatieavonden en tienminutengesprekken over boord te 24 25

14 De Argumentenfabriek De Argumentenfabriek organiseerde op het Onderwijsfestival een denksessie waarbij alle punten en ideeën over ouderbetrokkenheid op een Argumentenkaart worden verzameld. Een van de genoemde argumenten die toen naar voren kwam, is dat je als school gebruik moet maken van het sociaal kapitaal van ouders. Ouders zijn experts, van taxichauffeur tot fotograaf. gooien. In een wervelende voorstelling presenteert het team vier vormen die de wereld gaan veranderen, en aan het enthousiaste publiek te horen, zijn de deelnemers overtuigd geraakt: 1. Ga nooit met andermans kind aan het werk als je het kind niet kent. Begin daarom altijd met een startgesprek aan het begin van het schooljaar. Onderzoek toont aan dat 97% van de ouders terugkomt na dit startgesprek. Ouders zijn samenwerkingspartner, maar laat de ouder daarbij ouder zijn. 2. Bespaar tijd door betrokkenheid op maat te bieden, want niet ieder kind heeft alles nodig. 3. Breng de ouders met elkaar in contact. Organiseer bijvoorbeeld een nieuwjaarsreceptie in augustus. 4. Taal hoeft geen barrière te zijn om ouders te betrekken. Werk bijvoorbeeld met een Taalmaatje. Andere gouden tips/succesfactoren/ argumenten, waren: - Zorg dat de ouders elkaar kennen; - Wees tijdig transparant. Hierbij gaat het erom dat je elkaar wilt horen en verstaan. Hiervoor zijn gespreksvaardigheden onontbeerbaar; - Ga als leerkracht op huisbezoek bij ouder en kind. Dat vinden kinderen leuk. Op 13 oktober vond een vervolgsessie plaats, waardoor de Argumentenkaart Ouderbetrokkenheid verder groeide met succesfactoren. Als de kaart compleet is, zal deze te vinden zijn op:

15 Groepschrift verbindt leerkracht Organiseer een Taaltips Koffiemoment op school of thuis Tijd om bij elkaar in de klas te kijken, is er niet. Groepschrift, hét digitale en interactieve platform voor leerkrachten in Amsterdam, biedt de oplossing hiervoor. Het hele onderwijsveld kan hier zijn voordeel mee doen door zich online aan te melden, een eigen groep te starten en daarbij aan te sluiten. In een deels beveiligde omgeving kunnen kennis, ervaringen en successen worden gedeeld en opgehaald, kun je andere professionals leren kennen en gebruikmaken van de dataverzameling van materialen. Meld je nu aan op: groepschrift.nl. In Amsterdam bestaan al enkele netwerken van onderwijsprofessionals, maar geen van deze netwerken is uitgegroeid tot actief en levend netwerk, doordat duurzame ondersteuning onderbreekt. Hier brengt de Gemeente Amsterdam samen met het onderwijsveld verandering in. Naast de Internationale Schakelklasdocenten wordt er ook in de voor-en vroegschoolse educatie en het voortgezet onderwijs al volop gebruik van gemaakt, van leerkrachten, intern begeleiders tot directeuren. Men kan gemakkelijk een discussie starten en aanhaken bij lopende discussies. En natuurlijk ontbreekt de Like-button niet. Droomtool Vandaag is Floris van der Klein, Schakelklasdocent op het AMOS Visser t Hooft, deelnemer bij een van de brainstormbijeenkomsten over Groepschrift tussen leerkrachten en de makers. Hier wordt de behoefte voor doorontwikkeling gepeild, zodat de laatste puntjes op de i kunnen worden gezet. Volgens Floris is Groepschrift een communicatiemiddel in ontwikkeling: Er komt iets moois uit, als het body krijgt. Zijn droomtool verbindt de 120 schakelklasleerkrachten die allemaal op zoek zijn naar mooi taalonderwijs met elkaar. Zo hoeven zij dit niet allemaal na schooltijd zelf te ontwikkelen. Hun werk komt op Groepschrift samen en vormt een enorm rijke bron aan materiaal. Praat Floris wil ook graag zijn ervaring over ouderbetrokkenheid delen. Jenaplan van de school doet veel aan gesprek, spel, viering en leren. De ouders zitten in de schakelklas bij het kind in de les. Kinderen vinden het geweldig om samen te leren, en ouders zien in hoe lastig het is om een taal te leren, vertelt hij. Ouders hebben volgens Floris vaak een verkeerde (hoge) verwachting van taalonderwijs. Het is belangrijk dat de ouder niet verwacht dat taalontwikkeling alleen op school plaatsvindt, maar het kind wil helpen door veel met hem te praten. Taalontwikkeling vindt volgens Floris de hele dag en zelfs in de slaap plaats. De school heeft slechts twintig procent invloed hierop. Daar schrikken ouders van. En terecht! Kinderen leren door veel te praten, maar binnen de school moeten zij netjes hun beurt afwachten. Wat is het? Als u uw kind thuis helpt met taal, doet uw kind het meestal ook beter op school. Wilt u weten wat u kunt doen om uw kind te helpen? Organiseer dan zelf een Taaltips Koffiemoment thuis of op school. Samen met andere ouders bespreekt u concrete tips om thuis spelenderwijs te werken aan taal. > Gratis begeleiding door medewerker van Taaltips Team. > Taaltips tas voor alle aanwezigen met leuke materialen om thuis aan de slag te gaan. > Boekenbon van 15,- voor de organiserende ouder. Hoe kan ik mij aanmelden? Op de website amsterdam.nl/taaltips kunt u zich aanmelden. Het Taaltips Team neemt dan contact met u op. Kijk op onze website voor leuke en leerzame spelletjes, Apps, games, voorleestips, liedjes en oefeningen. amsterdam.nl/taaltips De Taaltips website geeft praktische tips voor ouders en leerkrachten om met kinderen aan de slag te gaan met taal. Op de site zijn niet alleen leerzame spelletjes, apps, games en voorleestips te vinden, maar ook liedjes en oefeningen om samen te doen. Om ouders te stimuleren om taaltips te gebruiken, zijn er op veel scholen Taaltips Koffiemomenten. Daar kunnen ouders met elkaar in gesprek gaan over de taalontwikkeling van hun kinderen. amsterdam.nl/taaltips 28 29

1 e rapport mee. Vanaf 14.30 uur start de voorjaarsvakantie Start 1 e schooldag na de vakantie

1 e rapport mee. Vanaf 14.30 uur start de voorjaarsvakantie Start 1 e schooldag na de vakantie NIEUWSBRIEF nummer 4, Januari-februari 2015 Kalender December Ma 2 & di 3 feb Activiteiten De kinderen uit groep 1 t/m 8 zijn vrij. De leerkrachten hebben twee studiedagen. De kinderen uit de Cobogroepen

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons

Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons 12 Sardes Speciale Editie nummer 13 juni 2012 Karin Hoogeveen (Sardes) Ouders en de Van Ostadeschool in Den Haag Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons In opdracht van de gemeente

Nadere informatie

Planmatig samenwerken met ouders

Planmatig samenwerken met ouders Ouderparticipatie Team Planmatig samenwerken met ouders Samen vooruit! Tamara Wally Tamara Wally (MSc.) is werkzaam bij de CED- Groep. Ze werkte mee aan de publicatie Samen vooruit, over planmatig werken

Nadere informatie

Beleidsnotitie Ouderbetrokkenheid OBS DE BOUWSTEEN

Beleidsnotitie Ouderbetrokkenheid OBS DE BOUWSTEEN Beleidsnotitie Ouderbetrokkenheid OBS DE BOUWSTEEN ouderbetrokkenheid Pagina 1 De identiteit van de school Obs de Bouwsteen is een openbare basisschool. Een school met ruimte en respect voor alle levensbeschouwingen.

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

Ouders inspireren. bij voorlezen en taalontwikkeling. Praktische tips voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers

Ouders inspireren. bij voorlezen en taalontwikkeling. Praktische tips voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers Ouders inspireren bij voorlezen en taalontwikkeling Praktische tips voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers Meer verdiepi ng en achtergron d vind je in Kwes tie van lezen nr. 8 (Stichting Leze n)

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Nypels Speelt. 8 ingrediënten voor verbindend samenwerken

Nypels Speelt. 8 ingrediënten voor verbindend samenwerken Nypels Speelt 8 ingrediënten voor verbindend samenwerken Inleiding Het Nypels wordt steeds leuker, doe jij ook mee? Nypels Speelt, onder die titel wordt op een nieuwe manier gewerkt aan de betrokkenheid

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Didactisch partnerschap

Didactisch partnerschap Didactisch partnerschap Vijf routekaarten om lastige situaties in het samenwerken met ouders te hanteren Het klinkt zo mooi: didactisch partnerschap. Zie daar als leraar maar eens een goede invulling aan

Nadere informatie

september 2014 Uit de directiekamer

september 2014 Uit de directiekamer september 2014 Uit de directiekamer De eerste nieuwsbrief van dit jaar en ook de eerste nieuwsbrief van mijn hand. Allereerst wil ik jullie allemaal hartelijk bedanken voor het ontzettend warme welkom!

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 4: Nieuwsbrief 1 (januari 2015) In deze nieuwsbrief aandacht voor:

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 4: Nieuwsbrief 1 (januari 2015) In deze nieuwsbrief aandacht voor: Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 4: Nieuwsbrief 1 (januari 2015) In deze nieuwsbrief aandacht voor: Terugblik Kinderyoga Rots & Water De Sterrenplukmachine Theaterweek Thema avond (hoog)gevoeligheid

Nadere informatie

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool De vakantieschool is een bijzonder moment, waarbij de sfeer op school anders is dan anders. Er is extra aandacht voor de leerlingen en de

Nadere informatie

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn NIEUWSBRIEF Follow your it knows the way Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn Nieuwsbrief 1 9 januari 2015 Lieve mensen, Een mooi en bijzonder nieuw jaar. Ik wens jullie allen een liefdevol, gezond,

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie

Bouwen & Bewaren Nieuwsflits

Bouwen & Bewaren Nieuwsflits Bouwen & Bewaren Nieuwsflits Nummer 7 maart 2015 Geachte ouders/ verzorgers, U ontvangt Nieuwsflits B&B nummer 7. Dit keer komen de personeelsleden aan het woord die dagelijks met de kinderen werken binnen

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Workshop: Dit pestcongres werkt wel

Workshop: Dit pestcongres werkt wel Congres Alles over pesten Workshop: Dit pestcongres werkt wel 30 november 2010 1 Norming, storming & performing WIE DENK JE WEL/NIET* DAT IK BEN DOORHALEN WAT NIET VAN TOEPASSING IS De eerste indruk, het

Nadere informatie

Hoe kies ik de juiste basisschool voor mijn kind? s t a d m e t e e n h a r t

Hoe kies ik de juiste basisschool voor mijn kind? s t a d m e t e e n h a r t Hoe kies ik de juiste basisschool voor mijn kind? Amersfoor t s t a d m e t e e n h a r t 2 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Vraag tijdig op welke leeftijd u uw kind moet inschrijven! 5 3 De juiste school 5 4 Een

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

School + Ouders = gezond kind! Heino van Groeningen & Els van Gurp 1 oktober 2014

School + Ouders = gezond kind! Heino van Groeningen & Els van Gurp 1 oktober 2014 School + Ouders = gezond kind! Heino van Groeningen & Els van Gurp 1 oktober 2014 Programma Introductie Voorstellen Doel en opzet workshop Wat is ouderbetrokkenheid? Ouderbetrokkenheid, begin er (niet)

Nadere informatie

Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit

Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Iedere tiener is weleens somber en verdrietig, en vaak is het in één, twee dagen voorbij zonder dat je als

Nadere informatie

Verslag gespreksavond 3 februari 2015

Verslag gespreksavond 3 februari 2015 Verslag gespreksavond 3 februari 2015 Een beeld van de gesprekken tussen ouders, leerkrachten en directeuren van Almere- Buiten over passend onderwijs Passend Onderwijs Almere en Stichting Actief Ouderschap

Nadere informatie

GLANS-TECHNIEK School met glans

GLANS-TECHNIEK School met glans GLANS-TECHNIEK School met glans School en ouder, schouder aan schouder GLANS-TECHNIEK School met glans School en ouder, schouder aan schouder een boekje voor ouders Colofon Uitgeverij: Klaveracademie Tekst:

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. NR. 16 vrijdag 18 december 2015

NIEUWSBRIEF. NR. 16 vrijdag 18 december 2015 NR. 16 vrijdag 18 december 2015 Kerstfeest! Kerst is een tijd voor familie. Tijd voor gezelligheid, fijne kaarsjes in het donker, liefst even geen geruzie, tijd voor lekker uitgebreid eten. Het is mooi

Nadere informatie

7.2 Informatievoorziening aan ouders over het onderwijs en de school

7.2 Informatievoorziening aan ouders over het onderwijs en de school 7. DE OUDERS 7.1 Het belang van betrokkenheid van ouders Zoals al eerder beschreven vinden wij de betrokkenheid van ouders bij onze school van groot belang. Met name naar de pedagogische kant (sociaal-emotioneel,

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse Ouders, het verborgen kapitaal van de school Hans Christiaanse Initiatief OCW vanaf januari 2012 www.facebook.com/oudersenschoolsamen Samenwerken Noem wat erin je opkomt, als je denkt aan een goede samenwerking

Nadere informatie

Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014

Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014 Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014 Hemelvaart en Pinksteren Na de Hemelvaart volgt 10 dagen later altijd Pinksteren. Pinksteren is meer

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Alle kinderen die wij gevraagd hebben om een tip voor jullie hebben gezegd: blijf je vertrouwen in mij tonen, behandel me niet als een

Nadere informatie

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden. VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn

Nadere informatie

Samen voor taal in Arnhem

Samen voor taal in Arnhem Samen voor taal in Arnhem nataliekuypers.nl Een overzicht voor professionals Inleiding In Arnhem groeien niet alle kinderen op in een taalrijke omgeving; een omgeving waarin praten en boeken een belangrijke

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Enquête stichting Parentes Zoetermeer

Enquête stichting Parentes Zoetermeer Enquête stichting Parentes Zoetermeer In de afgelopen weken hebt u de mogelijkheid gehad om d.m.v. onze enquête uw stem te laten horen over diverse punten die spelen binnen onze stichting Parentes. In

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Netwerktips lid bereid te geven een tip Bereid je voor Onderhoud je contacten Schrijf Mis geen kansen positief niet al te moeilijk

Netwerktips lid bereid te geven een tip Bereid je voor Onderhoud je contacten Schrijf Mis geen kansen positief niet al te moeilijk Netwerktips Hieronder een aantal tips op een rijtje: niet uitputtend, maar gewoon een selectie van mogelijkheden om in contact te komen met potentiele nieuwe klanten. 1. Word lid van een club, een mailinglist,

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Obs De Boogerd Maurik. Basis voor Groei en Bloei. Groep 1-2 heeft een opening van de voorleesdagen

Obs De Boogerd Maurik. Basis voor Groei en Bloei. Groep 1-2 heeft een opening van de voorleesdagen In Het Openbaar Obs De Boogerd Maurik Basis voor Groei en Bloei Maurik, 14 januari 2016 Dinsdag 12 januari Woensdag 27 jan. t/m 6 febr. Woensdag 27 januari MR vergadering Nationale Voorleesdagen voor de

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief. Inzameling voor vluchtelingen

In deze nieuwsbrief. Inzameling voor vluchtelingen regel van de week Ik houd me aan de regels van de school. belangrijke data 15 september informatieavond voorgezet onderwijs voor de ouders uit groep 7 en 8 24 september informatieavond social media 7 oktober

Nadere informatie

Resultaten enquête. Onderzoek van Leen Leys. Master in de pedagogische wetenschappen

Resultaten enquête. Onderzoek van Leen Leys. Master in de pedagogische wetenschappen Resultaten enquête Onderzoek van Leen Leys Master in de pedagogische wetenschappen Voorwoord van de directie BESTE OUDERS, In wat volgt, tonen we de resultaten van een enquête die tijdens het eerste trimester

Nadere informatie

Congresverslag Ouderbetrokkenheid. 21 september 2015

Congresverslag Ouderbetrokkenheid. 21 september 2015 Congresverslag Ouderbetrokkenheid 21 september 2015 Samenlevingsgerichte school Op maandagmiddag 21 september was het zo ver, het congres over ouderbetrokkenheid en de partnerschapsschool vond plaats

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach.

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach. 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Wijs ze op en de online coach. Vermijd stressverhoging: dat blokkeert het leren nog meer. Wijs je kind steeds weer op wat het al wel

Nadere informatie

De Brede School Academie Utrecht

De Brede School Academie Utrecht OOK IN uw wijk! De Brede School Academie Utrecht Er gebeurt iets nieuws in Utrecht. Iets bijzonders. Basisscholen uit de wijken Overvecht, Hoograven, Ondiep/Zuilen, Kanaleneiland en Lombok/Oog in Al werken

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF nr. 11 18 januari 2016

NIEUWSBRIEF nr. 11 18 januari 2016 NIEUWSBRIEF nr. 11 18 januari 2016 In deze nieuwsbrief: Nationale voorleesdagen Vreedzame school blok 4 Inloopochtenden Schaaklessen bij De Oase Leesbegeleiding Onze vernieuwde website Waarderingsvragenlijsten

Nadere informatie

Nieuws. Flits 2 oktober 2013 Jaargang 05 NieuwsFlits 3

Nieuws. Flits 2 oktober 2013 Jaargang 05 NieuwsFlits 3 2 oktober 2013 Jaargang 05 Nieuws 3 Infobrief Bij deze Nieuws treft u een infobrief van de groep(en) van w kind(eren) aan. In deze infobrief staan de belangrijkste zaken die het komende schooljaar spelen

Nadere informatie

Kind op maandag. Lied van de week: Opwekking 734: Adem om van U te zingen. Lied van de week: Opwekking 733: Tienduizend redenen

Kind op maandag. Lied van de week: Opwekking 734: Adem om van U te zingen. Lied van de week: Opwekking 733: Tienduizend redenen Datum: 9 februari 2015 Nieuwsbrief 12 Jaargang: 6 REHOBODE In en om school Juf Herma is nog steeds ziek. Zij heeft de ziekte van Ménière. De vervanging wordt gedaan door juf Sandra. Per dag en per week

Nadere informatie

TIPS. voor een succesvolle. beurs. Kom naar de beurs om iets te brengen en te halen.

TIPS. voor een succesvolle. beurs. Kom naar de beurs om iets te brengen en te halen. TIPS voor een succesvolle Kom naar de beurs om iets te brengen en te halen. Ondernemers doen graag mee aan een beurs omdat ze verwachten er nieuwe klanten te vinden. Ze komen er iets halen. Maar wees je

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Ouderbetrokkenheid en participatie. Ouderbetrokkenheid en participatie. Opbrengstgericht werken

KWALITEITSKAART. Ouderbetrokkenheid en participatie. Ouderbetrokkenheid en participatie. Opbrengstgericht werken ALITEITSKAART Opbrengstgericht werken PO Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht Werken zijn te vinden op www.schoolaanzet.nl. Deze website bevat

Nadere informatie

MR: MeeR InZicht. Beste ouders/verzorgers,

MR: MeeR InZicht. Beste ouders/verzorgers, MR: MeeR InZicht Beste ouders/verzorgers, Op uitnodiging van de school en de Medezeggenschapsraad kwam op 17 maart een grote groep ouders bijeen om met elkaar van gedachten te wisselen over welke vaardigheden

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS DE BONGERD. Pestprotocol obs de Bongerd

PESTPROTOCOL OBS DE BONGERD. Pestprotocol obs de Bongerd PESTPROTOCOL OBS DE BONGERD Pestprotocol obs de Bongerd Pesten is een probleem dat in alle geledingen van de maatschappij voorkomt. Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Nieuws uit CBS Het Kompas. Toetsen

Nieuws uit CBS Het Kompas. Toetsen Nieuws uit CBS Het Kompas Voor iedereen, die ik nog niet persoonlijk gezien heb, nog de beste wensen voor 2014! Toetsen Wij zijn alweer ruim drie weken aan het werk in de klassen. Hier op school heerste

Nadere informatie

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Welkom! Wij zijn Susanne Visser en Ineke Wulp en werkzaam voor het Centrum voor Jeugd en Gezin in Wijk Bij Duurstede. Het organiseren van

Nadere informatie

Ouderbeleidsplan. Sbo de Bonte Vlinder. September 2014

Ouderbeleidsplan. Sbo de Bonte Vlinder. September 2014 Ouderbeleidsplan Sbo de Bonte Vlinder September 2014 1 Inleiding De meerwaarde van een ouderbeleidsplan Een ouderbeleidsplan vormt de grondslag voor de activiteiten die een school met en voor ouders ontplooit.

Nadere informatie

Voor het eerst naar school

Voor het eerst naar school Voor het eerst naar school Welkom op De Wonderboom Uw kind gaat binnenkort voor het eerst naar school. We wensen jullie een fijne tijd toe op De Wonderboom. Dit boekje informeert over verschillende zaken

Nadere informatie

1 > Ouders en school Samen het beste halen uit ieder kind

1 > Ouders en school Samen het beste halen uit ieder kind 1 > Ouders en school Samen het beste halen uit ieder kind Samenwerking vormgeven Wanneer ouders en school samenwerken, voelt het kind zich prettiger en verbeteren zijn leerprestaties. Veel scholen zetten

Nadere informatie

Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015???

Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015??? Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015??? ROC in verandering Doel van de structuurverandering: goed, kleinschalig en betrokken onderwijs organiseren/faciliteren Nu overgangsfase van een oude, naar

Nadere informatie

23 3 januari K E R S T V A K A N T I E

23 3 januari K E R S T V A K A N T I E AGENDA maandag t/m vrijdag 23 3 januari K E R S T V A K A N T I E januari 2014 Activiteit culturele activiteiten vrijdag 10 Bezoek Scheepvaartmuseum groep 7A en 7C Rijksmuseum groep 6C en van Goghmuseum

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Stilzitten als een kikker. Lieve mensen,

NIEUWSBRIEF. Stilzitten als een kikker. Lieve mensen, NIEUWSBRIEF Lieve mensen, Nieuwsbrief 1, 21 januari 2014 We zijn alweer een aantal weken in het nieuwe jaar en alle yogalessen zijn weer volop bezig. Heerlijk om weer aan de slag te zijn. Een nieuw jaar

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Ouderinfo. 14e jaargang nr. 1 21 augustus 2015 www.obspassepartout.nl

Ouderinfo. 14e jaargang nr. 1 21 augustus 2015 www.obspassepartout.nl Van de directie Na de warme weken in de zomervakantie is het nu makkelijker om weer te wennen aan werken en school. Ik ontmoette 2 van onze kinderen met hun ouders op de accommodatie in Italië, waar ik

Nadere informatie

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst!

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal doet meer In Utrecht wonen meer dan 15.000 volwassenen

Nadere informatie

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Hierbij ontvangt u van mij een samenvatting van de uitkomsten van de tevredenheidsmeting, die begin november is afgenomen. We hebben deze in het team en met de MR

Nadere informatie

5.4 Praten met ouders

5.4 Praten met ouders seksualiteit. Bespreek daarom ook eens met je Turkse of Marokkaanse collega s welke waarden jullie samen belangrijk vinden in de seksuele ontwikkeling. Verschillende meningen zijn geen probleem, zolang

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2015

Nieuwsbrief oktober 2015 Nieuwsbrief oktober 2015 Welkom! Via deze nieuwsbrief ook een warm welkom aan alle ouders/verzorgers van de locatie Van der Muydenstraat. Vanaf heden zullen namelijk beide locaties van ons Kindcentrum;

Nadere informatie

18.45 19.00 uur: Inloop met koffie en thee 19.00 19.45 uur: 1 ste ronde 19.45 20.00 uur: Wisselen 20.00 20.45 uur: 2 de ronde

18.45 19.00 uur: Inloop met koffie en thee 19.00 19.45 uur: 1 ste ronde 19.45 20.00 uur: Wisselen 20.00 20.45 uur: 2 de ronde KBS DE LANGENOORD CREATIVITEIT EIGENWAARDE - BETROKKENHEID Schooljaar 2015-2016 // 16 e jaargang // nummer 4 // 10 september 2015 Website www.delangenoord.nl De Langenoord ALGEMENE INFORMATIE-AVOND Dinsdag

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

JEUGDBESCHERMING NOORD. Ondertoezichtstelling (OTS)

JEUGDBESCHERMING NOORD. Ondertoezichtstelling (OTS) JEUGDBESCHERMING NOORD Ondertoezichtstelling (OTS) Deze brochure bestaat uit twee delen. Het eerste deel is geschreven voor kinderen, maar zeker ook handig voor ouders om te lezen. Het tweede deel is speciaal

Nadere informatie

Anti-pestprotocol. We werken samen aan een goede sfeer op school. Catharinaschool Wellerlooi

Anti-pestprotocol. We werken samen aan een goede sfeer op school. Catharinaschool Wellerlooi Anti-pestprotocol We werken samen aan een goede sfeer op school Catharinaschool Wellerlooi Inleiding De Catharinaschool wil haar kinderen een veilig pedagogisch klimaat bieden. Wij streven ernaar dat de

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Beste docent, Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Zwemmen Zonder Mouwen; een muzikale 8+ voorstelling die zich afspeelt in en rondom

Nadere informatie

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips VoorleesExpress Samen met ouders aan de slag Praktische tips Samen met ouders aan de slag Ouders betrekken bij het voorlezen Je gaat straks via de VoorleesExpress twintig weken voorlezen bij een of meerdere

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

De Islam en de omgeving

De Islam en de omgeving De Islam en de omgeving POSE-2 ISLAM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST Presenteer een actueel onderwerp aan de klas dat te maken heeft met de islam in de Nederlandse samenleving, en leg vervolgens een

Nadere informatie

Nieuwsboekje voor nieuwe kinderen van de voorschool van IKC Buikslotermeer

Nieuwsboekje voor nieuwe kinderen van de voorschool van IKC Buikslotermeer Nieuwsboekje voor nieuwe kinderen van de voorschool van IKC Buikslotermeer Welkom bij de voorschool van IKC Buikslotermeer. U heeft gekozen voor onze voorschool om uw kind een goede en leerzame tijd te

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Educatief programma Feiten & meningen

Educatief programma Feiten & meningen Educatief programma Feiten & meningen Handleiding voor docenten De tentoonstelling Zwart&Wit is een tentoonstelling die vragen oproept, meningen laat horen en feiten presenteert. Het educatief programma

Nadere informatie

EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS

EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS Een school met talentuitdagend onderwijs Een basisschool kiezen is moeilijk. Er is zoveel om op te letten. Is de school wat zij lijkt? Van buiten kan een schoolgebouw

Nadere informatie

Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool

Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool Christelijke identiteit De Koningin Julianaschool is een open christelijke basisschool. Dat wil zeggen: iedereen is welkom. Daarbij is acceptatie van en respect

Nadere informatie

geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Marieke Anthonisse 2011 www.efficiencyfactor.nl https://twitter.com/trainencoachen

geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Marieke Anthonisse 2011 www.efficiencyfactor.nl https://twitter.com/trainencoachen 27 geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Inhoudsopgave Time Management 3 Email Management 3 Werkplekorganisatie 3 Gewoontevorming 4 Teambuilding 4 Gezinnen met kinderen 5 Administratie en Financiën

Nadere informatie

Wij gaan (voor)lezen

Wij gaan (voor)lezen Wij gaan (voor)lezen Aanbod Primair Onderwijs Bibliotheek Helmond-Peel 2015-2016 De bibliotheek die ertoe doet Asten Deurne Helmond Someren 1 Voorwoord Rode Draad: Lezen is leuk! Met de hele school de

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013 PROJECTOPROEP Hoe omgaan met kinderarmoede op school? Toerusten van leerkrachten in het kleuteronderwijs om beter steun te verlenen aan kansarme kinderen Diego Cervo Pedagogisch ondersteuningsaanbod op

Nadere informatie

Informatie voor ouders en leerlingen 2015 2016. Openbaar onderwijs voor leerlingen met pit!

Informatie voor ouders en leerlingen 2015 2016. Openbaar onderwijs voor leerlingen met pit! Informatie voor ouders en leerlingen 2015 2016 Openbaar onderwijs voor leerlingen met pit! Welkom op Schoonoord Doorn Schoonoord Doorn is een kleine school voor voortgezet onderwijs met ongeveer 400 leerlingen.

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

het fundament christelijke basisschool genderen ACHTSTE JAARGANG NIEUWSBRIEF 18 SEPTEMBER 2012 (3)

het fundament christelijke basisschool genderen ACHTSTE JAARGANG NIEUWSBRIEF 18 SEPTEMBER 2012 (3) het fundament christelijke basisschool genderen ACHTSTE JAARGANG NIEUWSBRIEF 18 SEPTEMBER 2012 (3) We zijn volop bezig met het project. Er worden workshops gegeven. Sommige groepen gaan op excursie. We

Nadere informatie

Stappenplan crowdfunding

Stappenplan crowdfunding Stappenplan crowdfunding Voordat je het crowdfundingsproject online zet, is het handig om over bepaalde aspecten na te denken. Denk bijvoorbeeld aan de presentatie van het project, het doelbedrag en de

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie