1 Inleiding. 2 Wat betekent betrokkenheid?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 Inleiding. 2 Wat betekent betrokkenheid?"

Transcriptie

1 Blik op het behandelplan - Het vergroten van de betrokkenheid van de cliënt in het proces van het behandelplan Theoretisch kader voor het onderzoek op de afdelingen Auteur: Mariecken Groeneveld Versie Inleiding Wat betekent betrokkenheid? Wat is het doel van betrokkenheid? Randvoorwaarden voor betrokkenheid Het proces van de behandeling en de betrokkenheid van de cliënt Intake en indicatiestelling Uitvoering zorgverlening Evaluatie en nazorg Samenvatting Onderzoeken van de betrokkenheid op de afdelingen De kant van de hulpverlening De kant van de cliënt Inleiding Het doel van het project is het vergroten van de betrokkenheid van de cliënt in het behandelplan. Het begrip betrokkenheid is een vaak gebruikte term. Maar wat betekent betrokkenheid van de cliënt in het kader van het behandelplan eigenlijk? Voordat het onderzoek op de afdelingen kan beginnen is het belangrijk om de term betrokkenheid te expliciteren. Ook in relatie tot het behandelplan. Op basis van deze uitkomsten kan onderzoek verder vorm geven worden o.a. in de vorm van interviewvragen voor cliënten en de hulpverlening. 2 Wat betekent betrokkenheid? Betrokkenheid in de vorm van participatie De dikke van Dalen geeft de volgende vertaling in iets gemoeid, een rol spelend. Dit betekent dat iemand meedoet, ergens aan deelneemt, meevoelt. Een ander woord hiervoor is participatie. Participatie wordt algemeen gedefinieerd als deelname aan sociale processen of deelnemen aan een uitwisseling. Luijpers en Keysers (2001) geven de volgende definitie aan participatie: Participatie is een ontwikkelproces met als kern: mensen serieus nemen door het samen creëren van een situatie zodat de betrokkene geïnformeerd is, invloed heeft, kan meebeslissen, greep krijgt op de eigen situatie en hieraan sturing kan geven. In deze definitie komen de verschillende niveaus van participatie aan de orde: geïnformeerd zijn, inspraak hebben en sturing geven. De term participatie wordt in de psychologie vooral in de context van groepen en besluitvorming gehanteerd. Een manier om doelgroepparticipatie te operationaliseren is participatie te onderscheiden naar de vorm of gradatie waarin of het niveau waarop participatie plaatsvindt. Een veel gebruikte typologie is die van Pretty (1995). Hierin worden zeven niveaus van participatie onderscheiden: 0. Geen participatie 1. Passieve participatie Geïnformeerd zijn 2. Participatie via informatie 3. Participatie via consultatie Inspraak hebben 4. Functionele participatie 5. Interactieve participatie Sturing geven 6. Zelfmobilisatie Bij het laagste niveau van participatie wordt de doelgroep niet betrokken bij het plan, maar wordt deze daar hooguit over geïnformeerd. Dit is de passieve vorm van participatie. Inspraak en consultatie is het niveau dat hierop volgt: de doelgroep wordt om commentaar op het plan gevraagd en daar wordt 1

2 vervolgens zoveel mogelijk rekening mee gehouden. Bij actievere vormen van participatie is de doelgroep steeds meer betrokken bij het nemen van beslissingen. Ook in een één op één relatie is de term participatie toepasbaar. Dit blijkt onder andere ook uit de definitie van Luipers en Keysers. In de conversatietheorie van Pask (1987) duidt participatie op alle processen die het mogelijk maken om iets met anderen te delen en samen met anderen te realiseren. Het proces van hulpverlening tussen cliënt en behandelaar kan men als zo n proces zien. De cliënt heeft recht om zelf te beslissen over zijn behandeling. Voor het niveau van de participatie volgens het model van Pretty betekent dit zou inhouden dat de cliënt minimaal op het niveau van interactieve participatie moet deelnemen; het gezamenlijk afspraken beslissingen nemen over het plan en de activiteiten. Participatie gaat uit van een actieve houding van de betrokkene. Het moet mogelijk zijn om te participeren. De betrokkene moet in staat zijn, het willen en mogen. Ook is de houding van de ander ten opzichte van de betrokkene bepalend voor de participatiegraad. In zijn visie zal de betrokkene capabel moeten zijn om te kunnen participeren. Betrokkenheid als gevoel Een andere uitleg van de term betrokkenheid ligt meer in de belevingssfeer; ik voel me betrokken. Een gevoel van verbondenheid bij iets of iemand. Dit gevoel kan, net als participatie, variëren in de mate waarin men zich verbonden voelt. Bijvoorbeeld gehechtheid of onverschilligheid. Het gaat om een subjectieve beleving van de relatie tot iets of iemand. Dit heeft o.a. te maken met affiniteit, interesses, overtuigingen en identificatie. Het gevoel van betrokkenheid geeft een bepaalde warmte in de relatie van hulpverlener en cliënt. De focus in de relatie tussen hulpverlener en cliënt ligt voornamelijk op de behoeften van de cliënt. Uit professioneel oogpunt is het belangrijk dat de hulpverlener een gezonde afstand bewaart. Als de hulpverlener zich te emotioneel verbonden voelt met de cliënt komt dit niet ten goede aan de behandeling. De hulpverlener verliest hierdoor zijn professionele objectiviteit en de cliënt kan dit als benauwend ervaren. Een hulpverlener daarentegen die afstandelijk is, komt onverschillig en ongevoelig bij de cliënt over. Voor de hulpverlener is het dus de kunst om een balans te vinden tussen betrokkenheid en de mate van afstand houden. Betrokkenheid vanuit hulpverlener komt tot uiting in zijn medeleven, respect, empathie naar de cliënt toe. Het doel van de betrokkenheid is het aangaan van een professionele en functionele relatie met de cliënt. Betrokkenheid is het vermogen om in de relatie tot de cliënt mee te kunnen voelen zonder daarbij de professionele relatie uit het oog te verliezen die men met de cliënt heeft. Een gezonde mate van betrokkenheid in deze zin van het woord vormt een randvoorwaarde het creëren van een samenwerkingsrelatie met de cliënt. Door empathie, respect en begrip voelt de cliënt zich gehoord en gezien. Dit geeft vertrouwen, de cliënt voelt zich serieus genomen. De bereidheid om hulp te ontvangen en te participeren in het proces zal hierdoor groter zijn dan wanneer de relatie afstandelijk en kil is. Een bepaalde mate van betrokkenheid van de hulpverlener kan men dus zien als een randvoorwaarde voor het creëren van een situatie waarin participatie van de cliënt mogelijk wordt In de geestelijke gezondheidszorg wordt de houding en het gedrag van de hulpverlener ook wel aangeduid met de term bejegening. Het gevoel van betrokkenheid zegt verder niets over de mate van participatie van de betrokkene. Het kan zijn dat de cliënt zich als sterk betrokken voelt als de hulpverlener serieus naar zijn verhaal heeft geluisterd. De betrokken opstelling van de hulpverlener zorgt dan voor het gevoel van betrokkenheid van de cliënt. Wel kan men aannemen dat naarmate de cliënt actiever participeert, het gevoel van betrokkenheid versterkt. Participatie zal het best werken als de betrokkene tevreden is met het niveau waarop ze participeren. Het kan zijn dat de cliënt vanwege zijn ziekte nog niet in staat is om een actieve rol te spelen in de behandeling. De hulpverlener kan in die situatie de cliënt een actieve rol geven maar de cliënt zal zich in die situatie niet verbonden voelen met de behandeling en wellicht ook niet met de hulpverlener. Ook kan het zijn dat de hulpverlener de cliënt alleen informeert terwijl hij/zij juist ideeën en wensen heeft ten aanzien van zijn behandeling. De kunst is om goed in te spelen op de behoefte van de cliënt. 2

3 Conclusie Betrokkenheid kan men zien als een gevoel van verbondenheid en de mate waarin een betrokkene participeert in een sociale context. Voor de relatie tussen hulpverlener en cliënt betekent dit: Participatie van de cliënt is afhankelijk van het in staat zijn, willen en mogen Participatie van de cliënt is afhankelijk van de houding van de hulpverlener ten opzichte van de cliënt over zijn vaardigheden en competenties Professionele betrokkenheid van de hulpverlener is een randvoorwaarde voor participatie. De professionele betrokkenheid van de hulpverlener kan men zien als een synoniem voor de term bejegening. Het gevoel van betrokkenheid van de cliënt werkt bevorderlijk voor de behandeling en creëert de ruimte voor participatie De mate van participatie moet aansluiten bij de behoefte van de cliënt. 3 Wat is het doel van betrokkenheid? Betrokkenheid bevordert de effectiviteit van de behandeling Een cliënt die actief betrokken wordt bij het vormgeven van de behandeling en het proces voelt zich meer verbonden met de behandeling. Hierdoor voelt de cliënt zich ook zelf verantwoordelijk voor het proces en is eerder geneigd zich hiervoor in te zetten. De hulpverlener mobiliseert de cliënt hierdoor om de doelen van de behandeling te bereiken. Psychologisch onderzoek heeft aangetoond dat de meeste vormen van participatie de deelnemers stimuleren om mee te werken aan de gestelde doelen. Door participatie wordt de acceptatie van de cliënt vergroot en verhoogt de effectiviteit van de behandeling. Betrokkenheid bevordert de empowerment Ook kun je de betrokkenheid in de vorm van participatie beschouwen als een methode of een werkvorm om empowerment in de praktijk gestalte te brengen (Jacobs, 2005). Empowerment staat voor het herkrijgen van de regie over je eigen leven, op te komen voor je zelf en (weer) eigen besluiten en keuzes te maken. Door een cliënt te stimuleren actief mee te werken aan het hulpverleningsproces en hem actief te betrekken bij de vormgeving bevorder je de empowerment. Wanneer empowerment als onderliggend doel meegenomen wordt in de behandeling, dan betekent dit dat de hulpverlener de ruimte moet bieden om zelf beslissingen te nemen. De beste beslissingen worden genomen wanneer een individu over voldoende informatie beschikt en de mogelijke consequenties van zijn keuzes kan afwegen. Het is wel belangrijk dat er iets te kiezen valt. Ook kan participatie een positieve bijdrage leveren aan probleemoplossing en is de waargenomen controle bij de deelnemers hoger (Skinner, 1995). Een belangrijk resultaat is dat participatie controle geeft over de eigen omstandigheden eigen leven. Participatie geeft de cliënt de mogelijkheid om de capaciteiten en vaardigheden verder te verbeteren. Door een beroep te de doen op de vaardigheden van de cliënt, kan een cliënt op grenzen stuiten die hij kan proberen te verleggen, dit kan leiden tot nieuwe uitdagingen. Betrokkenheid bevordert de kwaliteit en de tevredenheid Als de hulpverlener de cliënt betrekt in het behandelproces worden de verwachtingen voor beide partijen duidelijk gemaakt. Door samen de behandeling vorm te geven, kijk je samen naar de best passende behandeling en weet de cliënt ook waarvoor hij getekend heeft. De behandeling kan daardoor beter aansluiten op de behoefte van de cliënt. Dit wordt onder andere vastgelegd in het behandelplan. Dit plan kun je beschouwen als een belangrijke invoervariabele waaraan de (voortgang-) resultaten (= uitvoervariabelen) kunnen worden getoetst. Door de tussentijdse evaluatiemomenten krijgt het behandelplan een cyclische dynamiek: periodieke evaluatie van de behandeldoelen waarna zonodig bijstelling van de korte en/of lange termijndoelen. Door de behandeling procesmatig te zien, blijft de hulpverlener in verbinding met de cliënt en vice versa. Het resultaat van de behandeling kan dan niet veel afwijken met de verwachting van de cliënt over het bereikte resultaat. 4 Randvoorwaarden voor betrokkenheid De volgende voorwaarden zijn bepalend voor het realiseren van betrokkenheid om de bovenstaande doelen te kunnen behalen: De visie van de behandelaar ten opzichte van de cliënt. Is de behandelaar bijvoorbeeld van mening dat de cliënt in staat is om te participeren? 3

4 De houding van de hulpverlener ten opzichte van de cliënt; een gepaste bejegening. Praktikon, een bedrijf dat onderzoek doet in de jeugdgezondheidszorg heeft bejegening in de volgende categorieën ingedeeld: Wees duidelijk Handel transparant Geef goede informatie Hanteer heldere taal Koppel regelmatig terug Wees eerlijk Evalueer regelmatig Wees betrouwbaar Kom afspraken na Waarborg de privacy Zorg voor een goed contact Wees mens Zorg voor een goede sfeer Toon betrokkenheid Toon interesse Toon inzet Wees beschikbaar Wees bereikbaar Sluit aan bij de cliënt Ga uit van de hulpvraag van de cliënt Ga uit van de mogelijkheden van de cliënt Geef positieve feedback Geef op een positieve manier aanwijzingen Geef complimenten Sta naast de cliënt Zorg voor gelijkwaardigheid Werk samen Activeer de cliënt Leg de regie bij de cliënt Heb respect Neem de cliënt serieus Accepteer de persoon zoals hij is De beste beslissingen worden genomen wanneer een individu over voldoende informatie beschikt en de mogelijke consequenties van zijn keuzes kan afwegen. Deze informatie wordt herhaald en via verschillende kanalen aangeboden. Keuzemogelijkheden voor de cliënt in zijn behandeling Een helder proces van de behandeling met eenduidige middelen ter ondersteuning; zoals het behandelplan, evaluatiemomenten en verslaglegging. Om cliënten betrokken te laten blijven moeten zij (blijvend) het idee hebben dat meedoen zinvol is/nut heeft voor hen individueel. De betrokkenheid moet een plek krijgen in het ritme van de cliënt. Een activiteit moet men niet al te gemakkelijk verschuiven naar een andere dag. 4

5 5 Het proces van de behandeling en de betrokkenheid van de cliënt. Volgens het HKZ (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) ziet het proces van de behandeling er als volgt uit: Aanmelding Inschrijving Indicatiestelling Intake/indicatie Opstellen behandelplan Informed consent Informatie over de uitvoering Uitvoering/zorgverlening Uitvoering behandelplan Bijstellen behandelplan Evaluatie/nazorg Hieronder worden de verschillende fasen in de behandeling omschreven worden. Daarnaast wordt per fase ingegaan op de betrokkenheid van de cliënt. 5.1 Intake en indicatiestelling De start van de behandeling begint met de intake en de indicatiestelling. In deze fase gaat het om het begrijpen, verifiëren en definiëren van de vraag van de cliënt en het omzetten van de vraag in een passend aanbod. Dit wordt vervolgens vastgelegd in een behandelplan. Een behandelplan is een onderdeel van de overeenkomst tussen cliënt en hulpverlener ten aanzien van de reden, het doel en de aard van de behandeling. De cliënt moet zelf besluiten welke hulp hij wil en of hij de aangeboden hulp inderdaad wil. De betrokkenheid voor de cliënt begint bij het ervaren van een probleem dat om een oplossing of ondersteuning vraagt. Cliënten moeten vaak veel moeite doen om in het proces van probleemformulering hun eigen ervaringen en hun eigen visies op het probleem overeind te houden. Het is belangrijk dat de cliënt zich kan identificeren met de omschrijving van het probleem. Anders wordt het een onpersoonlijk verhaal waar de cliënt zich niet mee kan identificeren. Als cliënten zich er niet meer mee kunnen herkennen, lijkt het net alsof het probleem zoals zij die ervaren er niet meer toedoet. Ook kan een cliënt dit ervaren als etiket plakken en stigmatiserend (Haaster, 2001). Het zoeken naar een oplossing of steun is een tweede stap in deze fase. Bij het zoekproces gaat het om keuzen maken. Vaak zijn er weinig keuzemogelijkheden en is een cliënt gedwongen in zee te gaan met de enige weg die wordt aangeboden. Voorwaarde om een keuze te kunnen maken is dat de cliënt goede informatie krijgt en keuzemogelijkheden. 5

6 HKZ normering: Indicatiestelling: De individuele behoefte van de cliënt is bij de indicatiestelling het uitgangspunt. In een proces van open communicatie en onderhandeling over datgene wat de cliënt wil en wat de zorgverlener op basis van zijn professionaliteit constateert, komt de indicatie tot stand. Voor de indicatiestelling worden systematisch gegevens over de zorgvraag, de wensen en verwachtingen van de cliënt en eerder ontvangen zorg verzameld. Cliënten kunnen ondersteund worden door een derde De indicatiegegevens worden vastgelegd in een cliëntendossier. Opstellen behandelplan: Voor iedere cliënt wordt een schriftelijk behandelplan opgesteld binnen een door de instelling vastgestelde en onderbouwde termijn. Het behandelplan is gebaseerd op de indicatiestelling. Het behandelplan wordt opgesteld door de leden van het behandelteam of door de zorgverlener in samenspraak met de cliënt. In een proces van open communicatie en onderhandeling over datgene wat de cliënt wil en wat de zorgverlener op basis van zijn professionaliteit constateert wordt de zorgverlener gekozen. Indien niet tegemoet kan worden gekomen aan de voorkeur van de cliënt motiveert de instelling dit en onderzoekt zo nodig of de cliënt elders kan worden geholpen. Bij het opstellen van het behandelplan wordt aangesloten bij de specifieke situatie van de cliënt. De vraag van de cliënt is hierbij het uitgangspunt. In het behandelplan zijn tenminste bepalingen opgenomen betreffende: o De doelstelling van de behandeling o De wijze waarop de doelstellingen worden gerealiseerd o De diagnose, op inzichtelijke wijze weergegeven in termen van somatische, psychiatrische en sociale aspecten van de stoornis. o De continuïteit van de zorgverlening in doorlooptijd en disciplines o De voorwaarden van de instelling waaronder de zorg wordt verstrekt. o De zorgverleners met wie de cliënt in het kader van de behandeling in aanraking komt. o De periodieke evaluatie en bijstelling van het behandelplan, waarbij eventuele heroverweging van de GGZ functies en activiteiten plaatsvindt o De bijstelling van het plan bij gewijzigde opvatting van de cliënt o De wijze waarop de het behandelplan wordt bijgesteld o De wensen, behoeften en keuzen van de cliënt. De cliënt wordt geïnformeerd over de inspanning die van hem worden verwacht. Informed consent: De toestemming van de cliënt wordt geregisterd. Uitleg: De cliënt heeft het recht op informatie over de ziekte en het recht om zelf te beslissen over de behandeling. Deze twee rechten samen heten 'informed consent'. Ze zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst. Aandachtspunten ten aanzien van de betrokkenheid van de cliënt Een cliënt dient op een goede manier betrokken te worden bij de probleemdefiniëring. De cliënt moet zich kunnen herkennen in de probleemstelling. In het behandelplan kan de hulpverlener in de omschrijving van het probleem de eigen woorden van de cliënt gebruiken. Op het moment dat de hulpverlener een (voorlopige) diagnose heeft gesteld, is het van belang dat hij duidelijke informatie hierover geeft of wijst waar deze informatie te vinden is. Tijdens het hele proces dient de zorgverlener rekening te houden met de specifieke aspecten, leeftijd, sociaal economische positie en etniciteit. In sommige gevallen dient men bijvoorbeeld een tolk in te schakelen. De cliënt kan ter ondersteuning een onafhankelijke derde meenemen. Hierover moet de cliënt geïnformeerd worden. Op verschillende momenten (bij aanmelding, bij de start van de zorgverlening en tijdens de zorgverlening) moet een cliënt kunnen beschikken over schriftelijke en indien nodig mondelinge informatie. De informatie die aan de cliënt gegeven wordt, dient afgestemd te zijn op de specifieke situatie van de cliënt. In deze fase is het belangrijk dat de client informatie krijgt over: o Welke behandelingen er zijn o Wat zijn de voor- en nadelen van de behandelingen, welke is het beste? o Welke risico s hebben de behandelingen o.a. bijwerkingen medicatie. 6

7 o Wat gebeurt er als er geen behandeling plaatsvindt. o Wat is het effect van de behandeling? o Hoelang duurt de behandeling? In de empowerment gedachte zou de cliënt in deze fase ook een keuze moeten kunnen maken in het zorgaanbod. De cliënt moet toestemming geven voor de behandeling en akkoord geven voor het behandelplan. Mocht de cliënt niet geheel akkoord gaan dan moet dit in het behandelplan aangegeven worden. Met betrekking tot het behandelplan en de betrokkenheid van de cliënt is het belangrijk dat: o Het in begrijpelijke taal is geschreven en dat de eigen visie van de cliënt erin staat. o De cliënt een exemplaar krijgen of inkijken wanneer je maar wil. Hierover moet de client geïnformeerd zijn. o Wat er in staat moet realistisch en haalbaar zijn. o De cliënt moet erop terug kunnen komen. 5.2 Uitvoering zorgverlening In de uitvoering van de hulp spelen cliënten een belangrijke rol. Cliënten zijn de actieve spelers in de hulpverlening en geven uitvoering aan de genomen beslissingen. Een goede bejegening is in deze fase een belangrijk element voor het handhaven en stimuleren van de betrokkenheid. HKZ normering: De cliënt ontvangt mondeling en/of schriftelijk informatie over: De samenstelling en werkwijze van het (behandel) team De aard en inhoud van de behandeling De wijze van omgaan met cliëntgegevens in multidisciplinair verband De uitgangspunten voor de zorgverlening De bereikbaarheid en beschikbaarheid De privacyregelling Het bestaan, de doelstelling en de werkwijze van de cliëntenraad De gehanteerde regels, protocollen en reglementen Uitvoering behandelplan Tijdens de uitvoering wordt continu de relatie gelegd met de gestelde behandeldoelen Indien nodig wordt in overleg met de cliënt de wijze waarop de doelstellingen wordt gerealiseerd bijgesteld De bijstelling worden schriftelijk vastgelegd om het cliëntendossier Indien er sprake is van dwanghandelingen of toepassing van middelen en maatregelen, wordt dit gemeld bij de Inspectie voor de gezondheidszorg door middel van meldingsformulieren. De cliënt wordt proactief betrokken bij en geïnformeerd over de uitkomsten van het multidisciplinair overleg. Aandachtspunten ten aanzien van de betrokkenheid van de cliënt De cliënt moet geïnformeerd worden over zaken betreffende zijn behandeling, en informatie over zijn rechten en plichten. Tijdens de behandeling legt de behandelaar regelmatig de relatie met de behandeldoelen. Als het nodig is, wordt in overleg met de cliënt de doelen en/of aanpak bijgesteld. Afspraak is afspraak. Een goede bejegening. 5.3 Evaluatie en nazorg Er kan invulling gegeven worden aan de betrokkenheid van de cliënt door gezamenlijk de behandeling en de hulpverlening te evalueren en op basis hiervan bij te stellen. Dit gebeurt in de tussentijdse behandelplanbesprekingen. Belangrijk dat de cliënt op een passende manier betrokken wordt bij de behandelplanbespreking. Dit kan op twee manieren: Aanwezig zijn bij de bespreking. Dit is niet altijd mogelijk en de vraag kan gesteld worden of dit wel een gepaste manier is die aansluit bij de behoefte van de cliënt. 7

8 Met de behandelaar kan het behandelplan voorbesproken worden aan de hand van bijvoorbeeld een vragenlijst. In het formulier kunnen de volgende vragen worden gesteld (Kragten, 2003) o Waar heb je de afgelopen 2 maanden aan gewerkt? Wat waren je doelen? o Wat is wel/niet gelukt. Ben je tevreden over je resultaten. Licht dit in het kort toe. o Heb je wensen e/of suggesties ten aanzien van de hulpverlening, hulpverlener of andere zaken? o Waar wil je de komende twee maanden aan werken? Wat zijn je doelen? De behandelaar neemt dit vervolgens mee in de bespreking en koppelt de uitkomsten terug aan de cliënt. Hier moet voldoende tijd voor genomen worden. Hoe vaak het behandelplan besproken moet worden hangt af van waar de cliënt zich in de behandeling bevindt en kan variëren van 1 keer per maand tot 1 keer in de 3 maanden. Kragten geeft 3 aspecten aan die voor de evaluatie van belang zijn: Evaluatie van de doelen van de cliënt; hoe gaat het? In hoeverre zijn de doelen bereikt? Is het nodig om de doelen en/of aanpak bij te stellen? Staat de cliënt nog achter zijn doelen? Evaluatie van de randvoorwaarden: faciliteiten, bejegening, Evaluatie van de informatieverstrekking: behandelplan, informatie over rechten en plichten, over ziektebeeld. Ook aan het eind van de behandeling is het belangrijk om te evalueren. Bijvoorbeeld in een exitgesprek of door middel van de thermometer. Hiermee rond je het traject op een zorgvuldige manier af. Daarnaast kan de instelling leren van de punten die voortkomen uit de evaluatie en de interne organisatie eventueel verbeteren. Ook kan gezamenlijk bepaald worden of er behoefte is aan nazorg en wat hiervoor nodig is. HKZ-normering: De waardering van de cliënt wordt tenminste bij de in het behandelplan vastgestelde evaluatiemomenten geïnventariseerd. In het evaluatiegesprek met de cliënt wordt ook het bejegeningaspect betrokken. De resultaten wordt vastgelegd in het cliëntendossier Bij langdurige hulp wordt besproken of de cliënt de juiste hulp ontvangt, de hulp moet worden aangepast, een herindicatie noodzakelijk is. In overleg met de cliënt en na instemming van de cliënt wordt het behandelplan bijgesteld als daar aanleiding toe bestaat. Indien er wijzigingen optreden in de aard en omvang van de zorgverlening wordt het behandelplan altijd gewijzigd. In de eindevaluatie wordt de zorgverlening afgesloten of indien noodzakelijk wordt besloten tot nazorg of verwijzing Aandachtspunten ten aanzien van de betrokkenheid van de cliënt De cliënt wordt op een passende manier betrokken bij de behandelplanevaluaties. Passend betekent onder andere in dat de cliënt zich kan voorbereiden op de input die hij of zij wil leveren en indien nodig hierin begeleidt wordt. De cliënt krijgt de resultaten terug gekoppeld. In de behandelplanevaluaties wordt ingegaan op de doelen, de randvoorwaarden en de informatieverstrekking. De thermometer invullen. 6 Samenvatting De betrokkenheid van de cliënt in het proces van de behandeling is niet in een aantal zinnen te omschrijven. Het is een ingewikkelde term die op verschillende manieren uitgelegd en beleefd kan worden zowel door hulpverleners als cliënten. Betrokkenheid kan men zien als een gevoel van verbondenheid en de mate waarin een betrokkene participeert in een sociale context. Voor de relatie tussen hulpverlener en cliënt betekent dit: Participatie van de cliënt is afhankelijk van het in staat zijn, willen en mogen 8

9 Participatie van de cliënt is afhankelijk van de houding van de hulpverlener ten opzichte van de cliënt over zijn vaardigheden en competenties Professionele betrokkenheid van de hulpverlener is een randvoorwaarde voor participatie. De professionele betrokkenheid van de hulpverlener kan men zien als een synoniem voor de term bejegening. Het gevoel van betrokkenheid van de cliënt werkt bevorderlijk voor de behandeling en creëert de ruimte voor participatie De mate van participatie moet aansluiten bij de behoefte van de cliënt. Het doel van betrokkenheid is drieledig: Het bevordert de effectiviteit van de behandeling. Het bevordert de empowerment van de cliënt. Het waarborgt de kwaliteit en tevredenheid van de cliënt. De randvoorwaarden voor betrokkenheid zijn als volgt te formuleren: De visie van de hulpverlener ten opzichte van de cliënt, als actief, partner en ervaringsdeskundige. De houding van de hulpverlener ten opzichte van de cliënt; een gepaste bejegening Informatievoorziening Keuzemogelijkheden Een duidelijk proces van de behandeling. Het proces van de behandeling kun je in drie fasen indelen; indicatie en intake, uitvoering, evaluatie. De accenten van de betrokkenheid van de cliënt verschilt in de drie fasen: Indicatie en intake: accent ligt op het gezamenlijk opstellen van het behandelplan en informeren zodat de cliënt de juiste keuze kan maken Uitvoering: juiste bejegening Evaluatie: het activeren van de cliënt om zijn of haar inbreng en visie te geven over het verloop van de behandeling en de wensen/behoeften voor het vervolg. 7 Onderzoeken van de betrokkenheid op de afdelingen Het doel van het onderzoek is inzicht te krijgen in de betrokkenheid van de cliënt in de behandeling en specifiek in het behandelplan. Om dit inzicht te krijgen is het belangrijk dat we de term en de visie op betrokkenheid onderzoeken; zowel bij de hulpverlening als bij de cliënt. In dit hoofdstuk wordt het onderzoek uitgewerkt voor de hulpverlening en de cliënt. 7.1 De kant van de hulpverlening Visie op betrokkenheid De basis voor het realiseren van betrokkenheid legt het management van de afdeling. Wat is hun visie over de betrokkenheid de cliënt? Vinden ze het belangrijk en waarom? Op basis van de visie worden bepaalde keuzes gemaakt en kan betrokkenheid operationeel vorm gegeven worden en middelen ingezet worden. Onderzoeksvragen: Wat verstaat de hulpverlening onder betrokkenheid van de cliënt? Waarom vinden ze betrokkenheid belangrijk? (zie doelen betrokkenheid) Vinden ze dat de cliënt in staat is om te participeren? Wat zijn volgens de hulpverleners randvoorwaarden voor de betrokkenheid van de cliënt? Zit men op een lijn binnen de afdeling, of denkt men verschillend over betrokkenheid. Hoe wordt deze visie uitgedragen, bijvoorbeeld aan nieuwe medewerkers? Het proces van de behandeling Een duidelijk uniform proces van de behandeling is een randvoorwaarde voor het mogelijk maken van de betrokkenheid. Belangrijk is dat de hulpverleners van de afdeling een gedeeld beeld hebben over het proces en de verschillende rollen in het proces. 9

10 Onderzoeksvragen: Is er een duidelijk beschreven proces voor de behandeling? Hoe ziet dit proces eruit? Is het bekend wie, welke rol en verantwoordelijkheid heeft in het proces? Hoe vindt de evaluatie van de behandeling plaats? Hoe ziet de betrokkenheid van de cliënt in de praktijk eruit? Op papier kan de betrokkenheid goed ingeregeld zijn, maar de praktijk komt niet altijd overeen met de theorie. Belangrijk is om na te gaan hoe de cliënt daadwerkelijk participeert in de behandeling Onderzoeksvragen: Hoe geven ze in de praktijk invulling aan de betrokkenheid van de cliënt in de drie fasen? Heeft de hulpverlening zelf het gevoel dat de cliënt zich betrokken bij de behandeling voelt? Welke eigenschappen van de hulpverlening ziet men zelf als belangrijk voor het betrekken van de cliënten? Volgens HKZ dient het behandelplan in samenspraak met de client opgesteld te worden. Hoe ziet deze samenspraak eruit? Wordt de cliënt bijvoorbeeld alleen geïnformeerd over hoe de behandeling eruit gaat zien? Heeft de cliënt keuzemogelijkheden en beslist hij zelf hierover? Hoe wordt de cliënt gefaciliteerd om te participeren Hoe ziet het behandelplan eruit? Komt de visie van de cliënt terug? Krijgt de cliënt voldoende informatie? Heeft de cliënt keuzemogelijkheden? (dit is zeker belangrijk als empowerment een van de doelstellingen is) Hoe wordt de cliënt betrokken in de evaluatie? Hoe wordt de thermometer ingevuld? Informatievoorziening: Hoe wordt de cliënt geïnformeerd over relevante zaken met betrekking tot behandeling? o Over rechten en plichten o Over het proces van de behandeling o Over de eigen rol van de cliënt in de behandeling (op basis van de visie van de afdeling) o De rol van de cliëntenraad en vertrouwenspersoon o Het ziektebeeld naar aanleiding van de diagnose. o De verschillende behandelmogelijkheden o Medicatie en bijwerkingen o Afspraken en contactpersonen o Evaluatiemomenten en procedure. 7.2 De kant van de cliënt Ervaring van betrokkenheid door de cliënt Belangrijk is om na te gaan of de cliënt zich betrokken voelt bij de behandeling of dat de behandeling ver weg van hem of haar staat, bijvoorbeeld als iets wat de hulpverlening heeft bedacht? Daarnaast is het relevant hoe de cliënt de betrokkenheid van de hulpverlening ervaart. Dit is een randvoorwaarde voor het kunnen participeren van de cliënt. Onderzoeksvragen: In welke mate voelt de cliënt zich verbonden met de behandeling en specifiek met de diagnose, behandeldoelen en de aanpak? Ervaart de cliënt de hulpverlener als betrokken? en waar blijkt dit uit? De mate van participatie De behandeling is een samenwerkingsverband tussen cliënt en hulpverlener. In een aantal wetten zijn de rechten van de cliënt vastgelegd zoals de WGBO. De cliënt speelt dus een bepaalde rol in de behandeling. Belangrijk is om te onderzoeken hoe de cliënt zijn eigen rol ervaart. Onderzoeksvragen: Heeft de cliënt het gevoel dat hij of zij zeggenschap heeft in de behandeling? Heeft de cliënt het gevoel dat er naar zijn wensen en behoeften wordt geluisterd? 10

11 Heeft de cliënt keuzemogelijkheden? Hoe heeft de cliënt geparticipeerd in de verschillende fasen: o Gezamenlijk de probleemstelling opgesteld o Gezamenlijk de hulpvraag en de doelstellingen gedefinieerd o Informatie gekregen over het ziektebeeld o Informatie gekregen over de verschillende mogelijkheden in de hulpverlening o Informatie gekregen over de rechten van de cliënt: De mogelijkheid om een derde persoon mee te nemen Instemmingsrecht Recht op informatie Cliëntenraad en vertrouwenspersoon o Het opstellen van het behandelplan o De behandelplan evaluatie (wordt bejegening hierin meegenomen): voorbereiding en terugkoppeling. Wil de cliënt wel participeren? Meebeslissen en actief evalueren? Het behandelplan Het behandelplan is een belangrijk document in de behandeling, zowel voor de cliënt als voor de hulpverlener. Voor de cliënt is het een soort handvat voor de behandeling en de cliënt kan op de inhoud terugkomen. Daarnaast is het een document die tussentijds getoetst kan worden of de behandeling nog wel op koers zit. Het is belangrijk dat de cliënt op de hoogte is van de inhoud van het plan. Onderzoeksvragen: Is de cliënt bekend met het behandelplan? Heeft de cliënt zelf een kopie in het bezit of is dit aangeboden? Wordt in de behandelinggesprekken gerefereerd aan de doelstellingen van het behandelplan? Heeft de cliënt ingestemd met de inhoud van het behandelplan? Is het behandelplan begrijpelijk en kan de cliënt zich identificeren met de probleemomschrijving? Is de cliënt tevreden over het behandelplan en de evaluaties? Vindt de cliënt het behandelplan belangrijk? En waarom? De relatie met de hulpverlener/hulpverlening Een goede bejegening is een van de voorwaarden voor het gevoel van betrokkenheid en de mate van betrokkenheid. Het is daarom belangrijk om te onderzoeken hoe de bejegening wordt ervaren. Hiervoor gebruiken we de vragenlijst van Praktikon (zie hoofdstuk 4; randvoorwaarden voor betrokkenheid) Overige vragen: Heeft de cliënt het idee dat de hulpverlening, het behandelteam op een lijn zit. Heeft de cliënt het gevoel dat hij dingen bespreekbaar kan maken? Is er een crisisplan of rehabilitatieplan gemaakt? 11

Kerncompetenties psychotherapeut

Kerncompetenties psychotherapeut Kerncompetenties psychotherapeut 5 oktober 2006 Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie Overname is toegestaan, mits ongewijzigd en met gebruik van bronvermelding. Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie,

Nadere informatie

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 Zorgleefplan brochure bronnen www.loc.nl, (LOC, zeggenschap in de zorg is de koepelorganisatie van de cliëntenraden van de sectoren verpleging en verzorging,

Nadere informatie

H.49642.1214. Deeltijdbehandeling

H.49642.1214. Deeltijdbehandeling H.49642.1214 Deeltijdbehandeling Inleiding Deeltijdbehandeling houdt in dat u twee dagen per week een groepstherapie volgt. De deeltijdbehandeling is een onderdeel van de PAAZ (Psychiatrische Afdeling

Nadere informatie

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Zorgleefplan, ondersteuningsplan en begeleidingsplan Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Om goede zorg en/of ondersteuning te kunnen geven aan een cliënt is het werken

Nadere informatie

GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray

GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray GGZ Centrum Roermond Regionaal Centrum GGZ Venlo Regionaal Centrum GGZ Venray GGZ Centrum Roermond Informatie voor de cliënt 2 De Regionale Centra GGZ Venray, Venlo en Roermond Lichamelijke klachten heeft

Nadere informatie

Deel 2 Conclusies en aanbevelingen cliëntenraadpleging met de CQ-index Kortdurende ambulante GGZ. Delta Psychiatrisch Centrum Poortugaal

Deel 2 Conclusies en aanbevelingen cliëntenraadpleging met de CQ-index Kortdurende ambulante GGZ. Delta Psychiatrisch Centrum Poortugaal Deel 2 Conclusies en aanbevelingen cliëntenraadpleging met de CQ-index Kortdurende ambulante GGZ Delta Psychiatrisch Centrum Poortugaal augustus september 2009 Inhoudsopgave Inleiding...5 1. Conclusies...7

Nadere informatie

- Gezamenlijke visie - Algemeen of specifiek - Doelstelling vastgelegd - Doel SMART geformuleerd

- Gezamenlijke visie - Algemeen of specifiek - Doelstelling vastgelegd - Doel SMART geformuleerd Toetsingskader Verantwoorde zorg voor delictplegers met ernstige psychische en/of psychiatrische klachten (Netwerkniveau / Managementniveau); concept, 23 maart 2010 Aspect 1: Doelconvergentie De mate waarin

Nadere informatie

2.0 Checklist formeel familiebeleid GGZ-instellingen

2.0 Checklist formeel familiebeleid GGZ-instellingen 2.0 Checklist formeel familiebeleid GGZ-instellingen 1. Inleiding De onderstaande checklist beschrijft de gewenste situatie t.a.v. het formele familiebeleid. Met formeel familiebeleid bedoelen we het expliciete

Nadere informatie

Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan

Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan Samen werken aan het behandelplan Dit boekje is voor u. U kunt het gebruiken als u een afspraak heeft met uw behandelaar. Het boekje helpt u om

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Vaardighedentoets (Portfolio) gezondheidszorgpsycholoog behandeling en evaluatie (volwassenen en ouderen)

Vaardighedentoets (Portfolio) gezondheidszorgpsycholoog behandeling en evaluatie (volwassenen en ouderen) Vaardighedentoets (Portfolio) gezondheidszorgpsycholoog behandeling en evaluatie (volwassenen en ouderen) Doelstelling De volgende twee Kerncompetenties en vaardigheden in de Regeling periodieke registratie

Nadere informatie

Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal

Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal De cliënt staat centraal is een uitspraak die we breed in de maatschappij tegen komen. Soms iets anders verwoordt; bijvoorbeeld klant

Nadere informatie

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx ROM Doorbraakprojecten November 2014 Mei 2016 Gerdien Franx Projectleider, Trimbos-instituut The Choluteca bridge, Honduras Donald Berwick: Tijd voor continue vernieuwing Patiënt en hulpverlener gericht

Nadere informatie

Zorgplan Voorbeeld van de inhoud

Zorgplan Voorbeeld van de inhoud Zorgplan Voorbeeld van de inhoud Inleiding Hieronder is in een aantal tabellen de informatie beschreven, die nodig is voor het compleet maken van het zorgplan. Het is een voorbeeld van de inhoud. U moet

Nadere informatie

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn De toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn bevat vier praktische instrumenten om samen met cliënten te werken aan verbetering of vernieuwing van diensten

Nadere informatie

Rechten en plichten. rondom de behandeling

Rechten en plichten. rondom de behandeling Rechten en plichten rondom de behandeling Zodra u de hulp van GGZ Delfland inroept, ontstaat een geneeskundige behandelovereenkomst. Aan deze overeenkomst zijn voor u als cliënt en voor ons als zorgverlener

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

Een vragenlijst voor de Empowerende Omgeving

Een vragenlijst voor de Empowerende Omgeving Een vragenlijst voor de Empowerende Omgeving Introductie Met de REQUEST methode wordt getracht de participatie van het individu in hun eigen mobiliteit te vergroten. Hiervoor moet het individu voldoende

Nadere informatie

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) In de voorbereiding op het Pop gesprek stelt de medewerker een persoonlijk ontwikkelingsplan op. Hierbij maakt de medewerker gebruik

Nadere informatie

In deze brochure zetten we de belangrijkste rechten en plichten op een rij:

In deze brochure zetten we de belangrijkste rechten en plichten op een rij: UW RECHTEN ALS CLIËNT BIJ GGZ WNB INLEIDING Als u na uw aanmelding besluit tot een behandeling bij GGZ WNB, maken we daarover afspraken met u. Die worden vastgelegd in het behandelplan. Daarin staat voor

Nadere informatie

7,2 JEUGDTHERMOMETER GGZ CENTRUM KINDEREN EN JEUGD. Jongeren vanaf 12 jaar Ouders / verzorgers Ouderbegeleiding

7,2 JEUGDTHERMOMETER GGZ CENTRUM KINDEREN EN JEUGD. Jongeren vanaf 12 jaar Ouders / verzorgers Ouderbegeleiding JEUGDTHERMOMETER GGZ CENTRUM KINDEREN EN JEUGD Jongeren vanaf 12 jaar Ouders / verzorgers Ouderbegeleiding 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 7,2 Ralph Feenstra en Annet Nugter Afdeling Onderzoek & Monitoring Juli 2011

Nadere informatie

werken aan Zelfmanagement en passende zorg

werken aan Zelfmanagement en passende zorg werken aan Zelfmanagement en passende zorg Inleiding De ggz is steeds meer gericht op herstel, het vergroten van de zelfredzaamheid en zo veel mogelijk deelnemen aan de maatschappij van cliënten. Wilt

Nadere informatie

Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging

Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging 13-0010/mh/rs/ph Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging Gevraagde actie: - Deelt u de filosofie van Regie in eigen hand? - Bent u bereid

Nadere informatie

BEGELEIDE OMGANGSREGELING VAN STICHTING DE WERING

BEGELEIDE OMGANGSREGELING VAN STICHTING DE WERING BEGELEIDE OMGANGSREGELING VAN STICHTING DE WERING DE VISIE EN DOELSTELLING VAN BOR STICHTING DE WERING De visie van Begeleide Omgangs Regeling Stichting De Wering (verder te noemen: BOR) op de omgang tussen

Nadere informatie

Psychische zorg voor ouderen

Psychische zorg voor ouderen Psychische zorg voor ouderen Wist u dat een op de vijf ouderen last heeft van depressieve gevoelens? Te vaak blijven mensen er in hun eentje mee zitten. 5,$ :7. IROGHU 28' LQGG U bent niet de enige Ouder

Nadere informatie

Outcome meten? Klanten bepalen!

Outcome meten? Klanten bepalen! Outcome meten? Klanten bepalen! Plan van Aanpak MO, fase II: Herstel en Rehabilitatie Eigen Kracht Ervaringsdeskundigheid Zelfmanagement Gemeente regisseert Het gaat om de resultaten van het proces = Outcome

Nadere informatie

Quick scan Ambulant begeleid wonen. Rapport naar aanleiding van het onderzoek van de Inspectie jeugdzorg bij Kompaan

Quick scan Ambulant begeleid wonen. Rapport naar aanleiding van het onderzoek van de Inspectie jeugdzorg bij Kompaan Quick scan Ambulant begeleid wonen Rapport naar aanleiding van het onderzoek van de Inspectie jeugdzorg bij Kompaan Inspectie jeugdzorg September 2006 Inleiding De Inspectie jeugdzorg wil een inschatting

Nadere informatie

Bijlage 5: Model basisset kwaliteitseisen Wmo-ondersteuning voor zeer kwetsbare burgers

Bijlage 5: Model basisset kwaliteitseisen Wmo-ondersteuning voor zeer kwetsbare burgers Bijlage 5: Model basisset kwaliteitseisen Wmo-ondersteuning voor zeer kwetsbare burgers Samenvatting In de Wmo 2015 is geregeld dat er nieuwe taken naar gemeenten gaan. Het gaat om taken die tot 2015 vallen

Nadere informatie

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2013 / 2014. BLIK op WERK KEURMERK. CV Match VOF. 1 Inhoudsopgave

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2013 / 2014. BLIK op WERK KEURMERK. CV Match VOF. 1 Inhoudsopgave Casenummer BOW RAPPORT CLIËNTAUDIT 2013 / 2014. BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie

Nadere informatie

Vergadering Raad van Bestuur Voorlegger

Vergadering Raad van Bestuur Voorlegger Vergadering Raad van Bestuur Voorlegger Betreft Voorstel cliëntenparticipatie 113Online Aan Raad van bestuur Van Chantal Laurent, Age Niels Holstein, Jan Mokkenstorm Agendapunt 7 Datum 2 september 2014

Nadere informatie

Stichting Dichterbij unit Sterk voor Werk

Stichting Dichterbij unit Sterk voor Werk RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013 BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie en bereikbaarheid

Nadere informatie

Ouderenzorg. Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder.

Ouderenzorg. Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder. Ouderenzorg Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder. Met behulp van persoonlijke gesprekken en/of groepsgesprekken zoeken we naar een oplossing voor uw angsten, somberheid of gevoelens

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Regio Haaglanden Functiebeschrijving Casemanager dementie regio Haaglanden augustus 2012

Regio Haaglanden Functiebeschrijving Casemanager dementie regio Haaglanden augustus 2012 Regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan, maar ook over de organisatie van zorg en over

Nadere informatie

De cliëntenvisitatie in de GGZ

De cliëntenvisitatie in de GGZ De cliëntenvisitatie in de GGZ Handboek voor kwaliteitstoetsing vanuit cliëntenperspectief Drs. Trudi Nederland Dr. Majone Steketee September 2004 Inhoud Voorwoord 5 1 Inleiding 7 DEEL I DE KWALITEITSCRITERIA

Nadere informatie

Patiëntenrechten van ouders en kind. Vrouw - Moeder - Kind centrum

Patiëntenrechten van ouders en kind. Vrouw - Moeder - Kind centrum 00 Patiëntenrechten van ouders en kind Vrouw - Moeder - Kind centrum In deze folder geven wij u informatie over de patiëntenrechten van u en uw kind. Deze folder is geschreven voor ouders. In de folder

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Barneveld. volwassenen deeltijd

Deeltijdbehandeling. Barneveld. volwassenen deeltijd Deeltijdbehandeling Barneveld volwassenen deeltijd Inhoudsopgave Wat is deeltijdbehandeling? 2 Voor wie is de behandeling bedoeld? 2 De behandeling 3 Doel 3 Behandelplan 3 Inhoud 3 Programma 4 Individuele

Nadere informatie

volwassenen en ouderen

volwassenen en ouderen volwassenen en ouderen Inhoudsopgave 1. Aanmelding... 1 2. Eerste gesprek... 1 3. De verdere behandeling... 2 4. Privacy en kwaliteit... 2 5. Kosten... 3 6. Eigen risico... 3 7. Tot slot... 4 AmaCura is

Nadere informatie

Uw rechten en uw plichten

Uw rechten en uw plichten Uw rechten en uw plichten Voor een goede samenwerking tijdens de dienstverlening is het belangrijk dat u weet wat u van ons mag verwachten en wat wij van u vragen. In deze brochure informeren wij u over

Nadere informatie

Checklist voor kwaliteit van de uitvoering van de groep Daar waar groep vermeld staat kan ook cursus of training gelezen worden.

Checklist voor kwaliteit van de uitvoering van de groep Daar waar groep vermeld staat kan ook cursus of training gelezen worden. Checklist voor kwaliteit van de uitvoering van de groep Daar waar groep vermeld staat kan ook cursus of training gelezen worden. Nr. Werving/eerste contact/aanmelding 1. Op de doelgroep gerichte publiciteit

Nadere informatie

Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn

Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn Naam patiënt:.. Geboortedatum patiënt:... Naam afnemer: Datum afname: Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn 1. Wilsbekwaamheid wordt altijd beoordeeld ter zake een bepaald onderzoek of bepaalde

Nadere informatie

De WGBO is een dwingend recht. Dit betekent dat cliënten en zorgverleners onderling geen afspraken kunnen maken die van deze wet afwijken.

De WGBO is een dwingend recht. Dit betekent dat cliënten en zorgverleners onderling geen afspraken kunnen maken die van deze wet afwijken. Cliëntenrechten Als cliënt van De Zorggroep vraagt u zich misschien af wat uw rechten en plichten zijn. Uw rechten zijn vastgelegd in een wet. Dit is de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO).

Nadere informatie

1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag?

1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag? IK KRIJG DE VRAAG OM EEN PGB TE INDICEREN, WAT DOE IK? 1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag? Als verpleegkundige kom je nooit bij een cliënt om een PGB

Nadere informatie

Instructie cliëntprofielen

Instructie cliëntprofielen Bijlage 4 Instructie cliëntprofielen Dit document beschrijft: 1. Inleiding cliëntprofielen 2. Proces ontwikkeling cliëntprofielen 3. Definitie cliëntprofielen 4. De cliëntprofielen op hoofdlijnen 5. De

Nadere informatie

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013. BLIK op WERK KEURMERK. DaAr Werkmaatschappij van Stichting GGnet. 1 Inhoudsopgave

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013. BLIK op WERK KEURMERK. DaAr Werkmaatschappij van Stichting GGnet. 1 Inhoudsopgave RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013 BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie en bereikbaarheid

Nadere informatie

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013. BLIK op WERK KEURMERK. Rea College Pluryn. 1 Inhoudsopgave

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013. BLIK op WERK KEURMERK. Rea College Pluryn. 1 Inhoudsopgave RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013 BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie en bereikbaarheid

Nadere informatie

Samenvatting. Welk type zorg is PDL?

Samenvatting. Welk type zorg is PDL? Samenvatting In dit proefschrift is de zorgverlening volgens Passiviteiten Dagelijks Leven (PDL) beschreven. PDL wordt in toenemende mate toegepast in de Nederlandse en Vlaamse ouderenzorg en men ervaart

Nadere informatie

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker Competentieprofiel maatschappelijk werker OCMW 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Maatschappelijk werker Sociale zaken Sociale dienst B1-B3 2. Context Het OCMW garandeert aan elke

Nadere informatie

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2013 / 2014. BLIK op WERK KEURMERK. Loopbaanlink. 1 Inhoudsopgave

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2013 / 2014. BLIK op WERK KEURMERK. Loopbaanlink. 1 Inhoudsopgave RAPPORT CLIËNTAUDIT 2013 / 2014 BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie en bereikbaarheid

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout

Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout 0-meting burgerparticipatie en communicatie De gemeente Noordwijkerhout heeft een nieuw communicatiebeleidsplan dat uitgaat van meer omgevingsbewust werken

Nadere informatie

Klachtenbeleid Cliënten

Klachtenbeleid Cliënten Klachtenbeleid Cliënten Datum vaststelling : mei 2013 Te herzien voor: mei 2016 Opgesteld en vastgesteld door : Arienne Versendaal en Janine Meijer Inhoud 1. Inleiding 1.1 Compliment, feedback of klachtenbehandeling

Nadere informatie

Behandeling van jongeren tussen 16 en 23 jaar

Behandeling van jongeren tussen 16 en 23 jaar Behandeling van jongeren tussen 16 en 23 jaar Informatie voor jongeren en ouders Pro Persona is een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Gelderland. Pro Persona Jeugd biedt hulp aan jeugdigen

Nadere informatie

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING 1 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Doelstellingen competenties Structuur en éénduidigheid Uniformiteit in formulering 2 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Generieke competenties

Nadere informatie

De paradox van de burger als uitgangspunt

De paradox van de burger als uitgangspunt GEMEENTE WINTERSWIJK De paradox van de burger als uitgangspunt De dialoog als methodiek Rhea M. Vincent 1-11-2013 In het nieuwe zorgstelsel staat de vraag van de burger centraal. De professional en de

Nadere informatie

CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14

CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14 CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14 Datum : 01-02-2014 Auteur : Jaap Noorlander, Joris van Nimwegen Versie : 2 1 Inhoudsopgave Inleiding... Pagina 3 Vraagstelling... Pagina 3 Methode

Nadere informatie

Checklist MTO voor OR-en

Checklist MTO voor OR-en Checklist MTO voor OR-en Wat is een MTO: Een medewerkertevredenheidsonderzoek (MTO) is een belangrijk instrument om een beeld te krijgen van wat medewerkers van de organisatie vinden, hoe zij in hun werk

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Doel, middel en organisatie van het Chronic Care Model in termen van epilepsiezorg

Hoofdstuk 3. Doel, middel en organisatie van het Chronic Care Model in termen van epilepsiezorg Hoofdstuk 3. Doel, middel en organisatie van het Chronic Care Model in termen van epilepsiezorg Wanneer we de kernelementen van het Chronic Care Model toepassen op de epilepsiezorg dan praten we over de

Nadere informatie

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) is er op gericht dat gemeenten

Nadere informatie

+ Te beantwoorden vragen

+ Te beantwoorden vragen + Bouwstenen cliënt in regie Uitkomsten dialoogsessies aanvullende zorg + Te beantwoorden vragen Hoe kan gemeente Utrecht cliëntregie in de aanvullende zorg maximaliseren? Hoe kijken mantelzorgers en gebruikers

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek Wetenschappelijk onderzoek informatie voor cliënten Inhoud 1 Inleiding 1 Wetenschappelijk onderzoek 1 Waarom zou ik meedoen? 2 Zijn er risico s aan verbonden? 2 De opzet van een onderzoek 2 Wat betekent

Nadere informatie

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven Coachend Leidinggeven Sales Force Consulting inleiding Leidinggeven aan de alledaagse uitvoering van het werk, is één van de belangrijkste kerntaken van elke manager.

Nadere informatie

Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Orthopsychiatrie en ambulante forensische kinderen jeugdpsychiatrie Inleiding

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Promenzo werkt

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Promenzo werkt Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen Promenzo werkt Promenzo begeleidt en ondersteunt mensen met ernstige psychiatrische of psychische problemen bij het zoeken naar, vinden en behouden van

Nadere informatie

3. Zowel jij als de behandelaar zijn verplicht gemaakte afspraken na te komen. Wanneer dit niet mogelijk is, zal een ieder dit tijdig aangeven.

3. Zowel jij als de behandelaar zijn verplicht gemaakte afspraken na te komen. Wanneer dit niet mogelijk is, zal een ieder dit tijdig aangeven. Huisreglement Helder 1. Dit reglement wordt aan iedere patiënt(e) ter inzage aangeboden bij aanvang van de behandeling. Wij gaan ervan uit dat je je conformeert aan onderstaand reglement. Het is van toepassing

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Supplement f. Functie procesmanager multidisciplinair oefenen Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 3 sub f Besluit personeel

Nadere informatie

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan maar ook

Nadere informatie

De ontwikkelcirkel 1/6

De ontwikkelcirkel 1/6 1/6 3D www.leren en organiseren.nl De ontwikkelcirkel voor (school)organisaties De ontwikkelcirkel Een 'Opleiden in de school'-traject kan vanuit de eigen organisatie geïnitieerd worden, maar kan ook gebeuren

Nadere informatie

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels 360 feedback 3.1 Student: M. camp Studentnummer: 11099003 Klas: WDH31 Datum: 2-02-2014 Personen welke de formulieren hebben ingevuld: - M. Camp - Menno Lageweg - Ir. S.W.L. van Herk - D.J. Jager M. Camp

Nadere informatie

Volwassenenzorg. Psychologische hulpverlening voor volwassenen tot 65 jaar.

Volwassenenzorg. Psychologische hulpverlening voor volwassenen tot 65 jaar. Volwassenenzorg Psychologische hulpverlening voor volwassenen tot 65 jaar. Werken aan uw problemen leidt tot een oplossing zodat u weer kunt genieten van de dingen om u heen. Hoe gaat het met u? Begint

Nadere informatie

Model cliëntendossier

Model cliëntendossier Model cliëntendossier Modelproduct van OKAB, Ondersteuning Kwaliteitszorg Alternatieve Behandelwijzen Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO INLEIDING In het kader van het project Ondersteuning

Nadere informatie

Probleemanalyse Time-

Probleemanalyse Time- School:... Naam jongere:... Naam leerkracht:... Probleemanalyse Time- T.a.v. medeleerlingen Plaats in de klasgroep Anderen aanvaarden Aanvaard worden Conflicthantering Vriendschappen Individueel Zelfbeeld,

Nadere informatie

Eva Trajectbegeleiding

Eva Trajectbegeleiding RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013 BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie en bereikbaarheid

Nadere informatie

Rechten van kinderen, jongeren en hun ouders

Rechten van kinderen, jongeren en hun ouders Rechten van kinderen, jongeren en hun ouders Rechten van kinderen, jongeren en hun ouders De rechten van kinderen en jongeren die vrijwillig in behandeling zijn bij Accare, zijn vastgelegd in de Wet op

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Aanvullende functionele diagnostiek 5 2.3 Kortdurende behandeling gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden of

Nadere informatie

Samen op eigen wijze. De beste aanpak voor u

Samen op eigen wijze. De beste aanpak voor u Samen op eigen wijze De beste aanpak voor u Bij GGZ ingeest hebben we aandacht voor uw persoonlijke situatie. Met locaties in Amsterdam, Amstelveen, Bennebroek, Haarlem en Hoofddorp is hulp bij u in de

Nadere informatie

Patiëntenrechten en kinderen

Patiëntenrechten en kinderen Patiëntenrechten en kinderen 2 Wanneer uw kind in het CWZ wordt behandeld, vertrouwt u de zorg voor uw kind toe aan een arts of een andere deskundige. Kinderen worden in het CWZ zoveel mogelijk betrokken

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Informatie voor patiënten

Informatie voor patiënten Informatie voor patiënten Inhoud Welkom bij MoleMann Mental Health 3 Informatie voor patiënten 3 Werkwijze 3 KENNISMAKING EN START BEHANDELING 3 Behandelplan 3 Uw omgeving is welkom! 3 Behandelen = samenwerken

Nadere informatie

Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid

Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid Wanneer we praten over cliëntenparticipatie is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen enerzijds de individuele en de collectieve cliëntenparticipatie.

Nadere informatie

Ervaringen met de kortdurende ambulante geestelijke gezondheidszorg of verslavingszorg

Ervaringen met de kortdurende ambulante geestelijke gezondheidszorg of verslavingszorg Ervaringen met de kortdurende ambulante geestelijke gezondheidszorg of verslavingszorg Consumer Quality Index versie 4.0 Het basisontwerp van de CQI meetinstrumenten is ontwikkeld door het NIVEL, in samenwerking

Nadere informatie

FACTSHEET 01 INLEIDING

FACTSHEET 01 INLEIDING 01 INLEIDING Deze FACTSHEET toont de vragen uit het klanttevredenheidsonderzoek (CQI) dat gehouden is onder klinische cliënten. Voor elke is een rapportcijfer berekend op basis van de gegeven antwoorden

Nadere informatie

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Personeelsgesprekken Het personeelsgesprek (ook wel functioneringsgesprek) is een belangrijk instrument dat ingezet kan worden voor een heldere arbeidsverhouding

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat orthopedagogie Gesuperviseerde praktijk

ECTS-fiche. Graduaat orthopedagogie Gesuperviseerde praktijk ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat orthopedagogie Module Gesuperviseerde praktijk Code M2 Lestijden 60 Studiepunten nvt Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot aanvragen

Nadere informatie

Communiceren met de doelgroep voor OA en PW Kinderopvang

Communiceren met de doelgroep voor OA en PW Kinderopvang Specificaties Onderwijsassistent Titel: Soort: Werksituatie: Eindproduct: Communiceren met de doelgroep voor OA en PW Kinderopvang Training Kinderdagverblijf, BSO of basisschool Demonstratie Niveau: 4

Nadere informatie

Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Behandeling bij Jongeren en Middelengebruik Inleiding In deze brochure geven wij u informatie over de

Nadere informatie

Het gerecht. Ingrediënten

Het gerecht. Ingrediënten Recept 2: Wat wil de cliënt? Een recept voor maatwerk en passende zorg voor de cliënt Het gerecht Het resultaat: maatwerk, oftewel passende zorg voor de cliënt. Ieder mens is uniek en heeft andere wensen

Nadere informatie

Concept Communicatieplan

Concept Communicatieplan Concept Communicatieplan DATUM AUTEUR VERSIE Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Achtergrond... 3 1.2 Doelstelling... 3 1.3 Randvoorwaarden... 3 2 Communicatiestrategie... 4 2.1 Doelgroepen...

Nadere informatie

Proeftuinplan: Meten is weten!

Proeftuinplan: Meten is weten! Proeftuinplan: Meten is weten! Toetsen: hoog, laag, vooraf, achteraf? Werkt het nu wel? Middels een wetenschappelijk onderzoek willen we onderzoeken wat de effecten zijn van het verhogen cq. verlagen van

Nadere informatie

Behandeling van jongeren tussen 12 en 16 jaar

Behandeling van jongeren tussen 12 en 16 jaar Behandeling van jongeren tussen 12 en 16 jaar Informatie voor jongeren en ouders Pro Persona is een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Gelderland. Pro Persona Jeugd biedt hulp aan jeugdigen

Nadere informatie

De krachtgerichte methodiek

De krachtgerichte methodiek Het Centrum Voor Dienstverlening is u graag van dienst met: De krachtgerichte methodiek Informatie voor samenwerkingspartners van het CVD Waar kunnen we u mee van dienst zijn? Centrum Voor Dienstverlening

Nadere informatie

Een verslag van coachende begeleidingsgesprekken met een klasgenoot over de leerdoelen en leerpunten tijdens de stage.

Een verslag van coachende begeleidingsgesprekken met een klasgenoot over de leerdoelen en leerpunten tijdens de stage. Specificaties Medewerker maatschappelijke zorg Titel: Soort: Werksituatie: Eindproduct: Coachend begeleiden en sociaal activeren Cursus Gehandicaptenzorg, geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg,

Nadere informatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie In deze informatie-set vindt u voorbeelden van documenten en profielen die door Wmo Adviesraden zijn gebruikt in het Plan van aanpak bij de omvorming naar een brede Adviesraad Sociaal Domein of Participatieraad.

Nadere informatie

Visie en eindtermen voor jobcoachopleidingen

Visie en eindtermen voor jobcoachopleidingen Visie en eindtermen voor jobcoachopleidingen Versie 1.0 12 april 2012 Inhoudsopgave blz. Voorwoord 2 Algemeen -Visie 3 -Methodiek 4 Intake/assessment 5 Jobfinding 6 Coaching on the job 7 Definitielijst

Nadere informatie

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Inleiding Aandacht is een essentieel onderdeel in de zorg. Aandacht voor de patiënt en de zorgverlener vergroot de vitaliteit, de effectiviteit en de kwaliteit

Nadere informatie

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING Inleiding De door leidinggevenden gehanteerde stijlen van beïnvloeding kunnen grofweg in twee categorieën worden ingedeeld, te weten profileren en respecteren. Er zijn twee profilerende

Nadere informatie