College 5. Exoten, Zoogdieren, Wadvogels

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "College 5. Exoten, Zoogdieren, Wadvogels"

Transcriptie

1 College 5 Exoten, Zoogdieren, Wadvogels

2 Programma 8 oktober 2015 Introductie Wadbiologie, het wad geomorfologie 15 oktober 2015 Fytoplankton en zeegras 29 oktober 2015 Schelpdieren en borstelwormen, filteraars en biobouwers 5 november 2015 Wadvissen 12 november 2015 Zeehonden, bruinvissen, wadvogels, voedselaanbod en broeders 19 november 2015 Wad als tankstation op een internationale flyway 26 november 2015 Kwelders en kwelderherstel 3 december 2015 Gastdocent dr. M.Baptist, Waddenacademie

3 Een Japanse Zeepissebed (Exoten no. 14, nov. 2015) Verdringt harig spookkreeftje het wandelend geraamte? Nieuwsbrief Exoten no. 13 (aug. 2015) Nieuwe werkgroep 'invasieve exoten Waddenzee' (Bureau Waardenburg 2011)

4 Herkomst exoten: Ballastwater Mossel- en oesterkweek Aangroeisel op schepen Kunnen lokale soorten verdringen en daarmee ecosystemen verstoren Succesvolle exoten raken ingeburgerd (strandgaper), andere verdwijnen weer

5 Brakwaterpok Nieuw Zeelandse zeepok Japanse oester Japanse knotszakpijp Slingerzakpijp Japans bessenwier

6 Gewone zeehond: 1,50 ( ) 2 meter ( ), max 125 kilo - platte kop

7 Veel kleurvariatie, dieren worden max. 35 jaar

8 Grijze zeehond: lange snuit, 2,40 ( ) 3,80 m ( ), kilo

9 Leeftijd: max. 50 jaar

10 Geslachtsrijp: 3 6 jaar

11 Gewone zeehond: Voedsel: platvis en rondvis Heeft geprofiteerd van de afname van grote vispredatoren. Geboorteperiode: juni juli Verharingsperiode: augustus Tot 1960 door jacht gedecimeerd, daarna leverde PCB vervuiling grote problemen op en 2002: virusepidemie PDV Phocine Distemper Virus = zeehondenziektevirus (symptomen: ademproblemen, zenuw aantasting, koorts) 1988: 600 gewone zeehonden (totale populatie Waddenzee _ 2014: gewone zeehonden (is gelijk aan het geschatte aantal rond 1900 (op basis jacht statistieken)

12

13

14

15

16 Grijze zeehond, vanaf 1985 in de Waddenzee Herkomst: Engelse en Schotse kust, geen zelfstandige populatie in het Wad maar uitwisseling tussen gehele Waddenzee en Noordzee Voedsel: vooral vis, schelpdieren, vogels Geboorteperiode: december - januari Verharingsperiode: maart - april 1988: 300 grijze zeehonden 2014: 3364 grijze zeehonden (80 % totale Waddenzee)

17

18

19 Bruinvis geen vaste bewoner van het Wad

20 Kleinste dolfijn, max 2 meter, max 250 kilo

21 Toppredator: Menu: vis Wordt zelf gegeten door o.a. Grijze zeehond (onderzoek Imares 2014) Alleen rondtrekkende populatie in de Waddenzee

22 Rond 1950: vrijwel verdwenen Maart 2011: bruinvissen in de Nederlandse Noordzee (Imares) /5136-bruinvissen-duiken-weer-op.html

23 Figuur: Dichtheden van bruinvissen in maart 2011, NCP. De gekleurde hokjes geven het aantal bruinvissen per km2 weer. Blauwe lijnen geven de diepte aan. De afzonderlijke telgebieden zijn met groene lijnen aangegeven. Bron Geelhoed ea 2013

24 Camphuysen 2007

25

26

27 Bruinvissen blijven weg 21 april 2015: Er worden nauwelijks bruinvissen aangetroffen in de Noordzee voor de Nederlandse kust. Dat is uitzonderlijk, zegt IMARES-onderzoeker Mardik Leopold. Dienstverlening/Onderzoeksinstituten/imar es/show/bruinvissen-blijven-weg-1.htm

28

29 Wadvogels 1. Broedvogels en wintergasten 2. Soortindeling op basis van voedsel: 1. Littoraal dieet - voedsel zoeken op droogvallend wad 1. Scheldiereters 2. Wormeters 1. Marien of terrestrisch dieet - voedsel bestaat uit vis, zeegras of bijv. gras

30

31 Van der Jeugd 2014

32 Bergeend broed-,stand- en trekvogel

33

34 Voedsel: kleinere schelpdieren (wadslakje), wormen, slijkgarnaal, insecten

35 Belangrijkste voedselgebied: droogvallend wad

36 Aantal broedparen schommelt rond de 1650

37 Scholekster Dagelijkse dynamiek bepaald door het getij

38 Voedsel: kleinere schelpdieren, nonnetje, kokkel, mossel Achteruitgang scholeksters: Mossel- en kokkelvisserij Minder droogvallende mosselbanken (migratie naar het binnenland)

39

40 [Alterra-Rapport 1344/mei/2006]

41

42

43

44

45 Eidereend

46 Met jongen in een creche

47 Predatie jongen door zilvermeeuwen

48 Eidereend: Voedsel: grotere schelpdieren (mossel, kokkel, strandschelp ) Terugloop vanaf jaren 60: gechloreerde koolwaterstoffen Vanaf 90-er jaren groot voedseltekort - sterfte in 1999 / 2000 Verergerd door eten van strandkrabben die geïnfecteerd waren met darmparasieten (met name parasitaire wormen als Proficollis allmanii)

49

50

51

52 Bontbekplevier

53 Favoriet voedselzoekgebied: kust strook. Delen deze met trekvogels als drieteen- en krombekstrandloper

54 Voedsel: wormen, kleinere schelpdieren etc. Oogjager.

55 Kluut: kwelderbroeder, zoekt voedsel op het wad - tastjager

56

57 Voedsel: wormen, kleine kreeftachtigen, insecten 27 % landelijke populatie broedt rond de Waddenzee Afname heeft met name te maken met lagere begrazingsdruk kwelders (groeien dicht)

58 Tureluur: gemengd dieet (wormen, klewine kreeftachtigen, slakjes etc.)

59 Stabiele populatie m.u.v. de Dollard. Daar afname vanwege teruggang slikkreeftjes (Corophium).

60 Meeuwen Wadden gebied Zilvermeeuw Kleine mantelmeeuw Stormmeeuw

61 Nieuwkomer: Kokmeeuw

62 Voedsel kokmeeuw, kleine mantelmeeuw en zilvermeeuw: marien terrestrisch: van vis (kleine mantelmeeuw) tot afval

63 Oorzaak afname: concurrentie met Kleine mantelmeeuw

64 Stormmeeuw Voedsel: krabben, wormen, schelpdieren en buiten broedseizoen regenwormen

65 Sterns: Visdief en Grote stern Viseter

66 Grote stern: 15 cm grote vis Visdief: ruimere keus, vis en kreeftachtigen

67 Visdief: reproductie negatief beïnvloedt door verloren gaan nesten (stormvloeden) maar vooral door voedselgebrek (overschakelen van vettere vissoorten op krabben en garnalen)

68 Informatie: Jeugd, H.P. van der et al 2014 Geïntegreerde monitoring van vogels van de Nederlandse Waddenzee (Sovon) Stichting Rugvin - Imares - Onderzoeksinstituten/imares.htm Waddenvereniging (WadWeetjes en nieuwsbrief) Ecomare (Encyclopedie) Waddenschool -

69 Dank voor uw aandacht

College 6. Wad als tankstation op een internationale flyway

College 6. Wad als tankstation op een internationale flyway College 6 Wad als tankstation op een internationale flyway Programma 8 oktober 2015 Introductie Wadbiologie, het wad geomorfologie 15 oktober 2015 Fytoplankton en zeegras 29 oktober 2015 Schelpdieren en

Nadere informatie

De Waddenzee - Informatie

De Waddenzee - Informatie De Waddenzee - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 52. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. Informatie 1 De Waddenzee R

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2009 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Bijlage met informatie. 913-0191-a-GT-1-b De Waddenzee - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met

Nadere informatie

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 52. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken.

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 52. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. De Waddenzee Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 52. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. 2p 40 In de informatie worden biotische en

Nadere informatie

College 4. Wadvissen

College 4. Wadvissen College 4 Wadvissen Programma 8 oktober 2015 Introductie Wadbiologie, het wad geomorfologie 15 oktober 2015 Fytoplankton en zeegras 29 oktober 2015 Schelpdieren en borstelwormen, filteraars en biobouwers

Nadere informatie

Symposium Op reis op de Boschplaat, 30 mei 2017 Over (broed)vogels in veranderende landschappen

Symposium Op reis op de Boschplaat, 30 mei 2017 Over (broed)vogels in veranderende landschappen Symposium Op reis op de Boschplaat, 30 mei 2017 Over (broed)vogels in veranderende landschappen Kees Koffijberg Sovon Vogelonderzoek Nederland 2 / 23 Boschplaat op reis, 30.05.2017 Vogels zijn belangrijke

Nadere informatie

Wageningen IMARES. De rol van schelpdieronderzoek in een duurzame ontwikkeling van de Waddenzee. Pauline Kamermans

Wageningen IMARES. De rol van schelpdieronderzoek in een duurzame ontwikkeling van de Waddenzee. Pauline Kamermans De rol van schelpdieronderzoek in een duurzame ontwikkeling van de Waddenzee Pauline Kamermans is een samenwerkingsverband tussen Wageningen UR en TNO De rol van schelpdieronderzoek in een duurzame ontwikkeling

Nadere informatie

... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit?

... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit? ... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit? Samen voor een gezonde zee!... Stichting De Noordzee is de onafhankelijke natuur- en milieuorganisatie die zich inzet voor een duurzaam gebruik van de Noordzee en

Nadere informatie

informatie: vogels steltlopers: scholekster

informatie: vogels steltlopers: scholekster informatie: vogels steltlopers: scholekster Scholeksters danken hun naam aan het zwart-witte verenkleed. Ze worden ook wel bonte Piet genoemd, bont door hun veren en Piet naar het geluid dat ze maken.

Nadere informatie

Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ)

Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Doelstelling = Herkennen & begrijpen vogels (& vogelsporen) op het strand Indeling/opbouw STRANDVOGELS

Nadere informatie

Koloniebroedende pioniers. Dwergmeeuw Larus minutus

Koloniebroedende pioniers. Dwergmeeuw Larus minutus Groen: Werkzaamheden mogelijk. Oranje: Werkzaamheden mogelijk: ja, mits na overleg met ecoloog en eventuele mitigerende maatregelen. Rood: Werkzaamheden mogelijk: nee, tenzij toestemming van de ecoloog

Nadere informatie

MOSSELWAD ( ) Herstel en Duurzaam beheer Mosselbanken Waddenzee

MOSSELWAD ( ) Herstel en Duurzaam beheer Mosselbanken Waddenzee MOSSELWAD (2009 2014) Herstel en Duurzaam beheer Mosselbanken Waddenzee EUCC, The Coastal Union Wageningen IMARES Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-CEME) Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek

Nadere informatie

WIE EET WAT OP HET WAD

WIE EET WAT OP HET WAD Waddenzee De prachtige kleuren, de zilte geuren en de geluiden van de vele vogels, maken de Waddenzee voor veel mensen tot een geliefd gebied. Maar niet alleen mensen vinden het fijn om daar te zijn, voor

Nadere informatie

Wadden. Wat eet ik vanavond? Spelcircuit - quiz. VO onderbouw

Wadden. Wat eet ik vanavond? Spelcircuit - quiz. VO onderbouw Wadden VO onderbouw Wat eet ik vanavond? Spelcircuit - quiz Doel: Materialen: De leerlingen maken kennis met het wad, de dieren en planten die er leven en ondervinden wie wie eet. - Foto wadpierenhoopje

Nadere informatie

Wadkanovaren.nl pdf versie

Wadkanovaren.nl pdf versie De natuur op het wad Wadkanovaren.nl pdf versie Bijzonderheden over belangrijke natuurgebieden op het wad laatst bijgewerkt: 15-6-2015 Het wad is in de eerste plaats een natuurgebied. Maar de Waddenzee

Nadere informatie

Het g e h e i m van de w

Het g e h e i m van de w Lessenserie over een bijzonder natuurgebied 3 8 natuur- en Het g e h e i m van de w Mieke Bon De Waddenzee... Wadlopen, zeilen, zeehon- & Janneke Bakker den spotten, de eilanden ontdekken, een weekendje

Nadere informatie

Voedselweb van strand en zee

Voedselweb van strand en zee Spel Doel: Materialen: Groepsgrootte: Duur: De leerlingen leren zeedieren en planten (organismen) kennen en leren wie wie eet. - Voor elke leerling een kaart met een plaatje van een zeedier, of -plant

Nadere informatie

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2 Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VWO NATUUR EN MILIEU De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

3 Voedselweb van het wad

3 Voedselweb van het wad Spel Doel: De leerlingen leren dat verschillende waddieren en planten van elkaar afhankelijk zijn, doordat ze elkaar eten. Alle dieren en planten zijn met elkaar verbonden, in een voedselweb. Materialen:

Nadere informatie

Nationale Databank Flora en Fauna Uitvoerportaal

Nationale Databank Flora en Fauna Uitvoerportaal 160 records Middelpunt < 1km2 Middelpunt 1km2-5km2 Middelpunt > 5km2 Vlak schaal 1 : 5000 Zoekvraag Soort Soortgroep Wet en Beleid Periode Bronhouder Zoekgebied Alle Vaatplanten Vogels Zoogdieren Amfibieën

Nadere informatie

Onderwerp: Aanvraag vergunning Natuurbeschermingswet 1998 Handmatige kokkelvisserij in de Waddenzee

Onderwerp: Aanvraag vergunning Natuurbeschermingswet 1998 Handmatige kokkelvisserij in de Waddenzee Vereniging 'Op handkracht verder' de heer B.J. Keus Postbus 116 4400 AC Yerseke Leeuwarden, 3 augustus 2006 Verzonden, Ons kenmerk : 649112 Afdeling : Landelijk Gebied Telefoon : 058-2925024 / M. Flipse

Nadere informatie

Rijke Zee. Een bruisende toekomst voor de Waddenzee

Rijke Zee. Een bruisende toekomst voor de Waddenzee Rijke Zee Een bruisende toekomst voor de Waddenzee Coalitie Wadden Natuurlijk, januari 2009 Inleiding Wingebied of natuurgebied? Over de toekomst van de Waddenzee zijn stevige discussies gevoerd. Eind

Nadere informatie

8.5 Zilvermeeuw (Larus argentatus)

8.5 Zilvermeeuw (Larus argentatus) 8.5 Zilvermeeuw (Larus argentatus) 1. Status De zilvermeeuw is een vogelsoort als bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, Wnb, waarvoor een provinciale vrijstelling geldt. Deze vrijstelling betreft (op basis

Nadere informatie

Watervogels het ganse jaar waar te nemen.

Watervogels het ganse jaar waar te nemen. Watervogels het ganse jaar waar te nemen. AALSCHOVER Voedsel: zijn voedsel bestaat uit levende vis. Hij eet dagelijks zeker 500 gram vis. BERGEEND De aalscholver is 77 tot 94 cm lang. De vogel is vrijwel

Nadere informatie

Instandhoudingsdoelen Nederlandse Natura 2000- gebieden

Instandhoudingsdoelen Nederlandse Natura 2000- gebieden Bijlage C. Instandhoudingsdoelen Nederlandse Natura 2000- gebieden Waddenzee Habitat H1110A H1140A Permanent overstroomde zandbanken (getijdengebied) Slik- en zandplaten, (getijdengebied) Behoud oppervlakte

Nadere informatie

Het strand, kwallen en krabben

Het strand, kwallen en krabben Het strand, kwallen en krabben Eb en vloed Door de getijden en de invloed van wind en zee is het strand nooit even breed. Soms gebeurt het dat als je terugkomt van het zwemmen, het water wel heel dicht

Nadere informatie

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2 Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO NATUUR EN MILIEU De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

Nationaal Waterplan 4 alternatieven:

Nationaal Waterplan 4 alternatieven: Nadere detaillering zoekgebieden windparken op het NCP Nationaal Waterplan 4 alternatieven: 1. Borssele 2. Hollandse kust 3. Noorden van Wadden 4. IJmuiden Nadere detaillering zoekgebieden windparken op

Nadere informatie

De rustende grote meeuwen zijn deze keer niet op de parkeerplaats te vinden. Het ziet er heel verlaten uit.

De rustende grote meeuwen zijn deze keer niet op de parkeerplaats te vinden. Het ziet er heel verlaten uit. 14 december 2010 Ons traditionele eindejaar dagtripje naar Zeeland met een groepje (8 tal) vogelliefhebbers van IVN Oirschot vogelgroep. We vertrekken al in het donker om op tijd tussen de vogels te zitten

Nadere informatie

De functie van het Balgzand als hoogwatervluchtplaats voor wadvogels II. aantallen vogels en hun verspreiding tijdens hoogwater

De functie van het Balgzand als hoogwatervluchtplaats voor wadvogels II. aantallen vogels en hun verspreiding tijdens hoogwater De functie van het Balgzand als hoogwatervluchtplaats voor wadvogels II. aantallen vogels en hun verspreiding tijdens hoogwater Rapportage van onderzoek In opdracht van Rijkswaterstaat Directie Noord-Holland

Nadere informatie

Hoog en droog genoeg

Hoog en droog genoeg De Hooge Platen Hoog en droog genoeg Bij laag water strekt zich in de monding van de Westerschelde een gebied uit van 1800 ha slik en zandplaten: de Hooge Platen. Bij vloed verdwijnt het grotendeels in

Nadere informatie

Les met werkblad - biologie

Les met werkblad - biologie Les met werkblad - biologie Doel: Leerlingen hebben na de deze les een idee hoe het is om te wadlopen. Ze weten wat ze onderweg tegen kunnen komen. Materialen: - Werkblad 5: Wadlopen - Platte bak (minimaal

Nadere informatie

Haag - Rohrbeck. Luister naar de zee!

Haag - Rohrbeck. Luister naar de zee! Belangrijke informatie Dit product gebruikt drie batterijen van 1,5V (knoopcel batterijen van het type AG10/LR1130). Gebruik geen oude en nieuwe batterijen door elkaar. Plaats de nieuwe batterijen met

Nadere informatie

Mens, natuur & milieu

Mens, natuur & milieu Mens, natuur & milieu Lesbrief Biologie. In dit thema ga je aan de gang met opdrachten die gaan over de ontwikkelingen in het havengebied en de gevolgen voor natuur en milieu. Deze opdracht is een lesbrief

Nadere informatie

Dieren in de Noordzee

Dieren in de Noordzee Dieren in de Noordzee Dat zijn er een heleboel! De Noordzee zit bomvol planten en dieren! Als je gaat zwemmen in zee kom je al planten en dieren tegen die dicht bij de kust leven. Ga je verder de Noordzee

Nadere informatie

Een rijk wad bij Texel. Natuurvisie De Schorren en Vlakte van Kerken 2015-2033

Een rijk wad bij Texel. Natuurvisie De Schorren en Vlakte van Kerken 2015-2033 Een rijk wad bij Texel Natuurvisie De Schorren en Vlakte van Kerken 2015-2033 Inhoud Voorwoord 5 Samenvatting 6 1 De Waddenzee 9 1.1 Het Wadden-ecosysteem 9 Ontstaanswijze 10 Natuurlijke processen 11 Habitats

Nadere informatie

De betekenis van een zandbank voor Heist voor de avifauna

De betekenis van een zandbank voor Heist voor de avifauna De Zandbank te Heist, een boeiend fenomeen Seminarie Vrijdag 19 oktober 2007 De betekenis van een zandbank voor Heist voor de avifauna Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek Kliniekstraat 25, 1070 Brussel,

Nadere informatie

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 1 Ecosystemen en voedselketens. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Ecosysteem de Noordzee Voedselketens

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 1 Ecosystemen en voedselketens. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Ecosysteem de Noordzee Voedselketens Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 2 ALLES WAT LEEFT LES 1 Ecosystemen en voedselketens Deze les gaat over: Ecosysteem de Noordzee Voedselketens Bij dit thema horen ook: Les 2 Exoten in Nederland

Nadere informatie

Probleemstelling: Wat zijn de bedreigende factoren voor de vissen in de Waddenzee? En welke is de meest bedreigende?

Probleemstelling: Wat zijn de bedreigende factoren voor de vissen in de Waddenzee? En welke is de meest bedreigende? Klas: V5B/V5C Bio cluster 7/2 Datum: 21 05 2010 Namen v/d groep: Chris Klaver, Loes Klaver, Isabel Schilder en Lisanne van Dijk. Titel v/d opdracht: Visserij Omschrijving v/h onderwerp: Visserij in de

Nadere informatie

De Muy, De Slufter en Eierland

De Muy, De Slufter en Eierland Staatsbosbeheer T 030 6926111 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden De Muy, De Slufter en Eierland Duinen van Texel, door zeestromen, wind en mensen ontstaan Duinen van Texel Het noordelijke

Nadere informatie

Biobouwers Het fundament onder kustecosystemen. Tjisse van der Heide Radboud Universiteit Nijmegen & Rijksuniversiteit Groningen

Biobouwers Het fundament onder kustecosystemen. Tjisse van der Heide Radboud Universiteit Nijmegen & Rijksuniversiteit Groningen Biobouwers Het fundament onder kustecosystemen Tjisse van der Heide Radboud Universiteit Nijmegen & Rijksuniversiteit Groningen Een biobouwer is een organisme dat zijn omgeving sterk verandert Jones

Nadere informatie

Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport vogels en zeezoogdieren /2015 S. Lagerveld (IMARES)

Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport vogels en zeezoogdieren /2015 S. Lagerveld (IMARES) Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport vogels en zeezoogdieren - S. Lagerveld (IMARES) Deltares project 1205045-000 IMARES project 4303103201 Deltares, 2015 IMARES WAGENINGEN~ Deltares

Nadere informatie

Kleine Zwaan. Reuzenstern

Kleine Zwaan. Reuzenstern Kleine Zwaan De kleine zwaan is ondanks de naam een grote vogel, maar toch duidelijk kleiner dan enkele veiwante soorten zoals de knobbelzwaan en de wilde zwaan. Met name de laatste vertoont sterke gelijkenis

Nadere informatie

Reviewdocument Programmaplan Naar een Rijke Waddenzee 2015-2018. Voedselweb & Biobouwers Versie tafels _15.02.10

Reviewdocument Programmaplan Naar een Rijke Waddenzee 2015-2018. Voedselweb & Biobouwers Versie tafels _15.02.10 Reviewdocument Programmaplan Naar een Rijke Waddenzee 2015-2018 Voedselweb & Biobouwers Versie tafels _15.02.10 0. Inleiding In 2010 stelden de samenwerkende partners van het Programma naar een rijke Waddenzee

Nadere informatie

Het belang van Griend voor de Waddenzee A&W-rapport 2088

Het belang van Griend voor de Waddenzee A&W-rapport 2088 Het belang van Griend voor de Waddenzee A&W-rapport 2088 in opdracht van Het belang van Griend voor de Waddenzee A&W-rapport 2088 A. Brenninkmeijer E. van der Zee Foto Voorplaat Griend in 2010, luchtfoto

Nadere informatie

Kreeftachtigen hebben meestal kleine ogen, waar ze maar weinig mee zien. Ze kunnen wel bijzonder goed ruiken.

Kreeftachtigen hebben meestal kleine ogen, waar ze maar weinig mee zien. Ze kunnen wel bijzonder goed ruiken. Kreeftachtigen Er zijn veel verschillende soorten kreeftachtigen. Van ieder soort leven er vaak zeer grote aantallen in zee. Kreeftachtigen zijn bijvoorbeeld de roeipootkreeftjes, de zeepissebedden en

Nadere informatie

Vogels in de projectgebieden van het programma Rust voor Vogels Ruimte voor Mensen: overzicht van aantallen en trends tot en met 2014

Vogels in de projectgebieden van het programma Rust voor Vogels Ruimte voor Mensen: overzicht van aantallen en trends tot en met 2014 Koffijberg K. &van den Bremer L. Vogels in de projectgebieden van het programma Rust voor Vogels Ruimte voor Mensen In opdracht van: Sovon Vogelonderzoek Nederland E info@sovon.nl I www.sovon.nl Sovon-rapport

Nadere informatie

meeuwen in het duin meeuwen in de stad Frits van der Sluis

meeuwen in het duin meeuwen in de stad Frits van der Sluis meeuwen in het duin meeuwen in de stad Frits van der Sluis Leiden aan zee meeuwen in Nederland (1998 2000) zilvermeeuw kleine mantelmeeuw meeuwen in het Wassenaarse duin meeuwen in het Wassenaarse duin

Nadere informatie

Broedsucces van kenmerkende kustbroedvogels in de Waddenzee in mineur

Broedsucces van kenmerkende kustbroedvogels in de Waddenzee in mineur Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu Kees Koffijberg Sovon Vogelonderzoek Nederland Cor Smit IMARES Wageningen UR WOt-paper 25 november 2013 Broedsucces van kenmerkende kustbroedvogels in de Waddenzee

Nadere informatie

Voordelta Een bijzondere zee

Voordelta Een bijzondere zee Voordelta Een bijzondere zee Voordelta Een bijzondere zee Wist je dat de Voordelta, de zee voor de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden, een bijzonder natuurgebied is? Terwijl je geniet op het strand, gaan

Nadere informatie

Het zilvermeeuwenprobleem op Vlieland

Het zilvermeeuwenprobleem op Vlieland FEBRUARI 1959 JAARGANG 62, AFL. 2 NEDERLANDS TIJDSCHRIFT VOOR VELDBIOLOGIE OPGERICHT DOOR E. HEIMANS, J. JASPERS fr EN JAC. P. THI)SSE Het zilvermeeuwenprobleem op Vlieland Tijdens het broedseizoen van

Nadere informatie

Bijlage 2. NAM- EPE-S-HD december-2005-1 -

Bijlage 2. NAM- EPE-S-HD december-2005-1 - Bijlage 2 Monitoringplan behorend bij de vergunningaanvragen Natuurbeschermingswet 1998 met betrekking tot gaswinning vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen. 1. Inleiding Dit monitoringplan

Nadere informatie

Informatiekaart Uiterlijke kenmerken van de visdief

Informatiekaart Uiterlijke kenmerken van de visdief Informatiekaart Uiterlijke kenmerken van de visdief De visdief is een kleine stern. Sterns zijn zeevogels en familie van de meeuwen. Vogels zijn net als zoogdieren warmbloedig. Vogels gebruiken veren om

Nadere informatie

Eindexamen biologie pilot vwo I

Eindexamen biologie pilot vwo I Nonnetjes Op het strand langs de Noordzee en de Waddenzee kun je veel schelpen vinden van nonnetjes. Voor schelpenverzamelaars zijn ze interessant omdat ze in zoveel kleuren voorkomen: van rood, oranje

Nadere informatie

Veldrapportage vogelwaarnemingen bij drone-opnamen Koehoal-Westhoek

Veldrapportage vogelwaarnemingen bij drone-opnamen Koehoal-Westhoek Veldrapportage vogelwaarnemingen bij drone-opnamen Koehoal-Westhoek Ecosystemen Auteur: Martin J. Baptist DATUM 12 oktober 2015 Project: BwN Waddenzeehavens Koehoal Dit project ontving financiering van

Nadere informatie

Wadvogels op Ameland-Oost

Wadvogels op Ameland-Oost Wadvogels op Ameland-Oost Verandering van het aantal wadvogels op Ameland- Oost sinds het begin van de gaswinning in 1986 Marcel Kersten 1 Inhoudsopgave 1. Conclusies 3 2. Inleiding 4 3. Methode 5 4. Resultaten

Nadere informatie

The adaptive value of migrations for the bivalve Macoma balthica Hiddink, Johan Gerrit

The adaptive value of migrations for the bivalve Macoma balthica Hiddink, Johan Gerrit The adaptive value of migrations for the bivalve Macoma balthica Hiddink, Johan Gerrit IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it.

Nadere informatie

Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee

Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee Januari 2014 Contacten Josje Fens, Fens@waddenvereniging.nl, t. 0517 493 663 Luca van Duren, Luca.vanDuren@deltares.nl, t. 088 3358

Nadere informatie

Het streefbeeld voor 2030

Het streefbeeld voor 2030 STREEFBEELD 2030 Het streefbeeld voor 2030 In dit hoofdstuk schetsen we wat we in het Programma Naar een rijke Waddenzee als streefbeeld willen hanteren. Oftewel, wat wordt bedoeld wanneer we proberen

Nadere informatie

Duurzaam beheer van de Waddenzee

Duurzaam beheer van de Waddenzee Duurzaam beheer van de Waddenzee door een ecologische bril Katja Philippart Waddenacademie, Koninklijk NIOZ & Universiteit Utrecht Waddencafé, Hippolytushoef, 16 november 2015 Waddenzee In 2009 NL deel

Nadere informatie

GEWONE ZEEHOND. Huiler

GEWONE ZEEHOND. Huiler GEWONE ZEEHOND Huiler Je zou het bijna niet geloven, maar een gewone zeehond is een echt roofdier! De zeehond is met zijn gestroomlijnde lichaam, speciale neus en handige snorharen helemaal aangepast op

Nadere informatie

DE BRUINVIS. Kleinste walvisachtige van ons grootste natuurgebied, de Noordzee

DE BRUINVIS. Kleinste walvisachtige van ons grootste natuurgebied, de Noordzee DE BRUINVIS Kleinste walvisachtige van ons grootste natuurgebied, de Noordzee Bruinvis paspoort Lengte Gewicht Leeftijd Groepsgrootte 1-10 Voedsel vrouw ± 1,60 m man ± 1,45 m vrouw ± 60 kg man ± 50 kg

Nadere informatie

Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport vogels en zeezoogdieren /2016 Ir. S. Lagerveld (IMARES)

Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport vogels en zeezoogdieren /2016 Ir. S. Lagerveld (IMARES) Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport vogels en zeezoogdieren - Ir. S. Lagerveld (IMARES) 1205045-000 Deltares, 2016 IMARES WAGENINGEN~ Deltores Titel Opdrachtgever Rijkswaterstaat

Nadere informatie

De opvallendste waarnemingen uit de. Dollard zijn de hoge. kokmeeuwen (1602). Van deze 3 soorten. zijn dit de hoogste Januari-waarden

De opvallendste waarnemingen uit de. Dollard zijn de hoge. kokmeeuwen (1602). Van deze 3 soorten. zijn dit de hoogste Januari-waarden Kusttellingen Telling januari 1990 de Noordkust slechts 2 januariwaarnemingen bekend, van resp. 5 en 2 kanoeten. Zie verder tabel 3. Jan van t Hoff De opvallendste waarnemingen uit de Dollard zijn de hoge

Nadere informatie

Wat beweegt de Bruinvis? Mardik Leopold

Wat beweegt de Bruinvis? Mardik Leopold Wat beweegt de Bruinvis? Mardik Leopold IMARES This side of paradise, 30-08-2015, Haren Even voorstellen: een mini-walvis Voordelen van klein zijn: Ontlopen van competitie Hogere productie en dus reproductie

Nadere informatie

Vogels en windenergie offshore: vogels in de Passende Beoordelingen voor ronde 2 op het NCP. Sjoerd Dirksen.

Vogels en windenergie offshore: vogels in de Passende Beoordelingen voor ronde 2 op het NCP. Sjoerd Dirksen. Vogels en windenergie offshore: vogels in de Passende Beoordelingen voor ronde 2 op het NCP Sjoerd Dirksen s.dirksen@buwa.nl Vogels en windturbines - effecten? aanvaring: sterfte van vogels verstoring

Nadere informatie

OP REIS NAAR DE CAMARGUE

OP REIS NAAR DE CAMARGUE OP REIS NAAR DE CAMARGUE Deel 2 : MEEUWEN EN STELTLOPERS EN HUN BROEDECOLOGIE Van deze vogelgroep behoren 14 soorten tot de broedvogels van de Camargue : 9 meeuwachtigen : - Mediterrane Geelpootmeeuw Larus

Nadere informatie

Sleutelprocessen in een natuurlijke Waddenzee Han Olff & Theunis Piersma Rijksuniversiteit Groningen

Sleutelprocessen in een natuurlijke Waddenzee Han Olff & Theunis Piersma Rijksuniversiteit Groningen Sleutelprocessen in een natuurlijke Waddenzee Han Olff & Theunis Piersma Rijksuniversiteit Groningen Growth of the world human population over last 10,000 yrs Campbell & Reese 2008 Hoofdthema s Sleutelprocessen

Nadere informatie

Voedselweb van strand en zee

Voedselweb van strand en zee Spel Doel: Materialen: Groepsgrootte: Duur: De leerlingen leren dat verschillende zeedieren en planten van elkaar afhankelijk zijn, doordat ze elkaar eten. Alle dieren en planten zijn met elkaar verbonden,

Nadere informatie

Verslag startsymposium Waddensleutels

Verslag startsymposium Waddensleutels Verslag startsymposium Waddensleutels Blokhuispoort Leeuwarden, woensdag 20 oktober De dagvoorzitter Wilfred Alblas (Regiodirecteur Noord Vereniging Natuurmonumenten) heet de ongeveer 50 aanwezigen van

Nadere informatie

Eén jaar Zandmotor. Natuurontwikkelingen op een dynamisch stukje Nederland. Augustus 2012. Foto s en tekst: Leo Linnartz, ARK Natuurontwikkeling

Eén jaar Zandmotor. Natuurontwikkelingen op een dynamisch stukje Nederland. Augustus 2012. Foto s en tekst: Leo Linnartz, ARK Natuurontwikkeling Natuurontwikkelingen op een dynamisch stukje Nederland Augustus 2012 Foto s en tekst: Leo Linnartz, ARK Natuurontwikkeling Luchtfoto s: Joop van Houdt, Rijkswaterstaat Inleiding In juli 2011 was de Zandmotor

Nadere informatie

Zeezoogdieren in de Noordzee

Zeezoogdieren in de Noordzee Zeezoogdieren in de Noordzee Het natte gebied van de dierenambulance Den Helder Als dierenambulance houden we ons niet alleen bezig met de op het land en in de lucht levende dieren. De gemeente Den Helder

Nadere informatie

Wat kies jij voor de Waddenzee?

Wat kies jij voor de Waddenzee? Wat kies jij voor de Waddenzee? Marjolijn Christianen 1 Source: Esri, DigitalGlobe, GeoEye, i-cubed, Earthstar Geographics, CNES/Airbus DS, USDA, USGS, AEX, Getmapping, Aerogrid, IGN, IGP, swisstopo, and

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Bekendmaking aanwijzingsbesluiten Natura 2000 in het Waddengebied

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Bekendmaking aanwijzingsbesluiten Natura 2000 in het Waddengebied STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 38 25 februari 2009 Bekendmaking aanwijzingsbesluiten Natura 2000 in het Waddengebied De Minister van Landbouw, Natuur

Nadere informatie

Oosterschelde. Doeboekje

Oosterschelde. Doeboekje Oosterschelde Doeboekje Van: Doen Zwemmend Blaaswier Nodig: emmertje Op de blaadjes van het blaaswier zie je allemaal bolletjes. Deze zijn gevuld met lucht. Daardoor kan het blaaswier goed blijven drijven

Nadere informatie

Wadden Sea Fish Haven: Development agenda for fish in the Wadden Sea and overview of species

Wadden Sea Fish Haven: Development agenda for fish in the Wadden Sea and overview of species Vis in de Waddenzee Ontwikkelagenda voor vis in de Waddenzee en overzicht van soorten Wadden Sea Fish Haven: Development agenda for fish in the Wadden Sea and overview of species Inleiding De Waddenzee

Nadere informatie

NATUUR IN DE IJSSELDELTA

NATUUR IN DE IJSSELDELTA NATUUR IN DE IJSSELDELTA De Zwartkopmeeuw als nieuwe broedvogel door Henk Dorgelo Inleiding Sinds een paar jaar komt de zwartkopmeeuw niet alleen in het Zeeuwse Deltagebied als broedvogel voor, maar ook

Nadere informatie

CONCLUSIES. f. Er zijn geen aanwijzingen dat kokkelvisserij

CONCLUSIES. f. Er zijn geen aanwijzingen dat kokkelvisserij De eutrofiëring betreft een autonome ontwikkeling. Het is de verwachting dat de eutrofiëring nog wat verder zal teruglopen. Daarmee komt de draagkracht in de Waddenzee op termijn weer dicht bij de natuurlijke

Nadere informatie

DUURZAAM EN DYNAMISCH. Advies van de Beleidsadviesgroep EVA II inzake het toekomstig beleid voor de schelpdiervisserij

DUURZAAM EN DYNAMISCH. Advies van de Beleidsadviesgroep EVA II inzake het toekomstig beleid voor de schelpdiervisserij DUURZAAM EN DYNAMISCH Advies van de Beleidsadviesgroep EVA II inzake het toekomstig beleid voor de schelpdiervisserij Juni 2004 Inleiding De Beleidsadviesgroep EVA II (BAG) is in juni 2003 door minister

Nadere informatie

het strand, kwallen en krabben

het strand, kwallen en krabben het strand, kwallen en krabben eb en vloed Door de getijden en de invloed van de zee is het strand nooit even breed. Soms gebeurt het dat als je terugkomt van het zwemmen, het water wel heel dicht bij

Nadere informatie

Weidevogels en predatie: een literatuuroverzicht

Weidevogels en predatie: een literatuuroverzicht Weidevogels en predatie: een literatuuroverzicht Weidevogels en predatie: een literatuuroverzicht i o o o o o ii A&W-rapport 1448 o o o Weidevogels en predatie: een literatuuroverzicht iii Weidevogels

Nadere informatie

Klaverbank/ Botney Cut Experience IV

Klaverbank/ Botney Cut Experience IV Klaverbank/ Botney Cut Experience IV Do 27 sept 2012 (18:00) za 29 sept 2012 (ca 6.00u) vertrek en aankomst: haven van Lauwersoog Prijs: EUR 230,- Dit is de meest uitgebreide en spectaculaire zeetocht

Nadere informatie

Beweging van zeezoogdieren in de Noordzee

Beweging van zeezoogdieren in de Noordzee Beweging van zeezoogdieren in de Noordzee Geert Aarts In samenwerking met Sophie Brasseur, Roger Kirkwood, Peter Reijnders, Steve Geelhoed, Meike Scheidat en vele anderen... Waarom bewegen? Geert Aarts

Nadere informatie

Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en de Nederlandse kustwateren, januari 2003

Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en de Nederlandse kustwateren, januari 2003 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en de Nederlandse kustwateren, januari 23

Nadere informatie

Bij de brief van 10 januari 2006 hebben wij de ontvangst van uw aanvraag bevestigd.

Bij de brief van 10 januari 2006 hebben wij de ontvangst van uw aanvraag bevestigd. Comité Visserijdagen T.a.v.: dhr. P. Kwast Postbus 132 8860 AC HARLINGEN Leeuwarden, 14 april 2006 Verzonden, Ons kenmerk : 637552 Afdeling : Landelijk Gebied Telefoon : 058-2925042 / G. van der Burg Uw

Nadere informatie

Natura 2000-doelen in de Waddenzee Van instandhoudingsdoelstellingen naar opgaven voor natuurbescherming

Natura 2000-doelen in de Waddenzee Van instandhoudingsdoelstellingen naar opgaven voor natuurbescherming Natura 2000-doelen in de Waddenzee Van instandhoudingsdoelstellingen naar opgaven voor natuurbescherming Datum 2 november 2011 / actualisatie 2 december 2014 Status Eindrapport Colofon Uitgegeven door

Nadere informatie

Langjarige trends in aantallen wadvogels, in relatie tot de kokkelvisserij en het gevoerde beleid in deze

Langjarige trends in aantallen wadvogels, in relatie tot de kokkelvisserij en het gevoerde beleid in deze Langjarige trends in aantallen wadvogels, in relatie tot de kokkelvisserij en het gevoerde beleid in deze 2 Alterra-rapport 954 Langjarige trends in aantallen wadvogels, in relatie tot de kokkelvisserij

Nadere informatie

MODDERBAD. over de ecologie van het wad

MODDERBAD. over de ecologie van het wad MODDERBAD over de ecologie van het wad Katja Philippart Waddenacademie (bestuurslid, portfolio Ecologie) Koninklijk NIOZ (onderzoekleider, afdeling kustsystemen) Universiteit Utrecht (UHD, afdeling Fysische

Nadere informatie

Bijlage 11 Samenvatting waarneming van effecten door terreinbeheerders/toezichthouders

Bijlage 11 Samenvatting waarneming van effecten door terreinbeheerders/toezichthouders Bijlage 11 Samenvatting waarneming van effecten door terreinbeheerders/toezichthouders Staatsbosbeheer Staatsbosbeheer heeft een samenvattend rapport gepubliceerd over 4 jaar recreatie en natuur op het

Nadere informatie

Bewoners. Noordzee. Introductie. Als de Noordzee een paspoort zou hebben dan zou het er zo uitzien:

Bewoners. Noordzee. Introductie. Als de Noordzee een paspoort zou hebben dan zou het er zo uitzien: Gemiddelde: diepte 94 meter Oppervlak: 572.000 km2 Bodem: hoofdzakelijk zand Bewoners van de Noordzee Introductie Als de Noordzee een paspoort zou hebben dan zou het er zo uitzien: De Noordzee is natuurlijk

Nadere informatie

Grenzen verleggen in het Waddengebied. Maarten Hajer

Grenzen verleggen in het Waddengebied. Maarten Hajer Grenzen verleggen in het Waddengebied Maarten Hajer De Waddenzee versterken: ja, maar hoe? 2 Waar J.C. Bloem niet geldt 3 En dan: wat is natuur nog in dit land? Waddenzee van (inter)nationaal belang Grootste

Nadere informatie

Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Opmerking Voor het antwoord gisting mag ook één punt worden toegekend.

Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Opmerking Voor het antwoord gisting mag ook één punt worden toegekend. Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Thalassemie 1 B 2 B De anticonceptiepleister 3 B 4 A Gist 5 maximumscore 1 verbranding Opmerking Voor het antwoord

Nadere informatie

Balgzand 2014. Verslag broedvogels en HVP-tellingen Balgzand. Broedvogels Noordwesthoek Amstelmeer

Balgzand 2014. Verslag broedvogels en HVP-tellingen Balgzand. Broedvogels Noordwesthoek Amstelmeer Balgzand 2014 Verslag broedvogels en HVP-tellingen Balgzand Broedvogels Noordwesthoek Amstelmeer Balgzand 2014 Verslag broedvogels en resultaten HVP-tellingen Broedvogels Noordwesthoek Amstelmeer Roelf

Nadere informatie

Themadag Exoten, 2 december

Themadag Exoten, 2 december OPENHEID maakt KWETSBAAR Rob Leewis NCB Naturalis OF BIOLOGISCHE WEERSTAND??? STEL JEZELF OPEN OP EN JE WORDT KWETSBAAR CONCLUSIE: DAT MOET JE DUS ALLEEN DOEN ALS JE STERK (WEERBAAR) BENT Themadag Werkgroep

Nadere informatie

SOVON Vogelonderzoek Nederland R.L. Vogel Toernooiveld ED NIJMEGEN

SOVON Vogelonderzoek Nederland R.L. Vogel Toernooiveld ED NIJMEGEN > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag SOVON Vogelonderzoek Nederland R.L. Vogel Toernooiveld 1 6525 ED NIJMEGEN Postbus 19530 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 F 070 378 61 39 ffwet@rvo.nl

Nadere informatie

Trekvogels van de Waddenzee: inventarisatie van knelpunten langs de Oost-Atlantische trekroute A&W rapport 1621

Trekvogels van de Waddenzee: inventarisatie van knelpunten langs de Oost-Atlantische trekroute A&W rapport 1621 Trekvogels van de Waddenzee: inventarisatie van knelpunten langs de Oost-Atlantische trekroute A&W rapport 1621 L.W. Bruinzeel Foto Voorplaat Hendrik van Kampen L.W. Bruinzeel 2012 Trekvogels van de Waddenzee:

Nadere informatie

Aantallen Eidereenden in en rond het Waddengebied in januari en maart 2002

Aantallen Eidereenden in en rond het Waddengebied in januari en maart 2002 Aantallen Eidereenden in en rond het Waddengebied in januari en maart 2002 Aantallen Eidereenden in en rond het Waddengebied in januari en maart 2002 M.L. de Jong (Alterra-Texel) B.J. Ens (Alterra-Texel)

Nadere informatie

Protocol Oog voor het Wad

Protocol Oog voor het Wad Protocol Oog voor het Wad Inloggen Toegang loopt via www.oogvoorhetwad.nl. Eerst inloggen met Sovon PID code. Als je nog geen Sovon account hebt eerst registreren http://portal.sovon.nl/user/newuser Telgebied

Nadere informatie

Broedvogelmonitoring op Schiermonnikoog in 2013

Broedvogelmonitoring op Schiermonnikoog in 2013 R. Kleefstra Broedvogelmonitoring op Schiermonnikoog in 2013 Broedvogelmonitoring op Schiermonnikoog in 2013 Romke Kleefstra Sovon-rapport 2014/02 Sovon Vogelonderzoek Nederland E info@sovon.nl I www.sovon.nl

Nadere informatie

IMARES Wageningen UR. Nadere effectenanalyse Natura 2000-gebieden Waddenzee en Noordzeekustzone. Deelrapport cumulatie

IMARES Wageningen UR. Nadere effectenanalyse Natura 2000-gebieden Waddenzee en Noordzeekustzone. Deelrapport cumulatie Nadere effectenanalyse Natura 2000-gebieden Waddenzee en Noordzeekustzone Deelrapport cumulatie R.H. Jongbloed (IMARES), J.E. Tamis (IMARES) & B.J.H. Koolstra (ARCADIS) IMARES Rapport C174/11 ARCADIS Rapport

Nadere informatie