6.3 De waarde van afstemming

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "6.3 De waarde van afstemming"

Transcriptie

1 Netwerk van balanced score cards ondersteunt dialoog Het proces van afstemming tussen bedrijfsvoering en ICT is volgens de auteur van dit artikel vaak belangrijker dan het vervaardigen van een architectuur. Uit de bedrijfsarchitectuur moet een bedrijf een balanced score card afleiden en de bedrijfsdoelstellingen specifiek, meetbaar, acceptabel, realiseerbaar en tijdgebonden maken (smart). Hier hoort ook een plan-do-checkact-cyclus bij. Indicatoren van goede afstemming zijn de tijd tussen ontstaan van een behoefte en de realisering ervan en de tijd tussen beschikbaarheid van nieuwe technologie en het benutten van de voordelen ervan. Ook hiervoor kan een organisatie een balanced score card opstellen. Zo kan een netwerk van balanced score cards de relatie met het uiteindelijke bedrijfsdoel duidelijk maken en de dialoog tussen de business en ICT ondersteunen. Auteur: Drs. Walter Wittkamp is enterprise architecture consultant bij TheVisionWeb. thevisionweb.com.

2 Deel 6 Alignment Het is bijna gemeengoed dat organisaties alignment nastreven met een blauwdruk van de ICT zoals die op termijn de ideale ondersteuning van de bedrijfsvoering moet bieden. Er wordt dan gesproken over het migreren van de huidige naar de gewenste situatie waarbij zo n blauwdruk het ijkpunt is. Hoewel dit een valide manier van werken is, moet niet uit het oog verdwijnen dat het proces van afstemming tussen bedrijfsdoelen en ICT-doelen belangrijker is. Immers als dit proces niet leidt tot een goede dialoog tussen bedrijfsvoerders en informatiemanagers, worden verkeerde investeringen gedaan, kansen gemist en frustraties geboren (zie ook [Raadt 24]). Prestatie-indicatoren voor dit afstemmingsproces moeten duidelijk maken in hoeverre bedrijfsvoerders en informatiemanagers elkaar echt begrijpen, in hoeverre het bedrijfsvoeringbeleid en het ICT-beleid elkaar versterken en in hoeverre de bedrijfsvoerders en informatiemanagers het verander- en releasemanagement gezamenlijk bepalen. Prestatie-indicatoren worden vanuit het oogpunt van business intelligence steeds vaker gebruikt, maar er wordt nog weinig gebruik gemaakt van ICT-intelligence. Daar waar business intelligence informatie levert om beslissingen over de bedrijfsvoering te ondersteunen, ondersteunt informatie uit de ICT-intelligence het ICT-besluitvormingsproces. De achterstand van ICT-intelligence lijkt vooral een kwestie van tijd. Door de verzakelijking van de interne ICT-dienstverlening en door het uitbesteden van ICT-werkzaamheden moet al op basis van concrete feiten bestuurd worden. Idealiter leveren de business intelligence en ICT-intelligence gezamenlijk een set gegevens ter optimalisering van het afstemmingsproces. AFSTEMMINGSMODEL business business-strategie functionele integratie ICT ICT-strategie strategische intern domein geschiktheid extern domein specifieke competenties processen administratieve infrastructuur vaardigheden algemene competenties processen Indicatoren voor een succesvol afstemmingsproces kunnen worden afgeleid uit het model voor strategische alignment van Henderson en Venkatraman (figuur 1). Met dit afstemmingsmodel kan men duidelijk maken hoe de vier kwadranten gebruikt worden bij het re- businessscope ondernemingsbestuur technologiescope ICTinfrastructuur ICT-bestuur vaardigheden organisatie-infrastructuur en -processen ICT-infrastructuur en -processen strategische geschiktheid functionele integratie alignment over de dimensies heen Figuur 1 Model strategische alignment Henderson en Venkatraman 244 IT Beheer Jaarboek 24/25

3 Een bedrijfsdoelstelling om het aantal staffunctionarissen te reduceren is te realiseren door processen te standaardiseren en verder te automatiseren. Er wordt dan van linksboven naar linksonder en vervolgens naar rechts geredeneerd. Ook kan dit worden bereikt door uit te gaan van een best of breed ICT-oplossing waaraan de processen worden aangepast. De route door het model is dan met de klok mee. Het is belangrijk dat er altijd zowel met de klok mee als tegen de klok in wordt gedacht om een volledig beeld te krijgen van de mogelijkheden tot verandering. In dit voorbeeld betekent dat bijvoorbeeld aandacht voor de mogelijkheid om te standaardiseren (tegen de klok in) en het gebruik van ICT als hefboom om te standaardiseren (met de klok mee). aliseren van de bedrijfsdoelstellingen. Daarbij is het van belang om verschillende routes door het model te beschouwen (zie kader). Tussen de kwadranten van dit model zijn verschillende verbanden te leggen. De linkerhelft van het model representeert de primaire bedrijfsvoering. Externe factoren bepalen welke bedrijfsmatige veranderingen gewenst zijn. De rechterkant van het model laat zien welke ICT-processen er zijn. Hier bepalen externe factoren vooral welke mogelijkheden er zijn die als hefboom voor verbeteringen kunnen leiden (zoals nieuwe technologieën, leveranciersbeleid, best practices). De onderkant van het model laat zien welke interne processen zijn geïmplementeerd om de bedrijfsvoering uit te voeren, welke vaardigheden nodig zijn en hoe de bedrijfsvoering beheerst wordt (Isosystemen, Itil). De linker- en rechterkant van het model gaan direct over het afstemmen van de bedrijfsmatige wensen en technologische mogelijkheden, vraag en aanbod. Maar daarnaast bepaalt het rechter ondervlak de kwaliteit van de afstemming. Want de ICT-infrastructuur moet zijn ingericht om te voldoen aan de wensen vanuit de bedrijfsvoering. In hoeverre dit het geval is hangt af van de kwaliteit van de ICT-doelarchitectuur en de mate waarin deze doelarchitectuur is bereikt of bereikt kan worden. Hoe sneller gereageerd kan worden op veranderingen hoe eerder de bedrijfsmatige voordelen zijn gerealiseerd. En hoe beter de doelarchitectuur is gerealiseerd, hoe minder verandering nodig is. Het uitgangspunt van Maes e.a. [Maes 2] is dat de afstemming een issue is dat zowel met management als met ontwerpen te maken heeft. Alignment definieert hij dan ook, vrij vertaald, als het continue proces, van bewust en coherent met elkaar in relatie brengen van alle componenten van de bedrijf-ictrelatie, waarbij management- en ontwerpsubprocessen zijn te onderscheiden. In hun ogen wordt alignment dus bereikt door de bedrijfsstrategie en -architectuur voortdurend af te stemmen met de it-strategie en -architectuur. Zie ook [Huibers 24] in Informatie. DRIE HOOFDASPECTEN Er zijn drie hoofdaspecten indicatief voor een goede afstemming. Ten eerste is dit de mate waarin men elkaar begrijpt en kan anticiperen op veranderingen. Indicatief hierbij is de voorspelbaarheid van de wensen vanuit de bedrijfsstrategie. Dit kan uitgedrukt worden in het vermogen expliciete bedrijfsstrategieën vast te stellen voor mogelijke externe verstoringen. Het tweede hoofdaspect dat een afstemming aangeeft is begrip voor de mogelijke bedrijfsstrategieën, gecombineerd met kennis van de technologische ontwikkelingen. Dit leidt tot de mogelijkheid om de toegevoegde waarde van nieuwe technologie vast te stellen. Indicatief hierbij is de kwaliteit van de technologische kennis in relatie tot de bedrijfsdoelstellingen. Het derde hoofdaspect, dat bestaat uit de doelarchitectuur en de implementatiesnelheid van de ICT-ondersteuning, is bepalend voor het afgestemd zijn en blijven van de bedrijfsvoering en de ICT. Voor de normering van de architectuur en implementatiesnelheid zijn al veel onderzoeken uitgevoerd. Praktische toepassingen als het Architecture Maturity Assessment IT Beheer Jaarboek 24/25 245

4 Deel 6 Alignment van de MetaGroup [MetaGroup 2] en FunctiePuntAnalyse-methodieken zijn voorhanden. Door te verbeteren op deze drie aspecten, wordt uiteindelijk een lagere total cost of ownership (tco) van de totale ICT bereikt. De ICT-tco van werkplekken, bedrijfsonderdelen, functiegebieden en systemen kan als uiteindelijke indicator beschouwd worden in vergelijking met andere bedrijven. Een barrière voor de afstemming is vaak het onvermogen om de intenties van de bedrijfsstrategie goed over te dragen naar ICTorganisaties en vice versa Meetbaar kwaliteitsniveau ICT Strategische koersaanpassingen kunnen op voorhand in scenario s worden berekend. Bijvoorbeeld het effect van de economische veranderingen op de marktpositie. De kans van optreden en de verwachte impact op het ICTdomein bepalen of er ICT-scenario s voor worden opgesteld. Deze ICT-scenario s laten zien in hoeverre de ICT-mogelijkheden afdoende zijn. De bedrijfsvoering is in strategische keuzes te vangen die te maken hebben met het krachtenspel tussen concurrenten, leveranciers en klanten en door de mogelijkheid van nieuwe aanbieders of vervangende producten [Potter 198]. Er zijn twee dominante strategische aanpassingen, externe aanpassingen die leiden tot verschuivingen in de keten, en interne aanpassingen die leiden tot verdere effectiviteit en efficiëntie. De externe aanpassingen kunnen nieuwe producten zijn of markten, allianties, overnames. Deze aanpassingen kunnen zowel voorwaarts naar de klanten toe als achterwaarts naar de leveranciers toe in de keten plaatsvinden. Externe aanpassingen kunnen ook bestaan uit een focus op kerntaken, het afstoten van onderdelen of het uitbesteden van ondersteunende taken. Interne aanpassingen kunnen ontstaan door onderzoek naar besparingen op ICT, of door een studie naar hoe ICT het bedrijf verder vooruit helpt. SCENARIO S Het anticiperen op scenario s komt het rendement van ICT-investeringen ten goede. Het gaat hierbij niet alleen om absolute uitspraken, maar om inschattingen die de waarschijnlijkheid van strategische ontwikkelingen kwantificeren. Hier helpt de business intelligence om trends te signaleren en de bedrijfsvoering te vergelijken met andere organisaties (benchmarken). Als ketenintegratie een mogelijke strategie is, kan het ICTdomein zich daar al op voorbereiden, bijvoorbeeld door een flexibelere inrichting. Van elk ICT-plan kan, op basis van normen uit de architectuur, vastgesteld worden hoe het de flexibiliteit van de bedrijfsvoering ondersteunt. Dit leidt dan bijvoorbeeld tot investeringen in verdere modularisering van de ICT (bijvoorbeeld middleware), standaardisatie van externe koppelingen, het ontkoppelen van medewerkers met locaties en afdelingen, invoeren van functiegebonden naast persoonsgebonden accounts (enterprise authorisation, meta-directory), procesmanagement, et cetera. Investeringen in deze zaken kunnen vaak niet worden gefinancierd vanuit een enkel actueel probleem. De business case moet komen uit een op de bedrijfsdoelstellingen gefundeerde integrale keuze. De mogelijke wensen van de bedrijfsvoering moeten in de bedrijfsarchitectuur staan. Hierin staan strategische keuzemogelijkheden, gekwantificeerd met een waarschijnlijkheidspercentage. Zo kan worden beschreven wat de bedrijfsambities zijn als real time bedrijf, wat de gewenste mate van adaptiviteit is en met welke vergelijkbare bedrijven men wil benchmarken. Uit de bedrijfsarchitectuur zou dan ook een balanced score card moeten kunnen worden afgeleid. De uitdaging is namelijk om de bedrijfsdoelstellingen smart (specifiek, meetbaar, acceptabel, realiseerbaar en tijdgebonden) te beschrijven, zodanig dat de lange termijnverwachtingen uit de be- 246 IT Beheer Jaarboek 24/25

5 drijfsarchitectuur expliciet zijn. Pas dan vormen ze een bruikbaar referentiekader voor de planvorming over het ICT-domein. En dan kan ook duidelijk worden of het kwaliteitsniveau van de ICT blijft voldoen aan de eisen vanuit de bedrijfsvoering. Er moet vervolgens ook een plan-do-check-actcyclus worden ingericht om de benodigde ICT-kwaliteiten te monitoren en bij te sturen. Dit geeft de borging aan de aansluiting van het ICT-domein op de bedrijfsvoering. Zo kan de ICT-ondersteuning ook beter worden gezien als een belangrijke productiefactor. Wat inzichtelijk moet zijn, is hoe de verschillende delen van de ICT-ondersteuning presteren en wat de verwevenheid van de ICT-ondersteuning met de bedrijfsvoering is en zou kunnen zijn. Met vergelijkingsonderzoeken kunnen de prestaties worden beoordeeld en verbeterprogramma s worden opgesteld. Een van de bekendste best practices hiervoor is Cobit (Control objectives for information related technologies). Nieuwe technologie Een ander indicatief punt voor de afstemming tussen bedrijfsvoering en ICT is de mate waarin men in staat is de juiste keuzes te maken voor nieuwe technologieën. Dit is lastig te beoordelen als we ons realiseren dat de dynamiek in de bedrijfsvoering zelden in lijn verloopt met de dynamiek in het beschikbaar komen van nieuwe ICT-mogelijkheden. Een voorbeeld hiervan is dat in de afgelopen jaren van hoogconjunctuur vaak gekozen is om processen sterk te standaardiseren en in te richten vanuit een efficiëntiestreven. De implementatiekosten en tijdsduur van dit soort (vaak erp-)trajecten vielen vaak tegen, maar er leken duidelijke baten in het vooruitzicht. Groei van de onderneming was het centrale thema, de investeringen zouden zeker met doorgaande omzetverhoging makkelijk worden terugverdiend. Denken volgens economics of scale was het voornaamste paradigma. Maar in de huidige laagconjunctuur blijkt dat bedrijven vaak juist heel flexibel moeten zijn om hun marktaandeel te behouden. De grote standaardoplossingen kunnen dan behoorlijk in de weg zitten. Dit lijkt typisch een geval van jammer, maar niets aan te doen. In de tijd dat de beslissing werd genomen, waren er misschien geen alternatieven. Maar was het toentertijd een juiste keuze? Dit kan terugkijkend bepaald worden met een analyse van het toen gehanteerde besluitvormingsproces. Is er toen een duidelijke risicoanalyse uitgevoerd waarbij het scenario-instrument gebruikt is? Als dat het geval was, mag je verwachten dat voorzieningen zijn ingebouwd die anticipeerden op de huidige situatie. Naast de inschatting van de bedrijfsmatige bedrijfsvoering business intelligence strategie ICT voorwaartse ketenintegratie (directe nieuwe afzetkanalen) 5 jaar: 5% achterwaartse ketendesintegratie (delen productie outsourcen) 5 jaar: 5% groei door overnames 5 jaar: 5% uitbesteding delen ICT 5 jaar: 5% kostenverlaging 25% 5 jaar: 5% ICT intelligence EAI-concepten servicegerichte architectuur open-sourcesoftware connectiviteit Figuur 2 Relevantie ICT voor bedrijfsvoering IT Beheer Jaarboek 24/25 247

6 Deel 6 Alignment ontwikkelingen moet er ook een inschatting zijn gemaakt van de technologische ontwikkelingen. Een ICT-investeringsscenario kan bijvoorbeeld ingaan op mogelijkheden die voortkomen uit integratieoplossingen (concepten uit de enterprise application integration en servicegeoriënteerde architecturen), uit ontwikkelingen rondom opensourcesoftware en uit connectiviteit (iedereen 24x7 on-line). Door de relevantie van ICT-ontwikkelingen voor bedrijfsvoeringsintenties in te schatten, ontstaan al eenvoudige besturingsmiddelen (zie figuur 2). Omdat hiermee wordt getoond welk voordeel nieuwe technologieën voor de bedrijfsvoering kunnen opleveren, zou dit op de agenda van het overleg tussen bedrijfsvoering en ICT moeten staan. Architectuur en implementatieduur Naast de voorspelbaarheid van de bedrijfsstrategie en de mate waarin ICT-ontwikkelingen beoordeeld kunnen worden, is er nog een derde aspect dat relevant is voor de afstemming tussen bedrijfsvoering en ICT. Dat is de architectuur en implementatieduur van de ICT-ondersteuning. Architectuur en implementatieduur zijn sterk verbonden, want de mate waarin de doelarchitectuur is bereikt, wordt bepaald door de snelheid waarmee de architectuuroplossingen beschikbaar komen. De doelarchitectuur wordt steeds aangepast aan de wensen vanuit de bedrijfsvoering. Deze dynamiek wordt getemperd naarmate de bedrijfsstrategie beter voorspelbaar is. Architectuurdenken moet dan echt een deel zijn van de organisatiecultuur. Als een organisatie zich makkelijk kan aanpassen aan een gewijzigde omstandigheid, is dat absoluut een indicatie van goede bedrijfsvoering. De tijd tussen het ontstaan van een behoefte en de invulling ervan moet zo kort mogelijk zijn. Hetzelfde geldt voor de tijd tussen het beschikbaar komen van een nieuwe technologie en het benutten van de voordelen ervan. Prestatie-indicatoren voor deze ontwikkeltijd kunnen worden opgesteld met de balanced score card. Organisaties moeten dan streven naar een netwerk van balanced score cards waarin steeds de relatie tot de belangrijkste score card kan worden gelegd. En dat is de score card voor de hele organisatie. Het denken in termen van scenario s biedt betere indicatoren om voorbereid te zijn op mogelijke externe verstoringen. In figuur 3 is een voorbeeld opgenomen van een balanced score card voor een interne ICT-organisatie. On- financieel zijn onze kosten competitief? kunnen we toegevoegde waarde laten zien van adviesdiensten? klanten wat vinden onze klanten belangrijk? hoe zien onze klanten ons? is duidelijk wat het strategische belang van ICT is? visie en strategie verbeter toegevoegde waarde door afstemming met bedrijfsvoering innovatie en groei staat onze persoonlijke en professionele ontwikkeling in dienst van onze klanten? interne processen hoe verbeteren we interne verkoop, service en operationele processen? wat is de rol in de keten en zijn de processen daarop afgestemd? sluiten we de plan do check act-cirkel? Figuur 3 Voorbeeld van een balanced score card interne ICT-organisatie 248 IT Beheer Jaarboek 24/25

7 derliggende afdelingen maken ook een score card waardoor er steeds concretere managementaandacht kan worden belegd. Belangrijk in deze systematiek is de aandacht voor interne en externe klanten. Door dit ketendenken op verschillende organieke niveaus in de score cards te herhalen worden de afstemmingsindicatoren met elkaar in verband gebracht. Business intelligence en ICTintelligence vormen dan één kennisraamwerk waaraan alle bedrijfsbeslissingen kunnen worden getoetst. Subdoelen kunnen zo herleid worden tot bedrijfsdoelen. AFSTEMMING De afstemming tussen bedrijfsvoering en ICT kan maar beperkt worden ondervangen in een enterprisearchitectuur of informatieblauwdruk. Dit komt doordat juist de dynamiek van verandering zich moeilijk laat vastleggen in een blauwdruk voor de lange termijn. Daarom is het proces om afstemming tussen bedrijfsvoering en ICT te realiseren vaak belangrijker dan het vervaardigen van een bestemmingsplan, blauwdruk of architectuur. De vorderingen in het afstemmingsproces kun je meten met indicatoren afgeleid van een netwerk van balanced score cards. Het wordt dan mogelijk om te sturen op continue verbetering. De voorspelbaarheid van de bedrijfsstrategie, de beoordeling van nieuwe technologie en de implementatiesnelheid van de ICT-ondersteuning leveren bepalende indicatoren voor het afgestemd zijn en blijven van de bedrijfsvoering en de ICT. Een barrière voor de afstemming is vaak het onvermogen om de intenties van de bedrijfsstrategie goed over te dragen naar ICT-organisaties en vice versa. De bedrijfsvoerders en ICT ers moeten het daarom gezamenlijk eens worden over richtlijnen waarmee ze in dialoog blijven. Het gebruik van score cards en ICT-bedrijfsvoeringsmatrices ondersteunt de dialoog. De richtlijnen moeten ingaan op methoden om bedrijfsmatige en technologische ontwikkelingen vast te leggen en op hoe de besluitvorming werkt. Deze richtlijnen vormen een collectieve beschrijving van de informatievoorzieningkaders waarmee een organisatie zijn doelen wil bereiken. LITERATUUR Henderson, J.C., & N. Venkatraman, Strategic alignment: a model for organizational transformation through information technology. In Transforming organizations. Kochan, T.A., & M. Useem (eds.). [Huibers 24] Huibers, T., M. Kooper, K. Manschot & A. Shahim, Flexibiliteit sleutelfactor in alignmentproces. In Informatie, januari-februari 24, Ten Hagen & Stam, 24. [Maes 2] Maes, R., Rijsenbrij, D. e.a., Redefining business-it alignment through a unified framework. (White paper), mei 2. [MetaGroup 2] Metagroup Archtecture Maturity Model, [Porter 198] Porter, M.E., Competitive strategy: techniques for analyzing industries and competitors. [Raadt 24] Raadt, B. van der, e.a., Stromen in Architectuurdenken. In Informatie, januari-februari 24, Ten Hagen & Stam, 24. Scenariodenken, zie 11/stop.html. NOOT 1 Dit artikel is eerder verschenen in het maandblad Informatie, nr. 3/24. IT Beheer Jaarboek 24/25 249

Integratie. Flexibiliteit sleutelfactor in alignmentproces. Theo Huibers, Michiel Kooper, Kathelijn Manschot en Abbas Shahim

Integratie. Flexibiliteit sleutelfactor in alignmentproces. Theo Huibers, Michiel Kooper, Kathelijn Manschot en Abbas Shahim Integratie Flexibiliteit sleutelfactor in alignmentproces Theo Huibers, Michiel Kooper, Kathelijn Manschot en Abbas Shahim Flexibiliteit sleutelfactor in alignmentproces Businessmodel brengt dialoog tussen

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

Het Negenvlaksmodel. Het Negenvlaksmodel - 05-10-2011 Door Wim - Welkom op ITpedia - http://www.itpedia.nl. door Wim - 05-10-2011

Het Negenvlaksmodel. Het Negenvlaksmodel - 05-10-2011 Door Wim - Welkom op ITpedia - http://www.itpedia.nl. door Wim - 05-10-2011 Het Negenvlaksmodel door Wim - 05-10-2011 http://www.itpedia.nl/2011/05/10/het-negenvlaksmodel/ Informatiemanagementprocessen zijn in meerdere referentiemodellen beschreven. In onderstaande figuur is het

Nadere informatie

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven?

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Begrippen ICT-strategie ICT-besturing Toekomst van IM NGI, 7 april 2014 Generiek model voor informatiemanagement Bedrijfs- Informatie- ICTdomein domein

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Even voorstellen: M&I/Partners 2. ICT in de zorg:

Nadere informatie

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij Workshop Proces- en informatiemanagement Feike Verweij + Voorstellen Feike Verweij Achtergrond KUN Planologie / Beleidswetenschappen Marktonderzoek & ICT Business Consultant Centric Woningcorporaties HC&H

Nadere informatie

Antwoordmodel. Meerkeuzevragen (40 punten)

Antwoordmodel. Meerkeuzevragen (40 punten) Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Bollen, L. en Vluggen, M (2012). Informatiemanagement.

Nadere informatie

Meerwaarde van ICT leidt tot vernieuwing en besparing D.M. Koen, C.J. Verhoeven en W. Wittkamp

Meerwaarde van ICT leidt tot vernieuwing en besparing D.M. Koen, C.J. Verhoeven en W. Wittkamp Meerwaarde van ICT leidt tot vernieuwing en besparing D.M. Koen, C.J. Verhoeven en W. Wittkamp Organisaties - zowel privaat als publiek - vragen zich steeds meer af welke meerwaarde ICT te bieden heeft.

Nadere informatie

De zachte factoren van business IT alignment. Hemke Havinga 12 maart 2013

De zachte factoren van business IT alignment. Hemke Havinga 12 maart 2013 De zachte factoren van business IT alignment Hemke Havinga 12 maart 2013 Hemke Havinga RE RA MMI Auditmanager Auditdienst Rijk (ADR) h.b.p.havinga@minfin.nl 06 5569 2781 Inhoud Wat is Business-IT alignment

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Een framework voor applicatiebeheer

Een framework voor applicatiebeheer Een framework voor applicatie Mark Smalley ASL-Foundation www.aslfoundation.org SPIder, Utrecht, 10 juni 2003 Agenda Positionering applicatie Wat is ASL Waarom ASL Hoe ziet ASL eruit Samenwerking domeinen

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie?

Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie? Discussieforum Productie Rapportering Deel uw ervaringen en leer uit die van anderen! Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie? Johannes Cottyn, XiaK-UGent Doelstelling van de presentatie

Nadere informatie

Waar staat u met uw internalisering van Ketensamenwerking?

Waar staat u met uw internalisering van Ketensamenwerking? Supply Chain Excellence Maturity Model Waar staat u met uw internalisering van Ketensamenwerking? Prof.dr. Jack AA van der Veen EVO Leerstoel Supply Chain Management Nyenrode Business Universiteit Lunchbijeenkomst

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden De nieuwe generatie E-HRM systemen onderscheidt zich niet alleen door gebruikersgemak

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Geef handen en voeten aan performance management

Geef handen en voeten aan performance management Geef handen en voeten aan performance management De laatste jaren is het maken van concrete afspraken over de ICT-serviceverlening steeds belangrijker geworden. Belangrijke oorzaken hiervoor zijn onder

Nadere informatie

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht.

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. Vormen van outsourcing In praktijk zien we verschillende vormen van outsourcing die we verder niet toelichten

Nadere informatie

De waarde van IT Security

De waarde van IT Security De waarde van IT Security Studenten: Afstudeerbegeleider: Bedrijfscoach: Examencommissie: Auke Geerts en Geert Waardenburg Drs. R.C. Christiaanse RA Drs. E.P. Rutkens RE Prof. dr. Ir. R. Paans RE en P.

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

De waarde van de IT-organisatie: meetbaar of niet?

De waarde van de IT-organisatie: meetbaar of niet? De waarde van de IT-organisatie: meetbaar of niet? Quintica BV Marconibaan 10b 3439 MS Nieuwegein Tel: 030 630 10 52 Fax: 030 630 13 43 www.quintica.nl info@quintica.nl Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3

Nadere informatie

Versterk uw focus op vastgoed met ICT

Versterk uw focus op vastgoed met ICT Versterk uw focus op vastgoed met ICT Johan André de la Porte Real Estate IT September 2012 Voorwoord De wereld van het vastgoed staat onder druk en verandert in hoog tempo. Uit onderzoek dat in samenwerking

Nadere informatie

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Een toepassing van het Amsterdams Informatiemanagement Model (AIM-model) Th. J.G. Thiadens c.s. Het Amsterdams Informatiemodel (AIM) ofwel het AIM-model

Nadere informatie

Information Management Control Get Across By Doing It: Praktijkcase WSHD

Information Management Control Get Across By Doing It: Praktijkcase WSHD Information Management Control Get Across By Doing It: Praktijkcase WSHD Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Agenda Introductie Probleemstelling Gekozen aanpak in relatie tot AMC Implementatie

Nadere informatie

Informatiemanagement. Rob Poels

Informatiemanagement. Rob Poels Informatiemanagement Rob Poels Informatiemanagement Hoe kun je vanuit management perspectief ICT voor je laten werken? Subsetvragen Waarom het boek van Boonstra? Hoe zorg je ervoor dat een plan van aanpak

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 7 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Onderzoek naar het effect van de Novius Architectuur Academy Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Door met meerdere collega s deel te nemen aan een opleiding voor bedrijfsarchitecten, werden mooie

Nadere informatie

outsourcing Capabilities sleutel tot het verbeteren van de prestaties van Viewpoint sourcing

outsourcing Capabilities sleutel tot het verbeteren van de prestaties van Viewpoint sourcing Viewpoint sourcing Capabilities sleutel tot het verbeteren van de prestaties van outsourcing Eind vorig jaar publiceerde Carnegie Mellon University het esourcing Capability Maturity Model (escm) voor klantorganisaties.

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

THIS is IT! Kadaster en Sourcing Stella Kuin & Robert Schotman 3 februari 2011

THIS is IT! Kadaster en Sourcing Stella Kuin & Robert Schotman 3 februari 2011 THIS is IT! Kadaster en Sourcing Stella Kuin & Robert Schotman 3 februari 2011 Agenda : Kadaster en Sourcing Proces Sourcing strategie Meerjaren Beleidsplan Kadaster Verkaveling HR aspecten Marktconsultatie

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; "Een lange aanloop

Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; Een lange aanloop Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; "Een lange aanloop Marto Boes The Outsourcing Day 30-10-2012 I-Kadaster ICT-ontwikkelingen Automatische verwerking van aktegegevens Kadastrale gebieden tbv WKPB

Nadere informatie

De juiste requirements juist

De juiste requirements juist De juiste requirements juist Een voorwaarde voor succesvolle applicatie ontwikkeling Arno van Herk Managing partner Synergio B.V. a.van.herk@synergio.nl 2011 Een brug naar onze presentatie Uniface is Compuware's

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie

Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie Quadrance Wat is Quadrance en wie zijn wij? Adviesbureau vastgoed exploitatie: 16 medewerkers,

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance 2011 Perceptie Als Leidraad Voor Verbeteringen Perceptie is realiteit. Perceptie is persoonlijk. Perceptie is leidend

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Fusies en overnames onder architectuur

Fusies en overnames onder architectuur architectuur t slopen onder architectuur Fusies en overnames onder architectuur Effectiviteit en overlap in bedrijfsprocessen bepalen integratiestrategie De enterprise-architect moet deelnemen aan het

Nadere informatie

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Overheid & Sourcing Drs. Ing. Bob van Graft MCM, CGEIT, C CISO Wnd. Directeur SSC ICT Haaglanden Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Digitalization of the Enterprise Bron: Gartner ITxpo

Nadere informatie

Verbeteren door te vergelijken ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2014

Verbeteren door te vergelijken ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2014 Verbeteren door te vergelijken ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2014 Project ICT Benchmark Versie 1.0 / 19 september 2014 VERBETEREN DOOR TE VERGELIJKEN In 2014 is voor de tiende keer de ICT Benchmark Gemeenten

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Tanja Goense 16 September 2010 Programma Even voorstellen Opzet onderzoek Bevindingen Samengevat Foodforthought

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

IT Investeringen en monitoring

IT Investeringen en monitoring IT Investeringen en monitoring Meten van toegevoegde waarde van IT Specifiek Efficiency Toegevoegde waarde Generiek Meten van toegevoegde waarde van IT Welk instrumentarium zetten jullie nu in? Specifiek

Nadere informatie

Opleiding MARIJ Module 7

Opleiding MARIJ Module 7 1. Sturen op samenhang 2. Overview MARIJ 3. MARIJ voor architecten Opleiding MARIJ Module 7 5. Architectuur processen en producten 4. MARIJ implementatie 6. Architectuur bemensing en competenties Architectuur

Nadere informatie

Opgaven - De intelligente organisatie 3 e editie

Opgaven - De intelligente organisatie 3 e editie Opgaven hoofdstuk 1 1. Benoem het voornaamste voordeel van BI voor organisaties. 2. Uit welke processen bestaan de grote en kleine BI cyclus? 3. Wat is het verschil tussen contextuele en transactionele

Nadere informatie

Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com

Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com Leiderschap in een digitale wereld Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com All companies must become internet companies or die, and this is not an option. Intel chairman Andy Grove September 1999 Opmerkelijke

Nadere informatie

ICT Management. Leerprocessen en hun invloed op de kwaliteit van IT-servicemanagement. Kortere terugverdientijd door het versnellen van het leerproces

ICT Management. Leerprocessen en hun invloed op de kwaliteit van IT-servicemanagement. Kortere terugverdientijd door het versnellen van het leerproces ICT Management Kortere terugverdientijd door het versnellen van het leerproces Leerprocessen en hun invloed op de kwaliteit van IT-servicemanagement SOLUTIONS THAT MATTER 1 Kortere terugverdientijd door

Nadere informatie

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 in samenwerking met: dinsdag 11 december 2007 Passionned 2003-2007 1 Uitleg De diapresentatie toont de meest opmerkelijke

Nadere informatie

Even voorstellen: Historie

Even voorstellen: Historie Postbus 33 5160 AA Sprang-Capelle T 0416 280 880 F 0416 273 322 E info@vanscholladvies.nl I www.vanscholladvies.nl BTW-nr NL8057.27.826.B.01 K.v.K. Tilburg nr. 18047302 Rabobank 33.42.24.578 Even voorstellen:

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture Denken in processen Peter Matthijssen Introductie BiZZdesign Consultancy Training Tools Best practices Business Model Innovation Business Process Management Lean Management Enterprise Architecture Wereldwijd

Nadere informatie

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking B&C Bout&Co structuur in samenwerking Centre of expertise voor samenwerking Centre of expertise Bout & Co vergroot de performance door verbetering van de structuur in samenwerking tussen ondernemingen,

Nadere informatie

Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie

Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie VNO-NCW 4 maart 2015 De heliumstick We zijn gestart met de oefening met de Heliumstick. De opdracht leek eenvoudig: breng de stick met zijn

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen 1 Waarom? : Succesvol zijn is een keuze! Organisaties worden door haar omgeving meer en meer gedwongen om beter te presteren. Voornamelijk wordt dit ingegeven door de klant die haar eisen en wensen m.b.t.

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Wij testen..maar....wat test jij?

Wij testen..maar....wat test jij? Wij testen..maar....wat test jij? Wij testen maar wat test jij? Harm Pul, Busineslinemanager Functioneel Beheer TMAP dag 2015, 29 september 2015 Bussum 2 Herkent u dit? De gebruikers testen dit straks

Nadere informatie

Alignment verhoogt het rendement van ICT-investeringen

Alignment verhoogt het rendement van ICT-investeringen Alignment verhoogt het rendement van ICT-investeringen Ir. Louis J. Stevens Consultant Ordina Finance November 2003 louis.stevens@ordina.nl ICT-investeringen hebben vaak een onvoldoende effect op bedrijfsresultaten.

Nadere informatie

Vraag 1: Wat zijn de belangrijkste veranderingen op weg naar 2025 die door inkoop gemanaged moeten worden?

Vraag 1: Wat zijn de belangrijkste veranderingen op weg naar 2025 die door inkoop gemanaged moeten worden? Vraag 1: Wat zijn de belangrijkste veranderingen op weg naar 2025 die door inkoop gemanaged moeten worden? Sneller verbinden Goed opdrachtgeverschap Minder regels transparantie Contracten Relaties Aansturing

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Ketensamenwerking en Elektronisch zakendoen: Een ideale combinatie

Ketensamenwerking en Elektronisch zakendoen: Een ideale combinatie S@les in de Bouw en Installatiedag Ketensamenwerking en Elektronisch zakendoen: Een ideale combinatie Prof.dr. Jack AA van der Veen EVO Leerstoel Supply Chain Management Nyenrode Business Universiteit

Nadere informatie

Aanbesteden van ICT: de business case

Aanbesteden van ICT: de business case Regionale bijeenkomsten Nevi en Pianoo.....< ICT, met de i van inkoop! Aanbesteden van ICT: de business case Mr J.A. (John) Konijn 14 april 2009. Voorstel agenda Business case Fasering in Aanbesteding

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

case Strategische alignment bij de provincie Noord-Brabant architectuur It-ontwikkeling koppelen aan beleid

case Strategische alignment bij de provincie Noord-Brabant architectuur It-ontwikkeling koppelen aan beleid architectuur t case It-ontwikkeling koppelen aan beleid Strategische alignment bij de provincie Noord-Brabant Om zichtbaar te maken welke it-ontwikkelingen en investeringen nodig zijn om de doelen die

Nadere informatie

EFQM model theoretisch kader

EFQM model theoretisch kader EFQM model theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. EFQM model EFQM staat voor European Foundation for Quality Management. Deze instelling is in 1988 door een aantal

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

Onderzoeksplan thesis MMI

Onderzoeksplan thesis MMI Onderzoeksplan thesis MMI M.C. Loof 3 januari 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Business/ICT Alignment 1 3 Alignment rond de meldkamers 1 4 Aanpak van het onderzoek 2 4.1 Startpunt van het onderzoek....................

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Bepalen toekomstige computertechnologie

Bepalen toekomstige computertechnologie Eén van de onmenselijke kanten van de computer is dat hij, eenmaal goed geprogrammeerd en goed werkend, zo volslagen eerlijk is (Isaac Asimov) Hoofdstuk 26 Bepalen toekomstige V1.1 / 01 september 2015

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

Process Solutions Process Installations. The smart way forward in food and beverage. Find your optimum

Process Solutions Process Installations. The smart way forward in food and beverage. Find your optimum Process Solutions Process Installations The smart way forward in food and beverage Find your optimum Find your optimum The smart way forward in food and beverage. In de food & beverage-industrie bent u

Nadere informatie

Aanbesteden van ICT: de business case

Aanbesteden van ICT: de business case Regionale bijeenkomsten Nevi en Pianoo.....< ICT, met de i van inkoop! Aanbesteden van ICT: de business case Mr J.A. (John) Konijn 20 april 2009. Voorstel agenda Business case Fasering in Aanbesteding

Nadere informatie

Case: Bos Snoep bv (100 punten) ICT-strategie en -organisatie, hfdst. 2.3, p. 29

Case: Bos Snoep bv (100 punten) ICT-strategie en -organisatie, hfdst. 2.3, p. 29 Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Groot. J. de (2006). De essentie van strategie. Eigen beheer:

Nadere informatie

'Risico's it-investeringen doorgaans hoog'

'Risico's it-investeringen doorgaans hoog' Computable Computable In bedrijf: 07/05/04 - 'Risico's it-investeringen doorgaans hoog' It-portfoliobeheer: inzicht als eerste stap naar controle 'Risico's it-investeringen doorgaans hoog' Chris Verhoef,

Nadere informatie

Strategisch en tactisch advies van hoog niveau

Strategisch en tactisch advies van hoog niveau Strategisch en tactisch advies van hoog niveau Mark Jenniskens MARK JENNISKENS, SENIOR CONSULTANT MOBILE ENTERPRISE M.Jenniskens@strict.nl 06-54 24 69 57 @markjenniskens www.linkedin.com/in/markjenniskens

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Onderwijsgroep Tilburg De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Even voorstellen Jan Schrevel jan@jsad.nl +31625181818 Projectleider Blauwdruk Joël de Bruijn jdebruijn@onderwijsgroeptilburg.nl +31614241587

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)?

Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)? Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)? Wat nearshoring voor kleine bedrijven kan betekenen en het stappenplan om hier een succes van te maken. Nearshoring (in het buitenland, dicht bij

Nadere informatie