Het werkveld van de Chief Information Officer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het werkveld van de Chief Information Officer"

Transcriptie

1 Het werkveld van de Chief Information Officer en de verborgen kanten daarvan Thesisopzet Sebastiaan Knetsch Details z.o.z.

2 Persoonlijke gegevens: Sebastiaan Knetsch Vosholstraat AD Ter Aar Studentnummer: Afstudeerbegeleider: Dr. Erik de Vries Over dit document: Versie: 1.0 Pagina s: 21

3 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Introductie Onderzoeksdoelstelling Centrale vraagstelling Relevantie van het onderzoek Aanleiding van het onderzoek Begripsbepaling Onderzoeksopzet Type onderzoek Model Methode Materiaal Planning Inhoudsopgave Aansluiting bij vakken Literatuuroverzicht thesisopzet Literatuuroverzicht thesis Bijlage 1: Mindmap Bijlage 2: RMCR methodenboek Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 3

4 Hoofdstuk 1. Introductie De Chief Information Officer (CIO) is een relatief nieuwe en controversiële functie in de top van de organisatie (Romanczuk et al, 1997). Relatief hoge kosten en weinig directe opbrengsten maken het werkveld onaantrekkelijk voor de organisatie (Clark, 2001). Althans, zo lijkt het. Daarbij heeft de CIO vaak nog een technologisch stempel op zijn voorhoofd, waardoor hij wordt gezien als de man van informatietechnologie (IT) en systemen (IS). De onduidelijke visie op de functie leidt er nog wel eens toe dat de CIO functie wordt gebruikt als verdoezeling voor het ruime kader van informatiemanagement (IM) in de organisatie, of dat de functie valt in de categorie wel verantwoordelijk, hopelijk enig gezag maar volstrekt geen macht (Maes, 2003). In het verleden stond de term CIO daarom nog wel eens voor Career Is Over (Maes, 2003, Maes & Truijens, 1999; Alter, 1999) of Commander of Impossible Operations (Verhoef, 2002). Als verantwoordelijke voor het informatiebeleid van de organisatie (Abcouwer & Truijens, 2003) is de CIO veel bezig met informatie en IM. Zijn visie ten aanzien van informatie speelt dus een belangrijke rol bij het opstellen van het informatiebeleid. Te vaak blijkt echter dat de CIO informatie als object ziet, waardoor andere aspecten van en opvattingen over informatie onderbelicht blijven en dus niet gemanaged worden (Vreeken, 2005; Vreeken, 2002). Meer inzicht in informatie zou het werkveld van de CIO dus ten goede moeten komen (Vreeken, 2005). Informatie is voor organisaties een strategisch bezit en met de juiste informatie kan een organisatie zich onderscheiden van de concurrentie (Clark, 2001; Marchand et al., 2000). Vaak wordt informatie echter slecht begrepen of ervaren als een financiële last (Dearstyne, 2005). Dit komt waarschijnlijk door de immateriële aspecten van informatie, die in tegenstelling tot andere productiefactoren niet zicht en tastbaar zijn (Meyer, 2005). Het toenemende belang van informatie (Abcouwer & Truijens, 2003; Bots & Jansen, 1996) heeft er wel toe geleid dat informatie wordt gezien als één van de productiefactoren (Meyer, 2005). De materiele en immateriële aspecten van informatie hebben ertoe geleid dat er verschillende opvattingen over informatie zijn ontstaan in de literatuur (Meyer, 2005; Vreeken, 2002; Maceviciute & Wilson, 2002; Kirk, 1999; Braman, 1989). Deze opvattingen benaderen informatie in zijn volledige context. Veel auteurs richten zich echter op de harde kant van informatie, waarbij informatie als object kan worden verhandeld (zoals Varian et al., 2004). Hieruit blijkt dat vooral de immateriële aspecten moeilijk te managen zijn, terwijl deze aspecten juist een belangrijke meerwaarde creëren. Deze meerwaarde leidt op zijn beurt weer tot competitief voordeel voor de organisatie (Marchand et al., 2000). Het lijkt erop dat er een verband bestaat tussen opvattingen over informatie en benaderingen van IM (Kirk, 1999). Omdat er verschillende opvattingen over informatie zijn (Vreeken, 2002) lijkt het logisch dat er ook verschillende benaderingen van IM zijn (zie bijvoorbeeld Schlögl, 2005; Maes, 2003; Maceviciute & Wilson, 2002; Marchand et al., 2000; Kirk, 1999; Rowley, 1998; Abcouwer et al., 1997). Het grote aantal termen dat wordt gebruikt voor informatiemanagement lijkt dit beeld te bevestigen. Onder IM vallen bijvoorbeeld IT management, IS management, management van informatiesystemen (MIS), kennismanagement, etc (Maceviciute & Wilson, 2002). De rol van informatie speelt daarbij vaak nauwelijks een rol, terwijl het juist daarom gaat. Dit lijkt voor diversiteit en verwarring in het vakgebied te zorgen. De complexiteit rondom informatie en IM maakt de taak van de CIO niet eenvoudiger. Het opstellen en uitvoeren van een informatiebeleid dat aansluit bij de bedrijfsdoelen staat centraal in de werkzaamheden van de CIO (Abcouwer & Truijens, 2003; Maes, 2003). Daarnaast moet de CIO zijn relaties met het topmanagement goed onderhouden om ervoor te zorgen dat IM Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 4

5 organisatiebreed op de kaart staat (Potter, 2003; Enns et al., 2003; Enns et al., 2001; Stephens & Loughman, 1994). Het lijkt erop dat er in de literatuur consensus is over de vaardigheden en competenties die CIO s moeten hebben. Zo keren onderwerpen als communicatie (Enns et al., 2001; Stephens & Loughman, 1994), interpersoonlijke vaardigheden (Enns et al., 2003; Gottschalk & Taylor, 2000), managementvaardigheden (Gottschalk, 2002; Gottschalk, 2000; Romanczuk & Pemberton, 1997; Quinn et al., 1994; Grover et al., 1993), relatiebeheer en verwachtingsmanagement (Potter, 2003) veelvuldig terug in de literatuur. De visie van de CIO met betrekking tot informatie en IM is tot op heden niet of nauwelijks beschreven in de literatuur. Onderzoeken naar de CIO richten zich (te) vaak op competenties, taken en (management)vaardigheden. IM speelt echter een belangrijke rol in het werkveld van de CIO en is de eerste stap naar succesvol informatiegebruik. De CIO moet verder afstemming bereiken tussen informatiegebruik, technologie en bedrijfsdoeleinden (Marchand et al., 2000; Abcouwer et al., 1997). Wanneer dit succesvol gedaan wordt ligt de weg open naar competitief voordeel, een gedegen informatiebeleid en innovatie. De CIO heeft als hoofdtaak deze afstemming te bereiken, al is dit zeker geen eenvoudige taak. Maar met zijn verbeelding en inlevingsvermogen moet hij een eind komen. Want was de CIO niet altijd al de Chief Imagination Officer? (Maes, 2003) Onderzoeksdoelstelling Zoals geschetst blijkt dat er verschillende opvattingen over informatie zijn en dat informatie alleen een strategisch bezit is als alle opvattingen een rol spelen. Er lijkt tevens een verband te bestaan tussen de opvattingen over informatie en de benaderingen van IM (Kirk, 1999). De benadering van IM heeft weer gevolgen voor de taken en het werkveld van de CIO, en zo lijkt het er dus op dat zijn visie op informatie invloed heeft in zijn functioneren. Het doel van dit onderzoek is dan ook een bijdrage te leveren aan de literatuur over de CIO door inzicht te geven in verschillende opvattingen over informatie en verschillende benaderingen van IM. Op basis daarvan wordt onderzocht of een bepaalde visie op informatie invloed heeft op de benadering van IM en welke gevolgen dat heeft voor het werkveld en de taken van de CIO Centrale vraagstelling Het kader toont verschillende opvattingen over informatie, waarvan de opvattingen van informatie als (verhandelbaar) object het meest beschreven wordt (Vreeken, 2002). In de literatuur heerst bovendien sterke verdeeldheid over benaderingen van IM. Tevens is te zien dat de rollen, de taken en het werkveld van de CIO veel overeenkomsten vertonen, maar er zijn ook nog verschillen zijn en het lijkt erop dat IM vaak geen of een kleine rol speelt. Om de onderzoeksdoelstelling te ondersteunen staat de volgende vraag centraal in dit onderzoek. Op welke manier geeft de Chief Information Officer invulling aan zijn werkveld en welke rol speelt zijn visie op informatie en informatiemanagement daarbij? De volgende deelvragen ondersteunen de centrale vraag. 1) Welke opvattingen over informatie bestaan er en kunnen deze opvattingen een verklaring geven voor verschillende benaderingen van informatiemanagement? 2) Welke benaderingen van informatiemanagement zijn er en welke actuele thema s spelen er in de verschillende benaderingen van informatiemanagement? Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 5

6 3) Welke rol spelen opvattingen over informatie en verschillende benaderingen van informatiemanagement in de dagelijkse praktijk van de Chief Information Officer? 4) Kan de visie op informatie en informatiemanagement de verschillende rollen van de Chief Information Officer verklaren? 1.3. Relevantie van het onderzoek Zowel de informatiemanager en de CIO zijn sterk op zoek naar een eigen identiteit (Maes, 2003). Ook in de literatuur is een zoektocht gaande naar wat informatiemanagement is (zie bijvoorbeeld Schlögl, 2005; Schlögl, 2003; Maceviciute & Wilson, 2002; Kirk, 1999; Rowley, 1998) en welke rol de CIO daarin speelt (zie bijvoorbeeld Gottschalk & Taylor, 2000; Romanczuk & Pemberton, 1997; Grover et al., 1993). Recente bijdragen (Dearstyne, 2005; Abcouwer & Truijens, 2004) laten zien dat deze zoektocht nog steeds gaande is. Een verklaring hiervoor zou kunnen zijn dat onderzoek vooral gericht is op de managementtaken van de CIO en in mindere mate op de rol van IM in het werkveld van de CIO. Terwijl juist het informatiebeleid en de manier waarop informatie gemanaged wordt kan leiden tot competitieve meerwaarde voor de organisatie (Marchand, 2000). Met dit onderzoek wordt een bijdrage geleverd aan de zoektocht door de te beschrijven welke rol IM speelt in het werkveld van de CIO. Naast wetenschappelijke relevantie is dit onderzoek maatschappelijk relevant voor CIO s die op zoek zijn naar inzicht in informatie en IM. Het onderzoek kan een eye opener zijn voor CIO s die alleen oog hebben voor een objectgeoriënteerde opvatting over informatie en de gevolgen daarvan voor IM. Hiervoor wordt getracht dit onderzoek te publiceren in het Nederlandstalige tijdschrift Chief Information Officer Aanleiding van het onderzoek De CIO is bezig zichzelf op de kaart te zetten. Nadat lange tijd de nadruk op informatietechnologie en systemen heeft gelegen verschuift het aandachtsgebied van de CIO nu naar het managen van informatie en het strategisch inzetten daarvan. De CIO doet dit steeds vaker op organisatiebreed niveau en presenteert zijn beleid in de boardroom. Het werkveld van de CIO en zijn rol in de organisatie zijn dan ook continu in beweging. Na een literatuurstudie is opgevallen dat in de literatuur relatief weinig gepubliceerd is over de CIO, helemaal met betrekking tot informatie(management). Het gat tussen literatuur en praktijk is aanleiding geweest voor het uitvoeren van dit onderzoek. Zelf ben ik werkzaam bij CxO Media, uitgever van de tijdschriften Chief Financial Officer magazine en Chief Information Officer magazine. Met behulp van CxO Media heb ik toegang verkregen tot een community met CIO s, wat het benaderen van deze mensen voor een interview eenvoudiger maakt. Op de CIO dag 6 oktober 2005 (georganiseerd door CxO Media), heb ik al een aantal CIO s succesvol kunnen benaderen voor een interview Begripsbepaling In dit onderzoek staan de begrippen informatie, informatiemanagement en Chief Information Officer centraal. Informatie en informatiemanagement spreken weliswaar tot de verbeelding, concrete definities ontbreken tot dusver. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de grote diversiteit aan Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 6

7 literatuur over informatie. In hoofdstuk twee wordt het begrip toegelicht aan de hand van een aantal opvattingen over informatie. Ook informatiemanagement is een begrip dat moeilijk definieerbaar is, wat blijkt uit verschillende stromingen in de literatuur. In hoofdstuk drie wordt het begrip toegelicht en worden verschillende benaderingen verklaard. De hoofdstukken tonen aan waarom het moeilijk is een concrete definitie voor de begrippen te vinden. Ook over de Chief Information Officer (CIO) zijn in de literatuur verschillende definities te vinden. Veelal wordt een technische invulling aan de rol van de CIO gegeven, waarbij informatiesystemen centraal staan (Abcouwer & Truijens, 2003; Enns et al., 2003; Gottschalk, 2002; Romanczuk & Pemberton, 1997; Stephens & Loughman, 1994; Grover et al., 1993). De technische invulling heeft gevolgen voor de benadering van informatiemanagement (Vreeken, 2005) en het informatiebeleid. Steeds meer auteurs zien daarom de noodzaak om niet alleen de technische eigenschappen van de CIO te belichten, maar ook informatie eigenschappen te herkennen (Abcouwer & Truijens, 2003; Enns et al., 2003; Romanczuk & Pemberton, 1997). Hoofdstuk vier gaat over de rollen en taken van de CIO, waarbij zowel technische als niet technische aspecten aan bod zullen komen. Om de discussie te omzeilen is gekozen voor een abstracte definitie van de CIO. In dit onderzoek wordt de volgende definitie van de CIO aangehouden: de hoofdverantwoordelijke bestuurder/manager voor de invulling, coördinatie en uitvoering van het informatiebeleid Onderzoeksopzet In de volgende paragrafen wordt uitgelegd hoe dit onderzoek is opgezet om de centrale vraag te kunnen beantwoorden. Hiervoor zijn de richtlijnen van Verschuren & Doorewaard (1998) aangehouden Type onderzoek Het onderzoek bestaat uit twee delen: een literatuurstudie (of bureauonderzoek zoals Verschuren en Doorewaard (1998) dat noemen) en een survey onderzoek. Tijdens de literatuurstudie wordt onderzocht welke opvattingen over informatie, benaderingen van IM en rollen/competenties van de CIO gevonden kunnen worden in de recente literatuur (d.w.z. de literatuur van de afgelopen 15 jaar). De literatuurstudie vormt een theoretisch raamwerk over benoemde factoren en de relatie daartussen, zodat op basis hiervan interviewvragen kunnen worden opgesteld. Een survey onderzoek door middel van het houden van interviews vormt het tweede deel van dit onderzoek. De interviews geven informatie over de empirische situatie van de CIO, zijn relatie met informatie en zijn visie op IM. Er is gekozen voor het houden van interviews omdat de literatuur uitwijst dat het vakgebied waarin de CIO zich begeeft ongestructureerd is, waardoor andere onderzoeksmethoden minder geschikt zijn Model Het onderzoeksmodel geeft een globaal beeld van de stappen die gezet worden om de doelstelling van dit onderzoek te bereiken (Verschuren & Doorewaard, 1998). Het onderzoeksmodel is opgenomen in figuur 1. Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 7

8 Theorie over opvattingen over informatie. CIO x1 Theorie over informatiemanagement benaderingen. Theorie over de rol en functie van de Chief Information Officer (CIO). CIO x2 Veronderstellingen over visies op IM en de invulling van de CIO functie. CIO x CIO x3 A n a l y s e Inzicht geven in het werkveld van de CIO en de invloed van zijn visie op informatie en IM. Figuur 1. Onderzoeksmodel. Uit het model volgt dat de literatuurstudie resulteert in een aantal veronderstellingen over visies op informatie en IM en de invulling van het werkveld van de CIO. Deze veronderstellingen worden vervolgens tijdens interviews met een aantal CIO s getoetst. In de analyse die volgt wordt beschreven of de veronderstellingen uit de theorie valide zijn in de praktijk. Aan de hand daarvan kan inzicht gegeven worden in het werkveld van de CIO en de invloed van zijn visie op informatie en IM Methode Om de veronderstellingen over visies op IM en de invulling van de CIO functie empirisch te toetsen wordt in dit onderzoek gebruik gemaakt van de interviewmethodiek. Deze methodiek is geschikt om impliciete onderwerpen expliciet te kunnen uitdrukken, het perspectief van waaruit de respondent denkt te beschrijven en beide partijen betekenis te laten geven aan een bepaald onderwerp (Arksey & Knight, 1999). De methode wordt tevens veel gebruikt wanneer weinig materiaal beschikbaar is voor een onderzoek (Gerritsen, 2001), zoals in dit onderzoek het geval is. De methodiek sluit aan bij dit onderzoek omdat de benodigde informatie veelal ongestructureerd is; met interviews kunnen deze gedachtes expliciet uitgedrukt worden. Emans (2004) stelt tevens dat interviews uitermate geschikt zijn om ongestructureerde gegevens te verzamelen. Dit onderzoek is te classificeren als kwalitatief onderzoek. Kwalitatieve onderzoeken produceren samenvattingen van bevindingen zonder dat daarvoor statistische analyses of gegevens voor worden gebruikt (Ehigie & Ehigie, 2005; Carr, 1994). Kwantitatief onderzoek is wel sterk op testen, antwoordschalen, vragenlijsten en psychologische metingen gericht, maar in dit onderzoek is daartoe geen noodzaak. Een van de onderzoeksmethodes in kwalitatief onderzoek is het houden van diepte interviews. Het voordeel van interviews is het feit dat ze dynamische en flexibel zijn, waardoor veel informatie van de informant gewonnen kan worden. Ehigie & Ehigie (2005) onderscheiden twee vormen van diepte interviews: de levenshistorie / sociologische autobiografie en het leren over gebeurtenissen en activiteiten. De laatste vorm Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 8

9 wordt in dit onderzoek gebruikt en hiermee wordt een beeld verkregen van het werkveld van de CIO, zijn taken en zijn visie op informatie en IM. Hoewel de benaming in de literatuur veelal verschilt (Berg, 2001), zijn er drie soorten interviews: gestandaardiseerd, niet gestandaardiseerd en semi gestandaardiseerd (Ehigie & Ehigie, 2005; Berg, 2001; Arksey & Knight, 1999; Sapsford & Jupp, 1996). In dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van semi gestandaardiseerde interviews omdat deze dienen als richtlijn, maar tevens de vrijheid bieden om af te wijken van een interviewschema. Getracht wordt zoveel mogelijk een objectivistische (Emans, 2004) benadering aan te houden, om de verzamelde gegevens objectief met elkaar te kunnen vergelijken. De richtlijnen die Emans (2004) stelt worden zoveel mogelijk aangehouden om op die manier valide gegevens te verzamelen. Een selecte groep CIO s zal daarvoor diepgaand worden geïnterviewd. Een andere kwalitatieve onderzoeksmethode is de focusgroep. De focusgroep vertoont veel overeenkomsten met een diepte interview maar vindt plaats met meerdere personen tegelijkertijd. Voordeel hiervan is dat er interactie tussen de participanten is waardoor nieuwe inzichten kunnen ontstaan (Ehigie & Ehigie, 2005) In dit onderzoek is het echter wenselijk om de visies van CIO s tegen elkaar uit te zetten, zodat daaruit conclusies getrokken kunnen worden. Een focusgroep zou een belemmering kunnen vormen voor CIO s om hun eigen visie te presenteren: in plaats van verschillende visies zou één visie van alle CIO s kunnen ontstaan. Daarmee kan de hoofdvraag van dit onderzoek niet beantwoord worden, omdat er dan geen verbanden kunnen worden gelegd. Een ander nadeel van een focusgroep is praktisch; door de drukke agenda van de CIO lijkt het moeilijk om een groep CIO s op hetzelfde tijdstip bij elkaar te brengen voor de focusgroep. Teneinde valide resultaten uit de interviews te destilleren wordt gebruikt gemaakt van de kwalitatieve data analyse methode van Miles & Huberman (1994). Kortweg bestaat deze methodiek uit drie verschillende componenten, welke parallel en iteratief doorlopen worden. Het eerste component is de reductie van verzamelde data, waarbij het gaat om de belangrijke data uit het totale aanbod te filteren. Het tweede component is de overzichtelijke presentatie van data om analyse uit te kunnen voeren. Het derde en laatste component is het trekken en valideren van conclusies, waarvoor het onderzoeksmateriaal continu geanalyseerd wordt. De drie componenten kennen ieder eigen technieken om de analyse verder uit te voeren. Tijdens dit onderzoek zal deze methodiek gebruikt worden om de verzamelde gegevens te analyseren en valide conclusies/verbanden te formuleren Materiaal Om een beeld te vormen over informatie, IM en het werkveld van de CIO wordt tijdens de literatuurstudie gebruik gemaakt van wetenschappelijke literatuur, waarbij de voorkeur ligt bij A en B tijdschriften. Deze tijdschriften bevatten veelal conceptuele kaders over een bepaald onderwerp en zijn voor dit onderzoek dus goed te gebruiken voor het verkrijgen van een algemeen beeld. Op basis van dit materiaal wordt een beeld gevormd van de verschillende factoren en wordt een interviewschema opgesteld. De literatuurlijsten voor de thesisopzet en de thesis zijn achter in dit document opgenomen. Voor het valideren van de opgestelde veronderstellingen wordt het materiaal gebruikt wat verzameld is tijdens de interviews. Dit materiaal geeft een beeld van de empirie, de dagelijkse praktijk van verschillende CIO s. Verschuren & Doorewaard (1998) zien personen als een belangrijke (informatie)bron omdat zij een grote diversiteit aan informatie kunnen verschaffen en omdat deze informatie relatief snel gewonnen kan worden. Het beste beeld van de praktijk Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 9

10 ontstaat door zoveel mogelijk materiaal te verzamelen, dat wil zeggen zoveel mogelijk interviews te houden. Voor de selectie van CIO s zijn geen methodieken gebruikt: de selectie is willekeurig tot stand gekomen. Dit is gedaan uit praktische overwegingen; gezien de relatief korte tijd die staat voor deze thesis zijn alle CIO s die mee willen werken geaccepteerd. Hiervoor is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van CIO s uit de eerder beschreven community van CXO media. De persoon in kwestie moet wel verantwoordelijk zijn voor het organisatiebrede informatiebeleid. Of hij/zij daarvoor de CIO titel draagt is minder relevant, het gaat tenslotte om de inhoud en niet om het label. Op het moment van schrijven is bekend dat de volgende CIO s hun medewerking willen verlenen aan dit onderzoek: - Jeroen Kuijlen, CIO CZ, - Dimitri van Zantvliet, CIO Athlon Lease Group, - Gerard Spans, CIO Sara Lee, - Aloys Kregting, CIO Numico, - Evert Han Huernink, CIO Blue Water, - R. Durlinger, CIO Royal ten Cate, - De heer Dekker, CIO T Mobile Planning Verschuren & Doorewaard (1998) zien twee belangrijke eigenschappen van een planning: een monitoringfunctie en een ontwerpfunctie. Planning is een proces waarbij vaste punten dienen om de voortgang te kunnen garanderen. In dit onderzoek worden de planningsstappen aangehouden zoals Verschuren & Doorewaard (1998) deze opstellen (zie figuur 2). In het figuur is te zien dat een onderzoek veelal iteratief verloopt en dat maar in bepaalde mate sprake is van serialiteit. Dit onderzoek wordt parallel uitgevoerd omdat de doorlooptijd van het afnemen van interview vaak lang is, waardoor onderzoeksactiviteiten niet achter maar naast elkaar doorlopen zullen worden. In figuur 3 is de detailplanning voor dit onderzoek opgenomen. Ontwerpen onderzoeksopzet onderzoekstraject schrijftraject Voorbereiding onderzoek Nadere uitwerking onderzoeksoptiek Verslaglegging & 1e analyse materiaal Verzamelen onderzoeksmateriaal Terugkoppeling Aanvullende verzameling materiaal Werkmateriaal Conceptversies Eindrapport, onderzoeksverslag Figuur 2. Activiteitenplan voor een onderzoek (Verschuren & Doorewaard, 1998). Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 10

11 Voorbereiding onderzoek, thesisopzet, verzamelen onderzoeksmateriaal, concept versies hoofdstuk 2,3,4 Doorlooptijd interviews en analyse interviews sep 1 jan Thesisopzet inleveren Interviewopzet (h5) Conceptversies hoofdstukken 2,3,4,5 afronden 1 april Schrijven eindversie thesis Figuur 3. Detailplanning onderzoek Inhoudsopgave De introductie van de thesis wordt gevormd door de thesisopzet, dit hoofdstuk dus. Hierin wordt het kader van dit onderzoek uitgezet waaruit volgt waarom dit onderzoek wordt gedaan. Verder wordt hier de doelstelling, vraagstelling, relevantie en onderzoekmethodiek van het onderzoek gepresenteerd. Het hoofdstuk sluit af met de onderzoeksplanning en het verband met vakken van de Universiteit van Amsterdam. Deze laatste onderdelen worden geschrapt in de definitieve versie van de thesis. Hoofdstuk twee behandelt de theorie van de verschillende opvattingen over informatie. Hiervoor dient het onderzoek van Vreeken (2002) als houvast. De verschillende opvattingen worden uiteengezet en toegelicht. Vervolgens volgt een paragraaf over informatie als productiefactor, waarin wordt gepleit dat informatie een belangrijke bron is voor de organisatie. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een paragraaf over informatie in de organisatie. Hoofdstuk drie behandelt de theorie over informatiemanagement. Na een korte introductie van het vakgebied worden een aantal centrale thema s uitgezet. Op basis van de literatuur worden vier benaderingen van informatiemanagement nader bekeken en beschreven. Het hoofdstuk eindigt met een korte samenvatting van de verschillende benaderingen en de relatie die de benaderingen met elkaar (lijken te) hebben. Hoofdstuk vier behandelt de theorie over de Chief Information Officer. Er wordt een overzicht gegeven van belangrijke thema s uit de literatuur. Vervolgens wordt beschreven welke managementvaardigheden topmanagers over het algemeen dienen te beschikken en hoe daar in de literatuur invulling aan wordt gegeven. Het hoofdstuk sluit af met een overzicht van vaardigheden/competenties waarover een goede CIO moet kunnen beschikken. In hoofdstuk vijf volgt meer over de onderzoeksmethode. Er wordt een raamwerk opgesteld waarin de opvattingen over informatie worden gekoppeld aan benaderingen van IM. In de daarna volgende paragraaf wordt het interviewschema gepresenteerd en worden keuzes die daarbij gemaakt zijn toegelicht. In hoofdstuk zes worden de resultaten van het empirische onderzoeksgedeelte gepresenteerd. Deze gegevens worden in hoofdstuk zeven geanalyseerd, maar wellicht dat deze hoofdstukken worden samengevoegd in één hoofdstuk. Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 11

12 Het laatste hoofdstuk, hoofdstuk acht, vormt de conclusie. Hierin wordt getracht om de onderzoeksvragen te beantwoorden. Tevens worden hier suggesties voor verder onderzoek gepresenteerd. Hoofdstuk 1. Introductie 1.1. Onderzoeksdoelstelling 1.2. Centrale vraagstelling 1.3. Relevantie van het onderzoek 1.4. Aanleiding van het onderzoek 1.5. Begripsbepaling 1.6. Onderzoeksopzet Type onderzoek Model Methode Materiaal Hoofdstuk 2. Informatie 2.1. Verschillende informatiebenaderingen 2.2. Informatie als productiefactor 2.3. Informatie in de organisatie Hoofdstuk 3. Informatiemanagement 3.1. Diversiteit in het vakgebied 3.2. Vier benaderingen op informatiemanagement Informatiesystemenmanagement Informatiewetenschap Managementinformatie Holistisch informatiemanagement 3.3. Een samenvattend overzicht van IM Hoofdstuk 4. De Chief Information Officer 4.1. Thema s uit de literatuur 4.2. Managementvaardigheden 4.3. Eigenschappen van de CIO Hoofdstuk 5. Onderzoeksmodel 5.1. Informatie en informatiemanagement 5.2. Interviewschema Hoofdstuk 6. Onderzoeksresultaten Hoofdstuk 7. Analyse Hoofdstuk 8. Conclusie 8.1. Verder onderzoek Literatuur Bijlagen Kader 1. Inhoudsopgave thesis 1.8. Aansluiting bij vakken Het onderzoek sluit aan bij diverse vakken van het schakeljaar en de master Informatiekunde. Er is aansluiting met ʺFilosofische aspecten van de informatievoorziening omdat er raakvlakken zijn met de filosofische benadering van informatie, maar ook omdat over een deel van informatie Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 12

13 en informatiekunde veelal alleen gefilosofeerd wordt. Grote raakvlakken vertoond dit onderzoek met het vak Informatiemanagement omdat IM / informatiebeleid gezien wordt als de hoofdtaak van de CIO. Het vak heeft inzicht gegeven in het negenvlak, een model om IM te beschouwen. Het vak Innoveren met ICT behandelde informatie in de organisatie en management van die informatie en raakt daarmee bijvoorbeeld de informatie en IM aspecten van dit onderzoek. Kennismanagement, een vak over het managen van kennis, heeft indirect raakvlak met dit onderzoek. Kennismanagement zou een label kunnen zijn voor IM en is daarom wel degelijk relevant voor dit onderzoek, het mag in ieder geval niet worden uitgesloten. De te gebruiken onderzoeksmethoden, kwalitatieve dataverzameling door interviews, zijn eerder behandeld in het vak Onderzoeksmethoden en technieken. In de master informatiekunde zijn een tweetal vakken gegeven die sterke raakvlakken hebben met dit onderzoek. Het vak Informatiemanagement in de praktijk is sterk gericht op IM, maar dan bekeken vanuit de dagelijkse praktijk van de gemeente Amsterdam. Hierdoor is kennis opgebouwd over het oplossen van problemen in de praktijk en het spanningsveld met de theorie. In het vak Management van immateriële waarden is invulling gegeven aan de niet tastbare waarden in organisaties. Het vak richt zich sterk op informatie en kennismanagement en vertoond daarmee op vele gebieden raakvlakken met dit onderzoek. Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 13

14 Literatuuroverzicht thesisopzet Abcouwer, T., Maes, R. & Truijens, J. (1997). Contouren van een generiek model voor Informatiemanagement. PrimaVera working paper 97 07, Universiteit van Amsterdam. Abcouwer, T. & Truijens, J. (2003). ʺWat doet de baas eigenlijk?ʺ PrimaVera working paper , Universiteit van Amsterdam. Alter, S. (1999). Information systems : a management perspective / Steven Alter. Amsterdam, Addison Wesley. Arksey, H. & Knight, P. (1999). Interviewing for social scientists: an introductory resource with examples. London, Sage. Berg, B. L. (2001). Qualitative research methods for the social sciences. Needham Heights, A Pearson Education Company. Bots, R. T. M. & Jansen, W. (1996). Organisatie en Informatie. Alphen aan den Rijn/Diegem, Samsom BedrijfsInformatie. Carr, L. T. (1994). ʺThe strengths and weaknesses of quantitative and qualitative research: what method for nursing?ʺ Journal of Advanced Nursing 20: Chaffey, D., Bocij, P., Greasley, A., et al. (1999). Business Information Systems Technology, development and management. London, Financial Times / Pitman Publishing. Clarke, S. (2001). Information systems strategic management : an integrated approach. London, Routledge. Dearstyne, B. W. (2005). ʺThe Information Enterprise: New Challenges, New Dimensions.ʺ The Information Management Journal Vol. 29(No. 4): Ehigie, B. O. & Ehigie, R. I. (2005). ʺApplying Qualitative Methods in Organizations: A note for Industrial/Organizational Psychologists.ʺ The Qualitative Report 10(3): Emans, B. (2004). Interviewen: theorie, techniek, training, Wolters Noordhoff B.V. Enns, H. G., Huff, S. L. & Golden, B. R. (2001). ʺHow CIOs obtain peer commitment to strategic IS proposals: barriers and facilitators.ʺ Journal of Strategic Information Systems Vol. 10: Enns, H. G., Huff, S. L. & Golden, B. R. (2003). ʺCIO influence behaviors: the impact of technical background.ʺ Information & Management Vol. 40: Gerritsen, S. (2001). Schrijfgids voor economen. Bussum, Uitgeverij Coutinho. Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 14

15 Gottschalk, P. & Taylor, N. J. (2000). Strategic Management of IS/IT Functions: The Role of the CIO. Proceedings of the 33rd Hawaii International Conference on System Sciences, Hawaii. Grover, V., Jeong, S. R., Kettinger, W. J., et al. (1993). ʺThe Chief Information Officer: A Study of Managerial Roles.ʺ Journal of Management Information Systems Vol. 10(No. 2): Kirk, J. (1999). ʺInformation in Organizations: Directions for Information Management.ʺ Information Research Vol. 4(No. 3). Maceviciute, E. & Wilson, T. D. (2002). ʺThe development of the information management research area.ʺ Information Research Vol. 7(No. 3). Maes, R. (2003). Informatiemanagement in kaart gebracht. PrimaVera working paper Universiteit van Amsterdam. Marchand, D. A., Kettinger, W. J. & Rollins, J. D. (2000). ʺInformation Orientation: People, Technology and the Bottom Line.ʺ Sloan Management Review: Meyer, H. W. J. (2005). ʺThe nature of information, and the effective use of information in rural development.ʺ Information Research Vol. 10(No. 2). Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. California, SAGE Publications, Inc. Potter, R. E. (2003). ʺHow CIOs Manage their Superiorsʹ Expectations.ʺ Communications of the ACM Vol. 46(No. 8): Romanczuk, J. B. & Pemberton, M. J. (1997). ʺTHE CHIEF INFORMATION OFFICER: RISE AND FALL?ʺ Records Management Quarterly Vol. 31(Issue 2): p Rowley, J. (1998). ʺʺTowards a framework for information managementʺ.ʺ International Journal of Information Management Vol. 18(5): Sapsford, R. & Jupp, V. (1996). Data collection and analysis. London, Sage Publications in association with The Open University. Stephens, C. & Loughman, T. (1994). ʺThe CIOʹs chief concern: Communication.ʺ Information & Management Vol. 27: Verhoef, C. (2002). ʺCIO: Commander of Impossible Operations.ʺ from 05.html. Verschuren, P. & Doorewaard, H. (1998). Het ontwerpen van een onderzoek. Utrecht, Uitgeverij LEMMA BV. Vreeken, A. (2002). Notions of Information: a review of literature. PrimaVera working paper , Universiteit van Amsterdam. Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 15

16 Vreeken, A. (2005). The History of Information: Lessons for Information Management. PrimaVera working paper , Universiteit van Amsterdam. Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 16

17 Literatuuroverzicht thesis Adbullahi, I. & Kajberg, L. (2004). ʺA study of international issues in library and information science: survey of LIS schools in Europe, the USA and Canada.ʺ New Library World 105(1204/1205): Avison, D., Jones, J., Powell, P., et al. (2004). ʺUsing and validating the strategic alignment model.ʺ Journal of Strategic Information Systems 12: Buckland, M. (1991). ʺInformation as a Thing.ʺ Journal of the American Society for Information Science Vol. 42(5): p Carr, N. (2004). Does IT matter? Boston, Massachusetts, Harvard Business School Press. Choo, C. W. (1991). ʺTowards an information model of organizations.ʺ The Canadian Journal of Information Science 16(3): Choo, C. W. (1997). Organizations as ʺInformation use Systemsʺ: A Process Model of Information Management. PrimaVera working paper 97 17, Universiteit van Amsterdam. Choo, C. W. (2002). ʺEnvironmental scanning as information seeking and organizational knowing.ʺ PrimaVera working paper Davis, G. B. & Olson, M. H. (1985). Management Information Systems: Conceptual foundation, structure, and development. Singapore, McGraw Hill Book Co. Drucker, P. F. (1998). Peter Drucker on the Profession of Management. Harvard, Harvard Business Review. Fairer Wessels, F. A. (1997). ʺINFORMATION MANAGEMENT EDUCATION: TOWARDS A HOLISTIC PERSPECTIVE.ʺ South African Journal of Library & Information Science 65(2): Gottschalk, P. (2000). ʺStudies of key issues in IS management around the world.ʺ International Journal of Information Management 20: Gottschalk, P. (2002). The Chief Information Officer: A Study of Managerial Roles in Norway. Proceedings of the 35th Hawaii International Conference on System Sciences, Hawaii, IEEE Computer Society. Haddow, G. & Klobas, J. E. (2004). ʺCommunication of research to practice in library and information science: closing the gap.ʺ Library & Information science research 26: Henderson, J. C. & Venkatraman, N. (1993). ʺStrategic alignment: leveraging information technology for transforming organizations.ʺ IBM Systems Journal 32(1): Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 17

18 Jansen, W., Jägers, H. & Nieuwenhof, R. v. d. (2005). ʺBeelden van informatiemanagement: een metamodel.ʺ PrimaVera working paper Julien, H., McKechnie, L. E. F. & Hart, S. (2005). ʺAffective issues in library and information science systems work: a content analysis.ʺ Library & Information science research 27: Khandelwal, V. K. (2001). ʺAn empirical study of misalignment between Australian CEOs and IT managers.ʺ Journal of Strategic Information Systems Vol. 10: Laudon, K. C. & Laudon, J. P. (2000). Management Information Systems Organization and Technology in the Networked Enterprise, Prentice Hall International, Inc. Luftman, J. (2003). ʺAligning IT with the business strategy: assesing IT/Business alignment.ʺ Information Systems Management: Maes, R. & Truijens, J. (1999). Zeven stoute stellingen over informatiemanagement. PrimaVera working paper 99 28, Universiteit van Amsterdam. Marchand, D. A. (2000). Competing with Information A Managerʹs Guide to Creating Business Value with Information Content. Chichester, John Wiley & Sons Ltd. Marchand, D. A. (2005). ʺReaping the business value of IT.ʺ Business & Economic Review: Marchand, D. A. & jr., F. W. H. (1986). Infotrends Informatie als sleutel tot winst. New York, John Wiley & Sons. Mintzberg, H. (1980). The Nature of Managerial Work. Englewood Cliffs, Prentice Hall, Inc. Nasir, S. (2005). ʺThe development, change, and transformation of Management Information Systems (MIS): A content analysis of articles published in business and marketing journals.ʺ International Journal of Information Management 25: Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995). The knowledge creating company. New York, Oxford University Press. Peppard, J., Lampert, R. & Edwards, C. (2000). ʺWhose job is it anyway?: organizational information competencies for value creation.ʺ Information Systems Journal Vol. 10: Post, M. & Truijens, J. (2005). ʺDe nieuwe kleren van de architect: over architectuur voor bouwbare systemen.ʺ PrimaVera working paper Powell, R. R., Baker, L. M. & Mika, J. J. (2002). ʺLibrary and information science practitioners and research.ʺ Library & Information science research 24: Schloegl, C. & Petschnig, W. (2005). ʺLibrary and information science journals: an editor survey.ʺ Library Collections, Acquisitions, & Technical Services 29: Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 18

19 Schlögl, C. (2003). ʺWissenschaftslandkarte Informationsmanagement.ʺ Wirtschaftinformatik(1): Schlögl, C. (2005). ʺInformation and knowledge management: dimensions and approaches.ʺ Information Research Vol. 10(No. 4). Starreveld, R. W. (1979). Bestuurlijke Informatie Verzorging en de mede daarop gerichte administratieve organisatie Deel 1: algemene grondslagen. Alphen aan den Rijn, Samson Uitgeverij. Trauth, E. M. (1989). ʺThe Evolution of Information Resource Management.ʺ Information & Management 16: Truijens, J. (2003). Over de middenrij van het negenvlak: de structuur van de informatievoorziening, de schakering van componenten en het stramien voor verandering. PrimaVera working paper , Universiteit van Amsterdam. Varian, H. R., Farrell, J. & Shapiro, C. (2004). The Economics of Information Technology An Introduction, Cambridge University Press. Vickery, B. C. & Vickery, A. (2004). Information science in theory and practice. München, KG Saur. Wenger, E. (1998). Communities of Practice Learning, meaning, and identity. Cambridge, Cambridge University Press. Wilson, T. D. (2002). ʺThe nonsense of ʹknowledge managementʹ.ʺ Information Research Vol. 8(No. 1). Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 19

20 Bijlage 1: Mindmap Thesisopzet Sebastiaan Knetsch 20

Referentiekader competentieprofiel in het Informatie Management vakgebied voor lokale overheden

Referentiekader competentieprofiel in het Informatie Management vakgebied voor lokale overheden Referentiekader competentieprofiel in het Informatie Management vakgebied voor lokale overheden Master Thesis MSc INFORMATIEKUNDE Business Information Systems Studiejaar 2009-2010 Universiteit van Amsterdam

Nadere informatie

Vak Literatuur Major Marketing Hoofdfase 1 en 2 Image. Marketing management P. Kotler & K.L. Keller Prentice Hall, 15th ed., 2014 ISBN 9780133856460

Vak Literatuur Major Marketing Hoofdfase 1 en 2 Image. Marketing management P. Kotler & K.L. Keller Prentice Hall, 15th ed., 2014 ISBN 9780133856460 Vak Literatuur Major Marketing Hoofdfase 1 en 2 Image Quantitative techniques Literatuur wordt tijdens de colleges verstrekt Commerciële rekenkunde Commerciële calculaties 2* G. Minnaar & N. van der Sluijs

Nadere informatie

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Een toepassing van het Amsterdams Informatiemanagement Model (AIM-model) Th. J.G. Thiadens c.s. Het Amsterdams Informatiemodel (AIM) ofwel het AIM-model

Nadere informatie

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren Katrien Struyven Ervaringen Wie heeft pogingen ondernomen of reeds een artikel geschreven? Hoe heb je dit ervaren? Wie heeft er reeds deelgenomen

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek In deze deelopdracht ga je het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek onderzoeken. Geerts en van Kralingen (2011) definiëren onderwijsconcept

Nadere informatie

Volwassenheid en effectiviteit van enterprise

Volwassenheid en effectiviteit van enterprise Volwassenheid en effectiviteit van enterprise architectuur http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2011-0609- 200519/steenbergen.pdf Marlies van Steenbergen Even voorstellen Principal Consultant

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Sessie 5: Methodes voor dataverzameling

Sessie 5: Methodes voor dataverzameling Sessie 5: Methodes voor dataverzameling en -analyse Overzicht van de presentatie Deel I: Fien Depaepe Vragenlijsten Interviews Observaties Deel II: Kristof De Witte Methodologische heterogeniteit Voor-

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over

https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over Samenvatting 'Informatiemanagement en -beleid' zijn voorwaardelijk voor een gezonde en effectieve informatiehuishouding.

Nadere informatie

Seminarie kwalitatieve onderzoeksmethoden

Seminarie kwalitatieve onderzoeksmethoden Seminarie kwalitatieve onderzoeksmethoden Tineke Cappellen 17 november 2006 Onderzoeksproces Probleemstelling Onderzoeksvra(a)g(en) Onderzoeksmethode Bepaling van de steekproef Uitvoering van het onderzoek

Nadere informatie

Strategisch handelen BUS3

Strategisch handelen BUS3 Strategisch handelen BUS3 College 2010 Docent Roland Hiemstra College Criteria paper strategisch management BUS3 De acht sleutelconcepten van strategie Informatiestrategie en informatieplanning Werkafspraken

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT INTRODUCTIE Informatie is voor elke organisatie een cruciale asset. Efficiënte uitvoering van

Nadere informatie

Master of Psychological Research

Master of Psychological Research Master of Psychological Research Inleiding De master of psychological research is een speciale eenjarige master die voortbouwt op uw onderzoeksvaardigheden die u tijdens uw master of psychology scriptie

Nadere informatie

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1 ISO/IEC 38500 Governance of InformationTechnology Yvette Backer ASL BiSL Foundation 16 juni 2016 ISO 38500 Governance of Information Technoloy 1 Achtergrond Yvette Backer Zelfstandig consultant en trainer,

Nadere informatie

Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren

Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren Ineke van den Berg, Magda Ritzen & Albert Pilot Universiteit

Nadere informatie

Onderzoek de spreekkamer!

Onderzoek de spreekkamer! Onderzoek de spreekkamer! Lennard Voogt Inleiding Het wetenschappelijk fundament van de manuele therapie wordt sterker. Manueel therapeuten krijgen steeds meer inzicht in de effectiviteit van hun inspanningen

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Vak Literatuur Hoofdfase 1 en 2 Accounting & Finance Image. C.T. Horngren Prentice Hall, 15th ed., 2014 ISBN 9780133428704

Vak Literatuur Hoofdfase 1 en 2 Accounting & Finance Image. C.T. Horngren Prentice Hall, 15th ed., 2014 ISBN 9780133428704 Vak Literatuur Hoofdfase 1 en 2 Accounting & Finance Image Management Accounting 1/2 Cost accounting: a managerial emphasis C.T. Horngren Prentice Hall, 15th ed., 2014 ISBN 9780133428704 Externe verslaggeving

Nadere informatie

Students Voices (verkorte versie)

Students Voices (verkorte versie) Lectoraat elearning Students Voices (verkorte versie) Onderzoek naar de verwachtingen en de ervaringen van studenten, leerlingen en jonge, startende leraren met betrekking tot het leren met ICT in het

Nadere informatie

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Tanja Goense 16 September 2010 Programma Even voorstellen Opzet onderzoek Bevindingen Samengevat Foodforthought

Nadere informatie

'Wat communiceert de Enterprise Architect Hoe met Wie en Waarom' EAM 2014 22 mei Houten cbaars@sogyo.nl

'Wat communiceert de Enterprise Architect Hoe met Wie en Waarom' EAM 2014 22 mei Houten cbaars@sogyo.nl 'Wat communiceert de Enterprise Architect Hoe met Wie en Waarom' EAM 2014 22 mei Houten cbaars@sogyo.nl Strategic Alignment Model (Venkataraman) IT Strategy Strategic Alignment Operations Functional Alignment

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

KWALON Conferentie 13 december 2012. Methodenleer aan de universiteit: ontwerpen, uitvoeren en reflecteren. Inge Bleijenbergh

KWALON Conferentie 13 december 2012. Methodenleer aan de universiteit: ontwerpen, uitvoeren en reflecteren. Inge Bleijenbergh KWALON Conferentie 13 december 2012 Methodenleer aan de universiteit: ontwerpen, uitvoeren en reflecteren Inge Bleijenbergh Bijdrage Het bieden van inzicht in en reflecteren op de plaats en organisatie

Nadere informatie

Onderzoeksplan thesis MMI

Onderzoeksplan thesis MMI Onderzoeksplan thesis MMI M.C. Loof 3 januari 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Business/ICT Alignment 1 3 Alignment rond de meldkamers 1 4 Aanpak van het onderzoek 2 4.1 Startpunt van het onderzoek....................

Nadere informatie

Palliatieve Zorg. Onderdeel: Kwalitatief onderzoek. Naam: Sanne Terpstra Studentennummer: 500646500 Klas: 2B2

Palliatieve Zorg. Onderdeel: Kwalitatief onderzoek. Naam: Sanne Terpstra Studentennummer: 500646500 Klas: 2B2 Palliatieve Zorg Onderdeel: Kwalitatief onderzoek Naam: Sanne Terpstra Studentennummer: 500646500 Klas: 2B2 Inhoudsopgave Inleiding Blz 2 Zoekstrategie Blz 3 Kwaliteitseisen van Cox et al, 2005 Blz 3 Kritisch

Nadere informatie

Persoonlijke factoren en Sales succes

Persoonlijke factoren en Sales succes Persoonlijke factoren en Sales succes Welke samenhang is er? Gerard Groenewegen Mei 2009 06-55717189 1 Agenda 1. Inleiding 2. Opzet studie 3. Beoordeling van dit onderzoek 4. Bevindingen 5. Conclusie 6.

Nadere informatie

Bijeenkomst afstudeerbegeleiders. 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie

Bijeenkomst afstudeerbegeleiders. 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie Bijeenkomst afstudeerbegeleiders 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie Doel deel II bijeenkomst vandaag Afstudeerbegeleiders zijn geinformeerd over inhoud Medmec jaar vier (scriptievaardigheden) Afstudeerbegeleiders

Nadere informatie

Onderzoek in Organisaties (OiO) ABK 34 April-Mei College 2 Hans Doorewaard. Faculteit der Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen

Onderzoek in Organisaties (OiO) ABK 34 April-Mei College 2 Hans Doorewaard. Faculteit der Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen Onderzoek in Organisaties (OiO) ABK 34 April-Mei 2012 College 2 Hans Doorewaard Faculteit der Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen Programma * Het onderzoektechnisch ontwerp * Opdracht

Nadere informatie

Plan van Aanpak - Modelmetrieken. Peter Tenbult

Plan van Aanpak - Modelmetrieken. Peter Tenbult Plan van Aanpak - Modelmetrieken Peter Tenbult December 8, 2008 1 Document: Plan van Aanpak Auteur: ing. P. Tenbult Studentnummer: 0652962 Emailadres: PTenbult (at) student.ru.nl Afstudeerbegeleider: P.

Nadere informatie

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs Tijdschrift voor Didactiek der β-wetenschappen 22 (2005) nr. 1 & 2 53 Oratie, uitgesproken op 11 maart 2005, bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Professionalisering in het bijzonder in het onderwijs

Nadere informatie

Bijlagen ( ) Eisen aan het onderzoeksvoorstel

Bijlagen ( ) Eisen aan het onderzoeksvoorstel Bijlagen (2008-2009) Eisen aan het onderzoeksvoorstel Het onderzoeksvoorstel dat na vier weken bij de begeleider moet worden ingediend omvat een (werk)titel, een uitgewerkte probleemstelling (die een belangrijke

Nadere informatie

Samenwerking tussen docenten in onderwijsinnovaties in het hoger beroepsonderwijs: een case study

Samenwerking tussen docenten in onderwijsinnovaties in het hoger beroepsonderwijs: een case study Samenwerking tussen docenten in onderwijsinnovaties in het hoger beroepsonderwijs: een case study Remco Coppoolse, Elly de Bruijn, Gerhard Smid Onderzoeksdoel en theoretisch kader Onderwijsinnovaties leiden

Nadere informatie

Stappen deelcijfer weging 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 totaalcijfer 10,0 Spelregels:

Stappen deelcijfer weging 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 totaalcijfer 10,0 Spelregels: Stappen deelcijfer weging 1 Onderzoeksvragen 10,0 6% 0,6 2 Hypothese 10,0 4% 0,4 3 Materiaal en methode 10,0 10% 1,0 4 Uitvoeren van het onderzoek en inleiding 10,0 30% 3,0 5 Verslaglegging 10,0 20% 2,0

Nadere informatie

The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms

The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms Master thesis Arjen van Bruchem Inhoud Wat verstaan we onder innovatie? Waarom dit onderzoek? Aanpak van het

Nadere informatie

Adoptie en Fidelity van het Familienetwerkberaad. Prof. dr. Olaf Timmermans

Adoptie en Fidelity van het Familienetwerkberaad. Prof. dr. Olaf Timmermans Adoptie en Fidelity van het Familienetwerkberaad Prof. dr. Olaf Timmermans Introductie Behoefte bij professionals in de jeugdbescherming aan consistente en geïntegreerde manier van toepassen methodische

Nadere informatie

Werkplan afstudeerwerkstuk afstudeerkring Schrijven Kun je Leren

Werkplan afstudeerwerkstuk afstudeerkring Schrijven Kun je Leren Werkplan afstudeerwerkstuk afstudeerkring Schrijven Kun je Leren Student: Berieke Knüfken Klas: VR4A Docent: Eric Besselink Stageschool: CBS De Mate, Doetinchem Onderdeel 1: Een schets het projectkader

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Overgangsregels 2014-2015. Page 1

Overgangsregels 2014-2015. Page 1 Inhoudsopgave MSc Accounting MSc Econometrics and Mathematical Economics MSc Economomics MSc Finance MSc Fiscale economie MSc Information Management MSc International Management MSc International Business

Nadere informatie

Modulewijzer Media en Onderzoek CDM jaar 4 CDMMEO Herfst / winter 2010 / 2011. Media en onderzoek

Modulewijzer Media en Onderzoek CDM jaar 4 CDMMEO Herfst / winter 2010 / 2011. Media en onderzoek Modulewijzer Media en Onderzoek CDM jaar 4 CDMMEO Herfst / winter 2010 / 2011 Media en onderzoek Module beschrijving Moduelecode MEDMEO01-2 CP 2 Belasting 56 klokuren Looptijd 20 weken, twee kwartalen

Nadere informatie

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management -

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management - Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014

Nadere informatie

Auteurs: Baarda e.a. isbn: 978-90-01-80771-9

Auteurs: Baarda e.a. isbn: 978-90-01-80771-9 Woord vooraf Het Basisboek Methoden en Technieken biedt je een handleiding voor het opzetten en uitvoeren van empirisch kwantitatief onderzoek. Je stelt door waarneming vast wat zich in de werkelijkheid

Nadere informatie

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT In samenwerking met MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT INTERACTIEVE PRAKTISCHE MASTERCLASS MET GRONDIGE KENNIS VAN, INZICHT IN EN HANDVATTEN VOOR HET VAKGEBIED LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions Onderzoeksopzet Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 12 September 2013 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Van BiSL naar BiSL Next

Van BiSL naar BiSL Next Whitepaper Van BiSL naar BiSL Next Auteur: Lucille van der Hagen Datum: 14 november 2016 Inhoud 1 Inleiding 2 Waarom veranderen? 3 Huidige BiSL model 4 Nieuwe BiSL model 5 Van huidig naar nieuw 6 Mapping

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

Voorlopige resultaten Informatiemanagement onderzoek 2011. Woensdag 19 oktober NGI IM Utrecht

Voorlopige resultaten Informatiemanagement onderzoek 2011. Woensdag 19 oktober NGI IM Utrecht Voorlopige resultaten Informatiemanagement onderzoek 2011 Woensdag 19 oktober NGI IM Utrecht Agenda 19.00 19.15 Welkom en inleiding 19.15 19.45 IM Onderzoek 2011 19.45 20.15 Pauze 20.15 21.00 Discussie

Nadere informatie

BENELUX RESEARCH PROJECT.

BENELUX RESEARCH PROJECT. BENELUX RESEARCH PROJECT INTRODUCTIE Ben jij een enthousiaste en ambitieuze student aan de RSM, ESE of een andere faculteit *? Ben jij op zoek naar een elective of extracurriculaire activiteit, en wil

Nadere informatie

Afstudeertraject. Het schrijven van een scriptie. hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen

Afstudeertraject. Het schrijven van een scriptie. hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen Afstudeertraject Het schrijven van een scriptie hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen Soorten afstudeerproject Onderzoek - op de beroepspraktijk georienteerd en verwerkt in een

Nadere informatie

BABOK meets BiSL. Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation. Kennissessie, 19 januari 2016

BABOK meets BiSL. Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation. Kennissessie, 19 januari 2016 BABOK meets BiSL Kennissessie, 19 januari 2016 Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation 1 Agenda 1. Presentatie white paper hoofdlijnen 2. Intro

Nadere informatie

Masterclass. Proces & Informatiemanagement

Masterclass. Proces & Informatiemanagement Masterclass Proces & Informatiemanagement Expertisegebied DATA MANAGEMENT PROCES MANAGEMENT INFORMATIE MANAGEMENT ICT-MANAGEMENT 2 Beschrijving In de huidige kennis- en netwerkeconomie wordt het verschil

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in onderzoek. eerdere bijdrage heeft de auteur enkele studies besproken naar de

Recente ontwikkelingen in onderzoek. eerdere bijdrage heeft de auteur enkele studies besproken naar de Management control: Ontwerp, toepassingen en effectiviteit van kostensystemen Recente ontwikkelingen in onderzoek Naar het ontwerp van kostensystemen, en de antecedenten en gevolgen ervan, wordt de laatste

Nadere informatie

De ervaringen met doen alsof van volwassenen met ASS en NT-partners

De ervaringen met doen alsof van volwassenen met ASS en NT-partners De ervaringen met doen alsof van volwassenen met ASS en NT-partners Een kwalitatief onderzoek naar Dramatherapie Rik Koot rik.koot@zuyd.nl Presentatie Introductie Methode Resultaten Discussie Introductie

Nadere informatie

Take-home toets: Kwalitatief onderzoek

Take-home toets: Kwalitatief onderzoek vrijdag 18 januari 2013 Take-home toets: Kwalitatief onderzoek Naam: Lisa de Wit Studentnummer: 500645721 Klas: LV12-2G1 Vak: Kwalitatief onderzoek Docent: Marjoke Hoekstra 1 Inleiding Voor het vak: Kwalitatief

Nadere informatie

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT In samenwerking met MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT INTERACTIEVE PRAKTISCHE MASTERCLASS MET GRONDIGE KENNIS VAN, INZICHT IN EN HANDVATTEN VOOR HET VAKGEBIED LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE.

Nadere informatie

Haal er uit, wat er in zit!

Haal er uit, wat er in zit! De Resource Based View als basis voor Optimalisatie van de IT Waardeketen Haal er uit, wat er in zit! Apeldoorn, 21 Januari 2008 Ralph Hofman Partner BlinkLane Consulting 2 Agenda Introductie BlinkLane

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Methodologie voor onderzoek in zorg, welzijn en hulpverlening. Foeke van der Zee

Methodologie voor onderzoek in zorg, welzijn en hulpverlening. Foeke van der Zee Methodologie voor onderzoek in zorg, welzijn en hulpverlening Foeke van der Zee Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar worden gemaakt,

Nadere informatie

Brink, P. van den, (2003)

Brink, P. van den, (2003) Brink, P. van den, (2003) Social, Organizational and Technological Conditions that enable Knowledge Sharing. Technische Universiteit Delft. ISBN: 90-9014-681-4 Prijs: 19,95 (inclusief BTW en verzendkosten)

Nadere informatie

De Balans van de Leefomgeving: Rollen van wetenschap in evaluatie

De Balans van de Leefomgeving: Rollen van wetenschap in evaluatie De Balans van de Leefomgeving: Rollen van wetenschap in evaluatie Esther Turnhout Associate Professor, Forest and Nature Conservation Policy Group Wageningen University, esther.turnhout@wur.nl Evaluatiestijlen

Nadere informatie

Introductie stage-scriptie combi. Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011

Introductie stage-scriptie combi. Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011 Introductie stage-scriptie combi Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011 Welkom toekomstige Scientist-Practitioners Achtergrond Vanuit Orthopedagogiek:GenG steeds meer accent op scientist-practitioner model

Nadere informatie

Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media

Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Titel: Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Vakcode: LWX999B10 Opleiding: Kunsten, Cultuur en Media Studiefase: Bachelor 3 e jaar/ KCM Major Periode:

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Endorsement van Ben Teunissen via Linkedin (www.linkedin.com)

Endorsement van Ben Teunissen via Linkedin (www.linkedin.com) Endorsement van Ben Teunissen via Linkedin (www.linkedin.com) Steven's lessons on (data)-ownership and subsequent processes added a lot to overall transparency and improved my insights into the complex

Nadere informatie

Kennismanagement en innovatie. Gorinchem, 13 december 2011

Kennismanagement en innovatie. Gorinchem, 13 december 2011 Kennismanagement en innovatie Hans Berends (TU Eindhoven) Gorinchem, 13 december 2011 Innovation, Technology Entrepreneurship & Marketing Group School of Industrial Engineering (TU/e) Research: one of

Nadere informatie

Stijn Hoppenbrouwers en Tom Heskes. Onderzoeksmethoden (vervolg)

Stijn Hoppenbrouwers en Tom Heskes. Onderzoeksmethoden (vervolg) Stijn Hoppenbrouwers en Tom Heskes Onderzoeksmethoden 1 Operationaliseren Dataverzameling Data analyse Onderzoeksplan schrijven Onderzoeksmethoden 2 Specifieke onderzoeksmethoden die ingezet (kunnen) worden

Nadere informatie

Enterprise Architecture Compliance. Informatiekunde, Radboud Universiteit Nijmegen. Plan van Aanpak

Enterprise Architecture Compliance. Informatiekunde, Radboud Universiteit Nijmegen. Plan van Aanpak Plan van aanpak Enterprise Architecture Compliance Project: Master Thesis Studie: Informatiekunde, Radboud Universiteit Nijmegen Product: Plan van Aanpak Auteurs: Chiel Schutter & Freek van Workum Versie:

Nadere informatie

Ver naast het doel trappen

Ver naast het doel trappen Commentaar op het artikel van Harrie Jansen Fijgje de Boer * Harrie Jansen stelt in bovengenoemde bijdrage twee kwesties aan de orde over kwalitatief onderzoek. Ten eerste de gewoonte om kwalitatief onderzoek

Nadere informatie

Boekenlijst 1e master TEW

Boekenlijst 1e master TEW Vak Professor Cursusmateriaal Keuze/verplicht Plichtvakken Strategisch management Cassiman B. Tekstbundel Ekonomika verplicht Majoren Major 1: International Business, Strategie en innovatie International

Nadere informatie

De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing

De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing dr. Jasper Dekkers Afdeling Ruimtelijke Economie, vrije Universiteit amsterdam Korte introductie Economie Geo

Nadere informatie

Rubrics onderzoeksopzet

Rubrics onderzoeksopzet Eindbeoordeling LA51 Praktijkgericht onderzoek 2012-2013 Naam: J. Rietjens Cijfer: 7.3 De beoordeling van de verschillende onderdelen zijn geel gemarkeerd. Door Eline Ossevoort en Hanneke Koopmans Feedback

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Methodologie voor onderzoek in marketing en management. Foeke van der Zee

Methodologie voor onderzoek in marketing en management. Foeke van der Zee Methodologie voor onderzoek in marketing en management Foeke van der Zee Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar worden gemaakt,

Nadere informatie

Voorwoord... iii Verantwoording... v

Voorwoord... iii Verantwoording... v Inhoudsopgave Voorwoord... iii Verantwoording... v INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker als probleemoplosser of de onderzoeker als adviseur...

Nadere informatie

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Inventarisatie van concerns, requirements, principes en patronen Bert Dingemans Togaf 9 kent verschillende entiteiten om de behoeften van stakeholders te

Nadere informatie

Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik. verzamelen?

Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik. verzamelen? Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik Ann Carton verzamelen? Discussiemiddag paradata, Nederlandstalig Platform voor Survey-Onderzoek Brussel, 11 maart 2010 Wat zijn paradata? Data»Gegevens

Nadere informatie

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 I Inhoudsopgave

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Houding van scholieren in het voortgezet onderwijs ten opzichte van ICT wetenschappen

Houding van scholieren in het voortgezet onderwijs ten opzichte van ICT wetenschappen Houding van scholieren in het voortgezet onderwijs ten opzichte van ICT wetenschappen Danny Romme Erik Barendsen (begeleider) Versie: definitief onderzoeksplan Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding...

Nadere informatie

SAME. Strategic Alignment Model Enhanced. Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH

SAME. Strategic Alignment Model Enhanced. Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH SAME BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH OPERATIONEEL Strategic Alignment Model Enhanced Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 Strategic Alignment Model Enhanced Aanleiding

Nadere informatie

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 in samenwerking met: dinsdag 11 december 2007 Passionned 2003-2007 1 Uitleg De diapresentatie toont de meest opmerkelijke

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Hoe test je een pen? 1 Bekijk eerst het filmpje over

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Faculteit Educatie Instituut voor Leraar en School

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Faculteit Educatie Instituut voor Leraar en School Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Faculteit Educatie Instituut voor Leraar en School Feedforward en beoordeling Afstudeeronderzoek eindfase studiejaar 2014-2015 VT-DT Feedforwardformulier afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi Inhoudsopgave Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Studiehandleiding Afstudeerproject Criminologie 2011-2012 (RS107-11)

Studiehandleiding Afstudeerproject Criminologie 2011-2012 (RS107-11) Studiehandleiding Afstudeerproject Criminologie 2011-2012 (RS107-11) Contactpersoon: Judith van Erp (vanerp@frg.eur.nl) 1. Voorwaarden voor het afstudeerproject Deelname aan het Afstudeerproject kan uitsluitend

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Doelen Praktijkonderzoek Hogeschool de Kempel

Doelen Praktijkonderzoek Hogeschool de Kempel Doelen Praktijkonderzoek Hogeschool de Kempel Auteurs: Sara Diederen Rianne van Kemenade Jeannette Geldens i.s.m. management initiële opleiding (MOI) / jaarcoördinatoren 1 Inleiding Dit document is bedoeld

Nadere informatie

Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s

Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s Bert Slof, Gijsbert Erkens & Paul A. Kirschner Als docenten zien wij graag dat leerlingen zich niet alleen de

Nadere informatie

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan?

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Dr. Arnoud Evers Overzicht presentatie Wetenschap en praktijk

Nadere informatie

Scrum. Een introductie

Scrum. Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 10 Scrum Een introductie Almere 1999 Proud of it Pagina 1 van 10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Scrum... 4 3 Scrum rollen...

Nadere informatie