Postbus BL Nijmegen Tel. : O O Fax:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Tel. : O 2 4-3 7 9 O 2 2 2 Fax: 024-3790120 E-mail: bci@buck.nl"

Transcriptie

1

2 Buck Concultants nternational Postbus BL Nijmegen Tel. : O O Fax:

3 ...*... Ministerie van Verkeer cn Waterstiat nforniatir! en Documentatie Portbiis CO EX Den Haag Tel / FHX nlandterminals voor íntermodaal transport Uitgevoerd in opdracht van: Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directoraat Generaal voor het Vervoer Directie Goederenvervoer Nijmegen, november 996

4 nhoudsopgave Blz. Samenvatting Hoofdstuk nleiding 9 Hoofdstuk 2 De terminals 2. nleiding 2.2 Terminals, overslagcijfers en prognoses per medio Conclusies Hoofdstuk 3 Het concept 3. nleiding 3.2 Schaal 3.3 Frequentie en aantal bestemmingen 3.4 Additionele dienstverlening 3.5 Conclusies Hoofdstuk 4 De markt 4. nleiding 4.2 De verlader 4.3 De logistieke dienstverlener 4.4 Oe terminal-operator De prijs van het produkt Conclusies

5 Blz. Hoofdstuk 5 De organisatie 5. nleiding 5.2 Low-cost opzet 5.3 Ketenregie 5.4 Openbaar en neutraal 5.5 Conclusies Hoofdstuk 6 Conclusies 6. nleiding 6.2 Sterke en zwakke kanten 6.3 Kansen en bedreigingen Hoofdstuk 7 Toetsingskader voor overheidsondersteuning van terminalinitiatieven nleiding Criteria voor terminalondersteuning 49 Bijlagen 55

6

7

8

9

10

11

12

13

14 Hoofdstuk nleiding Aanleiding Eén van de beleidsdoelen van het Tweede Structuurschema Verkeer en Vervoer en het Europese Witboek voor Transport is het streven naar een duurzame economische ontwikkeling. Een (gedeeltelijke) verschuiving van de groei van het wegtransport naar andere modaliteiten wordt nagestreefd. Maar aangezien de netwerken van andere modaliteiten niet de fijnmazigheid van het wegtransport kennen, is het noodzakelijk gebruik te maken van intermodaal transport, waarbij zowel het wegtransport als rail- en/of watertransport ingezet worden en overslagpunten nodig zijn om deze met elkaar te verbinden. ntermodaal vervoer, het vervoer van goederen in dezelfde laadeenheid via meer dan één vervoersmodaliteit zonder de goederen zelf te behandelen, staat de laatste jaren sterk in de belangstelling. De Commissie Kroes heeft eind 99 op verzoek van de toenmalige Minister van Verkeer en Waterstaat een advies uitgebracht over het in Nederland te creëren c.q. verder uit te bouwen netwerk van intermodale terminals, daarbij een onderscheid makend tussen eerste-, tweede- en derde-lijnsterminals (zie figuur.). Een eerste-lijnsknooppunt is een mainport die met hoge frequentie dikke (inter)continentale stromen verdeelt over een groot aantal bestemmingen. Tweede-lijnsknooppunten zijn grote, efficiënte overslagpunten op continentale hoofdtransportassen. De gebieden rondom en tussen deze knooppunten genereren en ontvangen daarnaast regionale goederenstromen die door derde-lijnsknooppunten worden aan- en afgevoerd. n de buurt van de mainports kunnen deze tussenliggende gebieden (regio s) zich toeleggen op cliëntgerichte toegevoegde waarde-activiteiten ten behoeve van Europese distributie, zoals assemblage, ompakken, klantorder-specifiek maken en service. De aan- en afvoer van deze toegevoegde waardegebieden naar de eerste- en tweede-lijnsknooppunten toe wordt optimaal verzorgd door derde-/jjnsknooppunten. Onder intermodaal vervoer wordt vervoer verstaan waarbij, tijdens een vervoerstraject van herkomst naar bestemming meer dan één vervoersmodaliteit wordt benut. ntermodaal vervoer vindt plaats met standaard-laadeenheden (wissellaadbakken, opleggers of containers) en heeft altijd een voor- en/of natraject. Multimodaal vemr daarentegen is vervoer dat vanuit de optiek van de verlader op verschillende wijzen plaatsvindt. Het traject kan per schip, trein, vrachtwagen of een combinatie daarvan worden afgelegd. ntermodaal vervoer is daarmee een deelverzameling van multimodaal vervoer. Buck Consulfanfs nternational 9

15 Figuur. Netwerk van eerste-, Weede- en derde-lijnsterminals S 8 Bron: Commissie Kroes, december 99 n het advies van de Commissie Kroes wordt voorgesteld om de uitbouw van de mainports Rotterdam en Schiphol en de ontwikkeling van een aantal tweede-lijnsknooppunten ter bevordering van het internationale intermodaal transport, van rijkswege te ondersteunen. Het gaat hierbij om initiatieven in Twente, Arnhem/Nijmegen en Venlo, en mogelijk ook Veendam/Groningen. De planning en financiering van derde-lijnsknooppunten voor nationale stromen of ter voeding van tweede-lijnsknooppunten komt voor rekening van de regio. Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat neemt in haar 'Plan van Aanpak Stimulering ntermodaal Vervoer' (994) het advies van de Commissie Kroes over: bij de tweede- ijnsknooppunten is overheidssteun zinvol, maar bij de derde-lijnsknooppunten niet. Het Ministerie van Economische Zaken heeft daarentegen in het kader van het ntegraal Structuurplan Noorden des Lands diverse (derde-lijns-)terminalinitiatieven in Noord-Nederland ondersteund, terwijl bijvoorbeeld ook diverse regionale ontwikkelingsmaatschappijen (met als aandeelhouder het Ministerie van Economische Zaken) participeren in terminals. Het Ministerie van VROM vindt op haar beurt terminal-initiatieven passen in zgn. stedelijke knooppunten ( 3 in totaal), terwijl niet-stedelijke 0 Buck Consultants nternational

16 knooppunten in de praktijk tot eerste of tweede-lijnsknooppunten (in termen van de Commissie Kroes) worden gerekend. Tot slot zijn lagere overheden en het bedrijfsleven terminals gaan beschouwen als belangrijke elementen van regionaal voorwaardenscheppend beleid. nmiddels is de ontwikkeling en verdere uitbouw van de tweede-lijnsknooppunten ter hand genomen: het nieuwe Rail Service Centrum Groningen in Veendam heeft in 995 haar poorten geopend, de Holland Eastgate Terminal bereidt een verplaatsing voor van Almelo naar Weerselo, de Container Terminal Nijmegen zal in 2003 overgaan naar het nieuwe Multimodaal Transport Centrum Valburg aan de overzijde van de Waal, de ECT-Venlo terminal groeit vooral de laatste jaren gestaag en in de eerste helft van 996 is Born (waterterminal, maar vanaf 996 ook railterminal) als tweedelijncknooppunt aan het netwerk toegevoegd. Naast deze tweede-lijnsinitiatieven staan ook diverse derde-lijnsinitiatieven op stapel of zijn reeds gestart. Van overheidswege, maar ook vanuit de markt worden vraagtekens gezet bij de levensvatbaarheid van een aantal van deze initiatieven. De vraag rijst of er een wildgroei van terminals ontstaat, die de marktbasis ondergraven van de tweede-lijnsterminals, of dat de nieuwe initiatieven het netwerk van intermodale terminals in Nederland versterken en daarmee de aantrekkelijkheid van intermodaal transport vergroten. Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat wil haar beleid op het gebied van derdelijnsknooppunten aanscherpen door het nastreven van een marktconforme aanpak. Een van de doelstellingen is om een eenduidig Rijksbeleid (VROM, EZ en V&w> te formuleren inzake stimulering van initiatieven voor intermodaal transport. Opbouw rapport n de periode van februari tot en met mei 996 heeft Buck Consultants nternational door interviews op managementniveau informatie verzameld van 8 bestaande inlandterminals en 4 terminalinitiatieven. De meeste aandacht is hierbij gegaan naar bestaande en te ontwikkelen derde-lijnsknooppunten. n hoofdstuk 2 passeren de bestaande en nieuwe terminals de revue. n hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het logistiek concept van de verschillende terminals en de ontwikkelingen hierin. Hoofdstuk 4 beschrijft de huidige en potentiële markt voor de terminals op grond van de in de regio aanwezige bedrijvigheid en (inkomende en uitgaande) goederenstromen. Hoofdstuk 5 gaat in op de organisatie en financiële structuur van de terminals. De beschrijvende hoofdstukken zijn basis voor een overzicht van sterke en zwakke kanten van de terminals zoals die door Buck Consultants nternational zijn geconstateerd naar aanleiding van de gesprekken met terminaloperators in hoofdstuk 6, Hoofdstuk 7 geeft een aanzet voor het te formuleren beleid voor terminals in brede zin aan de hand van opgestelde criteria voor ondersteuningsaanvragen van terminaloperators en voor overheden. Buck Consultaflts international

17 2 Buck Consultants nternational : 8 tl B ' ' E

18 Hoofdstuk 2 De terminals 2. nleiding Buiten de Rotterdamse ze-terminals bestaan in Nederland per augu tus inlandterminals en worden initiatieven ontplooid voor nog eens 9 (openbare) inlandterminals en enkele niet-openbare terminals. n figuur 2. is een overzicht gegeven van de bestaande inlandterminals en de nieuwe openbare initiatieven, in totaal 26. Figuur 2.7 Overzicht van bestaande en geplande terminals in Nederland (situatie augustus 996) LeQenda wegírail wegiwaîer 2e lijns + e 3e lijns + 0 initiatief 0 O Meeee! Coevorda NB: in het nieuwe Multimodaal Transportcentrum (MTC) Valburg worden Container Terminal Nijmegen en wellicht ROC Druten en Trailstar Ede ondergebracht. Het complex zal een Rail Service Centrum, een Barge Service Centrum en een Container Uitwisselpunt herbergen. Bron: Buck Consultants nternational, augustus 996 Buck Consultanis international 3

19 n het overgrote deel van Nederland zijn inlandterminals aanwezig of gepland. Daarmee is niet gezegd dat er sprake is van een compleet netwerk van terminals. De terminals kennen verschillende herkomsten/bestemmingen, gebruiken verschillende modaliteiten en hebben verschillende posities in het netwerk. n dit hoofdstuk wordt de structuur van de Nederlandse terminals nu en in de toekomst onder de loep genomen. De aandacht richt zich daarbij op het overgeslagen volume, het type terminal, de overslagprognoses na de eeuwwisseling en de status quo op dit moment. 2.2 Terminals, overslagcijfers en prognoses per medio 996 n tabel 2. zijn de bestaande terminals en nieuwe initiatieven weergegeven per Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen weg/water- en weg/rail-terminals en tussen bestaande en nieuwe initiatieven. De reeds aangewezen tweede-lijnsterminals zijn cursief weergegeven. De aangegeven doorzet op een intermodale terminal is het aantal laadeenheden dat op de modaliteit van het hoofdtraject wordt geplaatst, dan wel van de modaliteit op het hoofdtraject wordt afgehaald (ook wel 'terminal moves' genoemd). Dit hoeft dus niet gelijk te zijn aan het aantal vervoerde laadeenheden op het hoofdtraject of het aantal laadeenheden dat de poort passeert bij het voor- of natraject. Vo ora i weg/wa te r- in itia tie ven Het aantal initiatieven voor weg/water-terminals is veel groter dan het aantal initiatìeven voor weg/rail-terminals, zoals direct blijkt uit tabel 2.. Drie railterminals van Holland Rail Container (Leeuwarden, Almelo en Heerlen) zijn per juni van dit jaar opgeheven en hun diensten zijn gedeeltelijk overgenomen. De terminal in Leeuwarden wordt overgenomen door Jonker Veendam en zal aanvullende lading voor het Rail Service Centrum Groningen verzorgen; een deel van de lading van de railterminal in Almelo wordt door Bolk Transport (verzorgde al de afhandeling in Almelo van de HRC Terminal) via een binnenvaartshuttle vervoerd (via de Combi terminal Twente); de railterminal in Heerlen is zonder vervolg gestopt. Een aantal nieuwe (initiatieven voor) terminals is bedoeld als aanvulling op de dienstverlening in de tweede-lijnsknooppunten. Zij completeren de dienstverlening door de ontbrekende modaliteit of verbinding aan te bieden om daarmee de ontbrekende goederenstroom aan te trekken. Dit is onder andere het geval bij de Railterminal Born, Rail Service Centrum Valburg, Barge terminal Venlo en de Holland Eastgate Terminal in Almelo/Weerselo. 4 ûuck Consuitants nternational Bi R m

20 Tabel 2. Overzicht terminals per (tweede-lijnsterminals cursief weergegeven) Overslag in Prognose Prognose laadeenhe- overslag overslag Terminal (jaar van oprichting) den, ' 2020 ') Weg/úefer, bestaand Barge Terminal Born (99) 2 Container Terminal Nijmegen (988) 3 Seaport Moerdijk (993) 4 MCS Harlingen (993) 5 MCS Meppel (993) 6 Osse Overslag Centrale (995) 2, 7 MCS Groningen (995) 8 Bossche Container Terminal (995) 9 ROC Kampen (996) 32.O n.b. n.v.t. n.v.t. n.v.t n.b Valburg n.b n.b. n.b Rail Service Center Groningen (995) n.b. ECT Venlo Terminal (980) Railterminal Leeuwarden (984)3) Trailstar Ede (988) Euroterminal Roosendaal (993) Euroterminal Coevorden (989) Rail Terminal Born (996) n.v.t Veendam Holland Eastgate Terminal (996) 4) n.v.t. n.b Veendam n.b Weg/íwaîer, initiatief 8a Barge Service Centrum Valburg 9 Container Terminal Ridderhaven 20 Container Terminal Alphen a/d Rijn 2 Barge Terminal Venlo 22 ROCVeghel 23 ROC Druten 24 Terminal Utrecht 25 Combi Terminal Twente 5, n.v.t. n.v.t n.b. n.b n.b n.b n. b. n.b. n.b. n.b. Weg/iaiY, initiatief 86 Rail Service Centrum/Container Uitwisselpunt Valburg 26 Railterminal Moerdijk n.v.t n.b. 6.O00 n.b. n.b. = niet bekend n.v.t. = niet van toepassing ') De prognoses zijn door de terminaloperators zelf opgesteld *) Vanaf 995 containeroverslag. De Osse Overslag Centrale bestaat sinds 979 3, Per juni 996 stromen overgenomen door RSCG Veendam 4, Voorlopig oude HRC terminal in Almelo, per 998 nieuwe terminal in Weerselo 5, Lading gedeeltelijk afkomstig van oude HRC klanten in Twente NB: De tweede-lijnsknooppunten zijn: Veendam (RSC-Groningen, rail), Twente (Holland Eastgate Terminal, rail), Arnhem-Nijmegen (MTC Valburg, raii/water), Venlo (ECT Venlo, rail) en Bom (Barge en Railterminal Born, rail/water). ûuck Consultanis nternational 5

21 Men kan zich afvragen of met deze nieuwe terminals ook daadwerkelijk nieuwe klanten worden aangetrokken. Vaak gaat het om een betere bediening van een reeds bestaande klantenkring. Opvallend genoeg ontbreekt in Amsterdam een operationeel knooppunt met een typische tweede-lijnsfunctie: het omzetten van intercontinentale naar continentale stromen, al is de infrastructuur hiervoor in Westpoint inmiddels wel aangelegd. De achterstand heeft ondermeer te maken met het karakter van de Amsterdamse haven. Waar Rotterdam (relatief gezien) vooral een doorvoerkarakter heeft, is Amsterdam vooral een herkomst/bestemmingshaven met een aantal grote proces-industrieën (voedings- en genotmiddelen, Hoogovens). De continentale afvoer en/of aanvoer van deze industrieën verzorgen zij via eigen terrein. Ook de mate van unitisering (en de uitwisselbaarheid van ladingdragers) bij deze bedrijven fluctueert sterk (zo experimenteert de cacao-industrie met losgestort cacao). Overigens worden op dit moment ook initiatieven ontplooid voor een aantal min of meer dedicated derde-lijnscontainerterminals in het Noordzeekanaalgebied: Container Terminal de Vrede en Container Terminal Pìeter Bon. Door hun dedicated karakter en hun korte relaties (herkomst en bestemming van de lading liggen binnen het havengebied van Amsterdam) zijn deze initiatieven niet verder in dit onderzoek betrokken. Ook wordt gekeken naar mogelijkheden voor het collecteren van (container)duwbakken in het havengebied om vervolgens naar het Duitse achterland te transporteren. Overgeslagen volumes vooral maritiem Verreweg de belangrijkste weg/rail-terminals in 995 qua overgeslagen volume waren Rail Service Centrum Groningen ( LE) en de ECT-Venlo terminal ( E*). De belangrijkste weg/water-terminals waren Barge Terminal Born ( LE) en Container Terminal Nijmegen (3.300 LE). Alle genoemde terminals zijn tweede-lijnsknooppunten en sterk georiënteerd op maritieme lading, zo blijkt uit tabel 2.2. De indruk bestaat dat inlandterminals zonder een maritieme basis altijd een kleinschalig (low-cost) karakter zal hebben. Vergelijking van tabel 2.2 met de overgeslagen volumes in tabel 2.. leert dat terminals die (uitsluitend) continentale lading overslaan in Overgeslagen volumes veel kleiner zijn, zoals de Euroterminal Roosendaal (5.000 LE) en de Euroterminal Coevorden (.200 LE). Wel is de verwachting in de markt dat de continentale ladingstromen zullen groeien in de toekomst, door het aanbieden van intermodale infrastructuur en door een gunstiger concurrentiepositie ten opzichte van het wegtransport dan nu het geval is. LE = Laad Eenheden, een equivalent voor containers, wissellaadbakken en opleggers 6 ûuck Consultants international

22 ~~ ~~ Tabel 2.2 Goederenstroom-oriëntatie terminals Voornamelijk maritiem Voornamelijk continentaal Bestaande reminals * Barge Terminal Born * * * * * * * * * * ECT Venlo Terminal * Container Terminal Nijmegen * Rail Service Centrum Groningen te Veendam * MCS Harlingen * MCS Groningen MCS Meppel Seaport Moerdijk Osse Overslag Centrale Bossche Container Terminal Railterminal Leeuwarden Bestaande terminals * Holland Eastgate Terminal Rail Terminal Born Euroterminal Coevorden Euroterminal Roosendaal Trailstar Ede Nieuwe terminals Nieuwe terminals * Barge Terminal Venlo * RSC/CUP Valburg * BSC Valburg * Rail Terminal Moerdijk * Combi Terminal Twente * Terminal Utrecht * Container Terminal Ridderhaven * Container Terminal Alphen NB: Van de ROC's is de goederenstroom-oriëntatie (nog) niet bekend n de praktijk blijkt dat terminals die nu continentale diensten opzetten, eerst begonnen zijn met maritieme diensten: de continentale dienst wordt dan als uitbreiding van de bestaande dienstverlening gezien. Dit is het geval in Born (uitbreiding met een railterminal) en Valburg (Container Terminal Nijmegen wordt verplaatst naar Valburg waar ook continentale railshuttles vandaan zullen starten). Uitzondering hierop is de HET-terminal in Almelo met een continentale dienst op Poznan (Polen) zonder een maritieme dienst op Rotterdam (deze dienst, die tot juni 996 nog via HRC werd aangeboden, is inmiddels opgeheven). Overslagprognoses van terminaloperators De prognoses die door de terminaloperators gegeven zijn schetsen een rooskleurige toekomst. De meeste aangegeven prognoses geven een verdubbeling van het verwachte aantal overgeslagen laadeenheden te zien in het jaar 2000 en in totaal ruim miljoen overgeslagen laadeenheden in het jaar De indruk bestaat dat de opgegeven prognoses bij de derde-lijnsknooppunten vaak aan de hoge kant zijn. Bij eigen prognoses door terminaloperators bestaat immers het gevaar dat concurrerende terminals de verwachte ladingpakketten van dezelfde verladers aan de eigen terminalverwachtingen toerekenen. Bij de tweede-lijnsknooppunten komen de prognoses Buck Consuftmts nternationaj 7

23 overeen met de verwachtingen die zijn opgesteld in het kader van ncomaas3, waarin het bedrijfsleven zelf de noodzaak van intermodaal transport in de toekomst heeft aangegeven. De optimistische prognoses van de terminaloperators hebben voor continentale stromen te maken met verwachtingen omtrent strengere regelgeving ten aanzien van het wegtransport (o.m. in Oostenrijk en Zwitserland), voor maritieme lading heeft dit vooral te maken met de autonome groei van containertransport van en naar de mainports, door de groei van de overslagactiviteiten aldaar en met de congestie-problemen in de Randstad. 2.3 Conclusies ncomaas: project nfrastructuur Grootschalige Container nfrastructuur Maasvlakte. Een van de 7 deelprojecten was het project inlandterminais, waaruit het rapport 'Tijd voor TET's' is verschenen. 8 Buck Consuitants nternational

24 Hoofdstuk 3 Het Concept 3. nleiding n hoeverre gesproken kan worden van een samenhangend netwerk hangt sterk af van de markten die worden bediend en het (logistiek) concept dat wordt gehanteerd. n hoofdstuk 4 komt de markt uitgebreid aan bod, in dit hoofdstuk het operationele concept achter de terminals. Terminals onderscheiden zich in logistiek opzicht van elkaar en van concurrerende modaliteiten op grond van hun: * schaal: lokaal verzorgingsgebied nationaal of internationaal achterla,nd; * frequentie en (aantal) bestemmingen; * additionele dienstverlening. Deze drie elementen worden achtereenvolgens besproken, waarbij opvalt dat een aantal terminals unieke marktsegmenten hebben weten op te pakken waardoor hun produkt concurrerend kan zijn. 3.2 Schaal Lokaal verzorgingsgebied door hoge voor- en natransportkosten Diverse terminaloperators hebben aangegeven dat een korte voor- en natransportafstand cruciaal is voor een concurrerend produkt. Dit geldt nog meer voor maritieme stromen dan voor continentale stromen: door de kleine afstand op het hoofdtraject naar Rotterdam is de concurrentie met het wegtransport groot en worden de marges bepaald door de voor- en natransportkosten. Het mogelijk extra belasten van het wegtransport door overheidsbeleid zou dus ook de kosten van het voor- en natransport nadelig kunnen beïnvloeden. Het belang van de voor- en natransportkosten geeft tevens het belang aan van een juiste lokatie van de intermodale terminal ten opzichte van de lokatie van de te transporteren lading. Andersom werkt de positionering van lading in de nabijheid van een intermodale terminal gunstig door op de prijs van het intermodale traject (zie paragraaf 3.4). Buck Consuitants international 9

25 Weg,/wa ter-te rm ina s voo ra na ti0 na a, weg/ra il- te rm ina s vooral in - ternationaal georiënteerd Er ontstaat een tweedeling tussen korte afstands weg/water-verbindingen (binnen Nederland) en lange afstands weg/rail-verbindingen (continentaal). Het gaat dan bij de eerste vooral om round-trip containerdiensten, d.w.z. diensten die (als aangeboden produkt) volle containers heen en lege containers terug vervoeren. Uitzondering is Container Terminal Nijmegen, die naast eigen verbindingen op Rotterdam ook een halte vormt voor lijndiensten naar het Duitse achterland (o.a. Duisburg). Vanuit weg/rail-terminals vertrekken vooral rechtstreekse internationale shuttles naar talië en Oostenrijk (vanuit Rotterdam en Venlo) of feederdiensten (waarbij de terminal fungeert als regionaal opstappunt) naar buitenlandse draaischijven (bijv. Roosendaal, Coevorden). Daarnaast is in maart 996 een dienst van drie maal per week gestart naar Poznan in Polen vanuit Almelo. De scheiding van beide typen terminals heeft veel te maken met de opvatting dat de break-even afstand, waarop weg/water-transport concurrerend is ten opzichte van weg- en railtransport, korter is dan voorheen werd aangenomen, mits voldoende lading en een frequente afvaart gegarandeerd is. Water en rail lijken zo meer en meer een eigen marktsegment te bedienen. Binnenlandse railshuttles van en naar Rotterdam lijken niet winstgevend te kunnen worden geëxploiteerd, zo blijkt uit de sluiting van de drie terminals van Holland Rail Container per juni 996 (Leeuwarden, Almelo en Heerlen). Opmerkelijk is het initiatief om vanuit Moerdijk een railverbinding naar Rotterdam op te zetten. Met (wellicht) private tractie, hoge volumes, gunstige transittijden en minimale voor- en natransportafstanden hoopt men de concurrentie met het wegtransport aan te kunnen gaan. Onmogelijk is dit niet, gezien de positieve ervaring met een hoogfrequente railshuttle tussen Rotterdam en Antwerpen. De kracht ligt dan ook in de combinatie van een minimale voor- en natransportafstand (namelijk alleen op het industrieterrein Moerdijk zelf) met hoge volumes in laadeenheden (vanuit en naar de grote verladers en de op het terrein aanwezige logistieke dienstverleners). Voor de binnenlandse shuttles Rotterdam-Venlo en Rotterdam-Veendam is de situatie onduidelijk (met name hoe de verhoogde tarieven van NS Cargo worden doorberekend naar de ontvanger/verzender). De onderzoekers verwachten dat deze shuttles op basis van het in de regio aanwezige ladingpotentieel (van verladers dan wel logistieke dienstverleners) en het aantrekken van nieuwe lading een dermate groot volume hebben dat zij zullen blijven bestaan. Zo heeft het RSCG in Veendam aangekondigd het HRC-pakket uit Leeuwarden via Veendam naar Rotterdam te zullen vervoeren. Of de extra omrijafstand en rangeerhandelingen opwegen tegen de opbrengsten hiervan zal in de nabije toekomst moeten blijken. Veel zal afhangen van de definitieve tarieven van NS Cargo voor nationale shuttles in de toekomst. 20 Buck Consultants nternational

26 U i a U 3.3 Frequentie en aantal bestemmingen Shutt/es of charters Een succesvolle verbinding tussen twee intermodale terminals is afhankelijk van drie factoren (figuur 3..): * verladers wensen vooral een hoge frequentie (aantal ritten/afvaarten per week); * lijnoperators wensen vooral een hoog volume (aantal laadeenheden per rit/afvaart); * terminal- en lijnoperators wensen een gunstige concurrentiepositie ten opzichte van andere modaliteiten op de verbinding (prijs, snelheid). Figuur 3. Meespelende (flactoren bij bepaling van een dienstregeling r frequentie verladers willen vooral een hoge frequentie (veel ritten/aívaarten per week) tijnoperators willen vooral een goede bezetiing (veel volume per rit/afvaart) volume Een volwaardige intermodale terminal dient per bestemming frequente diensten aan te bieden, die toch voldoende volume per rit/afvaart garandeert. Dit is voor verladers één van de basiskenmerken van een betrouwbare verbinding en een van de redenen waarom shuttles in het beleid een bevoorrechte positie krijgen. Buck Consultants lnternational 2

27 Er dient te worden gestreefd naar een dagelijkse afvaart/dienstregeling. Voor een dagelijkse dienst is echter een kritische massa laadeenheden nodig: Voor 5 afvaarten per week met een schip met een capaciteit van 30 Laadeenheden, 80% bezetting en 50 weken dienst per jaar, heeft een barge-operator al snel zo'n laadeenheden per jaar nodig. Voor een terminal zouden dit moves betekenen. Voor 5 vertrekken per week met een trein van 50 Laadeenheden, 80% bezetting en 50 weken dienst per jaar, heeft een rail-operator al snel zo'n Laadeenheden per jaar nodig. Voor een terminal zouden dit t moves betekenen. Niet alleen shuttles verdienen echter aandacht in het intermodaal transport. Niet-regelmatige, maar wel grote stromen kunnen op charterbasis via intermodale terminals worden vervoerd (bijv. tijdens de bietencampagne). Niet de frequentie, maar de prijs die voor het volume betaald moet worden is dan van doorslaggevend belang. Overigens is intermodaal vervoer op charterbasis een wankele basis voor het opzetten van een nieuwe terminal. Hiervoor zijn grote regelmatige ladingpakketten nodig, die de terminal een minimale bestaansbasis verstrekken. Het chartervervoer kan dan wel als aanvulling op de dienstverlening of als start van een low-cost terminal fungeren. Kanttekeningen bij shuttles voor continentale lading Een shuttledienst kenmerkt zich door een vaste dienstregeling en een vaste samenstelling van zowel containers, wissellaadbakken als opleggers. Vooral in bet gecombineerd weg/rail- en weg/water-containervervoer vanuit de zeehavens worden shuttleconcepten gehanteerd. Het betreft hier hoofdzakelijk maritieme lading met vaste gebruikers (rederijen, logistieke dienstverleners, grote verladers), waarbij de hoeveelheid en aankomsttijd van containers bij de terminal van te voren redelijk te voorspellen is (bijv. RSC Waalhaven). Mede omdat maritieme lading van oorspronkelijke herkomst naar uiteindelijke bestemming toch lang onderweg is, is het samenstellen van vaste treinen of schepen goed mogelijk, vooral wanneer het dikke ladingstromen betreft. Bij continentale lading worden voornamelijk trailers en wissellaadbakken vervoerd. De voorspelbaarheid van aan te bieden continentale lading is niet zo groot als bij maritieme lading en ook de aangeboden hoeveelheden laadeenheden zijn kleiner. Dit heeft weer tot gevolg dat reguliere shuttles met een vaste samenstelling bij continentale lading minder goed functioneren dan bij maritieme lading. Bij continentale lading verdienen bonte treinen/schepen (met weliswaar een vaste dienstregeling, maar met een wisselende samenstelling) dan ook vooral aandacht. Continentale stromen Opvallend genoeg wordt in het continentaal intermodaal transport de focus voornamelijk gericht op het genereren van intermodale stromen vanuit Nederland naar het 22 Buck Consuirants nternational 8 n

28 continentale achterland als basis voor een op te zetten (shutte)verbinding. De goederenstromen vanuit het continentale achterland naar Nederlandse bestemmingen, dan wel naar de haven van Rotterdam speelt in deze beslissing geen rol van betekenis, terwijl juist in retourlading de winstmarge van het transport te vinden is. Enkele oorzaken hiervoor zijn de gebrekkige eindpuntorganisatie en de lage loonkosten van buitenlandse chauffeurs. Een belangrijke oorzaak ligt ook in het feit dat de acquisitie voor retourlading vrijwel uitsluitend plaatsvindt door de logistieke dienstverlener, terwijl de acquisitie voor de heenlading vaak in nauw overleg met een intermodale terminal/operator plaatsvindt. n het maritieme intermodaal transport daarentegen wordt een volle container op de heenreis vervangen door een lege container of een andere volle container op de terugreis, waardoor retourlading redelijk vaak gewaarborgd is. Trimodale terminals Terminals functioneren per definitie in een netwerk. Dit netwerk bestaat uit minimaal een verzendende en een ontvangende terminal en een tussenliggende verbinding. Wanneer een terminal in staat is (ook prijstechnisch, in verband met extra overslagen of rangeerbewegingen) in een groter netwerk opgenomen te worden bestaat de mogelijkheid meer bestemmingen en een frequentere dienstregeling aan te bieden. De terminal is in de kwaliteit en prijs van haar eigen diensten binnen het intermodale produkt vaak sterk afhankelijk van de prijs en kwaliteit van andere terminals in het netwerk. n hoofdstuk 5 worden hiervan de organisatorische consequenties bekeken. Bij een aantal van de aangewezen tweede-lijnsterminals wordt een trimodaal concept geïntroduceerd: overslag van de drie modaliteiten weg, water en rail. Enerzijds kunnen meerdere bestemmingen en modaliteiten aan verladers en ontvangers in de regio worden aangeboden, anderzijds kan een nieuwe ladingstroom worden aangetrokken die geen herkomst of bestemming in de regio heeíi (doorvoer). Onder dit laatste wordt lading verstaan die vanuit de zeehavens per barge naar de terminal wordt vervoerd en op de inlandterminal overgeslagen wordt op railshuttles naar diverse bestemmingen in het achterland (en andersom). nitiatieven voor een trimodale terminal worden ondernomen in Born, Venlo en Valburg, waarbij op dit moment alleen in Born een complete trimodale terminal gerealiseerd is. Ook voor de noord-oost corridor is een soortgelijk concept gepland (Veendam-rail, Groningen-barge en Eemshaven-shortsea), maar de diverse terminals in het noorden liggen zo ver uit elkaar dat van een logische interne verbinding geen sprake is: de afstand tussen de Eemshaven en de terminal in Veendam zou moeten worden overbrugd met een 4 TEU-truck, waarvoor een speciale vergunning moet worden aangevraagd. De doorvoerfunctie van deze terminalcombinatie is dus moeilijk realiseerbaar. n Twente is met het stoppen van de HRC-shuttle Almelo-Rotterdam op juni van dit iaar een binnenvaartshuttle op Rotterdam gestart, naast de reeds bestaande treinshuttle naar Poznan (Polen). Buck Consultants nternation al 23

Synchromodaal transport: efficient en duurzaam via netwerkregie

Synchromodaal transport: efficient en duurzaam via netwerkregie Synchromodaal transport: efficient en duurzaam via netwerkregie Kees Verweij Principal Consultant Goederenvervoer Antwerpen, december 2011 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr

Nadere informatie

Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL

Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL Full Service Container Logistics Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL 4-10-2013 Corporate presentatie 2 4-10-2013 Corporate presentatie 3 Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL MCS.

Nadere informatie

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012 Port of Ports and Hinterland congres 2012 Emile Hoogsteden Directeur Containers, Breakbulk & Logistics 1 2 1 Port of Agenda Havenvisie 2030 Containeroverslag (t/s en achterlandvolume) Modal split Marktaandeel

Nadere informatie

Short Sea Shipping Arno Swagemakers 11 juni 2009

Short Sea Shipping Arno Swagemakers 11 juni 2009 Short Sea Shipping Arno Swagemakers 11 juni 2009 1 Historie 1966 Oprichting bedrijf 1966 1985 Conventioneel vervoer 1985 1995 Containervervoer (20ft-40ft) 1995 Verhuizing naar Axelse vlakte in Westdorpe

Nadere informatie

Agro Businessclub Westland

Agro Businessclub Westland Agro Businessclub Westland multimodaal vervoer van geconditioneerde Groenten & Fruit containers richting het achterland 1 Landelijke logistieke G&F hotspots en verbindingen Mainports Greenports Hoofdroutes

Nadere informatie

< Straight into Europe >

< Straight into Europe > < Straight into Europe > Straight into Europe > Betrouwbaar Efficiënt Duurzaam Flexibel Eén ingang voor al uw vervoer tussen de zeehavens en de Europese markt. European Gateway Services (EGS) biedt u een

Nadere informatie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Overseas Logistics Multimodal Inland Locations Supply Chain Solutions Advanced logistics for a smaller world Als het gaat om het optimaal beheersen

Nadere informatie

Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water

Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water s-hertogenbosch 30 juni 2014 Hoe kan de bereikbaarheid van Zuidoost- Brabant voor het goederen vervoer over water

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water. 4 september 2014

Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water. 4 september 2014 Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water 4 september 2014 Hoe kan de bereikbaarheid van Zuidoost- Brabant voor het goederen vervoer over water voor langere tijd gewaarborgd

Nadere informatie

Stellingen panel 1. Titel Stellingen. Spreker

Stellingen panel 1. Titel Stellingen. Spreker Stellingen panel 1 Stellingen Panel 1 : inplanting, hinterlandverbindingen en arbeid A. Inplanting 1. Ligging shortsea hub moet vlakbij deepsea terminal omwille van de feederlading, die met pure intra

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. ALV ELC, Venlo 30 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... In rapporten en beleidsnotities wordt veelvuldig genoemd dat de aanwezigheid van een grote luchthaven én een grote zeehaven in één land of regio, voor de economie een bijzondere meerwaarde

Nadere informatie

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Janine van Oosten, directeur CNB en rijkshavenmeester Februari 2013 Havenclub Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam De havens van

Nadere informatie

Bijeenkomst logistiek knooppunt Oss Havenbedrijf Rotterdam 22/07/2010

Bijeenkomst logistiek knooppunt Oss Havenbedrijf Rotterdam 22/07/2010 Bijeenkomst logistiek knooppunt Oss Havenbedrijf Rotterdam 22/07/2010 Samenstelling Aanwezig namens logistieke regio Oss Jan van Erp Logistiek Platform Oss Eric Nooijen - Osse Overslag Centrale Hans Pepers

Nadere informatie

The Blue Road De verbinding met het achterland. Miranda Volker Logistiek Adviseur

The Blue Road De verbinding met het achterland. Miranda Volker Logistiek Adviseur The Blue Road De verbinding met het achterland Miranda Volker Logistiek Adviseur Topics Even voorstellen Facts and figures Nieuwe mogelijkheden o 45 ft containerstromen o Reefers o Palletvervoer Even voorstellen

Nadere informatie

Lange termijn strategiën om meer vervoer over water te stimuleren. C.J. De Vries Koninklijke Schuttevaer/Bureau Voorlichting Binnenvaart

Lange termijn strategiën om meer vervoer over water te stimuleren. C.J. De Vries Koninklijke Schuttevaer/Bureau Voorlichting Binnenvaart Lange termijn strategiën om meer vervoer over water te stimuleren C.J. De Vries Koninklijke Schuttevaer/Bureau Voorlichting Binnenvaart Vijf manieren om binnenvaart te bevorderen 1. Het havenalliantiemodel

Nadere informatie

freight is our trade www.neele.nl Nederlands

freight is our trade www.neele.nl Nederlands freight is our trade www.neele.nl Nederlands Full service logistieke dienstverlening Neele Logistics ontzorgt uw complete logistiek. Of u nu een vervoerder zoekt die goed de weg weet in Europa of een partij

Nadere informatie

NEUTRALE OPLOSSING, GEMEENSCHAPPELIJK VOORDEEL

NEUTRALE OPLOSSING, GEMEENSCHAPPELIJK VOORDEEL NEUTRALE OPLOSSING, GEMEENSCHAPPELIJK VOORDEEL BARGE SERVICE CENTER HAALBAAR, BETAALBAAR EN STARTKLAAR VAN DRIE NAAR VIJF CONTAINERTERMINALS In 2014 versnippert de containerstroom in de Rotterdamse haven

Nadere informatie

Afval: een serieuze partner in de logistieke keten

Afval: een serieuze partner in de logistieke keten Barge en shortsea congres Transport/logistiek waste-products van weg naar water Tilburg, 4 februari 2016 Rick Martens, manager logistics Afval: een serieuze partner in de logistieke keten 1 Introductie

Nadere informatie

Basisdocument Containerbinnenvaart. Rotterdam, juni 2003

Basisdocument Containerbinnenvaart. Rotterdam, juni 2003 Basisdocument Containerbinnenvaart Rotterdam, juni 2003 Basisdocument Containerbinnenvaart 1 Inhoudsopgave HOOFDSTUK 1 Inleiding...3 1.1 ALGEMEEN...3 1.2 ACHTERGROND...3 1.3 PROBLEMATIEK...4 1.4 ONDERZOEKSDOELSTELLING...5

Nadere informatie

EXCEP TIONEEL TRANS PORT

EXCEP TIONEEL TRANS PORT GRENS VER LEGGEND Bolk Transport verlegt grenzen. Bijzonder transport, logistiek en distributie. Geen uitdaging is te groot. Op innovatieve en duurzame wijze. Persoonlijk, flexibel en vakkundig. Door goede

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat Postbus 20901 Directie Communicatie. 2500 EX Den Haag Kenniscommunicatie Telefoon 070-3517094

Ministerie van Verkeer en Waterstaat Postbus 20901 Directie Communicatie. 2500 EX Den Haag Kenniscommunicatie Telefoon 070-3517094 Z48-b59 .* 0..... 0............ Git boek IerugDaorgrn op: I Ministerie van Verkeer en Waterstaat Postbus 20901 Directie Communicatie 2500 EX Den Haag Kenniscommunicatie Telefoon 070-3517094 Ministerie

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. Movares symposium 29 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Plan van aanpak klein Schip Bijlage 4: Logistieke efficiëntie

Plan van aanpak klein Schip Bijlage 4: Logistieke efficiëntie Plan van aanpak klein Schip Bijlage 4: Logistieke efficiëntie Zie hoofdstuk 7 van het hoofdrapport verkenning samenwerkingsvormen mogelijke organisatie modellen November 2011 1 1. Inleiding Het is van

Nadere informatie

GreenRail II. Mogelijkheden intermodaal transport Polen en Rusland

GreenRail II. Mogelijkheden intermodaal transport Polen en Rusland GreenRail II Mogelijkheden intermodaal transport Polen en Rusland 7 december 2011 Centrale vraagstelling GreenRail II Ontwikkelen duurzame logistieke railverbinding tussen Nederland en Polen Is een werkbare

Nadere informatie

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot Gemeente Neerijnen Opbouw presentatie Aanleiding Logistiek, waar gaat het om? Waarom Rivierenland? Hoe pakken we het aan? Organisatie hotspot Aanleiding

Nadere informatie

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Jaarcongres Nederlandse Vereniging van Binnenhavens, Venlo, 5 oktober 2012 Hans Smits, CEO Havenbedrijf Rotterdam N.V. 1 Haven Rotterdam in cijfers

Nadere informatie

Welke afweging is te maken voor modaliteitskeuze binnenvaart of weg?

Welke afweging is te maken voor modaliteitskeuze binnenvaart of weg? Welke afweging is te maken voor modaliteitskeuze binnenvaart of weg? drs. H.M. van Raalte, HVR Logistiek, Rotterdam Een globale kostenafweging tussen binnenvaart- en wegtransport: welke aspecten zijn van

Nadere informatie

Binnenvaart Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Philippe Govers COO BCTN Groep

Binnenvaart Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Philippe Govers COO BCTN Groep Binnenvaart Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Philippe Govers COO BCTN Groep Binnenvaart anno 2014 - Schepen / Varen - Inland terminals - Toegevoegde waarden Toekomstbeeld van transporten - Schaalvergroting

Nadere informatie

Rhinecontainer. Delivering our promise.

Rhinecontainer. Delivering our promise. Rhinecontainer Rhinecontainer One of the leading barge operators Rhinecontainer is een vooruitstrevende, dynamische en groeiende onderneming. Sinds 1978 onderhouden wij regelmatige containerlijndiensten

Nadere informatie

Twin hub. Intermodal rail freight Twin hub Network North West Europe

Twin hub. Intermodal rail freight Twin hub Network North West Europe Twin hub Intermodal rail freight Twin hub Network North West Europe Ekki Kreutzberger en Rob Konings Zeehavens en intermodale rail hub-en-spoke netwerken. Op weg naar een nieuwe innovatiegolf VLW 2013,

Nadere informatie

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Impactproject Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Slotbijeenkomst Maastricht 3-12-2014 A. Verhoeven KvK Nederland Projectpartners Impactproject:

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... Concurrentie Zeehavens beconcurreren elkaar om lading en omzet. In beginsel is dat vanuit economisch perspectief een gezond uitgangspunt. Concurrentie leidt in goed werkende markten tot

Nadere informatie

De KMO en zijn import-export WORKSHOP. De KMO en zijn import--export in het Shortseagebied. in het Shortseagebied. (Europa) Maandag 27 oktober 2008

De KMO en zijn import-export WORKSHOP. De KMO en zijn import--export in het Shortseagebied. in het Shortseagebied. (Europa) Maandag 27 oktober 2008 WORKSHOP De KMO en zijn import-export in het Shortseagebied (Europa) Maandag 27 oktober 2008 De rol van de expediteur in de import-export van de KMO Spreker: Dhr. Marc Huybrechts Voorzitter VEA (Vereniging

Nadere informatie

zeeland seaports ...en het belang van het spoor Dick Gilhuis Commercieel Directeur 15 februari 2012

zeeland seaports ...en het belang van het spoor Dick Gilhuis Commercieel Directeur 15 februari 2012 zeeland seaports...en het belang van het spoor Dick Gilhuis Commercieel Directeur 15 februari 2012 Inhoud 1. Overslag 2011 zeevaart 2. Modal split 3. Herkomst en bestemming 4. Spoorinfrastructuur 5. Transittijden

Nadere informatie

Kanshebber in de keten Toekomstperspectief Containerbinnenvaart

Kanshebber in de keten Toekomstperspectief Containerbinnenvaart Kanshebber in de keten Toekomstperspectief Containerbinnenvaart Rotterdam, juni 2003 Kanshebber in de keten, Toekomstperspectief Containerbinnenvaart 1 Inhoudsopgave Samenvatting...3 HOOFDSTUK 1 Inleiding...6

Nadere informatie

Pallets on the inland waterways: a river regional distribution concept

Pallets on the inland waterways: a river regional distribution concept Pallets on the inland waterways: a river regional distribution concept Prof. Dr. Cathy Macharis Vrije Universiteit Brussel MOSI-Transport en Logistiek Inhoud De derde golf Logistiek concept: RWDC Kritische

Nadere informatie

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Als er één plek is die duidelijk maakt waarom Nederland in de moderne tijd zo n belangrijk handelsland is, dan is het Rotterdam wel. De haven ligt in de delta van

Nadere informatie

Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer

Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer Bron Naam figuur / tabel publicatie Indicator Publicatiejaar (jaar van toegang) Link (indien mogelijk) A.1 CBS Vervoerd gewicht door beroeps- en eigen vervoer

Nadere informatie

Samenvatting ... ... Tabel 1 Kwalitatieve typering van de varianten

Samenvatting ... ... Tabel 1 Kwalitatieve typering van de varianten Samenvatting................. In juli 2008 heeft de Europese Commissie een strategie uitgebracht om de externe kosten in de vervoersmodaliteiten te internaliseren. 1 Op korte termijn wil de Europese Commissie

Nadere informatie

Perspectieven voor een kleine standaard ladingdrager in de binnenvaart

Perspectieven voor een kleine standaard ladingdrager in de binnenvaart Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Adviesdienst Verkeer en Vervoer, Afdeling Goederenvervoer Perspectieven voor een kleine standaard ladingdrager in de binnenvaart eindrapport, november 1998 ///////////////////////////M\

Nadere informatie

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City.

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Naar aanleiding van de Stuurgroep bijeenkomst van het Masterplan Havens Midden- Brabant heb ik gekeken naar de mogelijke

Nadere informatie

Bijlagebundel 2: Huidige stromen en toekomstige stromen door containerisatie en modal shift

Bijlagebundel 2: Huidige stromen en toekomstige stromen door containerisatie en modal shift Greenports Mainports Bijlagebundel 2: Huidige stromen en toekomstige stromen door containerisatie en modal shift 1 Inhoud Van 14 versketens naar 8 stromen voor robuust netwerk Beschrijving huidige en toekomstige

Nadere informatie

Haven Amsterdam Gateway to Europa

Haven Amsterdam Gateway to Europa IJ (voor 1850) Haven Amsterdam Gateway to Europa Jan Egbertsen 26 september 2011, Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Amsterdam Noordzeekanaalgebied (rond 1875) Overzicht

Nadere informatie

Verandering in Logistiek Twente. Denken vanuit netwerken. Kees Verweij

Verandering in Logistiek Twente. Denken vanuit netwerken. Kees Verweij Verandering in Logistiek Twente Denken vanuit netwerken Kees Verweij Principal Consultant Lid Stuurgroep Synchromodaal Transport 22 januari 2015 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen

Nadere informatie

Voorstelling afdeling Transport &Logistiek POM West-Vlaanderen

Voorstelling afdeling Transport &Logistiek POM West-Vlaanderen Voorstelling afdeling Transport &Logistiek POM West-Vlaanderen Mission statement Transport &Logistiek West-Vlaamse gateways uitbouwen tot efficiënte draaischijven in de logistieke ketens van de verladers;

Nadere informatie

CONVENANT GOLD - LOGISTIEKE ACHTERLANDREGIO S

CONVENANT GOLD - LOGISTIEKE ACHTERLANDREGIO S + CONVENANT GOLD - LOGISTIEKE ACHTERLANDREGIO S Samenwerken aan de versterking van de logistieke achterlandregio s in Gelderland, Overijssel, Limburg en Drenthe CONVENANT GOLD - LOGISTIEKE ACHTERLANDREGIO

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van Nederland als logistiek land

De internationale concurrentiepositie van Nederland als logistiek land De internationale concurrentiepositie van Nederland als logistiek land Algemene Ledenvergadering NDL Amsterdam, 22 april 2016 Drs. René Buck Directeur Buck Consultants International Buck Consultants International

Nadere informatie

Reizen zonder spoorboekje. Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

Reizen zonder spoorboekje. Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Zes intercity s en zes sprinters per uur in de drukste

Nadere informatie

Mainports ongehinderd verbonden

Mainports ongehinderd verbonden Mainports-ongehinderd verbonden Pleidooi voor onderzoek naar ongehinderde goederentransportsystemen Gert Dijkstra - Buisleiding Industrie Gilde (BIG) Johan Visser - International Society for Underground

Nadere informatie

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS ONDERBOUW OPDRACHTEN DE ROTTERDAMSE HAVEN GROEIT! Heel veel goederen die we gebruiken komen uit het buitenland. Het grootste deel komt via de haven

Nadere informatie

Logistieke dienstverlening via de binnenvaart in de vervoersrelatie Nederland - Duitsland

Logistieke dienstverlening via de binnenvaart in de vervoersrelatie Nederland - Duitsland Logistieke dienstverlening via de binnenvaart in de vervoersrelatie Nederland - Duitsland Januari 1994 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Den Haag 1 - Inleiding I. INLEIDING Doelstelling: Inventarisatie

Nadere informatie

UITDAGINGEN BINNENVAART

UITDAGINGEN BINNENVAART UITDAGINGEN BINNENVAART PROMOTIE BINNENVAART VLAANDEREN 2012 09 18 WATERWEGEN West Europa heeft het dichtste waterwegennetwerk van de EU 90 miljoen inwoners EUR 910 miljard BBP 320 miljoen ton via Rijn

Nadere informatie

GATEWAY TO EUROPE. Sophisticated transport network of roads, railways, and canals with seamless access to important markets and production centres.

GATEWAY TO EUROPE. Sophisticated transport network of roads, railways, and canals with seamless access to important markets and production centres. Sophisticated transport network of roads, railways, and canals with seamless access to important markets and production centres. GATEWAY TO EUROPE BRUSSELS 1h PARIS 1h30 LONDON 2h30 AMSTERDAM 3h CARGO

Nadere informatie

Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide.

Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide. Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide. Wij staan voor u klaar. Wereldwijd. Al sinds 1921 vervoeren wij goederen voor onze klanten over de gehele wereld. Van

Nadere informatie

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB Omslag notitie Vergadering van de sectorcommissie Bloemkwekerijproducten Datum vergadering 5 maart 2012 Agendapunt 7b Voorbereid door Jerre de Blok Totaal aantal pagina s 5 17 februari 2012 1. Project

Nadere informatie

Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug. Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere

Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug. Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere Pagina 1 Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere Milieufederatie Flevoland Milieufederatie Noord- Holland

Nadere informatie

Beknopte analyse van de overslag in de Amsterdamse haven

Beknopte analyse van de overslag in de Amsterdamse haven CPB Notitie Datum : 23 juli 2003 Aan : Ministerie van Verkeer en Waterstaat (DGG, Van Bommel) Beknopte analyse van de overslag in de Amsterdamse haven Het ministerie van Ven W heeft het CPB om een beknopte

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Besluit Subsidieprogramma walstroom zeehavens

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Besluit Subsidieprogramma walstroom zeehavens STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 14026 13 september 2010 Besluit Subsidieprogramma walstroom zeehavens 3 september 2010 Nr. CEND/HDJZ-2010/1274 SCH Gelet

Nadere informatie

Binnenvaart, de vlotste verbinding tussen havens en hun hinterland!?

Binnenvaart, de vlotste verbinding tussen havens en hun hinterland!? Binnenvaart, de vlotste verbinding tussen havens en hun hinterland!? Eddy Bruyninckx CEO Gemeentelijk Havenbedrijf 20 jaar Promotie Binnenvaart Vlaanderen 11 oktober 2012 De binnenvaartverbindingen van

Nadere informatie

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Werkt u aan het verbeteren van supply chain management in uw organisatie? Het in kaart brengen van uw

Nadere informatie

Onderwerp Financiële effect van een tarievenverhoging marktgelden en havengelden

Onderwerp Financiële effect van een tarievenverhoging marktgelden en havengelden Directie Grondgebied Economische Zaken Aan Hannie Kunst Datum 26 maart 2010 Opgesteld door, telefoonnummer Henk Kielenstijn, 2499 Extra afschriften voor Ab Smit, Bergiet Drummen, Piet Eggermont Onderwerp

Nadere informatie

Onderwerp: Strategie om te komen tot logistiek cluster in regio Zwolle-Kampen-Meppel

Onderwerp: Strategie om te komen tot logistiek cluster in regio Zwolle-Kampen-Meppel Agendapunt: Meppel, Aan de Gemeenteraad. Raadsvoorstel nr. Onderwerp: Strategie om te komen tot logistiek cluster in regio Zwolle-Kampen-Meppel Voorgesteld besluit 1. De Logistieke Visie (bijlage 1) en

Nadere informatie

Lean & Green duurzame stedelijke distributie

Lean & Green duurzame stedelijke distributie Achtergrond Steeds meer mensen wonen en werken in steden. Dat betekent dat er steeds meer goederen binnen de stadgrenzen vervoerd gaan worden: naar winkels, kantoren en woningen, met retourgoederen die

Nadere informatie

DIRECTE TOEGEVOEGDE WAARDE IN DE VLAAMSE HAVENS, HET LUIKSE HAVENCOMPLEX EN DE HAVEN VAN BRUSSEL

DIRECTE TOEGEVOEGDE WAARDE IN DE VLAAMSE HAVENS, HET LUIKSE HAVENCOMPLEX EN DE HAVEN VAN BRUSSEL 215-1-19 Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 214 Om te voorzien in de behoefte aan snel beschikbare indicatoren over het verloop van de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid

Nadere informatie

Stakeholders forum Logistiek Platform West-Poort

Stakeholders forum Logistiek Platform West-Poort Stakeholders forum Logistiek Platform West-Poort Verwelkoming Stefaan Matton Algemeen directeur POM West-Vlaanderen 2 Alexander Demon Afdelingshoofd Transport & Logistiek POM West-Vlaanderen 3 Mission

Nadere informatie

Het college van Gedeputeerde Staten verzoekt de leden van Provinciale Staten om:

Het college van Gedeputeerde Staten verzoekt de leden van Provinciale Staten om: STATENBRIEF Onderwerp: Railterminal Gelderland Doel van deze brief: Het college van Gedeputeerde Staten verzoekt de leden van Provinciale Staten om: Te besluiten conform het ontwerpbesluit Over de inhoud

Nadere informatie

Monitor Logistiek & Goederenvervoer voor Nederland

Monitor Logistiek & Goederenvervoer voor Nederland Monitor Logistiek & Goederenvervoer voor Nederland Uitgevoerd in opdracht van: Ministerie van Infrastructuur en Milieu EINDRAPPORTAGE Nijmegen/Den Haag, 30 april 2015 Inhoudsopgave 1. Doel en inhoud Monitor

Nadere informatie

CONCURRENTIEKRACHT, ECONOMIE EN WELVAART Uitdagingen op het vlak van mobiliteit en logistiek

CONCURRENTIEKRACHT, ECONOMIE EN WELVAART Uitdagingen op het vlak van mobiliteit en logistiek 31 maart 2014 CONCURRENTIEKRACHT, ECONOMIE EN WELVAART Uitdagingen op het vlak van mobiliteit en logistiek Prof. Dr. Eddy Van de Voorde Prof. Dr. Thierry Vanelslander HET (BINNENVAART)KADER Binnenvaart

Nadere informatie

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 1 Doel Havenvisie 2030 Richting geven aan de verdere ontwikkeling van de Rotterdamse mainport. Zekerheid en perspectief bieden aan klanten, burgers, overheden

Nadere informatie

A15 Corridor. Conclusies A15. 4. De A15 is dé verbindingsschakel tussen vier van de tien Nederlandse logistieke hot spots i.c.

A15 Corridor. Conclusies A15. 4. De A15 is dé verbindingsschakel tussen vier van de tien Nederlandse logistieke hot spots i.c. A15 Corridor Conclusies A15 1. Een gegarandeerde doorstroming van het verkeer op de A15 is noodzakelijk voor de continuïteit en ontwikkeling van de regionale economie rond de corridor en voor de BV Nederland.

Nadere informatie

Havenvisie Zwolle Kampen Netwerkstad

Havenvisie Zwolle Kampen Netwerkstad Havenvisie Zwolle Kampen Netwerkstad Eindrapport Opdrachtgever: Zwolle Kampen Netwerkstad ECORYS Nederland BV Arwen Korteweg Mariska van der Gun Gilbert Bal Ewout Bückmann Rotterdam, 4 april 2011 Contactpersonen:

Nadere informatie

MV2 en de toekomst van de haven Een alternatieve visie op Rotterdam

MV2 en de toekomst van de haven Een alternatieve visie op Rotterdam MV2 en de toekomst van de haven Een alternatieve visie op Rotterdam Gérard Brockhoff Adstrat Adstrat Consulting, 1 Skyline Rotterdam, Ronald Tilleman Havenvisie 2050 (concurrentiepositie) Waarom is Rotterdamse

Nadere informatie

Buitenlandse vrachtwagens op de Nederlandse wegen

Buitenlandse vrachtwagens op de Nederlandse wegen Publicatiedatum CBS-website: 24 juli 2007 Buitenlandse vrachtwagens op de Nederlandse wegen Wegsstromen in relatie tot Nederlands grondgebied voor 2005 Pascal Ramaekers, Mathijs Jacobs en Marcel Seip Centraal

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen Kevin Lyen Senior consultant, Rebelgroup Advisory Belgium www.oostwestpoort.eu 1 Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke

Nadere informatie

3 Witteveen & Bos Provincie Noord-Brabant

3 Witteveen & Bos Provincie Noord-Brabant 3 Witteveen & Bos Provincie Noord-Brabant Toedeling van het transport van gevaarlijke stoffen aan de N279 tussen Den Bosch en Asten Schoemakerstraat 97c 2628 VK Delft Postbus 5044 2600 GA Delft T (088)

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2008-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2008-II Beoordelingsmodel Vraag Antwoord Scores Migratie en vervoer Opgave 1 Segregatie en integratie 1 maximumscore 2 Uit de beschrijving moet blijken dat: op nationale schaal er een concentratie in het westen

Nadere informatie

Spoorvervoer Lage Weide

Spoorvervoer Lage Weide Spoorvervoer Lage Weide Overzicht bestaande spoorlocaties Port of Utrecht Opdrachtgever: Gemeente Utrecht Contactpersoon: Drs. D. Hoffmans, programmamanager Goederenvervoer Contact Logitech: Ir. J.A.M.

Nadere informatie

* Maatwerk Voorlichting Binnenvaart gestart * Het team stelt zich voor * Best practices in de binnenvaart

* Maatwerk Voorlichting Binnenvaart gestart * Het team stelt zich voor * Best practices in de binnenvaart Verladersinfo * Maatwerk Voorlichting Binnenvaart gestart * Het team stelt zich voor * Best practices in de binnenvaart December 2010 Project Maatwerk Voorlichting Binnenvaart Nederland heeft van nature

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-II

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-II Vervoer en ruimtelijke inrichting Opgave 4 Het Project Mainportontwikkeling Rotterdam bron 4 Den Haag Rotterdam Legenda: zandwinningsgebied landaanwinningsgebied (Tweede Maasvlakte) haven- en industriegebied

Nadere informatie

Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente

Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente Agenda 1. Business en IT Uitdagingen Logistiek 2. Oplossingen? 3. De

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Herman Wagter Topsector Logistiek / Connekt Topsectorenbeleid Topsector Logistiek: 2e plaats in de World Logistics 3e plaats in de Enabling

Nadere informatie

Monitor Logistiek en Supply Chain Management rapportage 2009

Monitor Logistiek en Supply Chain Management rapportage 2009 Monitor Logistiek en Supply Chain Management rapportage 2009 Addendum Toegevoegde waarde 06 07 08 09 10 11 12 13 Centraal Bureau voor de Statistiek Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig

Nadere informatie

Toenemende Transportmodaliteit. Voor wie verstandig handelt!

Toenemende Transportmodaliteit. Voor wie verstandig handelt! Toenemende Transportmodaliteit Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Invloed: Impact Bronnen Toenemende transportmodaliteit Door de toenemende congestie op de wegen in Europa wordt er steeds meer gezocht

Nadere informatie

Binnenhaven Nijmegen. Eindrapport casestudie: Casestudie onderdeel van studie Economisch belang Nederlandse Binnenhavens

Binnenhaven Nijmegen. Eindrapport casestudie: Casestudie onderdeel van studie Economisch belang Nederlandse Binnenhavens Eindrapport casestudie: Binnenhaven Nijmegen Casestudie onderdeel van studie Economisch belang Nederlandse Binnenhavens in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB) Juli 2004 Eindrapport

Nadere informatie

Samenvatting Regionaal-Economische betekenis Lelystad Airport

Samenvatting Regionaal-Economische betekenis Lelystad Airport Samenvatting Regionaal-Economische betekenis Lelystad Airport Inhoud Blz. 1 Inleiding 1 2 Trends in de luchtvaart 2 3 SWOT Lelystad Airport 2 4 Scenario s 5 5 Economische betekenis 5 6 Hoe nu verder? 7

Nadere informatie

Maatregelenpakket Masterplan Cool Port 2016

Maatregelenpakket Masterplan Cool Port 2016 Maatregelenpakket Masterplan Cool Port 2016 Algemeen Zuid-Holland is een internationaal transportknooppunt. Goederenstromen vanuit de havens en industrie en producten vanuit de land- en tuinbouw(greenports)

Nadere informatie

Transport en de fiscus Hoe zit het met de BTW?

Transport en de fiscus Hoe zit het met de BTW? Transport en de fiscus Hoe zit het met de BTW? Pagina 1 van 8 In de transportsector gaat het de laatste jaren steeds beter: tot 2005 waren de ontwikkelingen somber, maar sindsdien zet het herstel zich

Nadere informatie

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Aart de Koning, april 2010 De aanleiding: de concurrentiepositie van de haven van Rotterdam staat onder druk De haven van Rotterdam is altijd sterk verankerd geweest

Nadere informatie

Aanleg 3 e spoor Duitsland 2016-2022

Aanleg 3 e spoor Duitsland 2016-2022 Aanleg 3 e spoor Duitsland 2016-2022 Aanpak gevolgen bouwwerkzaamheden Eric Bezem 21 november 2013 Spoorcafé Aanleg 3 e spoor Duitsland Succesvolle jarenlange lobby Financieringsbesluit Duitsland zomer

Nadere informatie

Promotie Shortsea Shipping Vlaanderen

Promotie Shortsea Shipping Vlaanderen Juni 2005 Onderwerp: De EU uitbreiding en shortsea shipping Shortsea Shipping omvat het transport van goederen en passagiers waarbij gebruik wordt gemaakt van de Europese kustwateren en oceanen, zonder

Nadere informatie

PRIMAIRE DISTRIBUTIE Planning en transport van productielocatie naar distributiecentra en tussen distributiecentra.

PRIMAIRE DISTRIBUTIE Planning en transport van productielocatie naar distributiecentra en tussen distributiecentra. POST KOGEKO Uw klanten willen hun bestelling op tijd en in perfecte staat ontvangen. Of het nu gaat om een volle vracht of om een enkele pallet of colli. Post-Kogeko Logistics maakt dat voor u waar. Wij

Nadere informatie

Samenvatting WP 3.2 Multimodaal internationaal container netwerk

Samenvatting WP 3.2 Multimodaal internationaal container netwerk Samenvatting WP 3.2 Multimodaal internationaal container netwerk Datum 6 november 2012 Status Definitief Auteurs Panteia Martin Quispel Hans Visser TNO Jaco van Meijeren Jorrit Harmsen TU Delft Mo Zhang

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-i

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-i LET OP: Je kunt dit examen maken met de 51e druk of met de 52e druk van de atlas. Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 51e of de 52e. Bij elke vraag is aangegeven welke

Nadere informatie

Corneel Geerts Transportgroup. Our driving force is people!

Corneel Geerts Transportgroup. Our driving force is people! Our driving force is people! Logistic services, international road haulage, groupage & full loads, intermodal transport road & rail, warehousing & distribution in Europe, costum clearance & export documents.

Nadere informatie

BE LOGIC: op weg naar co-modaliteit!

BE LOGIC: op weg naar co-modaliteit! BE LOGIC: op weg naar co-modaliteit! Auteurs Liesbeth van Alphen, Ronald Jorna Binnen het Europese onderzoeksproject BE LOGIC is een benchmarking tool ontwikkeld die de huidige keuze voor de vervoerswijze

Nadere informatie

De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3

De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3 De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3 Een vitale en bereikbare binnenstad: dat is het uitgangspunt van het project Stadsbox. Bij een vitale stad hoort prettig winkelen, een drankje drinken

Nadere informatie