Micro-organismen kweken en bekijken. Zelf bacteriën kweken. Benodigdheden. Werkwijze. Ziek van virussen?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Micro-organismen kweken en bekijken. Zelf bacteriën kweken. Benodigdheden. Werkwijze. Ziek van virussen?"

Transcriptie

1 Micro-organismen kweken en bekijken Zelf bacteriën kweken Je gaat zelf bacteriën kweken. Benodigdheden twee lege petrischaaltjes met daarop je naam, klas en datum brander en lucifers vloeibare voedingsbodem in een warm waterbad Werkwijze 1 Steek de brander op een veilige manier aan. Zet hem op een gele middelhoge vlam. 2 Zet de brander achter de petrischaaltjes op tafel neer. 3 Zet de brander op de blauwe onzichtbare vlam. 4 Neem de voedingsbodemfles in de hand waarmee je het beste kunt gieten. 5 Haal met de andere hand de stop van de fles, maar hou hem vast! Let op! Leg hem niet op tafel, want daar zitten bacteriën op! 6 Haal de hals van de fles een keer kort door de blauwe vlam. Hierdoor gaan alle micro-organismen dood die aan de buitenkant van de hals zitten. 7 Giet een beetje voedingsbodem in de twee petrischaaltjes en sluit ze meteen weer af. 8 Haal de hals van de fles weer een keer door de blauwe vlam en sluit de fles. 9 Maak de brandervlam weer geel. 10 Verdeel in allebei de petrischaaltjes de voedingsbodem door elk schaaltje voorzichtig rond te draaien over tafel. 11 Geef de fles terug aan de docent. 12 Laat de voedingsbodem 15 minuten afkoelen. 13 Kies uit de volgende onderzoekjes voor je schaaltjes: afdrukken van gewassen vingertoppen, kleding of bestek tien minuten open laten staan (om de lucht te onderzoeken) erin hoesten een klein druppeltje water of andere vloeistof op de voedingsbodem een stukje brood of appel op de voedingsbodem of bedenk zelf iets 14 Laat de gesloten schaaltjes op een warme plek staan (drie dagen op 30 C in een stoof gaat het beste, maar zeven dagen op kamertemperatuur werkt ook). Als de dichte schaaltjes bewaard moeten worden, kan dat nog twee weken in een koelkast. Opdracht Welke veiligheidsregel is er als je een brander eventjes niet gebruikt, maar hij toch moet aanblijven? Waarom zit de voedingsbodem in een afgesloten flesje? Waarom moet de hals van de fles even door de blauwe vlam? Wat zie je na het bebroeden van de schaaltjes? Had je dit verwacht? Ben je nu anders gaan denken over voeding en hygiëne? Zieke bacteriën Yoghurt maken is niet altijd even makkelijk. Dat heeft Tina al twee keer meegemaakt. De yoghurt werd niet dik en niet zuur. Allebei die keren moest het maken van yoghurt helemaal overnieuw gedaan worden. Dat gaf vele uren verlies en ontevreden klanten, omdat de yoghurt te laat in de winkel kwam. De bacteriën die de melk moesten veranderen in yoghurt, waren ziek gemaakt door een virus. Tegenwoordig moet Tina elk yoghurtzuursel onderzoeken. Ze kweekt ze op speciale platen om te kijken of de bacteriën niet ziek zijn. Ziek van virussen? Als bacteriën ziek kunnen worden van virussen, wat kun je dan over de afmetingen van virussen zeggen?

2 Gisten Je gaat gisten bekijken onder de microscoop. Benodigdheden een beetje verse gist of droge gist reageerbuisje met 5ml zoutoplossing (9% zout) objectglaasje dekglaasje öse velletje keukenpapier microscoop en toebehoren Een microscoop Werkwijze 1 Doe met de öse een heel klein beetje verse of droge gist in de reageerbuis. 2 Meng met de öse tot de oplossing net troebel is. 3 Leg met de öse een druppel op het objectglaasje. 4 Dek de druppel af met het afdekglaasje. 5 Haal een teveel aan vocht weg door het op te zuigen met een randje van het keukenpapier. 6 Bekijk het preparaat met de microscoop en teken vijf gistcellen bij een vergroting van 400x (denk aan de tekenregels). Opdracht Voer de werkwijze uit.

3 Gistcellen onder een microscoop Goede tekening en slechte tekening Micro-organismen herkennen Je kunt verschillende soorten micro-organismen herkennen omdat je weet waar ze groeien. Verschillende vormen van micro-organismen. Er zijn twee groepen micro-organismen. In de eerste groep zitten de schimmels. Daar horen ook de gisten bij. De tweede groep zijn de bacteriën. Schimmels groeien alleen als er lucht aanwezig is. Maar gisten groeien

4 ook zonder lucht. Beschimmeld voedsel ruikt muf en je ziet er haren op groeien. Schimmels stellen niet zo veel eisen: het maakt ze niet uit of het voedsel nu droog, zuur of koud is. Bacteriën groeien ook in of op levensmiddelen, maar die mogen niet te droog, te koud of te zuur zijn. De levensmiddelen krijgen van bacteriën meestal een afwijkende geur en kleur. Gisten groeien op suikerrijke voedingsmiddelen. a Op een droge snee brood groeien, omdat deze snee brood is en meestal wordt bewaard in aanwezigheid van b In een fles bedorven melk in de koelkast groeien. Daardoor ruikt de melk zuur. c De deksel van een pot jam staat bol doordat er in zijn gaan groeien. Dit komt doordat er veel in jam zit. Je leraar heeft een aantal bedorven producten meegebracht. Neem de tabel op werkblad Geef in de tabel aan of de producten bedorven zijn door schimmels, gisten of bacteriën. Laat je leraar het nakijken. Door te kijken, te ruiken of te voelen weet je vaak of een product bedorven is. Je weet nu waar en hoe de verschillende micro-organismen groeien. Daardoor weet je nu ook welk micro-organisme het bederf heeft veroorzaakt. Schimmels Je kunt schimmels onder een microscoop zichtbaar maken. Een microscoop. Micro-organismen zie je pas als je ze vergroot. In een microscoop zitten vergrootglazen die tot meer dan 1000 keer vergroten. Die vergrootglazen noemen we lenzen. We gaan schimmels bekijken door een microscoop. Benodigdheden: enkele beschimmelde producten en bakkers-, bier- of wijngist objectglaasjes dekglaasjes öse velletje keukenpapier microscoop met toebehoren Werkwijze: 1 Leg met de öse een druppel water op een objectglaasje. 2 Neem met de öse een kleine hoeveelheid schimmelmateriaal en meng die in de druppel water. Je leraar doet het voor.

5 3 Dek de druppel water af met een dekglaasje zoals op tekening staat. 4 Haal een teveel aan vocht weg door het met een randje van het keukenpapier op te zuigen. 5 Bekijk het preparaat met de microscoop en teken de schimmel. 6 Laat je tekening controleren door je leraar. a Welke onderdelen kun je onderscheiden aan de schimmels die je bekeken hebt? b Zijn er ook verschillen tussen de bekeken schimmelcellen?

Getsie...bedorven! Bederf. Micro-organismen en hygiëne. Kies de juiste namen bij de tekeningen

Getsie...bedorven! Bederf. Micro-organismen en hygiëne. Kies de juiste namen bij de tekeningen Getsie...bedorven! Bederf Laat enkele producten bederven. Dit zijn: vochtig sneetje brood op een schoteltje onder een bekerglas een beetje melk in een open bekertje in het lokaal een stukje vlees op een

Nadere informatie

Bacteriën als hulpje. Yoghurt maken. Benodigdheden. Werkwijze

Bacteriën als hulpje. Yoghurt maken. Benodigdheden. Werkwijze Bacteriën als hulpje Yoghurt maken Je gaat in deze opdracht zelf yoghurt maken. Benodigdheden schone pan thermometer warmwaterbad eetlepel yoghurt 0,5l. melk klein flesje van 0,5l. aluminium en elastiekjes

Nadere informatie

Micro-organismen. Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen. Wat wordt er van je verwacht? Wat zijn micro-organismen?

Micro-organismen. Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen. Wat wordt er van je verwacht? Wat zijn micro-organismen? Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen Deze kaart gaat over micro-organismen. Microorganismen zitten in voedsel. Als je voedsel bereidt is het belangrijk om te weten wat micro-organismen

Nadere informatie

probiotica vol nuttige bacteriën

probiotica vol nuttige bacteriën probiotica vol nuttige bacteriën Veel mensen kennen wel Yakult, Vifit of Actimel. Het zijn een paar voorbeelden van probiotische zuiveldrankjes, wat betekent dat er micro-organismen in zitten die goed

Nadere informatie

Werkblad. LES 7: Hygiëne. www.gavoorgezond.nl GROEP 5-6. Namen groepje: ... ... ... ... ...

Werkblad. LES 7: Hygiëne. www.gavoorgezond.nl GROEP 5-6. Namen groepje: ... ... ... ... ... LES 7: Hygiëne Namen groepje: Eerst voorbereiden: Zorg ervoor dat je met je groepje 1 petrischaaltje klaar hebt staan. Het schaaltje is verdeeld in 3 verschillende vakken. In ieder vakje gaan jullie een

Nadere informatie

LES 9 MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN Wraps maken

LES 9 MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN Wraps maken VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN LES 9 MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN Wraps maken INLEIDING De komende lessen gaan over micro-organismen. In deze les gaan we in op bacteriën. De lessen hierna kijken

Nadere informatie

m a t e r i a a l z e n d i n g

m a t e r i a a l z e n d i n g m a t e r i a a l z e n d i n g Paddenstoelen ordenen 1 Kleurpotloden Schaar Lijm Kleur de paddenstoelen en knip ze uit. Plak ze op van klein naar groot. Stippen tellen 2 Kleurpotloden Kleur de paddenstoelen

Nadere informatie

Het rijk van de schimmels

Het rijk van de schimmels 4 BASISSTOF 1 vwo gymnasium Het rijk van de schimmels thema 4 Ordening opdracht 10 Beantwoord de volgende vragen. 1 Heeft de gist die roos veroorzaakt (zie afbeelding 19) een celkern en een celwand? Gistcellen

Nadere informatie

Paddenstoelen in de klas. werkbladen

Paddenstoelen in de klas. werkbladen Paddenstoelen in de klas werkbladen Paddenstoelen bekijken 1 spiegeltje paddenstoelenzoekkaart iets om op te schrijven/tekenen (kleur)potloden Ga buiten op zoek naar paddenstoelen. Je vindt paddenstoelen

Nadere informatie

Schematisch en natuurgetrouw

Schematisch en natuurgetrouw Proef 1 Schematisch en natuurgetrouw - Werkblad 1 - Tekenmateriaal - Liniaal Hieronder zie je een afbeelding van een vlinder. Maak hiervan een schematische tekening op werkblad 1. Maak ook een natuurgetrouwe

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei tijdsduur voor het gehele examen 09:00 11:00 LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE KB Het examen Landbouw en natuurlijke

Nadere informatie

Gisten en wafels... Doe - activiteit Doe - activiteit

Gisten en wafels... Doe - activiteit Doe - activiteit 1 Gisten en wafels... OPDRACHT 1: Om goed te kunnen onderzoek wat gisten zijn, gaan we eerst wafels onderzoeken. Je hebt hiervoor 2 soorten deeg nodig... Maak het deeg zoals voorzien in de receptjes. Recept

Nadere informatie

Je eigen zachte bolletjes maken. Zachte bolletjes. Benodigdheden. Werkwijze

Je eigen zachte bolletjes maken. Zachte bolletjes. Benodigdheden. Werkwijze Je eigen zachte bolletjes maken Zachte bolletjes Gebruik bij deze opdracht werkblad Je maakt vier zachte bolletjes volgens recept. Benodigdheden 132 gram patentbloem 10 gram gist 2,5 gram zout 16 gram

Nadere informatie

Confituur maken (oriëntatie)

Confituur maken (oriëntatie) Confituur maken (oriëntatie) Recept 1. Recept 2. Werkwijze Ingrediënten Hoeveelheid Maateenheid Seizoensfruit 500 gram Suiker 500 gram 5 minuten Confituur maken (oriëntatie) 2. Werkwijze 1. Recept 2. Werkwijze

Nadere informatie

PRACTICUM: CYTOLOGIE. LeerlingenHANDLEIDING CYTOLOGIE Versie 1.0 6/10/2017 Datum 6 oktober 2017 Auteur Bart J. van Zweeden

PRACTICUM: CYTOLOGIE. LeerlingenHANDLEIDING CYTOLOGIE Versie 1.0 6/10/2017 Datum 6 oktober 2017 Auteur Bart J. van Zweeden PRACTICUM: CYTOLOGIE LeerlingenHANDLEIDING CYTOLOGIE Versie 1.0 6/10/2017 Datum 6 oktober 2017 Auteur Bart J. van Zweeden 0 Aanwijzingen voor het maken van biologische tekeningen Het maken van een preparaat

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Dermatomycosen: uitvoering van het KOH-onderzoek. Dermatomycosen: uitvoering van het KOH-onderzoek. 1. Toelichting op de module

Verdiepingsmodule. Dermatomycosen: uitvoering van het KOH-onderzoek. Dermatomycosen: uitvoering van het KOH-onderzoek. 1. Toelichting op de module Dermatomycosen: uitvoering van het KOH-onderzoek 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard van februari 2008 In de NHG-Standaard Dermatomycosen wordt veel waarde gehecht

Nadere informatie

Lesbrief: Het belang van hygiëne Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen?

Lesbrief: Het belang van hygiëne Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Lesbrief: Het belang van hygiëne Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Copyright Vakcollege Groep B.V. 2014. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Ieder mens draagt bacteriën en virussen bij zich, ook als

Nadere informatie

Een stof heeft altijd stofeigenschappen. Door hier gebruik van te maken, kun je stoffen makkelijk scheiden.

Een stof heeft altijd stofeigenschappen. Door hier gebruik van te maken, kun je stoffen makkelijk scheiden. Stoffen scheiden Schrijf bij elke proef steeds je waarnemingen in je schrift. Bij het doen van experimenten is het belangrijk dat je goed opschrijft wat je hebt gedaan, zodat andere mensen jouw experiment

Nadere informatie

Wat erin zit, staat erop! Etiketten

Wat erin zit, staat erop! Etiketten Wat erin zit, staat erop! Etiketten Zoek uit welke informatie er zoal op etiketten staat door tien verschillende verpakkingen te bestuderen. Maak een indeling van de categorieën informatie. Probeer er

Nadere informatie

Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC)

Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) KDV t Sprookjesland 1 Laatste versie: 17 november 2014 Inhoudsopgave Inleiding 4. 1. Aandachtspunten 4.2. Zuigelingenvoeding 4.3. Voedselallergie

Nadere informatie

workshop Wie Wat Bewaart

workshop Wie Wat Bewaart workshop Wie Wat Bewaart Wetenschappelijk thema: voortschrijdend inzicht Elk van de vier workshops van De Jonge Akademie on Wheels heeft een wetenschappelijk thema, waarmee belangrijke algemene aspecten

Nadere informatie

Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) KDV t Sprookjesland

Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) KDV t Sprookjesland Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) KDV t Sprookjesland 1 Laatste versie: 27 januari 2014 Inhoudsopgave Inleiding 4. 1. Aandachtspunten 4.2. Zuigelingenvoeding 4.3. Voedselallergie

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Een collage maken 6

Inhoud. Voorwoord 5. Een collage maken 6 Inhoud Voorwoord 5 Een collage maken 6 1 Gezond en veilig voedsel maken en bewaren 11 1.1 Eten koken en bewaren 11 1.2 Schoon en veilig werken in de keuken 17 1.3 Machines in de keuken 24 1.4 Langer houdbaar

Nadere informatie

Voedsel bewaren. Lesinfo. 1.1. Doelstelling. 1.2. Benodigdheden. 1.3. Inleiding

Voedsel bewaren. Lesinfo. 1.1. Doelstelling. 1.2. Benodigdheden. 1.3. Inleiding Lesinfo Voedsel bewaren 1.1. Doelstelling De kinderen aantonen dat het belangrijk is om voedsel op de juiste manier te bewaren en een verband kunnen leggen tussen voedingsmiddelen en de geschikte bewaarmethode.

Nadere informatie

PRACTICUM BRANDER. Welke twee veiligheidsmaatregelen moet je bij jezelf nemen?

PRACTICUM BRANDER. Welke twee veiligheidsmaatregelen moet je bij jezelf nemen? Naam Cijfer Klas Datum PRACTICUM BRANDER 1 Welke 3 zaken moet je controleren voordat je de brander aansteekt? 2 Welke twee veiligheidsmaatregelen moet je bij jezelf nemen? De brander: schoorsteen gasregelknop

Nadere informatie

gist luchtige schimmels

gist luchtige schimmels gist luchtige schimmels Zonder microben zou jouw ontbijt er heel anders uitzien. Dan was er bijvoorbeeld geen brood, geen kaas en geen yoghurt. Ook heel veel ander eten en drinken, zoals wijn, bier, koffie,

Nadere informatie

Bi B o i l o og o ie i Inlage

Bi B o i l o og o ie i Inlage Inlage Proef 1 Schematisch en natuurgetrouw - Werkblad 1 - Tekenmateriaal - Liniaal Hieronder zie je een afbeelding van een vlinder. Maak hiervan een schematische tekening op werkblad 1. Maak ook een natuurgetrouwe

Nadere informatie

Het kiemen van zaden

Het kiemen van zaden Het kiemen van zaden Dit Werkblad is van... Bij deze opdrachten gaan we in een aantal weken het ontkiemen van zaden volgen. We hebben daarvoor bonen uitgekozen, omdat dit zaden zijn, waarbij de ontkieming

Nadere informatie

pantoffeldiertje onder de microscoop

pantoffeldiertje onder de microscoop Havo/Vwo 60 minuten pantoffeldiertje 1 kloppende vacuole 2 celkern 3 celmond 4 celanus 5 trilharen pantoffeldiertje Pantoffeldiertjes leven in slootwater. Pantoffeldiertjes bestaan slechts uit één cel.

Nadere informatie

bospaddenstoelensoep

bospaddenstoelensoep bospaddenstoelensoep * VOORBEREIDEN (dag voor het kerstdiner): * Week de gedroogde paddenstoelen 15 minuten in water. * Snipper de ui en pers of snijd de knoflook fijn. Snijd de bleekselderij in kleine

Nadere informatie

watervlooien onder de microscoop watervlooien Watervlooien zijn kleine zoetwaterkreetjes die voorkomen in sloten, plassen en vijvers.

watervlooien onder de microscoop watervlooien Watervlooien zijn kleine zoetwaterkreetjes die voorkomen in sloten, plassen en vijvers. Havo/Vwo 60 minuten watervlooien Watervlooien zijn kleine zoetwaterkreetjes die voorkomen in sloten, plassen en vijvers. leefomgeving van de watervlo watervlooien op ware grote Zoek op Internet naar informatie

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE KB

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 maandag 23 mei 9.00-11.00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens

Nadere informatie

BEWAREN VAN GROENTEN EN FRUIT OPDRACHTENFICHE 1 HOE MICRO-ORGANISMEN TE SLIM AF ZIJN?

BEWAREN VAN GROENTEN EN FRUIT OPDRACHTENFICHE 1 HOE MICRO-ORGANISMEN TE SLIM AF ZIJN? BEWAREN VAN GROENTEN EN FRUIT OPDRACHTENFICHE 1 HOE MICRO-ORGANISMEN TE SLIM AF ZIJN? Opdracht 1: Hoe groeien micro-organismen? Aan de hand van onderstaande proefjes met gedroogde erwten zal je te weten

Nadere informatie

Proef met melk en kleurstof

Proef met melk en kleurstof Proef met melk en kleurstof Welke soorten melk zijn er? In welke melk zit het meeste vet? Wat gebruik je om de afwas te doen? Waarom gebruik je dat? DE PROEF Wat gebeurt er? Je ziet de kleuren wegvloeien

Nadere informatie

Flesvoeding praktische tips

Flesvoeding praktische tips Flesvoeding praktische tips In deze folder vindt u informatie over flesvoeding. Soorten flesvoeding Als u van tevoren al weet dat u kunstvoeding wilt gaan geven, kunt u voor de bevalling alvast de voeding

Nadere informatie

Paddenstoelen kweken in de klas

Paddenstoelen kweken in de klas Paddenstoelen kweken in de klas Werkbladen 1. Woordweb 2. Hoe groeien onze paddenstoelen? Werkbladen groep 5 t/m 8 3. Hoe ziet mijn paddenstoel eruit? Versie: groep 5/6 en versie: groep 7/8 4. Recept:

Nadere informatie

Onderzoeksopdrachten. Brood leeft!

Onderzoeksopdrachten. Brood leeft! Onderzoeksopdrachten Brood leeft! Onderzoeksopdracht 1 Benodigdheden Kookboeken Zoek in verschillende kookboeken naar enkele recepten voor brood. Bekijk de ingrediënten die worden gebruikt. KHLeuven Tia

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE BB Examen VMBO-BB 2011 gedurende 275 minuten landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen uitwerkbijlagen en digitale bestanden.

Nadere informatie

Infofiche 2. Veilig voedsel. Doelstellingen. De leerlingen weten waarom voedingsmiddelen correct moeten worden bewaard.

Infofiche 2. Veilig voedsel. Doelstellingen. De leerlingen weten waarom voedingsmiddelen correct moeten worden bewaard. Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen weten waarom voedingsmiddelen correct moeten worden bewaard. De leerlingen weten hoe voedingsmiddelen correct moeten worden bewaard. Wanneer slechte of ziekmakende

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-GL 2004

Correctievoorschrift VMBO-GL 2004 Correctievoorschrift VMBO-GL 2004 tijdvak 1 LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE GL inzenden scores Verwerk de scores van de alfabetisch eerste 10 kandidaten per school

Nadere informatie

Wa W rm r t m e Inlage

Wa W rm r t m e Inlage Inlage Proef 1 nattigheid - 1 Erlenmeyer (nr. 10) - 1 Rubberen stop (nr. 18) - Heet water Doe wat heet water in de erlenmeyer. Doe de stop erop en kijk wat er gebeurt. Kun je dit beschrijven? Proef 2 Frisse

Nadere informatie

Wereldoriëntatie - Natuur Wereldoriëntatie - Techniek Geschatte lesduur Hoofdstuk 1.2. Nuttige microben benadrukt dat niet alle

Wereldoriëntatie - Natuur Wereldoriëntatie - Techniek Geschatte lesduur Hoofdstuk 1.2. Nuttige microben benadrukt dat niet alle Wereldoriëntatie - Natuur Algemene vaardigheden: 1.1 & 1.2 Levende en niet-levende natuur: 1.3 & 1.5 Wereldoriëntatie - Techniek 2.16* Geschatte lesduur 50 minuten Hoofdstuk 1.2. Nuttige microben benadrukt

Nadere informatie

R eptenboek van Nikko en Co

R eptenboek van Nikko en Co R eptenboek van Nikko en Co Receptenboek van Nikko en co Inleiding O nze Chemiebende is er in geslaagd tijdens een bedrijfsbezoek een paar geheime recepten voor badproducten te ontfutselen. Nikko, Kloortje,

Nadere informatie

Supermarkten vol merken en soorten. Smaaktestjes. Werkwijze

Supermarkten vol merken en soorten. Smaaktestjes. Werkwijze Supermarkten vol merken en soorten Smaaktestjes Gebruik bij deze opdracht werkblad en werkblad. Je gaat smaaktestjes doen. Een smaaktestje met twee merken pindakaas (A en B) en een smaaktestje met twee

Nadere informatie

Biotechnologie vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Biotechnologie vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73574 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Een vochtbeperking Informatie voor mensen met een vochtbeperkt dieet

Een vochtbeperking Informatie voor mensen met een vochtbeperkt dieet Diëtetiek Een vochtbeperking Informatie voor mensen met een vochtbeperkt dieet Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep EEN VOCHTBEPERKING Informatie voor

Nadere informatie

Bekers vastzuigen met koffiefilter

Bekers vastzuigen met koffiefilter A1 1 Bekers vastzuigen met koffiefilter 2 bekers 1 koffiefilter 1 schaar 1 waxinekaarsje Lucifers Waarom gaat het kaarsje uit? Hoe kan het dat je de onderste beker op kunt tillen zonder deze aan te raken

Nadere informatie

Infofiche 1. Veilig voedsel. Doelstellingen. De leerlingen zien in dat het belangrijk is om veilig met voedsel om te gaan.

Infofiche 1. Veilig voedsel. Doelstellingen. De leerlingen zien in dat het belangrijk is om veilig met voedsel om te gaan. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen zien in dat het belangrijk is om veilig met voedsel om te gaan. De leerlingen weten hoe ze in de keuken en met voedsel in het algemeen hygiënisch te werk moeten

Nadere informatie

THEMA 6. Microscopie

THEMA 6. Microscopie THEMA 6 Microscopie In dit thema ga je op ontdekking in de wereld van de allerkleinste bouwstenen van levende wezens. Je gebruikt daarvoor een microscoop. Je leert een micropreparaat maken en daarop structuren

Nadere informatie

Hygiëne in onze keuken

Hygiëne in onze keuken 2014 Hygiëne in onze keuken Inleiding Het naleven van hygiëneregels is essentieel in een moderne grootkeuken. De maaltijden die bereid worden zijn voor mensen die al gevoelig zijn voor infecties, daar

Nadere informatie

Dit boekje is van: Paddenstoelenpracticum

Dit boekje is van: Paddenstoelenpracticum Dit boekje is van: Paddenstoelenpracticum Doorsnede van een paddenstoel 2 3 Tafel 1. Champignons bekijken en tekenen 1. De steel van de champignon is ---------------------- cm lang 2. De steel is ------------------

Nadere informatie

1 Flesvoeding... 1. 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1. 3 Welk merk?... 1. 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1

1 Flesvoeding... 1. 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1. 3 Welk merk?... 1. 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1 Flesvoeding Inhoudsopgave 1 Flesvoeding... 1 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1 3 Welk merk?... 1 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1 5 Krijgt je kind genoeg?... 2 6 Extra vitamines?... 2 7

Nadere informatie

Doezijde. Zelf verf maken. Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven!

Doezijde. Zelf verf maken. Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven! Doezijde Zelf verf maken Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven! Wat heb je nodig? Spullen Kwast of penseel Vel wit A4 papier om op te verven 4 schaaltjes Limonadeglas 4 theelepeltjes

Nadere informatie

MONTEREN VAN DE STEEN VOOR PIZZA

MONTEREN VAN DE STEEN VOOR PIZZA PIZZA STONE NL STEEN VOOR PIZZA S + M Geen enkele natuurlijke steen kan de enorme invloeden van de temperatuur van een gasbrander aan zonder te breken of te scheuren. Wij kozen voor dit type baksteen omdat

Nadere informatie

Verzorging van de waaknaald bij kinderen

Verzorging van de waaknaald bij kinderen Verzorging van de waaknaald bij kinderen Uw kind mag naar huis na zijn/haar ziekenhuisopname, maar dient de intraveneuze medicijnkuur poliklinisch of via de thuiszorg af te maken. Om deze intraveneuze

Nadere informatie

Bronnen. Meer info. Naam: Co-wetenschapp(st)er: Klas:

Bronnen. Meer info. Naam: Co-wetenschapp(st)er: Klas: Bronnen - Het grote experimenteerboek, uitgeverij Deltas, 2003 - Aan de slag met Findus, uitgeverij Davidsfonds/Infodok, 2000 - Grasspriet Themadossier 4 Tuinbouw, Plattelandsklassen vzw Meer info Telefoon:

Nadere informatie

1e klas. BiNaSch slootwateronderzoek. Deze reader is van: Scala Rietvelden Vakgroepen natuurkunde, scheikunde en biologie 1e klas. Klas:.

1e klas. BiNaSch slootwateronderzoek. Deze reader is van: Scala Rietvelden Vakgroepen natuurkunde, scheikunde en biologie 1e klas. Klas:. 1e klas BiNaSch slootwateronderzoek Deze reader is van: Klas:. Docent: Vakgroepen natuurkunde, scheikunde en biologie 1e klas Waterkwaliteit In deze lessencyclus ga je naar de kwaliteit van het water van

Nadere informatie

Schimmels eten A B C A B C

Schimmels eten A B C A B C Schimmels eten we iedere dag. Dit betekent niet dat ons eten altijd beschimmeld is zoals de nectarines hieronder, want die hebben hun beste tijd gehad. Maar om brood, bier of wijn te maken hebben we schimmels

Nadere informatie

Onderzoeksformulier KRENTEN

Onderzoeksformulier KRENTEN 1.2 Onderzoeksvraag Waardoor bewegen krenten op en neer in een mengsel van water, azijn en soda? 2.1 Materiaallijst Voor dit onderzoek heb je nodig: o twee bekerglazen o 300 ml water o 100 ml azijn o een

Nadere informatie

DEEL 7. VERVOLG HOOFDSTUK III - Over Besmettelijke Ziekten. Bacteriën

DEEL 7. VERVOLG HOOFDSTUK III - Over Besmettelijke Ziekten. Bacteriën DEEL 7 VERVOLG HOOFDSTUK III - Over Besmettelijke Ziekten Bacteriën Een bacterie is eigenlijk het kleinste levende wezentje op aarde. Ze zijn verschrikkelijk klein: een duizendste van een millimeter groot.

Nadere informatie

Machines in de bakkerij. Bakkerijoven. Gebruiksaanwijzingen maken. Benodigdheden. Werkwijze

Machines in de bakkerij. Bakkerijoven. Gebruiksaanwijzingen maken. Benodigdheden. Werkwijze Machines in de bakkerij Bakkerijoven Vraag informatie op over een bakkerijoven. Beantwoord deze vragen. Welke temperaturen zijn er mogelijk? Hoeveel broden passen er in? Hoe lang moet hij opwarmen? Werkt

Nadere informatie

Warm notenontbijt Met Griekse yoghurt en honing

Warm notenontbijt Met Griekse yoghurt en honing Warm notenontbijt Met Griekse yoghurt en honing Spoel de Quinoa voor dat je hem gebruikt eerst goed af, dit ivm met het waslaagje.doe het water en de Quinoa in een middel grote pan en breng aan de kook.

Nadere informatie

Artikel 1.1: Yoghurt maken Bron: http://www.katho.be/hivb/micromaat/pdf/module3yoghurt.pdf

Artikel 1.1: Yoghurt maken Bron: http://www.katho.be/hivb/micromaat/pdf/module3yoghurt.pdf Artikel 1.1: Yoghurt maken Bron: http://www.katho.be/hivb/micromaat/pdf/module3yoghurt.pdf Melkzuur, van spierpijn tot kunstknie De oorspronkelijke tekst is ingekort en aangepast 1.1 Wat is yoghurt? Yoghurt

Nadere informatie

Docentenhandleiding 2x15 Daderprofiel DNA kit

Docentenhandleiding 2x15 Daderprofiel DNA kit Docentenhandleiding 2x15 Daderprofiel DNA kit #VOS-038 versie 2.1 Inhoud kit: 2 x 15 DNA profielen 2 x Dader profiel 2 x 1 ml loading dye (kleurloze vloeistof) 3 g agarose 400 µl blauwe gel dye (1000x)

Nadere informatie

Flesvoeding. patiënteninformatie

Flesvoeding. patiënteninformatie Flesvoeding patiënteninformatie Mevrouw, Wanneer u geen borstvoeding wenst te geven, of dit om een of andere reden niet mogelijk is, bieden de zuigelingenvoedingen een goed alternatief. In deze brochure

Nadere informatie

Kleine spiritus brander

Kleine spiritus brander Kleine spiritus brander Voor deze brander heb je 2 blikjes van gelijke grootte nodig. Je gebruikt van beide de dichte onderkant. Stap 1: Knip van beide blikken de onderkant af op ongeveer 2 a 3 cm van

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Examen VMBO-KB 2011 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

De basis van het branden

De basis van het branden De basis van het branden Voor de uitleg over het branden en werken ga ik ervan uit dat je rechtshandig bent Je werkplek: De ruimte moet goed geventileerd zijn! Pak de kleuren waarmee je van plan bent te

Nadere informatie

MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN

MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN Naam: Klas: VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN INLEIDING De komende lessen gaan over micro-organismen. In deze les gaan we in op bacteriën. De lessen hierna kijken we ook

Nadere informatie

Lesbrief Hygiene op het werk

Lesbrief Hygiene op het werk Lesbrief Hygiene op het werk [bij pagina 5] Wat betekent hygiëne? Waarom is hygiëne op het werk belangrijk? Waarom is het belangrijk dat je schoon bent? Waarom is het belangrijk dat jij en je collega s

Nadere informatie

Spreekbeurt over ZOUT

Spreekbeurt over ZOUT Wat is zout? Zout zit in bijna alle voedingsmiddelen die we eten. Zelfs in die producten waarin je het helemaal niet verwacht, zoals zoete koeken en zoete drop. Zout geeft smaak aan het eten. En het zorgt

Nadere informatie

Flesvoeding Praktische tips

Flesvoeding Praktische tips Flesvoeding Praktische tips Vrouw Moeder Kind-Centrum Inleiding Ook al heeft borstvoeding de voorkeur en verdient het de eerste keus, toch kan het zijn dat u geen borstvoeding kunt geven. In dat geval

Nadere informatie

Dag allemaal, Veel succes! Gust Van Rijzenbergh

Dag allemaal, Veel succes! Gust Van Rijzenbergh Dag allemaal, Ik ben Gust Van Rijzenbergh, professor in een groot onderzoekslabo te Aalst. In dit labo is een onbekende ziekte uitgebroken. We hebben deze ziekte, de ziekte van Medusa genoemd omdat ze

Nadere informatie

osmose-onderzoek practicumhandleiding

osmose-onderzoek practicumhandleiding osmose-onderzoek practicumhandleiding pantoffeldiertjes b i o d o e n.n l > bovenbouw > osmose-onderzoek bij pantoffeldiertjes pantoffeldiertjes (ware grote) pantoffeldiertje Pantoffeldiertjes leven in

Nadere informatie

Kaas maken (taakanalyse)

Kaas maken (taakanalyse) Kaas maken (taakanalyse) Vakverdieping praktijkopdracht; Benjamin Bezemer & Marc van Rooden Tijdsbesteding Activiteit: 2,5 uur (inclusief half uur wachttijd): Voorwerk - 10 minuten (melk verwarmen 30 C)

Nadere informatie

LES 14 Leerjaar 3: HACCP en Pitaburgers

LES 14 Leerjaar 3: HACCP en Pitaburgers [1] VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN LES 14 Leerjaar 3: HACCP en Pitaburgers INLEIDING In de praktijklessen van VAP leer je dat het erg belangrijk is om hygiënisch te werken. HACCP is een voedselveiligheidssysteem

Nadere informatie

De vlamverdeler. Je hebt nodig: 1 brander met aansteker 1 gaasje 1 lucifer 1 knijper

De vlamverdeler. Je hebt nodig: 1 brander met aansteker 1 gaasje 1 lucifer 1 knijper Naam:. De vlamverdeler. Klas: De Engelsman Humphry Davy ontwierp in 1815 een mijn-werkers-lamp. Om de vlam maakte hij een koperen gaasje, dat de warmte afvoerde. Het gas buiten de lamp kon hierdoor nooit

Nadere informatie

flesvoeding bij u thuis

flesvoeding bij u thuis flesvoeding bij u thuis Beste ouders Nu u en uw baby de materniteit of de neonatologie van az groeninge verlaten, stelt u zich wellicht de vraag hoe u thuis zelf op de juiste manier flesvoeding moet klaarmaken.

Nadere informatie

De keuken. Hygiëne. Micro-organismen

De keuken. Hygiëne. Micro-organismen Hoofdstuk 1 De keuken. Hygiëne. Micro-organismen 1. Uitleggen hoe we koken. 2. Opsommen wat ze elke les moeten bijhebben. 3. Verklaren wat hygiëne is. 4. Uitleggen wat micro organismen zijn. 5. Uitleggen

Nadere informatie

Herhaling leerstof / maatwerk. Les Voeding en vertering (Voedselproductie, bacteriën en schimmels Etiketten en achtergrondinformatie)

Herhaling leerstof / maatwerk. Les Voeding en vertering (Voedselproductie, bacteriën en schimmels Etiketten en achtergrondinformatie) Herhaling leerstof / maatwerk Les Voeding en vertering (Voedselproductie, bacteriën en schimmels Etiketten en achtergrondinformatie) Algemeen: Lees onderstaande tekst en uitleg door en beantwoord de vragen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijk omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB

landbouw en natuurlijk omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Examen VMBO-KB 2017 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijk omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

Eten koken en bewaren

Eten koken en bewaren Eten koken en bewaren Er komt veel bij kijken als je een maaltijd wilt serveren. De maaltijd moet gezond zijn en daarom evenwichtig worden samengesteld. Voordat je een maaltijd serveert, moet je het voedsel

Nadere informatie

Pannenkoeken (4 personen) Ingrediënten: 500 gram Leemansmolen tarwebloem 1 liter melk 4 à 5 eieren een beetje zout boter om te bakken

Pannenkoeken (4 personen) Ingrediënten: 500 gram Leemansmolen tarwebloem 1 liter melk 4 à 5 eieren een beetje zout boter om te bakken Recepten Pannenkoeken (4 personen) 500 gram Leemansmolen tarwebloem 1 liter melk 4 à 5 eieren Mix de bloem, het zout, de eieren en de helft van de melk in een kom tot een glad beslag. Meng de resterende

Nadere informatie

Kippenbouten met limoen en gebakken krieltjes

Kippenbouten met limoen en gebakken krieltjes 1 Kippenbouten met limoen en gebakken krieltjes Aantal personen: 4 Voorbereidingstijd (min): 15 Bereidingstijd (min): 55 4 kippenbouten 4.5 eetlepels Vloeibare boter 750 g voorgekookte krielaardappeltjes

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL 2004

Examenopgaven VMBO-GL 2004 Examenopgaven VMBO-GL 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 09:00 11:00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE GL Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit

Nadere informatie

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Aftekenlijst 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Werkblad 1 Schematisch

Nadere informatie

Sterke staaltjes. Proef 1. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol koud water zakken.

Sterke staaltjes. Proef 1. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol koud water zakken. Proef 1 1. Vul de glazen pot met koud water tot aan de vullijn. 2. Vul het kleine flesje met warm water. 3. Doe de inkt bij in het kleine flesje. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol

Nadere informatie

Paddenstoelen in de klas alle groepen

Paddenstoelen in de klas alle groepen Paddenstoelen in de klas alle groepen werkbladen Uitgave: ANMEC Paddenstoelen in de klas Werkbladen Redactie Paula Wanner Lay-out Jolanda van der Heijden Met dank aan: De Hortus, Centrum voor Natuur en

Nadere informatie

Wereldoriëntatie - Natuur Wereldoriëntatie - Techniek Geschatte lesduur

Wereldoriëntatie - Natuur Wereldoriëntatie - Techniek Geschatte lesduur Wereldoriëntatie - Natuur Algemene vaardigheden: 1.1 Levende en niet-levende natuur: 1.3 & 1.5 Wereldoriëntatie - Techniek 2.16* Geschatte lesduur 50 minuten In hoofdstuk 1.1 Inleiding maken de leerlingen

Nadere informatie

Veilig eten voorkom een voedselinfectie

Veilig eten voorkom een voedselinfectie Veilig eten voorkom een voedselinfectie Elke dag lopen 2.000 Nederlanders een voedselinfectie op. Slechte hygiëne is meestal de oorzaak. Je kunt er flink ziek van worden: denk aan diarree, braken en koorts.

Nadere informatie

Pikante kip gemarineerd in yoghurt. Kikkererwtensoepje met kurkuma en yoghurt. Coq au vin Gesauteerde aardappelen. Moelleux van chocolade

Pikante kip gemarineerd in yoghurt. Kikkererwtensoepje met kurkuma en yoghurt. Coq au vin Gesauteerde aardappelen. Moelleux van chocolade Pikante kip gemarineerd in yoghurt Kikkererwtensoepje met kurkuma en yoghurt Coq au vin Gesauteerde aardappelen Moelleux van chocolade Smakelijk Voorgerecht Pikante kip gemarineerd in yoghurt: Benodigdheden:

Nadere informatie

Practicum Emulsies. Leerdoelen

Practicum Emulsies. Leerdoelen Moleculaire gastronomie is een wetenschapsveld dat zich richt op het verbeteren van bestaande recepten, door bijvoorbeeld te onderzoeken wat de oorzaak is van veelvoorkomende problemen bij het uitvoeren

Nadere informatie

Een injectie Menopur maakt u zelf klaar, waarna u het middel inspuit in de buikplooi.

Een injectie Menopur maakt u zelf klaar, waarna u het middel inspuit in de buikplooi. Prikinstructie Menopur Algemeen: Menopur is een preparaat dat humaan menopauzaal gonadotrofine (hmg) bevat. Doel: stimuleren van de groei en rijping van follikels in de eierstokken Dosering: individueel.

Nadere informatie

Kleuren in bloemstukken

Kleuren in bloemstukken Kleuren in bloemstukken Vooruitblik op de praktijk Kleuren kiezen Als je een bloemstuk maakt, kun je niet altijd de kleuren gebruiken die je mooi vindt. Ten eerste moet je rekening houden met het soort

Nadere informatie

Groene tomaten rijp maken

Groene tomaten rijp maken Groene tomaten rijp maken Is het het einde van het seizoen en heb je nog wat onrijpe, groene tomaten aan je plant zitten? Hier zijn wat simpele suggesties om ze rijp te maken, waarbij je gebruik maakt

Nadere informatie

Werken in de keuken Periode 1 Periode 2 Periode 3 Periode 4 Leerjaar Brood smeren Aardappels en groente wassen Leerjaar 2-4-6

Werken in de keuken Periode 1 Periode 2 Periode 3 Periode 4 Leerjaar Brood smeren Aardappels en groente wassen Leerjaar 2-4-6 1 van 12 Werken in de keuken Werken in de keuken Periode 1 Periode 2 Periode 3 Periode 4 Leerjaar 1-3-5 Beslag maken a. Afwassen b. Afdrogen Brood smeren Aardappels en groente wassen Leerjaar 2-4-6 a.

Nadere informatie

Docentenhandleiding 6x5 Daderprofiel DNA kit

Docentenhandleiding 6x5 Daderprofiel DNA kit Docentenhandleiding 6x5 Daderprofiel DNA kit #VOS-038A versie 2.0 Inhoud kit: 6 x 5 DNA profielen 6 x Dader profiel 6 x 200µl loading dye (kleurloze vloeistof) 4 g agarose 400µl gel dye (1000x) 100ml elektroforese

Nadere informatie

Uitdager van de maand. Natuur & Techniek, groep 8. Algemeen. Titel. Schimmels. Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen

Uitdager van de maand. Natuur & Techniek, groep 8. Algemeen. Titel. Schimmels. Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Uitdager van de maand Schimmels Natuur & Techniek, groep 8 Algemeen Titel Schimmels Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Kennis over micro-organismen en schimmels, inzicht in de

Nadere informatie

Hygiëne en voedselveiligheid. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedselveiligheid

Hygiëne en voedselveiligheid. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedselveiligheid Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat in op de onderwerpen: voedselbederf; voedselbesmetting; voedselinfectie; voedselvergiftiging. Verder gaat de kaart in op de mogelijkheden om deze ongewenste verschijnselen

Nadere informatie

H.367315.0514. Kolven

H.367315.0514. Kolven H.367315.0514 Kolven Inleiding U heeft besloten voeding te geven. Door omstandigheden heeft u advies gekregen om te gaan kolven. Wij informeren u graag over richtlijnen die u helpen bij het kolven. Waarom

Nadere informatie