Versnelling Natuurlijk Kapitaal door slim samenwerken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Versnelling Natuurlijk Kapitaal door slim samenwerken"

Transcriptie

1 Versnelling Natuurlijk Kapitaal door slim samenwerken De biodiversiteit is het verst in de gevarenzone als we de grafiek van Johan Rockström van het Stockholm Resilience Centre en diens collega s erbij pakken. Op de dag van het Maatschappelijk Café meldden de feitencheckers van NRC-next dat Nederland inderdaad kampioen biodiversiteitverlies is. Hoogste tijd dus om biodiversiteit, en breder het Natuurlijk Kapitaal, prioriteit te geven. Doel van het Maatschappelijk Café van 26 juni, geïnitieerd door het Platform Bedrijfsleven, Ecosystemen en Economie, is dan ook om dit thema te versnellen door kennis en ervaringen te delen en ondernemers te inspireren met dit thema aan de slag te gaan. Ruim tachtig mensen zijn bij elkaar gekomen, voornamelijk vertegenwoordigers van MKBbedrijven, beleid en maatschappelijk middenveld. Onder leiding van Natasja van den Berg vertellen drie ondernemers hun ervaringen met biodiversiteit en natuurlijk kapitaal. Danielle Hirsch van Both ENDS en Caroline van Leenders van RVO ondervragen de ondernemers kritisch over hun toekomstvisie, kennis delen, het inspireren van andere ondernemers en meetbare impact. In het Lagerhuisdebat komen daarna verschillende onderwerpen aan bod, gericht op het meetbaar maken van natuurlijk kapitaal, het inspireren van het middenmanagement en de rol van financiers. De jury, bestaande uit Rein Willems en Leendert Bikker, koos Willem van der Zon van Koninklijke Vopak N.V. als de beste debater. Zijn argumenten waren scherp, grappig, inhoudelijk en opbouwend en verdienden een toepasselijke prijs: een insectenhotel. 1

2 Frits de Groot vlot van het peloton naar de kopgroep Frits de Groot opent namens het Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie het Maatschappelijk Café Natuurlijk Kapitaal. Het Platform is een initiatief van IUCN NL en VNO- NCW waarin bedrijven en kennisinstellingen samenwerken om goed beheer en behoud van biodiversiteit en ecosystemen te bewerkstelligen, niet alleen in onze postzegel Nederland maar ook in de internationale ketens waarvan Nederlandse bedrijven onderdeel uitmaken. Om dit alles te realiseren heeft het Platform een subsidieregeling in het leven geroepen voor ondernemingen die en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen opnemen in hun bedrijfsvoering en strategie. Daarnaast is er een helpdesk Bedrijfsleven en Biodiversiteit opgericht waar bedrijven hulp en advies kunnen inwinnen. Doel is om steeds meer bedrijven van het peloton naar de kopgroep te brengen en positieve impact te realiseren op ons natuurlijk kapitaal. Thans is het Platform bezig een versnelling in te zetten met een groep koploper bedrijven die echt willen accelereren op dit thema en een voorbeeldrol willen vervullen. Geïnteresseerde bedrijven kunnen zich bij het Platform melden via de website van het Platform: Klaas Metselaar leren van de gekko en de baobab Klaas Metselaar, verbonden aan Wageningen UR en NIOO-KNAW, laat aan de hand van een aantal voorbeelden zien op welke manier onderzoekers leren van de natuur. Hij vertelt hoe het bedrijfsleven nieuwe producten baseert op processen in de natuur, zogenaamde biomimicry. Gekko s die ondersteboven aan plafonds blijven hangen en kevers waarvan het schild op de ene plek water afstoot en elders opvangt, zijn slechts enkele voorbeelden van de oneindige inventiviteit die in de natuur te vinden is. Naast biomimicry is een ander belangrijk principe dat afval niet bestaat en dat natuurlijk kapitaal slimmer benut en beschermd kan worden door netwerken te bouwen zoals dat in de industriële ecologie wordt gedaan. Door slim samen te werken kunnen bedrijven bijvoorbeeld gebruik maken van elkaars restproducten, een gezamenlijke energievoorziening organiseren en het aantal transportbewegingen verminderen. Met een voorbeeld over afvalwater in Brazilië, laat Klaas zien hoe door samenwerken het afvalwater van de ene sector hergebruikt wordt in de andere sector. Tenslotte laat Klaas aan de hand van het gebouw van NIOO, één van de duurzaamste en biodiversiteitvriendelijke gebouwen van Nederland, en de campus van Wageningen UR, gelegen in de Ecologische Hoofd Structuur, zien op welke manier partijen zelf en samen aan de slag kunnen om biodiversiteit en natuurlijk kapitaal te bevorderen. Op de campus, waarvan NIOO onderdeel uitmaakt, is aangetoond dat nieuwbouw de natuur soms echt vooruit kan helpen. 2

3 Geanne van Arkel Maak er een wedstrijd van, dat werkt volgens mij het beste Geanne van Arkel van Interface vertelt op welke manier ze bij Interface leren van de natuur en slimme combinaties maken om als bedrijf succesvol te zijn en tegelijkertijd een positieve impact op zowel sociaal als natuurlijk kapitaal te realiseren. Die gekko uit het verhaal van meneer Metselaar heeft ons geïnspireerd om lijmloze tapijttegels te maken. De tapijttegels worden gemaakt van zogenaamd nylon 6. Toen ze er achter kwamen dat er ton nylon 6 in de vorm van visnetten in de oceaan rond zweeft, ontstond het idee van Net Works. Een project waarin lokale vissers rondzwervende netten opvissen en zo de visstand en koralen beschermen, het plastic soep probleem aanpakken en tegelijkertijd een belangrijke grondstof leveren aan Interface. Mutual gains dus. Geanne vertelt hoe ze bij Interface de keten en klanten betrekt bij hun missie. Zo levert Interface onderhoudsdiensten aan haar klanten om ervoor te zorgen dat het tapijt zo lang mogelijk meegaat, worden klanten geïnspireerd om na te denken over een tweede, derde en vierde leven van de tapijttegels en weten alle klanten dat het tapijt hoe dan ook uiteindelijk terug moet naar de fabriek in Scherpenzeel. Geanne vertelt het maatschappelijk panel dat ze hoopvol is dat meer bedrijven echt op deze manier zullen gaan ondernemen. Er komen steeds meer vragen uit de markt, klanten zijn enthousiast, de keten beweegt mee. We moeten ook wel want we zitten met z n allen op één ruimteschip en moeten dat ruimteschip wel leefbaar houden. Op de vraag hoe zij als koplopers de rest meekrijgen antwoord ze dat het goed werkt om de competitie op te zoeken. 3

4 Walter Hulshof De eerste 10 jaar zijn we niks opgeschoten. Uiteindelijk ben ik zelf maar gaan knutselen Walter Hulshof vertelt als directeur van Industriewater Eerbeek hoe het bedrijf van een waterzuiveraar wil uitgroeien naar een leverancier van grondstoffen. Het bedrijf verzorgd de zuivering van het afvalwater van de Eerbeekse papierindustrie en verwerkt jaarlijks ca. 4 miljoen m 3 water. In de papiersector wordt gewerkt met biobased materialen en een aanzienlijk percentage van de grondstof wordt gerecycled. Slechts 10% van de vezels is afkomstig van nieuw hout. Water en energiegebruik zijn dan ook de belangrijkste issues van de sector. Vooral bij het lozen van water gaat veel warmte verloren. De business case om het water nog een keer te gebruiken is moeilijk rond te rekenen. Water kost 16 cent, op dat nog eens op te waarderen, zuiveren, filteren etcetera, is erg duur. Daarom waren slimmere oplossingen nodig. Zo levert Industriewater Eerbeek nu ook biogas. Toen er nieuwe waterleidingen gelegd moesten worden, werd meteen ook een biogasleiding aangelegd. Om nog meer grondstoffen te winnen en water te besparen zijn nieuwe technologieën nodig. De afgelopen 10 jaar zijn we niet echt opgeschoten pas nu lijkt het tij te keren. Toevallig liep ik op een beurs tegen iemand aan met een goed idee, maar weer een keer proberen.opschalen bleek moeilijk. Toen ben ik maar zelf gaan knutselen met twee grote melkflessen en wat kleinere onderdelen van de dierenwinkel. Uiteindelijk ligt er nu een projectplan waaraan, met subsidie van het platform, wordt gewerkt, In december 2013 werd een belasting op leidingwater (BOL) aangekondigd. Dat zou de doodsteek geweest zijn van het plan. De belasting komt er niet, werd deze week bekend. Er staat dus niets in de weg om de investering rond te krijgen om de kwaliteit van het proceswater te verhogen, energie te besparen, biogas op te wekken, minder chemicaliën te gebruiken en ook nog CO 2 te besparen. 4

5 Marcel van Dijk Geweldig hoe mijn jongste werknemer, 17 jaar, de CEO van een grote bierproducent terecht wijst. De natuur is de inspiratiebron voor alles wat ze doen bij Oogenlust. Ruim 30 jaar geleden begon Marcel van Dijk zijn bloemenwinkel. Inmiddels is het bedrijf verhuisd naar een prachtige locatie in Eersel van m 2 en zijn er 30 medewerkers. Oogenlust is trendsettend en verzorgd de aankleding van evenementen overal ter wereld. Wij vinden het vooral erg trendy om niet met alle trends mee te lopen, wat je bij ons koopt is over 10 jaar nog steeds mooi en doorstaat de tand des tijds. Het oude pand werd meegenomen naar de nieuwe plek en de meubels en materialen werden gekocht op faillissementsveilingen. We voeren de wens om materialen te hergebruiken vrij ver door en onze medewerkers doen dat ook. Niet omdat het moet maar omdat ze in onze visie geloven. Duurzaamheid moet in je genen zitten, anders werkt het niet. Toen we eens in Lissabon onze spullen weer aan het opruimen waren na een zeer geslaagd evenement, vroeg een CEO van een prestigieus bedrijf aan mijn jongste medewerker waarom we al die troep niet in de container gooiden. Deze jongeman, een jaar of 17 zal hij geweest zijn, antwoordde uiterst beleefd maar standvastig tegen de meneer dat alles weer naar huis ging om de volgende keer opnieuw te gebruiken. Prachtig vind ik dat. Ik ben ook uitermate trots op het natuurgebied op ons erf dat we weer in het natuurlijke biotoop hebben teruggebracht in nauwe samenwerking met de gemeente en Natuurmonumenten. Wij gaan nog jaren door om sfeer en beleving te brengen, overal ter wereld, maar wel met veel ontzag en respect voor het natuurlijk kapitaal. 5

6 Helpdesk Bedrijfsleven en Biodiversiteit De Helpdesk Bedrijfsleven en Biodiversiteit is in 2012 in het leven geroepen door Platform Bedrijfsleven, Ecosystemen en Economie. CREM, Nyenrode Business Universiteit en Arcadis bundelen hun krachten om ondernemers te helpen met hun vragen op het gebied van biodiversiteit. Uiteenlopende partijen en bedrijven weten hun weg te vinden naar de helpdesk van bakkers tot visserijverenigingen en van chocoladeproducenten tot bierbrouwers. De helpdesk kan naast adviseren ook workshops, brainstormsessies en presentaties verzorgen. De helpdesk is 7 dagen per week bereikbaar via telefoon en/of e- mail en de eerste 2 adviesdagen zijn gratis. Neem dus contact op via Lagerhuisdebat Stelling 1: Om het bedrijfsleven te activeren moeten we natuurlijk kapitaal SMART maken. 1/5 oneens, 4/5 eens Voor: Fossiele brandstoffen vallen ook onder natuurlijk kapitaal, je moet dus heel precies aangeven waar je het over hebt. Om ondernemers mee te krijgen moet je natuurlijk kapitaal in geld uit drukken, anders krijg je het niet voor elkaar. Bedrijven die niet met SMART doelstellingen werken maken geen bewuste keuzes en gaan failliet. SMART hoeft echter niet alleen geld te gaan, het kan ook gaan over kwalitatieve eigenschappen. Om concurrentie tussen ondernemers te stimuleren, zoals Gerianne aangaf, moet je natuurlijk kapitaal veel scherper omschrijven en SMART maken. Tegen: SMART niet, smart wel. SMART doet denken aan werkgroepen, commissies, wetenschappelijke adviesraden, daar kunnen ondernemers, zeker niet de MKB ers die voor de vernieuwing moeten zorgen, niks mee. Ondernemers moeten leren van elkaar en met passie een idee uitvoeren. We moeten nieuwe manieren bedenken om te ondernemen met natuurlijk kapitaal, dat vraagt een hele hoop creativiteit en out of the box denken. Om dat te kunnen is het ontzettend moeilijk om heel specifiek te maken wat je precies, op welke manier wilt bereiken. Uiteindelijk is het ook geen kwestie van woorden, moet je gewoon aan de slag en zelf ervaring opdoen. 6

7 Stelling 2: Institutionele investeerders moeten natuurlijk kapitaal prioriteit geven. 1/4 eens, 3/4 oneens Voor: Daar waar de meeste impact mogelijk is, moeten stappen gemaakt worden. Institutionele investeerders zijn op zoek naar goede projecten met een mooi rendement. Ondernemers die serieus aan de slag zijn met natuurlijk kapitaal kijken naar de lange termijn en leveren, ook op de lange termijn, zeer waarschijnlijk een mooi rendement. Tegen: Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Pensioengerechtigden willen graag een goed pensioen, andere klanten graag een mooi rendement. Dat moeten investeerders bewerkstelligen. De huidige beoordelingscriteria van institutionele investeerders laten het niet toe om natuurlijk kapitaal mee te nemen. Dat is ook helemaal niet hun werk. Ze moeten investeren, dat is hun werk. Veel slimme ondernemers hebben allang door dat duurzaamheid een business case is, zij zullen investeerders met financiële argumenten kunnen overtuigen. Stelling 3: PPPs zijn hét instrument om effectief aan natuurlijk kapitaal te werken. 1/5 eens, 4/5 oneens Voor: Het beschermen van biodiversiteit, het sluiten van kringlopen en het samenwerken om natuurlijk kapitaal duurzaam te benutten, is dusdanig complex dat je krachten van complementaire partijen moet bundelen. Bedrijven kunnen niet alles alleen, soms heb je de overheid nodig om de regels aan te passen, om initiële kosten te overkomen en door doelen te stellen. Bovendien kan de overheid het goede voorbeeld geven. Tegen: Er zijn veel meer instrumenten dan alleen PPPs, er zijn verschillende instrumenten nodig. De overheid moet ook veel duidelijker haar rol pakken, eigenlijk heeft zij haar handen van dit thema af gehaald. Een ondernemer merkt op dat hij de regie niet kwijt wil raken aan andere partijen of de overheid. Als meerdere partijen de kar trekken, maar de een trekt harder dan de ander, dan gaat de kar scheef. 7

8 Stelling 4: De beloning van medewerkers moet gekoppeld worden aan prestaties natuurlijk kapitaal. 1/6 eens, 5/6 oneens Voor: Dat kan vooral bij grote bedrijven heel goed werken. Je wilt de doelen van de CEO doorgeven door de hele organisatie, tot op de werkvloer. Als de werkvloer niet weet wat ze moet doen, dan wordt het niks met die ambities. Tegen: Het moet in de genen van de medewerkers zitten, je kunt het niet opleggen. Het wordt wel erg ingewikkeld als je arbeid koppelt aan natuurlijk kapitaal. We hebben net geconstateerd dat we natuurlijk kapitaal moeilijk SMART kunnen maken, dan kun je werknemers daar ook moeilijk op afrekenen. Uit onderzoek is gebleken dat je door mensen te belonen, ze minder intrinsiek gemotiveerd raken en dat het eindresultaat slechter wordt. Stelling 5: Prima als reputatie de belangrijkste motivatie is voor bedrijven! 2/3 eens, 1/3 oneens Voor: Het maakt niet uit wat er achter zit, als het maar gebeurt. Het resultaat telt. Het doel heiligt de tool. Waarom zou je je ook niet op de borst mogen kloppen voor iets dat je goed doet. Vaak is reputatie de eerste stap en volgt de intrinsieke waarde vanzelf. Een goede reputatie werkt aanstekelijk voor werknemers, klanten en leveranciers. Tegen: Als een bedrijf alleen voor reputatie aan de slag gaat met natuurlijk kapitaal, is de kans dat het bedrijf dat lang volhoudt erg klein. Als het laaghangend fruit is geplukt komen dit soort bedrijven vaak niet verder. De mensen die voor deze stelling zijn veranderen waarschijnlijk van mening als we t hebben over green washing. Daar zit niemand op te wachten, wat resultaten zijn echt op korte termijn heel hard nodig. Stelling 6: Over 30 jaar bestaan er alleen nog bedrijven die positieve impact leveren op natuurlijk kapitaal ½ eens, ½ oneens Voor: Iedereen die het hier niet mee eens is, verloochend zijn toekomst. Want als we natuurlijk kapitaal niet heel serieus gaan nemen, komt het niet goed. Tegen: Dertig jaar is waarschijnlijk te kort. We moeten niet naïef zijn. 8

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Introductie van het bedrijf Uitvinder van de Heuga tapijttegel Omzet $ 1 miljard 3500 medewerkers

Nadere informatie

van zoet water en de opslag van CO2.

van zoet water en de opslag van CO2. Economie en biodiversiteit Producten en diensten van de natuur vormen de hoeksteen van onze economie. Denk aan een vruchtbare bodem voor de productie van voedsel, hout en biochemische materialen, aan de

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 1 Dit is een voorproefje in druk van het digitale Cosun MVO-verslag over 2011. Wilt u meer gegevens raadplegen over wat wij zoal ondernemen met het oog op onze maatschappelijke

Nadere informatie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie Een initiatief IUCN-Nederland en VNO-NCW met deelname van: Bedrijfsleven Shell, FrieslandCampina, DSM Recron, IDH Initiatief Duurzame Handel LTO Nederland Natuur- en milieuorganisaties Natuurmonumenten,

Nadere informatie

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI = sociale duurzaamheid, van A naar anders. Anders denken, nieuwe wegen bewandelen en nieuwe, niet voor de hand liggende samenwerking tot stand brengen

Nadere informatie

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Resultaten onderzoek KvK-Ondernemerspanel over Vernieuwing en Internationalisering In december 2014 is onder alle 6000 deelnemers van het KvK-Ondernemerspanel

Nadere informatie

Prins Carlos de Bourbon de Parme

Prins Carlos de Bourbon de Parme Prins Carlos de Bourbon de Parme Prins Carlos de Bourbon de Parme is directeur van INSID, Institute for Sustainable Innovation & Development. Een onafhankelijke stichting die als doel heeft het versnellen

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

Hand-out digiboard presentatie

Hand-out digiboard presentatie Hand-out digiboard presentatie Bij werkboekje Groepen 6, 7 en 8 basisonderwijs Wie weet wat AVRI doet? Opdracht 1 In Rivierenland zamelt AVRI afval in. Wie weet wat AVRI doet? Opdracht 1 Opdracht 2 Woordweb

Nadere informatie

Material Value Circle

Material Value Circle Material Value Circle Meerwaarde in de circulaire waarde keten Lonneke de Graaff Materials 2014 l.graaff@dpivalucentre.nl Inhoud DPI Value Centre Wat is de Value Circle? Waarom kijken naar de Value Circle?

Nadere informatie

Duurzame innovaties in het MKB

Duurzame innovaties in het MKB M201117 Duurzame innovaties in het MKB Coen Bertens Johan Snoei Zoetermeer, november 2011 Duurzame innovaties in het MKB Eerder onderzoek van EIM liet al zien dat MKB'ers duur ondernemen als een blijver

Nadere informatie

Wie weet wat Avri doet?

Wie weet wat Avri doet? Opdracht 1 Welkom Wie weet wat Avri doet? Opdracht 1 antwoord Welkom Wie weet wat Avri doet? In Rivierenland zamelt Avri afval in. Opdracht 2 Woordweb Als je het woord afval hoort, waar denk je dan aan?

Nadere informatie

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER IE Motoren Event Karin Jansens MVO Nederland 15 sept 2015 MVO GAAT OVER URGENTIE EN OPTIMISME

Nadere informatie

Wegwijzer naar een groene toekomst

Wegwijzer naar een groene toekomst Wegwijzer naar een groene toekomst Investeren in biodiversiteit Investeren in behoud en duurzaam gebruik van biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen loont. Het zorgt ervoor dat ecosystemen ook in de

Nadere informatie

Wat is? Alles zelf doen is uit, ga samen aan de slag.

Wat is? Alles zelf doen is uit, ga samen aan de slag. Wat is? Alles zelf doen is uit, ga samen aan de slag. CrossOver brengt young en experienced professionals van verschillende organisaties bij elkaar om van elkaar te leren en samen te innoveren. Doe ook

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

Naar een duurzaam Hyperion. Bouwen als een. Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen van de boom

Naar een duurzaam Hyperion. Bouwen als een. Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen van de boom Bouwen als een boom Materialen en Energie Stadskantoor in Venlo gebouwd volgens Cradle to Cradle principes Wortels zijn de fundering Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen

Nadere informatie

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009 Workshop Ruimte voor verbeelding ICTU / GBO 9 april 2009 Aanleiding Programma Kabinet neemt toegenomen administratieve lasten en regeldruk van ondernemers serieus Er zijn diverse overheidsacties in het

Nadere informatie

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie Alex Ouwehand Directeur NMZH CO2 emission CO2 reduction Ambities klimaat en energie EU en Rijk 2020 : 20 % CO 2 -reductie (tov 1990),

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

Thema-avond Duurzaamheid in de gemeente Donderdag 28 mei 2015

Thema-avond Duurzaamheid in de gemeente Donderdag 28 mei 2015 Thema-avond Duurzaamheid in de gemeente Donderdag 28 mei 2015 20.00 20.15 Erwin Keun 20.15 21.00 Bindert Kloosterman 21.00 21.30 Geurt van de Kerk Opening intro gasten Twitter: #ikbenduurzaam (#d66) https://kahoot.it:

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Jaarplan 2015 Kameroen/Nederland

Jaarplan 2015 Kameroen/Nederland Jaarplan 2015 Kameroen/Nederland LiveBuild Jaarplan 2015 Kameroen / Nederland Inleiding Komend jaar vieren we het lustrum van zowel de 24uurLiveBuild als de Afsluitrace. Onze jonge organisatie bestaat

Nadere informatie

De canon van (duurzaam) ondernemen. Duurzaamheid: van bedreiging naar kansen voor het bedrijfsleven. Waarom duurzaam? Stelling 1

De canon van (duurzaam) ondernemen. Duurzaamheid: van bedreiging naar kansen voor het bedrijfsleven. Waarom duurzaam? Stelling 1 De canon van (duurzaam) ondernemen Duurzaamheid: van bedreiging naar kansen voor het bedrijfsleven VNO - NCW congres Food, Feed and Fuel 9 november 2010 Herstel 2010 -? ISO 26000 Guidelines Social responsibility

Nadere informatie

Talentmanagement vanuit organisatie perspectief

Talentmanagement vanuit organisatie perspectief Talentmanagement vanuit organisatie perspectief Geëngageerde medewerkers zijn de juweeltjes van uw organisatie. Deze groep medewerkers werkt met passie, werkt harder, stelt zich effectiever, efficiënter

Nadere informatie

OPEN CALL: creatieve ondernemers met toekomstplan voor Huis vol Energie

OPEN CALL: creatieve ondernemers met toekomstplan voor Huis vol Energie OPEN CALL: creatieve ondernemers met toekomstplan voor Huis vol Energie 1 Bedenk een toekomstplan voor Huis vol Energie We zoeken: creatieve ondernemers! Energiesprong roept creatieve ondernemers op om

Nadere informatie

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven Het Katwijkse Sportweetje Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven digitale nieuwsbrief voor het verenigingsleven editie 2015.1 klik en lees het artikel van uw interesse volg

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven Conform de CO2-prestatieladder 3.0

Sector- en keteninitiatieven Conform de CO2-prestatieladder 3.0 Sector- en keteninitiatieven Conform de CO2-prestatieladder 3.0 1.D.1 & 3.D.1 & 3.D.2 Sector- en keteninitiatieven 1! /! 6 Inleiding Vanuit de CO2 Prestatieladder wordt gevraagd om deelname aan een sector-

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Bio-based Economy Den Haag, 17 april 2013 VAVI VAVI is een belangenvereniging die de belangen behartigt van 7 Nederlandse ondernemingen binnen de aardappelverwerkende

Nadere informatie

Speech Maxime Verhagen bij 50-jarig jubileum GMB Openluchtmuseum Arnhem, donderdagmiddag 5 september 2013

Speech Maxime Verhagen bij 50-jarig jubileum GMB Openluchtmuseum Arnhem, donderdagmiddag 5 september 2013 Speech Maxime Verhagen bij 50-jarig jubileum GMB Openluchtmuseum Arnhem, donderdagmiddag 5 september 2013 Geachte aanwezigen, Nederland heeft een al sterke internationale reputatie als het om deltatechnologie

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform de CO 2 -prestatieladder 2.2 1/5 Inleiding Vanuit de CO 2 Prestatieladder wordt gevraagd om deelname aan een sector- of keteninitiatief. Het bedrijf dient zich daarbij

Nadere informatie

PLATFORM HERGEBRUIK PRODUCTEN. Een initiatief van Avans Hogeschool, Syntens en de Universiteit van Tilburg

PLATFORM HERGEBRUIK PRODUCTEN. Een initiatief van Avans Hogeschool, Syntens en de Universiteit van Tilburg PLATFORM HERGEBRUIK PRODUCTEN Een initiatief van Avans Hogeschool, Syntens en de Universiteit van Tilburg MKB-bedrijven worden geconfronteerd met nieuw beleid met betrekking tot producentenverantwoordelijkheid,

Nadere informatie

OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014?

OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014? OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014? Mark C Hoogenboom Deze tekst is eind 2013 geschreven alsof het eind 2014 is. De tekst is bedoeld om een beeld te schetsen waar de OosterparkBOOM

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. ProjectPak je Kans... 6 2.1 Doelgroep... 6 2.2 Doel... 6 2.3 Inhoud project... 6 Projectplan Pak je Kans 2014-2015 2

Nadere informatie

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Stakeholderdialoog VNCI Pieterstraat 11 3512 JT Utrecht T +31 (0) 30 234 00 31 info@vbdo.nl www.vbdo.nl Samenvatting Op 14 oktober 2013 heeft de Vereniging van de Nederlandse

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

BIOMIMICRY. Marleen de Kanter IVN Groene Zoom. Bios ~ het leven Mimesis ~ imiteren

BIOMIMICRY. Marleen de Kanter IVN Groene Zoom. Bios ~ het leven Mimesis ~ imiteren Marleen de Kanter IVN Groene Zoom Bios ~ het leven Mimesis ~ imiteren De natuur is al eeuwenlang een inspiratiebron voor mensen. Voorbeelden Grote klit Vliegtuigvleugels Bosbodem Circulaire economie Duurzaamheid

Nadere informatie

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen.

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen. Hoofdstuk 1 Jezelf voorbereiden op succes In dit hoofdstuk: Een solide timemanagementsysteem opbouwen De grootste uitdagingen van timemanagement het hoofd bieden Het verband zien tussen doelen stellen

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Winst met Waarde In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Erwin Meijboom Je hebt de stap genomen om deze e-paper te downloaden! Ben je startend ondernemer, wil je je startup gaan ontwikkelen,

Nadere informatie

WELKOM. Biobased Business Event Emmen. Over natuurlijke oplossingen gesproken

WELKOM. Biobased Business Event Emmen. Over natuurlijke oplossingen gesproken WELKOM Biobased Business Event Emmen Over natuurlijke oplossingen gesproken Natural Plastics Ontwikkelen, produceren en op de markt brengen van groene producten welke geen schade opleveren voor de natuur

Nadere informatie

Concept: Opgewekt! Visualisatie van het concept Op de volgende pagina s zijn enkele schetsen te zien die het concept visualiseren.

Concept: Opgewekt! Visualisatie van het concept Op de volgende pagina s zijn enkele schetsen te zien die het concept visualiseren. Omgevingsanalyse Doelgroep: starters en zzp ers Zoals aangegeven in de briefing van Enexis zijn starters een groep waar nog (bijna) geen tools zich specifiek op richten. Dit gat wil ik opvullen met mijn

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012

Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012 Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012 Dames en heren, [Inleiding] Mensen die op inspiratie wachten

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

1. Besluit dat je wilt sturen op cijfers

1. Besluit dat je wilt sturen op cijfers Een winstgevend plan voor je bedrijf hebben en gericht werken aan de uitvoering daarvan is pure noodzaak. En toch zijn er maar weinig ondernemers die hierin slagen. Het grote obstakel is dat ze niet weten

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009 Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

DUURZAME INITIATIEVEN

DUURZAME INITIATIEVEN DUURZAME INITIATIEVEN Onder duurzame initiatieven verstaat Arcadis technische innovaties die direct of indirect leiden tot energiebesparende oplossingen. Daarnaast initiatieven die de maatschappelijke

Nadere informatie

DE PRAKTIJK: DO S & DON TS

DE PRAKTIJK: DO S & DON TS INLEIDING Het huidige beeld dat jongeren hebben van ict is gebaseerd op een stereotype ict er en staat ver af van de werkelijkheid. Een gevolg is dat steeds minder jongeren kiezen voor een opleiding of

Nadere informatie

Verslag themabijeenkomst Energie en Milieu

Verslag themabijeenkomst Energie en Milieu Verslag themabijeenkomst Energie en Milieu Datum bijeenkomst: 13 november 2012 Auteur: Els Holsappel Locatie: Hal gemeentehuis in Brummen Aanwezig: ca 50 deelnemers Doel bijeenkomst Verdiepingsslag op

Nadere informatie

Leef Slimmer. Werk Slimmer.

Leef Slimmer. Werk Slimmer. Leef Slimmer. Werk Slimmer. Vitaliteit, focus en meer energie. Een visie op duurzame inzetbaarheid van werknemers Whitepaper 2015 Het Belang van Duurzaamheid Duurzame inzetbaarheid van werknemers is een

Nadere informatie

SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM

SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER Wie aan duurzaamheid denkt, denkt misschien niet direct aan papieren handdoekjes en toiletpapier. In breder perspecfief

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities.

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. N e e r, 2 6 m e i 2 0 1 0 Visie & Beleid Beste lezer, Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. Indien u opmerkingen, suggesties of vragen heeft, laat ons dit weten.

Nadere informatie

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Dinsdag 10 november 2015 Vanaf 12.00 uur Grolsch Veste Colosseum 65 7521 PP ENSCHEDE (ingang kanaalzijde) Om kennis over de

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Hoi! Leuk dat je toela/ng komt doen op Het Lyceum Ro7erdam bij de rich/ng Ondernemen.

Hoi! Leuk dat je toela/ng komt doen op Het Lyceum Ro7erdam bij de rich/ng Ondernemen. Hoi! Leuk dat je toela/ng komt doen op Het Lyceum Ro7erdam bij de rich/ng Ondernemen. Om toegelaten te worden moet je een toela/ng doen. Op de volgende pagina s staat de toela/ngsopdracht uitgelegd. Gebruik

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

1 VERBETER HET WERKVERMOGEN VAN UW BEDRIJF

1 VERBETER HET WERKVERMOGEN VAN UW BEDRIJF 1 VERBETER HET WERKVERMOGEN HUIS VAN WERKVERMOGEN VERBETER HET WERKVERMOGEN VERBETER HET WERKVERMOGEN WAT IS WERKVERMOGEN? Werkvermogen is de mate waarin een werknemer zowel lichamelijk als geestelijk

Nadere informatie

Besparen op maatschappelijk vastgoed

Besparen op maatschappelijk vastgoed Besparen op maatschappelijk vastgoed Het gemeentehuis, de school, de brandweerkazerne, het zwembad, het buurthuis, begraafplaatsen, gemeentewerven, het gemaal en zelfs de kerktoren: het is allemaal eigendom

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis. Niels Joormann - 0819811 - CMD2a

Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis. Niels Joormann - 0819811 - CMD2a Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis Niels Joormann - 0819811 - CMD2a Inhoudsopgave Debriefing 03 Onderzoek 03 Omgevingsanalyse 04 Concept: Opgewekt! 05 Business Model Canvas 11 Pitch-presentatie

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie januari 2011 Alle tuinders in Gelderland kunnen besparen Wilt u uw energiekosten verlagen? Door energie te

Nadere informatie

Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst

Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst Bedrijfsafval: een waardevolle grondstof Onze natuurlijke bronnen worden schaarser en duurder. Gelukkig groeit het besef dat we zuiniger

Nadere informatie

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid

Nadere informatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Opdrachtgevers: - Provincie Utrecht - Gemeente Utrecht - Gemeente Amersfoort Middag/avond over biobased aanbesteden Centre of Expertise

Nadere informatie

Papier = duurzaam en effectief communiceren. Ledenraad 2012

Papier = duurzaam en effectief communiceren. Ledenraad 2012 Papier = duurzaam en effectief communiceren Ledenraad 2012 Communicatie Papier Print = duurzaam = effectief Hoe vertellen we dat aan de omgeving, zowel B2B als B2C? participeert in: Agenda I. Duurzaamheid

Nadere informatie

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00 Op Curaçao zijn er duizenden kleine ondernemers met slechts een paar werknemers. Veel kleine ondernemers werken volledig zelfstandig en ze hebben diverse rollen die ze dagelijks moeten spelen om hun onderneming

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten.

Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten. Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten. Laat geld slimmer stromen Flinqer de Financial Linker - is opgestart door ondernemers, die niet begrepen

Nadere informatie

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Duurzaamheid loont! De vraag naar duurzaamheid in de bouwwereld én in het eigen huis is voor uw opdrachtgevers van steeds grotere betekenis. Met duurzame producten

Nadere informatie

Draagvlak voor natuur: van verdelen naar verbinden

Draagvlak voor natuur: van verdelen naar verbinden Draagvlak voor natuur: van verdelen naar verbinden CSA (Kris) van Koppen, Universitair hoofddocent Milieubeleid, Wageningen Universiteit 1.Karakterisering 2.Diagnose 3.Hoe verder Karakterisering: trends

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven

CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven Versie : 1.1 Status : definitief Datum : 16 december 2015 Opgesteld door : M. van Ham en A. van der Schalk Documenthistorie: Versie Datum Wijzigingen

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Toelichting onderdelen VANG-programma NVRD themadag 27 november Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Van regeerakkoord naar ketens Rutte 2: groene groei, circulaire economie Circulaire

Nadere informatie

ZONDER WATER GEEN PAPIER; EN ZONDER PAPIER.. MICHIELADRIAANSE

ZONDER WATER GEEN PAPIER; EN ZONDER PAPIER.. MICHIELADRIAANSE ZONDER WATER GEEN PAPIER; EN ZONDER PAPIER.. MICHIELADRIAANSE Thereis no suchthingas waste water. Just water wasted. Ideaslikethisare goodforpeople, planetandprofit. Ideaslikethisarisein the Netherlands.

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen

Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen Vanuit de praktijk samen vernieuwend en duurzaam implementeren van KRW maatregelen Opzet Waarde netwerk 4 Achtergrond: Waarom waardenetwerken?

Nadere informatie

Duurzaam bedrijfsgroen Uw groen, onze passie!

Duurzaam bedrijfsgroen Uw groen, onze passie! Duurzaam bedrijfsgroen Uw groen, onze passie! Duurzaam bedrijfsgroen Uw groen, onze passie! De Winning, een sociaal economie bedrijf, heeft als doel het creëren van tewerkstellingsmogelijkheden voor kansengroepen

Nadere informatie

UITDAGING CREATING SUSTAINABLE FIBRE SOLUTIONS. Papier en karton altijd en overal 13-6-2016

UITDAGING CREATING SUSTAINABLE FIBRE SOLUTIONS. Papier en karton altijd en overal 13-6-2016 Koninklijke Vereniging van Nederlandse Papier-en kartonfabrieken CREATING SUSTAINABLE FIBRE SOLUTIONS Papier en karton altijd en overal UITDAGING De belangrijkste uitdaging is het gevaloriseerd en geïmplementeerd

Nadere informatie

Het Nieuwe Leren in IT projecten

Het Nieuwe Leren in IT projecten Het Nieuwe Leren in IT projecten Verandermanagement Projectmanagement Het Nieuwe Leren Training Strategie Documentatie & elearning In context, op de werkplek De uitdaging Organisaties worden uitgedaagd

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

SILVER. Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop. www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be

SILVER. Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop. www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be SILVER Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be Cradle to Cradle - de ingeslagen weg Cradle to Cradle is een innovatief concept waarbij productieprocessen

Nadere informatie

2011 YOURREPUTATION 2

2011 YOURREPUTATION 2 1 2011 YOURREPUTATION 2 Social media guidelines opstellen voor je organisatie Hoewel sommige managers nog tegen proberen te stribbelen is het al lang een feit: medewerkers zitten op social media, en doen

Nadere informatie

LinkedIn voor ZZP ers

LinkedIn voor ZZP ers LinkedIn voor ZZP ers LinkedIn voor ZZP ers Jan Willem Alphenaar Schrijver: Jan Willem Alphenaar Coverontwerp: Jan Willem Alphenaar Coverfoto: Henk-Jan Winkeldermaat - Punkmedia ISBN: 9789463189798 Jan

Nadere informatie

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 Deze profielschets is tot stand gekomen nadat de gemeenteraad uitgebreid heeft ingezet op het horen van meningen over het gewenste profiel van de

Nadere informatie