SCRIPTIE SCHRIJVEN BIJ HET CENTRUM VOOR BEDRIJFSWETENSCHAPPEN...3

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SCRIPTIE SCHRIJVEN BIJ HET CENTRUM VOOR BEDRIJFSWETENSCHAPPEN...3"

Transcriptie

1 Inhoudsopgave INLEIDING SCRIPTIE SCHRIJVEN BIJ HET CENTRUM VOOR BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Het schrijven van een scriptie Relatie student en docent Het kiezen van een onderwerp Eisen aan een scriptie bij bedrijfswetenschappen Scriptieprocedure Beoordeling SCRIPTIEWIJZER Proces van een scriptie schrijven Fase 1 en 2: Oriëntatiefase en literatuuronderzoek Fase 3: Praktijkonderzoek Fase 4: Confrontatie Fase 5: Afrondingsfase Fase 6: Beoordelingsfase De opbouw van de scriptie De voorafgaande onderdelen De hoofdonderdelen De slotonderdelen Schrijftips DOCENTEN EN ONDERWERPEN...28 BIJLAGE 1: LIJST

2 Inleiding Het is zover, je gaat beginnen met een van de zwaarste onderdelen van je studie, of misschien wel hèt zwaarste onderdeel: het schrijven van een scriptie. Voor sommige studenten de mooiste uitdaging van hun studie waar reikhalzend naar wordt uitgekeken, voor anderen het spreekwoordelijke zwaard van Damocles... Over het algemeen wordt het schrijven van een scriptie dan ook ervaren als interessant, maar moeilijk. Studenten mogen immers grotendeels zelf beslissen welk onderwerp zij willen onderzoeken, maar de meeste studenten weten vaak niet goed waar ze moeten beginnen en hoe ze moeten onderzoeken of wat een wetenschappelijk onderzoek eigenlijk inhoudt. Het schrijven van een scriptie is daarmee ook een enorme uitdaging voor de scriptiebegeleiders in kwestie, die hun scriptanten hierbij de broodnodige en soms bijzonder intensieve sturing en ondersteuning moeten bieden. Naar aanleiding van bovenstaande is deze scriptiehandleiding tot stand gekomen. Met deze handleiding wil het Centrum voor Bedrijfswetenschappen het scriptietraject en schrijfproces graag meer inzichtelijk maken voor scriptanten. De handleiding is dan ook vooral bedoeld als handvat bij het schrijven van je scriptie bij bedrijfswetenschappen. In hoofdstuk 1 vind je de richtlijnen voor het schrijven van een scriptie bij bedrijfswetenschappen. Meer algemene tips om je te helpen bij het schrijven van een scriptie staan in hoofdstuk 2. Dit hoofdstuk kun je dan ook goed gebruiken als naslagwerk. Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van de docenten bij wie je terecht kunt voor de begeleiding van je scriptie. Per docent is aangegeven voor welke onderwerpen hij of zij een voorkeur heeft. Verder kun je in de bijlagen aanvullende informatie en bronnen over aanverwante onderwerpen zoals scriptieproblemen en het doen van onderzoek terugvinden. 2

3 1. Scriptie schrijven bij het Centrum voor Bedrijfswetenschappen 1.1. Het schrijven van een scriptie Waarom een scriptie schrijven? Van jou als academicus wordt verwacht dat je een probleem kunt identificeren, formuleren en analyseren en dat je de onderzoeksaanpak, resultaten en conclusies kunt rapporteren. Dat kan zijn als onderzoeker bij een onderzoeksinstituut, als manager in het bedrijfsleven of in non-profitorganisaties, als consultant, als advocaat of als beleidsmedewerker. Deze toekomstige werksituaties stellen dus eisen ten aanzien van je kennis en vaardigheden op het gebied van onderzoek. Het schrijven van een scriptie kun je in het kader daarvan ook zien als een visitekaartje voor het betreden van de arbeidsmarkt. Daarnaast verwacht de universiteit van je dat je min of meer zelfstandig kunt bewegen op jouw vakgebied. Waarom een scriptie schrijven bij bedrijfswetenschappen? Een scriptie schrijven bij het Centrum voor Bedrijfswetenschappen betekent dat je je diepgaand en kritisch gaat bezighouden met een onderwerp op het raakvlak van het vakgebied van je hoofdstudie en bedrijfswetenschappen. Hierbij zul je interessante verbanden tussen deze vakgebieden kunnen gaan leggen en geeft de combinatie met bedrijfswetenschappen een extra dimensie aan je scriptie. En op de arbeidsmarkt kom je toch beter beslagen ten eis dan je vakbroeders zonder kennis van bedrijfswetenschappelijke issues op jullie vakgebied en bedrijfskundigen zonder jouw specialistische kennis en vaardigheden. Hoe van start? Scriptiebegeleiding kent in het algemeen een informeel traject en een formeel traject. Meestal start de begeleiding via het informele traject en loopt daarna over in het meer formele traject. Je hebt vaak al een idee over het onderwerp van je scriptie. Soms weet je ook al welke docent je als begeleider zou willen, omdat deze bijvoorbeeld juist op dat gebied deskundig is, een goede begeleider is en/of omdat je een goede samenwerking verwacht. Het Centrum voor Bedrijfswetenschappen hecht in ieder geval grote waarde aan de vrije keus van je begeleidende docent en wil je dan ook de ruimte geven om deze begeleiding zelf te regelen. In het kader van het informele traject kun je je ook direct wenden tot onze scriptiecoördinator door even bij hem langs te gaan, een te sturen of te telefoneren. Meestal worden na het eerste contact de voorlopige ideeën over de probleemstelling, doelstelling, informatiebronnen, literatuur en een beredeneerde inhoudsopgave, hoe voorlopig ook, op een A4 geschreven en voor de beoogde docent op het secretariaat afgegeven. 3

4 Hoe officieel aanmelden? Het formele traject betreft de officiële aanmelding voor scriptiebegeleiding door middel van het indienen van een scriptievoorstel bij de beoogde scriptiebegeleider of de scriptiecoördinator en bij de door jou beoogde meelezer van je eigen hoofdstudie. Meestal heb je dan zelf al contact gehad met een docent en de begeleiding zelf geregeld. Anders regelt de scriptiecoördinator van het Centrum in overleg met jou de begeleiding. Wat te doen bij moeilijkheden? Als er sprake is van moeilijkheden in het scriptietraject, kun je contact opnemen met hetzij de scriptiecoördinator, een van de studieadviseurs van je eigen opleiding of met de studentpsychologen van de universiteit. Zij kunnen je verder helpen en van advies dienen Relatie student en docent Scriptiebegeleiding is de ondersteuning die je wordt gegeven bij het schrijven van je scriptie. Het eigenlijke onderzoek en de realisering daarvan worden aan jou zelf overgelaten. De ondersteuning richt zich in eerste instantie op de inhoud en het proces. Bijvoorbeeld op de door jou gebruikte literatuur en de manier waarop je tot een afbakening van je onderwerp komt. Daarnaast kan de begeleiding zich ook richten op de emotionele kant van het schrijven van een scriptie. Denk aan problemen met schrijven zoals een zogenaamd writersblock. Hou er wel rekening mee dat de begeleiding per docent zal verschillen, bijvoorbeeld verschillen in eisen ten aanzien van het doen van onderzoek en/of de manier van rapporteren. Zorg ervoor dat je hierover in een vroeg stadium van de begeleiding duidelijkheid krijgt bij de betreffende docent. Wat mag je van je begeleider verwachten? Je begeleider zal je begeleiden met het formuleren van een duidelijke en onderzoekbare probleemstelling die bedrijfswetenschappelijk relevant is. In onderlinge samenspraak met je begeleider bepaal je de scriptieopzet en maak je een globale tijdsplanning en een beredeneerde inhoudsopgave. Bedenk dat er voor het schrijven van een scriptie studiepunten gereserveerd zijn in je studieprogramma. Het is de bedoeling dat je je tijdsplanning baseert op deze norm. Vervolgens kun je tijdens het verzamelen van literatuur en onderzoeksgegevens met vragen en problemen bij je begeleider terecht. Zo kan het bijvoorbeeld nodig blijken om je probleemstelling aan te passen of verder af te bakenen: een punt voor gezamenlijk overleg. Als de fase van gegevensverzameling achter de rug is, kun je voor de ordening en analyse van je gegevens wederom een beroep op je begeleider doen. Daarnaast zal hij of zij de (versies van) hoofdstukken van commentaar voorzien en indien nodig met je bespreken. Ook zal je in overleg met je begeleider een meelezer zoeken. Verder houdt je begeleider de voortgang in de tijd in de gaten. Dit houdt onder andere in dat altijd een vervolgafspraak voor overleg en ter voortgangsbewaking moet worden gemaakt tussen student en docent. 4

5 Wat verwacht je begeleider van jou? Van jou wordt verwacht dat je de relatie met je scriptiebegeleider niet als vrijblijvend beschouwt. Realiseer je dat als je een docent vraagt tijd en energie te steken in het vormgeven van je onderwerp en scriptievoorstel, je daarmee ook de verplichting aangaat je scriptieplannen onder begeleiding van diezelfde docent uit te voeren. Onvoorziene omstandigheden en calamiteiten daargelaten heb je een overeenkomst met je scriptiebegeleider die rechten (zie hierboven) èn plichten met zich meebrengt. Zo moet je werkafspraken die je maakt ook nakomen of tijdig aan je begeleider laten weten dat het niet lukt. Wat is de rol van de meelezer? Naast een begeleider van het Centrum voor Bedrijfswetenschappen moet je ook een meelezer zoeken binnen je eigen hoofdstudie. Je scriptie heeft immers zowel betrekking op bedrijfswetenschappen als op het vakgebied van je hoofdstudie. Het is dus noodzakelijk dat vanuit beide vakgebieden een expert betrokken is bij je scriptie. Bovendien studeer je zoals gezegd uiteindelijk af op je hoofdstudie en moet je scriptie daarom ook mede worden goedgekeurd door een docent van je hoofdstudie. De meelezer moet voorafgaand bekend zijn aan voorstel Het kiezen van een onderwerp Zoals eerder aangegeven moet het onderwerp van je scriptie liggen op het raakvlak van het vakgebied van je hoofdstudie en bedrijfswetenschappen. Zo kun je bijvoorbeeld onderzoek doen naar de claimcultuur in de Nederlandse levensmiddelenindustrie (rechten en bedrijfswetenschappen) of naar de betekenis van ICT voor duurzame bedrijfsrelaties (informatica en bedrijfswetenschappen). Voor bedrijfswetenschappelijk onderzoek moet je onderwerp in ieder geval gaan over fenomenen binnen en rond organisaties. Deze fenomenen kunnen betrekking hebben op uiteenlopende aspecten van organisaties: bijvoorbeeld de externe omgeving, denk aan de overheid, financiers en klanten. Of de interne omgeving zoals bijvoorbeeld het personeel. Uiteindelijk gaat het om het steeds beter begrijpen van organisaties. Bronnen voor een scriptieonderwerp Voor het bepalen van een onderwerp kun je de kranten, vakbladen of je studieboeken systematisch doorzoeken. Ook kun je kijken welke onderwerpen door de docenten van het Centrum voor Bedrijfswetenschappen onderwezen of onderzocht worden. Samengevat kun je als bronnen voor scriptieonderwerpen denken aan: een inventarisatie van eigen interessegebieden (momentele of toekomstige behoefte binnen bijvoorbeeld een toekomstige baan) je eigen ervaring in de praktijk literatuur (vooral vakbladen) geautomatiseerde bronnen keuzevakkenonderwerpen (afzonderlijk of in combinatie met) gesprekken met docenten 5

6 suggesties van docenten over witte vlekken in het vakgebied: lopend onderzoek voortzetting van eerdere studies door studenten uitgevoerd zoekinstructies of afbakening internet zoekmachines. Het voordeel van aansluiting zoeken bij lopend (promotie)onderzoek is dat je hiermee de kans op het snel vinden van de juiste scriptiebegeleider maximaliseert. Een goed gekozen onderwerp zal zeker bijdragen aan het plezier dat je met het maken van je scriptie zult beleven. Hoofdstuk 2 van deze handleiding gaat hier uitgebreider op in Eisen aan een scriptie bij bedrijfswetenschappen Soort onderzoek Bedrijfswetenschappers moeten in staat zijn om verantwoord empirisch onderzoek te verrichten. Empirisch onderzoek is onderzoek op basis van praktijkgegevens. Bedrijfwetenschappelijk onderzoek is dus niet alleen literatuuronderzoek, je zult in principe ook gegevens moeten verzamelen in de praktijk. Zo n empirisch onderzoek kan bijvoorbeeld bestaan uit één of meerdere casestudies in het bedrijfsleven. Overigens kun je in samenspraak met je begeleider afwijken van deze eis aan bedrijfswetenschappelijk onderzoek. Samen schrijven In principe is het niet mogelijk om je scriptie samen met een andere student te schrijven. Eventueel zou je bijvoorbeeld wel de gegevensverzameling samen met een andere student kunnen doen om zo efficiënt mogelijk te werken. Maar je uiteindelijke scriptie moet door jou en jou alleen zijn geschreven. Overigens is deze eis ook afhankelijk van de eisen van je hoofdstudie aan je scriptie. Combinatie: stage en scriptie De combinatie van een stage (een relevant praktijkonderzoek bij een organisatie) en een scriptie wordt in principe door het Centrum van Bedrijfswetenschappen zeer op prijs gesteld. Deze combinatie moet eerst met de begeleider worden besproken en door hem of haar worden goedgekeurd alvorens de stage in de scriptie kan worden ingebracht (bijvoorbeeld als casus). Let op: dubbele eisen! Een scriptie schrijven bij bedrijfswetenschappen betekent dat je scriptie moet voldoen aan zowel de eisen van je hoofdstudie als aan die van het Centrum voor Bedrijfswetenschappen. Aangezien je afstudeert in je hoofdstudie moet je scriptie in eerste instantie voldoen aan de eisen van je hoofdstudie. Je bent zelf verantwoordelijk voor het in de gaten houden van deze dubbele eisen. Vraag bijvoorbeeld eerst bij je hoofdopleiding na of er eisen gesteld worden aan de taal waarin je je scriptie schrijft of aan het soort onderzoek dat je moet doen. 6

7 1.5. Scriptieprocedure De scriptieprocedure kan worden onderverdeeld in de volgende stappen: 1. Onderwerp en probleemstelling bepalen 2. Scriptievoorstel en goedkeuring 3. Afspraken maken 4. Hoofdstukken afzonderlijk inleveren 5. Verwerken commentaar 6. Conceptversie inleveren 7. Definitieve versie inleveren 8. Scriptiegesprek 9. Toekennen van cijfer Deze stappen worden hieronder toegelicht. Onderwerp en probleemstelling bepalen Het kiezen van een onderwerp is eerder al aan bod gekomen. Wat betreft de probleemstelling; het gaat erom dat je binnen het door jou gekozen onderwerp een wetenschappelijk interessante vraag stelt ofwel tot een probleemstelling komt. De scriptie is vervolgens niets meer en niets minder dan het stelselmatig beantwoorden van deze vraag. Het formuleren van een strakke en duidelijke probleemstelling helpt je om een net zo strakke en duidelijke scriptie te schrijven. Een goede probleemstelling moet in ieder geval: goed afgebakend zijn en duidelijk omschrijven welk aspect je onderzoekt analytisch zijn, dus vragen naar het waarom van iets of naar een verklaring in deelvragen zijn op te delen flexibel zijn omdat je tijdens het onderzoek de probleemstelling vaak moet aanpassen of herzien op basis van voortschrijdend inzicht Scriptievoorstel en goedkeuring Voordat je feitelijk met je scriptie begint moeten je onderwerp en probleemstelling worden goedgekeurd door je begeleider en de meelezer. Nadat je begeleider met het voorstel akkoord is gegaan, doe je het aan de meelezer toekomen. De meelezer moet ook zijn of haar akkoord aan het voorstel geven. Als het voorstel niet akkoord is dan moet je in overleg met je begeleider en meelezer aanpassen. Je scriptie zal niet voldoende kunnen worden afgerond als deze procedure niet met goed gevolg is doorlopen. Het scriptievoorstel is om meerdere redenen van belang. Ten eerste dwingt het schrijven ervan je om je wellicht nog vage idee voor een scriptie te vertalen in een concreet onderwerp met een bijbehorende probleemstelling en reële planning. Onderzoeken betekent keuzen maken; het te bestuderen gebied is vrijwel altijd te ruim. Deze keuzes moet je expliciet maken: het moet duidelijk zijn wat het probleem volgens jou precies is, waarvoor je een oplossing wilt hebben, wat je uiteindelijk wil bereiken, waarom dat interessant is, welke kennis nodig zal zijn om die oplossing te vinden en hoe je die oplossing kunt bereiken. Dat doe je dus in je scriptievoorstel. 7

8 Feitelijk vormt het voorstel hiermee alvast de basis van de inleiding en onderzoeksaanpak. Ten tweede dient het goedgekeurde voorstel ook als een overeenkomst tussen jou en je begeleider en de meelezer. In je scriptievoorstel moet je in ieder geval de volgende onderdelen uitwerken: Aanleiding tot de onderwerpkeuze: achtergrond en relevantie van je onderzoek Probleemstelling en doelstelling: specifieke onderzoeksvraag waarop je antwoord wil krijgen en waarom je hierop antwoord wil krijgen Onderzoeksmethode: op welke manier (dus met welke onderzoeksmethoden) je het antwoord op je probleemstelling gaat vinden Theoretisch kader: welke theorieën je gaat gebruiken En daarnaast zijn voor het maken van afspraken nog nodig een: Een beredeneerde inhoudsopgave en de uitwerking daarvan in paragrafen tijdsplanning de eisen van je hoofdstudie geraadpleegde en nog te raadplegen bronnen Afspraken maken Aan het begin van de scriptieprocedure worden afspraken gemaakt over de soort begeleiding en de eisen waaraan je scriptie moet voldoen. Bestudeer de richtlijnen en procedures van je hoofdstudie en het Centrum voor Bedrijfswetenschappen dus goed en zorg ervoor dat je begeleider en meelezer ook van beide op de hoogte zijn. Verder maak je samen met je begeleider een goede tijdsplanning met periodieke afspraken over de door jou aan te leveren stukken en het daarop te ontvangen commentaar van je begeleider. Een goede tijdsplanning is zoals eerder aangegeven gebaseerd op het aantal studiepunten voor je scriptie; het vormt een indicatie van de tijd die door je hoofdstudie is ingeruimd voor het schrijven van je scriptie. Hoofdstukken afzonderlijk inleveren Je schrijft je scriptie per hoofdstuk, liefst in chronologische volgorde (afwijking is onder omstandigheden mogelijk). Elk hoofdstuk wordt met je begeleider besproken, zodat je begeleider zicht houdt op het proces van het schrijven van de scriptie en de voortgang. Bovendien is hierdoor ook tijdige bijsturing mogelijk. In principe wordt elk hoofdstuk slechts eenmaal apart besproken. Pas bij de conceptversie kun je je begeleider laten zien of en hoe je het commentaar op de diverse hoofdstukken hebt verwerkt. Wanneer een hoofdstuk ingrijpend moet worden veranderd, volgt eerst nog een tweede aparte bespreking van het hoofdstuk. De hoofdstukken met betrekking tot het vakgebied van je hoofdstudie moeten door de meelezer van commentaar worden voorzien. Verwerken van commentaar Je bent zelf verantwoordelijk voor het kritisch verwerken van het commentaar van je begeleider en de meelezer. Het is dus niet de bedoeling dat je het gegeven commentaar zonder meer overneemt 8

9 Conceptversie inleveren Nadat alle hoofdstukken zijn besproken en voorgestelde wijzigingen eventueel zijn verwerkt, lever je een eerste conceptversie van je scriptie in bij je begeleider en bij de meelezer. Deze conceptversie wordt beoordeeld en de opmerkingen en aanpassingen worden met je besproken. Vervolgens krijg je de gelegenheid om het commentaar te verwerken in de definitieve versie van je scriptie. Definitieve versie inleveren Zowel je begeleider als de meelezer lezen en beoordelen de definitieve versie. Zij komen in overleg tot een voorlopig cijfer, waarbij de begeleider de eindverantwoordelijkheid draagt voor het cijfer. De definitieve versie moet in ieder geval bestaan uit de volgende onderdelen: Titelblad Inhoudsopgave Inleiding Probleemstelling Theoretisch kader Opzet praktijkonderzoek Resultaten praktijkonderzoek Samenvatting en conclusies Literatuurlijst Bijlagen Eventueel kun je voorafgaand aan de inhoudsopgave een voorwoord opnemen. Scriptiegesprek Nadat je definitieve versie is goedgekeurd, vindt het scriptiegesprek plaats. Dit gesprek zal worden afgenomen door de begeleider als eindverantwoordelijke voor het cijfer en de meelezer. Je krijgt de gelegenheid je keuzes te verdedigen en onduidelijkheden nader toe te lichten. Ook de resultaten en daaruit voortvloeiende aanbevelingen en je eigen visie op het probleem worden besproken. Naar aanleiding van je verdediging wordt het definitieve cijfer voor je scriptie bepaald. Indien de hoofdopleiding een andere procedure heeft dan geldt die procedure. Toekennen van cijfer In een scriptiegesprek krijg je het definitieve cijfer voor je scriptie. Daarbij worden ook de motivering van het cijfer en het commentaar van de meelezer meegedeeld. De betekenis van de toegekende cijfers is als volgt: Cijfer 5: onvoldoende Cijfer 6: voldoende Cijfer 7: ruim voldoende Cijfer 8: goed Cijfer 9: zeer goed Cijfer 10: uitmuntend 9

10 1.6. Beoordeling De beoordeling van je scriptie richt zich zowel op de kwaliteit van het onderzoek als op de kwaliteit van de rapportage. Verder moet je scriptie zoals eerder aangegeven voldoen aan de eisen van èn je hoofdstudie èn bedrijfswetenschappen. Het beoordelen van de definitieve versie van je scriptie tot en met het toekennen van het cijfer neemt maximaal drie weken in beslag. Bij een onvoldoende beoordeling moet de scriptie altijd aangepast worden. Je scriptie wordt beoordeeld aan de hand van onderstaande criteria. Aanvullende criteria zoals bijvoorbeeld zelfredzaamheid en moeilijkheidsgraad kunnen door je begeleider worden gebruikt om de beoordeling aan te scherpen. Probleemstelling en doelstelling Zijn de aanleiding en het doel van het onderzoek duidelijk beschreven? Is de probleemstelling helder geformuleerd en goed afgebakend? Vloeien de deelvragen logisch voort uit de probleemstelling? Sluit de onderzoeksaanpak aan op de probleemstelling? Inhoud Is het probleem vanuit een bedrijfswetenschappelijk perspectief onderzocht? Sluit de scriptie aan bij de wetenschappelijke stand van zaken ten aanzien van de kennis van het onderwerp op dat moment? Heeft de scriptie een gedegen theoretisch kader? Zijn de resultaten van het onderzoek juist weergegeven? Worden de conclusies gedragen door de resultaten van het onderzoek? Sluiten de aanbevelingen aan op de resultaten en conclusies? De moeilijkheidsgraad van de scriptie Originaliteit Heeft de scriptie diepgang en originaliteit? Wordt een eigen visie gegeven? Structuur Heeft de scriptie een logische en consistente opbouw? Heeft de scriptie een duidelijke structuur? Schrijfstijl en verzorging Ziet de scriptie er goed verzorgd en professioneel uit? Zijn de formuleringen helder? Is er een juiste verwijzing van literatuur in de scriptie? Begeleiding De mate van zelfredzaamheid 10

11 2. Scriptiewijzer 2.1. Proces van een scriptie schrijven Het schrijven van een scriptie vereist kennis en kunde die niet altijd door studenten is verkregen gedurende hun studie. Weliswaar hebben de meeste studenten wel eens een paper of werkstuk geschreven, maar voor het opstellen van een omvangrijk wetenschappelijk betoog is een combinatie van vaardigheden nodig die niet met een enkel werkstuk of paper kan worden geoefend. Vandaar deze scriptiewijzer. Het schrijven van een scriptie kun je vergelijken met het uitvoeren van een project en bestaat uit een aantal vergelijkbare fasen: 1. Oriëntatiefase 2. Literatuuronderzoek 3. Praktijkonderzoek 4. Confrontatie 5. Afrondingfase 6. Beoordelingsfase Fase 1 en 2: Oriëntatiefase en literatuuronderzoek Oriëntatiefase Je gaat uitzoeken of het nog vage onderwerp haalbaar is door: een eerste oriëntatie op het onderwerp en mogelijke informatiebronnen het ordenen van de informatie het lezen en selecteren van de informatie het schrijven van een scriptievoorstel N.B.: betrek je begeleider hierbij vanaf je allereerste idee Literatuuronderzoek Je doet literatuuronderzoek eventueel aangevuld met bronnenonderzoek, zowel wat betreft het onderwerp als wat betreft de mogelijke methode van onderzoek door het: systematisch verzamelen van relevante literatuur ordenen van de literatuur lezen, selecteren en nader bestuderen van literatuur schrijven van de eerste versies van de beredeneerde inhoudsopgave schrijven van de eerste versies van de hoofdstukken over de theoretische achtergrond en methode van onderzoek Zoals in het vorige hoofdstuk al is aangegeven kan informatie over het (voorlopige) onderwerp van je scriptie uit verschillende bronnen afkomstig zijn. Je kunt deskundigen op dit gebied raadplegen, contact opnemen met instanties die zich op dit gebied bezig houden, maar ook een eerste oriëntatie in geschreven bronnen uitvoeren. Dit laatste, het literatuuronderzoek, wordt hieronder toegelicht. 11

12 Zodra je een (voorlopig) onderwerp hebt gekozen begint de eerste verkenning van het onderwerp en het opzoeken en bestuderen van bestaande literatuur resp. overige bronnen. Een systematisch literatuuronderzoek verloopt in 6 stappen: 1. Bepalen van doelstelling en begrenzingen 2. Verzamelen van bibliografische gegevens 3. Opstellen van een zoekplan 4. Zoeken van literatuur 5. Bestuderen van gevonden literatuur 6. Zoeken en bestuderen van meest recente literatuur Bij literatuuronderzoek ga je iteratief te werk. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat er in stap 3 zoveel literatuur wordt gevonden, dat je de begrenzingen van stap 1 zult moeten aanpassen. 1. Bepalen van doelstelling en begrenzingen Bij het bepalen van je doelstelling geef je aan wat je met je onderzoek wilt bereiken. Geef een korte omschrijving van je onderwerp. Probeer het vervolgens zo goed mogelijk af te bakenen: is je onderwerp niet te ruim, zodat je dadelijk verdrinkt in de publicaties of is het juist te beperkt, zodat je te weinig informatie vindt. Stel vervolgens een rijtje trefwoorden op, waarmee je gaat zoeken. De begrenzingen kunnen van verschillende aard zijn, bijvoorbeeld: Literatuur mag niet ouder zijn dan x jaar, taal De beschikbare tijd die je hebt Kosten verbonden aan literatuuraanvragen e.d. 2. Verzamelen van bibliografische gegevens Aan de hand van leerboeken, handboeken, encyclopedieën, vakwoordenboeken enz. oriënteer je je op het onderwerp. Je raadpleegt je begeleidende docent of de opdrachtgevende organisatie. Het resultaat van deze stap is een verbeterde lijst van je trefwoorden. 3. Opstellen van een zoekplan In het zoekplan werk je de volgende punten verder uit: Tijdsplanning voor het hele literatuuronderzoek Selectie van bibliotheken die relevante literatuur bezitten Mogelijke andere bronnen die relevant kunnen zijn Methoden en hulpmiddelen die je gaat gebruiken bij het verdere zoekproces Er zijn verschillende soorten bibliotheekinstellingen waar je succes kunt hebben bij je zoektocht. Er zijn wetenschappelijke bibliotheken zoals de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag en de bibliotheken van universiteiten, faculteiten, verenigingen of instituten. Verder zijn er speciale bibliotheken zoals bibliotheken van documentatieen informatiediensten, overheidsbibliotheken of bedrijfsbibliotheken. 12

13 Binnen de groep van wetenschappelijke bibliotheken neemt de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag een bijzondere plaats in (adres: Prins Willem Alexanderhof 5, 2595 BE Den Haag). Voor meer informatie zie Daarnaast is internet een bruikbaar hulpmiddel bij je zoektocht naar relevante literatuur. Met behulp van de catalogus, te raadplegen via kan je de in Leiden aanwezige literatuur vinden. Via internet is met behulp van bijvoorbeeld Picarta te achterhalen waar de geselecteerde literatuur zich bevindt en of deze beschikbaar is. Grote bibliotheken hebben een Centrale Catalogus (zie stap 4). Daarnaast kan je via internet recente literatuur opzoeken (zie stap 6). Ga niet in het wilde weg literatuur bijeengaren en lezen. Zet eerst voor elk van de delen van de (voorlopige) vraagstelling systematisch op papier wat je er al van weet, welke aspecten eraan te onderkennen zijn en welke informatie je daarover hebt. Dit verschaft je een eerste systematisch overzicht van je scriptie, dat je als leidraad, als onderzoekschema kunt gebruiken bij het verzamelen van literatuur (dit schema zul je in de loop van het schrijfproces nog de nodige keren dienen aan te passen). Voor het verzamelen van bibliografische gegevens staan de volgende methoden ter beschikking: Bibliotheekcatalogi gebruiken Bibliografische bronnen gebruiken De geografie van gedaan en lopend onderzoek nalopen. Wanneer je tijdens het literatuuronderzoek ontdekt dat een bepaald instituut zich heeft gespecialiseerd op hetzelfde onderzoeksterrein, kun je er via jaarverslagen van dat instituut achter komen welke artikelen en/of boeken door de medewerkers zijn geschreven. Contact opnemen met het desbetreffende instituut is natuurlijk ook mogelijk. De experts op het betreffende vakgebied inventariseren en contact bijv. via mail met deze experts opnemen. Mondeling of schriftelijk informatie inwinnen bij instanties en personen die zich op dit vakgebied bezig houden. Een mogelijk bezwaar is dat de verkregen informatie lastig verifieerbaar kan zijn en mogelijk niet betrouwbaar. Extra aandacht voor dit risico is dus gewenst. De sneeuwbalmethode gebruiken. Aan de hand van een startartikel worden alle relevante referenties opgevraagd en bestudeerd enz. Een nadeel van deze methode is dat je mogelijk vrij snel te oude literatuurverwijzingen tegenkomt (zie begrenzingen in tijd). De citaten-indexmethode. Nu maak je gebruik van citaatverbindingen. Aan de hand van een startartikel worden alle referenties waarin naar dit startartikel verwezen wordt opgevraagd en bestudeerd. Het nadeel van de sneeuwbalmethode ondervang je nu, maar je loopt het risico veel verwijzingen te krijgen die niet relevant zijn voor jouw onderzoek. Op het gebied van de informatica bijvoorbeeld bestaat de Science Citation Index (SCI). Informeer je hierover bij jouw facultaire bibliotheek. 13

14 4. Zoeken van literatuur Tijdens stap 3 heb je het zoekplan opgesteld. Nu ga je het opgestelde plan uitvoeren. Bij de uitvoering zal je problemen tegenkomen, literatuur is lastig te vinden, zoektermen leveren te veel of te weinig titels op enz. Dit betekent dat je soms van je opgestelde plan zal moeten afwijken. Behalve literatuur over je onderwerp, zul je je ook moeten verdiepen in de te kiezen onderzoeksstrategie en - methode. In de literatuurlijst tref je mogelijke titels voor deze keuze aan. 5. Bestuderen van gevonden literatuur Niet alle literatuur zal geschikt zijn om te verwerken in je theoriehoofdstuk. Door eerst oriënterend en zoekend te lezen en vervolgens grondig te lezen, selecteer je de relevante literatuur. Bij het oriënterend lezen ga je met grote stappen door de tekst. Roept de tekst het beeld op van een betrouwbare auteur die belangrijke, (recente) informatie op logische wijze presenteert en die ook binnen de door jouw gestelde begrenzingen valt, dan is het werk een nader onderzoek waard. Bij het zoekend lezen zoek je de pagina's die de gewenste informatie kunnen bevatten (de inhoudsopgave, de titels van paragrafen of het zakenregister kunnen naar deze pagina's leiden). Zoek op de gevonden pagina's naar woorden, namen of onderwerpen die voor je van belang kunnen zijn. Bij het grondig lezen begin je met het uitdiepen van de informatie die het oriënterend lezen heeft opgeleverd. Al lezend dien je de tekst kritisch te analyseren en te evalueren: Zijn de door de auteur verzamelde gegevens correct en betrouwbaar? Zijn de gegevens recent? Zijn de conclusies voldoende onderbouwd? Worden feiten en meningen duidelijk gescheiden? Is de schrijver bevooroordeeld? Wanneer je een passage met waardevolle informatie tegenkomt, neem je deze van A tot Z door. Nu hebben niet alleen de hoofdzaken maar ook de details (uitleg, illustraties e. d.) je intense aandacht. Onderstreep belangrijke woorden of zinnen, schrijf aanvullingen of invallen op en vraag je af: Wat is de essentie van deze passage? Wat bedoelt de schrijver met een bepaalde vakterm? Waarom gaat hij op dit punt wel en op dat punt niet nader in, enz.? Wat kan het verhaal bijdragen aan de beschrijving en beantwoording van mijn probleemstelling? Tijdens het literatuuronderzoek is het aan te bevelen de informatie voor je scriptie zó te ordenen dat je jezelf, in een later stadium, zo veel mogelijk (extra) werk bespaart. Je maakt het jezelf makkelijker als je al tijdens het literatuuronderzoek alle informatie ordent volgens de gezichtspunten die ook relevant zijn voor de indeling van je scriptie. Geraadpleegde literatuur moet dusdoende worden vastgelegd in een voorlopige literatuurlijst. Zo eenvoudig zal het doorgaans helaas niet zijn. Waarschijnlijk zal je nu nog niet precies weten tot welke conclusies een en ander zal leiden, welke aspecten de probleemstelling vertoont of op welke aspecten de nadruk zal dienen te liggen in je scriptie. 14

15 Tijdens het literatuuronderzoek is het raadzaam aantekeningen te maken over de gelezen literatuur (of de gevoerde gesprekken) zodanig dat je later het betreffende stuk makkelijk kunt terugvinden (of kunt herleiden naar geïnterviewde personen). Tevens is het aan te bevelen voor welk hoofdstuk resp. paragraaf je de gevonden informatie relevant acht. Schrijf niet te veel in telegramstijl (je begrijpt later misschien niet meer precies wat je ermee bedoelde) en zorg dat de literatuurlijst steeds goed bijgewerkt is. De eerder geschreven versie van de inhoudsopgave krijgt steeds meer volume. Een systematische rangschikking van het gevonden materiaal heeft bovendien het voordeel dat het helpt je gedachten te ordenen voordat je gaat schrijven. Vraag je telkens af of de gemaakte aantekeningen nog steeds passen bij je probleemstelling (voorkom afdwalen) en bij de opgestelde inhoudsopgave. Waarschijnlijk zal je de probleemstelling alsook de inhoudsopgave een paar keer moeten aanpassen. Zo komt een dialoog op gang tussen een voorlopige opzet en de gevonden informatie waaruit tenslotte een definitieve inhoudsopgave ontstaat voor het eigenlijke schrijfwerk. Het eind van de tweede fase van je scriptieonderzoek wordt afgerond met het schrijven van de eerste versie van de hoofdstukken over de onderzoeksmethode en de theoretische achtergrond. Voor velen is dit een moeilijk moment, omdat ze lijden aan een zekere mate van schrijfangst. Om deze psychologische factor de baas te worden is het goed te realiseren dat je een eerste versie schrijft, waarbij je nog volop de gelegenheid hebt deze versie op een later moment (over een paar uur, de volgende dag, na overleg met je begeleidende docent) te verbeteren. Maak tijdens het schrijven aantekeningen bij de stukken waar je nog niet tevreden mee bent en wat je eraan stoort. Ga niet uren zitten broeden op een bepaald woord of een zinsconstructie. Op een later moment komt het juiste woord of deel van de zin vanzelf op papier. 6. Zoeken en bestuderen van meest recente literatuur Bij het opsporen van de meest recente literatuur kan men niet meer volgens één van de beschreven systemen te werk gaan. Een manier om recente literatuur te vinden is het raadplegen van de laatste periodieken van tijdschriften, de daarin vermelde nieuwe titels of aankondigingen, de webpagina s van uitgeverijen, online contents e.d. In de literatuurlijst tref je een titel aan die je kan helpen bij het zoeken op het internet. Het schrijven van je scriptievoorstel In je scriptievoorstel vertel je wat je eerste ideeën zijn, je laat zien wat je wilt onderzoeken en waarom, hoe je dit onderzoek wilt aanpakken en dat het binnen de daarvoor gestelde tijd mogelijk is. Het zal zelden voorkomen dat je scriptievoorstel meteen wordt goedgekeurd, meestal ontbreken er toch nog onderdelen of zijn onderdelen niet duidelijk genoeg uitgewerkt. 15

16 In hoofdstuk 1 zijn de volgende basisonderdelen van je scriptievoorstel genoemd: Aanleiding Probleemstelling en doelstelling Onderzoeksmethode Theoretisch kader Aanleiding Onder deze kop beschrijf je waarom je deze scriptie gaat schrijven, waarom je dit onderwerp zo interessant vindt en/of wat de relevantie is van het door jou gekozen onderwerp. Probleemstelling en doelstelling Het is moeilijk om algemeen geldende regels voor een goede probleemstelling te geven, maar een probleemstelling moet in ieder geval: 1. goed afgebakend zijn en duidelijk, gemotiveerd omschrijven welk aspect je onderzoekt en welke aspecten je uitsluit, 2. in het begin nog flexibel zijn, omdat tijdens het onderzoek blijkt dat je de probleemstelling moet aanpassen of herzien op basis van je voortschrijdend inzicht in het onderwerp, 3. uit de probleemstelling volgt logisch de vraagstelling, opgesplitst in deelvragen. Er zijn verschillende soorten probleemstellingen, bijvoorbeeld: de inventariserende probleemstelling: welke factoren hebben geleid tot.? de vergelijkende probleemstelling: wat zijn de verschillen (of overeenkomsten) tussen de manier waarop kunstenaar X zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog in zijn schilderijen verwerkte en de manier waarop kunstenaar Y dit deed? de verklarende of analytische probleemstelling: waarom vluchtten de inwoners van Leiden in de zeventiende eeuw niet massaal de stad uit als er een pestepidemie (1635 en 1655) geconstateerd werd? de toetsende probleemstelling: in welke mate is Museum Boymans van Beuningen geslaagd in het realiseren van de eerste fase van het Deltaplan voor museumbeleid? Sommige begeleiders zullen een onderscheid tussen probleem- en vraagstelling verlangen. Met probleemstelling wordt dan bedoeld bijvoorbeeld een verschijnsel dat als negatief wordt ervaren en waarvan je zou willen uitzoeken of daarin verbetering mogelijk is, eventueel heb je zelfs ideeën over een mogelijke verbetering of een verschijnsel waarover je verbaasd bent en dat je niet verwacht had. De vraagstelling behelst dan die aspecten van de probleemstelling die je verder wilt onderzoeken. De vraagstelling splits je verder uit in deelvragen. Onderzoeksmethode Er bestaan vier soorten onderzoek: Beschrijvend onderzoek, als je d.m.v. een nauwkeurige beschrijving van kenmerken antwoord wil krijgen op wetenschappelijk interessante vragen. Exploratief onderzoek, als je een samenhang of een verschil tussen fenomenen wilt onderzoeken en tot een hypothese of theorie wilt komen. 16

17 Toetsend onderzoek, als je wilt weten of je hypothesen die je op basis van een theorie hebt geformuleerd in een door jou gekozen nieuwe situatie geldig zijn of niet. Evaluerend onderzoek, als je wilt weten of je opgestelde hypothesen die een bepaalde verwachting weergeven kloppen. De kennis en de theorievorming op het door jou gekozen onderzoeksthema bepalen mede je keuze voor een van deze soorten onderzoeken. Elke soort kent vervolgens verschillende methoden voor het verzamelen van gegevens waaruit je beargumenteerd een keuze moet maken. Zo zal je een keuze moeten maken uit bijv. het afnemen van interviews, het doen van observaties, het afnemen van enquêtes. Het soort onderzoek dat je wilt gaan doen bepaalt de vorm en de mogelijkheden statistische bewerkingen uit te voeren. Theoretisch kader In je scriptievoorstel geef je in grote lijnen weer welke theoretische stromingen relevant zijn voor je onderzoek en welke verschillende ideeën, respectievelijk veronderstellingen met betrekking tot jouw onderzoek hieruit zijn af te leiden. Met je begeleidende docent neem je in dit verband ook het overzicht van geraadpleegde en nog te raadplegen bronnen door Fase 3: Praktijkonderzoek In fase 3 voer je het praktijkonderzoek uit en leg je de resultaten daarvan vast. Vervolgens analyseer je de resultaten. Het geheel moet uitmonden in een eerste versie van het hoofdstuk Resultaten praktijkonderzoek. Omdat je voor het uitvoeren van je onderzoek medewerking en toestemming nodig hebt van een organisatie, waar je bijvoorbeeld stage hebt gelopen, begin dan ruim van tevoren met het benaderen van degenen die hierover beslissen. Maak een goede introductie van jezelf, het doel en het belang van je onderzoek (ook voor de organisatie die evt. tijd en medewerkers hiervoor vrij zou moeten maken), de gekozen onderzoeksopzet en een inschatting van de inzet die je van deze organisatie vraagt. Bedenk ook vooraf of alle resultaten zomaar openbaar gemaakt kunnen worden of dat je je scriptie moet anonimiseren en pleeg hierover overleg. Voer je onderzoek volgens je gekozen methode uit, eventuele problemen signaleer je en los je op. In de discussie of evaluatie kom je hierop terug, waarbij je ook aangeeft welk effect dit mogelijk heeft gehad op je onderzoeksresultaten. Verslagen van interviews e.d. neem je in de bijlagen op. 17

18 Fase 4: Confrontatie Je confronteert de gevonden onderzoeksresultaten en de inzichten uit de bestudeerde literatuur met elkaar en trekt daaruit conclusies. Vervolgens doe je aanbevelingen voor eventueel vervolgonderzoek. De conclusies en aanbevelingen worden overzichtelijk in een apart hoofdstuk gepresenteerd. Dit hoofdstuk wordt afgerond met een discussie en/of evaluatie. De geformuleerde probleemstelling, de resultaten van je literatuur/bronnenonderzoek en de resultaten van jouw (praktijk)onderzoek worden in dit hoofdstuk met elkaar geconfronteerd. De uitgesplitste vraagstelling is voorafgaand al beantwoord. Het komt er nu op aan deze antwoorden te toetsen aan de inzichten die je in je theorie hoofdstuk hebt beschreven en tot mogelijk nieuwe inzichten te komen. Deze confrontatie kan weer nieuwe meer toegespitste vragen oproepen. Onder je aanbevelingen doe je voorstellen voor verder onderzoek en/of onderzoek met een gelijke vraagstelling maar met een andere onderzoeksmethode. In je discussie of evaluatie beschouw je kritisch de door jou gekozen onderzoeksmethode en je verkregen resultaten. Ook kan het voorkomen dat jouw onderzoek juist tegengestelde resultaten geeft aan die van eerder onderzoek. Jouw ideeën omtrent de mogelijke oorzaken zijn een boeiende toevoeging in het stuk discussie Fase 5: Afrondingsfase Je schrijft de inleiding en verwerkt alle aanpassingen in de voorgaande hoofdstukken en de literatuurlijst. Je maakt een consistente lay-out en corrigeert spelling en stijl. Deze conceptversie wordt door de begeleiders van commentaar voorzien. Vervolgens verwerk je de conceptversie tot definitieve versie. Als laatste rond je nu de inleiding af (hoofdstuk 1) en zet je de puntjes op de i. Is de lay-out consistent, is de bronnenlijst/ literatuurlijst compleet, is de indeling in hoofdstukken en paragrafen consistent enz.? Fase 6: Beoordelingsfase Jouw werk zit er nu voor het grootste deel op. Eventueel verwerk je nog enkele wijzigingen nadat je begeleider en meelezer je concept hebben gelezen. Zie voor beoordelingscriteria hoofdstuk 1 paragraaf 6. 18

19 2.2. De opbouw van de scriptie Eerder in dit hoofdstuk heb je een overzicht gekregen van de activiteiten die je voor het uitvoeren van je scriptieonderzoek zult ondernemen. In deze paragraaf krijg je een toelichting op de verschillende onderdelen van je scriptie, het document dat je uiteindelijk voorlegt ter beoordeling. Wanneer je een paar scripties bekeken en gelezen hebt, zul je opgemerkt hebben dat je daarin steeds dezelfde onderdelen aantreft. Deze stereotiepe onderdelen kunnen in drie groepen worden onderverdeeld. De voorafgaande onderdelen: Omslag Titel(pagina) Eventueel woord vooraf Inhoudsopgave Samenvatting De hoofdonderdelen: Inleiding Hoofdtekst Conclusies, aanbevelingen, discussie en/of evaluatie De slotonderdelen: Literatuurlijst/bronvermelding Bijlagen De voorafgaande onderdelen Omslag De omslag is de beschermkaft voor de scriptie. Op de omslag moet staan: de titel (en eventuele subtitel) van je scriptie, je naam en studentnummer, je begeleider en meelezer en de datum van verschijning. Titel(pagina) Een goede titel met eventueel een ondertitel van je scriptie geeft exact het onderwerp aan en is kort en bondig. Denk bij het samenstellen van de titel er ook aan dat steeds meer met databestanden wordt gewerkt waarin via woorden literatuur gevonden kan worden. Stel de titel zo samen dat deze woorden die het onderzoek beschrijven in de titel voorkomen. Mocht de scriptie in een databank opgenomen worden, dan kunnen belangstellenden deze gemakkelijk opsporen. 19

20 Eventueel woord vooraf Wil je een voorwoord schrijven, let dan op het volgende: Een voorwoord schrijven is niet verplicht Het voorwoord staat niet in direct verband met het onderwerp van de scriptie; de mededelingen zijn van belang voor de lezer Een voorwoord wordt meestal in de ik-vorm geschreven Je kunt verder in je voorwoord je persoonlijke ervaringen en inspiratie tijdens het schrijven en je dankbetuiging(en) geven. Inhoudsopgave Door middel van de inhoudsopgave kan men in één oogopslag zien welk terrein de scriptie bestrijkt; hoe deze is opgebouwd en welke onderdelen worden aangetroffen. Samenvatting Besteed veel zorg aan het opstellen van een korte samenvatting. Als je scriptie meer dan zo n 40 bladzijden omvat is het maken van een samenvatting aan te bevelen. Een samenvatting bevat de inhoud van de hele scriptie in beknopte vorm. Meestal staat de samenvatting vóór de hoofdtekst, maar deze mag ook achteraan worden opgenomen De hoofdonderdelen Inleiding De inleiding vormt het begin van de eigenlijke scriptie: het eerste hoofdstuk. Haar functie is de lezer voor te bereiden op de hoofdtekst. Iedere schrijver ziet zich daarbij voor twee te beantwoorden vragen gesteld: Welke informatie moet je in de inleiding geven? Hoe kan je het beste met de inleiding beginnen? In een inleiding kunnen één of meer van de volgende punten aan de orde komen: waarom deze scriptie geschreven wordt, het kader van de scriptie en voor wie de scriptie van belang is. Daarnaast staan in de inleiding het belang en de achtergrond van je scriptieonderwerp, waaruit logisch de probleemstelling volgt. Je eerder geschreven scriptievoorstel dient in principe als basis voor je inleiding. Hoofdtekst De hoofdtekst is het grootste onderdeel van de scriptie en kan worden onderverdeeld in hoofdstukken, paragrafen en subparagrafen. Het verdient aanbeveling bij een scriptie van gemiddelde omvang de onderverdeling niet te ver door te voeren: een indeling op twee (hoogstens drie) niveaus is dan voldoende. De hoofdstukken en (sub)paragrafen geef je een titel. Deze titels dienen aan een aantal eisen te voldoen: Iedere titel moet de inhoud van het desbetreffende onderdeel dekken wat niet betekent dat de inhoud van het onderdeel er geheel in weergegeven moet worden, wèl dat de inhoud door de titel bepaald of begrensd moet worden 20

FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN REGELS VOOR HET SCHRIJVEN EN BEOORDELEN VAN BACHELORSCRIPTIES BIJ KUNST- EN CULTUURWETENSCHAPPEN (tot 1 september 2015 geldt dit reglement ook voor de BA Religiewetenschappen)

Nadere informatie

Eisen en lay-out van het PWS

Eisen en lay-out van het PWS Eisen en lay-out van het PWS INHOUD EN OPZET VAN HET PROFIELWERKSTUK In het navolgende komen achtereenvolgens aan bod: de titelpagina, de inhoudsopgave, de inleiding, de hoofdtekst, de samenvatting, de

Nadere informatie

BRONNENONDERZOEK 2010/2011

BRONNENONDERZOEK 2010/2011 Bronnenonderzoek Namen Begeleiders Informatie verzamelen : inleiding Om informatie te verzamelen zul je verschillende bronnen moeten raadplegen. Al zoekende zul je merken dat er bronnen zijn waarvan je

Nadere informatie

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Verslaglegging P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Leeuwarden, 13 september 2011 Verslaglegging Door : P. Broekhuizen, F. Sijsling en G. Zandvliet Docenten Nederlands Klas : LBLV.2

Nadere informatie

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften Werkstuk of verslag de vormvoorschriften begeleider: (naam van de docent) het vak waarvoor je het verslag maakt naam en klas van de leerling schooljaar en datum van inleveren 2 Samenvatting Elk onderzoeksverslag

Nadere informatie

Informatiebrochure / Handleiding BACHELORSCRIPTIE

Informatiebrochure / Handleiding BACHELORSCRIPTIE Informatiebrochure / Handleiding BACHELORSCRIPTIE Afdeling Midden-Oosten Studies September 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Definitie en kenmerken van de scriptie 1 3 Keuze van het onderwerp van de scriptie

Nadere informatie

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag De probleemstelling is eigenlijk het centrum waar het werkstuk om draait. Het is een precieze formulering van het onderwerp dat je onderzoekt. Omdat de probleemstelling

Nadere informatie

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen:

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen: -1- Het profielwerkstuk 1. Inleiding Hier staat hoe u te werk gaat bij het maken van het profielwerkstuk. Ook de eisen waaraan het moet voldoen zijn opgesomd. Verder geeft het u een voorbeeld van een plan

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap 1. Definitie 2. Omvang 3. Begeleiding 4. Beoordelingscriteria 5. Eindtermen 6. Mogelijke aanvullingen Bijlage: Stappenplannen 1. Definitie De Bachelorscriptie

Nadere informatie

Richtlijnen schrijven (stage-of afstudeer)verslag

Richtlijnen schrijven (stage-of afstudeer)verslag Richtlijnen schrijven (stage-of afstudeer)verslag Inhoudsopgave Structuur van een verslag... 2 Indeling van het verslag... 2 De titelpagina... 2 Voorwoord... 2 De Inhoudsopgave... 3 De Samenvatting...

Nadere informatie

1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen

1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen 1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen Wanneer je als student in het hoger onderwijs de opdracht krijgt om te zoeken naar wetenschappelijke informatie heb je de keuze uit verschillende informatiebronnen.

Nadere informatie

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012 Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk april 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. De tijdlijn 3. De verschillende fasen 4. Onderwerp zoeken 5. Informatie zoeken 6. Nog 10 tips 7. De beoordeling

Nadere informatie

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 Inhoud: Inleiding 2 Tijdsplanning 3 Logboek 4 Voorbeeld logboek 5 Verslag 6 Bronvermelding 7 Weging/ eindcijfer 8 pws-informatieboekje

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Een probleemstelling formuleren

Hoofdstuk 1 Een probleemstelling formuleren handleiding onderzoek doen op internet pagina 1 Hoofdstuk 1 Een probleemstelling formuleren Het opstellen van een goede probleemstelling bij een onderwerp is leuk werk, maar ook lastig. Het kan veel tijd

Nadere informatie

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap 1. Definitie 2. Omvang 3. Begeleiding 4. Beoordelingscriteria 5. Eindtermen 6. Mogelijke aanvullingen Bijlage: Stappenplannen 1. Definitie De Bachelorscriptie

Nadere informatie

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik Dit reglement is van toepassing op scripties in: a. de masteropleidingen Nederlands Recht, Fiscaal Recht, Internationaal en Europees

Nadere informatie

WERKSTUK Taalexpert PRIMO 2015-2016

WERKSTUK Taalexpert PRIMO 2015-2016 HANDLEIDING VOOR HET SCHRIJVEN VAN EEN WERKSTUK Taalexpert PRIMO 2015-2016 VIA VINCI ACADEMY 2015-1 - In het portfolio worden per module* werkstukken opgeslagen, welke door de docent positief zijn beoordeeld.

Nadere informatie

Stap 4: Indeling maken

Stap 4: Indeling maken Stap 1: Het kiezen van een onderwerp Kies een onderwerp dat je aanspreekt of waar je veel van af weet of waar je graag meer over te weten wilt komen. Klaar? Kleur vakje 1 van het stappenblad. Stap 2: Materiaal

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2015 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

Informatiebrochure. Profielwerkstuk HAVO Colegio Arubano

Informatiebrochure. Profielwerkstuk HAVO Colegio Arubano Informatiebrochure Profielwerkstuk HAVO Colegio Arubano 2011-2012 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Het profielwerkstuk 4 Beoordelingsmomenten 6 Het schriftelijk verslag 7 Eindbeoordeling profielwerkstuk 8 2

Nadere informatie

Verwijzen naar digitale bronnen

Verwijzen naar digitale bronnen Verwijzen naar digitale bronnen Aanvulling op de Leidraad voor juridische auteurs 2013 I. Bennigsen mr. dr. L.D. van Kleef-Ruigrok 2 februari 2015 1 1 Inleiding In de Leidraad voor juridische auteurs 2013

Nadere informatie

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Faculteit Geesteswetenschappen BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Onderstaand formulier betreft de beoordeling van het stageverslag en het onderzoeksverslag. Deze wordt door de begeleidende

Nadere informatie

Verwijzen naar digitale bronnen

Verwijzen naar digitale bronnen Verwijzen naar digitale bronnen Aanvulling op de Leidraad voor juridische auteurs 2013 I. Bennigsen mr. dr. L.D. van Kleef-Ruigrok 27 januari 2014 1 1 Inleiding In de Leidraad voor juridische auteurs 2013

Nadere informatie

RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK

RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Beste leerling, RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Voor je ligt het Logboek dat je gaat gebruiken bij het maken van je profielwerkstuk. Na de PWS-weken lever je een geschreven werkstuk

Nadere informatie

RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK

RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Beste leerling, RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Voor je ligt het Logboek dat je gaat gebruiken bij het maken van je profielwerkstuk. Aan het eind van de komende 2 weken lever

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool Sectorwerkstuk Kandinsky College locatie Sint Jorisschool schooljaar 2015-2016 1 Wat is het sectorwerkstuk? Het sectorwerkstuk is een werkstuk dat je maakt in klas vier over de door jou gekozen sector.

Nadere informatie

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK. Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK. Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1 HANDLEIDING SECTORWERKSTUK Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1 - INHOUDSOPGAVE - -------------------- Uitleg & Theorie -------------------- Stappenplan sectorwerkstuk 3 FASE 1:

Nadere informatie

REGELING BACHELOR SCRIPTIE (specialisatie Geschiedenis LAS)

REGELING BACHELOR SCRIPTIE (specialisatie Geschiedenis LAS) Latijns-Amerika Studies (LAS) BA programma REGELING BACHELOR SCRIPTIE (specialisatie Geschiedenis LAS) De Bacheloropleiding Latijns-Amerika Studies (specialisatie geschiedenis) wordt in het tweede semester

Nadere informatie

Hoe schrijf ik een juridische scriptie?

Hoe schrijf ik een juridische scriptie? Tips & valkuilen Hoe schrijf ik een juridische scriptie? Onderwerp kiezen Probleemstelling formuleren Methode kiezen Tijdsplanning maken Bronnen bestuderen en analyseren Schrijven Conclusies trekken Roland

Nadere informatie

Scriptie schrijven: tips per schrijffase

Scriptie schrijven: tips per schrijffase Scriptie schrijven: tips per schrijffase Moeilijkheden en oplossingen Het schrijfproces bestaat uit verschillende fasen. Bij elke fase noemen we een aantal moeilijkheden die zich in dat stadium kunnen

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 handleiding leerlingen inhoud: inleiding stappenplan logboek beoordelingsformulier tijdpad 1 INLEIDING SECTORWERKSTUK VOOR 4 VMBO Alle leerlingen van het vmbo theoretische

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2013 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Nederlandse Associatie voor Examinering 1 Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Met de scriptie voor Compensation & Benefits Consultant (CBC) toont de kandidaat een onderbouwd advies

Nadere informatie

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik Dit reglement is van toepassing op scripties in: a. de masteropleidingen Nederlands Recht, Fiscaal Recht, Internationaal en Europees

Nadere informatie

www.thesishulp.nl onderdeel van www.nexttalent.nl

www.thesishulp.nl onderdeel van www.nexttalent.nl Inhoudsopgave: 1. Inleiding 1.1 Een vervelende ervaring of de kroon op je studie? 1.2 Hoe dit boekje te gebruiken 2. Het begin 2.1 De gouden basisregels 2.2 Het kiezen van een onderwerp 3. Onderzoeksopzet

Nadere informatie

Waarom een samenvatting maken?

Waarom een samenvatting maken? Waarom een samenvatting maken? Er zijn verschillende manieren om actief bezig te zijn met de leerstof. Het maken van huiswerk is een begin. De leerstof is al eens doorgenomen; de stof is gelezen en opdrachten

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 Beste 5 VWO-er, Onderdeel van je eindexamen is het maken van een profielwerkstuk (kortweg PWS). Het PWS vormt de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces dat je gedurende

Nadere informatie

Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay

Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay Onderstaande tekst schreef ik jaren geleden om studenten wat richtlijnen te geven bij het ontwikkelen van een voor filosofen cruciale vaardigheid: het

Nadere informatie

Leidraad bij het sjabloon onderzoeksvoorstel Masterscriptie Deel I

Leidraad bij het sjabloon onderzoeksvoorstel Masterscriptie Deel I Leidraad bij het sjabloon onderzoeksvoorstel Masterscriptie Deel I Deze leidraad heeft tot doel om studenten uitleg te geven bij het opmaken van hun onderzoeksvoorstel voor de masterscriptie. Er wordt

Nadere informatie

HALLO WERELD WERKSTUK

HALLO WERELD WERKSTUK HALLO WERELD WERKSTUK Opdracht Maak een werkstuk over China, het onderwerp van het boek De Parel en De Draak. Beschrijf verschillende aspecten van het land en maak je werkstuk zo afwisselend mogelijk.

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK NAAM --------------------------------------- KLAS ----------------------------------------- CURSUSJAAR

PROFIELWERKSTUK NAAM --------------------------------------- KLAS ----------------------------------------- CURSUSJAAR PROFIELWERKSTUK NAAM --------------------------------------- KLAS ----------------------------------------- CURSUSJAAR 2014-2015 ----------------------------------------- LEERLINGBOEKJE Pagina 1 Bonhoeffer

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Trivium College locatie Trias

Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Trivium College locatie Trias Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Trivium College locatie Trias Inleiding Door het werken aan je sectorwerkstuk laat je zien dat je algemene vaardigheden voldoende beheerst. Met de algemene vaardigheden

Nadere informatie

JE WEG VINDEN IN ONDERZOEK

JE WEG VINDEN IN ONDERZOEK 1 2 JE WEG VINDEN IN ONDERZOEK Onderzoek doen kan veel betekenen: - een samenvatting van een boek maken, - voor literatuur een schrijver bestuderen, - een land voor aardrijkskunde bespreken, - een natuurkundeproef

Nadere informatie

1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen.

1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen. 1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen. Vooraleer je aan een literatuuronderzoek begint, is het belangrijk om voldoende informatie over je onderwerp te verzamelen via vakwoordenboeken,

Nadere informatie

Module 3. Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? www.thomasmore.be/bibliotheek

Module 3. Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? www.thomasmore.be/bibliotheek www.thomasmore.be/bibliotheek Module 3 Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? Gebaseerd op de tutorials informatievaardigheden van Bibliotheek Letteren - K.U.Leuven Hoe gebruik ik informatie

Nadere informatie

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek In deze deelopdracht ga je het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek onderzoeken. Geerts en van Kralingen (2011) definiëren onderwijsconcept

Nadere informatie

Scriptiereglement (Ex artikel 4.14 Onderwijs- en examenregeling van de masteropleidingen)

Scriptiereglement (Ex artikel 4.14 Onderwijs- en examenregeling van de masteropleidingen) Scriptiereglement (Ex artikel 4.14 Onderwijs- en examenregeling van de masteropleidingen) Artikel 1 toepassingsbereik 1.- Dit reglement is van toepassing op alle studenten die na 31 augustus 2004 aanvangen

Nadere informatie

Bronnen en bronvermelding

Bronnen en bronvermelding Bronnen en bronvermelding Bronnen gebruiken Wie een zakelijke tekst schrijft (een essay, een boekbespreking ), zal vaak gebruik maken van bronnen: boeken, artikelen en websites waarop meer informatie te

Nadere informatie

Reglement Bachelorscriptie Geschiedenis Vastgesteld op 1-9-2015, verbeterd en goedgekeurd door de examencommissie op 10-9- 2015

Reglement Bachelorscriptie Geschiedenis Vastgesteld op 1-9-2015, verbeterd en goedgekeurd door de examencommissie op 10-9- 2015 Faculteit der Geesteswetenschappen Afdeling Geschiedenis, Europese studies en Religiewetenschappen Spuistraat 134 1012 VB Amsterdam Datum 10-9-2015 Contactpersoon J.J.B.Turpijn@uva.nl Bijlagen Beoordelingsformulier

Nadere informatie

Module 1. Welke soorten informatiebronnen zijn er? www.thomasmore.be/bibliotheek

Module 1. Welke soorten informatiebronnen zijn er? www.thomasmore.be/bibliotheek www.thomasmore.be/bibliotheek Module 1 Welke soorten informatiebronnen zijn er? Gebaseerd op de tutorials informatievaardigheden van Bibliotheek Letteren - K.U.Leuven Module 1 In deze module maak je kennis

Nadere informatie

Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG. Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Begeleider: Beoordelaar:

Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG. Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Begeleider: Beoordelaar: Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Plaats en datum: Begeleider: Beoordelaar: Amsterdam, mei 15 Inhoud INHOUD... 2 VOORWOORD... 3 1. INLEIDING... 4 PROBLEEMSTELLING... 4 ONDERZOEKSVRAGEN...

Nadere informatie

Introductie stage-scriptie combi. Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011

Introductie stage-scriptie combi. Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011 Introductie stage-scriptie combi Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011 Welkom toekomstige Scientist-Practitioners Achtergrond Vanuit Orthopedagogiek:GenG steeds meer accent op scientist-practitioner model

Nadere informatie

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Pagina 1 Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Je gaat een profielwerkstuk maken. Dan is euthanasie een goed onderwerp. Het is misschien niet iets waar je dagelijks over praat of aan denkt, maar

Nadere informatie

Afdeling VAVO. Praktische opdracht HAVO/VWO. Handleiding

Afdeling VAVO. Praktische opdracht HAVO/VWO. Handleiding Afdeling VAVO Praktische opdracht HAVO/VWO Handleiding Inleiding Voor verschillende vakken dient u een praktische opdracht te maken. In deze handleiding staan instructies voor het maken van een praktische

Nadere informatie

Gids bij het opstellen van een masterproef Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen

Gids bij het opstellen van een masterproef Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen 1 Gids bij het opstellen van een masterproef Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen 1. Inleiding Deze gids heeft als doel richtlijnen mee te geven die als leidraad kunnen dienen voor iedereen die een masterproef

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 MAVO

Beroepenwerkstuk 3 MAVO Beroepenwerkstuk 3 MAVO 2015 2016 1 INLEIDING Het beroepenwerkstuk: Een van de onderdelen van het programma beroepenoriëntatie in 3 mavo is het maken van een beroepenwerkstuk en het presenteren hiervan

Nadere informatie

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10.1 Inleiding Dit hoofdstuk bevat gedetailleerde informatie over de doelstellingen, eindkwalificaties en opbouw van de Masteropleiding Filosofie & Maatschappij.

Nadere informatie

onvoldoende voldoende goed uitstekend 1 2 3 4 Er is een onderzoeksplan, maar de deelvragen kunnen niet leiden tot een goed antwoord op de hoofdvraag.

onvoldoende voldoende goed uitstekend 1 2 3 4 Er is een onderzoeksplan, maar de deelvragen kunnen niet leiden tot een goed antwoord op de hoofdvraag. Onderzoek Naam leerling:. Onderzoeksplan Er is een onderzoeksplan, maar de hoofdvraag is onduidelijk. Er is een onderzoeksplan, maar de deelvragen kunnen niet leiden tot een goed antwoord op de hoofdvraag.

Nadere informatie

Voorwoord bij de tiende druk 8. 1 Inleiding 1 0. deel i voorbereiding 15

Voorwoord bij de tiende druk 8. 1 Inleiding 1 0. deel i voorbereiding 15 Inhoud Voorwoord bij de tiende druk 8 1 Inleiding 1 0 deel i voorbereiding 15 2 Verkenning van onderzoeks- en rapporteringsterrein 1 9 2.1 Terreinafbakening 2 0 2.2 Vraagstelling 3 0 2.3 Doelstelling 3

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Aanvang

1. Inleiding. 2. Aanvang Studenthandleiding Bachelorscriptie Burgerlijk recht 2015-2016 Inhoud 1. Inleiding... 2 Doel bachelorscriptie... 2 Aansluiting bij eerder geschreven essays... 2 2. Aanvang... 2 Introductiecollege... 2

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Onderzoeksvaardigheden voor klas 10 VMBO-t

Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Onderzoeksvaardigheden voor klas 10 VMBO-t Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Onderzoeksvaardigheden voor klas 10 VMBO-t Geert Grote College Klas 10 VMBO-t 2011-2012 Inhoudsopgave Inleiding 4 Wat is een sectorwerkstuk? 4 Onderzoek doen 5 Een onderzoeksplan

Nadere informatie

Hoe schrijf ik een juridische scriptie?

Hoe schrijf ik een juridische scriptie? Hoe schrijf ik een juridische scriptie? Master scriptie FdR UvA Studielast 10 EC 20 à 30 pp ( 7.000-10.500 woorden) Leerdoel: De scriptie is bedoeld om te laten zien dat de schrijver in staat is een wetenschappelijke

Nadere informatie

Informatiebrochure / Handleiding MASTERSCRIPTIE CENTRUM VOOR MIDDEN-OOSTEN STUDIES

Informatiebrochure / Handleiding MASTERSCRIPTIE CENTRUM VOOR MIDDEN-OOSTEN STUDIES Informatiebrochure / Handleiding MASTERSCRIPTIE CENTRUM VOOR MIDDEN-OOSTEN STUDIES Vastgesteld en goedgekeurd OC September 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Definitie en kenmerken van de Masterscriptie

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Literatuurverwijzingen

Literatuurverwijzingen Literatuurverwijzingen Een literatuurlijst maken & citeren / parafraseren Waarover gaat de presentatie? I Waarom verwijzen? Enkele overwegingen vooraf! II APA - normen III Literatuurverwijzingen: de praktijk

Nadere informatie

Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback. Aanleiding

Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback. Aanleiding Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback Aanleiding De lerarenopleiding van de Rijksuniversiteit Groningen werkt mee aan het SURF-project Nonsatis scire. In het kader van dit project wordt een pilot

Nadere informatie

COORNHERT LYCEUM HAARLEM. INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo

COORNHERT LYCEUM HAARLEM. INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo COORNHERT LYCEUM HAARLEM INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo Zoals jullie weten, krijgen jullie donderdag 14 april 2011 de kans om een dag(deel) mee te lopen met iemand die een beroep uitoefent dat jouw

Nadere informatie

Korte scriptiehandleiding

Korte scriptiehandleiding Korte scriptiehandleiding Inhoudsopgave 1. Inleiding...2 2. Het onderwerp...2 3. De probleemstelling...3 4. De relatie tussen probleemstelling en tekststructuur...5 5. Toepassingen op juridisch gebied...7

Nadere informatie

Studiewijzer sectorwerkstuk 10 Havo/Mavo 2012-2013 Docenten: Arnoud Boerma (a.boerma@svszeist.nl) Laatste inhoudelijke aanpassingen: 9 november 2012

Studiewijzer sectorwerkstuk 10 Havo/Mavo 2012-2013 Docenten: Arnoud Boerma (a.boerma@svszeist.nl) Laatste inhoudelijke aanpassingen: 9 november 2012 Studiewijzer sectorwerkstuk 10 Havo/Mavo 2012-2013 Docenten: Arnoud Boerma (a.boerma@svszeist.nl) Laatste inhoudelijke aanpassingen: 9 november 2012 In de Vrije School proberen we om het leren niet een

Nadere informatie

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal.

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal. & OHHUOLQJHQKDQGOHLGLQJ LQOHLGLQJ Het sectorwerkstuk staat voor de deur. Misschien heb je er al slapeloze nachten van, misschien lijkt het je de leukste opdracht van je hele opleiding. Eindelijk iets leren

Nadere informatie

Zappenonderzoek begeleiden en ontwerpen

Zappenonderzoek begeleiden en ontwerpen Zappenonderzoek begeleiden en ontwerpen Ondersteuning stap voor stap bij zelfstandig onderzoek doen door Henk Ankoné, SLO De uitgebreidere stappenplannen voor het doen van onderzoek gaan uit van ongeveer

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2012-2013

Sectorwerkstuk 2012-2013 Sectorwerkstuk 2012-2013 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Rapportage Instructies voor het schrijven van verslagen

Rapportage Instructies voor het schrijven van verslagen Rapportage Instructies voor het schrijven van verslagen Auteurs: James M. Boekbinder Jantien Slob Irma Rademaker 2013.10.02 versie 17.0 Inhoudsopgave 1 Korte verslagen (1 tot 2 pagina's) 1 1.1 Bouwstenen

Nadere informatie

Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I. Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie. Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011.

Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I. Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie. Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011. Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011 Naam leerling: klas:. Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Organisatie 4 2. De

Nadere informatie

Bachelorproef. 1 http://www.studielicht.be

Bachelorproef. 1 http://www.studielicht.be Bachelorproef Inhoud Hoe start ik met de voorbereiding van de bachelorproef?... 1 Hoe kies ik een onderwerp voor mijn bachelorproef?... 2 Hoe verzamel ik betrouwbare informatie?... 2 Hoe verhoog ik de

Nadere informatie

Aanpak van een cursus

Aanpak van een cursus Aanpak van een cursus Je gaat best op zoek naar een efficiënte manier van studeren. In het hoger onderwijs is het immers niet meer doeltreffend om alles op dezelfde manier aan te pakken. Je kan dus niet

Nadere informatie

Academisch schrijven. Tips and tricks

Academisch schrijven. Tips and tricks Academisch schrijven Tips and tricks Overzicht ViP s ViP-1: structuur 1 ViP-2: refereren, parafraseren en citeren ViP-3: cohesie en zinsconstructies ViP-5: structuur 2 ViP-1: structuur 1 Titel en kopjes

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie

Communicatie & Multimedia Design. Onderzoeksopzet. Afstudeerstage mt&v

Communicatie & Multimedia Design. Onderzoeksopzet. Afstudeerstage mt&v Communicatie & Multimedia Design Onderzoeksopzet Afstudeerstage mt&v Michel Janse 24 6 2010 Inleiding. In dit document geef ik een conceptuele weergave van het pad dat ik tijdens mijn onderzoek en het

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Vademecum bachelorwerkstuk Nederlandse taal en cultuur

Vademecum bachelorwerkstuk Nederlandse taal en cultuur Vademecum bachelorwerkstuk Nederlandse taal en cultuur 1 Inleiding en opzet 1.1 Doelstelling bachelorwerkstuk Het individuele bachelorwerkstuk is de afsluiting van de bacheloropleiding Nederlandse taal

Nadere informatie

Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB

Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB 1 Inleiding Een van de onderdelen van het schoolexamen van de gemengde en theoretische leerweg is het sectorwerkstuk. Hiermee kun je laten zien dat je in

Nadere informatie

Leertaak onderwijskunde Praktijkonderzoek deel B onderzoeksverslag Wat vind ik een goede docent?

Leertaak onderwijskunde Praktijkonderzoek deel B onderzoeksverslag Wat vind ik een goede docent? Leertaak onderwijskunde Praktijkonderzoek deel B onderzoeksverslag Wat vind ik een goede docent? In periode 2 heb je een onderzoeksplan geschreven voor een praktijkonderzoek tijdens je stage. Je hebt inmiddels

Nadere informatie

Masterscriptie arbeidsrecht 2014-2015 (versie 2 december 2014) Gang van zaken

Masterscriptie arbeidsrecht 2014-2015 (versie 2 december 2014) Gang van zaken Masterscriptie arbeidsrecht 2014-2015 (versie 2 december 2014) Gang van zaken I. Inleiding Ter afsluiting van de master recht en onderneming, maar ook ter afsluiting van de master privaatrecht kun je een

Nadere informatie

OVERZICHT VAN TOETSVORMEN

OVERZICHT VAN TOETSVORMEN OVERZICHT VAN TOETSVORMEN Om tot een zekere standaardisering van de gehanteerde toetsvormen en de daarbij geldende criteria te komen, is onderstaand overzicht vastgesteld. In de afstudeerprogramma's voor

Nadere informatie

project: Pedagogische stromingen

project: Pedagogische stromingen project: Pedagogische stromingen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Tanja Zwiers-Veldhuis

Nadere informatie

Scriptiereglement (Ex artikel 4.14 Onderwijs- en examenregeling van de masteropleidingen)

Scriptiereglement (Ex artikel 4.14 Onderwijs- en examenregeling van de masteropleidingen) Scriptiereglement (Ex artikel 4.14 Onderwijs- en examenregeling van de masteropleidingen) Artikel 1 toepassingsbereik 1.- Dit reglement is van toepassing op alle studenten die na 31 augustus 2004 aanvangen

Nadere informatie

Hoe maak je een goede bronvermelding. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/39641

Hoe maak je een goede bronvermelding. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/39641 Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Els ; 11 October 2012 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/39641 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Helder rapporteren. BRING ME NO MORE REPORTS (Macbeth, Act V)

Helder rapporteren. BRING ME NO MORE REPORTS (Macbeth, Act V) Helder rapporteren BRING ME NO MORE REPORTS (Macbeth, Act V) Helder rapporteren Een handleiding voor het opzetten en schrijven van rapporten, scripties, nota s en artikelen Peter Nederhoed Tiende, herziene

Nadere informatie

Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht

Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht DE HISTORISCHE SENSATIE, TOEN EN NU Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht Het eindcijfer voor geschiedenis is opgebouwd uit vier cijfers: 1. het schoolexamen

Nadere informatie

Handleiding Coördinator

Handleiding Coördinator Handleiding Coördinator 03-12-2009 Versie 1.1 http://www.scriptiedossier.nl/doc/scriptiedossier-handleiding-coordinator.pdf 1. Inleiding... 1 2. Inloggen... 1 3. Duur van de sessie... 2 4. opties submenu...

Nadere informatie

ALGEMEEN. Doel & inhoud. Evaluatie

ALGEMEEN. Doel & inhoud. Evaluatie NI04_02 Komunikace v obchodním styku a v zaměstnání Sofie Royeaerd Ústav germanistiky, nordistiky a nederlandistiky Arna Nováka 1 602 00 Brno CZ sofie.royeaerd@gmail.com ALGEMEEN Doel & inhoud In deze

Nadere informatie

Ba-scriptiebrochure Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur

Ba-scriptiebrochure Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur Ba-scriptiebrochure Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur 2014-15 1. Definitie De BA-scriptie is een schriftelijke weerslag van een praktische oefening in het zelfstandig opzetten en uitvoeren van een

Nadere informatie

Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een profielwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een profielwerkstuk

Nadere informatie

Beoordeling van het PWS

Beoordeling van het PWS Weging tussen de drie fasen: 25% projectvoorstel, 50% eindverslag, 25% presentatie (indien de presentatie het belangrijkste onderdeel is (toneelstuk, balletuitvoering, muziekuitvoering), dan telt de presentatie

Nadere informatie

Faculteit Rechten. Universiteit Hasselt. Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten)

Faculteit Rechten. Universiteit Hasselt. Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten) Faculteit Rechten Universiteit Hasselt Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten) Versie 25 augustus 2010 Artikel 1: Algemene doelstellingen De bachelorscriptie is een bijzondere

Nadere informatie