Financieel Administratief Bestuurlijke informatievoorziening (BIV) mbo+ BIV geeft in combinatie met MBA recht op toelating tot het register RFM.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Financieel Administratief Bestuurlijke informatievoorziening (BIV) mbo+ BIV geeft in combinatie met MBA recht op toelating tot het register RFM."

Transcriptie

1 Diplomalijn Eamen Niveau Positionering Financieel Administratief Bestuurlijke informatievoorziening (BIV) mbo+ Versie 1.0 BIV geeft in combinatie met MBA recht op toelating tot het register RFM. Geldig vanaf (afschaffing keuzeopgaven vanaf ) Vastgesteld op December 2007 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkeamens De kandidaat heeft kennis van automatisering. De kandidaat heeft kennis van de volgende begrippen: computerconfiguratie; opslaggeheugen; besturingssystemen; invoerorganen; mainframe; point-of-sale apparatuur; point of payment; server; uitvoerorganen; beeldscherm; printer; plotter; audio-antwoordeenheid ; aansluitstation voor datacommunicatie; hardware; internet; modem; kabelverbindingen; satellietverbindingen; infrastructuur (local area netwerk, wide area netwerk). De kandidaat kent de functie van bestanden, records, database en standaard toepassingspakketten zoals financieel administratieve pakketten. De kandidaat heeft de kennis en de vaardigheid welke getoetst worden bij het Praktijkdiploma Boekhouden.

2 Eindtermen en toetstermen *) betekent: zie toelichting K=Kennis B=Begrip T=Toepassing A De grondbeginselen van bestuurlijke informatievoorziening. 1 De kandidaat kent het informatievoorzieningproces. K B T 1.1 De kandidaat kan het begrip organisatie definiëren. 1.2 De kandidaat kan het begrip informatie definiëren. 1.3 De kandidaat kan de samenhang tussen organisatie, informatie en bestuurlijke informatie benoemen. 1.4 De kandidaat kan benoemen wat onder informatieverzorging en administratieve organisatie wordt verstaan. 1.5 De kandidaat kan de informatiebehoeften benoemen op de verschillende beslissingsniveaus (operationeel, tactisch, strategisch). 1.6 De kandidaat kan belangrijke begrippen met betrekking tot het informatievoorzieningproces definiëren.*) 1.7 De kandidaat kan belangrijke begrippen met betrekking tot het informatievoorzieningproces uitleggen. *) 1.8 De kandidaat kan belangrijke begrippen met betrekking tot het informatievoorzieningproces toepassen in concrete situaties. *) 2 De kandidaat kent de grondbeginselen van de administratieve organisatie. 2.1 De kandidaat kan de administratie typeren als product en als proces. 2.2 De kandidaat kan het verschil benoemen tussen de taken van de financiële administratie en de bedrijfsadministratie. 2.3 De kandidaat kan de functies en doelstellingen van de (afdeling) administratie benoemen en onderkennen in een concrete situatie. 2.4 De kandidaat kan de geld- en goederenbeweging en/of de belangrijkste processen in een organisatie benoemen. 2.5 De kandidaat kan de gevolgen van de typering van een organisatie voor de bestuurlijke informatieverzorging en de hieruit voortvloeiende interne beheersingsmaatregelen beschrijven. 3 De kandidaat kent de maatregelen van interne controle en interne beheersing. 3.1 De kandidaat kan de begrippen interne controle (interne betrouwbaarheid) en interne beheersing (internal control) benoemen. 3.2 De kandidaat kan benoemen welke vormen van controle worden onderscheiden. * ) 3.3 De kandidaat kan het verschil benoemen tussen preventieve en repressieve controlemaatregelen. 3.4 De kandidaat kan de doelstellingen en de componenten van het internal controleproces en de daarbij behorende aandachtsgebieden beschrijven. 3.5 De kandidaat kan de verschillende controletechnische functies onderscheiden, de taak beschrijven en van iedere functie een voorbeeld noemen. *) 3.6 De kandidaat kan controlebegrippen definiëren. *) 3.7 De kandidaat kan controlebegrippen uitleggen. *) 3.8 De kandidaat kan controlebegrippen toepassen. *) 3.9 De kandidaat kan de directe gevolgen weergeven van de automatisering op het stelsel van de interne controle. *) 3.10 De kandidaat kan problemen noemen uit het oogpunt van interne controle bij kleine organisaties. *) 3.11 De kandidaat kan belangrijke begrippen met betrekking tot interne controle en interne beheersing noemen. *) Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 2

3 Eindtermen en toetstermen *) betekent: zie toelichting K=Kennis B=Begrip T=Toepassing B 3.12 De kandidaat kan belangrijke begrippen met betrekking tot interne controle en interne beheersing uitleggen. *) 3.13 De kandidaat kan belangrijke begrippen met betrekking tot interne controle en interne beheersing hanteren in concrete situaties. *) 3.14 De kandidaat kan de invloeden van de automatisering op de interne controle en de interne beheersing van de waardekringloopprocessen weergeven. Het waardekringloopproces K B T 4 De kandidaat kent het waardekringloopproces, met betrekking tot de typologieën Handel, Productie en Dienstverlening. 4.1 De kandidaat kan aan de hand van een concrete situatie de administratieve organisatie van een proces beschrijven (interne controle en interne beheersing). *) 4.2 De kandidaat kan de informatiebehoefte op operationeel, tactisch en strategisch niveau inschatten ten behoeve van een concreet proces. *) 4.3 De kandidaat kan een (geautomatiseerd) proces beschrijven en herkennen. *) 4.4 De kandidaat kan in een concreet proces de belangrijkste risico s, de gevolgen en de daarbij behorende interne beheersingsmaatregelen noemen. 4.5 De kandidaat kan het verband leggen tussen de financiële feiten en de journaalposten die op de inkoop, de opslag en de verkoop betrekking hebben. *) 4.6 De kandidaat kan belangrijke begrippen binnen een proces definiëren. *) 4.7 De kandidaat kan belangrijke begrippen binnen een proces uitleggen. *) 4.8 De kandidaat kan belangrijke begrippen binnen een proces definiëren en hanteren in een concrete situatie. *) 5 De kandidaat kent aspecten van het inkoop, opslag- en verkoopproces. 5.1 De kandidaat kan benoemen en uitleggen op welk moment en door wie het besluit tot inkoop van goederen en diensten wordt genomen. 5.2 De kandidaat kan de functie van de controlerende tussenrekeningen bij (voor)inkoop benoemen. 5.3 De kandidaat kan de gegevens noemen welke zijn opgenomen in een leveranciersbestand, een artikelbestand, een bestand lopende bestellingen, een crediteurenbestand en een contractenbestand. *) 5.4 De kandidaat kan de functie van de crediteurenadministratie noemen en het belang van de interne controle uitleggen. 5.5 De kandidaat kan het systeem van Electronic Data Interchange (EDI) en het belang hiervan bij het inkoopproces beschrijven. 5.6 De kandidaat kan de voordelen van Just-in-time (JIT) in een concrete situatie herkennen en de relatie leggen met EDI. 5.7 De kandidaat kan de functie van de magazijnadministratie en het belang van de interne controle benoemen. 5.8 De kandidaat weet welke gegevens zijn opgenomen in een bestand lopende verkopen (back-orders). *) 5.9 De kandidaat kan de functie en de taak van de magazijnmeester benoemen De kandidaat kan de functie van de kantoorvoorraadadministratie benoemen De kandidaat kan gegevens noemen welke zijn opgenomen in een voorraadbestand De kandidaat kan gegevens noemen welke zijn opgenomen in een bestand debiteuren- en in een tarievenbestanden (verkoopprijzenbestand.) *) 5.13 De kandidaat kan verschillende vormen van voorraadregistratie definiëren. *) 5.14 De kandidaat kan verschillende vormen van voorraadregistratie herkennen. *) X X Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 3

4 Eindtermen en toetstermen *) betekent: zie toelichting K=Kennis B=Begrip T=Toepassing 5.15 De kandidaat kan de verschillen opnoemen tussen de voorraadregistratie van handelsgoederen en de voorraadregistratie van materiële vaste activa. *) 5.16 De kandidaat kan de functie van de debiteurenadministratie en het belang van de interne controle benoemen De kandidaat kan de mogelijke vormen van een debiteurenadministratie benoemen en kan uitleggen waarop de keuze van de organisatie gebaseerd zal zijn De kandidaat kan benoemen welke informatie wordt opgeleverd ten behoeve van het debiteurenbeheer (credit management) en de verkoopfunctie De kandidaat kan de vormen van facturering (voorfacturering, tussenfacturering, nafacturering), benoemen, omschrijven en de voordelen en nadelen noemen De kandidaat kan het begrip e facturering omschrijven en de voordelen hiervan benoemen. 6 De kandidaat kent aspecten van het productieproces. 6.1 De kandidaat kan het verband leggen tussen de onderscheiden fasen van het productieproces. 6.2 De kandidaat kan de hoofdvormen van het productieproces, t.w. (serie-) massaproductie versus (serie-) stukproductie en enkelvoudige en samengestelde productie beschrijven. 6.3 De kandidaat kan vaststellen welke informatie nodig is voor de productieplanning, de voorcalculatie, de voortgangscontrole, uitvoering en de nacalculatie. 6.4 De kandidaat kan het doel en inhoud van een productiebegroting benoemen. 6.5 De kandidaat kan de taken van het bedrijfsbureau benoemen. 6.6 De kandidaat kan de taken van het bedrijfsbureau specifiek maken in een concrete situatie. 6.7 De kandidaat kan het verband leggen tussen registratie van de financiële feiten en de voor- en nacalculatie. 6.8 De kandidaat kan de elementen noemen die opgenomen moeten worden in een database ten behoeve van het productieproces ten aanzien van de planning, de voorcalculatie en de nacalculatie. *) 6.9 De kandidaat kan de elementen noemen die opgenomen zijn in een database van duurzame productiemiddelen. *) 6.10 De kandidaat kan de verschillen benoemen tussen stukproductie en massaproductie De kandidaat kan de verschillen tussen stukproductie en massaproductie in een concrete situatie herkennen De kandidaat kan de verschillen benoemen tussen enkelvoudige en samengestelde producten De kandidaat kan de verschillen tussen enkelvoudige en samengestelde producten in een concrete situatie herkennen. 7 De kandidaat kent aspecten van het dienstverleningsproces 7.1 De kandidaat kan op basis van een analyse van de aard van de activiteiten van een organisatie en de hier mee samenhangende risico s in het bedrijfsproces, de sollpositie vaststellen. 7.2 De kandidaat kan soorten typologie benoemen, een voorbeeld geven en herkennen in een concrete situatie. *) 7.3 De kandidaat kan per soort dienstverlening de soll-positie van de opbrengstverantwoording beschrijven. *) 7.4 De kandidaat kan de gevolgen van de automatisering bij de verschillende soorten dienstverlening benoemen. *) K B T Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 4

5 Eindtermen en toetstermen *) betekent: zie toelichting K=Kennis B=Begrip T=Toepassing 7.5 De kandidaat kan de functie van quasigoederen in een dienstverlenende organisatie en het proces van een quasigoederenbeweging beschrijven. 8 De kandidaat kent aspecten van het financiële proces 8.1 De kandidaat kan de procedures met betrekking tot het financiële proces beschrijven en in een concrete situatie herkennen (interne controle en interne beheersing). 8.2 De kandidaat kan het verschil tussen de beschikkende functie en de bewarende functie bij het financiële proces benoemen. 8.3 De kandidaat kan de taak van de afdeling Financiën aangeven. 8.4 De kandidaat kan de functie en de werkzaamheden van de treasurer en controller benoemen. 8.5 De kandidaat kan de functie van de resultatenbegroting en de liquiditeitsbegroting benoemen. 8.6 De kandidaat kan de risico s noemen, die het geldmiddelenbeheer met zich meebrengt. 8.7 De kandidaat kan de functie van de kassier benoemen. 8.8 De kandidaat kan de functies van het kasregister benoemen. 8.9 De kandidaat kan de recente ontwikkelingen met betrekking tot het betalingsverkeer benoemen. *) 8.10 De kandidaat kan benoemen op welke wijze elektronisch bankieren gevolgen heeft voor de interne controle. 9 De kandidaat kent aspecten van het personeelsvoorzieningsproces 9.1 De kandidaat kan de noodzakelijke informatie aangeven, welke nodig is voor het uitvoeren van het geformuleerde personeelsbeleid. 9.2 De kandidaat kan het personeelsvoorzieningsproces in hoofdlijnen beschrijven en in een concrete situatie herkennen (interne controle en interne beheersing). 9.3 De kandidaat kan de functie van de personeelsadministratie aangeven. 9.4 De kandidaat kan de functie van de personeelsafdeling aangeven. 9.5 De kandidaat kan aangeven welke personeelsgegevens in een personeelsbestand opgeslagen moeten worden. 9.6 De kandidaat kan de verhouding tussen de personeelsafdeling en de loonadministratie aangeven. 9.7 De kandidaat kan aangeven welke informatie nodig is voor de berekening van de loonkosten. K B T X Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 5

6 Toelichting op eindtermen en toetstermen 1.6 t/m 1.8 De kandidaat moet de volgende begrippen kunnen definiëren, een voorbeeld geven en toepassen in concrete situaties: Informatiesysteem; Informatiebehoefte; informatie en gegevens; kwaliteitsaspecten van informatie en het proces van informatievoorziening; feed-forward, feed-back; kosten-baten drempel; informatieverzorging; managementniveaus (operationeel, tactisch, strategisch). 2.5 De kandidaat kan de volgende typologieën beschrijven en herkennen in concrete situaties: handelsbedrijven; industriële bedrijven; dienstverlenende bedrijven. De kandidaat kan de typologieën (volgens Starreveld) benoemen. De kandidaat kan benoemen welke gevolgen de typering van een organisatie heeft voor de bestuurlijke informatieverzorging. 3.2 De kandidaat kan benoemen welke vormen van controle worden onderscheiden. zelf, interne en eterne controle 3.5 Het betreft het definiëren, een voorbeeld geven en het toepassen van de volgende controletechnische functiescheidingen: beschikken; bewaren; registreren; controleren; uitvoeren. 3.6 t/m 3.8 De kandidaat kan de volgende controlebegrippen definiëren, een voorbeeld geven en toepassen: beheersingskader; risicoanalyse (beoordeling); interne beheersingsmaatregelen; informatie en communicatie; evaluatie; bevoegdheidscontrole; bewaringscontrole; informatiecontrole; aanwezigheidscontrole; oogtoezicht; directe en indirecte controle; formele en materiële controle; positieve en negatieve controle; detail- en totaalcontrole; integrale en partiële controle; afloopcontrole; normcontrole; limietcontrole; audit trail; autorisatie procedures; ontstaanscontrole. 3.9 De kandidaat kan de directe gevolgen benoemen van de automatisering op het stelsel van de interne controle met betrekking tot: de invoer; het programma; de gegevensverzameling; de gegevensverwerking; de uitvoer; de organisatorische en fysieke beveiliging Minimaal twee problemen 3.11 t/m 3.13 De kandidaat kan de volgende begrippen definiëren, een voorbeeld geven en hanteren in concrete situaties: functiescheiding (beschikken, bewaren, registeren, controleren en uitvoeren); taakverdeling (verantwoordelijkheden en bevoegdheden); Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 6

7 Toelichting op eindtermen en toetstermen 4.1 t/m 4.4 waardekringloopproces (geld- en goederenbeweging); controlelijsten; controlemiddel; controle-object; controlerende functie; controleverbanden; ingebouwde controle; geprogrammeerde controles; invoercontrole; Ist- en Sollpositie; risicoanalyse; cijferbeoordeling; opgave van derden; saldocontrole; functievermenging; samenspanning; slepen; tegengesteld belang; voortellingen; voortgangscontrole. Het betreft het: proces van leiding geven; inkooproces; opslagproces; verkoopproces; productieproces; diensverleningsproces; financiële proces. 4.3 De kandidaat kan het (geautomatiseerd) proces beschrijven en in een concrete situatie herkennen, eventueel met behulp van een stroomschema. Bij inkoopproces:offerte, bestelling, goederenontvangst, ontvangst factuur, betaalbaarstelling, retourzending Bij verkoopproces: offerte, ontvangst van de order, accepteren van de order, factureren, afgeven / verzenden van de goederen,registreren van de vorderingen, bewaken van de vorderingen op debiteuren en retourzending Bij productieproces: productieplanning, werkvoorbereiding, uitvoering, voortgangscontrole, kwaliteits- en efficiencybewaking 4.4 Inkoopproces, opslagproces, verkoopproces, productieproces, dienstverleningsproces (per soort dienstverlening), kasverkeer. 4.5 De kandidaat kan het verband leggen tussen de financiële feiten en de journaalposten die op de inkoop of de opslag hebben: bestelling; goederenontvangst; betaalbaarstelling; retourzending. De kandidaat kan het verband leggen tussen de financiële feiten en de journaalposten die op de verkoop hebben: verkooporder; goederenverzending; verzending factuur; ontvangst betaling; retourontvangst. 4.6 t/m 4.8 Elk eamen bevat drie casussen over een handelsproces, een productieproces en een dienstverleningsproces. De kandidaat kan de volgende begrippen definiëren beschrijven, een voorbeeld noemen en hanteren in een concrete situatie: Inkoopproces: afroepcontract, afstemregister, batchverwerking, bestelgrootte, bestelniveau (minimum), Opslagproces: artikelgroep, artikelsoort, barcode, bufferfunctie, doelmatige inrichting magazijn, economische voorraad, Verkoopproces: aanmanen, automatische incasso, back-order, batchverwerking, betalingsverschil, Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 7

8 Toelichting op eindtermen en toetstermen blokstempel, competentietabel, directe toegang, inkoopbegroting, inkoopcontract, inkoopfunctie, inkoopprocedure, just in time, real time verwerking, statuscode, voorraadbeheer, voorraadniveau. Productieproces: aanneming van werk, afdelingsgewijze calculatie, afval, bewerkingslijst, Enterprise Resource Planning (ERP), grondstoffenbalans, klantorderontkoppelpunt, kwaliteitscontrole, meer- en minderwerk, offertecalculatie, op bestelling produceren, op voorraad produceren, order, ordergewijze calculatie, orderrecord, productierapportering, productierecord, productrecord, regie, retrogrademethode, stuklijst, uitval, uitvoeringscalculatie, voortgangsbewaking. epeditieafdeling, incourante voorraad, integrale inventarisatie en partieel roulerende inventarisatie, inventarisatielijst, keuren van goederen, locatie, magazijnvoorraadadministratie, minimumvoorraad signalering, offerte, omloopsnelheid van de voorraad, open en gesloten magazijn, open magazijn, permanence, pijplijn, positieadministratie, protocol van vernietiging/afkeuring, retrogrademethode, simultane opname, technische voorraad, vervoersplanning, voorraadbeheer, winkeldochter. Dienstverleningsproces: autorisatiebegroting, functiescheiding, Ist-sollpositie, leegstand, onderhanden werkstaat, ontvangsterkenning, protocol vernietiging, quasigoed, quasigoederenbeweging, receptuur, separaat advies, theoretische incasso, vaste en variabele capaciteit. contante verkopen, credit managment, CRM, cyclisch factureren, de zwarte lijst, incassopolitiek, ist-positie, soll-positie, klachtenregistratie, klantprofiel, kredietcontrole, kredietwaardig, maimumbedrag krediet, oninbaarheid, periodieke facturering, real time orderverwerking, rekeningloze debiteurenadministratie, standaardorderformulier, standenregister, statuscode, verkoopcontracten, verkoopinformatiesysteem, volledigheid opbrengstenverantwoording. Financiële proces: collectieve bevoegdheidsregeling, competentietabel, creatieregister, kasinstructie, oogtoezicht, simultane opname, slepen. Personeelsvoorzieningproces: aanwezigheidscontrole, fleibilisering, Human Resource Management (HRM), job-time, loonberekening, loopbaanbeleid, personeel met vast dienstverband en op uitzendbasis, personeelsadministratie, personeelsafdeling, personeelsbeleid, personeelskaart, presentielijst, privacybescherming, salarisadministratie, shop-time, sociaal jaarverslag, sollicitatieformulier, standenregister, tijdsregistratie, variabele werktijden, werkklimaat. Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 8

9 Toelichting op eindtermen en toetstermen 5.3 De kandidaat kan naast naam, adres en woonplaats minimaal vijf gegevens noemen welke zijn opgenomen in een leveranciersbestand, een artikelbestand, een bestand lopende bestellingen, een crediteurenbestand en een contractenbestand. 5.8 De kandidaat kan minimaal vijf gegevens noemen welke zijn opgenomen in een bestand lopende verkopen (back-orders) en en 5.14 De kandidaat kan minimaal vijf gegevens noemen. De kandidaat kan de verschillende vormen van voorraadregistratie benoemen, voorbeeld geven en herkennen: registratie per soort van artikel, eemplaar, partij, per groep van artikelen 5.15 Er worden maimaal twee verschillen gevraagd. 6.8 en t/m 7.4 De kandidaat kan minimaal vijf elementen noemen. Verschillende soorten typologie zoals organisaties met een zekere eigen goederenbeweging (restaurant, uitgeverij, enz.); organisaties met een doorstroming van goederen die eigendom zijn van derden (garage, wasserij, enz.); organisaties die via vaste leidingen diensten leveren (energiebedrijf, kabeleploitatiebedrijf.enz); organisaties die specifiek gereserveerde ruimten beschikbaar stellen (hotel, luchtvaartmaatschappij, enz.); organisaties die ruimten zonder specifieke reservering beschikbaar stellen (zwembad, trein, enz.); overige dienstverlenende organisaties (schoonmaakbedrijven, notaris, reisbureau enz.), 8.9 elektronisch bankieren, internetboekhouden, creditcards, chipcard, internet, pinbetaling. Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 9

10 Diplomalijn Eamen Versie 1.0 Financieel Administratief Bestuurlijke informatievoorziening (BIV) Geldig (afschaffing keuzeopgaven vanaf ) Vastgesteld op December 2007 Vastgesteld door Toetsvorm Toetsduur Toegestane hulpmiddelen Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkeamens Schriftelijke toets met open vragen. 3 uur (180 minuten) Basiswoordenboek Nederlands zonder aantekeningen of markeringen Woordenboek Nederlands-vreemde taal/vreemde taal- Nederlands zonder aantekeningen of markeringen Rekenmachine Toetsmatrijs Eind term Toetsterm Puntenverdeling in % Aantal vragen Vraagsoort K B T min ma min ma % % % t/m Theorievragen X X t/m Theorievragen X X t/m Theorievragen X X t/m Theorievragen X X t/m Theorievragen X X t/m Theorievragen X X t/m Theorievragen X X t/m Theorievragen X X t/m Theorievragen X X subtotaal t/m Casuïstiek X X X t/m Casuïstiek X X X t/m Casuïstiek X X X t/m Casuïstiek X X X t/m Casuïstiek X X X t/m Casuïstiek X X X t/m Casuïstiek X X X t/m Casuïstiek X X X t/m Casuïstiek X X subtotaal totaal totaal Minimum Maimum Eamenprogramma Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV) 10

EXAMENPROGRAMMA. Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV ) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Examen

EXAMENPROGRAMMA. Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV ) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Examen EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Bestuurlijke Informatievoorziening (BIV ) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Bestuurlijke Informatievoorziening

Nadere informatie

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 4 Positionering Versie 1.2 Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Praktijkdiploma Loonadministratie (PDL ) diploma

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Praktijkdiploma Loonadministratie (PDL ) diploma Diplomalijn Examen Niveau Versie 1.0 Loonadministratie Verbredingsvakken Geldig vanaf 01-01-2015 Vastgesteld op 31-12-2013 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Vergelijkbaar met hbo-ad Bestuur Nederlandse

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en)

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en) Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Bedrijfsadministratie niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Bestuurlijke informatievoorziening Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit

Nadere informatie

De magazijnfunctie. Grondslagen Administratieve Organisatie Deel B processen en systemen. Hoofdstuk 4. Het magazijnproces- en voorraadsysteem

De magazijnfunctie. Grondslagen Administratieve Organisatie Deel B processen en systemen. Hoofdstuk 4. Het magazijnproces- en voorraadsysteem Grondslagen Administratieve Organisatie Deel B processen en systemen prof. E.O.J. Jans m.m.v. Prof. Drs. K. Wezeman Dr. Van Dijk 20 e druk 1 1 Hoofdstuk 4 Het magazijnproces- en voorraadsysteem Magazijnfunctie

Nadere informatie

Grondslagen Administratieve Organisatie Deel B processen en systemen

Grondslagen Administratieve Organisatie Deel B processen en systemen Grondslagen Administratieve Organisatie Deel B processen en systemen prof. E.O.J. Jans m.m.v. Prof. Drs. K. Wezeman Dr. Van Dijk 20 e druk 1 1 Hoofdstuk 4 Het magazijnproces- en voorraadsysteem Magazijnfunctie

Nadere informatie

DEEL I Functionele processen bij handelsondernemingen 37

DEEL I Functionele processen bij handelsondernemingen 37 Inhoud 1 Begripsbepaling ao/biv 15 1.1 Inleiding 15 1.2 Administratieve organisatie en logistiek 16 1.3 Niveaus in een organisatie 18 1.4 Doel en werkgebied van de AO/BIV 19 1.4.1 Het administratieproces

Nadere informatie

Betrouwbaarheidstypologie. Stukproductie

Betrouwbaarheidstypologie. Stukproductie Betrouwbaarheidstypologie Stukproductie Toepassingsvraag 1 Noem een aantal belangrijke verschillen tussen stukproductie en massaproductie Belangrijkste aanknopingspunten voor betrouwbaarheid Als bij handelsbedrijf

Nadere informatie

Deel 1 Grondslagen van de bestuurlijke informatieverzorging 12

Deel 1 Grondslagen van de bestuurlijke informatieverzorging 12 Inhoud Deel 1 Grondslagen van de bestuurlijke informatieverzorging 12 1 Organisatie en informatie 15 1.1 Bestuurlijke informatie 16 1.2 Informatie- en communicatietechnologie 22 1.3 Informatiesystemen

Nadere informatie

Examenprogramma MBA Financiële Rapportage en Analyse 1

Examenprogramma MBA Financiële Rapportage en Analyse 1 Diplomalijn Financieel Administratief Eamen Financiële Rapportage en Analyse (FRA) *) Niveau Positionering Versie 7 Geldig vanaf 01-01-2013 Vergelijkbaar met hbo-ad Vastgesteld op November 2011 Vastgesteld

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Loonadministratie Vakopleiding Payroll Services (VPS) Examen Personeel & Organisatie niveau 5 Niveau. Diplomalijn(en) Diploma('s)

EXAMENPROGRAMMA. Loonadministratie Vakopleiding Payroll Services (VPS) Examen Personeel & Organisatie niveau 5 Niveau. Diplomalijn(en) Diploma('s) EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Diploma('s) Loonadministratie Vakopleiding Payroll Services (VPS) Eamen Personeel & Organisatie niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar met hbo-ad) Versie 2-0 Geldig vanaf 01-09-16

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Diplomalijn Financieel-Administratief Eamen Basiskennis Boekhouden (BKB ) Niveau mbo 2/3 Positionering Onderdeel van Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Versie 1.3 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op

Nadere informatie

Betrouwbaarheidstypologie. Inleiding betrouwbaarheidstypologie en Handelsbedrijven op rekening

Betrouwbaarheidstypologie. Inleiding betrouwbaarheidstypologie en Handelsbedrijven op rekening Betrouwbaarheidstypologie Inleiding betrouwbaarheidstypologie en Handelsbedrijven op rekening 1 Doel betrouwbaarheidstypologie Typologie van Starreveld is gericht op het vaststellen van de betrouwbaarheid

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Examen Kostencalculatie niveau 5 Niveau

EXAMENPROGRAMMA. Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Examen Kostencalculatie niveau 5 Niveau Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Kostencalculatie niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Het functioneren van organisaties

Hoofdstuk 1 - Het functioneren van organisaties Naam:... - Reeks: 6.. - Datum:../11/2008 - Opdracht Begrippenlijst Hoofdstuk 1 - Het functioneren van organisaties 1.1 Organisaties Organisatie (p. 17) Ik heb de vragen als paragraph opgeschreven, zodat

Nadere informatie

Controletechnische functiescheiding

Controletechnische functiescheiding Controletechnische functiescheiding A3040^1. Controletechnische functiescheiding drs. A.J.A. Hassing RE RA 1 1 Inleiding A3040 ^ 3 2 Functies A3040 ^ 4 2.1 Beschikken A3040 ^ 4 2.2 Bewaren A3040 ^ 4 2.3

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Examen. Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Veronderstelde voorkennis n.v.t.

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Examen. Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Veronderstelde voorkennis n.v.t. Diplomalijn(en) Diploma('s) Eamen EXAMENPROGRAMMA Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Medewerker Administratiekantoor Houder Administratiekantoor Financial Assistant Niveau vergelijkbaar

Nadere informatie

Toepassingen. Fasen van de waardekringloop BESTUURLIJKE-INFORMATIEVERZORGING DEEL 2A

Toepassingen. Fasen van de waardekringloop BESTUURLIJKE-INFORMATIEVERZORGING DEEL 2A BESTUURLIJKE-INFORMATIEVERZORGING DEEL 2A Toepassingen Fasen van de waardekringloop Prof. R.W. Starreveld RA t Prof. dr. O.C. van Leeuwen RA Hoogleraar Vrije Universiteit te Amsterdam Prof. drs. H. van

Nadere informatie

Examenprogramma Ondernemingsrecht 1

Examenprogramma Ondernemingsrecht 1 Diplomalijn Examen Juridisch Niveau mbo 4 Versie 1.0 Ondernemingsrecht Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op Juni 2006 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) 5 (vergelijkbaar met hbo-ad) Versie 3-0 Geldig vanaf 01-01-16 Vastgesteld op 01-02-15 Vastgesteld door

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) 5 (vergelijkbaar met hbo-ad) Versie 3-0 Geldig vanaf 01-01-16 Vastgesteld op 01-02-15 Vastgesteld door EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Diploma('s) Financieel-Administratief Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Financiering niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar

Nadere informatie

1 Inrichting en beheersing van organisaties 11

1 Inrichting en beheersing van organisaties 11 Inhoud Voorwoord 5 1 Inrichting en beheersing van organisaties 11 1 Inleiding 12 1.1 Regels voor goed ondernemersbestuur 12 1.2 Interne beheersingssystemen 13 1.3 Inrichten en beheersen van organisaties

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Secretarieel & Talen Diploma('s)

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Secretarieel & Talen Diploma('s) EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Secretarieel & Talen Diploma('s) Praktijkdiploma Directiesecretaresse Management Assistent Eamen Niveau vergelijkbaar met mbo 4 Versie 2.0 Geldig vanaf -0-2 Vastgesteld

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en)

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en) EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Eamen Financiering niveau 4 Niveau 4 (vergelijkbaar met mbo 4) Versie 2-0 Geldig vanaf 1-01-16 Vastgesteld

Nadere informatie

Administratieve Organisatie

Administratieve Organisatie Administratieve Organisatie Week 1 Introductie bedrijfsprocessen en organisaties Organisatie Een doelrealiserend samenwerkingsverband waarin belanghebbende partijen in een coalitie samenwerken om een gemeenschappelijk

Nadere informatie

Financieel Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Kostprijscalculatie (KP) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Financieel Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Kostprijscalculatie (KP) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 4 Positionering Versie 1.2 Financieel Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Kostprijscalculatie (KP) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011 Vastgesteld

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Secretarieel & Talen Diploma('s)

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Secretarieel & Talen Diploma('s) EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Secretarieel & Talen Diploma('s) Praktijkdiploma Directiesecretaresse Management Assistent Eamen Niveau 4 (vergelijkbaar met mbo 4) Versie 3.0 Geldig vanaf 1-01-16 Vastgesteld

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s)

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Diplomalijn(en) Diploma('s) EXAMENPROGRAMMA Loonadministratie Personeel & Organisatie Praktijkdiploma Loonadministratie (PDL ) Eamen Personeel, Organisatie & Communicatie niveau 4 Niveau 4 (vergelijkbaar

Nadere informatie

Examenprogramma. Examenlijn Diploma Module Afkorting Niveau. Loonadministratie

Examenprogramma. Examenlijn Diploma Module Afkorting Niveau. Loonadministratie Examenlijn Diploma Module Afkorting Niveau Loonadministratie Examenprogramma Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services Verbredingsvakken VPS - VV HBO Versie 1.0 Geldig vanaf 1 januari 2012 Vastgesteld

Nadere informatie

Antwoordmodel. Open vragen (70 punten)

Antwoordmodel. Open vragen (70 punten) Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. De paginaverwijzingen in dit antwoordmodel zijn gebaseerd op het reguliere

Nadere informatie

1.2 kent de begrippen winst-verliesrekening, balans, controle van de omvang van de goederenvoorraad, zowel in het Nederlands als in het Engels.

1.2 kent de begrippen winst-verliesrekening, balans, controle van de omvang van de goederenvoorraad, zowel in het Nederlands als in het Engels. Toetstermen STIBEX Moderne Bedrijfsadministratie ---- Bedrijfsadministratie K= kennisvraag, kandidaat moet dan de gegevens uit de toetsterm met behulp van meerkeuzevragen kunnen beantwoorden. Het gaat

Nadere informatie

Debiteuren- en crediteurenbeheer 4 DEBITEUREN- EN CREDITEURENBEHEER 4 (CBA06.4/CREBO:50172)

Debiteuren- en crediteurenbeheer 4 DEBITEUREN- EN CREDITEURENBEHEER 4 (CBA06.4/CREBO:50172) DEBITEUREN- EN CREDITEURENBEHEER 4 (CBA06.4/CREBO:50172) sd.cba06.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige

Nadere informatie

Uitwerkingen cases hoofdstuk 2

Uitwerkingen cases hoofdstuk 2 Uitwerkingen cases hoofdstuk 2 2.1 Waardekringloop 1 Waardekringloop van een productiehuishouding Inkopen Voorraden grondstoffen Productie Voorraden gereed product Verkopen Crediteuren Debiteuren Betalingen

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Boekingen in verband met duurzame productiemiddelen 33

Hoofdstuk 2 Boekingen in verband met duurzame productiemiddelen 33 Inhoud Voorwoord 9 Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten 13 1.1 Kosten worden voor een periode tegelijk vooruit- of achteraf betaald 16 1.1.1 Kosten worden voor een periode tegelijk

Nadere informatie

Onderdeel van Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Onderdeel van Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Eamen Niveau MBO 2/3 Positionering Versie 1.5 Geldig 01-09-2014 Vastgesteld op 15-05-2014 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Financieel-Administratief Basiskennis Calculatie (BKC ) Onderdeel

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s)

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Diploma('s) Loonadministratie Personeel & Organisatie Praktijkdiploma Loonadministratie (PDL ) Eamen Personeel, Organisatie & Communicatie niveau 4 Niveau 4 (vergelijkbaar

Nadere informatie

Loonadministratie Associatie Praktijkdiploma Loonadministratie Arbeidsrecht (FAR) MBO+ Vooropleiding:BKL, MPZ; vervolgopleiding: VPS

Loonadministratie Associatie Praktijkdiploma Loonadministratie Arbeidsrecht (FAR) MBO+ Vooropleiding:BKL, MPZ; vervolgopleiding: VPS Examenlijn Diploma Module Niveau Positionering Versie 1.0 Loonadministratie Associatie Praktijkdiploma Loonadministratie Arbeidsrecht (FAR) MBO+ Geldig vanaf 1-9-2012 Vastgesteld op 1-12-2011 Vastgesteld

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Secretarieel & Talen Diploma('s) Diplomalijn(en)

EXAMENPROGRAMMA. Secretarieel & Talen Diploma('s) Diplomalijn(en) EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Secretarieel & Talen Diploma('s) Praktijkdiploma Secretaresse Praktijkdiploma Directiesecretaresse Management Assistent Eamen Niveau vergelijkbaar met mbo 3 Versie 3.0 Geldig

Nadere informatie

Bestuurlijke Informatieverzorging II proefexamen 1 - uitwerking

Bestuurlijke Informatieverzorging II proefexamen 1 - uitwerking Onderstaande uitwerking is een voorbeelduitwerking van het inrichtingsvraagstuk. Als aanvulling kunnen theorievragen gesteld worden over - Inhoud COSO ERM - Voorbeelden KSF met prestatie indicatoren met

Nadere informatie

Onderdeel van Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Onderdeel van Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 2/3 Positionering Versie 1.3 Financieel-Administratief Basiskennis Calculatie (BKC) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011 Vastgesteld door Veronderstelde

Nadere informatie

E2.3 Ga de uitkomsten van de controle van het voorgaand boekjaar na in het dossier.

E2.3 Ga de uitkomsten van de controle van het voorgaand boekjaar na in het dossier. CONTROLEPROGRAMMA ONDERHANDEN WERK Cliëntnaam: Cliëntnummer: Jaar: Paraaf Datum Dossiercode E2 ONDERHANDEN WERK E2.1 Controledoelstelling Vaststellen: - bestaan, waardering en eigendom - juiste afgrenzing

Nadere informatie

Productieplanning 3 PRODUCTIEPLANNING 3 (CLO04.3/CREBO:50189)

Productieplanning 3 PRODUCTIEPLANNING 3 (CLO04.3/CREBO:50189) PRODUCTIEPLANNING 3 (CLO04.3/CREBO:50189) sd.clo04.3.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze,

Nadere informatie

Opgave MHP Parkeren tbv HOFAM najaar 2015

Opgave MHP Parkeren tbv HOFAM najaar 2015 Opgave MHP Parkeren tbv HOFAM najaar 2015 Wel proces-analyse, maar geen informatie-analyse (=infobehoeften) Vraag 2 (nieuw, staat niet de opgave) Vraag 3 Noem de hoofdprocessen en maak een decompositie

Nadere informatie

Uitwerkingen van de vragen uit het boek

Uitwerkingen van de vragen uit het boek De essentie van administratieve organisatie Uitwerkingen van de vragen uit het boek Wim Fennis Jan-Pieter Schilderinck u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2012 Deze uitwerkingen horen bij De essentie

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Ondernemerschap Diploma('s) Basiskennis Ondernemerschap Financieel Ondernemer Commercieel Ondernemer Examen

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Ondernemerschap Diploma('s) Basiskennis Ondernemerschap Financieel Ondernemer Commercieel Ondernemer Examen EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Ondernemerschap Diploma('s) Financieel Ondernemer Commercieel Ondernemer Eamen Niveau vergelijkbaar met mbo 2 Versie 0.2 Geldig vanaf 1-09-14 Vastgesteld op Vastgesteld

Nadere informatie

ANTON DE KOM UNIVERSITEIT VAN SURINAME FACULTEIT DER MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN

ANTON DE KOM UNIVERSITEIT VAN SURINAME FACULTEIT DER MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN ANTON DE KOM UNIVERSITEIT VAN SURINAME FACULTEIT DER MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN Een analyse van de Administratieve Organisatie van de inkoop- en magazijnafdeling van Choi s Supermarkt Noord Thesis ter verkrijging

Nadere informatie

1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20

1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20 Inhoud Voorwoord 11 Hoofdstuk 1 De boekhoudcyclus en overzichten 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Bestuurlijke Informatieverzorging III proefexamen I - uitwerking

Bestuurlijke Informatieverzorging III proefexamen I - uitwerking 1. De typologie volgens het model van Starreveld betreft de overige dienstverlening. De geschenkbon kan beschouwd worden als quasigoed zodat een quasi goederenbeweging te herkennen is. Een quasigoed wil

Nadere informatie

Opgave diamantair (behandeld op 23 oktober 2015)

Opgave diamantair (behandeld op 23 oktober 2015) Opgave diamantair (behandeld op 23 oktober 2015) Vraag: Welke AO/IC maatregelen zijn nodig in deze organisatie? Hoe kunnen we deze bekende vraag aanpakken? Bedenk dat het in principe gaat om alle meest

Nadere informatie

Geef een beschrijving van de administratieve organisatie van het hotel met zalencentrum.

Geef een beschrijving van de administratieve organisatie van het hotel met zalencentrum. Geef een beschrijving van de administratieve organisatie van het hotel met zalencentrum. Typologie (5 punten) Voor het hotel en de zalenverhuur: dienstverlening met beschikbaarstelling van specifiek gereserveerde

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Er is geen specifieke vooropleiding vereist

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Er is geen specifieke vooropleiding vereist Diplomalijnen Examen Loonadministratie Juridisch Personeel en Organisatie Arbeidsrecht Niveau Vergelijkbaar met mbo 4 Versie 2-1 Geldig vanaf 01-11-2015 Vastgesteld op februari 2014 Vastgesteld door Veronderstelde

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Er is geen specifieke vooropleiding vereist

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Er is geen specifieke vooropleiding vereist Diplomalijnen Examen Loonadministratie Juridisch Personeel en Organisatie Arbeidsrecht Niveau Vergelijkbaar met mbo 4 Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2015 Vastgesteld op februari 2014 Vastgesteld door Veronderstelde

Nadere informatie

Examenprogramma Burgerlijk Procesrecht 1

Examenprogramma Burgerlijk Procesrecht 1 Diplomalijn Examen Niveau Juridisch Burgerlijk Procesrecht hbo Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 28-08-2012 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse Associatie voor

Nadere informatie

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 03 02 02 03 04 05 06 07 03 HA/K/1 0 0 Oriëntatie op handel en administratie SE SE SE HA/K/1 x x Uitwerking eindtermen: zie Handreiking SLO x x x x x x x x x x x x x

Nadere informatie

Eerste afdeling De boekhouding van de handelsonderneming

Eerste afdeling De boekhouding van de handelsonderneming Inleiding 1 Inleiding en algemene begrippen 3 1.1 Het informatieproces in de onderneming 4 1.2 Administratie en boekhouding 8 1.3 Administratieve organisatie, bestuurlijke informatieverzorging en interne

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Management Diploma('s) Diplomalijn(en) Nemas HRM Examen. HRM Niveau

EXAMENPROGRAMMA. Management Diploma('s) Diplomalijn(en) Nemas HRM Examen. HRM Niveau EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Management Diploma('s) Nemas HRM Eamen HRM Niveau vergelijkbaar met hbo Versie 2.0 Geldig vanaf 1-09-14 Vastgesteld op 26-09-13 Vastgesteld door Bestuur Nederlandse Associatie

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Management Diploma('s) Diplomalijn(en) Nemas Middle Management Examen. Middle Management en Bedrijfsvoering Niveau

EXAMENPROGRAMMA. Management Diploma('s) Diplomalijn(en) Nemas Middle Management Examen. Middle Management en Bedrijfsvoering Niveau EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Management Diploma('s) Nemas Middle Management Eamen Middle Management en Bedrijfsvoering Niveau vergelijkbaar met hbo-ad Versie 3-0 Geldig vanaf 1-09-14 Vastgesteld op

Nadere informatie

1. De kandidaat kan de definitie van een organisatie en hoe de organisatie acteert in relatie tot interne en externe omgeving aangeven.

1. De kandidaat kan de definitie van een organisatie en hoe de organisatie acteert in relatie tot interne en externe omgeving aangeven. Onderdeel: Onderneming algemeen 1. De kandidaat kan de definitie van een organisatie en hoe de organisatie acteert in relatie tot interne en externe omgeving aangeven. 2. De kandidaat kan de diverse organisaties

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Examen Belastingwetgeving niveau 5 Niveau

EXAMENPROGRAMMA. Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Examen Belastingwetgeving niveau 5 Niveau Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Belastingwetgeving niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar

Nadere informatie

Materials handling 4 MATERIALS HANDLING 4 (CLO08.4/CREBO:50149)

Materials handling 4 MATERIALS HANDLING 4 (CLO08.4/CREBO:50149) MATERIALS HANDLING 4 (CLO08.4/CREBO:50149) sd.clo08.4.v1 ECABO, 1 mei 1997 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige

Nadere informatie

Examenprogramma Bijzondere Overeenkomsten: Koop en Huur 1

Examenprogramma Bijzondere Overeenkomsten: Koop en Huur 1 Diplomalijn Examen Niveau Juridisch Bijzondere Overeenkomsten: Koop en Huur (BO) hbo Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 28-08-2012 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse

Nadere informatie

Opdrachtnummer 4 Informatieanalyse Inkoop/Verkoop. Inkoop

Opdrachtnummer 4 Informatieanalyse Inkoop/Verkoop. Inkoop Opdrachtnummer 4 Informatieanalyse Inkoop/Verkoop Inkoop De inkoopfunctie wordt uitgevoerd door de afdeling inkoop. De afdeling inkoop van SkaiBox omvat de volgende twee functies: Inkoper; Assistent Inkoper.

Nadere informatie

Software voor projectmatig produceren. Verkooporder en Facturatie Module

Software voor projectmatig produceren. Verkooporder en Facturatie Module Software voor projectmatig produceren Verkooporder en Facturatie Module 2thePointProject Software Software voor bedrijven die projectmatig werken Verkooporder en FacturatieModule 2THE POINT SOFTWARE 2

Nadere informatie

Examenprogramma Communicatieve Vaardigheden 1

Examenprogramma Communicatieve Vaardigheden 1 Diplomalijn Examen Niveau Juridisch Communicatieve Vaardigheden hbo Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 2006 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse Associatie voor

Nadere informatie

Bestuurlijke informatievoorziening

Bestuurlijke informatievoorziening Bestuurlijke informatievoorziening W. Leijnse Vierde druk Noordhoff Uitgevers Groningen Houten Ontwerp omslag: G2K, Groningen/Amsterdam Omslagillustratie: istockphoto Eventuele op- en aanmerkingen over

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Nemas Middle Management wordt geadviseerd.

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Nemas Middle Management wordt geadviseerd. Diplomalijn Examen Niveau Management HRM hbo Versie 1.0 Geldig vanaf 1 september 2014 Vastgesteld op 26 september 2013 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Nadere informatie

Administratieve Organisatie

Administratieve Organisatie FAM FAM Administratieve Organisatie en interne controle van bedrijfsprocessen Administratieve Organisatie en interne controle van bedrijfsprocessen Editie 2013 E.P. van Balen, K. Broersen, G.W.M van Heeswijk,

Nadere informatie

Materials handling 3 MATERIALS HANDLING 3 (CLO08.3/CREBO:50200)

Materials handling 3 MATERIALS HANDLING 3 (CLO08.3/CREBO:50200) MATERIALS HANDLING 3 (CLO08.3/CREBO:50200) sd.clo08.3.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze,

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen, geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Boekhouden als module B.

Nadere informatie

Standaard functies FashionBase ERP

Standaard functies FashionBase ERP FashionBase ERP biedt voor de bedrijfskledingbranche een totaaloplossing en een op de klant gericht informatiesysteem. U kunt ook inzage krijgen in uw voorraden, inkoopprijzen en winstgevigheid van uw

Nadere informatie

De Ridder forceertechniek B.V.

De Ridder forceertechniek B.V. CONCEPT Handboek bedrijfsbureau De Ridder forceertechniek B.V. Concept: Wordt nog aangevuld angevuld eind november 2008 na ERP implementatie Auteur: Koenders en Partners B.V. te Midwoud Datum: september

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Zevende druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Zevende druk Noordhoff

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Examen. Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Bijzonderheden. Pagina 1

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Examen. Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Bijzonderheden. Pagina 1 Diplomalijn(en) Diploma('s) Eamen Financieel-Administratief Financieel Assistent Niveau vergelijkbaar met mbo 3 Versie 2-0 Geldig vanaf 01-01-16 Vastgesteld op 01-02-15 Vastgesteld door Bestuur Nederlandse

Nadere informatie

Commerciële administratie 2 COMMERCIËLE ADMINISTRATIE 2 (CCA02.2/CREBO:50157)

Commerciële administratie 2 COMMERCIËLE ADMINISTRATIE 2 (CCA02.2/CREBO:50157) COMMERCIËLE ADMINISTRATIE 2 (CCA02.2/CREBO:50157) sd.cca02.2.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Er is geen specifieke vooropleiding vereist

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Er is geen specifieke vooropleiding vereist Diplomalijn Loonadministratie Examen Loonheffingen deel 2 Niveau Vergelijkbaar met mbo 4 Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2015 Vastgesteld op januari 2014 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Diplomalijn Eamen Niveau mbo 4 Versie 1.2 Financieel-Administratief Periodeafsluiting Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse

Nadere informatie

Update: Exact Online Handel. Joost de Stigter Exact Software Nederland

Update: Exact Online Handel. Joost de Stigter Exact Software Nederland Update: Exact Online Handel Joost de Stigter Exact Software Nederland EXACT ONLINE HANDEL Dé online bedrijfssoftware Agenda Uw organisatie Over Exact en Exact Online Trends De voordelen van de Cloud Oplossing

Nadere informatie

Whitepaper. 5 vraagstukken bij het koppelen van uw webwinkel aan uw boekhoud- of ERP systeem.

Whitepaper. 5 vraagstukken bij het koppelen van uw webwinkel aan uw boekhoud- of ERP systeem. 5 vraagstukken bij het koppelen van uw webwinkel aan uw boekhoud- of ERP systeem. Inhoud Inleiding... 1 Factureren... 1 Klantgegevens... 2 Orderverwerking... 2 Artikelinformatie... 3 Voorraad... 3 Inleiding

Nadere informatie

Taxonomie code. (indien van toepassing) B 1.3 De kandidaat kan de subadministraties beoordelen, analyseren en opstellen.

Taxonomie code. (indien van toepassing) B 1.3 De kandidaat kan de subadministraties beoordelen, analyseren en opstellen. Opgesteld door: SE Examenonderdeel Code: Naam: Toetsvorm: FM Financieel Management Theorie 1. Financiële administratie 1.1 De kandidaat kan aan de hand van financiële feiten (boekingsstukken) de boekhouding

Nadere informatie

Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503

Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503 Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503 Doel Uitvoeren van administratieve werkzaamheden ten behoeve van interne en externe opdrachtgevers binnen vastgestelde procedures en wet- en

Nadere informatie

2. De kandidaat kan een omschrijving geven van de diverse organisaties in de personenautobranche.

2. De kandidaat kan een omschrijving geven van de diverse organisaties in de personenautobranche. DEELKWALIFICATIE MANAGEMENT ESONENAUTOBEDIJF Onderdeel: Bedrijfsvoering ersonenautobedrijf 1. De kandidaat kan op basis van de marktontwikkelingen van de afgelopen jaren een prognose maken voor de toekomst

Nadere informatie

Taxonomie code. (indien van toepassing) Boekhoudprogramma. Spreadsheetprogramma.

Taxonomie code. (indien van toepassing) Boekhoudprogramma. Spreadsheetprogramma. Opgesteld door: SE Examenonderdeel Code: Naam: Toetsvorm: FM Financieel Management Theorie 1. Financiële administratie 20% 1.1 De kandidaat kan aan de hand van financiële feiten (boekingsstukken) de boekhouding

Nadere informatie

Toetsmatrijs Planner wegtransport - Transportorganisatie

Toetsmatrijs Planner wegtransport - Transportorganisatie In deze toetsmatrijs staat wat u moet kunnen en kennen. De toetsmatrijs vormt daarom de basis van de opleiding en het examen. Opgesteld door: C divisie CCV Categoriecode: Toetsvorm: Totaal aantal vragen:

Nadere informatie

Arbeidsrecht en Sociale Zekerheid. Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Arbeidsrecht en Sociale Zekerheid. Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Diplomalijn Examen Juridisch Niveau mbo 4 Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 28-08-2012 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Arbeidsrecht en Sociale Zekerheid Bestuur Nederlandse Associatie

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Periodeafsluiting als module

Nadere informatie

BEGRIPPENLIJST. De hoeveelheid verschillende eindproducten die in beginsel met de aanwezige capaciteiten kunnen worden vervaardigd. Assortimentsomvang

BEGRIPPENLIJST. De hoeveelheid verschillende eindproducten die in beginsel met de aanwezige capaciteiten kunnen worden vervaardigd. Assortimentsomvang Assortimentsomvang De hoeveelheid verschillende eindproducten die in beginsel met de aanwezige capaciteiten kunnen worden vervaardigd. Bedrijfsbureau Een afdeling, die belast is met het zodanig voorbereiden

Nadere informatie

FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB

FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB OPLEIDING PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN PDB FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen A.P.J. Knijnenburg Drs. H.G. van der Wolk met medewerking van: J. Buist J.S.J. Rost 2 e druk,

Nadere informatie

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 4 Positionering Versie 1.2 Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011 Vastgesteld

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT ASCO 2

HUISHOUDELIJK REGLEMENT ASCO 2 HUISHOUDELIJK REGLEMENT ASCO 2 ARTIKEL 1. BEGRIPSBEPALINGEN De begripsbepalingen van het examenreglement van ASCO 2 zijn mede van toepassing op dit huishoudelijk reglement. ARTIKEL 2. EINDTERMEN 1. De

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Er is geen specifieke vooropleiding vereist

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Er is geen specifieke vooropleiding vereist Diplomalijn Loonadministratie Examen Loonheffingen deel 1 Niveau Vergelijkbaar met mbo 4 Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2015 Vastgesteld op februari 2014 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur

Nadere informatie

HBO onderwijs omarmt Credit Management. Creditmanagement. P. de Keijzer 14 11-2012

HBO onderwijs omarmt Credit Management. Creditmanagement. P. de Keijzer 14 11-2012 HBO onderwijs omarmt Credit Management Creditmanagement positionering binnen BE P. de Keijzer 14 11-2012 Plaats van het onderwerp Creditmanagement binnen de BE Opleiding Bedrijfseconomie Het vakgebied

Nadere informatie

1 De opbouw van het boek: procesinsteek

1 De opbouw van het boek: procesinsteek Noordhoff Uitgevers bv De opbouw van het boek: procesinsteek. Processen en systemen.2 Functie proces informatiesysteem.3 Keuze functionele processen.4 Structurering leerstof Samenvatting Vragen Effectieve

Nadere informatie

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002.

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002. Gesloten openheid Beleid informatiebeveiliging gemeente Leeuwarden 2014-2015 VOORWOORD In januari 2003 is het eerste informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld voor de gemeente Leeuwarden in de nota Gesloten

Nadere informatie

Uitwerkingen van enkele cases uit het boek

Uitwerkingen van enkele cases uit het boek De essentie van administratieve organisatie Uitwerkingen van enkele cases uit het boek Wim Fennis Jan-Pieter Schilderinck u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2012 Deze uitwerkingen van enkele cases horen

Nadere informatie