DUURZAAMHEID Raak brengt een thema dat aan je vel zit, dat je raakt. Kritisch, scherp en genuanceerd tegelijk.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DUURZAAMHEID Raak brengt een thema dat aan je vel zit, dat je raakt. Kritisch, scherp en genuanceerd tegelijk."

Transcriptie

1 DUURZAAMHEID Raak brengt een thema dat aan je vel zit, dat je raakt. Kritisch, scherp en genuanceerd tegelijk. _ Teksten: Koen Schoutteten en Wim Troch 6 september 2014 raak

2 Foto: Diliff Waarom ook ondernemingen moeten inzetten op duurzaamheid Duurzaamheid moet de kern worden van elk businessmodel De woorden duurzaamheid en ondernemen in één zin, voor velen bekt dat niet ontzettend vlot. En toch, bedrijven hebben er alle belang bij om duurzame ontwikkeling in hun businessplan op te nemen, zelfs als uitgangspunt te nemen. Een ondernemer met een duurzame visie is beter voorbereid op toekomstige uitdagingen en heeft daardoor een concurrentievoordeel. Dat stelt Peter Wollaert, gespecialiseerd in Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Peter Wollaert Sinds 2013 hebben de Verenigde Naties voet aan de grond in Antwerpen, met een afdeling van hun opleidingsdienst UNITAR. Antwerp-ITCCO, het International Center for Action Learning on Sustainability & Business Ethics heeft als doelstelling om bedrijven te informeren over de internationale VNnormen en ze te stimuleren deze in de praktijk om te zetten. De instelling wordt geleid door Peter Wollaert. Waar komt het concept duurzaam ondernemen vandaan? Peter Wollaert: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is de bijdrage van bedrijven ter versterking van duurzame ontwikkeling, zoals gedefinieerd in het VN Brundtland-rapport uit Toen werd voor het eerst een koppeling gemaakt tussen de milieuproblematiek en armoedebestrijding: hoe kunnen we de groeiende wereldbevolking welvarender maken binnen de grenzen van de beschikbare grondstoffen. Vandaar duurzaam ondernemen of People, Planet & Profit : een bedrijf maakt rendabele producten of diensten die het milieu sparen, gebaseerd op een sociaal personeelsbeleid. raak september

3 DUURZAAMHEID Intussen beseffen we dat ons hele productie- en consumptiesysteem moet worden bijgestuurd. We moeten komen tot een volledig herdenken van ons economisch model. Dit is wat besproken wordt in de transitiebeweging. En met resultaat. De afgelopen jaren zijn heel wat nieuwe en steeds meer concreet toepasbare duurzame business modellen ontstaan. Transitie kan immers niet zonder doorgedreven innovatie. Dankzij de koppeling van de transitiebeweging aan duurzaam ondernemerschap zit ook social entrepreneurship in de lift: socialeen milieuproblemen niet via vzw s en instellingen oplossen maar door creatieve ondernemerschapsmodellen. De uitdaging is om modellen te creëren die op grote schaal kunnen worden toegepast en een voldoende sterk terugverdienmodel hebben. Niemand heeft iets aan zeer sociale en milieuvriendelijke ondernemingen, als die failliet gaan. Wat moet dan worden verstaan onder duurzaam ondernemen? In oorsprong doet duurzaam denken aan iets wat langer meegaat en wat milieuvriendelijk is. Maar stap na stap werd het concept breder, integraler, holistischer. De sociale component werd toegevoegd, en in de jaren 90 ook corporate governance, goed bestuurlijk beleid met interne controlemechanismen. Sinds de bankencrisis is ook de financiële component onlosmakelijk verbonden met duurzaam ondernemen : hoe voer je een ethisch financieel beleid, werk je aan anti-corruptie en ethisch beleggen. Tot slot is ook good citizenship een aspect van maatschappelijk verantwoord ondernemen: het bedrijf dat, net zoals een burger, goede doelen ondersteunt. Steeds meer bedrijven professionaliseren hun sponsorbeleid en filantropie of mecenaat door bv. de oprichting van een Fonds of Stichting, door medewerkers te laten deelnemen aan gemeenschapsprojecten of door hun expertise te delen met verenigingen. Duurzaamheid verankeren in een bedrijf vraagt een sterke visie, een draagvlak bij het personeel en is een werk van lange adem. Het is gebaseerd op een nulmeting, duidelijke doelstellingen op korte en middellange termijn en de durf om te experimenteren, zowel binnen het bedrijf als op sectorniveau. Deze benadering op bedrijfs- of sectorniveau moet hand in hand gaan met een ondersteunende regiobenadering zoals we zien in de stad Leuven met hun doelstelling om tegen 2030 klimaatneutraal te zijn. Van stadsregio tot multinational, een gemeenschappelijk actieplan is de sleutel tot succes. Daarnaast is het cruciaal te beseffen dat duurzaam ondernemen niet alleen een ambitie is voor bedrijven, maar ook voor de non-profitsector. Ook cultuurcentra, sportclubs, vakbonden, kwb-afdelingen enzovoort moeten nadenken over de duurzaamheid van hun manier van werken. Een voetbalterrein waarvan de grasmat alleen door de eerste ploeg op zondag wordt gebruikt, is geen voorbeeld van efficiënt grondgebruik. Duurzaam ondernemen wordt vaak in één adem genoemd met bedrijfsethiek. In welke mate hangen duurzaamheid en ethiek samen? Elk ondernemen, ook Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, heeft toch ook steeds de kritische reflectie nodig van ethiek, van normen en waarden, zowel lokaal als wereldwijd. Met regels en wetten alleen komen we er niet. We hebben vooral ook nood aan de kritische (zelf-)reflectie van ethisch handelen. De Universele Verklaring van de Rechten van de mens en de VN-verdragen zijn hiervoor een uitstekende inspiratiebron. Duurzaam ondernemen zegt niets over de billijkheid van verloning van medewerkers (wat is een fair loon?), over het bonusbeleid in sommige sectoren, over de stijgende loonkloof bij multinationale ondernemingen, over de maatschappelijke (meer-)waarde van sommige nieuwe producten, over intercultureel en interreligieus samenwerken op de werkvloer, over de grenzen van duurzaamheid bij een sigarettenfabrikant (sigaretten zijn kankerverwekkend) of van een wapenproducent, enzovoort. Er is daarom meer dan ooit nood aan opleidingen bedrijfsethiek, net nu ze zo goed als allemaal een keuzevak zijn geworden of zelfs geschrapt werden in onze (bedrijfseconomische) opleidingen. Dilemmatraining zou een integraal onderdeel moeten zijn van alle opleidingen. Vandaar mijn stelling dat duurzaamheid niet zonder ethiek kan. En ethiek vermoedelijk niet zonder enige vorm van reflectie, zelfs spiritualiteit. "Als je als onderneming wilt inzetten op duurzaamheid heeft het geen zin om achteraf even links en rechts wat aanpassingen te doen, zoals het installeren van zonnepanelen of je werknemers aansporen de lichten te doven als ze hun kantoor verlaten. Duurzaamheid is geen Consumenten zullen niet inleveren op hun comfort 8 september 2014 raak

4 Foto Pascal Vyncke, SeniorenNet.be aanvulling op een businessplan, het moet de kern zijn van het nieuwe businessmodel. Alleen zo kom je tot effectieve resultaten want de tijd dringt. Waarom zou een bedrijf moeten in zetten op duurzaamheid? Vanuit een negatieve invalshoek is Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen een soort risicomanagement. Het is een poging om te vermijden dat er protest komt omwille van milieuschandalen of slechte arbeidsomstandigheden. Wie het positief bekijkt, ziet in duurzaam ondernemen een concurrentievoordeel. Immers, de zoektocht naar duurzame methodes dwingt je om visionair en innovatief - zowel qua technologie als qua gedragsveranderingen - te zijn. Het is voor een bedrijf niet duurder om duurzaam te werk te gaan, zelfs niet op korte termijn. Wat wel belangrijk is, is het besef dat wij, de consument, niet zullen inleveren op ons comfort. Duurzame producten en diensten zullen bijgevolg in onze comfortzone moeten passen, slechts een hand vol mensen is immers bereid om extra moeite te doen om duurzamer te leven. Milieuvriendelijke auto s zullen dus even ver moeten kunnen rijden als een dieselvoertuig, zullen even mooi en gemakkelijk moeten zijn, en zullen niet buitensporig duurder mogen zijn dan hun traditionele concurrenten. En dat vraagt verbeeldingskracht en innovatie. Een maatschappij heeft niets aan duurzame ondernemingen die failliet gaan Hoe ziet u de toekomst? Duurzaam ondernemen vraagt een grondig maatschappelijk debat. Gaan we inzetten op groene economie dan wel op blauwe economie : op een door de overheid gestuurde gesubsidieerde ecologische economie of op nieuwe vormen van kleinschalig, coöperatief, sociaal, milieuvriendelijk, ethisch en rendabel ondernemerschap waarbij innovatie wordt gestimuleerd om concrete noden aan te pakken? Zijn de multinationale bedrijven, met hun piramidale structuur, nog de aangewezen ondernemingsvorm voor de toekomst? Ik geloof van niet. Volgens mij bieden lokaal verankerde bedrijven, met evenwaardige afdelingen wereldwijd, een beter model. Zo wordt de winst ook rechtvaardiger verdeeld en zullen de werknemers zich ook terug betrokken voelen. Waarom niet opnieuw nadenken over nieuwe vormen van werknemersparticipatie? Er is vandaag nood aan creatieve terugverdienmodellen die een oplossing bieden voor de vergrijzing, kinderopvang, wonen, milieu, mobiliteit, energie, Lokale ondernemingen zijn daartoe een betere oplossing dan grote concerns. Je moet rekening houden met wat je werknemers, aandeelhouders, klanten, lokale overheden en andere betrokkenen willen, wat ze verwachten, hoe ze naar je onderneming kijken. Toekomstgericht duurzaam ondernemerschap zal innovatief moeten zijn en terug op mensenmaat, hybride ondernemingen waarbij de economische activiteit hand in hand gaat met maatschappelijk engagement. Dat is de toekomst van het ondernemen. Praktijkvoorbeelden tonen dat het kan, zowel voor bedrijven, als voor verenigingen, ziekenhuizen, gemeentediensten of scholen. Info: en raak september

5 DUURZAAMHEID De verpakkingsvrije winkel Het besef groeit dat we verkeerd bezig zijn Vlaanderen is een unieke winkel rijker. In de Antwerpse Reyndersstraat, vlakbij de Groenplaats en de kathedraal, kun je sinds 31 augustus boodschappen doen bij Robuust!. Zoals bij een gewone kruidenierszaak, maar dan eentje waar duurzaamheid een prominente rol heeft: Robuust! is een volledig verpakkingsvrije winkel. Je kunt er suiker, thee, melk, wijn of groenten kopen, maar ook non-food zoals badkamerproducten, wattenstaafjes of luiers. Op het eerste gezicht lijkt Robuust! een gewone kleine buurtwinkel zoals die links en rechts nog bestaan. Toch wordt snel duidelijk dat er iets bijzonders aan de hand is. De noten liggen in grote schepbakken, het appelsap is uit grote vaten te tappen, de rietjes zijn uit roestvrij staal. Robuust! is The Zero Waste Shop: een winkel zonder afval dus. Foto: Tine De Wilde Het concept van Robuust! is simpel: je gaat met je eigen lege bokalen, doosjes of flessen naar de winkel. Die worden gewogen, waarna je ze kunt vullen met de producten die je nodig hebt. Aan de kassa wordt alles opnieuw gewogen, en betaal je de inhoud van je verpakkingen. Gedaan dus met koekjes in een plastic schaaltje, dat in een plastic folie zit, in een kartonnen doosje. Robuust! weert alle plastic, maar ook alle andere verpakkingen. Bezielster van het project is Savina Istas, een vrolijke jongedame uit Antwerpen. Er zijn twee redenen waarom ik met dit project ben begonnen, vertelt ze. Het is een poging om de hoeveelheid afval te verkleinen, en er is ook een gezondheidsaspect aan verbonden. Plastic is geen duurzaam materiaal. Je kunt het soms wel hergebruiken, maar plastic is een zware belasting voor ons milieu. Bovendien houdt plastic ook gezondheidsrisico s in. Veel mensen hergebruiken bijvoorbeeld plastic flesjes. Op zich kan dat niet zo veel kwaad, maar wanneer je bijvoorbeeld warme drank in een flesje giet, kunnen plasticdeeltjes in je drank terechtkomen, en dat zijn toch stoffen die je liever niet binnenkrijgt. Vandaar dat wij proberen verpakkingen - die je toch weggooit - te vermijden, en zeker plastic verpakkingen. 10 september 2014 raak

6 Niet kapot te krijgen Het idee om met een afvalloze winkel te beginnen komt niet uit het niets. Ik heb een Master Duurzaamheidswetenschappen gevolgd, gaat Savina verder. Toevallig ontdekte ik een blog van een meisje uit New York. Zij probeert afvalvrij te leven - wat in New York allerminst voor de hand ligt. Nieuw is een zero waste shop niet. Wereldwijd zijn er nu een zevental. Het is ook niet eenvoudig om zo n winkel uit te baten. Vooral het vinden van leveranciers heeft veel voeten in de aarde gehad. Ik had drie ambities voor de producten: ze moeten verpakkingsvrij zijn, ze moeten biologisch zijn en ze moeten zo veel mogelijk lokaal zijn. Dat laatste geldt bij uitstek voor groenten en fruit; voor koffie, bijvoorbeeld, ligt dat wat moeilijker. Voor elk product geldt evenwel dat de leveranciers grondig werden gescreend. Kwaliteit en transparantie zijn ontzettend belangrijk. Ook al was het vaak een lange zoektocht, ik denk wel dat ik erin geslaagd ben om betrouwbare partners te vinden. De naam Robuust! heeft mijn vriend verzonnen. Tijdens onze voorbereiding hebben we aan heel wat mensen uitgelegd wat we van plan waren. Bij oudere mensen kregen we te horen dat het hen deed terugdenken aan de kleine kruidenierszaken van weleer. Robuust slaat op het idee dat het concept iets is wat de tijd doorstaat, iets wat niet kapot te krijgen - en dus duurzaam - is. 513 kilo Een naam, leveranciers, producten, een pand wat dan nog rest om van de zero waste shop een succesverhaal te maken is cliënteel. Uit de enquête die we hebben georganiseerd blijkt dat er wel een markt is voor onze verpakkingsvrije winkel. Uiteraard zijn er wel mensen die bedenkingen hebben bij het concept en die me naïef noemen. Ik beweer ook niet dat dit dé oplossing is om de wereld duurzamer te maken, maar het is alvast een stap in de goede richting. We doen wat we kunnen. En de negatieve reacties vermoeien me niet; de positieve zijn talrijker. Ik besef ook wel dat niet iedereen in Robuust! zal komen winkelen, daarvoor is een te grote mentaliteitswijziging nodig. Toch merk je meer en meer dat het besef groeit dat we verkeerd bezig zijn, dat het anders moet. De hoeveelheid plastic die we produceren moet verminderen. Zijn we dan niet op de goede weg? Op de vrachtwagens van een bekend afvalverwerkend bedrijf staat onomwonden Afval bestaat niet, en af en toe lezen we in de krant dat Vlamingen sorteerkampioenen zijn. Tja, onlangs las ik dat recyclagebedrijven klagen dat hun winsten kleiner worden, omdat er beter wordt gesorteerd. Dat is toch een absurde logica? Bovendien, als ik door mijn thuisstad Antwerpen loop, dan zie ik toch dat er nog veel afval is, en dat het niet altijd correct gesorteerd is. Gemiddeld is een Vlaming elk jaar verantwoordelijk voor 513 kilo afval per jaar. Dat is toch niet min. Er is dus zeker nog werk aan de winkel. Info: raak september

7 DUURZAAMHEID Een voorbeeld uit de praktijk: Lampiris Energieleverancier maakt zelf groene stroom Foto Pascal Vyncke, SeniorenNet.be Dat duurzaamheid in een bedrijfscontext geen louter theoretisch concept is, bewijst het Belgische Lampiris. De energieleverancier levert honderd procent groene stroom, maar het bedrijf gaat een stap verder. Lampiris wil zich ook positioneren als producent van hernieuwbare energie. We verslinden energie aan een onnavolgbaar tempo. Van onze wekkerradio bij het opstaan tot onze elektrische tandenborstel bij het slapen gaan: elektriciteit is onmisbaar. Die grote nood aan energie vraagt veel van onze planeet, zeker als die wordt geproduceerd door kerncentrales of kolencentrales. Maar het kan ook anders. Energieleverancier Lampiris kiest voor hernieuwbare energie. Die koopt ze aan, maar sinds kort produceert het bedrijf ook zelf windenergie. In 2011 zette Lampiris zijn eerste stappen in het nieuwe avontuur met de aankoop van een windturbine in Couvin, in de provincie Namen, tegen de Franse grens. Toen werd ook de vennootschap Lampiris Wind opgericht, vertelt Izabela Dzialowska van Lampiris. Deze windturbine, met een vermogen van twee megawatt en een hoogte van 140 meter, is het initiatief van enkele bewoners van de gemeente, die hun spaarcenten en hun engagement hadden samengebracht. Eind 2012 besloot Lampiris Wind twintig procent van zijn kapitaal open te stellen voor de coöperatie Lampiris Coop en zijn duizend coöperanten. Deze coöperatie werd opgericht om iedereen de kans te geven de productie van hernieuwbare energie te ondersteunen en te stimuleren, en tegelijk te profiteren van het rendement van de windturbine van Couvin. De coöperatie wil nog verder gaan. Om ons doel inzake groene energieproductie verder te verwezenlijken, werken we momenteel aan een project van zes windturbines in de provincie Luik, meer bepaald in Engis. Onze doelstelling is drieledig. We willen onze positieve impact op het milieu vergroten, we willen iedereen in staat stellen om te investeren in de productie van hernieuwbare energie via een coöperatie, en we willen groene, lokaal geproduceerde energie leveren aan ons groeiende klantenbestand, besluit Izabela Dzialowska. Lampiris ging nog verder in de zoektocht naar diverse manieren om de productie van groene energie te optimaliseren. Naast de oprichting van Lampiris Wind, heeft Lampiris in februari 2014 de aanbesteding gewonnen voor de exploitatie van de waterkrachtcentrale aan de stuwdam van La Plate Taille (Cerfontaine). De exploitatie van deze hydro-elektrische pompcentrale, waarvan de totale capaciteit van 140 MW overeenkomt met die van 60 windmolens, maakt het mogelijk om grotere hoeveelheden groene energie te produceren en op te slaan. Info: 12 september 2014 raak

8 kwb gsm-actie Urban Mining: duurzaam omgaan met grondstoffen Dit najaar staat bij kwb alles in het teken van duurzaamheid, dankzij de kwb gsm-actie. Overal in Vlaanderen en Brussel verzamelen kwb-afdelingen tussen 24 november en 7 december oude gsm s en gsm-laders, om ze te recycleren. Speciaal daartoe voorziene inzamelboxen zullen in alle deelnemende afdelingen te vinden zijn. Voor de gsm-inzamelactie werkt kwb samen met Recupel, dat in België instaat voor de inzameling en verwerking van afgedankte elektroapparaten. Claude Detremmerie, project manager bij Recupel, legt uit waarom gsm s inzamelen zo belangrijk is. Al te veel afgedankte elektro-apparaten blijven zonder verder nut in huishoudens en op kantoren rondslingeren. Of Claude Detremmerie van Recupel erger nog, ze worden gedumpt in de huisvuilzak waarna ze onvermijdelijk in rook opgaan in de verbrandingsoven. Op deze wijze komen schadelijke stoffen in het milieu terecht en gaan er tegelijk herbruikbare grondstoffen definitief verloren voor de volgende generaties. Gsm s vormen een exponent van deze problematiek. Ze bevatten verschillende uiterst zeldzame en kostbare grondstoffen zoals kobalt, goud, palladium en platina. Via de meest geëvolueerde recyclagetechnieken slaagde Recupel in 2013 er in om uit de ingezamelde gsm s 100 procent van alle aanwezige metalen en 94 procent van de aanwezige kunststoffen te recupereren. Naast het recupereren van kostbare grondstoffen zijn er nog andere factoren die ervoor zorgen dat het inzamelen van gsm s belangrijk is. De winning van de grondstoffen die in een gsm verwerkt zijn, gaat gepaard met onherroepelijke milieuschade en diepgaande sociale conflicten. Vooral de open mijnbouw is een aanslag op het landschap en de vele chemicaliën die voor de ontginning van deze grondstoffen gebruikt worden, zorgen voor de verontreiniging van bodem en waterlopen. Onveilige en zware werkomstandigheden hebben een invloed op de gezondheid van de arbeiders. En dit tegen een heel laag loon. Arbeiders worden uitgebuit en ook kinderarbeid komt hier jammer genoeg nog voor. Het is dus beter die grondstoffen uit gebruikte toestellen te recupereren. Dat wordt urban mining genoemd. Op de site kan je vanaf 1 oktober zien waar er bij jou in buurt ook kwb-inzamelboxen te vinden zijn waar je met je oude gsm s terecht kan. Kwb organiseert tien infomomenten rond het ontginnen en recycleren van grondstoffen. Noteer volgende data alvast in je agenda: Maandag 13 oktober: De Crypte (onder de Basiliek), Hovestraat, 2650 Edegem Dinsdag 14 oktober: De Witte zaal, Kluisstraat 1, 3550 Heusden-Zolder (Bolderberg) Woensdag 15 oktober: Zaal Breughel, Kalkendorp 28, 9270 Kalken Donderdag 16 oktober: Parochiezaal Sint Hubertus, Oostkouter 1, 1790 Asse Donderdag 16 oktober: Molenheem, Izegemsestraat 205, Heule Maandag 20 oktober: Zaal MENA (derde verdieping), Provinciebaan 2, 3110 Rotselaar Dinsdag 21 oktober: Gemeenschapscentrum Kerkdreef 61, 2310 Rijkevorsel Woensdag 22 oktober: parochiezaal Wijnendale, Kloosterstraat 5, 8820 Torhout Donderdag 23 oktober: kwb-lokaal, Schuurveldstraat, 2260 Oosterwijk (Westerlo) Donderdag 23 oktober: Parochiecentrum, Kasteeldreef 75, 9920 Lovendegem Hoe inschrijven? Stuur je naam en het infomoment waar jij aanwezig zult zijn door naar raak september

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf. Kathelijne De Ridder

Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf. Kathelijne De Ridder Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf Kathelijne De Ridder Hoeveel kilo papier gebruikt de gemiddelde Belg per jaar? a) 265 kilo/jaar b) 354 kilo/jaar c) 358 kilo/jaar Hoeveel kilogram restafval

Nadere informatie

Samen investeren in hernieuwbare energie. Daan Creupelandt Dirk Vansintjan

Samen investeren in hernieuwbare energie. Daan Creupelandt Dirk Vansintjan Samen investeren in hernieuwbare energie Daan Creupelandt Dirk Vansintjan Even opwarmen Wie kent Ecopower? Zijn er coöperanten? Zijn er klanten? 2 Overzicht 1. Ecopower 2. Coöperatief ondernemen 3. REScoop.eu

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie Sociale Windenergie & Windenergie langs de A16 1 Ons idee Samen Sociale Windenergie realiseren door samenwerking lokale initiatieven in Zundert?? 2 Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR

Nadere informatie

Visie op Sociale windenergie. Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen

Visie op Sociale windenergie. Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen Visie op Sociale windenergie Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR Duurzaam Drimmelen wil duurzaamheid in gemeente Drimmelen vergroten Ecologisch,

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND

HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND Gerco Rietveld pleit voor nieuw inkoopparadigma Gerco Rietveld, auteur van Facilitair Inkoopmanagement, heeft een nieuw boek uit: Inkoop: Een Nieuw Paradigma. Inkoopafdelingen

Nadere informatie

ThreeC - verpakkingen. Lessenserie

ThreeC - verpakkingen. Lessenserie ThreeC - verpakkingen Lessenserie Opzet van het project Lesblok1 Maandag 16 maart Lesblok 2 Donderdag 19 maart Lesblok 3 Vrijdag 20 maart Introduc>e op het onderwerp Uitwerken oplossing Posterpresenta>e

Nadere informatie

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010:

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010: Kijk! dit doen wij. IDENTITY-KIT GESCHIEDENIS 1898: Start Drukkerij Wils - Wiels 1959: Oprichting vennootschap Drukkerij Ignace Wils pvba 1989: omvorming vennootschap naar Drukkerij Ignace Wils nv 1995:

Nadere informatie

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Winst met Waarde In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Erwin Meijboom Je hebt de stap genomen om deze e-paper te downloaden! Ben je startend ondernemer, wil je je startup gaan ontwikkelen,

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Material Value Circle

Material Value Circle Material Value Circle Meerwaarde in de circulaire waarde keten Lonneke de Graaff Materials 2014 l.graaff@dpivalucentre.nl Inhoud DPI Value Centre Wat is de Value Circle? Waarom kijken naar de Value Circle?

Nadere informatie

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve BEES Coop is een project voor een coöperatieve, participatieve en niet commerciële supermarkt. Het iniatief wordt gedragen door burgers die een

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Mijn kledinggebruik. Succes! Dit gedeelte gaat over het kopen van kleding.

Mijn kledinggebruik. Succes! Dit gedeelte gaat over het kopen van kleding. Mijn kledinggebruik Wellicht weet je al dat verschillende aspecten van kleding slecht zijn voor het milieu. In deze opdracht gaan we bekijken op welke manier jij zelf je steentje bij kan dragen aan het

Nadere informatie

impact in Antwerpen Meer dan 550 jaar aan diamantgeschiedenis zit vervat in de slogan Cut in Antwerp, tot op vandaag nog

impact in Antwerpen Meer dan 550 jaar aan diamantgeschiedenis zit vervat in de slogan Cut in Antwerp, tot op vandaag nog Hoofdstuk 6 Indirecte economische impact in Antwerpen De Antwerpse diamantsector is ontzettend belangrijk voor de Vlaamse en Belgische economie. Niet alleen door de toegevoegde waarde en inkomsten die

Nadere informatie

Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners.

Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners. EC 01. EEN KAMER HUREN IN LEIDEN. Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners. Vermoedelijk blijft het aanbod van kamers achter bij de vraag, waardoor er gemakkelijk prijsopdrijving

Nadere informatie

DUURZAAM ONDERNEMEN, HOE BEGIN JE ERAAN?

DUURZAAM ONDERNEMEN, HOE BEGIN JE ERAAN? ACTIEFICHE - SECUNDAIR DUURZAAM ONDERNEMEN, HOE BEGIN JE ERAAN? Uitdaging Met de klas of werkgroep gaan jullie op zoek naar het juiste product of dienst en via een marktonderzoek gaan jullie na of er potentiële

Nadere informatie

Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie-

Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie- Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie- (de boerderij van) De toekomst? 1. Analyse Uitdagingen voor steden en regio s Klimaatveranderging Verstedelijking Duurdere

Nadere informatie

De toolbox. Te gebruiken instrument

De toolbox. Te gebruiken instrument LochemEnergie heeft geen blauwdruk klaarliggen voor het plaatsen van windmolens. We zullen samen met de leden en lokale organisaties de opties en locaties bespreken. We hebben een draaiboek en een toolbox

Nadere informatie

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET Meer dan 550.000 gezinnen hebben al een milieubewuste en verantwoorde kijk op energie. Omdat je energiebudget steeds belangrijker wordt, biedt Lampiris je verschillende

Nadere informatie

Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter

Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter Naar een nieuw en modern belastingsysteem #jijmaaktmorgen België is uitzonderlijk. Je belast kapitaal niet en je overbelast arbeid. Dat moet je dus herzien. Pascal Saint-Amans

Nadere informatie

8 ste Forum BRISE maandag 9 december 2013

8 ste Forum BRISE maandag 9 december 2013 8 ste Forum BRISE maandag 9 december 2013 Handelen voor het klimaat: iedereen heeft er baat bij De arbeiders een stem geven op de werkvloer Zowel voor de organisatie van het werk Als voor de vergroening

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER IE Motoren Event Karin Jansens MVO Nederland 15 sept 2015 MVO GAAT OVER URGENTIE EN OPTIMISME

Nadere informatie

2012 MVO Jaarverslag

2012 MVO Jaarverslag 2012 MVO Jaarverslag MVO-beleid Tomingroep Als mensontwikkelbedrijf werkt Tomingroep aan duurzaamheid in de volle breedte. Wij willen op een maatschappelijk verantwoorde wijze zaken doen in samenwerking

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche 1 OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche http://www.vlaamsenergiecongres.be/ Als iemand 100 jaar of ouder wordt en dat komt gelukkig steeds vaker voor wordt vaak

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop

DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop Ook u kunt nog veel kilo s scheiden Veel Amsterdammers scheiden hun afval al. De een wat meer, de ander wat minder. Toch komt er nog steeds veel herbruikbaar

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdrachten inbouwen in lokaal beleid. Leen Van der Meeren

Duurzame overheidsopdrachten inbouwen in lokaal beleid. Leen Van der Meeren Duurzame overheidsopdrachten inbouwen in lokaal beleid Leen Van der Meeren Een opdracht voor lokale besturen? Verkleinen ecologische voetafdruk Groene impuls aan de markt Voorbeeldfunctie: leading by example

Nadere informatie

Verbeter de aarde. Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013

Verbeter de aarde. Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013 Verbeter de aarde Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013 Lees hoe je door eenvoudige acties kunt meewerken aan het welzijn van de aarde. Bekijk de aardevriendelijke producten en campagnes

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

MVO en MBO in Haarlem

MVO en MBO in Haarlem MVO en MBO in Haarlem Wendy Stubbe 3 november 2010 Today s to do list Over CSR Academy Wat is Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen? Verantwoord en Betrokken Ondernemen? MVO & MBO in Haarlem MVO BlikOpener

Nadere informatie

RISICO EN ECOLOGISCHE EVALUATIE PODIUMPRODUCTIE. PRAKTIJKFICHES ACTIEDOMEIN: onderhoud

RISICO EN ECOLOGISCHE EVALUATIE PODIUMPRODUCTIE. PRAKTIJKFICHES ACTIEDOMEIN: onderhoud RISICO EN ECOLOGISCHE EVALUATIE PODIUMPRODUCTIE PRAKTIJKFICHES ACTIEDOMEIN: onderhoud REcoEP ontwikkelt praktische tips en tools voor duurzame podiumtechnieken. Het project verzamelt tips en goede praktijken

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014.

Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014. Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014. What s next? MVO als groter kader: - Wat is het grotere verhaal van mobiliteit? - Hoe

Nadere informatie

Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?!

Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?! Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?! Wat is duurzaam? Duurzaam betekent letterlijk dat iets lang kan blijven bestaan. En tegenwoordig wordt er vooral mee bedoeld dat de aarde lang kan blijven bestaan.

Nadere informatie

Minder afval, minder CO2, minder kosten

Minder afval, minder CO2, minder kosten Minder afval, minder CO2, minder kosten Nog maar dertig jaar geleden kostte het storten van een ton ongesorteerd afval hooguit iets meer dan 4 euro. Nu is dat bijna vijftig keer zo veel: 200 euro. Het

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

Beleidsplan stichting Duurzaam Heino

Beleidsplan stichting Duurzaam Heino Beleidsplan stichting Duurzaam Heino Inhoudsopgave 1. Doelstelling... 3 2. Inleiding... 4 3. Wat is duurzaamheid?... 5 4. Lange termijn perspectief (..2030)... 6 5. Actieprogramma... 7 6. Financiële paragraaf...

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Vóór dat u beleid ontwikkelt is het van belang om de vraag: Waaròm zou ik MVO beleid ontwikkelen? te beantwoorden. Het antwoord op deze vraag bepaalt hóe u het MVO

Nadere informatie

Samen is de snelste weg voor Wind op Land

Samen is de snelste weg voor Wind op Land Samen is de snelste weg voor Wind op Land NWEA bijeenkomst Leon Pulles Januari 2015 Vragen aan de zaal Wie is er voor wind energie op land? Wie vindt windmolens mooi? Wie wil een 3 MW molen op 300 meter

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Groene ICT en Duurzame ontwikkeling: Meters maken in het HO. 31-1-2013 Groene ICT en Duurzame ontwikkeling

Groene ICT en Duurzame ontwikkeling: Meters maken in het HO. 31-1-2013 Groene ICT en Duurzame ontwikkeling : Meters maken in het HO Visie ICT groeit, ongecontroleerd, in een ijzingwekkend tempo. In hetzelfde tempo groeit onze afhankelijkheid, ongecontroleerd. Dit levert een enorm spanningsveld waarvan weinig

Nadere informatie

WELKOM. Biobased Business Event Emmen. Over natuurlijke oplossingen gesproken

WELKOM. Biobased Business Event Emmen. Over natuurlijke oplossingen gesproken WELKOM Biobased Business Event Emmen Over natuurlijke oplossingen gesproken Natural Plastics Ontwikkelen, produceren en op de markt brengen van groene producten welke geen schade opleveren voor de natuur

Nadere informatie

Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid bvba. Regionaal (de Nederlandstalige gemeenschap, voornamelijk in Gent), Nederland

Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid bvba. Regionaal (de Nederlandstalige gemeenschap, voornamelijk in Gent), Nederland www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche KLEIN SPOOK (BELGIË) Opgericht in 2011 Rechtsvorm Sector Werkgebied Website Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid bvba Private ondernemingen/ecologisch

Nadere informatie

People/Social Environmental/Planet Economic/profit:

People/Social Environmental/Planet Economic/profit: 1 2 3 4 Bij Tennant zijn we op zoek naar een goede balans tussen People, Planet en Profit, en dat doen we samen met onze Partners. Het is de ambitie van Tennant om global een van de kartrekkers/leiders

Nadere informatie

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong U geniet van goede en eerlijke producten U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong Voor mens en milieu Steeds meer organisaties willen in de bedrijfsvoering een balans vinden tussen planet, people

Nadere informatie

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Maatschappelijke functie Inboedelservice Inleveren/ophalen goederen Ruim gevulde winkel Afvalbrengpunt Kringloopbedrijf n Roondgaank

Nadere informatie

Een speciaal geval: elektro-afval! Afval sorteren is de boodschap

Een speciaal geval: elektro-afval! Afval sorteren is de boodschap Wat doe je met een kapotte laptop? Een mooiere wereld begint bij je thuis Recyclage: de cirkel is rond Afval sorteren is de boodschap Lege wijnflessen moeten naar de glasbak. Papier en karton worden apart

Nadere informatie

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE DUURZAAM- HEID A1-3 REcoEP Duurzaamheid If you think you are too small to have an impact, try to go to bed with a mosquito in the room A1-4 REcoEP Duurzaamheid Wat is duurzaamheid?

Nadere informatie

I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK?

I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK? I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK? Hoi, ik ben Maarten Milieu. Ik werk voor Cyclus en haal bij jou thuis het afval op. De ene dag leeg ik groene minicontainers met een zijlader. De andere dag zie je me zakken

Nadere informatie

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect.

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect. Chocomelk van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! > Handel, uit respect. We slaan de brug tussen boeren uit Noord & Zuid! www.oww.be > Kiezen Kiezen voor nóg meer duurzaamheid Oxfam

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015 Enexis De veranderende rol van de netbeheerder Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis 12 november 2015 Rol Enexis in de elektriciteitsketen Elektriciteitscentrale voor de opwek van elektriciteit

Nadere informatie

De Groep Colruyt biedt een droomjob voor iedereen!

De Groep Colruyt biedt een droomjob voor iedereen! De Groep Colruyt biedt een droomjob voor iedereen! De energie van de Groep Colruyt voor mens, milieu en maatschappij. De Groep Colruyt, een toonaangevend Belgisch familiebedrijf, is in vele opzichten pionier

Nadere informatie

Inzameling en verwerking van vlakglas

Inzameling en verwerking van vlakglas Inzameling en verwerking van vlakglas Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen, grondstoffen en energie. In tijden van toenemende schaarste dringt de vraag zich op hoe we ze zo efficiënt mogelijk

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

FY14 Duurzaam ondernemen

FY14 Duurzaam ondernemen FY14 Duurzaam ondernemen Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Antwerpen Agenda Context IKEA België/Wilrijk IKEA & duurzaamheid Achtergrond Duurzaamheidstrategie People & Planet Positive 2020 Highlights

Nadere informatie

Maatschappelijke verantwoord ondernemen door het Midden en KleinBedrijf. Theo Aalbers en Kees Vringer

Maatschappelijke verantwoord ondernemen door het Midden en KleinBedrijf. Theo Aalbers en Kees Vringer Maatschappelijke verantwoord ondernemen door het Midden en KleinBedrijf Theo Aalbers en Kees Vringer Samenvatting Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) is belangrijk voor het Midden en KleinBedrijf

Nadere informatie

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ...

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ... Thema 1: De kern van het ondernemen overheid klanten leveranciers leefomgeving onderneming werknemers... mede-eigenaars drukkingsgroepen en actiecomités U Ondernemen doet iemand in de eerste plaats uit

Nadere informatie

WELKOM BIENVENUE WELCOME

WELKOM BIENVENUE WELCOME WELKOM BIENVENUE WELCOME Bruno Venanzi Gedelegeerd Bestuurder Lampiris Coop Algemene Vergadering Lampiris Coop 24 juni 2014 1 Overzicht Algemene Vergadering Lampiris Coop 24 juni 2014 2 De windturbine

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Kruispunten tussen (maatschappelijk verantwoord) ondernemen en het (jeugd)welzijnswerk 25 november 2011 Prof. Dr. Aimé Heene Universiteit Gent Universiteit Antwerpen

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

Meer en Betere Recycling

Meer en Betere Recycling Meer en Betere Recycling als onderdeel van VANG Uw sprekers: Max de Vries Marco Kraakman Jacobine Meijer Emile Bruls Geert Cuperus Inhoud deelsessie Meer en Beter Recycling Inleiding Pitches projecten

Nadere informatie

Drijfveren en noden van professionele groene stroom consumenten.

Drijfveren en noden van professionele groene stroom consumenten. Drijfveren en noden van professionele groene stroom consumenten. Een visie vanuit de industriële sector Alex Polfliet Zaakvoerder Zero Emission Solutions : facts and figures Gevestigd in Aalst Opgericht

Nadere informatie

2013-2014 Turnhout. Bachelor in het Bedrijfsmanagement SOCIALE ECONOMIE

2013-2014 Turnhout. Bachelor in het Bedrijfsmanagement SOCIALE ECONOMIE C K IE CON UN GS IN ID EP T 2013-2014 Turnhout LE Bachelor in het Bedrijfsmanagement OP SOCIALE ECONOMIE Onze troeven Uniek opleidingsconcept Je krijgt de tijd om na te gaan welke richting je uit wil.

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

de Ruimtemakers, vernieuwende wijze van Risicomanagement Speelveld aan kansen

de Ruimtemakers, vernieuwende wijze van Risicomanagement Speelveld aan kansen de Ruimtemakers, vernieuwende wijze van Risicomanagement Speelveld aan kansen Ruimte maken voor ondernemers Nederland is een land van ondernemen en ondernemers. Een land dat groot is geworden door te bedenken

Nadere informatie

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI = sociale duurzaamheid, van A naar anders. Anders denken, nieuwe wegen bewandelen en nieuwe, niet voor de hand liggende samenwerking tot stand brengen

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

Assortiment: Consumenteninformatie:

Assortiment: Consumenteninformatie: Naam van het bedrijf: Albert Heijn Branche: Levensmiddelen Aantal medewerkers: 55000 Website: www.ah.nl Contact: via website Contact persoon: via website Aantal winkels: 750 Assortiment: Zijn er afspraken

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT NIEUWSBRIEF Dentergem, Meulebeke, Pittem, Ruiselede, Tielt & Wingene Demonstratiewoning Gezond Thuis te Tielt Kom zeker een kijkje nemen! Groepsaankoop groene energie Resultaten 4 e groepsaankoop groene

Nadere informatie

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen NOTITIE Van Aan CC Datum Betreft Sjoerd Hoogterp De leden van de beleggingscommissie 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Inleiding Het pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI)

Nadere informatie

Les 5: Sociaal ondernemen

Les 5: Sociaal ondernemen Les 5: Sociaal ondernemen praktisch theoretisch Vakken Nederlands, Moraalleer, Cultuurwetenschappen, Economie, Godsdienst, Maatschappelijke Vorming, Project Algemene Vakken. Doelstellingen en eindtermen

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Gemeenteblad.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid Groen (GroenLinks) van 7 december 2015, getiteld:

Nadere informatie

Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling. Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur

Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling. Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur Agenda 25 jaar Fairtrade: van de boer in het Zuiden tot op ons bord - Evolutie van 1989 tot 2014 - Trade not aid

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Persoon 1 schrijft op: Al dat gezeur over maatschappelijk verantwoord ondernemen is gewoon dikke onzin.

Persoon 1 schrijft op: Al dat gezeur over maatschappelijk verantwoord ondernemen is gewoon dikke onzin. Fair business Winst maken en nog eens winst maken. Voor commerciële ondernemingen is dit nog steeds de voornaamste doelstelling. Maar bij de productie zullen zij óók met andere zaken rekening moeten houden,

Nadere informatie

Campagneteksten glas en papier

Campagneteksten glas en papier Campagneteksten glas en papier Voor de glas-en-papier-campagne zijn twee uitgewerkte campagneteksten geschreven in de vorm van: DE MEEST GESTELDE VRAGEN OVER GLAS DE MEEST GESTELDE VRAGEN OVER PAPIER Deze

Nadere informatie

1,6 miljoen. Fairtrade in het Zuiden 87,7% 12,3% leden. kleinschalige boeren. arbeiders. kleinschalige boeren en arbeiders binnen Fairtrade.

1,6 miljoen. Fairtrade in het Zuiden 87,7% 12,3% leden. kleinschalige boeren. arbeiders. kleinschalige boeren en arbeiders binnen Fairtrade. Jaarcijfers Fairtrade in het Zuiden arbeiders en Dit zijn cijfers die verzameld zijn in op basis van auditrapporten van FLO Cert. Ze zijn verwerkt door Fairtrade International in en gepubliceerd begin

Nadere informatie

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw een visie over de hervormingen in de landbouw Oktober 2013 nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Inleiding Landbouwbeleid heeft grote invloed op

Nadere informatie

ZUINIGE ENERGIE EN KPN

ZUINIGE ENERGIE EN KPN ZUINIGE ENERGIE EN KPN KPN start op 30 oktober 2012 met nieuwe corporate campagne Het netwerk dat geeft om Nederland. Hierbij worden relevante maatschappelijke thema s belicht. In de eerste uiting, We

Nadere informatie

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Infomoment Ranst 23 september 2015 20u 1 Ranst timing 1. Voorstelling project aan schepencollege + goedkeuring: 12/2 2. werkgroep energie & klimaat: 19/3

Nadere informatie

The Sustainable Suitcase. The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen

The Sustainable Suitcase. The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen The Sustainable Suitcase The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen December 2011 The Sustainable Suitcase is een handige koffer

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers 1) Wie is BeauVent? 2) WKK? 3) Case 1 4) Case 2 5) Samenwerken, kan lonen! Agenda BeauVent Hernieuwbare energiecoöperati Wil tegen 2050 een 100% hernieuwbare

Nadere informatie

VEA - Draagvlak windenergie

VEA - Draagvlak windenergie Elke Van Hamme Significant GfK Februari 2011 VEA - Draagvlak windenergie Inhoud Achtergrond & doelstelling van het onderzoek 2 Is er anno 2011 een draagvlak voor windenergie? Attitude tov windenergie:

Nadere informatie

Logistiek Innovatie & Training Centrum. ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek

Logistiek Innovatie & Training Centrum. ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek Logistiek Innovatie & Training Centrum ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek Visie Toegevoegde waarde logistiek is van strategisch belang voor Vlaanderen De logistieke

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s Gent BC Business Café Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s 23 mei 2013 Volgende keer @Gent BC Gent BC Business Café Desertification: To Care or Not To Care? A particular view from an outsider (ENG)

Nadere informatie

ING, partner van familiale ondernemers

ING, partner van familiale ondernemers ING, partner van familiale ondernemers Familiebedrijven, de motor van de economie Leidt u een familiebedrijf? Familiebedrijven professionaliseren In België vertegenwoordigen familiebedrijven maar liefst

Nadere informatie