De Lelijke Tijd. Fietsen langs 19de-eeuwse bouwkunst in Velsen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Lelijke Tijd. Fietsen langs 19de-eeuwse bouwkunst in Velsen"

Transcriptie

1 De Lelijke Tijd Fietsen langs 19de-eeuwse bouwkunst in Velsen

2 Inleiding De nationale Open Monumentendag vindt dit jaar in Velsen plaats op zondag 12 september. Het landelijke thema De smaak van de 19de eeuw vormt de leidraad voor het samenstellen van de fietsroute. Nog tot ver in de 20ste eeuw werd over bouwkunst uit de 19de eeuw, en dan met name de tweede helft, gesproken als De Lelijke Tijd. De bezwaren betroffen vooral de manier waarop verschillende historische stijlen geleend of gecombineerd werden, waardoor er geen eigen bouwstijlen zouden zijn geweest. Tegelijkertijd kende deze eeuw veeleisende opdrachtgevers en inventieve kunstenaars die met enthousiasme gebruik maakten van de ongekende mogelijkheden, zowel op technisch als op allerlei andere terreinen. Er werden talloze verrassende gebouwen ontworpen, die één ding gemeen hebben: ze zijn uniek 19de-eeuws! Colofon Gemeente Velsen 2010 (herzien in 2014) Tekst Wim Bosman, Masja Gemser, Joke de Groot en Frits van der Veldt (Monumentenzorg gemeente Velsen) Foto s Monumentenzorg gemeente Velsen Cartografie Ludo Heijnens (GEO Informatie & Statistiek) Lay-out Claudia Hofman Omslag Landhuis Duin en Kruidberg De 19de eeuw kende turbulente veranderingen, ontdekkingen en uitvindingen, die allerlei nieuwe gebouwtypen met zich meebrachten. De industriële revolutie kwam in Nederland in tegenstelling tot Engeland, Duitsland en Amerika, langzaam op gang. Maar toen zij er eenmaal was, verschenen overal in het land civiele werken zoals spoorwegen, kanalen en bruggen, en industriële gebouwen zoals fabrieken en gemalen. Na de uitvinding van de stoomlocomotiefwerd het spoorwegennet en de bijbehorende stations aangelegd. De verbeterde gezondheidszorg en de aandacht voor hygiëne had onder meer de aanleg van riolering, de bouw van ziekenhuizen en water- 3

3 Inleiding Inleiding torens en de oprichting van sociale woningbouwprojecten tot gevolg. Het architectenberoep ontstond in de 19de eeuw; tot die tijd waren ontwerp en uitvoering van een gebouw veelal in één hand. Architecten startten een zoektocht naar de beste vorm voor deze nieuwe gebouwen. Economie was hierbij leidend en kostbare materialen werden zo min mogelijk gebruikt. Versieringen kostten alleen maar geld en waren weinig efficiënt. De stoommachine, elektriciteitsopwekking en de verbrandingsmotor speelden slechts zijdelings een rol bij de vormgeving van gebouwen, maar waren eind 19de eeuw wel verantwoordelijk voor de lift en de roltrap. Deze elementen hadden een enorme invloed op de verschijningsvorm van gebouwen. Voor het uiterlijk greep men, misschien als reactie op alle nieuwigheden, meestal terug op historische bouwstijlen. Zo werden bijvoorbeeld vanaf het midden van de 19de eeuw de stijlen steeds meer gebaseerd op het eigen (Hollandse) verleden, zoals in de neorenaissance en de neogotiek. Het landgoed Duin en Kruidberg in Santpoort-Noord is een fraai voorbeeld van de neorenaissancestijl. Het katholieke deel van de bevolking bediende zich meestal van de neogotische stijl, teruggrijpend naar de bouwstijl uit de late Middeleeuwen. De Engelmunduskerk in Driehuis is hier een voorbeeld van. De toenemende industrialisatie zorgde ervoor dat brede lagen van de bevolking hun huizen konden uitrusten met machinaal geproduceerde meubels en voorzieningen zoals verlichting, verwarming en een watercloset. Opmerkelijk was dat het meubilair in de 19de eeuw werd losgemaakt van de wand en een plaats kreeg bij de haard. Er kwamen zitjes en gezelligheid deed zijn intrede. De 19de-eeuwse ijzer- en staalindustrie zorgde eveneens voor vernieuwingen in het kookgerei: ijzeren en stalen pannen gingen de koperen en aardewerken voorwerpen vervangen. De erbarmelijke woonomstandigheden van de gewone man veranderden langzaam doordat medici en filantropen hiervoor aandacht vroegen. Een arbeider had ook recht op licht en lucht en op een woon- en slaapkamer inclusief een bed. Ook voor Velsen had de industriële ontwikkeling in de 19de eeuw grote gevolgen. Tot 1865 bestond het grondgebied grotendeels uit duingebied, boerderijen met weilanden en buitenplaatsen met prachtig aangelegde tuinen en parken. Van oudsher woonden Velsenaren in een aantal buurtschappen. De zeven woonkernen die Velsen vandaag de dag kent, zijn in hoofdzaak ontstaan uit de oude buurtschappen. Met uitzondering van Velsen-Noord en IJmuiden, die zijn ontstaan bij het graven van het kanaal, en het eind vorige eeuw gerealiseerde woningbouwgebied Velserbroek. Gevolgen van aanleg nieuwe waterweg De geweldige economische bloei als gevolg van de industriële revolutie maakte duidelijk dat, indien Amsterdam wilde profiteren van de nieuwe mogelijkheden, de stad beter bereikbaar moest worden. Het in 1825 geopende Noordhollands Kanaal was al snel te smal en te ondiep om de nieuwe generatie stoomschepen naar de Amsterdamse haven te loodsen. Op 8 maart 1865 werd het startsein tot het graven van het Noordzeekanaal gegeven. Dit enorme karwei moest grotendeels met handkracht geklaard worden. Door deze werkzaamheden trokken uit het hele land arbeiders naar Velsen, die zich vestigden in de nieuwe nederzettingen De Heide (Velseroord) nabij het huidige gemeentehuis, Wijkeroog (Velsen-Noord) en IJmuiden. Honderden grondwerkers zochten en vonden in zelfgemaakte huisjes, hutten en keten onderdak. De voor de klus aangetrokken ingenieurs en aannemers kwamen voor het grootste deel uit Engeland. De industriële revolutie was daar al eerder begonnen en zij hadden de meeste ervaring met de nieuwe technieken. Zij bewoonden villa s in Velsen-Noord of Santpoort-Zuid. Samen met de aanleg van het Noordzeekanaal werd begonnen met de bouw van de eerste zeesluis, de huidige Kleine en Zuidersluis. Deze werd op 1 november 1876, gelijktijdig met de opening van het kanaal, in gebruik genomen. Bij de sluizen kwamen mensen wonen die bij het graven van het kanaal en de aanleg van de sluizen betrokken waren. Daarmee waren de eerste woningen van Oud-IJmuiden een feit. Al spoedig vestigden zich hier ook de eerste vissers. De aanleg van het Noordzeekanaal gaf impulsen aan de ontwikkeling van industrie en handel, en betekende het ontstaan van IJmuiden (letterlijk: mon- 4 5

4 Inleiding Inleiding ding van het IJ). Zo trok het kanaal al snel behalve industrie ook vissers aan. IJmuiden kreeg een eigen vissershaven (1896) met bijbehorende vishallen en koelinstallaties. Rond de haven werden ijsfabrieken, koel- en vrieshuizen, kuiperijen, rokerijen en vismeelfabrieken opgericht. Ook werd een spoorlijn en een laad- en losstation aangelegd (de IJmondlijn, IJmuiderlijn of Vislijn zijn namen van de voormalige spoorlijn tussen Haarlem en IJmuiden. Deze lijn werd in 1883 geopend als zijtak van de spoorlijn Haarlem-Uitgeest die al vanaf 1867 bestond). IJmuiden groeide snel, waarbij kerken, hotels en kroegen verrezen. Aan de noordoever van het Noordzeekanaal had de aanleg van deze waterweg een heel andere uitwerking. Hier moesten de buitenplaatsen wijken voor de industrie en een nieuw gemeentedeel. Vóór de aanleg van het kanaal strekte de krans van buitenplaatsen rond het Wijkermeer zich uit tot in Beverwijk. De eerste bewoners van dat gemeentedeel waren de driehonderd Engelse ingenieurs en arbeiders van Henry Lee & Son. Dit aannemersbedrijf werkte op verzoek van de Amsterdamsche Kanaal Maatschappij (AKM) mee aan de aanleg van het Noordzeekanaal. De Engelsen vestigden zich in wat in de volksmond het Engelse Dorp heette. Voorheen lag hier de hofstede Wijkeroog. Tijdens het graven van het Noordzeekanaal was bij de buitenplaats Wijkeroog een betonfabriek gesitueerd, die de blokken voor de aanleg van de pieren maakte. Na het gereedkomen van de pieren kocht Pieter Smidt van Gelder IV het terrein en vestigde er de Koninklijke Papierfabrieken Van Gelder Zonen N.V. Ook liet hij huizen, wegen, een badhuis en een verenigingsgebouw (Concordia) bouwen. Tussen 1895 en 1931 vestigden zich hier nóg drie grote bedrijven: de Plaatwellerij, de Koninklijke Nederlandsche Hoogovens en Staalfabrieken N.V. (Corus) en de Provinciale Elektriciteitsvoorziening van Noord-Holland (PEN). De aanwezigheid van deze bedrijven stelde de gemeente van meet af aan voor een probleem dat zich nergens anders in Velsen voordeed, namelijk het scheppen van een leefbaar woongebied in een industriële omgeving. In de praktijk zou de aanwezigheid van de industrie, zeker na de Tweede Wereldoorlog, de inspanningen van architecten en stedenbouwkundigen sterk bemoeilijken. Gevolgen van aanleg nieuwe spoorweg Zoals IJmuiden zich voornamelijk heeft ontwikkeld langs het Noordzeekanaal, zo bloeiden de beide Santpoorten op langs het spoorwegtracé. De industrialisatie heeft, hoewel in eerste instantie aarzelend, ook zijn invloed gehad op Santpoort en het buurtschap Jan Gijzenvaart. Hier speelde de komst van de spoorlijn tussen Haarlem en Uitgeest (geopend in 1867) een cruciale rol. Met de bouw van het eerste station in Velsen, op de plaats van het huidige station Santpoort-Zuid, werd het gebied beter bereikbaar. De 19de-eeuwse verstedelijking dreef de vermogende bovenlaag van de bevolking juist naar de prettige, groene woonomgeving buiten de drukke steden, waar zij zich een buitenverblijf konden permitteren. De redenen hiervoor waren divers. Naast het ontvluchten van de slechte hygiëne in de stad speelde ook de wens om zich op deze manier in sociaal opzicht te onderscheiden van de mindere klassen een rol. De nieuwe elite vestigde zich in riante villa s. Aan het einde van de 19de eeuw ontstond hierdoor een nieuw type landhuis, vaak kleiner dan het traditionele grote landhuis dat tot een landgoed behoorde, maar tegemoetkomend aan eigentijdse eisen van comfort, licht, lucht en ruimte. Deze villa s werden vaak ontworpen volgens de op dat mo- Woonbebouwing langs de Vinkenbaan in de nabijheid van station Santpoort-Zuid 6 7

5 Inleiding ment in zwang zijnde stijl, zoals het neoclassicisme of de neo-renaissance. Dit soort villa s zijn onder andere terug te vinden langs de Vinkenbaan en de Wüstelaan. De huizen werden oorspronkelijk alleen zomers bewoond, maar dat veranderde toen bleek dat de trein een ideaal vervoermiddel voor forensen was. Hiermee is een aanzet gegeven aan de ontwikkeling van zowel Santpoort-Zuid als Santpoort-Noord tot typische forensengemeenschappen, welke zich in de eerste helft van de 20ste eeuw sterk heeft doorgezet. Bouwstijlen uit de 19de eeuw De 19de eeuw heeft een bonte verzameling gebouwen opgeleverd. Door de bloeiende industrie en de nieuwe mogelijkheden op technisch gebied, ontstonden er allerlei nieuwe typen gebouwen, vaak in een verrassende vorm. Er werd daarbij teruggegrepen op verschillende historische bouwstijlen die door elkaar werden gebruikt, of in een nieuw jasje werden gestoken. Er wordt dan ook gesproken van stijlen als neoclassicisme, neogotiek, neorenaissance of eclecticisme. Materiaal en techniek In de 19de eeuw kwamen nieuwe bouwmaterialen op de markt. De belangrijkste daarvan was (giet)ijzer, dat het voordeel had licht en toch sterk te zijn. Vanaf 1830 werd gietijzer ook voor constructieve onderdelen gebruikt, zoals zuiltjes en consoles. In de tweede helft van de 19de eeuw, en dan vooral in het laatste kwart, werden stalen balken en spanten op grote schaal toegepast. De industriële revolutie zorgde voor geheel nieuwe productieprocessen. De mechanisatie leidde tot een grote mate van standaardisatie waardoor bouwmaterialen op grote schaal kant en klaar aangeleverd konden worden. Zo werden ornamenten machinaal vervaardigd en waren vanuit de fabriekscatalogus op bestelling leverbaar. Ook de productie van traditionele materialen werd gemechaniseerd. Bakstenen werden na 1850 machinaal vervaardigd en waren gelijkmatiger dan met de hand vervaardigde bakstenen. 8 9

6 Bouwstijlen uit de 19de eeuw Bouwstijlen uit de 19de eeuw Nieuwe bouwopdrachten De grote technische en maatschappelijke veranderingen die plaatsvonden stelden architecten en ingenieurs voor nieuwe bouwopdrachten. Daartoe behoorden spoorwegstations, stoomgemalen, fabrieken, winkelpassages, hotels, kantoorgebouwen. Ook woningbouw vormde een groot werkterrein. Nooit eerder groeiden steden zo explosief als in deze eeuw, waardoor ook het aanzien van steden veranderde. In plaats van rijen individuele huizen naast elkaar, werden nu straten aangelegd met gelijkvormige, aaneengesloten huizenblokken. Neostijlen Ondanks alle vernieuwingen (constructiewijzen, bouwmaterialen en type gebouwen), veranderde er in de bouwstijl weinig. Voor een deel had dat te maken met het feit dat de vernieuwingsdrang samenging met een toenemend historisch bewustzijn. Het was nu niet meer uitsluitend de architectuur van de klassieke oudheid die in de belangstelling stond. De architectuur uit alle tijdperken en zelfs de architectuur van niet-westerse landen was een studie waard. Hierdoor kreeg de architect een enorm reservoir aan stijlen en vormen tot zijn beschikking waaruit hij kon putten. De keuze voor een stijl liet hij afhangen van het type gebouw dat hij ontwierp. Aan iedere stijl werd een bepaald karakter toegeschreven: romaans stond voor stoer en robuust, barok voor werelds en zwierig. Voorbeelden hiervan zijn het stoomgemaal dat als burcht tegen het water de vormgeving van een middeleeuwse burcht kreeg. De stoere romaanse bouwstijl werd vooral gebruikt voor fabrieken en de zwierige barokstijl paste goed bij theaters en andere uitgaansgelegenheden. Neoclassicisme Een groot deel van de 19de eeuw werd gekenmerkt door het neoclassicisme. Architecten werden opnieuw geïnspireerd door de Griekse en Romeinse bouwkunst, zoals dat ook in de renaissance, de barok en het classicisme was gebeurd. Dit werd onder andere gestimuleerd door publicaties over opgravingen en reizen naar Italië en Griekenland. Op grond van zijn lange, eerbiedwaardige traditie werd het neoclassicisme geassocieerd met macht, kennis, traditie en degelijkheid. Deze architectuur is daarom veelal terug te vinden in bankgebouwen, handelskantoren, regeringsgebouwen en scholen die in de tweede helft van de 19de eeuw als paddenstoelen uit de grond rezen. De in neoclassicistische stijl ontworpen gebouwen kenmerken zich door een strakke, rustige architectuur, waarin zuilen, kroonlijsten en driehoekige frontons duidelijk naar Griekse tempels verwijzen. Er was een grote voorkeur voor het bepleisteren van bakstenen muren. Om natuurstenen blokken te suggereren werden vaak groeven in de stuclaag aangebracht. Meestal was de pleisterlaag wit, soms lichtgeel van kleur. Ook schoon metselwerk paste men toe, doorgaans in combinatie met gestuukte vensteromlijstingen en pilasters. Nederland verkeerde ten tijde van het neoclassicisme in slechte economische omstandigheden, wat tot gevolg had dat er weinig openbare gebouwen uitgevoerd werden in de stijl van de oude klassieken. Neogotiek In de neogotiek werd de vormentaal uit de middeleeuwse gotiek opnieuw gebruikt. De neogotiek is een bouwstijl die in Nederland in de woning- en utiliteitsbouw weinig is toegepast. In de kerkenbouw daarentegen vond de neogotiek veel weerklank. Toen in 1853 de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland weer werd ingesteld, kon de rooms-katholieke erk, na eeuwen van onderdrukking, weer openlijk erediensten houden. De emancipatie van het rooms-katholicisme ging gepaard met een enorme bouwactiviteit. In de tweede helft van de 19de eeuw verrezen in Nederland ongeveer 700 neogotische kerken. Ook bij de kerken was de keuze voor de bouwstijl symbolisch bepaald. De gotische stijl lag voor de hand, want de gotiek viel samen met de grote bloeiperiode van het middeleeuwse christendom en was de kerkelijke bouwstijl in ons land tot aan de Reformatie die een einde maakte aan het openlijk belijden van het rooms-katholieke geloof. De gotiek suggereert de onmeetbare verte en de onpeilbare hoogte. Ook de neogotiek gaat hiervan uit. Kenmerkend voor de gotiek zijn de spitsbogen, ribgewelven, steunberen, lancetvensters, versierde pinakels (torenvormige versiering) en drie- en vierpasvormen (3 of 4 gelijke halve cirkelbogen die elkaar met de uiteinden raken). Net als bij het neoclassicisme werd bij de vroege neogotiek vooral gewerkt met bepleisterde gevels en ornamenten in kunststeen of stucwerk

7 Bouwstijlen uit de 19de eeuw Bouwstijlen uit de 19de eeuw Gaandeweg werd, onder invloed van architect Pierre Cuypers, zowel het exterieur als het interieur steeds meer uitgevoerd in schoon metselwerk. Neogotische details kwamen ook wel bij landhuizen en villa s voor, maar zijn dan veelal gemengd met neorenaissance- en chaletstijlelementen en kunnen beter tot het eclecticisme worden gerekend. Neorenaissance In Nederland werd de neorenaissance ongelooflijk populair. Nationalisme vierde in de 19de eeuw hoogtij en dit was de stijl die vrij algemeen als de inheemse, echt Hollandse bouwstijl werd beschouwd. De hernieuwde belangstelling voor de vormentaal van de renaissance hing samen met het vaderlandse gevoel uit de tweede helft van de 19de eeuw. Men was op zoek naar iets dat typisch Nederlands was en dat herinnerde aan de belangrijkste periode uit onze vaderlandse geschiedenis: de Gouden Eeuw. Een gebouw opgetrokken in de neorenaissance stijl getuigde van een vorm van vaderlandsliefde van de zijde van de opdrachtgever. Kenmerkend voor de neorenaissance is het gebruik van baksteen, onderbroken door horizontale banden in natuursteen of wit pleisterwerk. In de bogen boven de vensters werd dit materiaal toegepast voor de aanzet- en sluitstenen. De meest geliefde gevelvorm is de trapgevel, verder komen geveltoppen met rolwerk of een klein fronton als bekroning veelvuldig voor. Gebouwen die bij uitstek voor deze stijl in aanmerking kwamen waren: openbare (dienst) gebouwen, zoals politieposten, raadhuizen en musea, maar ook woonhuizen en winkelpanden werden in deze stijl opgetrokken. Ook hierbij geldt dat de neorenaissancestijl regelmatig werd gecombineerd met nieuwe constructies en materialen, zoals glas- en ijzerconstructies voor overkappingen en machinaal vervaardigde bakstenen en ornamenten. Eclecticisme Naast de neostijlen kwam na 1850 het eclecticisme op, een mengvorm van stijlen die binnen één gebouw toepassing vond. De eclectische architecten vonden het consequent bouwen in één bepaalde stijl niet van belang. Waar het hen om ging was dat de architectuur door een geslaagde combinatie van stijlen duidelijk uitdrukking gaf aan de functie en de betekenis van het ge- Voormalige dienstwoning gebouwd in Zwitserse chalet-stijl (1835). bouw. De elementen van een bepaalde stijl werden alleen daar gebruikt waar ze naar de mening van de architect het meest tot hun recht kwamen. Het is toegepast bij praktisch alle soorten gebouwen. Omdat het hele idee van stijlzuiverheid op den duur begon te verwateren, vertoonden de meeste gebouwen, zeker aan het einde van de 19de eeuw, wel een zekere mate van eclecticisme. Vuistregel is dat als een bepaalde stijl binnen een ontwerp duidelijk dominant is, het gebouw onder die stijl gerangschikt wordt. In andere gevallen valt het onder eclecticisme. Een aparte stroming binnen het eclecticisme is de zogenaamde chaletstijl. Dit is een romantiserende bouwstijl uit het eind van de 19de eeuw, die vooral werd toegepast bij villa s, boerderijen en sommige openbare gebouwen. De romantische gevoelens voor het chalet kwamen voort uit het feit dat de rijken naar Zwitserland trokken als toeristische bestemming en daar geconfronteerd werden met wat zij zagen als onbedorven bergvolkeren. Hoewel de stijl gebaseerd is op het chalet, is de interpretatie van de bouwkundige kenmerken hiervan dermate vrij, dat een gebouw in chaletstijl nauwelijks aan een chalet doet denken. Wel wordt de stijl gekenmerkt door overstekende daken, uitbundig met snijwerk versierde windveren en sierspanten met ajourwerk, (schijn) vakwerk, houten balkons, veranda s, erkers en torentjes. In tegenstelling tot een chalet zijn de meeste in chaletstijl uitgevoerde gebouwen in baksteen uitgevoerd. De combinatie met andere stijlen, vaak neorenaissance, kwalificeert ze eigenlijk als eclectische (een combinatie van 12 13

8 Bouwstijlen uit de 19de eeuw verschillende bouwstijlen) gebouwen met chaletkenmerken. Ontwerp van J.P. Zocher van begraafplaats De Biezen (1873). Tuinarchitectuur Tuinen bij villa s, stadsparken en begraafplaatsen werden in de 19de eeuw vooral ingevuld met ontwerpen in de landschapsstijl. Binnen deze ontwerpen was er vooral veel aandacht voor de kwaliteit en sierwaarde van bomen. Jan David Zocher jr. ( ) en zijn zoon Louis Paul Zocher ( ) waren enkele van de bekendste tuinarchitecten van deze tijd en de in Haarlem woonachtige tuinarchitectenfamilie was vooral in deze streek erg populair. Ze waren beroemd vanwege hun vermogen om de strakke stijltuinen om te toveren tot landschapstuinen die een sterke gelijkenis vertoonden met landschappen uit de schilderkunst. Maar ze lieten ook veel oude lanen en bos kappen om plaats te maken voor de moderne stijl met grote open plekken, zichtassen en waterpartijen, boomgroepen en solitaire bomen met allerlei grillige vormen. De Zochers waren terughoudend in het toepassen van exotische soorten, soberheid in het bomenassortiment had de voorkeur. Eiken en beuken vormden de hoofdmoot, doorspekt met enkele lindes, soms tamme kastanjes en op prominente plaatsen plantte men bloemhout, zoals tulpenbomen en paardenkastanjes. Allengs gingen de Zochers over op de zogeheten late landschapsstijl, die soberder en vloeiender van lijn was, zonder kunstmatige stemmingselementen als ruïnes of tempeltjes. Daarbij probeerden zij hun ontwerpen steeds in overeenstemming te brengen met de landschappelijke omgeving en de grondsoort ter plaatse. De door hen aangelegde tuinen sloten hierdoor goed aan bij de omringende akkers en bospercelen. Louis Paul Zocher ontwierp in Velsen begraafplaats De Biezen en begraafplaats Westerveld. De Lelijke Tijd Fietsroute langs 19de-eeuwse bouwkunst in Velsen De fietsroute begint op het parkeerterrein gelegen aan de Meervlietstraat bij het oude dorp Velsen, maar het staat u uiteraard volkomen vrij om op elk ander punt van de route te beginnen. De in de beschrijving gebruikte aanduidingen GM, PM en RM staan voor respectievelijk gemeentelijk, provinciaal en rijksmonument. De totale lengte van de route is circa 22 km. Sla vanaf het parkeerterrein linksaf de Meervlietstraat in. Al na enkele meters bevinden zich rechts van u de eerste panden die in de route zijn opgenomen. 1. Meervlietstraat 48 [GM] Dit woonhuis is rond 1876 gebouwd op de plaats van oudere bebouwing. De façade met lijstgevel toont een streven naar voornaamheid: de gevel is gepleisterd om het metselwerk te maskeren en het pleisterwerk is in blokmotief afgewerkt. Dit pleisterwerk is ook in de gevel van nummer 56 te zien. Stilistisch is het woonhuis verwant aan de neoclassicistische architectuur uit de tweede helft van de 19de eeuw. 2. Meervlietstraat 50 [GM] De Meervlietstraat maakte vroeger deel uit van een belangrijke verkeersader, de Rijksweg (vroeger Heereweg) van Haarlem naar Alkmaar. Hier reed in het verleden ook de stoomtram Haarlem-Alkmaar. De tram stak met de pont het Noordzeekanaal over. Als gevolg van dit verkeer was de Meervlietstraat vroeger een drukke en gezellige straat met winkels en uitspanningen. Zo was op de nummers 48 en 50 het roemruchte café/koffiehuis De Zwarte Os ge

9 De Lelijke Tijd - Fietsroute De Lelijke Tijd - Fietsroute Begraafplaats De Biezen is in 1874 aangelegd naar een ontwerp van L.P. Zocher in de landschapsstijl. Zoals in al zijn ontwerpen heeft Zocher ook hier de begraafplaats in overeenstemming gebracht met de landschappelijke omgeving en de grondsoort ter plaatse. Daardoor sluit het terrein goed aan bij de omringende akkers en bospercelen. Meervlietstraat in Velsen vestigd. Het pand is in het jaar van de opening van het Noordzeekanaal, anno 1876, gebouwd. De architectuur van het voormalige koffiehuis is stilistisch verwant aan de laat 19de eeuwse neo-renaissance. 3. Meervlietstraat [GM] Dubbel woonhuis, in 1896 gebouwd als zaal voor het naastgelegen koffiehuis De Zwarte Os en ruim tien jaar later verbouwd. Het zaalkarakter komt nog tot uiting in de hoge ramen in de voorgevel. Stilistisch en in materiaalgebruik is met dit woonhuis aansluiting gezocht bij de neorenaissance architectuur van nummer 50. Volg de Meervlietstraat en sla rechtsaf, Kerkesingel. Vlak na de bocht aan de linkerkant het fietstunneltje onderdoor en daarna de Driehuizerkerkweg helemaal volgen tot aan de rotonde in Driehuis. De rotonde driekwart volgen, de Van den Vondellaan in. Bij de volgende rotonde rechtdoor de Van den Vondellaan blijven volgen. Na het viaduct gaat deze over in de Hagelingerweg. De eerste straat linksaf, Biezenweg. Eerste straat rechtsaf, Kweekerslaan. 4. Kweekerslaan 21 [PM] Begraafplaatsen werden in de 19de eeuw veelal ingevuld met ontwerpen in de Engelse landschapsstijl. Binnen deze ontwerpen ging de aandacht voornamelijk uit naar de kwaliteit en sierwaarde van bomen. In het oudste gedeelte van De Biezen, ten noorden van de vijver, is de landschapsstijl onder andere terug te vinden in de vorm van rondgaande paden, de slingerende waterpartij en doorkijkjes. Bij het gedeelte ten zuiden van de vijver is sprake van de gemengde landschapsstijl, waarbij binnen de landschappelijke vormen een zekere symmetrie is aangebracht. Vier jaar geleden is een belangrijk deel van de begraafplaats na een grootschalig herstelplan in oude luister hersteld. Kweekerslaan vervolgen, aan het einde de Hagelingerweg oversteken. Bij de rotonde rechtdoor de Hagelingerweg blijven volgen. Vijfde straat rechtsaf, Burgemeester Weertsplantsoen. De derde zijstraat linksaf, Kerkweg. 5. Kerkweg 29 [GM] Het Mosterdzaadje is een voormalig kerkje gebouwd in 1887 en nu in gebruik als concertzaal en tentoonstellingsruimte. Gebouwd voor een kleine groepering afgescheiden rechtzinnigen van de Nederlands hervormde gemeente: Evangelisatie Vereniging t Mosterdzaadje. Het voormalige kerkje bevat neogotische elementen, zoals de spitsboogramen en de spitsboog boven de deur. De Kerkweg vervolgen. Eerste straat linksaf, Terrasweg. Aan het eind linksaf, Hoofdstraat. 6. Hoofdstraat 185 [GM] Een vrijstaand woon-winkelhuis waarvan het winkelgedeelte oorspronkelijk bestemd is geweest als hulppostkantoor. Later is hier onder meer een tabakshandel en een kapper gevestigd geweest. Het woon-winkelhuis is gebouwd aan de Hoofdstraat, van oudsher de belangrijkste straat van het dorp 16 17

10 De Lelijke Tijd - Fietsroute De Lelijke Tijd - Fietsroute Hoofdstraat 236 Hoofdstraat 187 Santpoort-Noord, waar het wonen, werken en later ook het winkelgebeuren zich geconcentreerd heeft. Het pand heeft neorenaissance elementen, zoals de trapgevel. trapte geveltop in verweven zijn. Ook de boogvelden zijn geornamenteerd en in de ontlastingsbogen zijn typische neorenaissance elementen als sluit- en aanzetstenen met diamantkoppen te vinden. Volg het fietspad naar de rotonde. 7. Hoofdstraat 187 [GM] In 1892 gebouwd als vrijstaande dokterswoning met praktijkruimte. Deze dokterswoning is als een van de eerste huizen aan de oostzijde van de Hoofdstraat gebouwd, op de rand van het poldergebied Velserbroek. In 1902 is er aan de zuidzijde van het huis een in stijl aangepast gedeelte aangebouwd, bestemd als behandelkamer en apotheek. Het woonhuis heeft een neoclassicistische gevelindeling bekroond door een op de 18de-eeuwse bouwtrant geïnspireerde sober ingedeelde lijstgevel. Qua schaal steekt het forse gebouw af tegen de overige historische bebouwing van dit deel van de Hoofdstraat. Ga terug en vervolg de Hoofdstraat richting Haarlem. Aan het eind maakt de straat een korte knik. Rechts bevindt zich 8. Hoofdstraat 230 Deze voormalige werkplaats met bovenwoning is in 1900 gebouwd in opdracht van een smid en rijtuig- en wagenmaker. De voorgevel bevat een symmetrisch ingedeelde lijstgevel waar neorenaissance elementen zoals een ge- 9. Hoofdstraat 236 [RM] Huize Vlugthoven, een herenhuis dat omstreeks 1872 door verbouwing van twee bestaande herenhuizen het huidige neoclassicistische aanzicht heeft gekregen. De ouderdom van deze huizen gaat in ieder geval terug tot aan het begin van de 18de eeuw. De gepleisterde voorgevel van het huis wordt gekenmerkt door een reeks streng gelede vensters en een ingangspartij met natuurstenen omlijsting. 10. Hoofdstraat 252 [RM] Een vrijstaand herenhuis, in 1860 gebouwd Oorspronkelijk hoorde er nog een boerderij bij het huis. Het herenhuis is een vroeg voorbeeld van de chaletstijl. Deze stijl vertegenwoordigde een hang naar een meer romantische architectuur, geïnspireerd op Zwitserse voorbeelden. Kenmerkend zijn het overstekende dak, de getande dakranden en het balkon over de breedte van de voorgevel. Eerste zijstraat rechts, Johan van Beemlaan. Aan het eind linksaf, Wüstelaan

11 De Lelijke Tijd - Fietsroute De Lelijke Tijd - Fietsroute 11. Wüstelaan 81 [RM] Een dienstwoning, oorspronkelijk met een inpandig koetshuis en stal en bijbehorende schuren. Het huis is in 1839 gebouwd in chaletstijl en wordt toegeschreven aan J.D. Zocher jr. 12. Wüstelaan 75 [RM] Het huidige restaurant Boschbeek is in 1835 gebouwd als dienstwoning op het landgoed Spaarnberg. Het pand is ontworpen door J.D. Zocher jr. in chaletstijl. Typisch kenmerken van deze stijl zijn de overstekende kappen en de veranda aan de voorkant van het gebouw. 13. Wüstelaan [RM] Een voormalige openbare bewaarschool met een bijbehorende vrijstaande onderwijzerswoning daterend uit De onderwijzerswoning is links van het schoolgebouw gesitueerd. Het geheel werd gebouwd op het landgoed Spaarnberg. Het betreft hier een schoolvoorbeeld van laat 19de-eeuws eclecticisme met zowel kenmerken van neorenaissance als chaletstijl. Naderhand is de bewaarschool uitgebreid met een bibliotheek haaks op de achtergevel. Vervolgens werd het gebouw in 1932 verbouwd tot badhuis waarbij tegen de achtergevel een aanbouw is gerealiseerd. Bij de kruising met de Wijnoldy Danielslaan linksaf en met de bocht naar rechts de Wüstelaan vervolgen. 14. Wüstelaan Een riant vrijstaand woonhuis uit Het neoclassicistisch vormgegeven pand heeft een lijstgevel over twee verdiepingen dat het huis een voornaam aanzicht geeft. De gekleurde bakstenen banden en segmentbogen zijn niet meer te zien omdat de gevels in later tijd gesausd zijn. 15. Wüstelaan Een dubbel woonhuis dat in het laatste decennium van de 19de eeuw gebouwd is. De tamelijk rijk gedetailleerde voorgevel is opgetrokken in eclectische stijl met neorenaissance en neogotische elementen. Station Santpoort-Zuid Bloemendaalsestraatweg 74 Na spoorwegovergang rechtsaf richting stationsgebouw. 16. Willem de Zwijgerlaan [PM] Stationsgebouw, in gebouwd naar ontwerp van D.A.N. Margadant, architect van de Hollandse IJzeren Spoorweg Maatschappij. Stilistisch moet het ontwerp geplaatst worden in een overgangsfase van de decennia lang toegepaste neostijlen naar de op de Beurs van Berlage geïnspireerde sobere baksteenstijl met art nouveau decoraties zoals die zijn hoogtepunt vond met de bouw in 1908 van het station Haarlem. Wat betreft de asymmetrie en het houtwerk met de detaillering vindt het stationsgebouw aansluiting bij de villabebouwing van de Duinweg of Duivelslaan en de Vinkenbaan. Vervolgens terug de Van Dalenlaan in. Bij de derde zijstraat rechtsaf, Bloemendaalsestraatweg. In de bocht bevindt zich een drietal arbeiderswoningen. 17. Bloemendaalsestraatweg 74 t/m 78 [GM] Een rijtje van drie arbeiderswoningen, gelegen op de terugliggende 17de-eeuwse rooilijn van de Bloemendaalsestraatweg. Het r.-k. Burgerlijk Armbestuur heeft deze woningen in 1913 als huurwoningen laten bouwen. Dit is gebeurd in de nabloei van de neorenaissancestijl, waarbij de trapgevels van de buitenste woningen het meest in het oog springen. Bij de eerstvolgende kruising linksaf de Duinlustparkweg in. Tweede zijstraat rechtsaf, Vinkenbaan

12 De Lelijke Tijd - Fietsroute De Lelijke Tijd - Fietsroute Vinkenbaan 16-18, Santpoort Duinweg 35, Santpoort 18. Vinkenbaan [GM] Een vrijstaand dubbel woonhuis uit 1911 met een streng symmetrische indeling. Ook dit huis is gebouwd aan het einde van de neorenaissancetijd, waarin Engelse invloeden herkenbaar zijn (hoofdvorm, kleur van de baksteen en de consequent toegepaste kleine roedenverdeling). Aan het eind van de Vinkenbaan linksaf, Duinweg of Duivelslaan. 19. Duinweg of Duivelslaan 35 [GM] Een rustiek gelegen villa, in 1907 gebouwd in neoclassicistische stijl. In de tijd dat de villa werd gebouwd, zocht men naarstig naar een eigen, Nederlandse stijl van villabouw. Daartoe werd vaak teruggegrepen op 18de-eeuwse, in classicistische stijl gebouwde voorbeelden. De voorgevel is symmetrisch ingedeeld. Het gevelvlak wordt geflankeerd door uitgemetselde hoekblokken. De venster- en deurpartijen zijn omlijst. Het gevelvlak wordt beëindigd met een fors dakoverstek op gesneden klossen, een kroonlijst met bloktand en een attiek (een verhoging op een kroonlijst om het dak aan het oog te onttrekken). 20. Duin- en Kruidbergerweg 51 t/m 73 Het landhuis Kennemergaarde is in 1912 gebouwd op het grondgebied van Duin en Kruidberg in opdracht van de eigenaar van het landgoed J.T. Cremer en was bestemd voor diens zoon. Architecten waren vader en zonen Van Nieukerken, die eveneens het huis Duin en Kruidberg ontworpen hebben. Kennemergaarde is gebouwd in Hollandse neorenaissancestijl met trapgevels en voor die bouwstijl kenmerkende elementen. Het huis is, in tegenstelling tot Duin en Kruidberg, tamelijk sober uitgevoerd. Aan het eind van de ontsluitingsweg rechtsaf, Duin- en Kruidbergerweg. 21. Duin- en Kruidbergerweg 52 t/m 56 [RM] Dit voormalig stalgebouw is in 1899 gebouwd. Later is er een in stijl aangepast machinegebouw aantoegevoegd. De architectuur wordt gekenmerkt door neorenaissance elementen en detaillering, veelal uitgevoerd in natuursteen. Door de toepassing van aan de Hollandse renaissance ontleende elementen sluit het gebouw stilistisch aan bij het hoofdgebouw. 22. Duin- en Kruidbergerweg 60 [RM] Het huis Duin en Kruidberg is in gerealiseerd in een uitbundige neorenaissancestijl. Opdrachtgever was J.T. Cremer, onder meer president Aan het eind van de Duinweg of Duivelslaan rechtsaf, Brederoodseweg. Bij de eerstvolgende kruising linksaf Velserenderlaan. Deze met de bocht mee naar rechts blijven volgen. Aan het eind linksaf Duin- en Kruidbergerweg in. Bij de splitsing rechtdoor de Kennemergaardeweg in. Bij de knik linksaf de ontsluitingsweg van de manege en het wooncomplex Kennemergaarde in. Duin- en Kruidbergerweg

13 De Lelijke Tijd - Fietsroute De Lelijke Tijd - Fietsroute Duin- en Kruidbergerweg 16 De Engelmunduskerk, Driehuizerkerkweg 111 van de Delimaatschappij (tabakshandel), het ontwerp is van de eerder vermelde architecten Van Nieukerken. Het interieur is rijk gedecoreerd in verschillende stijlen. De landschapsarchitect Leonard Springer heeft de tuinen ontworpen en de parkaanleg georganiseerd. 23. Duin- en Kruidbergerweg 16 [GM] De architectuur van villa Romantica wordt gekenmerkt door een rijke, neo-barokke ornamentering met enkele Jugendstil-elementen. Een dergelijk eclecticisme is typerend voor de 19de eeuw. Voor de bouwtijd van de villa is de toepassing van dit eclecticisme met barokke ornamentering echter iets zeer uitzonderlijks. Aan het eind van de Duin- en Kruidbergerweg direct na de spoorwegovergang linksaf, Driehuizerkerkweg. 24. Driehuizerkerkweg [GM] De r.-k. Sint-Engelmunduskerk, in 1893 gebouwd en in 1894 ingewijd. Tot 1905 was deze kerk de enige katholieke kerk in de gemeente Velsen. Dit verklaart waarom het gebouw grootschalig is ten opzichte van de eenvoudige en kleine buurtschap die Driehuis tot in de jaren 20 van de 20ste eeuw is geweest. De kerk is gebouwd in neogotische stijl en is een driebeukige kruisbasiliek. De Driehuizerkerkweg vervolgen. De rotonde driekwart volgen, de Waterloolaan in. Na de spoorwegovergang de Zeeweg volgen. Rechtdoor blijven rijden en de Heerenduinweg volgen. Na de stoplichten eerste zijstraat rechtsaf, Spaarnestraat. Aan het einde de Lange Nieuwstraat oversteken en het fietspad rechtsaf. Eerste straat rechtsaf, Marktplein. Deze gaat over in de Kennemerlaan. De Kennemerlaan helemaal uitrijden en aan het einde rechtdoor de Julianabrug over. Na de brug direct linksaf de Koningin Wilhelminakade in en direct rechtsaf de Koningstraat in. Derde straat linksaf, President Steynstraat. Op de hoek met de Helmstraat bevindt zich 25. Helmstraat 9 Dit neorenaissance kerkgebouwtje is in 1905 ontworpen, in eerste instantie als godshuis voor de Nederlandse Protestanten Bond. Door omstandigheden is het kerkje uiteindelijk in 1909 door de Doopsgezinde Gemeente gekocht. Inmiddels is de oude kosterswoning gesloopt en vervangen door een modern verenigingsgebouw. De kerk staat nu leeg en zal betrokken worden in de herstructureringsplannen voor de wijk. De Helmstraat in en aan het eind linksaf, Kanaalstraat. Bij de Oranjestraat linksaf, eerste straat rechts, Breesaapstraat

14 De Lelijke Tijd - Fietsroute De Lelijke Tijd - Fietsroute 28. Kanaalstraat 66 Dit huis uit 1877 is waarschijnlijk de eerste en oudste particuliere bebouwing van IJmuiden. De gevel wordt gekenmerkt door classicistische elementen zoals hoekblokken, de kroonlijst en de zware omlijsting van de dakkapel. Boven: Kanaalstraat 66 Links: Thaliatheater 29. Kanaalstraat 64 [GM] Dit winkelhuis met woning en twee aparte bovenwoningen is in 1878 gebouwd. In de gevel is gebruik gemaakt van classicistische elementen zoals natuurstenen sokkels, panelen op penanten en deuren en smalle pilasters met kapiteeltjes. De gevellijst wordt onderbroken door een barokachtige dakkapel. 26. Breesaapstraat 52 Deze voormalige, eerste Oud-Katholieke kerk van IJmuiden (later omgebouwd tot Thaliatheater) is gebouwd in De rijk bewerkte kerk was opgetrokken in neorenaissancestijl. De kerk is begin vorige eeuw verbouwd en kreeg het huidige uiterlijk. De pastorie aan de linkerkant heeft, behoudens het ontbreken van de dakkapel en van de oorspronkelijke deur, het eigenlijke aanzien in de neorenaissancestijl volledig behouden. Toen Thalia gereed kwam, werd de voormalige pastorie als koffiekamer ingericht. In 1922 is er aan de achterzijde een kleine zaal aangebouwd. Van deze blinde gevel zijn de zware smeedijzeren muurankers opvallend. Terug naar de Oranjestraat, deze naar links volgen. Eerste straat linksaf, het vervolg van de Kanaalstraat. 27. Kanaalstraat 61 De stijl van het gebouw is herkenbaar als een typisch rijksgebouw uit het begin van deze eeuw. De strenge geleding van de vensters is een classicistisch gegeven, dat wordt gecombineerd met neorenaissance vensterafsluitingen en smeedijzeren muurankers. De bakstenen omlijsting van de ingangsparti en vormt tezamen met de dakkapellen weer duidelijk een gotisch stijlelement. De Kanaalstraat vervolgen. 30. Kanaalstraat 62 [GM] Dit pand, dat is gebouwd in 1891, is van oorsprong een bakkerij met winkel, bedrijfsruimte en bovenwoning. Over de gehele gevel is de detaillering classicistisch met lijstgevel en pilasters met Korintische kapitelen. Vergeleken met het neoclassicistische pand Kanaalstraat 48 is het classicisme hier veel verder doorgevoerd; het gebroken fronton boven de deuren op de verdieping is echter een barokelement. Dit huis is daarom (in samenhang met de andere huizen aan de Kanaalstraat) een bijzonder voorbeeld van de architectonische vrijheid die er in de tweede helft van de 19de eeuw was. 31. Kanaalstraat [GM] In 1878 zijn deze dubbele huizen gebouwd. Het verschijnsel dubbel woonhuis met één gevel was veel voorkomend in IJmuiden. De geornamenteerde houten pui is in neoclassicistische trant gemaakt met een horizontale klassieke geleding. De gevel wordt afgesloten door een neoclassicistische gevelbekroning. Aan de opbouw van de gevel ligt een traditionele driedeling ten grondslag. De horizontale geleding is geënt op het klassieke bouwschema: een plint, een gevelvlak en een bekroning bestaande uit een architraaf, een fries met panelen en klossen en daarboven een kroonlijst. 32. Kanaalstraat 50 [GM] De horizontale geleding is gelijk aan de classicistische driedeling van de twee 26 27

15 De Lelijke Tijd - Fietsroute De Lelijke Tijd - Fietsroute naastgelegen panden. In 1905 zijn de gevels gepleisterd om natuursteen te suggereren. De bekroning van de gevel wordt onderbroken door een dakkapel die oorspronkelijk van rijke barokversieringen was voorzien. 33. Kanaalstraat 48 [GM] Begin 1878 is deze bakkerij met winkel en bovenwoning gebouwd. De omlijsting van de vensters, de gemetselde pilasters, de houten bekroning en de symmetrische gevelindeling zijn classicistische elementen, daarom is het pand neoclassicistisch te noemen. Ook de gedeeltelijke bepleistering met insnijdingen die natuursteen moeten suggereren, is een neoclassicistisch element. Ook hier is een duidelijke horizontale geleding, zoals ook bij nummers 50 t/m 54. De Visseringstraat rechtsaf richting het Noordzeekanaal volgen. 34. Visseringstraat 2 [RM] Dit voormalig telefoonkantoor dateert uit Het kantoor werd gebouwd in opdracht van de Nederlandsche Bell Telephoon Maatschappij die een jaar eerder vergunning had gekregen voor de exploitatie van de interlokale telefoonlijn Amsterdam-IJmuiden. Hoewel eenvoudig van grondplan krijgt dit gebouwtje door het gebruik van twee verschillende geveltoppen aan beide straatzijden (Visseringstraat en Sluisplein) een asymmetrisch aanzicht. De gevels zijn vrij nadrukkelijk gedecoreerd met elementen die aan verschillende stijlperioden ontleend zijn. Dit zogeheten eclecticisme is kenmerkend voor de tweede helft van de 19de eeuw. Aan het eind van de Visseringstraat rechtsaf, Sluisplein. Deze gaat over in Kanaaldijk. Deze helemaal volgen, De geul oversteken en het fietspad langs het kanaal volgen. Aan het eind van het fietspad linksaf, IJmuiderstraatweg. Aan het eind buigt deze naar rechts af en gaat vervolgens over in de Willebrordstraat. Aan het eind niet de De Noostraat oversteken, maar linksaf slaan en het fietspad aan de noordzijde van de De Noostraat volgen. Na het spoorwegviaduct het Pontplein oversteken en het fietspad langs het Noordzeekanaal volgen. Bij het oude dorp Velsen de tweede straat linksaf, Kerkesingel. 35. Kerkesingel 1 [RM] De pastorie van de Nederlands Hervormde Kerk, in 1888 gebouwd als vrijstaande villa op de plek van de toenmalige pastorie. De villa is beeldbepalend gesitueerd aan de rand van het dorp Velsen. Het betreft een van de panden die werden gebouwd in de periode kort na de aanleg van het Noordzeekanaal. In die tijd was de Kerkesingel (toen Driehuizerkerkweg) een van de belangrijkste verbindingswegen in het dorp. De weg sloot aan op de toenmalige Heereweg (nu Meervlietstraat) die leidde naar de Velservoetbrug en later naar de ponten die het dorp Velsen verbonden met het aan de noordzijde van het kanaal gelegen Wijkeroog (het huidige Velsen-Noord). De decoratie is in neostijl. De deur is voorzien van groen en wit geschilderde neorenaissance ornamenten. Boven het raam is een gebroken driehoekig fronton met in het timpaan een kelkvormig element. Het balkon heeft aan de onderzijde een eierlijst, het balkonhek bestaat uit neorenaissancistisch houtwerk. Na enkele meters opnieuw linksaf en na het passeren van het witte hek het Kerkplein op. Door het tweede witte hek de Torenstraat in. 36. Torenstraat 5-7 [RM] Het voormalig raadhuis van de gemeente Velsen is ontstaan uit een omstreeks 1640 gebouwd rechthuis. Door de bevolkingstoename, die verband hield met de aanleg van het Noordzeekanaal, vermeerderde ook het aantal leden van de gemeenteraad. De raadzaal moest daarom vergroot worden, waarop men in 1874 het rechthuis verbouwde. Twintig jaar later volgde nog een uitbreiding aangezien de secretarie in verband met de centrale ligging binnen de gemeente weer in het raadhuis gevestigd werd. Ook nu bleek de uitbreiding al snel te klein. Er vond in 1907 dan ook opnieuw een verbouwing plaats. Het oude gebouw kreeg een geheel nieuw voorkomen, waarbij de voorgevel opgetrokken werd in Hollandse neorenaissancestijl. Tegenover het voormalig raadhuis de Zuiderdorpstraat volgen naar het parkeerterrein waar de fietsroute eindigt

16 30

Bouwstijlen van kerken in Nederland. De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal:

Bouwstijlen van kerken in Nederland. De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal: Bouwstijlen Bouwstijlen van kerken in Nederland De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal: Oudste stenen gebouw Romaans Gotiek Neogotiek Renaissance Neorenaissance Classicisme

Nadere informatie

Bennebroekerlaan 10. Bouwjaar : Circa 1890 Architect : : Neorenaissance-trant met invloed van de Chaletstijl Oorspronkelijke functie : Woonhuis

Bennebroekerlaan 10. Bouwjaar : Circa 1890 Architect : : Neorenaissance-trant met invloed van de Chaletstijl Oorspronkelijke functie : Woonhuis Bennebroekerlaan 10 Straat en huisnummer : Bennebroekerlaan 10 Postcode en plaats : 2121 GR Bennebroek Kadastrale aanduiding : A4647 Complexonderdeel : Naam object : De Lijsterhof Bouwjaar : Circa 1890

Nadere informatie

Overzicht architectuur Middelburg

Overzicht architectuur Middelburg Overzicht architectuur Middelburg spitsboog Visblaasmotief Driepas Gotisch raam ( 1493-'94) uit de Gasthuiskerk in de Lange Delft. Dam 33 is gebouwd rond 1525. De zijgevel is van hout. Hij steekt naar

Nadere informatie

Krullenlaan 3. Oorspronkelijke functie : Dienstwoning en schuur. Datum foto : 23-10-2010

Krullenlaan 3. Oorspronkelijke functie : Dienstwoning en schuur. Datum foto : 23-10-2010 Krullenlaan 3 Straat en huisnummer : Krullenlaan 3 Postcode en plaats : 2061 HT Bloemendaal Kadastrale aanduiding : F746 Complexonderdeel : Schapenduinen Naam object : Bouwjaar : Eind 19 de eeuw (hoofdmassa),

Nadere informatie

Dorpsstraat 25 Ilpendam

Dorpsstraat 25 Ilpendam Dorpsstraat 25 Ilpendam opmerkingen: Voormalige pastorie, begin 19 de eeuw. Schilddak met geglazuurde oude Hollandse pannen en voorop origineel dakkapel. Originele wanden met origineel voegwerk. Imposant

Nadere informatie

De gebouwen en stijlen in chronologische volgorde

De gebouwen en stijlen in chronologische volgorde De gebouwen en stijlen in chronologische volgorde STIJL GEBOUW LOCATIE Romaans Oude Kerk (toren) Naaldwijk Gotisch Oude Kerk (kerkgebouw) Naaldwijk Renaissance Oude Raadhuis Naaldwijk Classicisme Nederhof

Nadere informatie

Brederodelaan 57-75, 77, Van Ewijckweg 2-8, Duinlustparkweg 3-23

Brederodelaan 57-75, 77, Van Ewijckweg 2-8, Duinlustparkweg 3-23 Brederodelaan 57-75, 77, Van Ewijckweg 2-8, Duinlustparkweg 3-23 Straat en huisnummer : Brederodelaan 57-77, Van Ewijckweg 2-8, Duinlustparkweg 3-23 Postcode en plaats : 2061 KH, 2061 KL, 2061 LA Kadastrale

Nadere informatie

GEMEENTE OLDEBROEK gemeentelijk monument; raadsbesluit 24 juni 2003

GEMEENTE OLDEBROEK gemeentelijk monument; raadsbesluit 24 juni 2003 straat + huisnummer : Zuiderzeestraatweg 230 postcode + plaats : 8096 CH OLDEBROEK naam object : kadastrale aanduiding : gemeente Oldebroek, sectie AF, nr. 275 bescherming : gemeentelijk monument registratienummer

Nadere informatie

Zwiepseweg 27. Adviesnummer 210 Adres Zwiepseweg 27. Naam monument - Oorspronkelijke functie Woonhuis Datum plaatsing. 4-2-1997 monumentenlijst

Zwiepseweg 27. Adviesnummer 210 Adres Zwiepseweg 27. Naam monument - Oorspronkelijke functie Woonhuis Datum plaatsing. 4-2-1997 monumentenlijst Terug Zwiepseweg 27 Adviesnummer 210 Adres Zwiepseweg 27 Woonplaats 7241 GM LOCHEM Monument type Woonhuis Naam monument - Huidige functie Woonhuis Oorspronkelijke functie Woonhuis Datum plaatsing 4-2-1997

Nadere informatie

Hoofdkenmerken en waardering van waardevolle cultuurhistorische gebouwen en objecten in de gemeente Wassenaar

Hoofdkenmerken en waardering van waardevolle cultuurhistorische gebouwen en objecten in de gemeente Wassenaar Duinrell, historische buitenplaats Naam Oorspronkelijke functie Type Aantal onderdelen op adres met cultuurhistorische waarde Benoeming onderdelen met cultuurhistorische waarde Duinrell Buitenplaats Historische

Nadere informatie

Rijksmonument. St. Antoniusstraat 5-7-9. Korte omschrijving. Redengevende omschrijving Complex

Rijksmonument. St. Antoniusstraat 5-7-9. Korte omschrijving. Redengevende omschrijving Complex St. Antoniusstraat 5-7-9 (Foto: Maarten van Loosbroek ) Korte omschrijving De STEENTJESKERK is gebouwd als KERK van de H. Antonius van Padua met PASTORIE EN KOSTERSWONING. Het ontwerp was ontleend aan

Nadere informatie

Kerkplein 2. : Neorenaissancetrant Oorspronkelijke functie : Pastorie. Datum foto : 20-07-2010

Kerkplein 2. : Neorenaissancetrant Oorspronkelijke functie : Pastorie. Datum foto : 20-07-2010 Kerkplein 2 Straat en huisnummer : Kerkplein 2 Postcode en plaats : 2061 JC Bloemendaal Kadastrale aanduiding : F73 Complexonderdeel : Nederlands Hervormde Kerk Bloemendaal Naam object : Bouwjaar : 1875

Nadere informatie

Oorspronkelijke functie : paardenstalling (begane grond) en feestzaal (verdieping)

Oorspronkelijke functie : paardenstalling (begane grond) en feestzaal (verdieping) Kerngegevens gemeentelijk monument: Monumentnummer : GM015 Naam monument : Phillokaal Adres : Gats 1a Postcode en plaats : 6131 EM Sittard Kadastrale aanduiding : STD00 sectie F nr(s) 2291 Coördinaten

Nadere informatie

Korte omschrijving. nr.

Korte omschrijving. nr. Bijlage 7 Redengevende omschrijving orde 2 Door de architectuurhistoricus van de gemeente Haarlem is een redegevende omschrijving gemaakt van alle orde 2 panden. Deze matrix geeft per pand of ensemble

Nadere informatie

Zelfreflectierapport Villa des Roses

Zelfreflectierapport Villa des Roses Zelfreflectierapport Villa des Roses Individuele taak opleidingsondersdeel architectuurtypologie Abdoulaye Declerck 1MAK 1b1 COÖRDINATEN Villa des Roses Klokstraat 59050 Gentbrugge Inleiding Villa Des

Nadere informatie

Brederodelaan 50, 50a

Brederodelaan 50, 50a Brederodelaan 50, 50a Straat en huisnummer : Brederodelaan 50, 50a Postcode en plaats : 2061 KK Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A11414 Complexonderdeel : Meer en Berg Naam object : Hoogzicht Bouwjaar

Nadere informatie

Wonen in een comfortabele. rietenkapvilla. Gevarieerd wonen in de gilden. 7 royale. bouwkavels te koop vanaf e 255, 00. per m 2 (incl.

Wonen in een comfortabele. rietenkapvilla. Gevarieerd wonen in de gilden. 7 royale. bouwkavels te koop vanaf e 255, 00. per m 2 (incl. Wonen in een comfortabele rietenkapvilla? 7 royale bouwkavels te koop vanaf e 255, 00 per m 2 (incl. BTW) Gevarieerd wonen in de gilden Toekomstige Hanzelijn Dronten geeft je de ruimte De woonwijk De Gilden

Nadere informatie

Een Puzzeltocht voor de kinderen van Uitgeest en omstreken

Een Puzzeltocht voor de kinderen van Uitgeest en omstreken Een Puzzeltocht voor de kinderen van Uitgeest en omstreken In Een Rondje Uitgeest, zijn enkele rijksmonumenten en bijzondere panden van Uitgeest opgenomen en is een selectie gemaakt van gevelstenen en

Nadere informatie

Donkerelaan 20. Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel :

Donkerelaan 20. Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel : Donkerelaan 20 Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel : Naam object : Oude Dorpshuis Bouwjaar : 1929 Architect : H.W.

Nadere informatie

Lage Duin en Daalseweg 17

Lage Duin en Daalseweg 17 Lage Duin en Daalseweg 17 Straat en huisnummer : Lage Duin en Daalseweg 17 Postcode en plaats : 2061 BE Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A8905 Complexonderdeel : Naam object : Bloemendaalse School Vereniging

Nadere informatie

Centrum Haaksbergen, partiële herziening Marktplan deelgebied Oost

Centrum Haaksbergen, partiële herziening Marktplan deelgebied Oost Centrum Haaksbergen, partiële herziening Marktplan deelgebied Oost Centrum Haaksbergen, partiële herziening Marktplan deelgebied Oost(vastgesteld) Inhoudsopgave Bijlagen bij regels Bijlage 1 Beeldkwaliteitsplan

Nadere informatie

ROUTEBESCHRIJVING ARCHITECTUUREXCURSIE 18 MAART 2006

ROUTEBESCHRIJVING ARCHITECTUUREXCURSIE 18 MAART 2006 ROUTEBESCHRIJVING ARCHITECTUUREXCURSIE 18 MAART 2006 De vetgedrukte adressen met een nummer verwijzen naar de beschrijving van de panden op de volgende bladzijden. Vanaf de Witte Kerk aan de Dr. Van Peltlaan

Nadere informatie

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN Deze speurtocht is geschikt voor kinderen van 8 t/m 11 jaar. Dit jaar is door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen uitgeroepen tot het jaar van Architectuur

Nadere informatie

112 woningen plan St. Cyr Geldrop

112 woningen plan St. Cyr Geldrop B02/2683 29-09-2005 Inleiding Op de locatie van een drietal gesloopte galerijflats is een plan ontwikkeld met een divers aanbod van woningtypes waaronder patiowoningen. De nieuwbouw zal een nieuwe impuls

Nadere informatie

2. Start wandeling Loop vanuit Cultuurhuis de Paulus naar rechts, naar de stoplichten Ga rechtsaf Stop bij foto A (Leidsestraatweg nummer 16)

2. Start wandeling Loop vanuit Cultuurhuis de Paulus naar rechts, naar de stoplichten Ga rechtsaf Stop bij foto A (Leidsestraatweg nummer 16) Fotowandeling langs de route van de tram 1. Start Cultureel Centrum de Paulus Expositie van de Blauwe Tram Filmbeelden Blauwe Tram Ophalen fotowandeling Uitleg fotowandeling. Met behulp van de uitgeschreven

Nadere informatie

Baakse Beek, De Haar en Formerhoek.

Baakse Beek, De Haar en Formerhoek. Trage Tocht Ruurlo Baakse Beek, De Haar en Formerhoek. Deze grotendeels onverharde route biedt een mooie afwisseling van bosjes, houtwallen, beekjes, boerderijen en akkers. We wandelen direct langs het

Nadere informatie

TE KOOP Kapel Nieuw Vredenhof Van Oldenbarneveltlaan 15, Haarlem

TE KOOP Kapel Nieuw Vredenhof Van Oldenbarneveltlaan 15, Haarlem TE KOOP Kapel Nieuw Vredenhof Van Oldenbarneveltlaan 15, Haarlem Kerkgebouw + dienstwoning met ruime bestemming herontwikkeling tot woningbouw mogelijk Omschrijving Het object betreft een vrijstaand voormalige

Nadere informatie

Deelgebied 4, Vorchten. 1. Beschrijving bestaande situatie

Deelgebied 4, Vorchten. 1. Beschrijving bestaande situatie Deelgebied 4, Vorchten 1. Beschrijving bestaande situatie der tijden zijn aanbouwen gerealiseerd, soms opvallend qua massa maar zodanig rekening houdend met de locatie en zichten dat zij geen afbreuk doen

Nadere informatie

Raad voor Cultuur 5 EP ' Mijnheer de Staatssecretaris,

Raad voor Cultuur 5 EP ' Mijnheer de Staatssecretaris, Aan de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen p/a Rijksdienst voor de Monumentenzorg Postbus 1001 3700 BA Zeist Onderwerp R.J. Schimmelpennincklaan 3 Advisering MSP postbus61243 provincie

Nadere informatie

Lijst van 62 cultuur historisch waardevolle gebouwen in Vessem (vlgs bestemmingsplan kom Vessem 8/10/08) Flinkert 5/7 Dorpswoning

Lijst van 62 cultuur historisch waardevolle gebouwen in Vessem (vlgs bestemmingsplan kom Vessem 8/10/08) Flinkert 5/7 Dorpswoning Flinkert 5/7 Dorpswoning Ca. 1940 Eerste sociale woningbouw (tweekapper) Vessem. Baksteen halfsteens verband Eén bouwlaag met kap Zij-ingang, opkamer en kruiskozijnen. Siermetselwerk fries met bloktand.

Nadere informatie

BLATENPLAN EWIJK BEELDKWALITEIT 10 oktober 2011 projectnummer 100468

BLATENPLAN EWIJK BEELDKWALITEIT 10 oktober 2011 projectnummer 100468 BLATENPLAN EWIJK BEELDKWALITEIT 10 oktober 2011 projectnummer 100468 colofon SAB Arnhem B.V. Contactpersoon: Arjan van der Laan bezoekadres: Frombergdwarsstraat 54 6814 DZ Arnhem correspondentieadres:

Nadere informatie

Kampersingel 2A zw en rd GM Kampersingel 4 A en B GM Kampersingel 6 zw en rd, 8 zw en rd, Bijzonder ensemble van boven en benedenwoningen uit

Kampersingel 2A zw en rd GM Kampersingel 4 A en B GM Kampersingel 6 zw en rd, 8 zw en rd, Bijzonder ensemble van boven en benedenwoningen uit Best. Plan Rozenprieel Def. Lijst Orde 2 Straat Huisnr. Korte omschrijving Stedenbouwkundige zone Badhuisstraat 15-33 Reeks van 10 geschakelde woningen uit 1935 naar ontwerp van H.G. Scholten; woningen

Nadere informatie

Historische Winkelpuien Leiden. Analyse Steenstraat 12 te Leiden. Voorwoord

Historische Winkelpuien Leiden. Analyse Steenstraat 12 te Leiden. Voorwoord Voorwoord Analyse Steenstraat 12 te Leiden Deze bouwhistorische analyse van de winkelpui Steenstraat 12 te Leiden is uitgevoerd in opdracht van de gemeente Leiden, als onderdeel van de realisatie van de

Nadere informatie

Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving.

Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving. Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving. Inleiding De tender voor de voormalige Eurobioscoop heeft als doel de kwaliteiten van het bijzondere gebouw weer een rol te laten spelen in de nieuwe

Nadere informatie

Iepenlaan 2. Datum foto : 20-07-2010

Iepenlaan 2. Datum foto : 20-07-2010 Iepenlaan 2 Straat en huisnummer : Iepenlaan 2 Postcode en plaats : 2061 GK Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A8609 Complexonderdeel : Naam object : Bouwjaar : 1923 Architect : Architectenbureau Mulder

Nadere informatie

Cultuurhistorische waardestelling en aanbevelingen. Dienstwoning Huize Kranenburgh. Hoflaan 26 Bergen

Cultuurhistorische waardestelling en aanbevelingen. Dienstwoning Huize Kranenburgh. Hoflaan 26 Bergen Cultuurhistorische waardestelling en aanbevelingen Dienstwoning Huize Kranenburgh Hoflaan 26 Bergen Colofon Uitvoering: Opdrachtgever: Polman Advies Haarlem Drs. Mariette Polman Cultuurcompagnie Noord-Holland

Nadere informatie

Buurtweg 136 138. Adres Buurtweg 136-138. Naam object N.V.T. Kadaster E 1906; E 1907 Typologie dienstwoning. Beschermd gezicht ja

Buurtweg 136 138. Adres Buurtweg 136-138. Naam object N.V.T. Kadaster E 1906; E 1907 Typologie dienstwoning. Beschermd gezicht ja Buurtweg 136 138 Adres Buurtweg 136-138 Plaats Wassenaar Naam object N.V.T. Kadaster E 1906; E 1907 Typologie dienstwoning Complex nee Beschermd gezicht ja Dubbele dienstwoning binnen het (voormalige)

Nadere informatie

De Julianaschool en de 'Amsterdamse School'

De Julianaschool en de 'Amsterdamse School' De Julianaschool en de 'Amsterdamse School' Peter Schipper Aan de Grotebrugsegrintweg staat de Julianaschool. Het ontwerp is van de Velpse architect J.G.A. Heineman. In 1922 maakte hij twee ontwerpen,

Nadere informatie

Cultuurhistorische inventarisatie gemeente Groningen Gemeente Groningen, dienst RO/EZ, afdeling Bouw- Woningtoezicht en Monumenten

Cultuurhistorische inventarisatie gemeente Groningen Gemeente Groningen, dienst RO/EZ, afdeling Bouw- Woningtoezicht en Monumenten Cultuurhistorische inventarisatie gemeente Groningen Gemeente Groningen, dienst RO/EZ, afdeling Bouw- Woningtoezicht en Monumenten BOUWHISTORISCHE VERKENNING Adres: Kleine Leliestraat 5, Groningen Status:

Nadere informatie

Bijlage 1 Overzicht orde 2-panden met omschrijving

Bijlage 1 Overzicht orde 2-panden met omschrijving Bijlage 1 Overzicht orde 2-panden met omschrijving Koninginnebuurt partiële herziening 2014 Redengevende omschrijving Orde-2 panden Straat Huisnr. Korte omschrijving Dreef 22 Villa uit 1879 naar ontwerp

Nadere informatie

ACTUALISATIE DIEPENHEIM NOORD 2

ACTUALISATIE DIEPENHEIM NOORD 2 ACTUALISATIE DIEPENHEIM NOORD 2 2015 Inleiding Dit beeldkwaliteitsplan is een herziening van het beeldkwaliteitsplan voor Diepenheim Noord 2 uit 2008. De huidige inzichten op het gebied van ruimtelijke

Nadere informatie

Molenstraat 56 te Oss

Molenstraat 56 te Oss Molenstraat 56 te Oss Vraagprijs huur: 3.550,- per maand Vraagprijs koop: op aanvraag Compleet gerestaureerde, monumentale woon-/kantoorvilla met royale parkeerplaats en heerlijke tuin. Gelegen aan één

Nadere informatie

LINTBEBOUWING (sterke samenhang)

LINTBEBOUWING (sterke samenhang) 5 LINTBEBOUWING (sterke samenhang) Gebiedsbeschrijving In de na-oorlogse periode is op nieuwe plaatsen en in het verlengde van bestaande linten, nieuwe lintbebouwing gerealiseerd. Doordat deze linten in

Nadere informatie

Iepenlaan bij 1. Oorspronkelijke functie : Toegangskolommen. Datum foto : 20-07-2010

Iepenlaan bij 1. Oorspronkelijke functie : Toegangskolommen. Datum foto : 20-07-2010 Iepenlaan bij 1 Straat en huisnummer : Iepenlaan (bij 1) Postcode en plaats : 2061 GG Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A11671 Complexonderdeel : Naam object : Bouwjaar : 1924 Architect : Architectenbureau

Nadere informatie

Ontwikkeling locatie Tuincentrum Omvlee 1320 14 november 2013 Tuincentrum Omvlee. project werknr. datum opdrachtgever.

Ontwikkeling locatie Tuincentrum Omvlee 1320 14 november 2013 Tuincentrum Omvlee. project werknr. datum opdrachtgever. Zuidbargerstraat Oranjekanaal NZ Ontwikkeling locatie Tuincentrum Omvlee 1320 14 november 2013 Tuincentrum Omvlee project werknr. datum opdrachtgever Emmen centrum 1 Emmen 2 projectlocatie 3 2 Zuidbarge

Nadere informatie

Begraven in Haarlem Gemeentelijke begraafplaatsen

Begraven in Haarlem Gemeentelijke begraafplaatsen Begraven in Haarlem Gemeentelijke begraafplaatsen Begraven in Haarlem Begraven in Haarlem kan op drie gemeentelijke begraafplaatsen: het monumentale begraafpark Kleverlaan aan de Kleverlaan, de katholieke

Nadere informatie

Gemeentelijk monument nr. : LEE 1. Adres : Maarsbergseweg 21-23. Kadastrale aanduiding : LSM00 B 00588 G 0000. : 1929-1933 en later

Gemeentelijk monument nr. : LEE 1. Adres : Maarsbergseweg 21-23. Kadastrale aanduiding : LSM00 B 00588 G 0000. : 1929-1933 en later Gemeentelijk monument nr. : LEE 1 Adres : Maarsbergseweg 21-23 Plaats : Leersum Kadastrale aanduiding : LSM00 B 00588 G 0000 Bouwjaar Type : 1929-1933 en later : Industrieel complex Omschrijving Inleiding

Nadere informatie

Vrijblijvende informatie Oude Zeeweg 39-41 Noordwijk aan Zee

Vrijblijvende informatie Oude Zeeweg 39-41 Noordwijk aan Zee Vrijblijvende informatie Oude Zeeweg 39-41 Noordwijk aan Zee Bonnike Makelaardij BV www.bonnike.nl 071-3619365 Omschrijving Aan de rand van De Zuidduinen van het villadorp in Noordwijk aan Zee verrijzen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1- Aanleiding voor aanpassing beeldkwaliteitplannen 3. 2- Ligging en hoofdopzet stedenbouwkundige plan 5

Inhoudsopgave. 1- Aanleiding voor aanpassing beeldkwaliteitplannen 3. 2- Ligging en hoofdopzet stedenbouwkundige plan 5 Inhoudsopgave 1- Aanleiding voor aanpassing beeldkwaliteitplannen 3 2- Ligging en hoofdopzet stedenbouwkundige plan 5 3- Algemene ontwikkelcriteria 6 3.1 Bebouwingsvorm 6 3.2 Architectuur, kleur en materiaalgebruik

Nadere informatie

TE KOOP. Zijde 442 Boskoop, Zuid-Holland

TE KOOP. Zijde 442 Boskoop, Zuid-Holland TE KOOP Zijde 442 Boskoop, Zuid-Holland Reliplan, specialisten in kerkelijk en bijzonder onroerend goed met een maatschappelijke bestemming. Buiksloterdijk 224 1025 WD AMSTERDAM Tel: 020 636 58 89 (Hoofdvestiging

Nadere informatie

Altena beschrijving foto Altenaweg 6, 8, 10, 12, 14, 16

Altena beschrijving foto Altenaweg 6, 8, 10, 12, 14, 16 Altena beschrijving foto Altenaweg 6, 8, 10, 12, 14, 16 Een complex van 6 sociale huurwoningen van het type twee-onder-een-kap. In 1922 gerealiseerd door de toenmalige gemeente Peize aan de Lieverscheweg

Nadere informatie

Teding van Berkhoutlaan 20

Teding van Berkhoutlaan 20 Teding van Berkhoutlaan 20 Straat en huisnummer : Teding van Berkhoutlaan 20 Postcode en plaats : 2111 ZC Aerdenhout Kadastrale aanduiding : C1560 Complexonderdeel : Naam object : Sint Antoniusschool Bouwjaar

Nadere informatie

Brouwerskolkweg 2. Datum foto : 09-08-2010

Brouwerskolkweg 2. Datum foto : 09-08-2010 Brouwerskolkweg 2 Straat en huisnummer : Brouwerskolkweg 2 Postcode en plaats : 2051 ED Overveen Kadastrale aanduiding : E2236 Complexonderdeel : Gemeentewerf Naam object : Publieke Werken Bouwjaar : 1936

Nadere informatie

TE KOOP Kerk Slootdorp Brink 55 57, Slootdorp Kerkgebouw + (kosters)woning

TE KOOP Kerk Slootdorp Brink 55 57, Slootdorp Kerkgebouw + (kosters)woning TE KOOP Kerk Slootdorp Brink 55 57, Slootdorp Kerkgebouw + (kosters)woning Aan deze verkoopinformatie kunnen geen rechten worden ontleend. 1. Omschrijving Het object betreft een vrijstaand voormalige Nederlands

Nadere informatie

6.1 MOLENROUTE LANGS VECHT, ANGSTEL EN GEIN Een fietsroute van A = 34 kilometer, B en C ieder 10 kilometer

6.1 MOLENROUTE LANGS VECHT, ANGSTEL EN GEIN Een fietsroute van A = 34 kilometer, B en C ieder 10 kilometer Utrecht 6.1 MOLENROUTE LANGS VECHT, ANGSTEL EN GEIN Een fietsroute van A = 34 kilometer, B en C ieder 10 kilometer Deze route is gebaseerd op de ANWB/VVV toeristenkaart, schaal 1:100.000 Route A: Deze

Nadere informatie

Monumenten fietsroute Nijbroek

Monumenten fietsroute Nijbroek Monumenten fietsroute Nijbroek Ter gelegenheid van de Open Monumentendag op 12 september 2015 is voor de Nijbroekse polder een speciale fietsroute samengesteld die u langs tal van rijks- en gemeentelijke

Nadere informatie

Bouwhistorisch onderzoek

Bouwhistorisch onderzoek Bouwhistorisch onderzoek BOUWHISTORISCHE NOTITIE Adres : Gelkingestraat, 4, 6 en 8/10 Status : Rijksmonument Periode : augustus 008 Onderzocht door : Taco Tel Auteur : Taco Tel Datum : Groningen, 13 augustus

Nadere informatie

Opdrachten bij Architectuurroute Uden

Opdrachten bij Architectuurroute Uden Op de vouwfolder staat de route aangegeven. Je loopt route A, die begint bij het Museum voor Religieuze Kunst. Bij enkele gebouwen op de route worden vragen gesteld. Deze vragen maak je in klad in dit

Nadere informatie

HERINNERINGS-FIETSROUTE Tweede Wereldoorlog Steenwijk en omgeving, lengte 30 km

HERINNERINGS-FIETSROUTE Tweede Wereldoorlog Steenwijk en omgeving, lengte 30 km HERINNERINGS-FIETSROUTE Tweede Wereldoorlog Steenwijk en omgeving, lengte 30 km 001 Start fietstocht op de Johan van den Kornputkazerne bij het Kelderbarretje met wandschilderingen Duitse Kriegsmarine

Nadere informatie

MINISTERIEEL BESLUIT HOUDENDE BESCHERMING ALS MONUMENT, STADS- OF DORPSGEZICHT

MINISTERIEEL BESLUIT HOUDENDE BESCHERMING ALS MONUMENT, STADS- OF DORPSGEZICHT 1,/ /.(! C MINISTERIEEL BESLUIT HOUDENDE BESCHERMING ALS MONUMENT, STADS- OF DORPSGEZICHT DE VLAAMSE MINISTER VAN BINNENLANDSE AANGELEGENHEDEN, CULTUUR, JEUGD EN AMBTENARENZAKEN, Gelet op het decreet van

Nadere informatie

Relicten te Doel en Kieldrecht opgenomen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed

Relicten te Doel en Kieldrecht opgenomen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed Erfgoedgemeenschap Doel & Polder Relicten te Doel en Kieldrecht opgenomen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed 21 oktober 2010 door Denis Malcorps Onderstaande luchtfoto geeft de geplande Ontwikkelingszone

Nadere informatie

B E E L D K W A L I T E I T S P L A N

B E E L D K W A L I T E I T S P L A N Gemeente Midden-Drenthe B E E L D K W A L I T E I T S P L A N Plan ontwikkeling Nieuwe Es 6A & 8 te Wijster. t 10192-BKP-01 14 oktober 2012 Beeldkwalteitsplan Nieuwe ES 6A & 8 te Wijster 10192-BKP-01 14-10-2012

Nadere informatie

NAAM te Lochem BESCHRIJVING

NAAM te Lochem BESCHRIJVING NAAM te Lochem Adviesnummer : 35 Straat + nr : Bierstraat 28-30/ Achterstraat 2 Postcode : 7241 AJ Huidige functie : winkelhuis Oorspr. Functie : winkelhuis en bakkerij BESCHRIJVING Historie en ligging:

Nadere informatie

architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum

architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum 0 Algemene informatie Met deze Architocht ga je de gebouwen en een stuk geschiedenis van Heerlen centrum ontdekken. Vergeet niet een camera of je

Nadere informatie

Toplocatie Tolberg. Ruim 8.550 m² aan mogelijkheden

Toplocatie Tolberg. Ruim 8.550 m² aan mogelijkheden Toplocatie Tolberg Ruim 8.550 m² aan mogelijkheden Algemeen Aan de rand van Roosendaal is in de jaren 70 van de vorige eeuw de wijk Tolberg ontwikkeld. De boerderij en de bijgebouwen met aangrenzende buitenruimten,

Nadere informatie

Redengevende omschrijving graanschuur

Redengevende omschrijving graanschuur Redengevende omschrijving graanschuur Venweg 4 te Alphen gemeente Alphen-Chaam drs. Elke de Rooij Redengevende omschrijving Venweg 4 te Alphen 1 Objectgegevens Adres : Venweg 4 Plaats : Alphen Postcode

Nadere informatie

Besluit aanwijzing gemeentelijk monument

Besluit aanwijzing gemeentelijk monument Besluit aanwijzing gemeentelijk monument GM230 Markt 16-17 en Limbrichterstraat 2 6131 EK Sittard Burgemeester en wethouders van Sittard-Geleen, overwegende: dat naast de door het rijk aangewezen en op

Nadere informatie

Beeldkwaliteitsplan De Poelakker, Lunteren 2 mei 2011

Beeldkwaliteitsplan De Poelakker, Lunteren 2 mei 2011 Beeldkwaliteitsplan De Poelakker Lunteren mei 0 Beeldkwaliteitsplan De Poelakker, Lunteren mei 0 N Beeldkwaliteitsplan De Poelakker, Lunteren mei 0 Inhoud Inleiding Stedenbouwkundige uitgangspunten Gebouwen

Nadere informatie

VOORONTWERP FLORIS VERSTERSTRAAT 10. 25 april 2012

VOORONTWERP FLORIS VERSTERSTRAAT 10. 25 april 2012 VOORONTWERP FLORIS VERSTERSTRAAT 10 25 april 2012 5 Floris Versterstraat 10 Bestaande situatie 1:200 BEGANE GROND EERSTE VERDIEPING 6 TWEEDE VERDIEPING DERDE VERDIEPING ACHTERGEVEL VOORGEVEL 7 Floris Versterstraat

Nadere informatie

KLEIN KLEIN HOFMEIJER

KLEIN KLEIN HOFMEIJER Amersfoort LORENTZSTRAAT 63 MAKELAARSHUIS KLEIN KLEIN HOFMEIJER THUIS IN AMERSFOORT AMERSFOORT De Onze Lieve Vrouwetoren is het middelpunt van de stad, gelegen aan één van de mooiste pleinen van de stad,

Nadere informatie

BALBOAPLEIN, SCHOOL EN WONINGEN AMSTERDAM

BALBOAPLEIN, SCHOOL EN WONINGEN AMSTERDAM BALBOAPLEIN, SCHOOL EN WONINGEN AMSTERDAM OMSCHRIJVING PROJECT BALBOAPLEIN Met de afbraak van de Joop Westerweelschool kwam er een bouwterrein vrij van ongeveer 100 bij 50 meter, gelegen tussen het Balboaplein

Nadere informatie

8 sfeerrijke appartementen Blockhove gelegen aan de Westerweg te Heiloo

8 sfeerrijke appartementen Blockhove gelegen aan de Westerweg te Heiloo 8 sfeerrijke appartementen Blockhove gelegen aan de Westerweg te Heiloo 1 2 Blockhove - aanzicht Westerweg/Stationsweg 3 Ontwerp een appartementengebouw met 8 appartementen en ondergronds parkeren op een

Nadere informatie

2 bouwkavels Aardenburg Helmond (brandevoort-oost)

2 bouwkavels Aardenburg Helmond (brandevoort-oost) 2 bouwkavels Aardenburg Helmond (brandevoort-oost) Nodigt u uit Geachte mevrouw, mijnheer, Voor U ligt de brochure met informatie over het door U opgevraagde object waar U interesse in heeft. U vindt hierin

Nadere informatie

MONUMENTEN REGISTRATIE GEMEENTE HENGELO (Overijssel) Adres: Deldenerdijk Postcode: Kadaster: G 1519 Bestemming: jachtpaal

MONUMENTEN REGISTRATIE GEMEENTE HENGELO (Overijssel) Adres: Deldenerdijk Postcode: Kadaster: G 1519 Bestemming: jachtpaal Adres: Deldenerdijk Postcode: Kadaster: G 1519 Bouwjaar: Bestemming: jachtpaal Zandstenen paal met afgeronde bovenzijde. De natuursteen is bewerkt, waardoor het oppervlak wordt verlevendigd door kleine

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BEELDKWALITEIT S-HEER ABTSKERKE, GEDEELTE COLENSHOEK II, 3e fase, 2013

RICHTLIJNEN BEELDKWALITEIT S-HEER ABTSKERKE, GEDEELTE COLENSHOEK II, 3e fase, 2013 In dit informatieblad worden nadere richtlijnen gegeven met betrekking tot de beeldkwaliteit voor de woningbouwlocatie Colenshoek II fase 3, te s-heer Abtskerke. De gemeente Borsele streeft naar een aantrekkelijk

Nadere informatie

Spiekestraat 9, Zegge

Spiekestraat 9, Zegge U wilt landelijk wonen en toch nabij een gezellig dorp met alle gemakken van dien? Op een schitterende en unieke locatie, in het buitengebied gelegen, bieden wij u deze royale vrijstaande semibungalow

Nadere informatie

straatmeubilair 284 Literatuur

straatmeubilair 284 Literatuur straatmeubilair 284 Literatuur Bouwkundige termen Haslinghuis-Janse, Leiden 2005, Primavera Pers Vademecum historische bouwmaterialen Piet Bot, Alphen aan de Maas 2009, Uitgeverij Veerhuis Monumenten inventarisatie

Nadere informatie

WELSTANDSBELEID VOOR GEBIED VAN DE MAATSCHAPPIJ VAN WELDADIGHEID (vaststelling raadsvergadering d.d. 25 januari 2011)

WELSTANDSBELEID VOOR GEBIED VAN DE MAATSCHAPPIJ VAN WELDADIGHEID (vaststelling raadsvergadering d.d. 25 januari 2011) WELSTANDSBELEID VOOR GEBIED VAN DE MAATSCHAPPIJ VAN WELDADIGHEID (vaststelling raadsvergadering d.d. 25 januari 2011) Op 27 november 2008 heeft de gemeenteraad specifiek welstandsbeleid vastgesteld voor

Nadere informatie

Belmermeer 3 Broek in Waterland

Belmermeer 3 Broek in Waterland Belmermeer 3 Broek in Waterland opmerkingen: Stolp, circa 1900. Oorspronkelijke wanden. Oorspronkelijke ramen, naast extra toegevoegde ramen en gevelopeningen. Imposante kap met oude Hollandse pannen.

Nadere informatie

Bijlage 6 B e g r i p p e n l i j s t

Bijlage 6 B e g r i p p e n l i j s t Bijlage 6 B e g r i p p en lijst B e g r i p p en lijst Aanbouwen Achterkant Afdak Een gebouw dat als afzonderlijke ruimte is gebouwd aan een hoofdgebouw waarmee het in directe verbinding staat, welk gebouw

Nadere informatie

Stromingen in vogelvlucht

Stromingen in vogelvlucht Stromingen in vogelvlucht Grieken en Romeinen (Klassiek Erfgoed) 500 v. Chr. tot 400 n. Chr. Middeleeuwen (Goddelijke Orde) 500 tot 1500 Renaissance (Homo Universalis) 1500 tot 1600 Barok en Rococo (Verleiding

Nadere informatie

6 ROYALE VRIJE KAVELS Creëer

6 ROYALE VRIJE KAVELS Creëer 6 ROYALE VRIJE KAVELS Creëer ORANJEWOUD UW DROOMVILLA AAN DE RAND VAN PARKLANDSCHAP ORANJEWOUD villa UW DROOM IN HET GROEN Uw droomwoning bouwen in Oranjewoud? Dat kan! Aan de Koningin Julianaweg, bij

Nadere informatie

WELSTANDSCRITERIA. Aanbouwen als garages, erkers en dakkapellen zijn ondergeschikt aan de woning.

WELSTANDSCRITERIA. Aanbouwen als garages, erkers en dakkapellen zijn ondergeschikt aan de woning. Oranjehof Langbroek Dorps wonen Wonen aan het lint Referentiebeeld woningen in een rooilijn De woningen aan de Doornseweg (verlengde van de Beatrixlaan) moeten de uitstraling krijgen van de lintbebouwing

Nadere informatie

Koop kantoorruimte op Reeweg Oost 123 te Dordrecht (prijs op aanvraag)

Koop kantoorruimte op Reeweg Oost 123 te Dordrecht (prijs op aanvraag) Koop kantoorruimte op Reeweg Oost 123 te Dordrecht (prijs op aanvraag) Aanbiedende partij: Waltmann Bedrijfshuisvesting Email: bedrijfshuisvesting@waltmann.com Telefoon: 078 6141030 Website: http://www.waltmann.com

Nadere informatie

215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes

215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes 215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes VILLANOVA architecten, Rotterdam, 2012 zesxzes visuele communicatie - Nieuwe voorgevels, vanaf de hoek aan de Postjeskade

Nadere informatie

Beeldkwaliteitsplan Drachten, hoek Zuiderdwarsvaart-Raai. 232.30.05.35.00 1 juli 2013

Beeldkwaliteitsplan Drachten, hoek Zuiderdwarsvaart-Raai. 232.30.05.35.00 1 juli 2013 Plek voor ideeën Beeldkwaliteitsplan Drachten, hoek Zuiderdwarsvaart-Raai 232.30.05.35.00 1 juli 2013 Beeldkwaliteitsplan Drachten, hoek Zuiderdwarsvaart-Raai 1 juli 2013 232.30.05.35.00 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Korte omschrijving Waardering Bouwhi storisch e verwac hting Achterlangs 17 Jonger dan 50

Korte omschrijving Waardering Bouwhi storisch e verwac hting Achterlangs 17 Jonger dan 50 Straat Huisnr. Korte omschrijving Waardering Bouwhi storisch e verwac hting Achterlangs 17 Jonger dan 50 Anegang 1 Groot en markant winkelpand gebouwd in 1931 voor de damesmodezaak Wisbrun en Liffmann

Nadere informatie

Ool Excellence. Wonen in de natuur Dicht bij de stad In het recreatiegebied Oolderplas. 5 woningen Ool Excellence

Ool Excellence. Wonen in de natuur Dicht bij de stad In het recreatiegebied Oolderplas. 5 woningen Ool Excellence Wonen in de natuur Dicht bij de stad In het recreatiegebied Oolderplas 5 woningen Ool Excellence Wonen in buurtschap Ool Zeer fraai in buurtschap Ool (Herten/Roermond) gelegen, midden in de natuur, maar

Nadere informatie

Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk

Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk Wandelroute van ongeveer een uur en een kwartier. Van de Ontmoetingskerk naar de voormalige Evangelische Gemeente Eben Haëzer Vanuit

Nadere informatie

Bijlage 1.1 Redengevende omschrijving beeldbepalende panden orde 2. Emmalaan 1 Hoekwoning genaamd 'Blokhuis' uit omstreeks 1915 in

Bijlage 1.1 Redengevende omschrijving beeldbepalende panden orde 2. Emmalaan 1 Hoekwoning genaamd 'Blokhuis' uit omstreeks 1915 in Bijlage 1.1 Redengevende omschrijving beeldbepalende panden orde 2. Emmalaan 1 Hoekwoning genaamd 'Blokhuis' uit omstreeks 1915 in traditioneel-zakelijke trant op de hoek met de Julianalaan. Het pand sluit

Nadere informatie

Stichting Eerste Gemotoriseerde Vlucht in Nederland 100 jaar. fietstocht. Eerste gemotoriseerde vlucht in Nederland

Stichting Eerste Gemotoriseerde Vlucht in Nederland 100 jaar. fietstocht. Eerste gemotoriseerde vlucht in Nederland Stichting Eerste Gemotoriseerde Vlucht in Nederland 100 jaar fietstocht Eerste gemotoriseerde vlucht in Nederland Stichting Eerste Gemotoriseerde Vlucht in Nederland 100 jaar colofon Tekst: A. Wieffering

Nadere informatie

CKV culturele en kunstzinnige vorming

CKV culturele en kunstzinnige vorming Bijlage bij de Architectuurroute Uden HAVO CKV culturele en kunstzinnige vorming Je fietst route A en maakt de opdrachten bij de gemarkeerde lokaties van de route. Werk je antwoorden uit in een wordbestand,

Nadere informatie

3.2.7.3 Foto s ruimte 0.7...48 3.3 Eerste verdieping...51 3.3.1 Ruimte 1.1 kamer...51 3.3.1.1 Beschrijving...51 3.3.1.2 Planaanduiding foto s...

3.2.7.3 Foto s ruimte 0.7...48 3.3 Eerste verdieping...51 3.3.1 Ruimte 1.1 kamer...51 3.3.1.1 Beschrijving...51 3.3.1.2 Planaanduiding foto s... Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Identificatie... 3 2. Afbakening van de te onderzoeken zone... 4 3. Beschrijving en registratie van de bouwelementen... 5 3.1 Kelderverdieping... 5 3.1.1 Kelderruimte

Nadere informatie

NOTULEN ADVIESRAAD DORPSBEELD LOVENDEGEM. Datum: 9 april 2014 Plaats: trouwzaal, Kerkstraat 45 te Lovendegem Begin: 20:05 uur Einde: 20:50 uur

NOTULEN ADVIESRAAD DORPSBEELD LOVENDEGEM. Datum: 9 april 2014 Plaats: trouwzaal, Kerkstraat 45 te Lovendegem Begin: 20:05 uur Einde: 20:50 uur NOTULEN ADVIESRAAD DORPSBEELD LOVENDEGEM Datum: 9 april 2014 Plaats: trouwzaal, Kerkstraat 45 te Lovendegem Begin: 20:05 uur Einde: 20:50 uur Aanwezig: Koen De Rycke Katrien Van Der Heyden Henk Dierickx

Nadere informatie

en nog andere straten moest nog worden aangelegd.

en nog andere straten moest nog worden aangelegd. In de Belle Epoque had de Brabantstraat en de Brabantdam. De Brabantstraat liep van de Vogelmarkt tot aan het François Laurentplein. Deze straat is een van de oudste van Gent want werd reeds vermeld in

Nadere informatie

VOORONTWERP BENNEBROEKSTRAAT 11-13

VOORONTWERP BENNEBROEKSTRAAT 11-13 VOORONTWERP BENNEBROEKSTRAAT 11-13 41 Bennebroekstaat Bestaande situatie 1:200 42 Bennebroekstaat Bestaande situatie 1:200 1 43 Bennebroekstraat 44 Bennebroekstraat ALGEMEEN De school aan de Bennebroekstraat

Nadere informatie

Belmermeer 3 Broek in Waterland

Belmermeer 3 Broek in Waterland Belmermeer 3 Broek in Waterland opmerkingen: Stolp, circa 1900. Oorspronkelijke wanden. Oorspronkelijke ramen, naast extra toegevoegde ramen en gevelopeningen. Imposante kap met oude Hollandse pannen.

Nadere informatie

Route.nl - Meer dan 1900 gratis fietsroutes

Route.nl - Meer dan 1900 gratis fietsroutes 1 van 6 Nederland Utrecht Utrechtse Heuvelrug 38.4 (ongeveer 2:14 u.) Fietsroute 181401 1km 2015 Falkplan BV 2 van 6 Nederland Utrecht Utrechtse Heuvelrug 38.4 (ongeveer 2:14 u.) Fietsroute 181401 Deze

Nadere informatie

Bijlage: beschrijving van de panden met cultuurhistorische waarden

Bijlage: beschrijving van de panden met cultuurhistorische waarden Bijlage: beschrijving van de panden met cultuurhistorische waarden Kruisstraat 64-66, 68, 68a Ensemble van twee woonhuizen onder een kap en twee vrijstaande woningen. De panden vormen een voorbeeld van

Nadere informatie