Endometriose. Afdeling Gynaecologie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Endometriose. Afdeling Gynaecologie"

Transcriptie

1 Endometriose Afdeling Gynaecologie

2 Endometriose Endometriose is de situatie waarbij baarmoederslijmvlies buiten de holte van de baarmoeder voorkomt. Ongeveer een op de tien vrouwen lijdt aan endometriose. Endometriose komt vaak voor bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Vijftien procent van de patiënten is onder de dertig jaar. Endometriose kan langzamerhand toenemen en van een geringe afwijking uitgroeien tot een vergevorderd stadium. Een vroege diagnose (vaststelling van de ziekte) en behandeling kan grotere ingrepen voorkomen. Ook neemt daarmee de kans op het behoud van vruchtbaarheid toe. Wat is endometriose? Het endometrium is het slijmvlies van de baarmoeder. Dit bevindt zich normaal alleen in de baarmoederholte. Bij endometriose komt het slijmvlies ook buiten de baarmoeder voor, bijvoorbeeld in de buikholte op of in de eierstokken op de ophangbanden van de baarmoeder tussen de baarmoeder en de blaas tussen de baarmoeder en de endeldarm in de darmwand diep in de wand van de baarmoeder zelf (zeldzaam) op andere plaatsen in het lichaam. Endometriose kan aan de oppervlakte voorkomen, maar kan ook diep zijn ingegroeid in de organen. Bij de menstruatie komt het bloed in de buikholte, in de eierstok of tussen de baarmoeder en de blaas of endeldarm. In de eierstok kunnen zo 'holten' ontstaan die gevuld zijn met (oud) bloed. Welke klachten geeft endometriose? De meeste vrouwen met endometriose klagen over een zeer pijnlijke menstruatie, zware buik- en darmpijn of uitstralende pijnklachten naar been of rug. Ook kunnen problemen met de vruchtbaarheid ontstaan. Hier geldt meestal: hoe ernstiger en hoe uitgebreider de endometriose, hoe kleiner de kans op een spontane zwangerschap. Maar ook een grote groep vrouwen heeft geen klachten en hoort pas bij het ondergaan van vruchtbaarheidsonderzoeken dat ze endometriose hebben. Er zijn verschillende symptomen (verschijnselen) die bij endometriose kunnen optreden. We noemen hieronder de meest voorkomende: vermoeidheid vruchtbaarheidsproblematiek

3 pijn tijdens en/of na geslachtsgemeenschap ovulatiepijn (pijn tijdens de eisprong) hevige bloedingen en/of stolsels langdurige bloedingen licht bloedverlies voor de menstruatie pijnlijke stoelgang (diarree of obstipatie) pijnlijke darmen pijn bij het plassen lusteloosheid. Ook kunt u te maken krijgen met psychische klachten. De ongewenste kinderloosheid, onbegrip vanuit uw omgeving voor uw klachten en boosheid als u niet de dingen kunt doen die u graag zou willen doen. Hoe kan endometriose worden behandeld? Endometriose is niet levensbedreigend. Behandeling is alleen nodig als u klachten heeft. De behandeling kan bestaan uit medicijnen en/of een operatie. Bij vrouwen zonder kinderwens gaat de voorkeur uit naar een behandeling door middel van medicijnen. Het effect van medicijnen is om eisprong en daardoor de vrouwelijke hormoonspiegels te onderdrukken. Hierdoor kunnen de endometrioseplekjes rustig worden. Meestal wordt de anticonceptiepil voorgeschreven, waarbij alleen na elke derde strip een stopweek wordt ingelast. Alleen bij onvoldoende effect of hevige klachten kunnen sterkere hormoontabletten worden voorgeschreven of injecties, die tijdelijk een kunstmatige overgang veroorzaken. Bij vrouwen met een kinderwens wordt een operatie aanbevolen. Dit geldt ook voor vrouwen bij wie tijdens de behandeling met medicijnen onvoldoende verbetering van de klachten optreedt. Operatie Endometriose kan tijdens een operatie worden verwijderd, door middel van een buikoperatie of een kijkoperatie (laparoscopie). Beide methodes worden hieronder nader beschreven. Soms vindt de operatie plaats in samenwerking met een chirurg of een uroloog. Deze operatie vindt altijd plaats in de Isala kliniek te Zwolle. Tijdens de operatie wordt met elektrische stroom of ultrageluidenergie de endometriose weggesneden of weggebrand. Hoe meer endometriose wordt verwijderd, hoe kleiner de kans dat de endometriose terugkomt. Hiermee neemt echter wel de kans op een complicatie toe. Het is mogelijk dat uw darmen of blaas beschadigd worden, of dat de hele eierstok moet worden weggehaald. De gynaecoloog zal deze mogelijke complicaties met u bespreken. Het doel van de operatie zal altijd zijn: zo veel mogelijk endometriose

4 verwijderen met zo min mogelijk schade aan de organen. Na de operatie kan de gynaecoloog u voorstellen om hormonen te gebruiken om zo te voorkomen dat de endometriose terugkomt. Kijkoperatie (laparoscopie) De gynaecoloog voert een laparoscopische operatie uit via kleine sneetjes van ongeveer een centimeter in de buikwand. Vervolgens wordt uw buik enigszins opgeblazen met een onschadelijk gas, zodat de organen in de onderbuik beter zichtbaar worden. Door een van deze sneetjes brengt de arts een laparoscoop in de buik: een lange dunne buis met camera waar hij doorheen kan kijken. Het beeld verschijnt op een monitor. Via de andere sneetjes brengt de gynaecoloog instrumenten in waarmee hij of zij kan opereren. Voor deze ingreep staat een korte opnameduur van een a twee dagen. Dit kan soms wat langer zijn. U heeft ongeveer twee weken nodig om volledig te herstellen. Buikoperatie Bij een (gewone) buikoperatie maakt de gynaecoloog een snee van 12 tot 15 centimeter. Via de geopende buikwand kan hij of zij de endometriose verwijderen door middel van wegsnijden of wegbranden. Een buikoperatie wordt aangeraden bij grote endometrioseplekken die niet met een kijkoperatie behandeld kunnen worden. Ook kan dit worden gedaan als andere organen (bijvoorbeeld de darmen) bij de ingreep betrokken zijn. Voor deze ingreep moet u een aantal dagen in het ziekenhuis blijven en heeft u drie tot vijf weken nodig om volledig te herstellen. Na de operatie Als u goed wakker bent, gaat u terug naar de verpleegafdeling. Soms hebt u keelpijn als gevolg van een buisje dat (onder narcose) in uw luchtpijp werd ingebracht om u te beademen. Misselijkheid en braken na de ingreep is soms niet te voorkomen. Hier kunt u medicijnen voor krijgen. Het kan zijn dat u na de operatie met uw hoofdsteun en uw benen iets omhoog ligt. Dit is het geval als de arts vloeistof in uw buikholte heeft achtergelaten om verklevingen te voorkomen. Deze vloeistof wordt na verloop van tijd door uw lichaam opgenomen. De verhoogde houding kan ontspannend werken en wordt meestal niet als vervelend ervaren. Pijn Direct na de ingreep heeft u vaak wat buikpijnklachten. Sommige vrouwen houden de eerste dagen nog buikpijn. U kunt hier gerust pijnstillers voor gebruiken. Afhankelijk van uw pijnklachten kunt u paracetamol innemen. U mag maximaal 4 keer per dag 2 tabletten van 500 mg innemen.

5 Na een laparoscopische operatie kunnen schouderpijn en prikkeling van het middenrif voorkomen. Dit wordt veroorzaakt door het koolzuurgas dat tijdens de operatie is gebruikt om de kijkruimte in de buik te vergroten. Het koolzuurgas wordt vanzelf door het lichaam opgenomen. De schouderpijn verdwijnt meestal de dag na de operatie. Bloedverlies Tot enkele dagen na de ingreep kunt u wat vaginaal bloedverlies hebben. Dit komt doordat tijdens de operatie een paktangetje op de baarmoedermond gezet is. Hechtingen Als u een kijkoperatie hebt ondergaan, zijn de wondjes in uw buik gehecht met oplosbare hechtingen. Het duurt ruim vier tot zes weken voordat de eventuele uiteinden van de hechtdraadjes die u nog ziet, verdwenen zijn. U mag gerust douchen. Een bad nemen is toegestaan als u geen vaginaal bloedverlies meer hebt. Om uw kleding te beschermen kunt u een pleister gebruiken zolang er nog vocht uit de wondjes komt. Als u een buikoperatie hebt ondergaan, hebt u een grotere wond. In sommige gevallen zijn oplosbare hechtingen gebruikt (zie hierboven), maar er kunnen ook hechtingen zijn gebruikt die na vijf tot zeven dagen verwijderd moeten worden. Dit hoort u van de arts of verpleegkundige. U mag gerust douchen. Een bad nemen is pas toegestaan een dag nadat de hechtingen zijn verwijderd. Om uw kleding te beschermen kunt u een pleister gebruiken zolang er nog vocht uit de wond komt. Naar huis Door de operatie en de narcose bent u vaak nog behoorlijk slap. Het is daarom verstandig dat u uit het ziekenhuis wordt opgehaald. Zelf autorijden of met het openbaar vervoer naar huis wordt sterk afgeraden. Herstel Gedurende de eerste drie dagen na de ingreep moet de buikpijn afnemen. De eerste dagen na de ingreep kunt u over het algemeen wel voor uzelf zorgen, maar nog niet voor u eventuele gezinsleden. Het is Verstandig de eerste dagen extra hulp te regelen. Vaak bent u sneller moe en kunt u minder aan dan u dacht. In dat geval is het verstandig toe te geven aan de moeheid en extra rust te nemen. Het is belangrijk om te luisteren naar uw eigen lichaam. Uw lichaam geeft aan wat u wel en niet aankunt. 4

6 Als u zich voelt opknappen, kunt u geleidelijk uw activiteiten uitbreiden. Weer in beweging komen (mobiliseren) kan zelfs het herstel bevorderen. Trap lopen mag; er hoeft dus geen bed in de kamer. De eerste weken mag u niet te zwaar tillen, dat wil zeggen: niet meer dan vijf kilo. Na drie weken mag u weer sporten. Werk kunt u hervatten als u zich weer hersteld voelt. Voor de meeste vrouwen is dit enkele dagen tot een week (na een laparoscopie). De zwaarte van de operatie, de snelheid van uw herstel en de zwaarte van uw werk zijn hierbij van belang. Na een buikoperatie duurt dit wat langer. Het gebruik van tampons en het hebben van gemeenschap zijn weer toegestaan als u geen vaginaal bloedverlies meer heeft als gevolg van de ingreep. Klachten of problemen? De eerste twee weken na uw ziekenhuisopname kunt u contact opnemen met de verpleegafdeling Gynaecologie; het telefoonnummer staat achterin deze brochure. Na die twee weken kunt u terecht bij uw huisarts. Bij onderstaande problemen moet u in ieder geval contact opnemen: toenemende buikpijn braken koorts, meer dan 38,5?C overmatig vloeien nabloeden van de wond. Tot slot De tekst in deze brochure is een aanvulling op het gesprek met uw gynaecoloog. Hebt u na het lezen ervan nog vragen of wilt u meer informatie, stelt u uw vragen dan gerust aan de gynaecoloog of een verpleegkundige. Verdere informatie Heeft u na het lezen van de folder nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de polikliniek Gynaecologie. Bereikbaar op werkdagen van uur. Ook kunt u voor meer informatie over endometriose terecht bij onderstaande (patiënten)organisaties: Endometriose Stichting Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) rubriek patiëntenvoorlichting

7 Informatie Centrum Gynaecologie Floresstraat 2/ HS Groningen telefoon (050) (op dinsdag en woensdag) Verantwoording tekst Het copyright van en verantwoordelijkheid voor deze brochure berusten bij de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) in Utrecht.

8 Isala Diaconessenhuis Hoogeveenseweg KA Meppel Tel. (0522) Website: fld-dm/235/0713

Patiënteninformatie. Kijkoperatie (laparoscopie) voor vruchtbaarheidsonderzoek

Patiënteninformatie. Kijkoperatie (laparoscopie) voor vruchtbaarheidsonderzoek Kijkoperatie (laparoscopie) voor vruchtbaarheidsonderzoek Patiënteninformatie Kijkoperatie (laparoscopie) voor vruchtbaarheidsonderzoek 1 Wat is een laparoscopie? 2 Wat is een hysteroscopie? 3 Welke afwijkingen

Nadere informatie

Patiënteninformatie Diagnostische laparoscopie of kijkonderzoek van de buikholte

Patiënteninformatie Diagnostische laparoscopie of kijkonderzoek van de buikholte Patiënteninformatie Diagnostische laparoscopie of kijkonderzoek van de buikholte Diagnostische laparoscopie of kijkonderzoek van de buikholte In deze patiëntenbrochure vind je algemene informatie over

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Informatie over de laparoscopie

Maatschap Gynaecologie. Informatie over de laparoscopie Maatschap Gynaecologie Informatie over de laparoscopie Wat houdt een laparoscopie in? De gynaecoloog heeft voorgesteld een laparoscopie bij u te verrichten. Dit is een ingreep waarbij de arts met een speciaal

Nadere informatie

Dagverpleging na een kleine gynaecologische ingreep

Dagverpleging na een kleine gynaecologische ingreep Dagverpleging na een kleine gynaecologische ingreep Inleiding U heeft een kleine gynaecologische ingreep ondergaan. Hiervoor bent u kortdurend opgenomen geweest. In deze brochure krijgt u beknopte richtlijnen

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting

Patiëntenvoorlichting Patiëntenvoorlichting Sterilisatie van de vrouw In het kort Een sterilisatie is een operatie om definitief (voor altijd) te voorkomen dat u zwanger wordt. De eileiders worden afgesloten. Zo kunnen zaadcellen

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor patiënten Diagnostische laparoscopie

man, vrouw en kind info voor patiënten Diagnostische laparoscopie man, vrouw en kind info voor patiënten Diagnostische laparoscopie Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een diagnostische laparoscopie?... 04 03 Waarom een diagnostische laparoscopie?.. 05 04 De ingreep...

Nadere informatie

Laparoscopie. Een kijkje in de buikholte. Gynaecologie. Locatie Langendijk

Laparoscopie. Een kijkje in de buikholte. Gynaecologie. Locatie Langendijk Laparoscopie Een kijkje in de buikholte Gynaecologie Locatie Langendijk Inhoudsopgave Wat is een laparoscopie? Wat kunt u verwachten? Hoe verloopt de laparoscopie? Waarom een laparoscopie? Na de operatie

Nadere informatie

Baarmoederverwijdering

Baarmoederverwijdering 00 Baarmoederverwijdering d.m.v. een kijkoperatie Poli Gynaecologie U heeft samen met uw arts de beslissing genomen dat uw baarmoeder verwijderd wordt via van een kijkoperatie (laparoscopische verwijdering).

Nadere informatie

DE DIAGNOSTISCHE LAPAROSCOPIE

DE DIAGNOSTISCHE LAPAROSCOPIE DE DIAGNOSTISCHE LAPAROSCOPIE (kijken in de buik) In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over de diagnostische laparoscopie, een onderzoek waarbij de gynaecoloog de

Nadere informatie

Verwijderen van een (gedeelte van een) nier door kijkoperatie. Laparoscopische (partiële) nefrectomie

Verwijderen van een (gedeelte van een) nier door kijkoperatie. Laparoscopische (partiële) nefrectomie Verwijderen van een (gedeelte van een) nier door kijkoperatie Laparoscopische (partiële) nefrectomie 1 Uw arts (uroloog) heeft met u besproken dat u in aanmerking komt voor een operatie waarbij een nier

Nadere informatie

H.366333.1215. Laparoscopisch verwijderen van eileiders en/of eierstokken met cystes

H.366333.1215. Laparoscopisch verwijderen van eileiders en/of eierstokken met cystes H.366333.1215 Laparoscopisch verwijderen van eileiders en/of eierstokken met cystes 2 Inleiding Uw gynaecoloog heeft u een eierstok en eileiderverwijdering via een kijkoperatie geadviseerd. Op deze manier

Nadere informatie

Laparoscopische tubectomie

Laparoscopische tubectomie Laparoscopische tubectomie In overleg met uw arts heeft u besloten om een laparoscopische tubectomie te ondergaan. Dit is een operatie waarbij, via kleine gaatjes in de buik, de eileider(s) verwijderd

Nadere informatie

Baarmoederverwijdering. Gynaecologie

Baarmoederverwijdering. Gynaecologie Baarmoederverwijdering Gynaecologie Algemeen Bij menstruatieklachten, vleesbomen of een verzakking kan het nodig zijn uw baarmoeder te verwijderen. Een andere naam hiervoor is: uterusextirpatie of hysterectomie.

Nadere informatie

Hersteloperatie van de eileiders

Hersteloperatie van de eileiders man, vrouw en kind info voor de patiënt Hersteloperatie van de eileiders UZ Gent, Vrouwenkliniek Hersteloperatie van de eileiders na sterilisatie Wat is een hersteloperatie van de eileiders? In deze patiëntenbrochure

Nadere informatie

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2 Laparoscopie Inleiding In deze brochure leest u meer over de laparoscopie en krijgt u tips en adviezen voor na de ingreep. Een laparoscopie is een kijkoperatie waarbij een gynaecoloog met behulp van een

Nadere informatie

H Laparoscopische baarmoeder en/of eierstokken en eileiders verwijdering

H Laparoscopische baarmoeder en/of eierstokken en eileiders verwijdering H.366326.1215 Laparoscopische baarmoeder en/of eierstokken en eileiders verwijdering 2 Inleiding U heeft samen met uw gynaecoloog besloten dat uw baarmoeder en/of eierstokken en eileiders, worden verwijderd

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie KIJKEN IN DE BUIK: DE DIAGNOSTISCHE LAPAROSCOPIE INLEIDING Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de

Nadere informatie

Algemeen... 3 Wat is endometriose?... 3 Bij wie komt het voor?... 4 Hoe ontstaat endometriose?... 4

Algemeen... 3 Wat is endometriose?... 3 Bij wie komt het voor?... 4 Hoe ontstaat endometriose?... 4 Endometriose Inhoudsopgave Algemeen... 3 Wat is endometriose?... 3 Bij wie komt het voor?... 4 Hoe ontstaat endometriose?... 4 Welke klachten kunnen passen bij endometriose?... 5 Pijn... 6 Klachten bij

Nadere informatie

Endometriose. Gynaecologie. Inleiding

Endometriose. Gynaecologie. Inleiding Gynaecologie Endometriose Inleiding Aan de binnenkant van de baarmoeder zit een laagje slijmvlies. Soms komen stukjes van dit slijmvlies buiten de baarmoeder terecht. Dit noemt men endometriose. De meeste

Nadere informatie

Diagnostische laparoscopie (kijken in de buik)

Diagnostische laparoscopie (kijken in de buik) Diagnostische laparoscopie (kijken in de buik) Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. In deze folder kunt u verder

Nadere informatie

Diagnostische laparoscopie

Diagnostische laparoscopie Diagnostische laparoscopie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. De baarmoeder, eileiders en eierstokken 1 Wat gebeurt bij een diagnostische laparoscopie? 1 De belangrijkste redenen voor

Nadere informatie

Patiënteninformatie Operatieve laparoscopie

Patiënteninformatie Operatieve laparoscopie Patiënteninformatie Operatieve laparoscopie Operatieve laparoscopie In deze patiëntenbrochure vind je algemene informatie over de operatieve laparoscopie. Deze brochure beschrijft de zorg die de gynaecoloog

Nadere informatie

Endometriose. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op

Endometriose. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op Endometriose Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Algemeen Endometriose is een ziektebeeld waarbij baarmoederslijmvlies buiten de holte van de baarmoeder voorkomt. Endometriose

Nadere informatie

DIAGNOSTISCHE LAPAROSCOPISCHE

DIAGNOSTISCHE LAPAROSCOPISCHE DIAGNOSTISCHE LAPAROSCOPISCHE In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over de diagnostische laparoscopie, een onderzoek waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen

Nadere informatie

Inleiding Wat is een gynaecologische laparoscopie?

Inleiding Wat is een gynaecologische laparoscopie? Laparoscopie Inleiding Deze brochure geeft informatie over een gynaecologische laparoscopie. Hierin staat waarvoor dit onderzoek dient en wat u van dit onderzoek kunt verwachten. De in deze brochure vermelde

Nadere informatie

Diagnostische laparoscopie

Diagnostische laparoscopie Gynaecologie Patiënteninformatie Diagnostische laparoscopie U ontvangt deze informatie, omdat u binnenkort een diagnostische laparoscopie in ons ziekenhuis krijgt. Dit is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog

Nadere informatie

Inleiding Opname De behandeling

Inleiding Opname De behandeling LAPAROSCOPIE 17834 Inleiding De gynaecoloog heeft voorgesteld een laparoscopie bij u te verrichten. Dit is een ingreep waarbij de specialist met een speciaal instrument, de laparoscoop, in de buikholte

Nadere informatie

Laparoscopie Inleiding De redenen voor laparoscopie Sterilisatie Buikpijn Mogelijke oorzaken zijn:

Laparoscopie Inleiding De redenen voor laparoscopie Sterilisatie Buikpijn Mogelijke oorzaken zijn: Laparoscopie Inleiding De gynaecoloog heeft voorgesteld een laparoscopie bij u te verrichten. Bij een laparoscopie kunnen de organen in de buikholte worden bekeken; ze komen ook binnen bereik voor eenvoudige

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Verwijderen van de eileider/eierstok met de laparoscoop (laparoscopische adnex extirpatie)

Maatschap Gynaecologie. Verwijderen van de eileider/eierstok met de laparoscoop (laparoscopische adnex extirpatie) Maatschap Gynaecologie Verwijderen van de eileider/eierstok met de laparoscoop (laparoscopische adnex extirpatie) Algemeen U arts heeft met u besproken dat uw eileider(s)/eierstok(ken) via een ingreep

Nadere informatie

Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen. Poli Gynaecologie

Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen. Poli Gynaecologie 00 Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen Poli Gynaecologie 1 Informatie voor vrouwen die een laparoscopische sterilisatie krijgen. U heeft gekozen voor een laparoscopische sterilisatie.

Nadere informatie

Laparoscopische electrocoagulatie van de eierstokken (LEO)

Laparoscopische electrocoagulatie van de eierstokken (LEO) Laparoscopische electrocoagulatie van de eierstokken (LEO) Deze folder informeert u over de laparoscopische electrocoagulatie van de eierstokken (LEO). U kunt hierin lezen waarom deze operatie wordt uitgevoerd,

Nadere informatie

Wat is een laparoscopie?

Wat is een laparoscopie? Wat is een laparoscopie? Wat is een laparoscopie? Een laparoscopie is een kijkoperatie in de buik. De arts voert de operatie uit met een laparoscoop. Dat is een lange dunne kijkbuis. Aan het uiteinde van

Nadere informatie

Galblaasoperatie. Ligging en functie van de galblaas. Galstenen. Diagnose en onderzoeken. Figuur 1. Plaats van galblaas tussen de andere organen

Galblaasoperatie. Ligging en functie van de galblaas. Galstenen. Diagnose en onderzoeken. Figuur 1. Plaats van galblaas tussen de andere organen Galblaasoperatie Deze folder geeft u informatie over de galblaasoperatie (cholecystectomie). Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. Ligging en functie

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Het verwijderen van de baarmoeder via laparoscopie (totale laparoscopische hysterectomie - TLH)

Maatschap Gynaecologie. Het verwijderen van de baarmoeder via laparoscopie (totale laparoscopische hysterectomie - TLH) Maatschap Gynaecologie Het verwijderen van de baarmoeder via laparoscopie (totale laparoscopische hysterectomie - TLH) Algemeen Uw arts heeft met u besproken waarom bij u de baarmoeder (baarmoederhals

Nadere informatie

STERILISATIE VAN DE VROUW FRANCISCUS VLIETLAND

STERILISATIE VAN DE VROUW FRANCISCUS VLIETLAND STERILISATIE VAN DE VROUW FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U overweegt geen kinderen (meer) te krijgen, en u te laten steriliseren. Zowel mannen als vrouwen kunnen zich laten steriliseren. In deze brochure

Nadere informatie

Laparoscopie (Kijkoperatie in de buik) Nazorg Dagverpleging Gynaecologie

Laparoscopie (Kijkoperatie in de buik) Nazorg Dagverpleging Gynaecologie Laparoscopie (Kijkoperatie in de buik) Nazorg Dagverpleging Gynaecologie Er is bij u een laparoscopie verricht op de operatiekamer via de afdeling Dagverpleging. In deze folder staan enkele belangrijke

Nadere informatie

STERILISATIE VAN DE VROUW

STERILISATIE VAN DE VROUW Gynaecologie Obstetrie STERILISATIE VAN DE VROUW INLEIDING U overweegt geen kinderen (meer) te krijgen, en u te laten steriliseren. Zowel mannen als vrouwen kunnen zich laten steriliseren. In deze brochure

Nadere informatie

Endometriose. Algemeen

Endometriose. Algemeen Endometriose Algemeen Endometriose is de situatie waarbij baarmoederslijmvlies buiten de holte van de baarmoeder voorkomt. Endometriose kan pijn tijdens de menstruatie veroorzaken, of chronische pijn onder

Nadere informatie

Inleiding Wat is endometriose?

Inleiding Wat is endometriose? Inleiding Aan de binnenkant van de baarmoeder zit een laagje slijmvlies. Soms komen stukjes van dit slijmvlies buiten de baarmoeder terecht. Dit noemt men endometriose. De meeste vrouwen merken hier niets

Nadere informatie

Kijkoperatie in de buik (Laparoscopie)

Kijkoperatie in de buik (Laparoscopie) Kijkoperatie in de buik (Laparoscopie) Inhoudopgave Reden om een laparoscopie uit te voeren.. 3 - Buikpijn... 3 - Sterilisatie...... 5 - Onderzoek bij onvruchtbaarheid.... 5 - Overige redenen voor een

Nadere informatie

De drie belangrijkste redenen voor deze ingreep zijn kinderwens, plotselinge pijn in de onderbuik en langdurig bestaande onderbuikpijn.

De drie belangrijkste redenen voor deze ingreep zijn kinderwens, plotselinge pijn in de onderbuik en langdurig bestaande onderbuikpijn. 2 3 Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. Buikpijn of het uitblijven van een zwangerschap zijn veel voorkomende

Nadere informatie

Hysteroscopie. Inleiding

Hysteroscopie. Inleiding Hysteroscopie Inleiding Deze brochure geeft informatie over een hysteroscopie. Hierin staat waarvoor dit onderzoek dient en wat u van dit onderzoek kunt verwachten. De in deze brochure vermelde informatie

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. DE LAPAROSCOPISCHE OPERATIE Vakgroep chirurgie

PATIËNTENINFORMATIE. DE LAPAROSCOPISCHE OPERATIE Vakgroep chirurgie PATIËNTENINFORMATIE DE LAPAROSCOPISCHE OPERATIE Vakgroep chirurgie 2 DE LAPAROSCOPISCHE OPERATIE Vakgroep chirurgie Goed om te weten In deze folder geeft Maasstad Ziekenhuis u enige uitleg over een laparoscopische

Nadere informatie

gynaecologische operatie

gynaecologische operatie patiënteninformatie gynaecologische operatie 1 Inleiding... 2 2 Verschillende vormen van operaties... 2 3 Voor de operatie... 2 4 Openbuik-operatie... 3 5 Kijkoperatie... 4 5.1 Kijkoperatie: laparoscopie...

Nadere informatie

Endometriose. Poli Gynaecologie

Endometriose. Poli Gynaecologie 00 Endometriose Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer volledig en uitgebreid

Nadere informatie

EEN KIJKJE IN DE BUIKHOLTE (LAPAROSCOPIE)

EEN KIJKJE IN DE BUIKHOLTE (LAPAROSCOPIE) Gynaecologie EEN KIJKJE IN DE BUIKHOLTE (LAPAROSCOPIE) INLEIDING De gynaecoloog heeft voorgesteld een laparoscopie bij u te verrichten. Dit is een ingreep waarbij de arts met een speciaal instrument, de

Nadere informatie

Kijken in de buikholte

Kijken in de buikholte Patiënteninformatie Kijken in de buikholte Wat is een laparoscopie? De gynaecoloog heeft voorgesteld een laparoscopie bij u te verrichten. De operatie gebeurt bijna altijd onder narcose (algehele verdoving).

Nadere informatie

Kijken in de buik: diagnostische laparoscopie. Poli Gynaecologie

Kijken in de buik: diagnostische laparoscopie. Poli Gynaecologie 00 Kijken in de buik: diagnostische laparoscopie Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder

Nadere informatie

Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie

Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. Buikpijn of het uitblijven

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas. Polikliniek chirurgie

Verwijderen van de galblaas. Polikliniek chirurgie Verwijderen van de galblaas Polikliniek chirurgie Verwijderen van de galblaas Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten om uw galblaas te laten verwijderen. In deze brochure vindt u

Nadere informatie

Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie

Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Inhoudsopgave Inleiding 1. De baarmoeder, eileiders en eierstokken 2. Wat gebeurt er bij een diagnostische laparoscopie? 3. De belangrijkste redenen voor

Nadere informatie

diagnostische laparoscopie door de gynaecoloog

diagnostische laparoscopie door de gynaecoloog diagnostische laparoscopie door de gynaecoloog Inhoud Algemeen... 3 1 De baarmoeder, eileiders en eierstokken... 3 2 Wat gebeurt bij een diagnostische laparoscopie... 4 3 De belangrijkste redenen voor

Nadere informatie

Endometriose. het lichaam terechtkomen, maar dat gebeurt bijna nooit. Het slijmvlies zit aan de buitenkant van de organen, of is er diep in gegroeid.

Endometriose. het lichaam terechtkomen, maar dat gebeurt bijna nooit. Het slijmvlies zit aan de buitenkant van de organen, of is er diep in gegroeid. Endometriose 1. In het kort 2. Wat is endometriose? 3. Bij wie komt endometriose voor? 4. Hoe ontstaat endometriose? 5. Welke klachten kunnen passen bij endometriose? 6. Welk onderzoek kan bij endometriose

Nadere informatie

Endometriose. Patiënteninformatie

Endometriose. Patiënteninformatie Gynaecologie Patiënteninformatie Endometriose U ontvangt deze informatie, omdat u klachten heeft rond uw baarmoeder door endometriose. Aan de binnenkant van de baarmoeder zit een laagje slijmvlies. Soms

Nadere informatie

Laparoscopie en laparotomie

Laparoscopie en laparotomie Laparoscopie en laparotomie De gynaecoloog heeft in overleg met u besloten een laparoscopische operatie (kijkoperatie) of een laparotomie (buikoperatie) uit te voeren. Bij een laparoscopische operatie

Nadere informatie

Transvaginale HydroLaparoscopie (THL)

Transvaginale HydroLaparoscopie (THL) Transvaginale HydroLaparoscopie (THL) Afdeling gynaecologie en verloskunde In deze brochure informeren wij u over het onderzoek Transvaginale HydroLaparoscopie (THL). Uw arts heeft u verteld waarom het

Nadere informatie

Laparoscopische operatie

Laparoscopische operatie Gynaecologie Laparoscopische operatie (Kijkoperatie) Uw behandelend gynaecoloog heeft met u gesproken over een laparoscopie. In deze informatiefolder leest u algemene informatie, wat er gebeurt bij de

Nadere informatie

Baarmoeder- operatie

Baarmoeder- operatie Baarmoeder- operatie Verwijdering van de baarmoeder via de vagina (vaginale uterus extirpatie) Verwijdering van de baarmoeder door middel van een kijkbuisoperatie (= Laparoscopische hysterectomie) Verwijdering

Nadere informatie

Verwijderen van de baarmoeder

Verwijderen van de baarmoeder Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Verwijderen van de baarmoeder z 1 Bij bepaalde gynaecologische klachten kan het nodig zijn om de baarmoeder te verwijderen. Dit

Nadere informatie

Kijken in de buik. de diagnostische laparoscopie

Kijken in de buik. de diagnostische laparoscopie Kijken in de buik de diagnostische laparoscopie Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 De baarmoeder, eileiders en eierstokken... 1 3 Wat gebeurt bij een diagnostische laparoscopie... 2 4 De belangrijkste redenen

Nadere informatie

Novasure - procedure

Novasure - procedure Novasure - procedure Wanneer een Novasure-procedure? U kunt klachten hebben van overmatig bloedverlies dat veroorzaakt wordt door afwijkingen in het endometrium. Dit kan op diverse manieren behandeld worden,

Nadere informatie

Diagnostische laparoscopie

Diagnostische laparoscopie Diagnostische laparoscopie Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. Buikpijn of het uitblijven van een zwangerschap

Nadere informatie

Baarmoeder verwijderen per laparoscoop Totale laparoscopische hysterectomie (TLH)

Baarmoeder verwijderen per laparoscoop Totale laparoscopische hysterectomie (TLH) Baarmoeder verwijderen per laparoscoop Totale laparoscopische hysterectomie (TLH) Patiënteninformatie Totale laparoscopische hysterectomie 1 Inleiding 2 Methodes voor het verwijderen van de baarmoeder

Nadere informatie

Hysteroscopie. Kijken in de baarmoeder

Hysteroscopie. Kijken in de baarmoeder Hysteroscopie Kijken in de baarmoeder 1 De diagnostische hysteroscopie Deze brochure geeft informatie over de diagnostische hysteroscopie. Hierin staat waarvoor dit onderzoek dient en wat u van dit onderzoek

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure ENDOMETRIOSE

NVOG Voorlichtingsbrochure ENDOMETRIOSE NVOG Voorlichtingsbrochure ENDOMETRIOSE ENDOMETRIOSE 1. In het kort 2. Wat is endometriose? 3. Bij wie komt endometriose voor? 4. Hoe ontstaat endometriose? 5. Welke klachten kunnen passen bij endometriose?

Nadere informatie

Hysteroscopie kijken in de baarmoeder

Hysteroscopie kijken in de baarmoeder Hysteroscopie kijken in de baarmoeder Hysteroscopie (kijken in de baarmoeder) Binnenkort komt u naar de Ommelander Ziekenhuis Groep voor een hysteroscopie. In deze folder vindt u informatie over deze behandeling.

Nadere informatie

buiten 4. Bij wie komt endometriose voor? 5. Hoe ontstaat endometriose?

buiten 4. Bij wie komt endometriose voor? 5. Hoe ontstaat endometriose? ENDOMETRIOSE 1. In het kort 2. Wat is endometriose? 3. Bij wie komt endometriose voor? 4. Hoe ontstaat endometriose? 5. Welke klachten kunnen passen bij endometriose? 6. Welk onderzoek kan bij endometriose

Nadere informatie

Hysteroscopie kijken in de baarmoeder

Hysteroscopie kijken in de baarmoeder Hysteroscopie kijken in de baarmoeder Hysteroscopie (kijken in de baarmoeder) Binnenkort komt u naar de Ommelander Ziekenhuis Groep voor een hysteroscopie. In deze folder vindt u informatie over deze behandeling.

Nadere informatie

1. Algemeen 4 1.1 Wat is endometriose 4 1.2 Bij wie komt het voor 5 1.3 Hoe ontstaat endometriose 5

1. Algemeen 4 1.1 Wat is endometriose 4 1.2 Bij wie komt het voor 5 1.3 Hoe ontstaat endometriose 5 endometriose 2 Inhoud 1. Algemeen 4 1.1 Wat is endometriose 4 1.2 Bij wie komt het voor 5 1.3 Hoe ontstaat endometriose 5 2. Welke klachten kunnen passen bij endometriose 5 2.1 Pijn 6 2.2 Klachten bij

Nadere informatie

Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit)

Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit) Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit) Endometriose In het kort Aan de binnenkant van de baarmoeder zit een laagje slijmvlies. Soms komen stukjes van dit slijmvlies buiten de baarmoeder

Nadere informatie

Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden

Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden Albert Schweitzer ziekenhuis november 2007 pavo 0592 Inleiding U bent bij de gynaecoloog onder behandeling. Daarbij is gebleken dat u een of meer vleesbomen

Nadere informatie

Laparoscopie (diagnostisch)

Laparoscopie (diagnostisch) Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. Buikpijn of het uitblijven van een zwangerschap zijn veel voorkomende

Nadere informatie

1 Algemeen Wat is endometriose? Bij komt het voor? Hoe ontstaat endometriose? 4

1 Algemeen Wat is endometriose? Bij komt het voor? Hoe ontstaat endometriose? 4 endometriose Inhoud 1 Algemeen 3 1.1 Wat is endometriose? 3 1.2 Bij komt het voor? 4 1.3 Hoe ontstaat endometriose? 4 2 Welke klachten kunnen passen bij endometriose? 5 2.1 Pijn 5 2.2 Klachten bij de ontlasting

Nadere informatie

Endometriose. Gynaecologie

Endometriose. Gynaecologie 1/6 Gynaecologie Endometriose Inleiding Aan de binnenkant van de baarmoeder zit een laagje slijmvlies. Soms komen stukjes van dit slijmvlies buiten de baarmoeder terecht. Dit noemt men endometriose. De

Nadere informatie

Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden

Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding U bent bij de gynaecoloog onder behandeling. Daarbij is gebleken dat u

Nadere informatie

STERILISATIE VAN DE VROUW

STERILISATIE VAN DE VROUW STERILISATIE VAN DE VROUW 17971 Inleiding In deze folder wordt de sterilisatie bij de vrouw besproken. Hierbij komen verschillende aspecten van de sterilisatie aan bod. Uw gynaecoloog zal een aantal van

Nadere informatie

Diagnostische hysteroscopie. Afdeling Gynaecologie

Diagnostische hysteroscopie. Afdeling Gynaecologie Diagnostische hysteroscopie Afdeling Gynaecologie Diagnostische hysteroscopie Wat is een diagnostische hysteroscopie? Bij een diagnostische hysteroscopie kijkt de gynaecoloog met een kijkbuis (hysteroscoop)

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE ENDOMETRIOSE

PATIËNTENINFORMATIE ENDOMETRIOSE PATIËNTENINFORMATIE ENDOMETRIOSE 2 ENDOMETRIOSE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de aandoening endometriose. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten Gynaecologie. Endometriose

Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten Gynaecologie. Endometriose Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Gynaecologie Endometriose Inhoud Endometriose 1 Klachten 4 Onderzoek 6 Behandeling 8 Tot slot 11 1 Endometriose Algemeen Er is

Nadere informatie

Gynaecologie Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie

Gynaecologie Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Gynaecologie Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Inleiding Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Het verwijderen van de. baarmoeder

PATIËNTEN INFORMATIE. Het verwijderen van de. baarmoeder PATIËNTEN INFORMATIE Het verwijderen van de baarmoeder 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder willen de gynaecologen van het Maasstad Ziekenhuis u informatie geven over het verwijderen

Nadere informatie

Endometriose. Gynaecologie

Endometriose. Gynaecologie Endometriose Gynaecologie Inhoudsopgave In het kort 5 Wat is endometriose? 5 Wat doet het baarmoederslijmvlies? 6 Bij wie komt endometriose voor? 7 Hoe ontstaat endometriose? 8 Welke klachten kunnen voorkomen

Nadere informatie

Diagnostische laparoscopie Kijken in de buik

Diagnostische laparoscopie Kijken in de buik Diagnostische laparoscopie Kijken in de buik Inleiding Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. Buikpijn of het

Nadere informatie

Endometriose. Gynaecologie. mca.nl

Endometriose. Gynaecologie. mca.nl Endometriose Gynaecologie mca.nl Inhoudsopgave Wat is endometriose? 3 Bij wie komt endometriose voor? 4 Hoe ontstaat endometriose? 5 Welke klachten geeft endometriose? 5 Hoe wordt endometriose vastgesteld?

Nadere informatie

Endometriose. Patiënteninformatie Endometriose

Endometriose. Patiënteninformatie Endometriose Endometriose Patiënteninformatie Endometriose Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Wat is endometriose 1.2 Bij wie komt het voor 1.3 Hoe ontstaat endometriose 2 Welke klachten kunnen passen bij endometriose 2.1

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie PATIËNTEN INFORMATIE Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie 2 PATIËNTENINFORMATIE Inhoud De baarmoeder, eileiders en eierstokken... 4 Wat gebeurt bij een diagnostische laparoscopie... 5 De belangrijkste

Nadere informatie

Laparoscopie bij kinderwens. Chromolaparoscopie en LEO

Laparoscopie bij kinderwens. Chromolaparoscopie en LEO Laparoscopie bij kinderwens Chromolaparoscopie en LEO In het kader van uw kinderwens is bij u een laparoscopie (kijkoperatie in de buik) gepland. Voor algemene informatie over een laparoscopie verwijzen

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Poli Chirurgie

Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Poli Chirurgie 00 Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Poli Chirurgie Deze folder geeft u informatie over galsteenlijden en de behandeling hiervan. U heeft ingestemd met het operatief verwijderen van de galblaas

Nadere informatie

Transvaginale HydroLaparoscopie (THL)

Transvaginale HydroLaparoscopie (THL) Transvaginale HydroLaparoscopie (THL) Afdeling gynaecologie en verloskunde In deze folder informeren wij u over het onderzoek Transvaginale HydroLaparoscopie (THL). Uw arts heeft u verteld waarom het onderzoek

Nadere informatie

De belangrijkste redenen voor een diagnostische laparoscopie

De belangrijkste redenen voor een diagnostische laparoscopie Kijken in de buik De diagnostische laparoscopie Het onderzoek Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. Buikpijn

Nadere informatie

operatie: verwijderen van de galblaas

operatie: verwijderen van de galblaas patiënteninformatie operatie: verwijderen van de galblaas Deze folder geeft u informatie over het verwijderen van de galblaas. Een ander woord hiervoor is cholecystectomie. Deze informatie is bedoeld als

Nadere informatie

Het verwijderen van de baarmoeder en/of eierstokken. Algemene informatie

Het verwijderen van de baarmoeder en/of eierstokken. Algemene informatie Het verwijderen van de baarmoeder en/of eierstokken Algemene informatie Inleiding U heeft met uw gynaecoloog gesproken over het verwijderen van uw baarmoeder en/of eierstokken. Deze folder geeft u algemene

Nadere informatie

Diagnostische laparoscopie

Diagnostische laparoscopie Gynaecologie Diagnostische laparoscopie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 2 De baarmoeder, eileiders en eierstokken 3

Nadere informatie

Laparoscopische sterilisatie van de vrouw

Laparoscopische sterilisatie van de vrouw Laparoscopische sterilisatie van de vrouw Inleiding In deze brochure wordt een uitleg gegeven van verschillende aspecten van sterilisatie bij de vrouw. Een aantal zaken zal uw arts reeds met u besproken

Nadere informatie

Gynaecologie / Verloskunde. Patiënteninformatie. Endometriose. Slingeland Ziekenhuis

Gynaecologie / Verloskunde. Patiënteninformatie. Endometriose. Slingeland Ziekenhuis Gynaecologie / Verloskunde Endometriose i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. In het kort 2. Wat is endometriose? 3. Wat doet het baarmoederslijmvlies? 4. Bij wie komt endometriose

Nadere informatie

baarmoederverwijdering

baarmoederverwijdering baarmoederverwijdering Inhoud Inleiding 1 Waarom wordt de baarmoeder verwijderd 3 1.1 Menstruatieklachten 3 1.2 Myomen (vleesbomen) 3 1.3 Endometriose en adenomyose 4 1.4 Pijn in de onderbuik 4 1.5 Verzakking

Nadere informatie

Laparoscopische sterilisatie

Laparoscopische sterilisatie Patiënteninformatie Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen die een laparoscopische sterilisatie krijgen 1234567890-terTER_ Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen die een laparoscopische

Nadere informatie

Endometriose. Gynaecologie. Baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Inhoud. 1. In het kort. 2. Wat is endometriose?

Endometriose. Gynaecologie. Baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Inhoud. 1. In het kort. 2. Wat is endometriose? Gynaecologie Endometriose Baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder Inhoud 1. In het kort 2. Wat is endometriose? 3. Wat doet baarmoederslijmvlies? 4. Bij wie komt endometriose voor? 5. Hoe ontstaat endometriose?

Nadere informatie