INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR"

Transcriptie

1 Om nline kennis te maken met de nieuwe versie 2016 van de Gids Duurzame Gebuwen, surft u naar: PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - - PRINCIPES INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR Gebruik maken van de thermische inertie van de aarde m de hygiënische lucht vr te verwarmen f af te kelen. BENADERING EN WERKING In sterk geïsleerde gebuwen is het warmteverlies van de hygiënische verluchting de pst die het grtste verbruik vertegenwrdigt. In een gebuw met K32 kan het verlies dr verluchting 50% van het energieverbruik bedragen. Na de islatie is het dus de ventilatie die met wrden aangepakt m het verbruik te ratinaliseren: bijvrbeeld dr de verse lucht vr te verwarmen via een aardwarmtewisselaar. Dit srt installatie wrdt vaak k aanbevlen m vr extra cmfrt te zrgen tijdens de zmer, want het biedt dan de mgelijkheid m de lucht af te kelen alvrens hem in het gebuw te stuwen. Het principe van een aardwarmtewisselaar werkt als vlgt: 's winters wrdt de verluchtingslucht dr een ingegraven leiding geverd. Tijdens die tcht zal de lucht pwarmen en z een energiebesparing mgelijk maken (in het vakjargn spreekt men van "puits canadien"). 's Zmers biedt dezelfde installatie de mgelijkheid m de hygiënische lucht te verfrissen (men spreekt van "puits prvençal"). De efficiëntie van een aardwarmtewisselaar, en dus het verkregen vrdeel, hangt af van de grtte (lengte, diameter van de leidingen), van de diepte van de ingraving, van de samenstelling van de grnd, van het traject, en van het gekzen materiaal vr de leidingen. Passieve huizen Heusden (Gent) BLZ 1 VAN 8 INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR FEBRUARI 2007 PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN

2 DOELSTELLINGEN Minimaal Men met ervr zrgen dat de kwaliteit van de lucht niet verslechtert dr de drtcht dr de aardwarmtewisselaar. Men met daarvr een helling creëren van minstens 2% die uitlpt p een verlren put vr de evacuatie van de cndensatie. Aan de ingang meten er filters kmen tegen insecten en pllen, en het systeem met k waterdicht zijn. De lucht die wrdt pgevangen met van gede kwaliteit zijn. Men zal er dus de vrkeur aan geven m lucht te nemen achter in de tuin in plaats van vr het huis aan de straat bijvrbeeld. Aangeraden Men met trachten ervr te zrgen dat de aardwarmtewisselaar een efficiëntie van 80% heeft (de pwarming van de lucht in de aardwarmtewisselaar bedraagt 80% van het temperatuurverschil tussen de bdem en de buitenlucht), maar dit mag niet leiden tt buitensprig bijkmend ventilatrverbruik. KEUZE-ELEMENTEN TECHNISCHE ASPECTEN > De gecmbineerde hygiënische verluchtingsmethde Gezien het drukverlies dat wrdt verrzaakt dr de aardwarmtewisselaar kan dit enkel wrden gecmbineerd met een mechanisch systeem. Natuurlijke verluchting is hier dus uitgeslten. Men zal daarm een B-systeem meten installeren (mechanisch systeem en natuurlijke extractie) f een D-systeem (mechanische pulsie en extractie zie fiche ver de energie-efficiënte luchtverversingsystemen). Het eerste systeem wrdt nageneg nit gebruikt en het tweede heeft alleen zin indien het wrdt gecmbineerd met een warmterecuperatiesysteem p de nttrkken lucht. Als men een aardwarmtewisselaar wil, det men er dus ged aan m meteen een vlledig en perfrmant mechanisch verluchtingsysteem te installeren. > Bdemtype Omdat een aardwarmtewisselaar met zrgen vr thermische uitwisseling tussen de lucht en de grnd, zijn de thermische eigenschappen van de bdem belangrijk. Het geleidingsvermgen van de verschillende bdemsrten al naargelang hun vchtgehalte, wrdt hiernder beschreven. De efficiëntie van de aardwarmtewisselaar zal des te beter zijn indien het geleidingsvermgen van de bdem grter is. brn: scriptie van P.Hllmuller BLZ 2 VAN 8 INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR FEBRUARI 2007

3 > Drukverliezen Drukverlies ntstaat dr de wrijvingen tijdens de beweging van de lucht. Deze hangen af van de lengte, de krmming, het materiaal en de diameter van de leiding, en van de snelheid van de vleistf. Die drukverliezen met de ventilatr verwinnen m de lucht dr de aardwarmtewisselaar te jagen. Het spreekt vanzelf dat een aardwarmtewisselaar, m perfrmant te zijn, niet mag leiden tt een buitensprig verbruik van de ventilatr. De berekening van het drukverlies is ingewikkeld. Vr een huishudelijke tepassing met men rekening huden met de vlgende waarden: 150 mm 200 mm 250 mm 300 mm Debiet 200 m³/u 1,1Pa/m 0,25 Pa/m - - Debiet 400 m³/u 3,5 Pa/m 0,9 Pa/m 0,3 Pa/m 0,1 Pa/m Debiet 600 m³/u 8 Pa/m 1,9 Pa/m 0,6 Pa/m 0,25 Pa/m Debiet 800 m³/u 15 Pa/m 3 Pa/m 1 Pa/m 0,55 Pa/m Debiet 1000 m³/u 20 Pa/m 5 Pa/m 1,6 Pa/m 0,7 Pa/m Men zal prberen m vr het geheel van de aardwarmtewisselaar het drukverlies te beperken tt minder dan 100 Pa. Indien de thermische efficiëntie van de aardwarmtewisselaar 80% bedraagt (de te vullen lucht aan de uitgang van de aardwarmtewisselaar haalt 80% van het verschil tussen de temperatuur aan de ingang van de aardwarmtewisselaar en de temperatuur van de bdem), kan het meerverbruik van de ventilatren beperkt blijven tt ngeveer de helft van de thermische pbrengst van de aardwarmtewisselaar (uitgedrukt in primaire energie). MILIEU-ASPECTEN De energiewinst die mag wrden verwacht van een aardwarmtewisselaar hangt sterk af van de installatie. Ruw geschat kan men zeggen dat een efficiënte aardwarmtewisselaar (thermisch rendement van 80 % en drukverlies beperkt tt 100 Pa) een besparing mgelijk maakt van ngeveer 30 % p het verwarmen van de verse lucht, wanneer hij wrdt tegevegd aan een installatie met dubbele strm en warmterecuperatie. Dit vertegenwrdigt dus 5 tt 10 % van de glbale verwarmingsvraag. FINANCIËLE ASPECTEN De kst van een aardwarmtewisselaar varieert sterk al naargelang de manier waarp hij zal wrden geïnstalleerd: kan men prfiteren van aan de gang zijnde graafwerken? Is het een cmpleet systeem f een meer "ambachtelijke" mntage? Wat is de lengte en heveel leidingen zijn er? Welk is het verluchtingsdebiet? enz. Men met 3000 tt 4000 rekenen vr een vlledige installatie in een individuele wning. De te verwachten financiële besparing bedraagt enkele tientallen eur per jaar. De terugverdientijd is dus lang en aardwarmtewisselaars kunnen niet wrden beschuwd als financieel rendabel in een wning. MAATSCHAPPELIJKE EN CULTURELE ASPECTEN Dan is er de vraag van de kwaliteit van de lucht aan de ingang en de uitgang van de aardwarmtewisselaar. Het gaat er dus m, m z zuiver mgelijke lucht p te vangen. Daarnaast is de kans grt dat tijdens de zmer de warme en vchtige buitenlucht cndenseert in de "kele" aardwarmtewisselaar. Die cndensatie kan leiden tt bacteriële ntwikkeling. Het wetenschappelijk nderzek schiet ng te krt wat betreft de eventuele sanitaire gevlgen van dit systeem in een vchtig klimaat als dat van België. Enkele eenvudige vrzrgsmaatregelen meten dus wrden genmen : filters, afverhelling, kwaliteit van de vegen tussen de leidingelementen, pvang van het cndensaat, en een inspectieput. De BLZ 3 VAN 8 INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR FEBRUARI 2007

4 rubriek "in de praktijk" geeft de technische aanbevelingen m de beide delstellingen te bereiken. DE JUISTE KEUZE MAKEN > Een aardwarmtewisselaar, ja f neen? Een vrdeel is alvast dat de technieken van de aardwarmtewisselaar steeds meer verspreid raken en de ervaring leert dat het systeem een reële heveelheid extra energie plevert. Een aardwarmtewisselaar met echter wrden beschuwd als een aanvulling p een systeem met dubbele strm en warmterecuperatie. Maar hij kan dat systeem niet vervangen. Een warmterecuperatr p de verluchtingslucht biedt de mgelijkheid m 80% van de verlren energie dr verluchting te recupereren, wat veel meer is dan met een aardwarmtewisselaar. Wat de nadelen betreft, is er de kwaliteit van de lucht die wrdt gebruikt tijdens de zmer, indien niet alle vrzrgsmaatregelen zijn genmen. Ok is de ruimte in de stad z beperkt dat het meestal meilijk is m een efficiënte aardwarmtewisselaar te installeren (d.w.z. met een thermisch rendement van 80%). Bij wijze van cnclusie raadt men aan m een aardwarmtewisselaar te installeren, p vrwaarde dat het terrein vldende uitgestrekt is m hem perfrmant te maken, en dat, p het mment van de installatie, alle maatregelen wrden genmen met betrekking tt de gezndheid van de bewners. > Een aardwarmtewisselaar als keltebrn 's zmers? De aardwarmtewisselaar wrdt vaak vrgesteld als een "natuurlijke airc" vr tijdens de zmer. De Fransen hebben het ver een "Puits prvençal" (Prvençaalse put). De hygiënische lucht wrdt er inderdaad mee verfrist vrdat hij de wning binnendringt. De vrdelen van die tepassing zijn echter beperkt. De luchtdebieten waarver het gaat zijn gering en k het afkelvermgen. Bvendien zal men pas echt kunnen prfiteren van die afkeling als men de ramen geslten hudt. Anders dreigt de verse lucht die dr het verluchtingsysteem wrdt aangeverd, nmiddellijk uit de wning te strmen, znder eerst vr afkeling te kunnen zrgen. De ndzaak m de ramen geslten te huden bij mi weer is strijdig met de "nrmale" gang van zaken in een wning. En het behud van een mechanisch verluchtingsysteem bij mi weer brengt een niet te verwaarlzen elektrisch energieverbruik mee, dat kan wrden vermeden dr de vensters pen te zetten. In wningen met men dus intensief gaan verluchten s nachts, en zrgen vr een gede thermische inertie en een degelijke znwering m het cmfrt tijdens de zmer te garanderen. Maar in de tertiaire sectr, bijvrbeeld in kantren, zijn de debieten vr hygiënische verluchting vaak veel grter, en de gevels zijn dikwijls luchtdicht. Een aardwarmtewisselaar kan in dat geval nuttig zijn indien er als aanvulling p de kudestrategie het, net zals in een wning, mgelijk is m s nachts de vensters te penen, er gebruik kan wrden gemaakt van een gede znwering en er vr veel thermische inertie is gezrgd. IN DE PRAKTIJK Er meten maatregelen wrden genmen tijdens de verschillende ntwikkelings- en uitveringsfasen van het prject: SCHETS Wil men een aardwarmtewisselaar verwegen, dan met eerst wrden nagegaan f de ndige vrwaarden zijn vervuld m dit tt een verstandige keuze te maken: Er met een mechanische verluchting met dubbele strming geïnstalleerd kunnen wrden. In het geval van een renvatie kan dat vrij ingewikkeld blijken. Het terrein met vldende uitgestrekt zijn: er meten leidingen van 15 tt 20 meter geplaatst kunnen wrden, indien mgelijk naast en niet nder het gebuw (is minder efficiënt). BLZ 4 VAN 8 INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR FEBRUARI 2007

5 VOOR-PROJECT > De aardwarmtewisselaar dimensineren Om een rendement van thermische uitwisseling van ngeveer 80 % te bereiken, kan men zich baseren p de vlgende tabel: Debiet per leiding [m³/h] 100 mm 150 mm 200 mm ,6 11,7 13,3 250 mm 300 mm ,3 12,7 14,3 15,9 17, ,1 15,1 17, ,7 15,9 17,7 20, ,1 16, , ,7 16,9 19,8 22, ,7 20,2 23, , , ,5 21,5 25, ,6 21,8 25,8 Ndige lengte (in meter) van de leiding vr een thermische uitwisseling van 80 % Om bijvrbeeld 300 m³/u verse lucht te leveren aan een huis, kan men pteren vr een leiding van 15 m en 200 mm diameter, f vr 2 leidingen van 12 m en 150 mm diameter, die elk 150 m³/u aanveren. Het aantal leidingen zal afhangen van de beschikbare plaats. Lange leidingen met bchten meten wrden vermeden, en er kan beter wrden gekzen vr verschillende rechte leidingen. > Diepte van de ingraving Om de invled van de mgeving p de temperatuur van de grnd en dus van de aardwarmtewisselaar te beperken met men de leidingen z diep mgelijk ingraven. Er wrdt een diepte aangeraden van 2 tt 4 m. > Uitzetten van het tracé Om het drukverlies te beperken: Vermijd bchten in de aardwarmtewisselaar. Geef de vrkeur aan meer leidingen met een beperkte lengte, in plaats van een klein aantal langere leidingen. Het drukverlies stijgt evenredig met de lengte van de leidingen, maar daalt expnentieel met hun aantal. Om bijvrbeeld 400 m³/u te behalen met een rendement van 80 % kan men beter werken met 2 leidingen van 16 m, diameter 200 mm, dan met een leiding van 18 m, diameter 200 mm. Er zal minder drukverlies zijn. Geef de vrkeur aan brede leidingen, die afznderlijk thermisch minder efficiënt zijn, p het gevaar af er meer te installeren, in plaats van te kiezen vr een smalle leiding. Een grtere drsnede van de buis det het drukverlies zeer snel afnemen, terwijl een vermeerdering van het aantal leidingen die parallel wrden geplaatst het drukverlies niet wijzigt. Om bijvrbeeld 400 m³/u te behalen dr middel van een aardwarmtewisselaar van 17,5 m kan men beter werken met 2 leidingen van 300 mm dan met een van 250 mm m hetzelfde thermisch rendement te bereiken. In het ntwerp van de dubbele-strminstallatie met rekening wrden gehuden met het nrechtstreeks drukverlies dr de aardwarmtewisselaar. BLZ 5 VAN 8 INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR FEBRUARI 2007

6 UITVOERINGSPROJECT, DOSSIER VOOR DE BOUWVERGUNNING Om de luchtkwaliteit te garanderen aan de ingang van de aardwarmtewisselaar: Vermijd m de luchtinlaat te plaatsen dichtbij een brn van vervuiling f bij een brn van naangename geuren (straat, vuilnislkaal, parkeerruimte, enz.). De verluchtingsnrmen vr wningen leggen p dit mment geen veiligheidsafstand p ten aanzien van eventuele brnnen van vervuiling. Als richtsner willen we melden dat vr luchtbehandelinginstallaties de nrm EN bepaalt dat luchtinlaten zuden meten wrden geplaatst p minstens 8 m van deze brnnen van vervuiling en p 3 meter bven de grnd. Het spreekt vanzelf dat deze laatste vereiste maar meilijk kan wrden tegepast p aardwarmtewisselaars. Beschut de luchtinlaat tegen regen en sneeuw met een kleppenrster bijvrbeeld. Plaats aan de ingang van de aardwarmtewisselaar een filter (klasse G4) m het binnendringen van stf en pllen te vermijden. Plaats een rster tegen van knaagdieren en insecten, idealiter bestaande uit repen van maximum 0,5 mm dik met mazen van max. 5 mm (zie cd-rm Energie+, uitgegeven dr het Waalse Gewest) Plaats de luchtinlaat p ngeveer 80 cm bven de grnd. Vrbeeld van luchtinlaat en filter Brn: technische dcumentatie Terra-Air-hme Om de kwaliteit van de lucht te garanderen aan de uitlaat van de aardwarmtewisselaar zijn de vlgende zaken vereist: Een helling van minstens 2 % p het geheel van de leiding, idealiter in de richting van de luchtafver, m te garanderen dat het cndensatiewater naar een cndensatieverzamelpunt in de kelder afvleit. Men met dus geringde leidingen vermijden mdat het water tussen de ringen kan blijven staan. Indien het verzamelen van de cndensvleistf niet gebeurt in de kelder, dan zal er een infiltratieput meten wrden geïnstalleerd nderaan de helling, en p deze plaats zal er een cntrleluikje meten wrden aangebracht. Een leiding met bacteriënddend ppervlak. Leidingen in PVC zijn interessant, niettegenstaande PVC een aanzienlijke milieukst heeft. Het is beter te kiezen vr leidingen in plyprpyleen. Een perfecte dichtheid van de ingegraven leidingen. Buizen in betn f in gres zijn dus te vermijden, ndanks hun interessante thermische eigenschappen. BLZ 6 VAN 8 INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR FEBRUARI 2007

7 Schema van het principe van een aardwarmtewisselaar Een efficiënte aardwarmtewisselaar met minstens ingegraven zijn p 1,8 m, met een ruimte van 2 m tussen de parallelle leidingen. TOEZICHT OP DE WERKZAAMHEDEN Om de ksten te beperken met het graafwerk vr de aardwarmtewisselaar p hetzelfde mment gebeuren als de fundering (beschikbaarheid van machines p de werf). De aardwarmtewisselaar met na installatie wrden beschermd zdat hij niet vuil kan wrden tijdens de verdere werken p de werf. Men met erp letten dat de helling van de aardwarmtewisselaar crrect is. Die helling met cnstant zijn m elk risic p stagnatie van het water te vermijden. ONDERHOUD Een regelmatig nderhud van de filters m de 3 f 6 maanden zal de luchtkwaliteit verbeteren en het energieverlies beperken. Er wrdt aangeraden m regelmatig de netheid van de ingegraven leiding te cntrleren dr het inspectieluik. AANVULLENDE INFORMATIE ANDERE AANDACHTSPUNTEN Hier vlgt een lijst met fiches die handelen ver kudestrategie f verluchting en luchtkwaliteit: ENE03 Een kudestrategie ntwikkelen ENE07 Zrgen vr intensieve luchtverversing ENE08 Thermische inertie ENE10 Een gede luchtdichtheid van de gebuwschil verzekeren ENE13 De juiste znwering ENE23 Energie-efficiënte luchtverversingsystemen CSS07 Een gede luchtkwaliteit verzekeren BLZ 7 VAN 8 INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR FEBRUARI 2007

8 BIBLIOGRAFIE Technische infrmatie ver aardwarmtewisselaars en verluchting: M. De Paepe, Bdem-lucht warmtewisselaars: de vrijheidsgraden bij ntwerp, 2 e Benelux Passiefhuis Sympsium P. Hllmuller, Utilisatin des échangeurs air/sl pur le chauffage et le rafraîchissement des bâtiments, Universiteit van Genève, Scriptie nr. 3357, Architecture et Climat, cd-rm Energie+ versie 5, Ministerie van het Waalse Gewest, BLZ 8 VAN 8 INSTALLATIE VAN EEN AARDWARMTEWISSELAAR FEBRUARI 2007

EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN

EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN PRINCIPES BENADERING Wintercmfrt gegarandeerd tegen een z laag mgelijk energieverbruik Als je een gebuw buwt f renveert, wil je cmfrt bieden, zwel tijdens de winter als

Nadere informatie

ZORGEN VOOR EEN INTENSIEVE LUCHTVERVERSING

ZORGEN VOOR EEN INTENSIEVE LUCHTVERVERSING Om nline kennis te maken met de nieuwe versie 2016 van de Gids Duurzame Gebuwen, surft u naar: http://www.gidsduurzamegebuwen.brussels - - ZORGEN VOOR EEN INTENSIEVE LUCHTVERVERSING In het kader van een

Nadere informatie

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN KOUDEBRUGGEN BEPERKEN Details ntwerpen die de cntinuïteit van de thermische islatie garanderen, een crrecte tepassing p de werf garanderen en de bestaande kudebruggen pheffen PRINCIPES BENADERING Kudebruggen

Nadere informatie

ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE

ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE Zware materialen kiezen en ze in rechtstreeks cntact laten met de mgeving van het lkaal, m te beschikken ver een gede thermische buffer PRINCIPES BENADERING Om tijdens de

Nadere informatie

ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN

ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN - - ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN Zrgen vr een gede luchtkwaliteit met een z beperkt mgelijke energiekst PRINCIPES BENADERING Om luchtkwaliteit te kunnen garanderen, met er wrden gezrgd vr

Nadere informatie

DE "MANUELE VENTILATIE" OPTIMAAL ORGANISEREN

DE MANUELE VENTILATIE OPTIMAAL ORGANISEREN - - DE "MANUELE VENTILATIE" OPTIMAAL ORGANISEREN Wanneer en he lang meten kamers verlucht wrden wanneer er geen installatie vr hygiënische ventilatie aanwezig is? PRINCIPES CONTEXT De luchtkwaliteit hangt

Nadere informatie

EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN

EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN - - EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN PRINCIPES BENADERING Een efficiënt en vrdelig systeem kiezen m warmte uit te stralen Naast de prductiewijze, een kwaliteitsvlle verdeling en een efficiënte regeling,

Nadere informatie

HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN

HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN - - HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN Het algemeen rendement van de verwarmingsinstallatie verbeteren dr te zrgen vr een efficiënte verdeling van de energie PRINCIPES BENADERING Naast

Nadere informatie

EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN

EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN Verntreinigende stffen vermijden en zrgen vr vldende luchtverversing m de luchtkwaliteit te garanderen PRINCIPES BENADERING De luchtkwaliteit in gebuwen is vaak slechter

Nadere informatie

EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE

EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE - - EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE Een ged geregeld verwarmingssysteem zrgt vr een ideaal evenwicht tussen de behefte aan energie en de werkelijk geprduceerde heveelheid warmte PRINCIPES

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar Fabels in islatieland Wat waar is f niet waar Fabels verleven de tijden. Sms is dat ged. Maar het kan k verkeerd uitpakken. Eind jaren '70 bracht Sven (Stichting vrlichting energiebesparing nederland)

Nadere informatie

EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT

EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT - PRAKTISCHE AANBEVELING CSS13 - EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT Ons gedrag ten pzichte van verwarmings- en kelingsinstallaties in vraag stellen PRINCIPES Het thermisch cmfrt is waarschijnlijk

Nadere informatie

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden -

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden - - Bedrijfsvermeldingen, Key-accunts & andere advertentiemgelijkheden - Dr: VvE Media B.V. Versie: 2.1 Datum: 7 mei 2015 Cntactpersn: Dhr. R.H.P. van der Vssen inf@nederlandvve.nl www.nederlandvve.nl ABN

Nadere informatie

Les Hernieuwbare energie

Les Hernieuwbare energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad Les Hernieuwbare energie Werkblad "100% duurzaam", "Hllandse wind", "Kies bigas!": wie de reclames van energiebedrijven bekijkt zu bijna denken

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

? * * * Gemeente Onderbanken

? * * * Gemeente Onderbanken ? * * * Naam Straatnaam Nummer + Letter Pstcde Wnplaats Geachte heer, mevruw, Onlangs hebben wij u in een bewnersbrief geïnfrmeerd ver de vervlgstappen die wij, samen met u, willen zetten in de aanpak

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN

EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN PRINCIPES BENADERING EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN Gegarandeerd zmercmfrt met een z laag mgelijk energieverbruik De terugkerende hitteglven van de afgelpen jaren heeft ervr gezrgd dat het zmercmfrt een

Nadere informatie

Huisbereiding in de kijker

Huisbereiding in de kijker NIEUWSBRIEF NUMMER 5 JANUARI 2010 P1 In dit nummer 1 Inleiding 2 Huisbereiding in de kijker 2 Stppen met rken 4 Zelftest 5 Vrdelen van stppen met rken Inleiding Beste nieuwslezer, 2009 det zijn uittrede,

Nadere informatie

Uw partner in hernieuwbare energie

Uw partner in hernieuwbare energie www.svetechniek.be Znnebiler anaf 1999.00 * Inclusief 6% btw,levering en mntage : *Tarief ttaal te betalen 4333 Premie 2334 via netbeheerder te recupereren. Levering en mntage. Exclusief afbraak ude biler,

Nadere informatie

Bouwbedrijf Beneens. Stadsestraat 43 2250 Olen

Bouwbedrijf Beneens. Stadsestraat 43 2250 Olen Buwbedrijf Beneens Stadsestraat 43 2250 Olen 1 Alles heeft een levensduur. Alles dient vervangen te wrden. Bill McDnnuch C2C Livespan f Materials 2 3 Renvatie in de Praktijk 4 Renvatie in de Praktijk 5

Nadere informatie

Openwerf Scheldehoek 10A

Openwerf Scheldehoek 10A Openwerf Scheldehek 10A Het gebuw Deze halfpen bel etage BEN-wning bestaat uit 3 verdiepingen, met de leefruimte en keuken p de eerste verdieping. Grte glaspartijen p Westen en Nrden geven een practig

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken.

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken. 5.2.7 Energie Wat is het thema en waarm is het belangrijk? Het thema energie gaat ver het gebruik van energie in de gebuwde mgeving vr verwarming, keling, verlichting en industriële en agrarische prcessen.

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL

SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE ZOETWATERGARNAAL

Nadere informatie

SPREEKBEURT GRIEKSE LANDSCHILDPAD

SPREEKBEURT GRIEKSE LANDSCHILDPAD SPREEKBEURT GRIEKSE LANDSCHILDPAD l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n REPTIELEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE

Nadere informatie

SPREEKBEURT BAARDAGAME

SPREEKBEURT BAARDAGAME SPREEKBEURT BAARDAGAME l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n REPTIELEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE BAARDAGAME

Nadere informatie

PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - PRAKTISCHE AANBEVELING ENE13 - DE JUISTE ZONWERING

PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - PRAKTISCHE AANBEVELING ENE13 - DE JUISTE ZONWERING - - DE JUISTE ZONWERING Het binnenkmend znlicht tijdens de zmer beperken en prfiteren van de warmte tijdens de winter PRINCIPES BENADERING Het znlicht dat binnenkmt in een gebuw mag dan wel het verwarmingsverbruik

Nadere informatie

dat u gemakkelijker het huurcontract kunt opzeggen als u een koper voor de woning heeft gevonden.

dat u gemakkelijker het huurcontract kunt opzeggen als u een koper voor de woning heeft gevonden. Telichting huurcntract Tijdelijke verhuur p basis Leegstandwet behrende bij het huurcntract p de website van Vereniging Eigen Huis datum van pstellen telichting: 14 december 2012 Inleiding Het verhuren

Nadere informatie

SPREEKBEURT NETPYTHON

SPREEKBEURT NETPYTHON l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT NETPYTHON REPTIELEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE NETPYTHON BIJ

Nadere informatie

BIJ RENOVATIE: DE WANDEN ISOLEREN

BIJ RENOVATIE: DE WANDEN ISOLEREN - - BIJ RENOVATIE: DE WANDEN ISOLEREN Bij renvatie de beste manier zeken m de islatie van de wanden te versterken PRINCIPES BENADERING Bij renvatie bieden islatie, luchtdichte wanden en efficiëntere verwarmings-

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND

TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND STICHTING COLLECTIEF AGRARISCH NATUURBEHEER SCAN TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND BESCHRIJVING De ksten mzaïekbeheer zijn een vergeding vr de ksten die p bedrijfsniveau gemaakt wrden vr het

Nadere informatie

SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KALKOEN BIJ ELKAAR

Nadere informatie

OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT

OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT - OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT De vrm en de ppervlakte van de peningen bepalen, evenals de binnenhuisinrichting, vr ptimaal lichtcmfrt en gebruik van natuurlijk licht PRINCIPES BENADERING Het

Nadere informatie

Schadeverzekeringen Zakelijk Zorgverzekeringen. o o

Schadeverzekeringen Zakelijk Zorgverzekeringen. o o Dienstenwijzer Z zijn wij u graag van dienst Op de dienstverlening van ns kantr is de Wet p het financieel tezicht van tepassing. Eén van de eisen die uit deze wet vlgt is dat wij u tijdig infrmeren ver

Nadere informatie

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012 Stappenplan BTW-verhging van 19 naar 21% per 1 ktber 2012 Supprt ID: 57354 Versies: AccuntView Windws Dit stappenplan hebt u ndig m uw administraties in AccuntView gereed te maken vr het nieuwe BTW-percentage.

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Zon-Privé gemeente Utrecht

Veelgestelde vragen Zon-Privé gemeente Utrecht Veelgestelde vragen Zn-Privé gemeente Utrecht In dit dcument beantwrden we een aantal veel gestelde vragen. Deze zijn als vlgt gecategriseerd: Zn-Privé actie Utrecht Het plaatsen van znnepanelen p een

Nadere informatie

De kans is groot dat uw testament niet voldoet aan uw wensen, geen gebruik maakt van

De kans is groot dat uw testament niet voldoet aan uw wensen, geen gebruik maakt van Testamenten check Streep dr wat niet van tepassing is VRAAG 1 Is uw testament van vóór 2003? De kans is grt dat uw testament niet vldet aan uw wensen, geen gebruik maakt van de mgelijkheden sinds de invering

Nadere informatie

Hoe zet ik een tent op?

Hoe zet ik een tent op? He zet ik een tent p? 1. Een Gede plek vinden en vrbereiden Zek een plek die hger ligt dan de rest Ga als het mgelijk is niet nder lfbmen staan. Bij regen druppelen deze namelijk lang na. Hud rekening

Nadere informatie

DE TECHNISCHE INSTALLATIES OPTIMAAL DIMENSIONEREN

DE TECHNISCHE INSTALLATIES OPTIMAAL DIMENSIONEREN Om nline kennis te maken met de nieuwe versie 2016 van de Gids Duurzame Gebuwen, surft u naar: http://www.gidsduurzamegebuwen.brussels PRAKTISCHE AANBEVELING ENE18 - DE TECHNISCHE INSTALLATIES OPTIMAAL

Nadere informatie

Factsheet Zonnepanelen

Factsheet Zonnepanelen Znnepanelen Znnepanelen staan veelvuldig vermeld in kranten, magazines en reclameflders. Ze lijken ht. Bvendien zijn er veel gezamenlijke inkpacties en prijsstunters p internet. In Bsweide zijn nu k de

Nadere informatie

Veiligheidsinstructie voor opslag van gevaarlijke producten in recipiënten

Veiligheidsinstructie voor opslag van gevaarlijke producten in recipiënten Interne Dienst vr Preventie en Bescherming p het Werk Afdeling Risicbeheer Veiligheidsinstructie vr pslag van gevaarlijke prducten in recipiënten Datum 20 januari 2011 Inleiding Opslag wrdt gedefinieerd

Nadere informatie

SPREEKBEURT TIJGERPYTHON

SPREEKBEURT TIJGERPYTHON SPREEKBEURT TIJGERPYTHON l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n REPTIELEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE TIJGERPYTHON

Nadere informatie

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende Management review CO2-reductiesysteem Rapprtage juli 2015 (referentiejaar = 2010) Opgesteld dr: Akkrd: I. Bangma O. Van der Ende 1. Inleiding Op 28 juli is een management review gehuden waarin de energieprestaties

Nadere informatie

prijsaanvraag 'Kruidlaag in Woodland' - inlichtingenformulier -

prijsaanvraag 'Kruidlaag in Woodland' - inlichtingenformulier - prijsaanvraag 'Kruidlaag in Wdland' - inlichtingenfrmulier - Datum: Termijn: Beste klant Wij helpen u graag bij de creatie van uw schaduwtuin f schaduwbrder nder bestaande bmen f en heesters. Vul dit frmulier

Nadere informatie

Gemeente Ede. Memo. Bijlage 2 (behoort bij 663983)

Gemeente Ede. Memo. Bijlage 2 (behoort bij 663983) Gemeente Ede Bijlage 2 (behrt bij 663983) Mem Aan : De gemeenteraad van Ede Van : Cllege van burgemeester en wethuders Datum : 12 april 2011 Registratienummer : 663981 Onderwerp : Discussienta vr uitwerking

Nadere informatie

Resultaten Enquête Bedrijven 2008

Resultaten Enquête Bedrijven 2008 Resultaten Enquête Bedrijven 2008 Gedrag & ervaringen van bedrijven p de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt resultaten met betrekking tt slimme meters Rapprt vr de Vlaamse Reguleringsinstantie vr de Elektriciteits-

Nadere informatie

CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN

CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN XCDC Trading & Cnsultancy B.V.B.A. B-8780 Ostrzebeke 1. Algemeen CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN Vanaf 1 st juli 2014 is de CE MARKERING van buwprducten die nder een geharmniseerde nrm vallen,

Nadere informatie

DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING

DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - - DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING PRINCIPES CONTEXT Externe en interne brnnen

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dato 13 februari 2007

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dato 13 februari 2007 COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dat 13 februari 2007 Gelet dat de Cmmissie vr aanvullende pensienen, samengesteld krachtens art. 53 van de Wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende

Nadere informatie

Uw woning. Standaard energiegebruik voor uw woning. Energielabel woning. 266.318 MJ (megajoules)

Uw woning. Standaard energiegebruik voor uw woning. Energielabel woning. 266.318 MJ (megajoules) Energielabel wning Afgegeven cnfrm de Regeling energieprestatie gebuwen. Veel besparingsmgelijkheden (zie in bijlage) Uw wning Weinig besparingsmgelilkheden Labelklasse maakt vergelijking met wning(en)

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Warmte inleiding. Opdracht 1. Wat weet je nog uit de tweede klas? Kruis bij iedere bewering aan of deze juist of onjuist is. Bewering Juist Onjuist

Warmte inleiding. Opdracht 1. Wat weet je nog uit de tweede klas? Kruis bij iedere bewering aan of deze juist of onjuist is. Bewering Juist Onjuist Warmte inleiding Opdracht 1. Wat weet je ng uit de tweede klas? Kruis bij iedere bewering aan f deze juist f njuist is. Bewering Juist Onjuist Temperatuur en warmte hebben dezelfde eenheid De eenheid van

Nadere informatie

Anamneseformulier Gezondheidstest

Anamneseformulier Gezondheidstest Anamnesefrmulier Gezndheidstest LET OP: Vr de kwaliteit van de gezndheidstest is het van belang m het anamnesefrmulier vlledig en naar waarheid in te vullen. Het is mgelijk m meerdere antwrden in te vullen.

Nadere informatie

SPREEKBEURT WANDELENDE TAK

SPREEKBEURT WANDELENDE TAK l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT WANDELENDE TAK ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE WANDELENDE

Nadere informatie

Literatuurstudie. Zes energie neutrale woningen te Varsseveld. Is het gras bij de buren echt groener? Energieneutraal Bouwen

Literatuurstudie. Zes energie neutrale woningen te Varsseveld. Is het gras bij de buren echt groener? Energieneutraal Bouwen Literatuurstudie Zes energie neutrale wningen te Varsseveld Is het gras bij de buren echt grener? Opdrachtgever Cntactpersn Datum en Plaats Prjectleden Afstudeerbegeleiders : Expertisecentrum Energieneutraal

Nadere informatie

Wie verkoopt uw huis?

Wie verkoopt uw huis? Wie verkpt uw huis? Accuntnet Verkp Vertruwens Persn Service Accuntnet V V P Service Wie verkpt uw huis? Als u uw huis wilt verkpen, schakelt u k in Spanje een makelaar in. Echter in Spanje geeft men nrmaal

Nadere informatie

1 november 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005

1 november 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005 1 nvember 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005 Vrdracht van Gedeputeerde Staten aan Prvinciale Staten van Grningen inzake een vrstel m het dak van het St. Jansstraat cmplex van znnepanelen te vrzien

Nadere informatie

Saxionstudent.nl CE 1

Saxionstudent.nl CE 1 Thema: Marktanalyse (semester 1) Prject: Desk en Fieldresearch 56357 Vrwrd Vr u ligt het plan van aanpak vr het prject Desk en Fieldresearch, vr het thema marktanalyse van semester 1. Het is de bedeling

Nadere informatie

Ids Veiligheidscoördinatie

Ids Veiligheidscoördinatie Ids Veiligheidscördinatie 1 / 5 IDS-1119 - AG Vespa - Viletstraat 39-2060 Antwerpen - Ontwerpanalyse 01 COÖRDINATIEDAGBOEK Datum: 19-7-2005 Aanwezige partijen: COO: Jhan De Kninck Inf vr: BH AR Karlien.Vanmerhaeghe@vespa.antwerpen.

Nadere informatie

Beheerplan voor bouwhistorische objecten

Beheerplan voor bouwhistorische objecten Beheerplan vr buwhistrische bjecten 2.7.1 Inleiding Met een beschermd stadsgezicht, ngeveer 1500 mnumenten en een uniek laatmiddeleeuws bdemarchief heeft Drdrecht een mvangrijke bven- en ndergrndse cultuurhistrische

Nadere informatie

Diepvries voor sterke drank en diepgevroren producten

Diepvries voor sterke drank en diepgevroren producten Diepvries vr sterke drank en diepgevrren prducten 700.075H V1/1209 NL/B 1. Algemeen 86 1.1 Infrmatie ver de gebruiksaanwijzing 86 1.2 Symblverklaring 86 1.3 Aansprakelijkheid en vrijwaring 87 1.4 Auteursrecht

Nadere informatie

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 Resultaten penbare marktcnsultatie Verkp klster Grt Bijstervelt Gemeente Oirscht BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Oirscht is sinds nvember 2009 eigenaar

Nadere informatie

Gedragscode inzake reclame en informatieverstrekking over individuele levensverzekeringen: Toelichting bij de toepassing van de gedragscode

Gedragscode inzake reclame en informatieverstrekking over individuele levensverzekeringen: Toelichting bij de toepassing van de gedragscode VS10052 09.03.2012 Gedragscde inzake reclame en infrmatieverstrekking ver individuele levensverzekeringen: Telichting bij de tepassing van de gedragscde In deze nta wrdt nadere telichting gegeven bij de

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

1. Lid: onder een lid wordt verstaan een bij Pennyplace ingeschreven particulier of ZZP-er / bedrijf die / dat als doel heeft:

1. Lid: onder een lid wordt verstaan een bij Pennyplace ingeschreven particulier of ZZP-er / bedrijf die / dat als doel heeft: ALGEMENE VOORWAARDEN VAN PENNYPLACE VOOR LEDEN Inhudspgave: Artikel 1: Definities... 1 Artikel 2 - Identiteit van de ndernemer... 1 Artikel 3 -Tepasselijkheid en wijziging Algemene Vrwaarden... 2 Artikel

Nadere informatie

PROJECT : IN DER OSTERBACH

PROJECT : IN DER OSTERBACH Brusselsesteenweg 6-2800 Mechelen tel 0475/478.477 - fax 015/340.310 www.vac-nline.be e-mail: inf@vac-nline.be U kan ns van maandag tem zaterdag bereiken van 8u tt 22u PROJECT : IN DER OSTERBACH ROUTE

Nadere informatie

Automatiseren van een gravitatiemagazijn aan de hand van een pneumatische sturing

Automatiseren van een gravitatiemagazijn aan de hand van een pneumatische sturing Prject 1 Autmatiseren van een gravitatiemagazijn aan de hand van een pneumatische sturing Fest Belgium nv Klnel Burgstraat 101 BE-1030 Brussel Tel.: +3 70 3 39 Inf_be@fest.cm www.fest.cm Naam: Klas: Datum:

Nadere informatie

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden?

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden? Omgevingsscan Achtergrnd prject De gemeente Drdrecht heeft het plan pgevat de prblematiek rndm (merendeels verslaafde) dak- en thuislze mensen in haar stad aan te pakken. In dit kader heeft de gemeente

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 Groen Licht www.nieuwkortenoord.nl

Nieuwsbrief 1 Groen Licht www.nieuwkortenoord.nl Nieuwsbrief 1 Gren Licht www.nieuwkrtenrd.nl Nieuwsbrief 1 Gren Licht Dit is een nieuwsbrief, speciaal gericht p de actie Gren Licht in Nieuw Krtenrd. Subsidie beschikbaar gesteld dr Prvincie vr Gren Licht

Nadere informatie

Resultaten Enquête Particulieren 2008

Resultaten Enquête Particulieren 2008 Resultaten Enquête Particulieren 2008 Gedrag & ervaringen van huishudelijke afnemers p de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt resultaten met betrekking tt slimme meters Deelrapprt vr de Vlaamse Reguleringsinstantie

Nadere informatie

Handleiding Opmaken fiche 281.50 Versie 2.0

Handleiding Opmaken fiche 281.50 Versie 2.0 Versie 2.0 1. Inleiding... 3 2. Vrbereidende werkzaamheden... 3 2.1. Algemene rekeningen... 3 2.2. Leveranciersfiches... 4 3. Het pstellen van de fiches... 6 3.1. Het vrbereidingsprgramma... 6 3.2. Het

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

Guidelines. over de sector van ondernemingen die banden verkopen en plaatsen (bandencentrales en garages)

Guidelines. over de sector van ondernemingen die banden verkopen en plaatsen (bandencentrales en garages) Guidelines ver de sectr van ndernemingen die banden verkpen en plaatsen (bandencentrales en garages) In verleg met de berepsrganisatie FEDERTYRE heeft de FOD Ecnmie beslist m aanbevelingen te geven ver

Nadere informatie

*** Enquête *** afstudeerscriptie over de huidige elektronische verbindingen*

*** Enquête *** afstudeerscriptie over de huidige elektronische verbindingen* *** Enquête *** Inleidend Als student van de Universiteit Twente de ik in het kader van mijn masterstudie Public Safety een (klik hier vr definitie) afstudeerscriptie ver de huidige elektrnische verbindingen*

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

BEDRIJFSPOLIS AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERINGEN

BEDRIJFSPOLIS AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERINGEN BEDRIJFSPOLIS AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERINGEN De bedrijfsplis aansprakelijkheidsverzekeringen zijn berepsleven. beschermt de verzekerde(n) tegen allerlei risic's in Delgrep Al wie een nderneming f een

Nadere informatie

Contract gedragsverandering

Contract gedragsverandering Cntract gedragsverandering Stappenplan m je delen te bereiken Tips m je delen te bereiken Cntract vr gedragsverandering (vrbeeld) Del/gedrag Om deel te nemen aan de Dam tt Dam lp met mijn vriendengrep

Nadere informatie

Als u een toelichting wilt geven, op één van uw antwoorden, dan kunt u dat aan het einde van de vragenlijst doen.

Als u een toelichting wilt geven, op één van uw antwoorden, dan kunt u dat aan het einde van de vragenlijst doen. VRAGENLIJST Beste mantelzrger, Deze vragenlijst is bedeld vr u. Dr het invullen van bijgaande vragenlijst krijgt u inzicht in de rzaken van uw belasting. Het maakt u bewust van uw situatie. In de vragenlijst

Nadere informatie

Documentatie. KERN Timemanagement

Documentatie. KERN Timemanagement Dcumentatie KERN Timemanagement Versie 2.0 28 mei 2010 Inhud KERN en Kerninfrmatie.nl... 3 Inleiding KERN uren... 3 KERN urenregistratie: de input... 5 Aanwezigheid van medewerkers bekijken... 10 Samenvatting...

Nadere informatie

prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenformulier -

prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenformulier - prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenfrmulier - Datum: Gegevens Klant Naam :... Adres :......... Tel /GSM:... Fax:... @:... Particulier Prfessineel Berep:... ON nr:... Handelaar Eigenschappen tuin in

Nadere informatie

Leden begeleidingscommissie

Leden begeleidingscommissie bijlage 1. Leden begeleidingscmmissie Willy van der Steen Luis Schuerman Gjalt Jellesma Carla Cenen Fred Kk Aad van Tngeren Thijs Geurts MOgrep De Branchevereniging BinK GGD Nederland VNG Ministerie van

Nadere informatie

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers Oprep erkenning en subsidiëring van grepsgericht aanbd pvedingsndersteuning dr vrijwilligers In het kader van het versterken van aanbd pvedingsndersteuning in de Huizen van het Kind lanceert Kind en Gezin

Nadere informatie

Technische en bouwkundige voorschriften voor meterlokalen

Technische en bouwkundige voorschriften voor meterlokalen Technische en buwkundige vrschriften vr meterlkalen Referentie: SIB10 CCLB 110 Datum:22/10/2010 Pagina 1/9 Inhudstafel 1 INLEIDING... 3 2 AFKORTINGEN... 3 3 TOEGANKELIJKHEID INSTALLATIES... 3 4 LOKAAL...

Nadere informatie

Aanvraagformulier subsidieregeling isolatiemaatregelen woningen 2015

Aanvraagformulier subsidieregeling isolatiemaatregelen woningen 2015 Aanvraagfrmulier subsidieregeling islatiemaatregelen wningen 2015 Raadhuisplein 2 Pstbus 500 3850 AM Ermel t 0341 56 73 21 Vul dit frmulier in, zet uw handtekening en stuur het p naar de Gemeente Ermel,

Nadere informatie

U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen.

U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Vragenfrmulier Klant Beeld U heeft ns verzcht, m gezamenlijk, een gedegen vrstel ten aanzien van uw hyptheek uit te brengen. Onze bedrijfsfilsfie is, m samen met nze relaties, een inventarisatie te maken

Nadere informatie

Spaar energie! Zoals het klokje thuis tikt... Energie bij de vleet. Jeroen Defauw. Herken je dit? Je komt thuis van. school met de auto.

Spaar energie! Zoals het klokje thuis tikt... Energie bij de vleet. Jeroen Defauw. Herken je dit? Je komt thuis van. school met de auto. Jeren Defauw Zals het klkje thuis tikt... Herken je dit? Je kmt thuis van schl met de aut. Je papa drukt p een knpje aan de muur. De garageprt gaat pen. Je springt uit de aut en det het licht aan in de

Nadere informatie

de warmtepomp Het verwarming systeem van de toekomst

de warmtepomp Het verwarming systeem van de toekomst de warmtepmp Het verwarming systeem van de tekmst Del van deze avnd Inzicht geven in: rl warmtepmpen in de duurzame energietransitie he warmtepmpen werken islatie eisen van de wning welke type warmtepmp

Nadere informatie

Onderwerp Wijziging van de Verordening tot het kunnen verlenen van een alleenrecht voor Concern voor Werk. Aan de raad. Status: ter besluitvorming

Onderwerp Wijziging van de Verordening tot het kunnen verlenen van een alleenrecht voor Concern voor Werk. Aan de raad. Status: ter besluitvorming N. 218419-1 Emmelrd, 14 januari 2014. Onderwerp Wijziging van de Verrdening tt het kunnen verlenen van een alleenrecht vr Cncern vr Werk. Advies raadscmmissie [ ] Aan de raad. Status: ter besluitvrming

Nadere informatie

Wilt u het volledige rapport van VROM inzien, klik dan hier. 2 Hoeveel kamers heeft uw woning? (de keuken telt niet mee)

Wilt u het volledige rapport van VROM inzien, klik dan hier. 2 Hoeveel kamers heeft uw woning? (de keuken telt niet mee) Vragenlijst VROM Dit is een vragenlijst vr het inventariseren van mgelijke knelpunten in uw eigen wning die een belemmering kunnen zijn vr bewning p hgere leeftijd. De vragenlijst geeft u infrmatie ver

Nadere informatie

Rollenspel Jezus redt

Rollenspel Jezus redt Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak

Nadere informatie

Toelichting bij het Criterium Vlaams-Brabant (CVB)

Toelichting bij het Criterium Vlaams-Brabant (CVB) Telichting bij het Criterium Vlaams-Brabant (CVB) Uitgangspunten Het Criterium Vlaams-Brabant (CVB)is de pvlger van het B-Circuit. De hfdredenen vr deze wijziging zijn: Het Prvinciaal Bestuur stelt vast

Nadere informatie

Strategisch gelegen kantorencomplex met ondergrondse parking in Mechelen.

Strategisch gelegen kantorencomplex met ondergrondse parking in Mechelen. 1 Inf Strategisch gelegen kantrencmplex met ndergrndse parking in Mechelen. Het prject Pure M situeert zich in het stadsgedeelte van het Raghen-Park, dat mmenteel ntwikkeld wrdt. Het bevindt zich net ten

Nadere informatie

SPREEKBEURT SCHORPIOEN

SPREEKBEURT SCHORPIOEN l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT SCHORPIOEN ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE SCHORPIOEN

Nadere informatie

UITGEBREIDE STANDAARDVOORWAARDEN M.B.T. ERELOON, KOSTEN EN UITGAVEN (MR. LUC DECEUNINCK ADVOCAAT 1 juli 2014)

UITGEBREIDE STANDAARDVOORWAARDEN M.B.T. ERELOON, KOSTEN EN UITGAVEN (MR. LUC DECEUNINCK ADVOCAAT 1 juli 2014) 1 UITGEBREIDE STANDAARDVOORWAARDEN M.B.T. ERELOON, KOSTEN EN UITGAVEN (MR. LUC DECEUNINCK ADVOCAAT 1 juli 2014) I. HET ERELOON: Ereln dient begrepen als de dr de cliënt aan de advcaat verschuldigde en

Nadere informatie

5.2.3 Klimaatbestendigheid ontwikkelen

5.2.3 Klimaatbestendigheid ontwikkelen 5.2.3 Klimaatbestendigheid ntwikkelen Wat is het thema, waarm is het belangrijk? Bij duurzame sntwikkeling streven we naar een tekmstbestendige ntwikkeling. Dit betekent dat we bij de ntwikkeling van en

Nadere informatie

Nieuwe Vlaamse renovatiepremie vanaf 1 november 2015!

Nieuwe Vlaamse renovatiepremie vanaf 1 november 2015! Nieuwe Vlaamse renvatiepremie vanaf 1 nvember 2015! Hebt u plannen m uw wning te renveren? Dan kunt u misschien rekenen p de steun van de vernieuwde Vlaamse renvatiepremie. Vanaf 1 nvember 2015 kunt u

Nadere informatie