Tabel: Werkgelegenheidsontwikkeling in de regio mutatie 2005 t.o.v. 1993

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tabel: Werkgelegenheidsontwikkeling in de regio mutatie 2005 t.o.v. 1993"

Transcriptie

1 Inleiding Na een lange periode van economische groei in de jaren negentig, werd de periode vanaf het jaar 2000 gekenmerkt door een afname van de werkgelegenheid en een groei van de werkloosheid. Aan deze ontwikkeling is sinds vorig jaar weer een einde gekomen. Na Amerika was ook in Europa weer sprake van een kentering, waarbij in Nederland de banengroei voor het vierde achtereenvolgende kwartaal weer gestegen is. Ook in West-Brabant is de werkgelegenheid eind jaren negentig aanzienlijk gestegen. In de periode van 1993 t/m 2001 is de werkgelegenheid met ruim 20% gestegen. In de vier jaar daarna is de werkgelegenheid echter met ruim 2% gedaald. Binnenkort komen de werkgelegenheidscijfers van september 2006 weer beschikbaar en dan moet blijken of ook in West-Brabant weer sprake is van een herstel. In het verleden heeft de werkgelegenheid in Drimmelen zich positief ontwikkeld in relatie tot de ontwikkeling in de rest van West-Brabant. De uitgifte van de kavels op Brieltjenspolder hebben hier ongetwijfeld veel invloed op gehad. Aan deze goede ontwikkeling is inmiddels echter een eind gekomen. Als de ontwikkeling in de afgelopen 12 jaren namelijk bekeken wordt, dan is de werkgelegenheid in Drimmelen met 6% meer gestegen dan het gemiddelde in West-Brabant. De ontwikkeling in de afgelopen 5 jaar laat nog een positief verschil van ruim 3% zien, maar in het afgelopen jaar blijven we zelfs achter bij het gemiddelde in West-Brabant. Aangezien we op dit moment geen uit te geven gronden hebben en er zeker de eerste 5 jaar nauwelijks uitbreidingen zullen zijn, zal deze situatie de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid verder verslechteren. Tabel: Werkgelegenheidsontwikkeling in de regio mutatie 2005 t.o.v mutatie 2005 t.o.v mutatie 2005 t.o.v Gemeente OOSTERHOUT ,83 5,19 1,42 GEERTRUIDENBERG ,33-3,70 0,54 DRIMMELEN ,19 2,21-0,33 BREDA ,13-3,24-0,44 MOERDIJK ,32 3,79-0,94 Totaal West-Brabant ,15-1,11-0,24 Verschil Drimmelen t.o.v. totaal West-Brabant 6,04 3,32-0,09 De beroepsbevolking uit onze gemeente bestaat uit personen (aantal 15- tot 65-jarigen). Het aantal arbeidsplaatsen in onze gemeente in 2005 bedraagt Dit betekent ruim 400 banen per 1000 inwoners. Dit is beduidend minder dan buurgemeenten als Oosterhout (ongeveer 700) en Geertruidenberg (ongeveer 800). In West-Brabant hebben we als gemeente de laagste werkgelegenheidsfunctie.

2 Doelstelling en Verantwoording Bij economisch beleid is vaak sprake van indirecte sturingsmogelijkheden. Door het scheppen van een goed ondernemersklimaat kan onze gemeente een belangrijke bijdrage leveren aan de economische activiteiten in ons gebied. Eind 2005 is gestart met een onderzoek naar het ondernemersklimaat in onze gemeente. Daarnaast is begin 2006 deelgenomen aan het Verbeter- en Innovatieprogramma Economische zaken. Deze beide documenten vormen een uitstekende basis voor dit beleidsplan Economische Zaken. Daarnaast is voor de detailhandel in 2002 een Distributie Planologisch Onderzoek opgesteld. Hier is tot op heden geen vervolg aangegeven, zodat ook de adviezen hieruit moeten worden vertaald in een concreet plan van aanpak. Deze eerste versie van het beleidsplan Economische Zaken vormt een basis voor het economische beleid en een start voor de verbetering van de dienstverlening aan bedrijven. De komende jaren dient dit verder te worden uitgewerkt en geoptimaliseerd. Er wordt dan ook gestreefd naar een dynamisch stuk dat elk jaar geëvalueerd, bijgesteld en verder geconcretiseerd wordt. Deze verdere uitwerking kan onder andere vorm krijgen door het opstellen van een concreet plan van aanpak op de deelterreinen. Dit zullen geen aparte nota s worden, maar deze zullen geïntegreerd worden in één nota economisch beleid. Alleen voor het terrein van Toerisme & Recreatie, dat speerpunt van beleid is van onze groenblauwe gemeente, is een aparte beleidsnota in ontwikkeling. Verder kan worden opgemerkt dat Economisch beleid nooit als losstaand beleid ontwikkeld kan worden. De dienstverlening aan bedrijven gaat verder dan alleen het beleidsveld Economische Zaken en om die reden is ook de samenhang en samenwerking met andere beleidsterreinen cq andere afdelingen belangrijk. Hoe verder invulling kan worden gegeven aan de samenhang en samenwerking per beleidsterrein en afdeling, kan de komende jaren verder worden uitgewerkt. De samenwerking met de afdeling Sociale Zaken, in het kader van het arbeidsmarktbeleid, zal dit jaar nog verder worden uitgewerkt. Naast de samenwerking met andere afdelingen is het voor het economisch beleid ook belangrijk dat er nauwer wordt samengewerkt met andere instanties, zoals SES-West-Brabant, NV Rewin, de Kamer van Koophandel, de belastingdienst (als informatieverstrekker), de omliggende gemeenten en de Provincie. Deze eerste versie van het beleidsplan kan alleen als basis dienen als deze wordt gedragen door het bedrijfsleven. Deze eerste versie wordt daarom nadrukkelijk afgestemd met het georganiseerde bedrijfsleven. Onze belangrijkste gesprekspartner daarvoor is het ondernemers Platform Drimmelen, waarin alle ondernemersverenigingen iemand in afgevaardigd hebben. In een later stadium wordt ook geprobeerd om een terugkoppeling op de nota te krijgen van betrokken en soms op deelgebieden deskundige organisaties.

3 Samenwerking met Ondernemersverenigingen In onze gemeente zijn meerdere ondernemersverenigingen en belangenpartijen actief. Voor Made zijn dit: - Bruisend Made voor de winkeliers ( leden van in totaal. winkeliers); - Bedrijvenvereniging Brieltjenspolder voor de ondernemers op dit bedrijventerrein ( leden van in totaal. gevestigde bedrijven); - Stuurgroep- en werkgroepleden voor de revitalisering van Stuivezand (6 leden van de in totaal. gevestigde bedrijven); - Een klankbordgroep van drie glastuinders van de in totaal 31 ondernemers in de Plukmadese Polder. In Terheijden zijn twee ondernemersverenigingen actief die op een aantal terreinen met elkaar samenwerken: - De Molenwinkeliers voor de detaillisten (.. leden van in totaal.. winkeliers); - Bedrijvenvereniging t Spijck voor de ondernemers op dit bedrijventerrein ( leden van de in totaal. Gevestigde bedrijven). In Hooge en Lage Zwaluwe zijn de ondernemers verenigd in één ondernemersvereniging: - Zwaluwse Ondernemersvereniging ( leden van de in totaal gevestigde bedrijven). De kernen Wagenberg en Drimmelen hebben eveneens beide één ondernemersvereniging en dit zijn: - Winkeliersvereniging Wagenberg ( leden van de in totaal gevestigde bedrijven); - Samen Eén Drimmelen ( leden van de in totaal gevestigde bedrijven). Naast deze ondernemersverenigingen en belangenpartijen per kern zijn er nog twee organisaties met leden uit alle kernen van onze gemeente. Dit zijn: - Bedrijven Netwerk Drimmelen (130 leden met de ambitie om geleidelijk door te groeien naar ruim 200 leden); - ZLTO met belangenvertegenwoordigers per sectorgebied. Men maakt daarbij een onderscheid in akkerbouw, glastuinbouw, melk- en rundveehouderij, varkenshouderij en pluimveehouderij. Aangezien veel ontwikkelingen vanuit de gemeentelijke overheid van belang zijn voor meerdere ondernemersverenigingen, is enkele jaren geleden het Ondernemers Platform Drimmelen opgericht. Hierin heeft elke ondernemersvereniging één persoon afgevaardigd. De wethoud(st)er Economische zaken en de Beleidsmedewerker Economische Zaken hebben elk kwartaal een overleg met de vertegenwoordigers van het georganiseerde bedrijfsleven. Er is een zeer constructieve samenwerking met deze belangenvertegenwoordigers, die wij als gemeente graag willen behouden. Anderzijds bestaat er ook steeds meer behoefte aan afzonderlijk overleg met de diverse ondernemersverenigingen. In de praktijk blijkt namelijk dat het werken met één afgevaardigde per ondernemersvereniging de communicatie met de achterban ook bemoeilijkt. Signalen van wat er leeft bereiken ons op deze manier maar gedeeltelijk. Anderzijds merken we ook dat bij de meeste ondernemers niet bekend met welke activiteiten we in overleg met het OPD bezig zijn. Hier dient een oplossing voor te worden gezocht. Daarnaast blijkt dat veel onderwerpen niet alle ondernemersgroepen aangaat, waardoor we selectiever te werk zullen moeten gaan. Onderwerpen die betrekking hebben op één of enkele ondernemersvereniging zullen daarom vaker met de afzonderlijk vereniging(en) afgestemd moeten worden. De efficiëntste manier om het bovenstaande te realiseren, is het bijwonen van de algemene ledenvergaderingen van de afzonderlijke ondernemersverenigingen. Door het één keer per jaar bijwonen van de afzonderlijke algemene ledenvergadering kunnen signalen vanuit de eerste hand worden opgevangen en indien mogelijk direct worden beantwoord.

4 Regionale Samenwerking SES West-Brabant Voor versterking van de regionale economie werken de 18 gemeenten in West-Brabant samen in het SES West- Brabant (Sociaal Economische Samenwerking). In het SES worden de belangrijkste speerpunten bepaald, worden de algemene beleidskaders op elkaar afgestemd en worden gezamenlijke onderzoeken gehouden. Vanuit een landelijke gedachte van clustering van bedrijfssectoren, zouden we ons in West-Brabant met name moeten richten op de sectoren ProcessIt, logistiek en toerisme/recreatie. De laatste is daarbij met name voor onze gemeente van belang gezien de potenties van o.a. De Biesbosch en de havens in Lage Zwaluwe en met name Drimmelen. Verder speelt de Mark nog een belangrijke rol voor deze sector in Terheijden. Voor Drimmelen is de sector toerisme en recreatie dan ook al jaren speerpunt van beleid. Onlangs heeft het SES een Sociaal-Economisch profiel van onze gemeente opgesteld. Hieruit blijkt o.a. dat: - de bevolkingsomvang afneemt door een beperkt geboortecijfer en negatief migratiesaldo; - een sterke ontgroening en vergrijzing van de bevolking tot 2020 door: o een ondervertegenwoordiging van het aantal mensen tussen de 20 en de 40; o een oververtegenwoordiging van het aantal mensen tussen de 40 en de 70; o een ondervertegenwoordiging van het aantal 70 plussers; - er in onze gemeente relatief veel meerpersoonshuishoudens zijn, het aantal huishoudens stijgt en de omvang per huishouden daalt; - de werkgelegenheid neemt toe in de gezondheidszorg, de groothandel en de dienstverlening en neemt af in de landbouw, industrie, bouw en detailhandel; - het bedrijfsleven in de gemeente is relatief kleinschalig; - onze gemeente heeft relatief weinig starters en het aantal startende ondernemingen is in 2005 gedaald (in 2005 scoren we het laagste in West-Brabant); - in afwijking van de landelijke tendens is er in onze gemeente geen stijgende lijn zichtbaar in het aantal vacatures; - de beroepsbevolking bestaat uit relatief veel middelbaar opgeleide en weinig met een HBO of WO diploma; - de participatiegraad ligt boven het landelijke en West-brabantse gemiddelde (7e plaats in West- Brabant); - lage werkloosheid, maar relatief veel ouderen; - er zijn personen met een uitkering en dit is 10,6% van de potentiële (15- tot 65-jarigen) beroepsbevolking (6e plaats in West-Brabant); - met 24,6% zijn er weinig mensen uit de gemeente die ook in de eigen gemeente werken (laagste score in West-Brabant); - Van de inwoners die elders in West-Brabant werken is 52% werkzaam in Breda en 19% in Oosterhout; - Van de totale gemeentelijke werkgelegenheid concentreert 20% zich op de bedrijventerreinen (in heel West-Brabant ligt dit gemiddeld op 40%). NV Rewin Naast de samenwerking in het SES worden de krachten ook gebundeld via NV Rewin. Hier is de economische samenwerking met name uitvoerend. Het Rewin richt zich enerzijds op de acquisitie van bedrijven buiten de regio. Vanuit het provinciale beleid krijgt onze gemeente daarvoor weinig mogelijkheden. Het enige bedrijf wat de afgelopen jaren door Rewin naar onze gemeente gehaald is, betreft Spadel Nederland BV (Spa water e.d.) met 60 extra arbeidsplaatsen voor onze gemeente. Anderzijds houdt men zich ook bezig met het ondersteunen van bestaande bedrijven om werkgelegenheid te behouden. Het gaat dan met name om financiële ondersteuning door bemiddeling bij banken en het aantrekken van participatie bedrijven en informal investors. Het Rewin zet ook projecten op waar vaak nationale of Europese subsidie voor is ontvangen. Zo worden bedrijven uit onze gemeente nu actief benaderd voor deelname aan het project West Top. Ondernemers kunnen daarbij kosteloos een bredere ondersteuning krijgen voor de realisatie van hun plannen. Tenslotte kan Rewin ook benaderd worden voor maatwerkopdrachten. Voor een totaaloverzicht van de bedrijven uit onze gemeente die gebruik hebben gemaakt van het Rewin wordt verwezen naar bijlage

5 Samenwerking met Sociale Zaken Uit de tabel hieronder blijkt dat het aantal niet werkenden werkzoekende in onze gemeente relatief laag is. Dit geldt ook voor het aantal mensen met een uitkering op basis van de algemene bijstandswet en de werkloosheidswet. Op het gebied van de arbeidsongeschiktheid ligt het aantal uitkeringsgerechtigden rond het gemiddelde. Abw Ao WW NWW (augustus 2006) aantal % aantal % Aantal % Totaal <23 > 50 jaar Gemeente aug aug aug aug aug aug Drimmelen 120 0,7% ,6% 420 2,3% 575 3,2% 22 0,9% 287 4,7% Geertruidenberg 210 1,5% ,7% 420 2,9% 540 3,8% 25 1,4% 224 5,1% Oosterhout 760 2,1% ,6% ,4% ,9% 69 1,5% 679 6,0% Breda ,7% ,2% ,2% ,8% 348 2,0% ,0% De gemeenten Geertruidenberg, Oosterhout en Drimmelen zijn in samenspraak met het UWV en het CWI bezig met de oprichting van een werkgeversservicepunt. Hiermee biedt men enerzijds de werkgevers een centraal aanspreekpunt, waarbij de kennis van de verschillende partijen gebundeld wordt. Anderzijds verwacht men op deze manier een betere afstemming te krijgen op het aanbod door beter te anticiperen op de wensen en ontwikkelingen vanuit de vraagzijde (de ondernemers). In november zullen de ondernemers betrokken worden bij de verdere concrete invulling van dit project. In de loop van het tweede kwartaal van 2007 verwacht men concreet te kunnen starten met het WSP (WerkgeversServicePunt). De 90 grootste bedrijven zijn goed voor meer dan 50% van de werkgelegenheid en de 250 grootste voor tweederde deel van de werkgelegenheid. Vanuit economisch oogpunt is het dan ook belangrijk om goede contacten te onderhouden met voornamelijk de 90 grootste bedrijven. Als met name deze bedrijven actief bezocht worden kunnen signalen tijdig worden opgepikt om hierop te anticiperen. Een vast gespreksonderwerp met deze bedrijven zou de personele ontwikkeling moeten zijn. De gemeentelijke accountmanager zou dan mede verantwoordelijk kunnen worden gemaakt voor invulling van een deel van de vacatures met potentiële werknemers vanuit Sociale Zaken. Wellicht is ook een koppeling mogelijk met uitbreidingswensen van ondernemers waarvoor ruimtelijke procedures doorlopen moeten worden. Vooruitlopend op een betere samenwerking met Sociale Zaken hebben we reeds deelgenomen aan een initiatief van het CWI. Daarbij zijn bedrijven, waarmee vanuit Economische zaken goede contacten zijn opgebouwd, benaderd met de vraag of men nog vacatures heeft en of men die zou willen melden bij het CWI. Benchmark Uit het onderzoek naar het ondernemersklimaat komt o.a. het arbeidsmarktbeleid als aandachtspunt naar voren. Ook vanuit de ondernemers wordt het dus belangrijk geacht dat hierin verbeteringen worden doorgevoerd. Hier is een nota voor in ontwikkeling en de plannen voor een werkgeversservicepunt zouden ook voor een positieve bijdrage moeten zorgen.

6 Bedrijventerreinen Algemeen De gemeente beschikt over ongeveer 41 ha bruto en 36 ha netto bedrijventerrein. Deze zijn verdeeld over zeven terreinen: Brieltjenspolder en Stuivezand (Made), t Spijck (Terheijden), De Zwingel en Louisapolder (Lage Zwaluwe), Moerseweg (Hooge Zwaluwe) en Thijsseweg (Wagenberg). Daarnaast is er een clustering van bedrijven tussen de jachthaven en de camping in Drimmelen en rond de Oude Havens in Drimmelen. Ruimtelijke ordening In de structuurvisieplus is aangegeven, dat de gemeente Drimmelen o.a door de ligging langs belangrijke aders van de (toekomstige) Nederlandse hoofdinfrastructuur (A16, A59, HSL) sterke potenties voor een verdere economische ontwikkeling. De gemeente scoort goed op de criteria bereikbaarheid en zichtbaarheid. Maar ook haar aantrekkelijke, groenblauwe, woon- en leefomgeving is een belangrijk pluspunt van haar vestigingsklimaat. Drimmelen is gevestigd in een dynamische omgeving met een aantal grote bovenlokale bedrijfsterreinen in de directe nabijheid (Moerdijk, Weststad en Dombosch). Voor een sterke economische structuur en een aantrekkelijk vestigingsklimaat is het tevens van belang dat er voldoende diversiteit (qua sector en opleidingsniveau) aanwezig is. In de structuurvisie staan passages over de ontwikkelingsambitie van de bestaande bedrijvenlocaties. In de haven van Lage Zwaluwe zou verplaatsing van bedrijven noodzakelijk zijn in verband met de hinder, de uitstraling van de haven en de wens tot de ontwikkeling van recreatieve activiteiten en woningen. Er werd gedacht aan een beperkte uitbreiding van de zwingel. Een andere optie die onderzocht kon worden voor bedrijven in milieucategorie 2 was de Louisepolder. In de huidige plannen van Lage Zwaluwe West en de Havenplannen worden op dit moment alleen mogelijkheden opgenomen voor een beperkte uitbreiding van de Zwingel voor te verplaatsen bedrijven vanuit de Onderstraat. Verder wordt nog overwogen om voor een groep van vijf tot zeven belanghebbende woon-werkkavels te creëren. Ook dit zou dan aansluitend aan de Zwingel ingepast moeten worden. Over de Zwingel was ook in de structuurvisie al opgenomen, dat gezocht wordt naar beperkte uitbreidings- en intensiveringmogelijkheden wanneer er een passende lokale verplaatsingsbehoefte is. Hierbij wordt een buffer ten opzichte van de bestaande woningbouw in acht genomen. Over Moerseweg is aangegeven dat de bedrijvenlocatie niet in de omgeving past, maar dat de locatie toch behouden blijft, omdat uitplaatsing binnen afzienbare tijd niet reëel geacht wordt. Er zou gestreefd moeten worden naar een betere inpassing van het terrein in de omgeving, bijvoorbeeld dor groenontwikkeling. Voor Wagenberg wilde het gemeentebestuur alleen ruimte bieden aan verplaatsende lokaal gebonden bedrijven en aan enkele lokale initiatieven. Verder wordt een kwaliteitsverbetering nagestreefd door het optimaliseren van de uitstraling. Over t Spijck in Terheijden wordt vermeld dat kwaliteitsverhoging noodzakelijk is door o.a. verheldering van de rommelige structuur. De vestiging van een relatief groot aannemersbedrijf en de realisatie van een bedrijfsverzamelgebouw (Spijck Office) hebben al voor kwaliteitsverbeteringen gezorgd. Verdere voorgestelde intensiveringmogelijkheden lijken vooralsnog niet voorhanden. In Made gaat het om twee bedrijventerreinen en het kassengebied Plukmade. Over de Plukmadese Polder wordt opgemerkt dat deze behouden moet blijven. Uitbreiding lijkt lastig, omdat dit alleen mogelijk lijkt in de richting van Drimmelen en daar heeft de gemeenteraad tot op heden extensieve recreatie voorzien. Voor Stuivezand wordt verwezen naar de paragraaf revitalisering. De gewenste uitbreidingsmogelijkheden aansluitend aan Stuivezand lijken beperkt. Dit betekent dat ruimte gezocht zou moeten worden door middel van intensivering, waarbij mogelijke milieuhinderlijke bedrijven volgens de structuurvisieplus gesaneerd zouden moeten worden. Voor Brieltjenspolder staat, zoals reeds aangegeven, vermeld dat op termijn een uitbreiding van 6 tot 10 ha wenselijk zou zijn. Uitbreiding In 2001, korte tijd nadat de grond op industrieterrein Brieltjenspolder was uitgegeven, is er door de Kamer van Koophandel Midden-Brabant een onderzoek gehouden naar de uitbreidingsbehoefte vanuit lokale bedrijven en saneringsbehoefte vanuit de gemeente voor bedrijven die onze gemeente graag zou willen verplaatsen naar een bedrijventerrein. De totale behoefte bleek destijds al 14,2 ha waarvan 8,1 ha opgevangen zou kunnen worden op andere bedrijfsterreinen in de regio. Ruim 6 ha zou dus opgevangen moeten worden binnen de gemeente. Gezien de reeds verstreken tijd en de aantrekkende economie ontstaat de indruk dat de huidige behoefte verder kan zijn opgelopen. In de structuurvisieplus staat ook vermeld, dat de gemeente opvang zou moeten bieden aan startende

7 bedrijven en aan natuurlijke groei van in de gemeente gevestigde bedrijven. Daarvoor is een structureel aanbod van bedrijfsgrond vanuit de gemeente nodig, die bij voorkeur aanwezig zou moeten zijn aansluitend aan bestaande bedrijventerreinen in Made. Voor opvang van bedrijven van elders is geen ruimte. De mogelijkheden voor onze gemeente voor uitbreiding van de werkgelegenheid, door uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen, zijn schaars. Het provinciale beleid richt zich steeds meer op intensivering en revitalisering van bestaande bedrijventerreinen, waarbij steeds minder mogelijkheden worden geboden voor nieuwe terreinen. Op dit moment heeft onze gemeente geen bedrijfsgrond die verkocht kan worden of binnenkort verkocht kan worden. In de structuurvisieplus, die in 2003 door onze gemeente is opgesteld, staat voor de hoofdkern Made aangegeven, dat aansluitend aan de bestaande bedrijfsterreinen voor de langere termijn 10 ha bedrijfsterrein ontwikkeld zal worden. Made is door de provincie aangewezen als een groeiklasse 3 kern. In de genoemde visie staat aangegeven dat het streven is om de eigen bedrijvigheid goede ontwikkelingskansen te bieden en goed op te vangen. Voor Lage Zwaluwe en Terheijden staat in de structuurvisie opgenomen dat daar beperkte uitbreidingsmogelijkheden aanwezig zijn. Initiatieven voor uitbreiding van bedrijventerreinen moeten nog worden opgestart In het raadsprogramma is opgenomen dat de revitalisering van bedrijventerreinen de hoogste prioriteit heeft. Tevens is vermeld dat terughoudend zal worden omgegaan met uitgifte van nieuwe bedrijfsgrond. Dit betekent dat we zorgvuldig moeten omspringen met de beschikbare ruimte op de bestaande terreinen. Voor intensivering en optimalisering van het ruimtegebruik op bestaande terreinen, worden in de structuurvisie mogelijkheden genoemd als: - het verruimen van het bebouwingspercentage; - het verhogen van de toegestane goothoogte; - het verdiept aanleggen van bedrijfsbebouwing. Over de diverse terreinen kunnen de volgende actuele ontwikkelingen worden genoemd: - Op Brieltjenspolder worden de laatste kavels volgend jaar bebouwd. - In de plannen van Lage Zwaluwe West wordt ruimte gezocht voor: o het verplaatsen van bedrijven vanuit de Onderstraat; o ondernemers met een concrete behoefte aan woon-werkkavels. In samenspraak met de Zwaluwse Ondernemersvereniging worden eventuele aanvullende wensen geïnventariseerd. - Aan de Thijsseweg lopen initiatieven voor een beperkte uitbreiding van ongeveer 0,75 ha voor de kortere termijn met een mogelijkheid voor een aanvullend terrein van 2 a 3 ha als er in Wagenberg nieuwe milieuhinderlijke of verkeershinderlijke bedrijven ontstaan. Revitalisering Bij verouderde bedrijfsterreinen dient het achterstallig onderhoud te worden weggewerkt en moeten bedrijven worden gefaciliteerd om ze de mogelijkheid te bieden ook hun eigen terreinen aan te pakken. De bestemmingsplannen moeten daarbij worden aangepast naar de inzichten van deze tijd. Het meest verouderde bedrijventerrein in onze gemeente is Stuivezand. Er zijn al 15 tot 20 jaar plannen om dit terrein op te knappen, maar door de mogelijke participatie van BHB/BOM en het inmiddels beschikbare budget van bijna ,- lijkt hier nu toch een doorbraak te komen. De oorspronkelijke klankbordgroep van ondernemers is opgesplitst in een projectgroep en stuurgroep die het project respectievelijk verder mee zullen uitwerken en verder mee zullen begeleiden. Verder moeten initiatieven worden genomen om toekomstige veroudering van bedrijventerreinen te voorkomen. Daarbij zal blijvend geïnvesteerd moeten worden in kwalitatief goed onderhouden terreinen. Door aan de slag te gaan met de invoering van parkmanagement kan hier invulling aan worden gegeven. Inmiddels wordt geparticipeerd in twee commissies van de grootste ondernemersvereniging in onze gemeente Bedrijven Netwerk Drimmelen. Met de commissies Bedrijventerreinen en Centrale Inkoop wordt geleidelijk invulling gegeven aan de diverse onderdelen van parkmanagement zoals: bewegwijzering, onderhoud, veiligheid, parkeervoorzieningen, onderhoud van het openbare gebied, centrale inkoop etc. Op dit moment wordt concreet gewerkt aan parkeergelegenheid op Brieltjenspolder, bewegwijzering op en naar bedrijventerreinen en centrale inkoop van o.a. afvalverwerking, brandpreventie en bedrijfshulpverlening. In het kader van veiligheid is op Brieltjenspolder het Bollard-systeem tot stand gekomen. Een ander gebied waar revitaliseringwensen bestaan zijn de concentratie van bedrijven rond de Oude havens in Drimmelen en op termijn wellicht de Plukmadese Polder. Verder zijn er in mindere mate

8 kwaliteitsverbeteringwensen voor t Spijck in Terheijden en de Thijsseweg in Wagenberg (/Hooge Zwaluwe). Prioriteit ligt echter bij Stuivezand en wellicht de Oude havens in Drimmelen. Bedrijfsverplaatsingen Op dit moment is geen grond beschikbaar voor het verplaatsen van milieuhinderlijke of verkeershinderlijke bedrijven vanuit woonwijken. Voor Wagenberg proberen we hiervoor mogelijkheden te realiseren aan de Thijsseweg en in Lage Zwaluwe in het kader van de plannen Lage Zwaluwe West. Het is echter zeker niet de bedoeling om alle bedrijven te verplaatsen naar bedrijventerreinen. In de structurvisieplus is namelijk opgenomen dat functiemenging en differentiatie ook een belangrijke bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit leveren. Het uitgangspunt is daarom om de menging van wonen, werken en andere functies in alle kernen, voor zover passend bij de kern en in de directe omgeving, te behouden en zomogelijk te versterken. Dit betreft kleine en geen milieubelastend bedrijven in maximaal de milieucategorie 2. Mede om die reden wordt ook niet gestreefd naar bijvoorbeeld geclusterde kantoorlocaties. Dit neemt niet weg, dat ook voor deze behoefte wel tijdig ruimte gecreëerd moet worden bij de ontwikkeling van bepaalde projecten. Een voorkeur voor enige clustering en het creëren van ontwikkelingsruimte voor kantoren gaat daarbij met name uit naar het centrum van Made. In Made is het nieuwste industrieterrein Brieltjenspolder helaas in zeer korte tijd volledig uitgegeven. Hierdoor zijn mogelijkheden voor de toekomst verloren gegaan. Daarnaast is het te betreuren dat een deel van de schaarse grond in handen is gekomen van speculanten. Een scherpe screening a.d.h.v. opgestelde criteria heeft uiteindelijk plaatsgemaakt voor ruime toewijzingsmogelijkheden met lage grondprijzen, die voer werden voor speculanten. Er zou beleid vastgesteld moeten worden om dit in de toekomst te kunnen voorkomen. Daarbij zouden o.a. bedrijfsplannen opgevraagd moeten worden voor een goede onderbouwing van de ruimtebehoefte. Tenslotte is met de uitgifte van Brieltjenspolder een kans verloren gegaan om tegelijkertijd industrieterrein Stuivezand te herstructureren. Met een verplaatsing van één of enkele bedrijven van Stuivezand naar Brieltjenspolder was het herstructureringsvraagstuk wellicht veel eenvoudiger te realiseren geweest. Als verplaatsing per direct niet mogelijk was, dan bleef het wenselijk om hiervoor ruimte voor de toekomst te reserveren. Een directe uitgave van bijvoorbeeld 5 ha tegen commerciele prijzen en daarna een jaarlijkse uitgave van 1 ha, zou geresulteerd hebben in een zorgvuldigere toewijzing en minder negatieve reacties die nu nog met regelmaat te horen zijn. Ondanks een gering renteverlies zou de uiteindelijke grondopbrengst bij commerciele prijzen dan beduidend hoger zijn geweest. Naast Made lijken er ook in Terheijden en Hooge Zwaluwe zelfs voor de langere termijn nauwelijks mogelijkheden voorhanden. In Drimmelen tenslotte zouden mogelijkheden kunnen ontstaan bij mogelijke herontwikkelingsplannen voor de Oude Havens. Ook in het kader van een aantal planontwikkelingen zou het wenselijk zijn om een aantal bedrijven naar elders te verplaatsen. Aangezien we binnen onze gemeente geen gronden daarvoor beschikbaar hebben, betekent dit dat verplaatsing alleen mogelijk is als er toevallig iets vrij komt op de bestaande markt. Anders zijn we helaas genoodzaakt om deze bedrijven te verplaatsen naar buurgemeenten zoals Oosterhout. En dit betekent een verdere verschraling van het toch al zeer magere werkgelegenheidsaanbod. Benchmark Op bedrijventerreinen is men in het algemeen meer tevreden dan in het centrum. Wel is men aanzienlijk minder tevreden over het ruimtelijke aanbod cq de beschikbaarheid van geschikte bedrijfslocaties. Bij nieuwe initiatieven zouden ondernemers in een eerder stadium betrokken moeten worden bij de uitwerking van de juiste en meest gewenste huisvesting. Het feit dat de gemeente geen uit te geven grond heeft, zal hier ook een belangrijke rol spelen. Een gebrek aan geschikte bedrijfslocaties kan ondernemers er toe dwingen om te verplaatsen naar andere gemeenten. De ontwikkeling van nieuwe bedrijfslocaties wordt daarom zeer belangrijk geacht. Verder is men op de bedrijventerreinen kritischer over de veiligheid. Wellicht zal nader geïnformeerd moeten worden op welke terreinen deze beleving van onveiligheid met name speelt. Dit onderwerp zal in samenspraak met de commissie Bedrijventerreinen van BND moeten worden opgepakt en uiteindelijk met de ondernemersverenigingen van de individuele terreinen die het uiteindelijk aangaan. De bewegwijzering waar men ontevreden over is, wordt zoals aangegeven reeds opgepakt in samenspraak met BND. In samenspraak met bedrijvenvereniging Brieltjenspolder wordt op dit moment een oplossing gezocht voor het tekort aan parkeergelegenheid. De ontevredenheid over de staat van de openbare ruimte en de herstructurering van bedrijfslocaties onderstreept nog maar eens het belang van revitaliseringtrajecten. Daarbij zouden we moeten zoeken naar gerichte investeringen.

9 De ontevredenheid over het promotie en acquisitiebeleid voor bedrijven zal moeten worden opgelost door hierover beter te communiceren naar de ondernemers. Ook al zou de eigen gemeenteraad positief staan tegen uitbreiding van bedrijventerreinen, dan zal het provinciale beleid ons hier maar beperkte mogelijkheden toe geven. Aangezien er in Noord-Brabant ha verouderd bedrijventerrein aanwezig is (relatief t.o.v. het totale areaal het hoogste in Nederland), is men bij de provincie zeer kritisch geworden over nieuwe uitbreidingsmogelijkheden. Met 25 ha beschikbare industriegrond in onze buurgemeente Oosterhout en de mogelijke ontwikkelingen omtrent Moerdijkse Hoek, zal de provincie hier zeer terughoudend in zijn. Ruimte zou in die zin alleen gecreëerd kunnen worden door een verlies van werkgelegenheid in onze gemeente te accepteren door een aantal grotere bedrijven te bewegen om te vertrekken naar Oosterhout, daarmee zou ruimte gecreëerd kunnen worden voor de doorontwikkeling van andere kleinere bedrijven door de herstructurering van die locaties. In samenspraak met de bedrijventerreinenverenigingen en BND zou bekeken moeten worden of het zinvol is om de huidige huisvestingswensen in beeld te brengen. Enerzijds is het belangrijk om aan te tonen hoe groot de behoefte om bij de provincie openingen voor beperkte uitbreidingen te kunnen creëren, maar anderzijds kan dit de indruk wekken dat binnen afzienbare tijd nieuwe bedrijfskavels kunnen worden uitgegeven. En hiervoor is nog een hele weg te gaan, waarbij het maar zeer de vraag is of het ook tot het gewenste succes zal leiden. Plan van aanpak Het hoofdstuk Bedrijventerreinen van deze beleidsnota economische zaken dient verder te worden uitgewerkt in een concreet plan van aanpak met een tijdsplanning en een financiële onderbouwing. Dit zal in samenspraak met de commissie Bedrijventerreinen van het Bedrijven Netwerk Drimmelen worden uitgewerkt. Deze bedrijvenvereniging heeft veel leden die op de verschillende bedrijventerreinen zijn gevestigd en vormen dan ook een prima sparing partner voor de verdere uitwerking van de diverse facetten van parkmanagement (groenbeheer, parkeervoorzieningen, bewegwijzering, veiligheid, centrale inkoop etc.). Voor specifieke invullingen voor de individuele bedrijventerreinen zal een plan van aanpak per bedrijventerrein verder worden uitgewerkt met de afzonderlijke verenigingen, zoals: - Brieltjenspolder voor het gelijknamige bedrijventerrein; - Stuivezand met een mogelijk op te richten vereniging; - t Spijck voor bedrijvenvereniging t Spijck; - Moerseweg, Louisepolder (afhankelijk van ontwikkelingen havenplannen) en De Zwingel met de Zwaluwse Ondernemersvereniging; - Thijsseweg met winkeliersvereniging Wagenberg; - Oude Havens (mogelijk incl. Oude Jachthaven) met Samen Eén Drimmelen; - Plukmadese Polder met de opgerichte klankbordgroep. Verder zouden we als gemeente op elk moment een actueel inzicht moeten hebben in de hoeveelheid leegstand per kern en de bedrijfsomvang van deze te koop of te huur staande panden. Dit dient te worden afgezet tegenover het totale aantal bedrijfsruimten en het totale aantal m2 cq ha bedrijfsruimten. Hoewel ook Rewin hier enig inzicht in verschaft, zullen we hiervoor nauwer de samenwerking met de bedrijfsmatige makelaars uit de regio moeten zoeken.

10 Detailhandel en Horeca Ruimtelijke Ordening In de structuurvisieplus staat aangegeven, dat het voor het behoud van een gedifferentieerd voorzieningenaanbod belangrijk is om: - een heldere winkelstructuur te hebben; - er een goede kwaliteit is van de openbare ruimte; - en er voldoende parkeergelegenheid is. Voor de kleinere kernen geeft men aan dat het niet realistisch is om te streven naar een volledig voorzieningenpakket. Als bepaalde essentiële voorzieningen weg zouden vallen, dan dient voor bepaalde basisfuncties naar alternatieven te worden gezocht. Als voorbeeld worden rijdende voorzieningen genoemd. Over Lage Zwaluwe wordt nog opgemerkt dat dit dorp op een relatief grote afstand van Made ligt, zodat daar behoefte is aan ondersteuning en een stimuleringsbeleid. Alleen op deze manier kan de plaatselijke bevolking en de toekomstige recreant van de noodzakelijke basisfuncties en voorzieningen gebruik maken. Als kernthema s voor het voorzieningenbeleid voor de gemeente Drimmelen zijn vastgesteld: diversiteit, kwaliteit, concentratie, bereikbaarheid, inrichting openbare ruimte en segmentering c.q. specialisatie. Een substantiële verbetering van de voorzieningensituatie kan alleen tot stand gebracht worden met een forse uitbreiding van het woningaanbod. Aangezien dit geen realiteit is, kan niet meer gestreefd worden naar een volledig voorzieningenaanbod, maar zijn we genoodzaakt om te streven naar zoveel mogelijke handhaving van het huidige pakket aan basisvoorzieningen. In het uiterste geval zou bij het wegvallen van een essentiële winkel in de kleinste kernen gekeken moeten worden naar een gesubsidieerde winkel. Voor Lage Zwaluwe geldt verder dat gezien haar solitaire ligging actief gezocht zou moeten worden naar ondersteuningen van het voorzieningenapparaat. Daarbij kan ook gedacht worden aan ontwikkelingen in de recreatiesector en aan maatregelen om de werkgelegenheid te behouden. Dit is tevens van belang voor het instandhouden van het verenigingsleven. Van groot belang voor het instandhouden van het huidige voorzieningenaanbod is dat er een zodanige omgeving gecreëerd wordt, dat de voorzieningen kunnen voortbestaan. Daarbij is het o.a. een taak van de gemeente om te zorgen voor een kwalitatief hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte en voldoende parkeergelegenheid. Met name in de kernen Terheijden en Lage Zwaluwe is sprake van een verbrokkeling van de voorzieningenstructuur. Enerzijds moeten alle initiatieven ondersteund worden, maar anderzijds zorgt een verdere concentratie voor een versterking van de winkelstructuur en economische kracht als geheel. In de dorpsvisies per kern moeten deze aspecten worden meegenomen. Per kern is verder het volgende aangegeven: - Voor Made moet gestreefd worden naar een zo breed mogelijk voorzieningenpakket voor alle inwoners van de gemeente. Belangrijke punten daarbij zijn concentratie van de voorzieningen en verbetering van de parkeervoorzieningen en openbare ruimte. - In Terheijden moet gestreefd worden naar concentratie van de voorzieningen tussen de twee bestaande concentratiepunten met aandacht voor het parkeeraspect. Na het Distributie Planologisch Onderzoek zou tevens een komplan worden opgesteld. - In Lage Zwaluwe zou bij de herontwikkeling van de haven de mogelijkheid voor voorzieningen moeten worden geboden. Er moet gestreefd worden naar zoveel mogelijk concentratie van de voorzieningen en aandacht voor het parkeren. - In Wagenberg zijn slechts winkels aanwezig voor de dagelijkse levensbehoeften. Voor deze kern is het voortbestaan van de nog aanwezige voorzieningen van groot belang. In Hooge Zwaluwe zijn geen voorzieningen en zou elk initiatief in feite ondersteund moeten worden. Voor Drimmelen ontstaan op termijn wellicht meer mogelijkheden in het recreatiegebied rond de jachthavens. Regionaal Beleid - perifere gebieden (incl. Outletstore) - grootschalige detailhandelsmogelijkheden aan randen van bedrijventerreinen? - Koopstromenonderzoek Recent heeft het SES een koopstromenonderzoek uitgevoerd in de 18 West-Brabantse gemeenten. De winkeliersverenigingen vinden de toegevoegde waarde van dit rapport beperkt, omdat er geen inzicht is in de koopstromen binnen onze gemeente. Vanwege onvoldoende middelen heeft onze gemeente echter besloten om af te zien van deze plusoptie van ongeveer 3.000,-. Het koopstromenonderzoek heeft inmiddels een vervolg gekregen door een inventarisatie van het aanwezige detailhandelsbeleid van deze gemeenten die afgezet worden tegen de resultaten uit het koopstromenonderzoek.

11 Distributie Planologisch Onderzoek In 2002 is een Distributie Planologisch Onderzoek uitgevoerd naar de detailhandelsstructuur in onze gemeente. Per kern worden daar voorstellen voor verbeteringen gedaan, die nog moeten worden omgezet in concrete plannen van aanpak per kern. De punten die per kern van belang zijn worden hieronder globaal samengevat. Made - Winkels zijn over het algemeen kleinschalig. Er is weinig ruimte voor grootschalige detailhandel. - Grotere franchiseformule worden geëxploiteerd door zelfstandige ondernemers. - Er is een eenheid en clustering in de Marktstraat (tussen Molenplein en Raadhuisplein) en de Nieuwstraat. - Voor het parkeren aan de Marktstraat zou naar betere oplossingen gezocht moeten worden. - Er zou gestreefd moeten worden naar een zekere schaalvergroting van de winkels; - Mogelijkheden voor nieuwe winkels zijn welkom in de branches: - wooninrichting, plant & dier, sport, media, kantoorboekhandel, drogisterij, doe-het-zelf en Hema (en eventueel streekgebonden specialiteiten), kaas & noten? - In de Marktstraat is een lunchroom gewenst (bijvoorbeeld (destijds) locatie postkantoor) voor ondersteuning van de detailhandel. Ook het Raadhuisplein en Hof van Holland (Godfried Schalckenstraat) zou een mogelijke locatie voor een lunchroom zijn. Het postkantoor kan ook locatie supermarkt worden. - Het parkeren en andere voorzieningen in Den Deel moeten bekeken worden. - Van de landelijke ketens zijn o.a. Blokker en Kruidvat aanwezig. - Verder zijn relatief veel lokale ondernemers en weinig landelijke ketens aanwezig. Dit wordt als positief ervaren door de ondernemers. - Het Valkenbergplein en Middelmede zijn matig gebruikt. - De supermarkten liggen niet in het winkelcentrum (behalve Edah, die binnenkort Supercoop wordt). - Made is vooral een centrum voor snelle dagelijkse boodschappen. Alleen de Marktstraat zou zich tot funshoppen kunnen ontwikkelen. - Destijds was sprake van 615 m2 leegstand. Op dit moment is dit. - Er wordt geadviseerd om een convenant te sluiten met de ondernemers waarin geregeld wordt dat ondernemers zorgen voor de uitstraling van de winkels en de gemeente voor betere parkeervoorzieningen, ruimtelijke inrichting en mogelijk een startersubsidie. - Er wordt voorgesteld om de pleinen her in te richten (plan Middelmede met woningbouw en centrumontwikkeling, plan Raadhuisplein met detailhandel, woningbouw en parkeergarage) - Burgemeester Smitsplein? - Er is horeca aan het Raadhuisplein en in de Marktstraat, maar de horeca concentreert zich met name in en rond de Kerkstraat. Een discotheek zou gewenst zijn. Terheijden - Winkels moeten geclusterd worden in de Hoofdstraat tussen de beide supermarkten en eventueel rond het Dorpsplein, de kop van de Zeggelaan en de kop van de Polderstraat. - De kern moet aantrekkelijker worden. - De Polderstraat zou, als entree van het winkelgebied, een facelift moeten krijgen. - Een Doe-het-zelfzaak ontbreekt nog (voor buiten het winkelcentrum). - In het winkelcentrum is ruimte voor huishoudelijke artikelen, woonaccessoires en cadeaus (soort Blokker). - Herbestemming van het postkantoor - Twee supermarkten liggen goed aan de uiteindes van het winkelcentrum - Voor beide zou voldoende toekomstperspectief moeten zijn waarbij de huidige schaalvergrotingen voor de ene of de andere supermarkt wel gevolgen kan hebben. - De voorgestelde heroverweging van het terrein achter de Super de Boer (Hofjesweg) vindt nu plaats. Daarbij is geen rekening gehouden met de voorgestelde doorsteek naar de Hoofdstraat (met eventuele aanvulling met een speelterrein). - Er zou centraal parkeren gerealiseerd moeten worden en dan geen parkeren meer op het dorpsplein, zodat dit verblijfsgebied kan worden. - Er zou ruimte moeten komen voor een lunchroom. - Voor de Hoofdstraat wordt een 30-km zone geadviseerd met een groene uitstraling en aantrekkelijk meubilair. Lage Zwaluwe - Het dorp heeft geen centrum met voorzieningen.

12 - Er moet een duidelijke keuze worden gemaakt waar de clustering kan plaatsvinden? - Clustering is volgens de ondernemers mogelijk bij de haven, maar dit wordt in het DPO niet geadviseerd. Horecaconcentratie wordt daar wel geadviseerd. - Gewenste uitbreidingsmogelijkheden voor de detailhandel in de branches: - persoonlijke verzorging (drogist), wit- en bruingoed, doe-het-zelf, woonbranche en eventueel bloemenzaak - De belangrijkste supermarkt is relatief moeilijk vindbaar. - Parkeerprobleem. Wagenberg - Spar zou eigenlijk verplaatst moeten worden naar elders in centrum. Hooge Zwaluwe - Er ontbreekt een levensmiddelenwinkel en er is geen winkel in dagelijkse verzorging (drogist). In beeld brengen risico s Voor het inzichtelijk maken van de risico s van leegloop zou in beeld gebracht moeten worden wat de situatie onder de winkeliers is m.b.t.: - opvolging; - huur-koop; - of men is aangesloten bij een landelijke keten (franchise of inkoopvereniging); - wat de toekomstverwachting is (bestaat men nog over 5 jaar en over 10 jaar) Supermarkten De supermarktlocaties spelen een essentiële rol voor een winkelcentrum. Met vier supermarkten in Made, die zich op verschillende segmenten richten, is sprake van een goed voorzieningenniveau. In de praktijk is gebleken dat een centrale ligging van supermarkten in of aan de rand van een winkelcentrum, leiden tot een sterker winkelcentrum waar ook de overige winkeliers voldoende inkomen kunnen genereren. In die zin is het een gemiste kans dat er zich in het winkelcentrum slechts één supermarkt bevindt. En de overige drie supermarkten blijken tevreden te zijn over hun huidige locatie, zodat een mogelijke toekomstige verplaatsing naar het winkelcentrum zeer lastig zal zijn, zeker als dit financieel neutraal zou moeten plaatsvinden. In Terheijden zal Super de Boer binnenkort gaan uitbreiden en gaat de nieuwe Lidl aan het eind van dit jaar open. Ook hier is dan sprake van een goede voorzieningengraad voor verschillende doelgroepen. De ligging van de supermarkten aan de beide randen van de winkelstraat is in principe een goede basis voor een verder invulling van het gebied daartussen. De ligging zo dicht bij winkelcentra in Breda blijken echter al jaren een obstakel voor nieuwe detailhandelsinitiatieven. Gezien de omvang van de kern Terheijden is de voorzieningsgraad exclusief de supermarktbranche dan ook nog steeds zeer gering. De aaneenschakeling van met name tussenwoningen biedt, ondanks de aanwezige bestemmingsplanmogelijkheden voor detailhandel, nauwelijks perspectief voor ontwikkelaars om hier verandering in aan te brengen. We zullen hier dan ook voornamelijk afhankelijk blijven van lokale en private initiatieven. In Lage Zwaluwe is de locatie van de Super de Boer voor de ondernemer zelf positief vanwege de relatief centrale ligging. Zeker na de recente verbouwing zal deze supermarkt nog geruime tijd aanwezig blijven op deze locatie. De andere supermarkt kan vanuit het kleine bestaande winkelcentrum wellicht worden verplaatst naar het nieuw te ontwikkelen centrum. Verder zouden ook een aantal winkels van elders in Lage Zwaluwe verplaatst kunnen worden naar deze locatie. Rewin zou deze detailhandelszaken op financieel gebied kunnen ondersteunen, om in een vroegtijdig stadium vast te stellen voor welke ondernemers deze hervestiging mogelijk. Grootschalige Detailhandel Andere grote detailhandelszaken zoals bouwmarkten, meubelzaken, autodealerbedrijven en badkamer- en keukenspeciaalzaken, zijn slechts in beperkte mate in onze gemeente aanwezig. Steeds meer zie je deze bedrijven een plaats krijgen aan de rand van bedrijventerreinen. Horeca Overaanbod in Lage Zwaluwe? Benchmark In centra is men minder tevreden dan op bedrijventerreinen. Daarnaast heeft men in het centrum ook meer redenen om onze gemeente als vestigingsplaats de rug toe te keren. Met betrekking tot het parkeren is men met

13 name op de centrumlocaties zeer ontevreden. Ondernemers zijn tevreden over sluitingstijden van de horeca en de koopzondagen. De ontevredenheid over het promotie en acquisitiebeleid voor bedrijven zou o.a. besproken moeten worden met de winkeliersverenigingen. Het is belangrijk om bijvoorbeeld te achterhalen of we als gemeente actief op zoek moeten gaan naar mogelijke aanvullingen van bijvoorbeeld landelijke ketens of de mogelijkheden voor starters uit de eigen kernen beter moeten faciliteren. In de winkelcentra lijkt het ook zeker zinvol om zelf nader onderzoek te doen naar de belangrijkste aspecten van ontevredenheid die de belangrijkste aanleiding kunnen vormen om onze gemeente de rug toe te willen keren. We zullen actief moeten inspelen op de betreffende aspecten om leegloop van winkelpanden te voorkomen. Plan van aanpak Het hoofdstuk Detailhandel en Horeca van deze beleidsnota economische zaken dient verder te worden uitgewerkt in een concreet plan van aanpak met een tijdsplanning en een financiële onderbouwing. Dit zal in samenspraak met het Ondernemers Platform Drimmelen plaats moeten vinden. Voor specifieke invullingen voor de individuele winkelgebieden zal een plan van aanpak worden opgesteld voor Made, Terheijden en Lage Zwaluwe en één plan van aanpak voor de drie overige kleinere kernen. De uitwerking van onderdelen die per kern geconcretiseerd moeten worden, zal plaatsvinden met: - Bruisend Made voor het gebied Marktstraat, Nieuwstraat en Den Deel; - De Molenwinkeliers voor het gebied tussen de twee supermarkten; - Zwaluwse Ondernemersvereniging voor met name de plannen Lage Zwaluwe West en de Havenplannen; - Winkeliersvereniging Wagenberg, Samen Eén Drimmelen en de Zwaluwse Ondernemersvereniging voor het plan van aanpak in Wagenberg, Hooge Zwaluwe en Drimmelen. - Met een afgevaardigde horeca ondernemer uit Made, Terheijden, Lage Zwaluwe, één van de kleinere kernen en iemand van Koninklijke Horeca Nederland zal een plan van aanpak voor de horeca worden uitgewerkt. Verder zouden we als gemeente op elk moment een actueel inzicht moeten hebben in de hoeveelheid leegstand per kern. Dit dient te worden afgezet tegenover het totale verkoopvloeroppervlak (vvo) en bedrijfsvloeroppervlak (bvo) per kern.

14 Agrarische sector Ruimtelijke Ordening StructuurvisiePlus (Dit stuk moet worden ingekort) In de StructuurvisiePlus staat aangegeven dat ruimtelijk gezien voor de ontwikkeling van de agrarische sector een onderscheid wordt gemaakt in het oostelijke kleinschalige verwevingsgebied en het westelijke grootschalige agrarisch perspectief gebied. Voor de langere termijn wil onze gemeente samen met de ZLTO ontwikkelingsplannen maken. Daarbij wordt gezocht naar aangepaste vormen van landbouw op de oostelijke zandgronden, op de veengronden, de kwelgebieden en in het Gat va den Ham. Dit moet zijn toegesneden op de hydrologische situatie. Er wordt naar gestreefd om vrijkomende agrarische bebouwing in het buitengebied opnieuw voor een agrarische of aanverwante functie te benutten. Daarbij zouden in de kernrandzones andere functies meer voor de hand liggen, zoals recreatie en wonen. Tevens worden daar openingen geboden voor bedrijvigheid in de milieucategorieën 1 en 2. Het grootschalig agrarisch perspectief gebied is gelegen in het noordwesten van de gemeente en omvat het laag gelegen zeekleigebied met en open structuur en relatief weinig natuurwaarden. De grondgebonden landbouw is hier de hoofdfunctie. Voor de landbouw is dit het belangrijkste perspectiefgebied. Een economisch krachtige agrarische sector in dit gebied kan als landschappelijke buffer tegen verdere verstedelijkingsprocessen in de omgeving. Aandachtspunten zijn samenwerking met de waterbeheerder, bereikbaarheid van de percelen en ruilverkaveling op kleine schaal. Het kleinschalig verwevingsgebied omvat de zuidoostelijk gelegen zandgronden en een overgangsgebied. Ook hier is de grondgebonden landbouw de hoofdfunctie en de landbouw zal hier ook de belangrijkste functie blijven. Daar waar mogelijk zullen ontwikkelingen zoveel mogelijk geïntegreerd worden met aanpassingen ten behoeve van de natuurlijke en waterhuishoudkundige kwaliteiten en zullen meer combinaties gezocht worden met de functies recreatie en natuur. Nabij de bebouwde gebieden kan gedacht worden aan recreatieve ontwikkelingen en ambachtelijke bedrijvigheid. In het Gat van den Ham is eveneens een groot deel van het gebied in gebruik als landbouwgebied. Dit zal ook voor de toekomst behouden blijven, maar er wordt getracht dit zoveel mogelijk te comb ineren met de functies noodoverloopgebied, natuur en recreatie. Over de landbouw als primaire functie wordt aangegeven dat de sector het in onze gemeente goed doet door een relatief groot aantal bedrijven met een hoge productie en een goede opvolgingsstructuur. Verder is een ruimtevoor-ruimte-regeling van kracht, waarbij onze gemeente ook een eigen notitie hiervoor heeft gemaakt. Hierin staat per kern aangegeven in hoeverre de kernrandgebieden in aanmerking komen voor eventuele woningbouw. Het accent van de agrarische sector in onze gemeente blijft met name liggen op de grondgebonden agrarische bedrijven. Autonome ontwikkelingen dwingen agrarische ondernemers economisch gezien tot schaalvergroting ofwel tot het zoeken van aanvullende inkomstenbronnen. Uitbreiding en nieuwvestiging van een agrarisch bedrijf moet mogelijk zijn, waar dit milieukundig en hydrologisch gezien past. Wel dient verstening en verglazing van het buitengebied voorkomen te worden. Intensivering en schaalvergroting is in het kleinschalig vereveningsgebied niet wenselijk. Wel zijn incidentele uitbreidingen mogelijk, waaronder de afstemming met de kleinschalige structuur. In samenwerking met de ZLTO en andere betrokkene zou gekeken moeten worden naar verbredingmogelijkheden voor het agrarische bedrijf door een andere invulling en combinatiemogelijkheden met andere functies zoals natuurbeheer, recreatie, of eventueel onderdelen van zorgverlening. Ook ambachtelijke bedrijven kunnen tot de mogelijkheden behoren. Van gemeentezijde zal ruimhartiger gekeken moeten worden naar initiatieven voor aanvullende inkomstenbronnen op het agrarisch bedrijf. Een verruiming van de gebruiksmogelijkheden moet bovendien ongewenste ontwikkelingen voorkomen, zoals leegstand, verval, kapitaalvernietiging en verlies van cultuurhistorische, landschappelijke en/of architectonische waarden. In gebieden waar reeds veel bebouwing en een menging van functies aanwezig zijn, zal een iets ruimer toelatingsbeleid gevoerd worden. Semi-agrarische bedrijven zoals, dierenklinieken, hoefsmederijen, maneges, hoveniers, kwekers e.d. kunnen hier worden toegelaten. In gebieden waar de agrarische functie steeds meer ondergeschikt wordt, zoals in kernrandzones en langs oude linten, zouden ruimere mogelijkheden geboden kunnen worden. Dit zou mogelijk moeten zijn voor de woon- en recreatiefunctie, maar ook voor startende lichte bedrijvigheid in de milieucategorie 1 en 2 (zie bijlage), die geen binding hebben met de agrarische sector of het buitengebied. Hierbij moet wel een rekening worden gehouden met de gevolgen die dit kan hebben voor de uitbreidingsmogelijkheden van gevestigde agrariërs. Agrarische bedrijven mogen niet belemmerd worden in een normale groei van het bedrijf, in ieder geval tot een bouwblokgrootte van 1,5 ha.

15 Uitwerkingsplan Gebiedsplan Wijde Biesbosch Ruimte-voor-ruimte regeling Bestemmingsplan Buitengebied Hooge en Lage Zwaluwe Vitaliteit landelijk gebied De economische vitaliteit en de leefbaarheid van het landelijk gebied staan hoog op de politiek agenda van de provincie. Een analyse van de afgelopen periode laat zien dat de ontwikkelingen in het buitengebied zich nog steeds hoofdzakelijk beperken tot verbreding van de landbouw en activiteiten op het gebied van toerisme en recreatie. Daarbij blijkt dat de kleinschaligheid overheerst waardoor vraagtekens worden gezet bij de economische levensvatbaarheid op langere termijn. Om die reden zullen meer robuuste economische ontwikkelingen gestimuleerd worden. Met name de combinatie van biologie en technologie maakt tal van innovatieve ontwikkelingen mogelijk. Ook perspectiefrijk voor nieuwe innovatieve bedrijvigheid zijn de combinaties van voedsel & gezondheid, agro & pharma en agro & energie. Een knelpunt dat ervaren wordt is de beleving van de waarden die het begrip platteland bij veel mensen oproept ingegeven wordt door gevoelens van nostalgie.. Dat mag echter niet de leidraad zijn bij het geven van sturing aan de inrichting van het platteland. De ervaring leert dat het productief benutten van het platteland de beste en duurzaamste garantie biedt voor een kwalitatief hoogwaardig onderhoud ervan. Daarnaast moet het ondernemerschap van de eigenaren van de grond verder worden versterkt Nieuwe samenwerkingsvormen met partners in de keten moeten daar vorm aangeven. Om een duurzame vorm van primaire productie mogelijk te maken, moet de primaire producent een groter aandeel van de toegevoegde waarde in de kolom krijgen dan nu het geval is. Er wordt geadviseerd om in samenwerking met kennisinstellingen als de Agrarische Hogeschool kansen te scheppen voor nieuw en innovatief ondernemerschap in het landelijk gebied. Het vernieuwingsproces in de primaire sector gaat nog moeizaam, maar versnelling is mogelijk door te schakelen met verwerkende industrie en handel. Op ruimtelijk gebied heeft de provincie al belangrijke stappen gezet voor ontwikkelingsgebieden voor grootschalige landbouw, glastuinbouw en boomteelt. De komende jaren moet er echt worden doorgepakt bij het economisch faciliteren. Daarbij moet meer ruimte ontstaan voor economisch beleid, waarbij instrumenten als Agro & Co kunnen worden ingezet. Dit is een samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid. Zij richten zich op: - innovatie en vernieuwing in de keten van agrarische food- en non-foodproducten; - de verbinding van de agrarische sector met andere functies in het landelijke gebied, zoals zorg, recreatie en natuur- en waterbeheer; - gebiedsgerichte initiatieven voor de groene ruimte. Verder wordt geadviseerd om bij de gebiedsgerichte uitwerking van het programma Pieken in de delta (nieuwe) bedrijvigheid in het landelijk gebied gericht te stimuleren. Binnen een regio kunnen dan lokale clusters van bepaalde activiteiten gestimuleerd worden. Naast de clustering in sectoren, wordt ook geadviseerd om te kijken naar het investeringsgedrag van individuele bedrijven. Ruimtelijke ordening is vooralsnog de behoudende kracht. In de praktijk blijkt daar nog steeds de grootste belemmering te zitten en dardoor worden kansen gemist. De regelgeving ademt behoudzucht en biedt te weinig ruimte aan het vernieuwend ondernemerschap dat nodig is. In de nota Buitengebied in ontwikkeling is het ruimtelijk beleid al wel enigszins versoepeld. Het grootste knelpunt zit volgens de provincie bij gemeenten, omdat daar nog steeds angst en terughoudendheid regeren. Dit wordt verklaard, doordat men jarenlang heeft moeten acteren in een sfeer van nee tenzij. Mede door vaak verouderde bestemmingsplannen is er geen ruimte voor vernieuwende ondernemingsplannen, zoals combinaties met bijvoorbeeld de zorg. Verder zouden er nieuwe ruimtelijk-economische arrangementen moeten komen, zoals de invoering van rood-voor-groenvoorzieningen. De provincie overweegt een ruimtelijke helpdesk in te stellen voor het begeleiden van gemeenten bij dit soort vernieuwende ruimtelijke initiatieven.

16 Glastuinbouw / Plukmadese Polder Er zouden mogelijk grote kansen voor innovatie in de glastuinbouw zijn als energieleverancier. Kleinere innovaties op dit terrein zouden ondersteund moeten worden. Deze signalen zijn recent ook kenbaar gemaakt door onze eigen ondernemers in de Plukmadese Polder. Het glastuinbouwgebied De Plukmadese Polder is in feite veruit het grootste bedrijventerrein binnen onze gemeente. Hier werken ruim 500 personen. Dit gebied biedt ook perspectieven voor uitkeringsgerechtigden of andere werkzoekende met een beperkte opleiding. Hoewel ook in deze branche de ontwikkelingen in o.a. de automatisering snel gaan, bestaat de grootste behoefte in de kassen nog steeds uit laaggeschoold personeel. Uit een inventarisatie in het gebied blijkt dat de ondernemers een aantal wensen hebben waarvoor men een beroep doet op onze gemeente. Bij een mogelijke uitwerking van dergelijke initiatieven zou ook een verantwoordelijkheid van de ondernemers gevraagd mogen worden voor het plaatsen van een x-aantal niet werkende werkzoekende en/of uitkeringsgerechtigden. Akkerbouw, Melk-/rundveehouderij, Intensieve Veehouderij In de diverse sectoren van de landbouw nemen de wensen voor verbreding van de bedrijfsactiviteiten snel toe. De ondernemingen die ruimtelijk of financieel onvoldoende perspectief hebben om mee te kunnen met de tendens van schaalvergroting zijn naarstig op zoek naar nieuwe mogelijkheden voor bedrijfsactiviteiten of in elk geval andere nevenactiviteiten. Voor het bestemmingsplan Buitengebied Hooge en Lage Zwaluwe is er voor gekozen om een enquête rond te sturen onder de ondernemers in dit gebied. Deze kunnen als basis dienen voor het meedenken in de ontwikkelingswensen van deze bedrijven. West Top Voor het in beeld brengen van de ontwikkelingswensen van de diverse ondernemers in het buitengebied wordt ook veel ruchtbaarheid gegeven aan het project West Top dat op initiatief van NV Rewin is opgestart. Met name de agrarische en startende ondernemers kunnen daarbij ondersteuning krijgen bij de uitwerking van hun plannen. Zij krijgen deze ondersteuning van opleidingsinstellingen (ROC), de kamer van Koophandel, Rewin en onze gemeente. Op 11 oktober 2006 vindt een informatieavond plaats over dit project, waarvoor 225 agrarische bedrijven door onze gemeente en 70 startende bedrijven uit onze gemeente door de Kamer van Koophandel zijn uitgenodigd. We hopen hiermee te bereiken dat een aanzienlijk deel van de aanwezige plaatsen (ongeveer 100) worden ingevuld door ondernemers uit onze gemeente, zodat zij gebruik kunnen maken van de gratis ondersteuning die met Europese en landelijke middelen gefinancierd worden. Benchmark Nauwelijks specifieke informatie. Plan van aanpak

17 Overige Bedrijven Bedrijven in woonkernen Zakelijke dienstverlening / Kantoorfuncties Zorginstellingen en overige non-profitorganisaties

18 Starters Tendens het Verbeter- en Innovatieprogramma Economische Zaken bleek, dat onze gemeente relatief weinig starters heeft in relatie tot het aantal bedrijven en arbeidsplaatsen binnen onze gemeente. Dit betekent dat we hier wellicht meer in zullen moeten faciliteren. Uit het benchmarkonderzoek blijkt dat ook het starterbeleid nog veel aandacht behoeft. Met name bij deze doelgroep is een goede afstemming met de Kamer van Koophandel, de Belastingdienst en eventueel NV Rewin belangrijk. Ook het eenvoudig kunnen vinden van informatie via onze internetsite kan tot aanzienlijke verbeteringen leiden.

19 Verkeersbeleid Uit het benchmarkonderzoek blijkt dat de ondernemers ontevreden zijn over het parkeren in onze gemeente. Verder is het opvallend dat de ondernemers maar gemiddeld tevreden zijn over de ontsluiting, omdat de ligging t.o.v. de autosnelwegen in principe goed is. Verder scoren we zeer slecht op het gebied van bewegwijzering. De samenwerking met de ondernemers op dit gebied is belangrijk om tot verbeteringen te kunnen komen. Met de commissie Bedrijventerreinen van Bedrijven Netwerk Drimmelen is dit onderwerp van hun specifieke aandachtspunten al opgepakt. Met de winkeliersverenigingen en ZLTO zijn nog geen initiatieven opgepakt, maar dit zal tot stand komen bij de uitwerking van het beleidsplan vervoer, waar het volgende kwartaal door de verkeerskundige van de afdeling Openbare Werken mee gestart zal worden. Hier zullen ook afgevaardigde van de genoemde belangenpartijen vanuit de ondernemers bij aansluiten.

20 Ondernemingsklimaat Drimmelen Om een beter inzicht te krijgen in onze gemeentelijke dienstverlening is in oktober 2005 gevraagd om deel te mogen nemen aan een onderzoek naar het ondernemingsklimaat. Dit onderzoek is in opdracht van het ministerie van Economische zaken ontwikkeld door TNS NIPO voor de 30 grootste gemeenten in Nederland. Omdat het inzicht in het ondernemingsklimaat voor iedere gemeente belangrijk is, hebben daarna ook kleinere gemeenten aangegeven een dergelijk onderzoek uit te willen voeren. Door het onderzoek dat in november en december 2005 is uitgevoerd, heeft ook onze gemeente inzicht in dit klimaat ten opzichte van andere gemeenten. Van de ondervraagde bedrijven die recent contact hebben gehad met de gemeente, heeft ongeveer 17% contact gehad over een bouwvergunning en ongeveer 11% over milieu. Verder is het een grote diversiteit aan gebeurtenissen, waarvan herinrichtingsplannen, zakelijke contacten en bezwaarschriften de belangrijkste zijn. Uit het onderzoek blijkt, dat voor ondernemers uit onze gemeente de belangrijkste onderwerpen zijn: - woonklimaat (scoort een ruime voldoende) - dienstverlening en vergunningverlening - verkeersbeleid en parkeren - ruimtelijk beleid In de industrie en bouw vindt men met name ook de communicatie door de gemeente en de lokale lasten belangrijk. Het is belangrijk dat bij de bepaling van het beleid over met name deze onderwerpen het oordeel van de lokale ondernemers nadrukkelijk mee te wegen. Het verbeteren van het ondernemingsklimaat zou volgens de ondernemers meer prioriteit moeten krijgen. Het kennisniveau van de ambtenaren wordt boven de benchmark beoordeeld. Het inlevingsvermogen van bestuurders ligt onder het gemiddelde evenals de mogelijkheid om met bestuurders in contact te komen. Dit is een oordeel van voor de verkiezingen en kan het huidige volledig nieuwe college dan ook niet worden aangerekend. Wel is het belangrijk om hier voldoende aandacht aan te besteden. Tijdens een nieuwe benchmark over 3 jaar kan dan bekeken worden of hier door het huidige college beter invulling aan is gegeven. Anderzijds zouden we ons af moeten vragen waarom men een gesprek wil met bestuurders. Als dit met name komt omdat men niet tevreden is over de ambtelijke inleving, communicatie en beargumentering, dan zou met name daar meer energie in gestoken moeten worden. Ook vanuit dit gezichtsveld zou het dus belangrijk kunnen zijn om een breder ambtelijk accountmanagement in te voeren. Verder is men zeer ontevreden over de staat van de openbare ruimte. We scoren behoren hier tot de vijf slechtste van de benchmark. Er zouden meer gerichte investeringen moeten plaatsvinden. Criminaliteit is voor 34% een probleem. Dit is overigens wel conform de benchmark. Andere aandachtspunten zijn: het starterbeleid, het arbeidsmarktbeleid en de samenwerking met andere gemeenten. Tenslotte is het nog noemenswaardig dat het toeristisch beleid modaal scoort. De recreatieve voorzieningen scoren weliswaar een ruime voldoende, maar de score ligt daarmee niet hoger dan de benchmark. Plan van aanpak Grotere bedrijven zijn ontevredener over het ondernemingsklimaat en de dienstverlening dan kleinere bedrijven. Pro-actief relatiebeheer bij de grotere bedrijven lijkt dan ook noodzakelijk. De onderwerpen woonklimaat en ruimtelijk beleid geven aanleiding om met name de vertegenwoordigers uit de branches bouw (en industrie) te raadplegen. Zij zijn hierover het minst tevreden en met name voor de bouw geldt dat men hier een meer dan gemiddelde kennis mag verwachten en hier dus wellicht goed gefundeerde argumenten voor zou kunnen hebben. Bij de evaluatie van de welstandsnota worden de architecten al nadrukkelijk betrokken. Ongeveer 25 architecten zijn hiervoor namelijk persoonlijk aangeschreven en krijgen de mogelijkheid om bij de verdere evaluatie betrokken te worden. De ondernemers vinden dat hun belangen onvoldoende worden behartigd door bestuurlijk Drimmelen en dat het verbeteren van het ondernemingsklimaat meer prioriteit moet krijgen. Deze beleidsnota moet de basis gaan vormen voor verbeteringen op dit gebied, die in verder uit te werken plannen van aanpak per subgebied verder geconcretiseerd moeten worden.

Bedrijventerrein De Mient (Capelle a/d IJssel) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein De Mient (Capelle a/d IJssel) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein De Mient (Capelle a/d IJssel) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein De Mient, gemeente Capelle a/d IJssel A. Inleiding Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder, gemeente Maassluis A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Boonsweg, Gemeente Binnenmaas

Factsheet bedrijventerrein Boonsweg, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Boonsweg, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Boonsweg, Gemeente Binnenmaas A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Nieuw Mathenesse, Gemeente Schiedam A. Inleiding Deze factsheet

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Kerkerak, Gemeente Sliedrecht A. Inleiding Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht Rapportage Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Uitgevoerd door: ETIN Adviseurs s-hertogenbosch, mei 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 1.1 Populatie

Nadere informatie

Convenant Vestigingscriteria Bedrijventerreinen Noord-Veluwe

Convenant Vestigingscriteria Bedrijventerreinen Noord-Veluwe Convenant Vestigingscriteria Bedrijventerreinen Noord-Veluwe Partijen, 1. De gemeenten die lid zijn van het Sociaal-Economisch Overleg Noord-Veluwe (Hattem, Heerde, Oldebroek, Elburg, Nunspeet, Harderwijk,

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kethelvaart (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kethelvaart (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kethelvaart (Schiedam) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Kethelvaart Gemeente Schiedam 1. FACTSHEET BEDRIJVENTERREIN KETHELVAART,

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven

Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven 23 juni 2015 Managementsamenvatting Status: Managementsamenvatting Datum: 23 juni 2015 Een product van: Bureau Stedelijke Planning bv Silodam

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Werklandschap Meerpaal Sport en werk centraal in Nederland Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Werklandschap Directe aansluiting op A27 Gebiedsoppervlak van 10 ha Flexibele kavelgrootte

Nadere informatie

Potentiële vestigingsplaats Bedrijventerrein 67 35% Stedelijk gebied 56 29% Buitengebied 72 37% 195 100% 26. Typering onderneming 2 Zelfstandig ondernemer 66 99% Onderdeel van een concern 1 1% Filiaalhouder

Nadere informatie

Actieplan binnenstad Maassluis

Actieplan binnenstad Maassluis Actieplan binnenstad Maassluis 1 Inleiding De dynamiek in de detailhandel is bijzonder groot en kent vele trends en ontwikkelingen. Een aantal trends is al jaren zichtbaar, zoals schaalvergroting. Andere

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase)

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel

Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

Raad d.d.: 8 september 2009 Budgethouder: Corsa registratienr. : 09.29710 2 de Budgethouder:

Raad d.d.: 8 september 2009 Budgethouder: Corsa registratienr. : 09.29710 2 de Budgethouder: Raadsvoorstel nr.: Portefeuillehouder: J.A. de Boer Raad d.d.: 8 september 2009 Budgethouder: Corsa registratienr. : 09.29710 2 de Budgethouder: Onderwerp: Financiële dekking: Financiële dekking revitalisering

Nadere informatie

Charloisse Poort. stec groep ECONOMISCHE WAARDE CHARLOISSE POORT IS GEMIDDELD

Charloisse Poort. stec groep ECONOMISCHE WAARDE CHARLOISSE POORT IS GEMIDDELD ECONOMISCHE WAARDE CHARLOISSE POORT IS GEMIDDELD Gemiddelde economische waarde, goed perspectief Het economisch effect van Charloisse Poort is uitgedrukt in een score. Deze score geeft op basis van objectief

Nadere informatie

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur.

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur. JJuunni i 22 Uitkomsten Ruimtebehoefteonderzoek Gemeente Etten-Leur Samenvatting De provincie Noord-Brabant en de gemeente Etten-Leur zijn een onderzoek gestart naar de meest geschikte locatie voor een

Nadere informatie

Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Bestemmingsplan Ambachtsschool

Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Bestemmingsplan Ambachtsschool Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen Bestemmingsplan Ambachtsschool Gemeente Enschede Programma Stedelijke Ontwikkeling Team Bestemmingsplannen Februari 2016 SAMENVATTING EN BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN

Nadere informatie

Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek 2013. Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte

Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek 2013. Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek Aanbod bedrijfs-, kantoor- en winkelruimte Mede door de prima ligging en gunstige regionale

Nadere informatie

Vraag 6 Hoe groot is de vloeroppervlakte van de bedrijfsruimte die u denkt nodig te hebben voor uw uitbreiding- of verplaatsingsplannen?

Vraag 6 Hoe groot is de vloeroppervlakte van de bedrijfsruimte die u denkt nodig te hebben voor uw uitbreiding- of verplaatsingsplannen? Conclusie Tot 2020 wordt een behoefte naar bedrijventerrein in de gemeente Zijpe geraamd van circa 5 hectare. Dit is ook de oppervlakte die in de planningsopgave in de provinciale structuurvisie is opgenomen.

Nadere informatie

HERONTWIKKELING MOLENWAL

HERONTWIKKELING MOLENWAL STARTNOTITIE HERONTWIKKELING MOLENWAL (VOORMALIGE BUSREMISE) Maart 2011 Gemeente Oudewater Sector REV 1 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 1 INLEIDING... 3 2 PLANGEBIED... 4 2.1 HET PLANGEBIED... 4 2.2 PROGRAMMA...

Nadere informatie

Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek. Forse investering noodzakelijk! Centrum op de schop!

Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek. Forse investering noodzakelijk! Centrum op de schop! Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek Goor als winkelhart van de Hof van Twente aangevuld met muzikale elementen: Beeld bepalende elementen (muziekkoepel etc.); Muzikale evenementen (zie Bigband festival);

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Detailhandelsvisie. Goeree-Overflakkee

Detailhandelsvisie. Goeree-Overflakkee Detailhandelsvisie Goeree-Overflakkee 2 trends en ontwikkelingen in de detailhandel (algemeen)! Economische stagnatie! Omzetverschuivingen van offline naar online winkels (internet winkelen)! Overcapaciteit

Nadere informatie

Oosterhout EEN STAD MET VISIE

Oosterhout EEN STAD MET VISIE Oosterhout EEN STAD MET VISIE Oosterhout is een bruisende stad vol ambitie. De stad onderscheidt zich door haar uitstekende geografische ligging, haar prachtige winkel- en uitgaanscentrum, het vele groen

Nadere informatie

PEILING. TITEL Analyse en aanscherpen vraagstukken Visie werklocaties

PEILING. TITEL Analyse en aanscherpen vraagstukken Visie werklocaties PEILING Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 3630196 Aan : gemeenteraad Datum : 25 november 2010 Portefeuillehouder : Wethouder G. Boeve TITEL Analyse en aanscherpen vraagstukken Visie werklocaties

Nadere informatie

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007 Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam Februari 2007 1. Inleiding Op 12 december 2006 is het onderzoek naar Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam aan

Nadere informatie

Beleidsdocument. Stichting Middenstands- en Bedrijfshuisvesting

Beleidsdocument. Stichting Middenstands- en Bedrijfshuisvesting Beleidsdocument Stichting Middenstands- en Bedrijfshuisvesting De Stichting Middenstands- en Bedrijfshuisvesting (SMB) Statutair wordt en blijft de doelstelling van de SMB als volgt omschreven: De bevordering

Nadere informatie

Economie. Hoofdstuk 6. 6.1 Inleiding

Economie. Hoofdstuk 6. 6.1 Inleiding Hoofdstuk 6 Economie 6.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt een beeld geschetst van de staat van de economie van Leiden. De onderwerpen die aan de orde komen, zijn: 6.2 Werkgelegenheid (werkzame personen,

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Oss beleid rondom uitgifte grond verdient navolging

Oss beleid rondom uitgifte grond verdient navolging Oss beleid rondom uitgifte grond verdient navolging Als eerste gemeente in Nederland koos Oss voor een aangescherpt en vooral samenhangend beleid gericht op de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen

Nadere informatie

Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto

Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto 1 Rabobank Groep Duits-Nederlandse grensstreek Inhoudsopgave Demografie Dynamiek, groen-grijs, beroepsbevolking, inkomen, migratie Werkgelegenheid

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 211 viel de opname van bedrijfsruimte in 212 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland

Bedrijfsruimtemarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 211 viel de opname van bedrijfsruimte in 212 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht ruim zeven op de tien

Nadere informatie

Leidraad Herstructurering Bedrijventerreinen gemeente Woerden versie 30 augustus 2013

Leidraad Herstructurering Bedrijventerreinen gemeente Woerden versie 30 augustus 2013 Leidraad Herstructurering Bedrijventerreinen gemeente Woerden versie 30 augustus 2013 Inhoud 1. Inleiding en aanleiding 2. Doelen 3. Kaders en richtlijnen 4. Samenwerking 5. Hoe gaat de gemeente te werk?

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Besluit van de gemeenteraad d.d. 22 maart 2016, nr. 15B, tot gewijzigd vaststellen van het schuur voor schuur-beleid aanpassing van het KGO-beleid.

Besluit van de gemeenteraad d.d. 22 maart 2016, nr. 15B, tot gewijzigd vaststellen van het schuur voor schuur-beleid aanpassing van het KGO-beleid. Gemeenteblad van de gemeente Dinkelland Jaargang: 2016 Nummer: 24 Uitgifte: 5 april 2016 Besluit van de gemeenteraad d.d. 22 maart 2016, nr. 15B, tot gewijzigd vaststellen van het schuur voor schuur-beleid

Nadere informatie

Naar een (sociaal-) economisch programma langstraat

Naar een (sociaal-) economisch programma langstraat Naar een (sociaal-) economisch programma langstraat Langstraatdag 4 december 2014 sociaal economisch team langstraat Ambtelijke capaciteit vrijmaken (20 + 20) Bestuurlijke afstemming Betrokkenheid van

Nadere informatie

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Molenzoom Kantoorlocaties in centrum van Houten Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Molenzoom Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs spoorlijn Nabij centrumvoorzieningen op het

Nadere informatie

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen.

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen. Raadsbrief Made, 18 april 2011 Registratienr.: Onderwerp: Evaluatie Toerisme 2010 Portefeuillehouder: Ambtelijke coördinatie: Steller: M. Vos-Kroeze Grondgebied S. van Dijk Aanleiding: Met deze brief brengen

Nadere informatie

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.

Nadere informatie

BIJLAGE A KENGETALLEN In deze bijlage geven we in overzichtelijke tabellen de kengetallen weer die gebruikt zijn ter bepaling van de effecten van het kantoren- en bedrijventerreinenprogramma voor de regio

Nadere informatie

2.3 Programma 3: De werkende gemeente

2.3 Programma 3: De werkende gemeente 2.3 Programma 3: De werkende gemeente Wat willen we bereiken? Algemeen Als gemeente kiezen we voor een strategische focus op werken en leren. Door het versterken van de economische ontwikkeling in onze

Nadere informatie

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen 22 april 199797-000527 concept-nota Hoofdlijnen ruimtelijk beleid regio Gooi en Vechtstreek Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen Het bebouwde deel

Nadere informatie

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist De Ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en

Nadere informatie

Nota Zienswijzen. Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Ontwerpbestemmingsplan Partiële herziening Palenstein, Winkelcentrum Croesinckplein e.o.

Nota Zienswijzen. Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Ontwerpbestemmingsplan Partiële herziening Palenstein, Winkelcentrum Croesinckplein e.o. Nota Zienswijzen Samenvatting en beantwoording zienswijzen Ontwerpbestemmingsplan Partiële herziening Palenstein, Winkelcentrum Croesinckplein e.o. Gemeente Zoetermeer Juli 2015 1. Inleiding Op 21 april

Nadere informatie

Visie op Zuid-Holland Ontwerp Actualisering 2011

Visie op Zuid-Holland Ontwerp Actualisering 2011 Visie op Zuid-Holland Ontwerp Actualisering 2011 Verordening Ruimte ontwerp wijzigingsbesluit ONTWERP VERORDENING TOT WIJZIGING VAN DE VERORDENING RUIMTE Provinciale Staten van Zuid-Holland; Gelezen het

Nadere informatie

As Leiden - Katwijk. Plan van Aanpak. Provincie Zuid-Holland Regio Holland Rijnland. 13 september 2004

As Leiden - Katwijk. Plan van Aanpak. Provincie Zuid-Holland Regio Holland Rijnland. 13 september 2004 As Leiden - Katwijk As Leiden - Katwijk Plan van Aanpak Provincie Zuid-Holland Regio Holland Rijnland 13 september 2004 Het gebied De opgave komt uit: - Programma van Afspraken ( 2002, Duin&Bollenstreek,

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

Bijdrageregeling woningbouw en sloopvergoeding in het kader van Buitengebied in Ontwikkeling CONCEPT

Bijdrageregeling woningbouw en sloopvergoeding in het kader van Buitengebied in Ontwikkeling CONCEPT Bijdrageregeling woningbouw en sloopvergoeding in het kader van Buitengebied in Ontwikkeling CONCEPT Uden, juni 2009 Inhoudsopgave blz 1. Inleiding 3 2. Stimuleren ontwikkelingen in het landelijk gebied

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing speelterrein Netersel

Ruimtelijke onderbouwing speelterrein Netersel Ruimtelijke onderbouwing speelterrein Netersel Inleiding en planbeschrijving In Netersel is in de huidige situatie een speelterrein gelegen (zie figuur 1). Dat speelterrein is deels binnen het plangebied

Nadere informatie

Manifeste lokale woningbehoefte. Vraag zoekt locatie

Manifeste lokale woningbehoefte. Vraag zoekt locatie Manifeste lokale woningbehoefte Vraag zoekt locatie 10-3-2015 Inleiding In de gemeentelijke Visie op Wonen en Leefbaarheid (2012) is uitgesproken dat de gemeente in principe in alle kernen ruimte wil zoeken

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt oost-nederland Overijssel en Gelderland

Bedrijfsruimtemarkt oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr. 71764. Beleidsnotitie Detailhandel 2014. 5 augustus 2015. Officiële uitgave van gemeente Wijchen.

GEMEENTEBLAD. Nr. 71764. Beleidsnotitie Detailhandel 2014. 5 augustus 2015. Officiële uitgave van gemeente Wijchen. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Wijchen. Nr. 71764 5 augustus 2015 Beleidsnotitie Detailhandel 2014 Detailhandelstructuur en supermarktbeleid Wijchen, vastgesteld 9 juli 2015 1. Aanleiding

Nadere informatie

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Berg en Dal Buck Consultants International Nijmegen, 25 maart 2016 1 Economisch DNA

Nadere informatie

Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide. 2010-2020 Segment Nieuwbouw Sloop Verkoop Totaal

Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide. 2010-2020 Segment Nieuwbouw Sloop Verkoop Totaal Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide Volgens de laatste Provinciale Prognose (2011) bedraagt de woningbouw behoefte in Valkenswaard een netto toevoeging van 1.230 woningen

Nadere informatie

30 oktober 2013. Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten Noord- Limburg (short-stay)

30 oktober 2013. Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten Noord- Limburg (short-stay) 30 oktober 2013 Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten Noord- Limburg (short-stay) Inhoudsopgave blz 1. 2. 3. Achtergrond 3 Doelgroep van beleid 3 Huisvestingsmogelijkheden binnen het beleid 3 3.1 Uitgangspunten

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

Structuurvisie Detailhandel 2013-2023, ontwerp partiële herziening 2015 (NL.IMRO.0984.STV15001-on01)

Structuurvisie Detailhandel 2013-2023, ontwerp partiële herziening 2015 (NL.IMRO.0984.STV15001-on01) Structuurvisie Detailhandel 2013-2023, ontwerp partiële herziening 2015 (NL.IMRO.0984.STV15001-on01) Inleiding Voor u ligt de eerste ontwerp partiële herziening van de Structuurvisie Detailhandel gemeente

Nadere informatie

Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn

Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn Inleiding Het centrum van Alphen aan den Rijn is de ontmoetingsplaats, het culturele- en koopcentrum voor de inwoners van Alphen

Nadere informatie

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Startdia met foto Ruimte De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Wie ben ik? Stefan van Aarle: Adviseur Retail & Centrummanagement Coördinator Platform Binnenstadsmanagement Organisatie

Nadere informatie

NOTITIE COLLEGES BESLUITVORMING AFSPRAKEN KWALITEIT BEDRIJVENTERREINEN REGIO GRONINGEN-ASSEN

NOTITIE COLLEGES BESLUITVORMING AFSPRAKEN KWALITEIT BEDRIJVENTERREINEN REGIO GRONINGEN-ASSEN NOTITIE COLLEGES BESLUITVORMING AFSPRAKEN KWALITEIT BEDRIJVENTERREINEN REGIO GRONINGEN-ASSEN Notitie voor: Colleges van B&W van de deelnemers aan het regionaal programma Bedrijventerreinen van de Regio

Nadere informatie

Compositie 5 Stedenbouw T.a.v. de heer T. de Kousemaeker Boschstraat 35-37 4811 GB Breda. Boxmeer, 13 juni 2014

Compositie 5 Stedenbouw T.a.v. de heer T. de Kousemaeker Boschstraat 35-37 4811 GB Breda. Boxmeer, 13 juni 2014 Compositie 5 Stedenbouw T.a.v. de heer T. de Kousemaeker Boschstraat 35-37 4811 GB Breda Boxmeer, 13 juni 2014 Betreft: Locatie: Project: Notitie bedrijven en milieuzonering Kerkdijk 1a Hooge Zwaluwe 14021190

Nadere informatie

Presentatie Structuurvisie

Presentatie Structuurvisie Presentatie Structuurvisie Gemeente Oostzaan 30 september 2013 Presentatie Proces tot nu toe Ambitie en Structuurbeeld 2025 Thema s Oostzaanse woonomgeving Economie Sport, welzijn, zorg en educatie Agrarisch

Nadere informatie

STEDENBOUW VERKEER WONEN DETAILHANDEL SOCIALE STRUCTUUR/EVENEMENTEN NATUUR/RECREATIE HORECA OVERIGE VOORZIENINGEN. HEEZEnaar2025

STEDENBOUW VERKEER WONEN DETAILHANDEL SOCIALE STRUCTUUR/EVENEMENTEN NATUUR/RECREATIE HORECA OVERIGE VOORZIENINGEN. HEEZEnaar2025 4 juli 2015 ? Zes betrokken inwoners van Heeze te weten: Annemiek Ciska Lieke Kees Peter Ron Wat is WAAROM? mogelijke negatieve veranderingen in ons dorp positief uitgewerkt kunnen worden door onderling

Nadere informatie

Leegstand als kans voor de lokale economie?

Leegstand als kans voor de lokale economie? Leegstand als kans voor de lokale economie? NVBO congres 13 april 2011 Arnhem Simon Hiemstra Senior consultant MKB Adviseurs Leegstand als kans voor de lokale economie Voorstellen Simon Hiemstra 35 jaar

Nadere informatie

Reactienota inspraak en overleg voorontwerp-bestemmingsplan Oude- en nieuwehorne

Reactienota inspraak en overleg voorontwerp-bestemmingsplan Oude- en nieuwehorne Reactienota inspraak en overleg voorontwerp-bestemmingsplan Oude- en nieuwehorne 1. Inleiding Bij de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten voor het nieuwe bestemmingsplan Oude- en Nieuwehorne heeft

Nadere informatie

In onderstaande figuur is een mogelijke invulling van het plangebied weergegeven.

In onderstaande figuur is een mogelijke invulling van het plangebied weergegeven. 1 INLEIDING In opdracht van Novaform Vastgoedontwikkelaars BV is een milieuonderzoek verricht voor de ontwikkelingslocatie in het centrum van Waalre, het voormalige Kendixterrein. De ontwikkelingslocatie

Nadere informatie

Ladder voor duurzame verstedelijking

Ladder voor duurzame verstedelijking Ladder voor duurzame verstedelijking Klik om de modelstijlen te bewerken Tweede niveau Derde niveau Vierde niveau Vijfde niveau Ladder voor duurzame verstedelijking 1. Waar komt het vandaan? 2. Wat is

Nadere informatie

Beleidsplan Ondernemersfederatie Hollands Kroon. www.of-hollandskroon.nl www.ofhk.nl

Beleidsplan Ondernemersfederatie Hollands Kroon. www.of-hollandskroon.nl www.ofhk.nl Beleidsplan Ondernemersfederatie Hollands Kroon www.of-hollandskroon.nl www.ofhk.nl 1. Inleiding en aanleiding Per 1 januari 2012 is de Ondernemersfederatie Hollands Kroon opgericht. De oprichting is een

Nadere informatie

Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking. Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015

Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking. Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015 Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015 Introductie Plaats van de Ladder binnen het wettelijk kader Agenda Ladder duurzame verstedelijking Jurisprudentie

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht 7-74% betaald werk voor

Nadere informatie

Van centrummanagement naar winkelmanagement

Van centrummanagement naar winkelmanagement Gemeente LIEDEKERKE Toelichting op 9 juni 2011 Waarom is dit onderzoek nodig? Gemeentelijk handelsapparaat zit in een negatieve tendens. Het gemeentebestuur wenst op basis van het RUP Kerngebied delen

Nadere informatie

Groene kern en buitengebied

Groene kern en buitengebied Groene kern en buitengebied Sterkte Gorssel als groene long Groene open plekken in de kern Kleinschalig coulisselandschap Cultuurhistorische elementen Zwakte Matig groenbeheer Onvoldoende aandacht natuur-

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4 ECONOMISCHE MONITOR EDE 20 / 4 De Economische Monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De Economische Monitor is verdeeld in twee delen: Het

Nadere informatie

Startende ondernemers in Moerdijk 2005

Startende ondernemers in Moerdijk 2005 Startende ondernemers in Moerdijk 2005 I. Ontwikkeling startende ondernemers Aantal startende ondernemers licht gedaald In 2005 zijn in Moerdijk 136 personen een onderneming gestart 1. Dit zijn er 6 minder

Nadere informatie

Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie

Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie Economische Zaken Doel Stimuleren van de regionale economie. Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie en de Greenports Duin- en Bollenstreek, Boskoop

Nadere informatie

Onderzoek bedrijventerreinenbeleid

Onderzoek bedrijventerreinenbeleid Onderzoek bedrijventerreinenbeleid Door: Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen Voor: Burgerronde Datum: 21 maart 2012 Aanleiding en doel Aanleiding: Initiatief van NVVR Kring Oost Gezamenlijk onderzoek van

Nadere informatie

duo presentatie: Peter Joosen en Marco Verbrugge Verkopen bestaande woningen Verkopen nieuwbouw woningen Toekomstverwachting woningmarkt

duo presentatie: Peter Joosen en Marco Verbrugge Verkopen bestaande woningen Verkopen nieuwbouw woningen Toekomstverwachting woningmarkt duo presentatie: Peter Joosen en Marco Verbrugge Verkopen bestaande woningen Verkopen nieuwbouw woningen Toekomstverwachting woningmarkt 1e kwartaal 2009 landelijke woningmarkt Derde achtereenvolgende

Nadere informatie

Alternatieve locaties Hoeksche

Alternatieve locaties Hoeksche Alternatieve locaties Hoeksche Waard Nieuw Reijerwaard / Westelijke Dordtse Oever Nota Ruimte budget 25 miljoen euro (11 miljoen euro voor Nieuw Reijerwaard en 14 miljoen euro voor Westelijke Dordtse Oever)

Nadere informatie

Welzijn & Zorgstructuren. 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden

Welzijn & Zorgstructuren. 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden Welzijn & Zorgstructuren 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden Project: Welzijn & Zorgstructuren Bestuurlijkopdrachtgever: Sultan Günal Opdrachtnemer Opdrachtgever Juanita van Hoek Regionale samenwerking

Nadere informatie

Bestuursvoorstel: B&W Registratienr: [ 38354] Behandeld door: Portefeuillehouder: Agendanummer: secretaris. steller. gereed voor agenda college

Bestuursvoorstel: B&W Registratienr: [ 38354] Behandeld door: Portefeuillehouder: Agendanummer: secretaris. steller. gereed voor agenda college Behandeld door: Portefeuillehouder: Agendanummer: Auteur : S. Nieuwesteeg Directie/Afd : VGEP/EZ Telefoon : 5293753 Datum : 22-06-2011 1 e : Weth. Arbouw 2 e : Weth. Meeuwis 3 e : 4 e : Besluit d.d. Conform

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

: Team Ontwikkeling, Realisatie en Beheer : K. van der Velden Telefoonnummer : 693503 : ks.van.der.velden@deventer.nl

: Team Ontwikkeling, Realisatie en Beheer : K. van der Velden Telefoonnummer : 693503 : ks.van.der.velden@deventer.nl Grondprijzenbrief 2014 Gemeente Deventer januari 2014 1 Uitgave : Team Ontwikkeling, Realisatie en Beheer Naam : K. van der Velden Telefoonnummer : 693503 Mail : ks.van.der.velden@deventer.nl 2 Inhoud

Nadere informatie

Van plan een eigen bedrijf te starten? De gemeente Apeldoorn is er voor starters

Van plan een eigen bedrijf te starten? De gemeente Apeldoorn is er voor starters Van plan een eigen bedrijf te starten? De gemeente Apeldoorn is er voor starters Versie: 20 oktober 2014 Inleiding Startende ondernemers leveren een belangrijke bijdrage aan de dynamiek en groei van de

Nadere informatie

De arbeidsmarkt Noordoost-Brabant. UWV Werkbedrijf Herman van Lith, bedrijfsadviseur Miranda de Wit, bedrijfsadviseur

De arbeidsmarkt Noordoost-Brabant. UWV Werkbedrijf Herman van Lith, bedrijfsadviseur Miranda de Wit, bedrijfsadviseur De arbeidsmarkt Noordoost-Brabant UWV Werkbedrijf Herman van Lith, bedrijfsadviseur Miranda de Wit, bedrijfsadviseur Programma Vraag Werkgelegenheid Vacatures Aanbod Beroepsbevolking Niet-werkende werkzoekenden

Nadere informatie

Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen. Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014

Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen. Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014 Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014 Inleiding BMC heeft in opdracht van de gemeente Dalfsen een marktonderzoek uitgevoerd naar de lokale behoefte

Nadere informatie

2b// -Döoo S-Sa. Ruimtelijke onderbouwing

2b// -Döoo S-Sa. Ruimtelijke onderbouwing 2b// -Döoo S-Sa Ruimtelijke onderbouwing 2) beschrijving van feitelijke en toekomstige situatie Aanvrager is eigenaar van het perceel Kloosterstraat 2 zwart, kadastraal gem. Schoten sectie B no. 2429 en

Nadere informatie

Ontwikkelstrategie Lammenschansdriehoek, Gemeente Leiden (februari 2013) Ontwikkelstrategie

Ontwikkelstrategie Lammenschansdriehoek, Gemeente Leiden (februari 2013) Ontwikkelstrategie (februari 2013) Ontwikkelstrategie Lammenschans, Leiden in opdracht van: Gemeente Leiden februari 2013, Amsterdam Kerkstraat 204 1017 GV Amsterdam Postbus 15550 1001 NB Amsterdam Soeters Van Eldonk architecten

Nadere informatie

Zondag openstelling voor kleine ondernemers. CDA Schiedam. Andreas Lepidis

Zondag openstelling voor kleine ondernemers. CDA Schiedam. Andreas Lepidis 2015 Zondag openstelling voor kleine ondernemers CDA Schiedam Andreas Lepidis Aanleiding In 2011 besloot de gemeenteraad dat de zondag openstelling voor de winkels in Schiedam verruimd werd van 12 zondagen

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

Uitwerking actiepunten Recreatie & Toerisme

Uitwerking actiepunten Recreatie & Toerisme De gemeente heeft zelf geen mogelijkheden om duurzaamheid binnen de sector financieel te ondersteunen, maar is graag bereid richting provincie ambtelijke inzet te plegen om het streven te verwezenlijken

Nadere informatie