Publicatie van de Nederlands-Duitse Handelskamer 2011 DNHK PERSPECTIEVEN EN KANSEN. Bouwen in Duitsland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Publicatie van de Nederlands-Duitse Handelskamer 2011 DNHK PERSPECTIEVEN EN KANSEN. Bouwen in Duitsland"

Transcriptie

1 Publicatie van de Nederlands-Duitse Handelskamer 2011 DNHK PERSPECTIEVEN EN KANSEN Bouwen in Duitsland

2 Für alle, die keinen Swimmingpool auf ihrem Dach haben wollen! Gully ist nicht gleich Gully. Das stellen Sita Gullys millionenfach unter Gully B iist Mit nicht h gleich h Abfl Gully. l Das i t stellen Sita klügullys lt millionenfach F kti b tunter M t i l Beweis. Mit hoher Abfluss leistung, ausgeklügelter Funk tion, bester Materialund Ferti gungs qualität sowie allen Garantien. Sie suchen die optimale Entwässe rungs lösung? Unser Beratungs- und Berech nungsservice-team findet sie. Perfekte Logistik und engagierter Service inklusive! Freispiegelentwässerung Druckströmungsentwässerung Notentwässerung Balkonentwässerung Terrassenentwässerung Sanierung Lüftung Brandschutz Sita Bauelemente GmbH Ferdinand-Braun-Straße 1 D Rheda-Wiedenbrück Fon Fax DNHK sepzial

3 EDITORIAL Kansen in Duitsland grijpen Duitsland biedt op dit moment perspec - tieven voor Nederlandse bouwbedrijven. Het Bundes verband der Deutschen Bau - industrie is weliswaar terughoudend met zijn prog noses voor 2011 en verwacht slechts een stabiel omzetniveau, maar alleen al in de woningbouw zijn er duide lijke tekenen van opklaring zichtbaar. In 2010 kon dit segment duidelijk herstellen en groeide met6procent. Het buurland vormt alleen al dankzij de 80 miljoen inwoners en de grote hoeveel - heid aan bouwactiviteiten een aantrekke - lijke markt voor Nederlandse aanbieders. De Duitse overheid heeft recent een aantal maatregelen genomen om de bouw te stimuleren. Mede hierdoor zijn de investe - ringen in 2010 met 4 procent toegenomen en zullen volgens schattingen ook dit jaar met ruim 2,8 procent stijgen. Het bouw volume ligt hiermee bij ruim 83 miljard euro. Er moet echter met belangrijke verschil len rekening worden gehouden. Bij Duitse bouwprojecten zijn de totaal budget ten vaak groter dan in Nederland, maar zijn ook de eisen met betrekking tot regel geving en kwaliteits voorwaarden vaak hoger. De Nederlands-Duitse Handels kamer zorgt voor belangrijke contacten met partners en overheden en ondersteunt bouw onder - nemingen uit beide landen bij hun activi - teiten op de buurmarkt (zie ook pagina 16). Deze special biedt u informatie over de Duitse markt en bericht over de ervaringen van verschillende Nederlandse bedrijven uit de bouwsector die stappen naar Duits land hebben gezet. Wij wensen u veel lees plezier en beantwoorden graag eventuele vragen over Duitsland. Foto: DNHK / Joop van Reeken Günter Gülker, Hoofd Exportadvies DNHK INHOUD 10 Nederlandse bedrijven in Duitsland 14 Grote bouwprojecten in Duitsland Interview: Nico de Vries, BAM Groep Succesvol samenwerken Praktijkvoorbeeld Loohuis Installatietechniek Praktijkvoorbeeld RET Bouwproducten Actuele cijfers Duitse bouwindustrie Grote bouwprojecten in Duitsland Interview: Nieuw platform voor de bouw Belangrijke evenementen in Duitsland

4 Nico de Vries, voorzitter raad van bestuur Koninklijke BAM Groep nv Foto: BAM Groep 4

5 INTERVIEW IR. NICO DE VRIES, KONINKLIJKE BAM GROEP NV Ik ben een tegenstander van subsidiëring Koninklijke BAM Groep is de grootste Nederlandse bouwonderneming en met haar Duitse werkmaatschappijen ook in het buurland actief. Hoe ziet de voorzitter van de raad van bestuur van deze bouwgigant de huidige ontwikkelingen in de bouwsector? De DNHK sprak met Nico de Vries, voorzitter van de raad van bestuur, over kansen, trends en ontwikkelingen in Nederland en Duitsland. Meneer De Vries, naast de thuismarkt Nederland is BAM zeer actief in de Duitse bouwindustrie. Welke werkwijze heeft BAM in Duitsland? Het bijzondere aan BAM is dat wij in principe niet als Nederlands bedrijf in Duitsland actief zijn. Wij hebben twee Duitse werk maat - schappijen: BAM Deutschland, voortgekomen uit een fusie tussen Müller-Altvatter Bauunternehmung en Wayss & Freytag Schlüssel - fertigbau, en Wayss & Freytag Ingenieurbau. Beide zijn van oorsprong Duitse bedrijven die diep geworteld zijn in de Duitse bouwwereld. De geschiedenis van Wayss & Freytag gaat, net als die van het BAM concern zelf, meer dan 125 jaar terug. Onze activi - teiten in Duitsland zijn dan ook een Duitse aangelegenheid en worden slechts in beperkte mate door het Nederlandse hoofd - kantoor aangestuurd. Deze werkwijze geldt voor alle werk maat - schappijen binnen het concern. Op welke manier vindt de samenwerking tussen de verschillende werkmaatschappijen plaats? De kracht van BAM is dat het de specialistische kennis van vele verschillende bedrijven in verschillende Europese landen binnen één concern bundelt. Samenwerking tussen deze bedrijven gebeurt vooral op basis van het uitwisselen van expertise. Deze samen - werking wordt vanuit de raad van bestuur gefaciliteerd en gestimuleerd. De bedoeling is dat de werkmaatschappijen uit eigen beweging onderling samenwerken, van elkaar leren, synergieën ontwikkelen en samen projecten uitvoeren. Daarbij ligt de hoofdfocus op de vijf Europese landen waar BAM nu actief is: Nederland, Duitsland, België, Groot-Brittannië en Ierland. Kunt u een voorbeeld noemen van die uitwisseling van expertise? Een goed voorbeeld is de tunnelboorexpertise die aanwezig is binnen Wayss & Freytag Ingenieurbau. Hierop kunnen alle werk - maatschappijen van BAM teruggrijpen. Zo speelt Wayss & Freytag een rol bij het aanleggen van een nieuw ondergronds spoor in Londen en participeert het bedrijf in de aanleg van de Liefkens - hoektunnel bij Antwerpen. Ook de Hubertustunnel in Den Haag is gebouwd door BAM Civiel in samenwerking met Wayss & Freytag. Een ander goed voorbeeld is de kennis van stadionbouw die aanwezig is bij BAM Deutschland. Zij hebben samen met BAM International en een lokale partner voor het WK 2010 het Soccer City Stadium in Johannesburg en het Nelson Mandela Bay Stadium in Port Elisabeth gebouwd. Het Nederlandse BAM Rail levert op haar beurt kennis op railgebied aan de werkmaatschappijen in andere landen. Er vindt dus constant een actieve uitwisseling van kennis binnen het concern plaats. Waar moeten Nederlandse bouwondernemingen rekening mee houden wanneer zij de Duitse markt op gaan? Bouwen is altijd een activiteit die met grote risico s gepaard gaat. Deze risico s zijn in heel Europa weliswaar in grote lijnen hetzelfde, maar kunnen soms toch anders uitwerken. Het is daarom zeker aan te raden om de samenwerking met een lokale partner te zoeken die op de hoogte is van de lokale regels en mores. Ik zie de Duitse markt echter bovenal als een zeer open en competitieve markt met gelijke kansen voor iedere bouwondernemer, ook buitenlandse. 5

6 Foto s: Bam Groep Indrukwekkende projecten van BAM: v.l.n.r. NH Hotel Berlijn, Hackescher Markt Berlijn, O2 World Berlijn en Soccer City Stadium Johannesburg. De Duitse bouwmarkt is open en competitief, met gelijke kansen voor iedere bouwondernemer Foto: DNHK/Niels Koekoek Welke rol spelen klimaatverandering en energietransitie voor de bouwindustrie in Nederland en Duitsland? Dit is één van de, zo niet het belangrijkste thema in de bouw - industrie op dit moment. En dan heb ik het niet alleen over activiteiten als klimaatneutraal bouwen en renoveren, maar ook zaken als ondergrondse gasopslag of het aan elkaar koppelen van de Europese energienetwerken. Een ander klimaatgerelateerd bouwthema is het verhogen van dijken en sluizen, hoewel dit momenteel in Nederland geen acuut probleem is. Zijn er verschillen te bemerken in de overheidsstimulering in Nederland en Duitsland? In Duitsland worden investeringen in klimaatneutrale gebouwen en duurzame energie meer gesubsidieerd dan in Nederland. Ik ben geen voorstander van een dergelijke overheidsgestuurde vraag. Ook in Nederland worden nieuwe woonwijken en kantoren energiezuinig geconstrueerd, zonder dat dit sterk gesubsidieerd wordt. De vraag moet wat mij betreft uit de markt komen. Welke rol speelt publiek-private samenwerking in Nederland en Duitsland? Deze ontwikkeling is duidelijk in opkomst. Ook in Duitsland is er een PPS-programma, waarbij de verschillen ten opzichte van andere landen niet noemenswaardig zijn. BAM heeft in Duitsland diverse PPS-projecten in de portefeuille, zowel voor accommo daties, zoals het parlementsgebouw in Potsdam, als voor infra structuur, zoals de verbreding van de A8 bij München die eind 2010 is opgeleverd. BAM kijkt als concern verder dan bouwen alleen. Wij willen geen pure stenenstapelaar zijn, maar aanbieder van een totaaloplossing. Ontwikkelen, bouwen en beheren. De vraag is daarbij hoe ver je als bouwonderneming gaat. Moet je bijvoor beeld ook de leraren gaan leveren voor de school die je bouwt? Dit zijn interessante vragen die ons momenteel en in de nabije toekomst bezighouden. 6

7 Wat zijn volgens u op korte en middellange termijn de belangrijkste ontwikkelingen in de bouwsector? Eén van de grote veranderingen is dat de Europese bouwmarkt de komende jaren steeds meer één markt zal worden. Een andere ontwikkeling is het nieuwe werken, wat tot een vraaguitval bij de utiliteitsbouw zal leiden. Bovendien zullen overheden door bezuinigingen minder uitgeven en zullen publiek-private projecten dus belangrijker worden, net als investeringen van de private sector. Op de langere termijn denk ik dat de opkomst van landen als China, India, Rusland en Brazilië ervoor zal zorgen dat Europa een wat minder grote rol zal gaan spelen in de wereld. De vraag is of Europese bouwbedrijven in deze landen een toegevoegde waarde kunnen bieden. Ik denk persoonlijk van niet. Wel zullen we een toename van wereldwijde overnames zien. Wat zouden Duitse bouwondernemers van Nederlanders kunnen leren en andersom? Duitsers zouden van Nederlanders kunnen leren dat geïntegreerde samenwerking leidt tot een beter eindresultaat dan gesegmenteerd deels tegen elkaar werken. Omgekeerd zouden Nederlanders van Duitsers kunnen leren hoe je kostengunstig een zeer hoog kwaliteitsniveau kunt bereiken. Niels Koekoek CONTACT Koninklijke BAM Groep nv T Koninklijke BAM Groep nv medewerkers 30 werkmaatschappijen Hoofdkantoor: Bunnik Opgericht in 1869 door Adam Van der Wal als timmer werkplaats te Groot Ammers. In 1927 omgedoopt tot NV Bataafsche Aanneming Mij van Bouw- en Betonwerken v/h Firma J. Van der Wal en Zoon (BAM). Landen: Nederland, België, Duitsland, Groot- Brittannië, Ierland. Wereldwijd actief via BAM International (utiliteitsbouw en civiele projecten) en Tebodin (consultancy en engineering) Sectoren: bouw, vastgoed, infra, publiek-private samenwerking, installatietechniek, consultancy & engineering, facility management. 7

8 Succesvol samenwerken Negen Duitse bedrijven presenteren zich tijdens de BouwBeurs Utrecht van 7 t/m 12 februari 2011 op het NRW-paviljoen in hal 4, stand 20. De bedrijven zijn op zoek naar partners uit Nederland. AFS Solar Lufttechnik GmbH & Co. KG Aanvoer van frisse en gezonde lucht in schoollokalen, fabrieken en verblijfsruimtes is door de huidige luchtdichte bouwwijze bijzonder belangrijk. De combinatie van energiebesparing en toevoer van gezonde lucht is de leidende gedachte van het concern. AFS geeft advies en monteert zonne (lucht)collectoren en is op zoek naar installateurs die eveneens overtuigd zijn van deze techniek. HGM Holztreppen GmbH Het bouwen van houten trappen (en toebehoren) heeft HGM tot een ware kunst verheven. Deze specialiteit vindt u in een uitzonderlijke combinatie van ambachtelijk handwerk, moderne technische hulpmiddelen en liefde voor het vak. Vandaag de dag telt de onderneming 70 medewerkers en worden er trappen op jaarbasis vervaardigd. Een uitmuntende kwaliteit is standaard. Holzbau Brüggemann GmbH & Co. KG Houtskeletbouw (HSB) is dé methode om energiekosten te besparen! Brüggemann heeft zich gespecialiseerd in de toelevering en montage van HSB-elementen en complete HSB-constructies. Duurzame materialen (zonder schadelijke stoffen) spelen een belangrijke rol. Brüggemann monteert namens aannemers, architecten en woningbouwcorporaties. Messe Essen GmbH Het beursteam van Messe Essen is op de collectieve stand aanwezig om u te informeren over de Internationale Baufach - messe te Essen. Deze Duitse internationale bouwbeurs vindt plaats van 10 tot en met 14 januari 2012 en trok bij de vorige editie bezoekers. Heeft u interesse om als standhouder of als vak - bezoeker aan de Deubau deel te nemen? Pak uw kans en kom langs voor een verkennend gesprek. RECKLI-Chemiewerkstoff GmbH Het ontwerpen en maken van elastische structuurmatrijzen behoort tot de speerpunten van RECKLI. Het RECKLI systeem is een moderne en economische manier voor het fabriceren van betonnen elementen in zowel de prefab industrie, alsook in het gestorte betonwerk. 250 standaard structuren vindt u terug in de catalogus. Daarnaast fabriceert RECKLI poly urethaan- en siliconen - rubbers voor het zelf afgieten van modellen. Terhalle Zimmerei GmbH De timmerfabriek Terhalle ontwerpt, produceert en levert houten kozijnen, dakconstructies, gevelelementen, houtskelet bouw en interieur op maat. Dit doet de firma al ruim 25 jaar met veel plezier en toewijding. Niet in de laatste plaats, omdat elke opdracht bijzonder is en tot een tastbaar en voor iedereen zichtbaar eindresultaat leidt. Tischlerei Kropp GmbH & Co. KG Dit bedrijf is gespecialiseerd in het ontwerpen en maken van timmerwerk zoals trappen, (keuken)kasten, (slaapkamer) meubels en dakkapellen. In de fabriek wordt gewerkt met een 3d-ontwerpprogramma en moderne houtbewerkingmachines. Waterkotte Wärmepumpen GmbH Klemens Waterkotte, oprichter van de firma, verwarmt zijn huis al sinds 1969 met de allereerste geïnstalleerde geothermische warmtepomp. Het systeem van toen, dient vandaag de dag nog altijd als basis voor de producten van Waterkotte. De fabrikant is toonaangevend op het gebied van warmtepomp - systemen, -units en componenten. Wortmann Massiv Holztreppen GmbH De trap is een echt meubelstuk en mag weer gezien worden! Wortmann begrijpt dit als geen ander en bouwt exclusieve trappen voor aannemers, particulieren en bedrijven. Daarnaast is de nieuwste ontwikkeling van de trapbouwer een machine waarmee trappen snel en voordelig bewerkt kunnen worden. Op het NRWpaviljoen vindt een demonstratie plaats. 8

9

10 Het Stadthaus in Nordhorn, een project van Loohuis Rheine Foto: Loohuis LOOHUIS INSTALLATIETECHNIEK Veel geleerd van eigen fouten Loohuis installatiegroep richtte in 1993 een GmbH op in de Duitse grensplaats Rheine om mee te kunnen werken aan een woning - bouwproject in de regio Berlijn. Al snel nam het bedrijf ook een Duitse ingenieur in dienst. Een Duitser weet nu eenmaal beter met welke eisen je bij een Duits project te maken hebt, zegt Ben Kuipers, directeur van Loohuis installatietechniek: Zo worden er in Duitsland andere materialen gebruikt. Het verschil kan hem zitten in kleine details als de opdruk van gasleidingen, maar is wel uitermate belangrijk. Aangezien de type - goedkeuringen in Nederland en Duitsland verschillend zijn moet voor alle gebruikte materialen een conformiteitsverklaring zijn afgegeven, wat inhoudt dat ze aan de Euro - pese eisen voldoen. Via onze Duitse ingenieur kregen we na verloop van tijd steeds meer kleine projecten net over de duitse grens toegespeeld, vertelt Kuipers. Deze projecten werden met Nederlandse monteurs op de Neder - landse manier afgehandeld. Bij de op le - vering bleek dan echter dat veel zaken niet aan de Duitse eisen voldeden, wat de nodige schadeposten opleverde. Daarom werken we nu in Duitsland alleen nog met Duitse monteurs. Voor de interne commu - nicatie en grensoverschrijdende inzet - baarheid hebben zij allemaal Nederlands geleerd. Het werk is op een Nederlandse manier georganiseerd. Het ontwerpen en installeren van alle gebouwgebonden technische installaties in een zogenaamd bouwteam is in Duitsland behoorlijk uniek, maar wordt door onze klanten enorm gewaardeerd, zegt Kuipers. De technische regelgeving verschilt volgens hem in Neder land en Duitsland behoorlijk, wat echter niet wil zeggen dat deze in Duits - land per se strenger is. Zo zijn de eisen aan werktuigbouwkundige installaties erg hoog, maar die aan elektrotechnische installaties weer minder streng. Een ander verschil dat Kuipers noemt is de Duitse consument, die veeleisender is dan de Nederlandse en bij oplevering van het werk alles in detail naloopt, vaak nog met ondersteuning van een expert. Ook de architect heeft in Duitsland een andere rol: De architect is in Duitsland vaak de hoofdaannemer, die ook de opdrachten geeft. Je moet echter altijd goed opletten van wie je opdrachten aanneemt om na afloop niet voor verrassingen te komen staan. Op dit moment heeft Loohuis in Duitsland 25 mensen in dienst die volgens een Neder lands organisatiemodel werken aan Duitse projecten. Wanneer nodig worden er extra medewerkers van andere vestigingen ingezet. Op die manier heeft Loohuis in Duitsland al de nodige projecten met succes uitgevoerd: van zorgcentra via retail en bedrijfshuisvesting tot en met een vakantiepark en meer dan woningen. Wat je doet moet je goed doen, zeker in Duitsland, zegt Kuipers: Je kunt het er niet even bij doen. Niels Koekoek LOOHUIS INSTALLATIEGROEP BV T E 10

11 RET BOUWPRODUCTEN Project met een lange adem De firma RET bouwproducten uit Utrecht is al bijna 100 jaar in Nederland en België actief als importeur en grossier in (af)bouwproducten en aanverwante artikelen. De leveromvang van het bedrijf varieert van een veelzijdig aanbod in plaatmateriaal via gevel-, wand- & plafondbekleding tot en met deuren en kozijnen. RET bouw - producten heeft uit dit assortiment twee producten geselecteerd waarmee men in Nederland zeer succesvol is op de renovatiemarkt. Vanwege de grote potentie in Duits - land op het gebied van renovatie wil men deze producten ook in Duitsland distri - bueren. Het gaat daarbij om twee Scandi - navische merken die RET exclusief op de Nederlandsemarktbrengt: wand-& plafondpanelenvan Agnes One-Step en kant & klare tegelpanelen van Fibo Trespo, die buiten - gewoon gemakkelijk te verwerken zijn en over een aantal unieke eigenschappen beschikken. De eerste hindernis die RET daarbij in Duitsland ondervond was de productnormering. Hoewel onze producten aan alle Europese kwaliteitsnormeringen voldoen, merkten we dat er in Duitsland toch vastgehouden werd aan het Duitse U-Zeichen of Gutachten, vertelt John Bockmeulen, sales manager bij RET: Via een Duitse bemiddelaar hebben wij van het Materialprüfungsamt te Stuttgart een schriftelijk akkoord gekregen voor de toepassing van onze producten, om zo het vertrouwen van de Duitse klant te winnen. De volgende stap was een beursoptreden op de Deubau, één van de grootste Duitse bouwbeurzen. Hier bleek dat het animo voor de producten van RET wel degelijk groot was. Van alle kanten kregen we positieve reacties, zegt Bockmeulen. Een Duitse producent van sanitaircontainers die de materialen uitprobeerde was razend enthousiast, evenals een Duitse architect die de materialen voorschreef bij de renovatie van een basisschool. De conservatieve instelling van de Duitse houthandel, het aangewezen distributie - kanaal, bleef echter een drempel vormen voor ons succes, aldus Bockmeulen. Daarom is nu het plan opgevat om het vanaf de andere kant aan te pakken. Door het inhuren van een architectenbezoeker, die meerdere producten tegelijk bij architecten onder de aandacht brengt, hoopt RET de vraag vanuit de markt aan te wakkeren en zo de houthandel ertoe te bewegen de producten in het assortiment op te nemen. Op de vraag waar Nederlandse onder - nemers in de bouwsector op moeten letten als zij in Duitsland actief willen worden benadrukt Bockmeulen de culturele verschillen: Duitsers houden gewoon langer vast aan oude waarden en hechten aan traditie. In dat kader is onze bijna 100- jarige bedrijfsgeschiedenis overigens een pluspunt. Ook een goede Duitstalige Bedrijvigheid in het distributiecentrum van RET bouwproducten. Foto: RET documentatie is volgens hem een belangrijk punt, evenals het rekening houden met de Duitse wensen wat betreft Pünktlichkeit en formaliteit. Het grote voordeel waarvan Nederlandse bedrijven in Duitsland kunnen profiteren is volgens Bockmeulen hun inno - vatiekracht. Je moet echter wel een lange adem hebben om in Duitsland succesvol te kunnen zijn. Even snel scoren zoals we hier in Nederland gewend zijn is er bij onze oosterburen niet bij. Niels Koekoek RET BOUWPRODUCTEN T E 11

12 ACTUELE CIJFERS DUITSE BOUWINDUSTRIE Bouwinvesteringen, index 2000 = 100 Verandering t.o.v. het voorgaande jaar in % JAREN BOUWINVESTERINGEN TOTAAL WONINGBOUW NIET-WONINGBOUW PUBLIEKE BOUW INDUSTRIËLE BOUW Totaal Hochbau Tiefbau Totaal Hochbau Tiefbau ,5 1,8 2,4 1,7 4,6 2,9 3,9 0, ,2 0,9 0,7 3,0 0,6 5,5 7,2 0, ,5 1,2 3,2 10,4 1,1 3,8 4,2 2, ,8 4,4 2,8 12,6 3,7 0,2 1,0 2,6 Bron: destatis Hochbau = utiliteitsbouw Tiefbau = weg- en waterbouw OMZET BOUWSECTOR DUITSLAND 2007 t/m 3e kwartaal 2010 in miljard euro 18,33 18,70 18,32 12,70 62,37 66,94 63,90 44,36 voormalig DDR 80,70 85,64 82,22 57, (1e t/m 3e kwartaal) voormalig West-Duitsland Bron: destatis KANSEN & PERSPECTIEVEN Energie- & klimaatfonds Op 28 september 2010 heeft de Duitse Bonds regering het Energieconcept besloten. Op basis daarvan zullen in 2011 door de Duitse Bond middelen ter grootte van 500 miljoen euro voor de energetische sanering van gebouwen verstrekt worden. Een voorbeeld is het subsidieprogramma Ecologisch Bouwen voor investeerders die energetisch voordelige nieuwbouw ontwikkelen. Milieuvriendelijke bouwmaatregelen Het subsidieprogramma van de Umweltbank honoreert milieu vriende lijke bouw maat regelen van particuliere opdrachtgevers door de verlening van voordelige bouw kredieten. Aan de hand van een milieu puntenlijst wordt de milieu vriendelijkheid van het bouwvoornemen berekend. Hoe milieu vriendelijker een bouwvoornemen is, des te meer punten krijgt de opdrachtgever en des te voordeliger wordt de rente voor een krediet. Woningbouw De woningbouw is in 2010 met 4,4 procent toege no men en was met een aandeel van 57,3 pro cent in alle bouw - investeringen verre weg de grootste sector in de Duitse bouwindustrie. Deze ontwik ke ling is zowel met een toename van werkzaamheden aan bestaande woningen als met gestegen nieuwe bouwactiviteiten te verklaren, die op een sterk gestegen aantal bouw vergun ningen voor de woningbouw volgden. Volgens Herbert Bodner, president van het Hauptverband der Deutschen Bauindus trie zal de renaissance van de woning bouw in 2011 voortgezet worden. 12

13 > competent > krachtdadig > innovatief > economisch Wij bouwen de toekomst. NL INDUSTRIE- & KRAFTWERKSBAU DORTMUND Industrie- & Kraftwerksbau / Thermischer Kraftwerksbau Kronenburgallee Dortmund Deutschland Telefon Fax -632 KANTOOR NEDERLAND NIJMEGEN Industrie- und Kraftwerksbau / Wasserbau Kerkenbos 1059 b 6546 Nijmegen Niederlande Telefon Fax -13 Sicherheits Certifikat Contraktoren SCC** Werte- Management- System / EMB ALPINE Bau Deutschland AG Eching/München Berlin Dortmund Frankfurt/Main Halle/Leipzig Hamburg Köln Stuttgart Trostberg Nijmegen Abu Dhabi Dubai Krakau Warschau Moskau

14 Grote bouwprojecten in Duitsland ECB hoofdkantoor Frankfurt am Main Wehrhahn-Linie Düsseldorf Foto: Coop Himmelb(l)au Foto: Vermessungs- und Katasteramt der Stadt Düsseldorf De Europese Centrale Bank (ECB) laat in het Frankfurter Ostend op het terrein van de Großmarkthalle een nieuw hoofdkantoor bouwen. De 45 etages tellende, 185 meter hoge wolkenkrabber zal plaats gaan bieden aan ECB-medewerkers en beschikt verder onder andere over negen confe rentieruimtes, een perscentrum, een bibliotheek, een bezoekers centrum en parkeergelegenheid voor 650 medewerkers. Het ontwerp is afkomstig van het Weense architectenbureau Coop Himmelb(l)au, dat in 2004 als winnaar van de uitgeschreven ontwerpwedstrijd uit de bus kwam. Eén van de criteria was dat het gebouw minimaal 30 procent energiezuiniger moest zijn dan de wettelijke voorschriften voor 2007 vereisten. In dit kader worden de toiletten bijvoorbeeld doorgespoeld met regenwater dat op het m 2 grote dak wordt opgevangen en wordt het gebouw mede verwarmd met de warmte die door de computers in het reken centrum wordt gegenereerd. Het perceel met de monumentale Großmarkthalle uit 1928 is in 2005 door de ECB aangekocht. In het voorjaar van 2008 werd met de bouw - werkzaamheden begonnen, maar in juni van dat jaar kondigde de ECB een bouwstop af, omdat er geen aannemer gevonden kon worden die het gebouw binnen de geraamde kosten kon realiseren. In 2009 werd de bouw daarom opnieuw aanbesteed, nu echter opgedeeld in 15 aparte fasen. Op basis van de uitkomsten van deze aanbestedingsronde werd in december 2009 groen licht voor de bouw gegeven en startten de bouwwerkzaamheden in februari Het 500 miljoen euro kostende project moet volgens planning in 2014 opgeleverd worden. nk De stad Düsseldorf breidt het openbaar vervoer in de Rijn - metropool met de 3,4 kilometer lange Wehrhahn-Linie aanzien lijk uit. Dit grote bouwproject moet in de komende jaren structurele verbeteringen voor de hoofdstad van Noordrijn-Westfalen bewerk - stelligen. Het nieuwe tracé zorgt voor snelle verbindingen dwars onder de binnenstad door. Van het tramstation Wehrhahn tot en met station Bilk verbindt het de stedelijke ontwikkelingsgebieden in het oosten en westen van de stad nog beter met het bestaande openbaar-vervoersnetwerk en zorgt het voor de mobiliteit van meer dan reizigers per dag. Het project werd in 2007 opgestart en zal naar verwachting in 2014 voltooid worden. De kosten van 650 miljoen euro worden door de stad Düsseldorf, de deelstaat Noordrijn-Westfalen en de Duitse staat gedeeld. Door gebruik te maken van innovatieve bouwtechnieken hoopt men het 3,4 kilometer lange tracé zo snel en soepel mogelijk aan te leggen en zo min mogelijk overlast te veroorzaken voor omwonenden en verkeersdeelnemers. De tunnel wordt daarom grotendeels met een zogenaamde schildboormachine aangelegd, die zich verregaand onopgemerkt op tien meter diepte onder de stad doorgraaft. Ook de ondergrondse stations worden zo aangelegd dat de overlast bovengronds tot een minimum beperkt wordt. De zogenaamde dekselmethode zorgt ervoor dat de bouw - schacht, zodra deze de benodigde diepte heeft bereikt, met een deksel wordt afgedekt. Daarover kan het verkeer dan weer zijn normale loop nemen, terwijl er onder de grond verder wordt gewerkt. nk 14

15 Foto: B&T Stock Zorbau 120 ha glastuinbouwproject De Nederlandse EsBro Invest ment Group ontwikkelt in de Duitse gemeente Zorbau bij Leipzig een duurzaam glastuin bouwgebied van 120 hectare. In totaal gaat het om een gebied van 180 hectare dat in drie fasen van ieder 60 hectare met kassen bebouwd moet worden. Daarmee zou meteen het grootste aaneengesloten glas - tuinbouwgebied van Duitsland ontstaan. De eerste bedrijven zouden volgens projectleider Gerrit Jan Broeze in 2011 gebouwd moeten worden, zodat de eerste oogst nog in 2012 kan plaats - vinden. De SITA vuilverbrandingsinstallatie in Zorbau gaat rest - warmte en CO 2 leveren. Daarmee zou er een full-service gebied aan de telers aangeboden kunnen worden. De EsBro Investment Group is inmiddels al zo'n anderhalf jaar met het project bezig. Na een factfindingreis georganiseerd door het GroentenFruit Bureau in samenwerking met het Netzwerk Niederlande Mittel - deutschland is er schot in de zaak gekomen. Onder de EsBro Investment Group vallen onder meer Bio Glas Terneuzen B.V., dat in Terneuzen een soortgelijk project heeft lopen, en tomaten - kwekerij Tomaholic B.V. Dit laatste bedrijf wil zich in Duitsland vestigen. Met een tweetal andere Neder landse kandidaten (producenten van tomaten en paprika's) heeft de groep reeds voorovereenkomsten getekend voor circa 40 hectare uit te geven gronden. Met de ontwikkeling lijken de plannen voor local-forlocal in Duitsland eindelijk gestalte te krijgen. In een straal van 150 kilometer rondom Zorbau wonen 25,8 miljoen consumenten, die door de glastuinbouwers van hun producten kunnen worden voorzien. nk Offshore windpark Global Tech 1 Voor de Duitse Noordzeekust, ongeveer 110 kilometer noord - westelijk van de stad Cuxhaven, moet het offshore windpark Global Tech 1 verrijzen. Het park zal een oppervlakte van 41 km 2 in beslag nemen in een gebied waar de waterdiepte varieert tussen de 39 en 41 meter. In de eerste projectfase zullen er 80 windmolens met een vermogen van 5 MW per stuk gebouwd worden, zodat het totale vermogen op 400 MW uitkomt. De stroom zal via een onder water kabel naar het vasteland worden gebracht en daar in het netwerk van energieleverancier E.on gevoed worden. Het project zal worden uitgevoerd en geëxploiteerd door de project maat schappij Wetfeet Offshore Windenergy GmbH. In volgende bouwfasen zullen nog eens 240 windmolens bijgeplaatst worden. De inves terings som voor de eerste fase van het project bedraagt zo n 1,3 miljard euro. De 80 wind molens zullen samen 1,4 miljard kilowattuur stroom per jaar leveren. Dit komt overeen met het jaarlijkse verbruik van meer dan huis - houdens. In verge lijking met stroom die wordt geproduceerd in een kolen cen trale levert dit een besparing op van meer dan een miljoen ton CO 2 per jaar. Bouwbedrijf Hochtief zal de bouw van het project voor zijn rekening nemen en in de loop van 2012 beginnen met het aan brengen van de 80 funderingen op de zee bodem. Hierop zullen daarna de windmolens geplaatst worden, die 150 meter boven het water uit zullen steken. Duitsland wil in 2030 een offshore capaciteit van MW bereikt hebben. nk Foto: EsBro Invest ment Group Foto: AREVA wind, Jan Oelker 15

16 KENNISCENTRUM BOUW EN PROJECTWERKZAAMHEDEN Carina Mijnen, juriste bij de DNHK, is contactpersoon voor bouwbedrijven die de Duitse markt betreden. Nieuw platform voor de bouw Foto: DNHK/Joop van Reeken Juridisch en belastingtechnisch advies onder één dak voor bedrijven in de bouw-, toeleverings- en montage - industrie: het nieuwe kenniscentrum bouw- en project werkzaamheden van de Neder lands-duitse Handelskamer is aanspreek partner bij projecten in het buurland. Een gesprek met Carina Mijnen, juriste bij de DNHK. KENNISCENTRUM Het kenniscentrum bouw- en project - werkzaamheden van de DNHK geeft informatie en uitgebreide begeleiding in het buurland op het gebied van verplichte aanmeldingen, vergunningen, belastingen, aansprakelijkheid en arbeidsrecht. KONTAKT/CONTACT Carina Mijnen T 0031 (0) E De DNHK begeleidt bedrijven uit de bouwbranche al jaren. Nu heeft zij in eigen huis een speciaal kenniscentrum ingericht. Waarom? Het aantal projectwerkzaamheden van Nederlandse bouwbedrijven in Duitsland zit al enige tijd in de lift. De DNHK wordt daarom steeds vaker geconfronteerd met bouw-, installatie- en montage bedrijven die gedurende kortere of langere tijd werkzaamheden in het buurland uitvoeren en dienst - verleningen bij verschillende afdelingen van de DNHK afnemen. Wat tot nu toe ontbrak was een gemeenschappelijk platform dat alle informatie en de bijbehorende diensten speciaal voor de bouwbranche samenvat en toegankelijk maakt. Het nieuwe kenniscentrum biedt bedrijven nu een dergelijk platform. Dus: alles bij het oude onder een nieuwe naam? Zo zou ik het niet willen zeggen. Natuurlijk beschikken wij over jarenlange expertise op dit gebied. Op de nieuwe site en via onze adviseurs is nu echter ook veel informatie te verkrijgen die wij tot nu toe nog niet ter beschikking stelden. Zo kunnen Nederlandse bedrijven in de toekomst makkelijker informatie inwinnen over aanbestedingen in Duitsland, om maar een voorbeeld te noemen. Is het centrum dan vooral een informatieplatform? Natuurlijk willen wij bedrijven niet alleen informeren, maar ook actief begeleiden! De focus ligt daarbij op bedrijven die projecten in het buurland uitvoeren. Vaak zijn werknemers die naar Duitsland worden uitgezonden bijvoorbeeld geen EUburgers. Dit kan in bepaalde gevallen problemen opleveren. Het kan ook zijn dat bedrijven die gedurende langere tijd in het buitenland werk zaam zijn, in dat land belastingplichtig worden. De ervaring leert dat juist bij dit soort onderwerpen veel behoefte aan begeleiding en advies bestaat. Wat doet de DNHK om bedrijven op de hoogte stellen van het nieuwe centrum en de bijbehorende informatie? Wij zullen in 2011 heel bewust het persoonlijk contact met bedrijven zoeken. Zo zullen wij seminars organiseren, waarin de belangrijkste thema s bij project werkzaamheden aan bod komen. Daarnaast zullen wij leden van de DNHK regelmatig via de DNHK markt en de DNHK-nieuwsbrief op de hoogte houden van nieuwe ontwikke lingen. lbg 16

17 betoshell - met glasvezelmatten gewapende sierbeton gevelelementen betoshell Classic met glasvezelmatten gewapende betongevelelementen met een afmeting van 1,20 x 0,60 m en een dikte van slechts 20 mm Project: Bibliotheek en City Centre, Almere Gevel: betoshell Classic - elementen als gevel -en dakbedekking, antraciet, met aangezuurd oppervlak Oppervlakte gevel: 4302 m² (460 Gevelelementen), 3500 m² (4700 betoshell - elementen) Afmetingen: 1,20 x 0,60 m, 20 mm dun Architect: Meyer en Van Schoten, Amsterdam betoshell BIG met glasvezelmatten gewapende betongevelelementen met een maximale afmeting van 2,40 x 1,20 m en een dikte van slechts 30 mm Project: ROC Leiden - Community College, Leiden Gevel: betoshell BIG - elementen, groen, met aangezuurd oppervlak Oppervlakte gevel: m² Afmetingen: 2,00 x 1,20 m, 30 mm dun Architect: RAU architecten, Amsterdam betoshell XXL met glasvezelmatten gewapende betongevelelementen met een maximale afmeting van 3,0 x 6,0 m en een dikte van slechts 30 mm Project: Renovatie van de collegezalen, RWTH Aken Gevel: betoshell XXL - elementen, wit, met glad bekiste oppervlakken Oppervlakte gevel: 660 m² Afmetingen: 3,00 x 3,00 m, 30 mm dun, plus 2 verstijvingsribben aan de achterkant Architect: HSA Helmer Seiler, Aken Contact: Hering Bau GmbH & Co. KG Neuländer 1 Holzhausen D Burbach Fon: Fax: Onze adviseur in Nederland: De heer ir L. C. Meuzelaar Mobiel:

18 Belangrijke evenementen in Duitsland 2011 door Alicia Solìs HAUS Van do 24 t/m zo 27 februari 2011 komen tijdens de bouwbeurs HAUS in Dresden planners, producenten, handelaars, architecten en opdrachtgevers samen. Foto: Messe Dresden ISH Op de ISH in Frankfurt am Main worden bezoekers van di 15 t/m za 19 maart 2011 over energie-efficiënte verwarmingsen klimaattechniek en duurzame energie geïnformeerd. BAUEN&WOHNEN Bauen und Wohnen, de grootste regionale bouwvakbeurs in Noordrijn-Westfalen, vindt van do 24 t/m zo 27 maart 2011 in Münster plaats. De exposanten bieden producten en dienstverleningen aan op het gebied van bouwen, saneren en renoveren. Naast de expositie is er ook een forum voor presentaties over verschillende bouwgerelateerde thema s. Dag van de Duitse bouwindustrie Het Hauptverband der deutschen Bauindustrie organiseert op do 9 juni 2011 de Dag van de Duitse Bouwindustrie in het Berlijnse Maritim hotel. Aansluitend vindt er een persconferentie plaats. Foto: Messe Neumünster NordBau Al sinds 1956 biedt de NordBau een platform voor bouwvakpubliek en andere in de bouw geïnteresseerde bezoekers. Van do 8 t/m di 13 september 2011 worden zij in Neumünster over de nieuwste producten, dienstverleningen en andere actuele zaken uit de bouwbranche geïnformeerd. Vakpers Trefpunt DEUBAU Op woe 12 en do 13 oktober 2011 vindt in Essen het Vakpers Trefpunt DEUBAU met de uitreiking van de DEUBAU-prijs voor architecten plaats. Mitteldeutsches Bauforum/efa/SHKG Het eerste Mitteldeutsche Bauforum van woe 12 t/m vr 14 oktober 2011 in Leipzig heeft als thema Ontwikkeling van bestand en structuren politiek, projecten, producten. De tentoonstelling vindt gelijktijdig met de bekende vakbeurzen efa (elektrotechniek, klimaattechniek en automatisering) en SHKG (sanitair en verwarming) plaats. Energie SparTage Op de beurs voor energie-efficiënt bouwen en moderniseren van za 22 t/m ma 24 oktober 2011 in Hannover komen bezoekers meer te weten over innovaties, nieuwe producten, dienstverleningen en actuele subsidieprogramma s. DNHK-seminar Op woensdag 9 november 2011 organiseert de DNHK in Breda het seminar Projecten in Duitsland (onder voorbehoud). DEUBAU De thema s energie, duurzaam bouwen en innovatieve technologieën staan centraal op de bouwvakbeurs DEUBAU van do 12 t/m za 14 januari 2012 in Essen. Onderdeel van het programma is ook een driedaagse congres over weg- en waterbouw. 18

19 colofon Redactie Verantwoordelijk: Dr. Lars Gutheil T 0031 (0) Art direction Heike Slingerland BNO Grafische Vormgeving & Art Direction Callenburgstraat 86 NL GH Vlaardingen DNHK Special Publicatie van de Nederlands-Duitse Handelskamer Uitgever Nederlands-Duitse Handelskamer (DNHK) Postbus NL-2508 GM Den Haag Directeur Axel Gerberding Niels Koekoek T 0031 (0) Alicia Solìs T 0031 (0) Fax redactie 0031 (0) Internet: De van een naam of initialen voorziene bijdragen geven de mening van de auteur, maar niet per se de mening van de DNHK weer. Oplage: 3000 Nadruk slechts nadat dit met de uitgever is overeengekomen. Layout/lay-out B&T Ontwerp & advies Oudedijk 204 NL AT Rotterdam Productie Service-Druck Kleinherne Bussardweg 5 D Neuss Titelbild/omslagfoto B&T Stock INTERNATIONALE BOUWVAKBEURS Essen, januari Pak uw kans in Europa s grootste bouwregio! Bezoek ons op de Bouwbeurs Utrecht, NRW-paviljoen hal 4, stand 04B20 Verzeker uw omzet voor 2012 en ontmoet architecten, ingenieurs, inkopers van woningbouwcoöperaties en beslissers in de bouw! Presenteer uw onderneming op de grootste bouwbeurs Wij verheugen ons op uw komst! Informatie: + 49(0) Deubau_Holland_180x122_RZ.indd :58:47 Uhr

20 Wereldwijd actief circa medewerkers Koninklijke BAM Groep nv Veelzijdig Bouw, Vastgoed, Infra, PPS, Installatietechniek, Consultancy en engineering Initiëren, ontwikkelen, bouwen, beheren en onderhouden Runnenburg AZ Bunnik Postbus CA Bunnik T (030)

Inkoop binnen een netwerk van MKB s

Inkoop binnen een netwerk van MKB s Koninklijke BAM Groep nv Hanzehogeschool Groningen 03 Februari 2011 E = MI2????? Inkoop binnen een netwerk van MKB s Samenwerking in de steigers Agenda BAM algemeen BAM Inkoop Ketensamenwerking Vragen/discussie

Nadere informatie

Infra n Parkeren n Water n Industrie n Energie. BAM Civiel flexibel denken, flexibel bouwen

Infra n Parkeren n Water n Industrie n Energie. BAM Civiel flexibel denken, flexibel bouwen BAM Civiel flexibel denken, flexibel bouwen De maatschappelijke aandacht voor mens en milieu neemt steeds meer toe. Klimaatveranderingen, milieuvervuiling en de toenemende schaarste aan grondstoffen baren

Nadere informatie

Chemische industrie in Duitsland

Chemische industrie in Duitsland Chemische industrie in Duitsland 1. Actuele situatie van de chemische industrie in Duitsland In vergelijking met het vorige kwartaal steeg de productie in het derde kwartaal van 2012 met 1,5 procent, terwijl

Nadere informatie

ZAKENDOEN IN DUITSLAND; VOM WUNSCH ZUM ERFOLG. Aldo Lodder Nederlands-Duitse Handelskamer Vianen, 24 juni 2014

ZAKENDOEN IN DUITSLAND; VOM WUNSCH ZUM ERFOLG. Aldo Lodder Nederlands-Duitse Handelskamer Vianen, 24 juni 2014 ZAKENDOEN IN DUITSLAND; VOM WUNSCH ZUM ERFOLG Aldo Lodder Nederlands-Duitse Handelskamer Vianen, 24 juni 2014 Nederlands-Duitse Handelskamer (1/3) 35 Medewerkers, allen drietalig (NL/DE/GB) One-stop-shop

Nadere informatie

Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek

Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Presentatie door Maria Hasselman Director Brand Management Brussel, 12 November 2013 De economische en technologische

Nadere informatie

ZAKENDOEN IN DUITSLAND VOM WUNSCH ZUM ERFOLG. Aldo Lodder Duits-Nederlandse Handelskamer

ZAKENDOEN IN DUITSLAND VOM WUNSCH ZUM ERFOLG. Aldo Lodder Duits-Nederlandse Handelskamer ZAKENDOEN IN DUITSLAND VOM WUNSCH ZUM ERFOLG Aldo Lodder Duits-Nederlandse Handelskamer MKB Haarlem & Rabobank, Haarlem, 09-09-2015 Duits-Nederlandse Handelskamer (1/3) Ca. 40 medewerkers, drietalig (NL/DE/GB)

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Modulair montagesysteem THE SUN ON YOUR SIDE

Modulair montagesysteem THE SUN ON YOUR SIDE Modulair montagesysteem THE SUN ON YOUR SIDE SNELLE, EENVOUDIGE EN VEILIGE MONTAGE 2 Overtuigend Montagesysteem voor Zonnepanelen Bij geen ander bevestigingssysteem voor zonnepanelen zijn de ervaringen

Nadere informatie

ZAKENDOEN IN DUITSLAND. Aldo Lodder Duits-Nederlandse Handelskamer

ZAKENDOEN IN DUITSLAND. Aldo Lodder Duits-Nederlandse Handelskamer ZAKENDOEN IN DUITSLAND Aldo Lodder Duits-Nederlandse Handelskamer Exportclub Groningen, 22 maart 2016 Duits-Nederlandse Handelskamer (1/3) Ca. 40 medewerkers, allen drietalig (NL/DE/GB) One-stop-shop voor

Nadere informatie

KOOI. Bouwen met. Special! 40 pagina s vakwerk van Bouwen met Kooi. Kooi 65 jaar vakmanschap. Tevreden & ontzorgen Wij leveren turnkey vakwerk

KOOI. Bouwen met. Special! 40 pagina s vakwerk van Bouwen met Kooi. Kooi 65 jaar vakmanschap. Tevreden & ontzorgen Wij leveren turnkey vakwerk Bouwen met KOOI nr 1 DECEMBER 2010 Special! 40 pagina s vakwerk van Kooi 65 jaar vakmanschap Tevreden & ontzorgen Wij leveren turnkey vakwerk 2. BOUWEN MET KOOI BOUWEN MET KOOI 3. korte lijnen. Dat is

Nadere informatie

Inhoud van deze presentatie :

Inhoud van deze presentatie : Presentatie over Hassaporta te Hasselt Concrete Day 18 oktober 2012 1 Inhoud van deze presentatie : 1. Het ontstaan of reden van bestaan v/h gebouw 2. De architect, ingenieur, aannemers 3. Architectuur-

Nadere informatie

Groot in kleinschalige projecten

Groot in kleinschalige projecten Groot in kleinschalige projecten Beheer en onderhoud Verbouw en renovatie Kleinschalige nieuwbouw Gerritsen kleinbouw Nieuw bedrijfsonderdeel, vertrouwde naam In ruim 75 jaar heeft Gerritsen Bouwgroep

Nadere informatie

"Wij zijn creatieve denkers met kennis van industriële automatisering" JB Systems Westlandseweg 190 3131 HX Vlaardingen Postbus 108 3130 AC Vlaardingen T +31 10 460 80 60 F +31 10 460 80 00 info@jbsystems.nl

Nadere informatie

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland Overweegt u nieuwbouw of renovatie van een school? Deze folder geeft u inzicht in wat publiekprivate samenwerking (pps) bij scholen inhoudt. Wanneer

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Press maart 2010. Light+Building Wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Frankfurt/Main, 11 tot 16 april 2010

Press maart 2010. Light+Building Wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Frankfurt/Main, 11 tot 16 april 2010 Press Wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Susanne Eschbach Tel. +49 69 75 75-6144 Fax +49 69 75 75-6758 Susanne.Eschbach@messefrankfurt.com www.messefrankfurt.com www.light-building.com

Nadere informatie

ZON PRIVE ZONNIG VOORDEEL. Informatiebrochure over de zonnepanelenactie exclusief voor medewerkers van gemeente Utrecht

ZON PRIVE ZONNIG VOORDEEL. Informatiebrochure over de zonnepanelenactie exclusief voor medewerkers van gemeente Utrecht ZONNIG VOORDEEL ZON PRIVE 2013 Informatiebrochure over de zonnepanelenactie exclusief voor medewerkers van gemeente Utrecht De actie loopt tot en met 30 september 2013 2 Zon-Privé Utrecht Schoon, Slim

Nadere informatie

Kijk op bouwen. Woningbouw Utiliteit Weg- en waterbouw Onderhoud, renovatie en restauratie Verbouwingen Houthandel

Kijk op bouwen. Woningbouw Utiliteit Weg- en waterbouw Onderhoud, renovatie en restauratie Verbouwingen Houthandel Woningbouw Utiliteit Weg- en waterbouw Onderhoud, renovatie en restauratie Verbouwingen Houthandel Samenvatting Van der Geest Oud Ade is een betrouwbaar en ervaren bouwbedrijf dat u volledig terzijde staat

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

hertalan welkom in de wereld van EPDM

hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan the waterproof solution Hertalan levert wereldwijd unieke EPDM producten voor duurzame en watervaste oplossingen. Als eerste Europese producent van EPDM folies

Nadere informatie

Een warm onthaal begint bij Albrand

Een warm onthaal begint bij Albrand Een warm onthaal begint bij Albrand Een warm onthaal begint bij Albrand De zekerheid van 30 jaar vakmanschap 02 De 10 zekerheden die we installateurs en eindgebruikers bieden, zorgen ervoor dat we al meer

Nadere informatie

2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU

2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU FEST! M O R A DA S T I DU 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU 2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner Ongeveer twintig procent van de EU-burgers heeft Duits als moedertaal. Dat

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 26 april 2013

Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 26 april 2013 Algemene Vergadering van Aandeelhouders 26 april 2013 Agenda 1. Terugblik 2012 Profiel Gang van zaken 2012 Installatie Handel Werkkapitaal 2. Vooruitzichten Situatie aanvang 2013 Strategie 2011-2015 Speerpunten

Nadere informatie

Voorwoord. ITN Hart voor techniek. Luchtbehandeling - IJburg College, Amsterdam 2

Voorwoord. ITN Hart voor techniek. Luchtbehandeling - IJburg College, Amsterdam 2 ITN Ontzorgt Voorwoord ITN Installatietechniek b.v. Ede opgericht in 1973 is een allround technisch dienstverlener. In deze interactie zijn transparantie in doen en laten en het nakomen van afspraken van

Nadere informatie

Samenbouwnunits van Fischer- Dat is een slimme keuze!

Samenbouwnunits van Fischer- Dat is een slimme keuze! Samenbouwnunits van Fischer- Dat is een slimme keuze! Met Fischer realiseert u in 3 eenvoudige stappen complete, gebruiksklare koelsystemen voor uw klanten. Succes, door een warme samenwerking binnen de

Nadere informatie

ERVARING 3 jaar Ingenieursbureau Evers & Partners 1990-1993. 3 jaar 2 Architectenbureaus in Noordwijk 1994-1997

ERVARING 3 jaar Ingenieursbureau Evers & Partners 1990-1993. 3 jaar 2 Architectenbureaus in Noordwijk 1994-1997 ERVARING 3 jaar Ingenieursbureau Evers & Partners 1990-1993 1 e tekenaar, projectleider: Cursus(sen) AutoCAD, diverse m.b.t. intern management, middenkader. Divers bouwkundig werk in de utiliteit. Enige

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

ZEVEN PATIOWONINGEN / PRINSENBEEK

ZEVEN PATIOWONINGEN / PRINSENBEEK Stichting Droomwonen Breda Speelhuislaan 158 4815 CJ Breda 076-2051010 info@droomwonenbreda.nl Rabobank NL02RABO 0161846653 Kamer van Koophandel Breda 55042449 BTW nummer 8515.42.591 ZEVEN PATIOWONINGEN

Nadere informatie

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Aannemers Architectenbureaus Ingenieurs- en Adviesbureaus Installateurs

Nadere informatie

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies Vaillant & rendement Technisch Project Advies meer rendement van uw project? Begin bij Vaillant Technisch Project Advies tijdige inschakeling TPA Uw winst Hoe blijven we samen aan de voortdurend aangescherpte

Nadere informatie

ZONNEPANELENPROJECT WEZEP

ZONNEPANELENPROJECT WEZEP ZONNEPANELENPROJECT WEZEP Wezep krijgt zonnepanelen. MELD U DIRECT AAN VIA: ZONNEPLAN.NL/WEZEP Wij verdienen honderden euro s per jaar aan de zon. EINDELIJK. ZONNEPANELEN IN WEZEP! Deze maand start er

Nadere informatie

Heijmans Avans Minor 2010-2011. Infrastructuur: van knelpunt tot aanbesteding

Heijmans Avans Minor 2010-2011. Infrastructuur: van knelpunt tot aanbesteding Heijmans Avans Minor 2010-2011 Infrastructuur: van knelpunt tot aanbesteding Avans Hogeschool is een topinstituut dat toekomstige beroepsoefenaren opleidt tot excellente professionals, die zichzelf en

Nadere informatie

www.cogasduurzaam.nl Duurzaam is de toekomst. Kijk voor meer informatie op www.cogasduurzaam.nl

www.cogasduurzaam.nl Duurzaam is de toekomst. Kijk voor meer informatie op www.cogasduurzaam.nl www.cogasduurzaam.nl Duurzaam is de toekomst. Minder CO2-uitstoot en efficiënter omgaan met de beschikbare energie. Daar speelt Cogas Duurzaam op in door te investeren in goed functionerende en duurzame

Nadere informatie

Jaarprogramma 2011. Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen!

Jaarprogramma 2011. Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen! Jaarprogramma 2011 Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen! Meer dan wordt u aangeboden door het Centrum voor Innovatie van de Bouwkolom

Nadere informatie

Nu met themasponsoring! Dagelijks contact met uw doelgroep! Partnermogelijkheden 2013. ontmoeten inspireren co-creëren

Nu met themasponsoring! Dagelijks contact met uw doelgroep! Partnermogelijkheden 2013. ontmoeten inspireren co-creëren Nu met themasponsoring! Dagelijks contact met uw doelgroep! Partnermogelijkheden 2013 ontmoeten inspireren co-creëren Dagelijks contact met voorschrijvers en opdrachtgevers Materia brengt u in contact

Nadere informatie

FINIGLAS GEBOGEN KWALITEIT VAN HET HOOGSTE NIVEAU. Lichtcontainer Stopplaats HafenCity Universität Hamburg ca. 250 m² Fini Curve VSG

FINIGLAS GEBOGEN KWALITEIT VAN HET HOOGSTE NIVEAU. Lichtcontainer Stopplaats HafenCity Universität Hamburg ca. 250 m² Fini Curve VSG FINIGLAS GEBOGEN KWALITEIT VAN HET HOOGSTE NIVEAU Lichtcontainer Stopplaats HafenCity Universität Hamburg ca. 250 m² Fini Curve VSG Wij krijgen het voor u gebogen... Finiglas Veredelungs GmbH is een van

Nadere informatie

Renovatie Transport logistiek industrie

Renovatie Transport logistiek industrie Renovatie Transport logistiek industrie WWW.VOORTMANDAKENWAND.NL 01 introductie Er kunnen diverse redenen zijn om het dak en de wanden (gebouwschil) van bestaande bedrijfsruimtes te herstellen en/of te

Nadere informatie

Nieuwe kenmerkende woontoren in centrum Emmen Soepel lopend treintje Vaker een constructeur op de bouwplaats bij kenmerkende constructieve details

Nieuwe kenmerkende woontoren in centrum Emmen Soepel lopend treintje Vaker een constructeur op de bouwplaats bij kenmerkende constructieve details 20 Zorg Nieuwe Zorg kenmerkende woontoren in centrum Emmen Wie de nieuwe woontoren van acht verdiepingen Zuidesch in het centrum van Emmen ziet staan, zal vooral de rond gevormde buitenmuren opvallen.

Nadere informatie

03 november 2011. Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle

03 november 2011. Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle 03 november 2011 Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle Voor meer informatie: b.brink@royalhaskoning.com of 06-55885393 Duurzaam ontwerpen Geïnspireerd door Cradle

Nadere informatie

UNIEKE TURN-KEY INDUSTRIEBOUW IN PREFAB BETON

UNIEKE TURN-KEY INDUSTRIEBOUW IN PREFAB BETON UNIEKE TURN-KEY INDUSTRIEBOUW IN PREFAB BETON OVER ONS WILLY NAESSENS Met Willy Naessens kiest u voor een ideaal bouwsysteem. In constructie en in uitstraling. Dankzij onze verticale integratie beheren

Nadere informatie

Conceptoplossingen door samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten

Conceptoplossingen door samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Conceptoplossingen door samenwerking Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Waarom bouwen we zoveel muren en slaan we zo weinig bruggen? Brink Climate Systems 1903 Smederij te Assen 2013 Fabrikant

Nadere informatie

Passief renovatie. sociale huurwoningen Tilburg. Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee. Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011

Passief renovatie. sociale huurwoningen Tilburg. Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee. Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011 Passief renovatie sociale huurwoningen Tilburg Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011 Genomineerd voor de VSK-Award 2012 Milieu en woonlasten hand

Nadere informatie

Functioneren infrarood panelen ES systems

Functioneren infrarood panelen ES systems INFRAROOD VERWARMINGSSYSTEEM Productie- en verkoopmaatschappij ES systems, opgericht in 2010, is een jong en dynamisch bedrijf dat zich snel ontwikkelt. Bij het opstarten van dit bedrijf is gebruik gemaakt

Nadere informatie

Samen bouwen aan. kinderopvang. Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen

Samen bouwen aan. kinderopvang. Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen Samen bouwen aan kinderopvang Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen Bij Esbi Huis treft u alles onder één dak Door de toenemende vraag naar kinderopvang is er in veel gemeentes een structureel tekort

Nadere informatie

Projectplan Frisse scholen

Projectplan Frisse scholen Schoonderbeek Klimaat Techniek Projectplan Frisse scholen Schoonderbeek Klimaat Techniek Installatietechniek met een groen randje Het groene randje is de franje voorbij Steeds meer opdrachtgevers willen

Nadere informatie

Installatie, Service en Dakwerk. Breman. Samen bijzonder

Installatie, Service en Dakwerk. Breman. Samen bijzonder Installatie, Service en Dakwerk Breman. Samen bijzonder Samen bijzonder Met een groot aantal zelfstandige bedrijven en in totaal zo n 1500 uitstekend opgeleide en sterk gespecialiseerde vakmensen is de

Nadere informatie

BOUWTRADE B.V. PREFAB BADKAMERS

BOUWTRADE B.V. PREFAB BADKAMERS BOUWTRADE B.V. PREFAB BADKAMERS PREFAB BADKAMERS De prefab badkamer wint snel terrein in de bouwwereld. Geen wonder, want de prefab badkamer is een kwaliteit product dat de functionaliteit en de uitstraling

Nadere informatie

Module vloer. Module wand. Module plafond. 3 unieke droogbouwsystemen voor verwarming en koeling

Module vloer. Module wand. Module plafond. 3 unieke droogbouwsystemen voor verwarming en koeling Module vloer. Module wand. Module plafond. 3 unieke droogbouwsystemen voor verwarming en koeling Lage opbouwhoogte. Hoge prestaties. 1. Variokomp vloerverwarming. Ultra dun. Verwarmen Met een dikte van

Nadere informatie

Prefab licht beton PRINS. Prefab licht betonnen gevel elementen. gevel producten

Prefab licht beton PRINS. Prefab licht betonnen gevel elementen. gevel producten Prefab licht beton Prefab licht beton Prefab licht betonnen gevel elementen PRINS gevel producten Thermodur en Prins Gevel Producten De economische oplossing voor uw creatieve vrijheid Thermodur gevel

Nadere informatie

doe je samen Prefab houtskeletbouw van topklasse voor de zakelijke markt prefab houtskeletbouw van topklasse

doe je samen Prefab houtskeletbouw van topklasse voor de zakelijke markt prefab houtskeletbouw van topklasse doe je samen Prefab houtskeletbouw van topklasse voor de zakelijke markt prefab houtskeletbouw van topklasse 1. 2. 3. 100% recyclebaar bouwmateriaal uit duurzaam beheerde bossen. Grote maatnauwkeurigheid

Nadere informatie

GEVELS IN HOOGBOUW THE SKY IS THE LIMIT

GEVELS IN HOOGBOUW THE SKY IS THE LIMIT GEVELS IN HOOGBOUW THE SKY IS THE LIMIT 51º50 59.57 N - 4º20 45.14 O Voldaan aan strenge eisen op het gebied van wind- en waterdichtheid WOONTOREN TERRAS AAN DE MAAS SPIJKENISSE Opdrachtgever: VORM Ontwikkeling

Nadere informatie

15. 17. 03. 2011 - de Duitse veiligheidssector op bezoek in Nederland Overzicht van deelnemende bedrijven gesorteerd naar subsectoren

15. 17. 03. 2011 - de Duitse veiligheidssector op bezoek in Nederland Overzicht van deelnemende bedrijven gesorteerd naar subsectoren 15. 17. 03. 2011 - de Duitse veiligheidssector op bezoek in Nederland Overzicht van deelnemende bedrijven gesorteerd naar subsectoren Bedrijven uit de Brandpreventie Beschrijving Doelstelling / Op zoek

Nadere informatie

ITBB. Toppers in Techniek

ITBB. Toppers in Techniek ITBB. Elektrotechniek Innovatie door kennisoverdracht www.itbb.nl www.zonderman.nl Elektrotechniek Meet- en regeltechniek Signalering en beveiliging Brandbeveiliging Energievoorziening Telematica/netwerken/infrastructuren

Nadere informatie

De schakel tussen mens en techniek

De schakel tussen mens en techniek 3, 4 en 5 november 2015 Venray De schakel tussen mens en techniek voor Midden- en Zuidoost-Nederland Schrijf u nu online in! Evenementen HAL HARDENBERG GORINCHEM VENRAY Evenementenhal Venray De Voorde

Nadere informatie

Werken in en aan de praktijk

Werken in en aan de praktijk Werken in en aan de praktijk Avans Hogeschool is een topinstituut dat toekomstige beroepsoefenaren opleidt tot excellente professionals, die zichzelf en hun beroep voortdurend blijven ontwikkelen. Daarnaast

Nadere informatie

Koop kantoorruimte op Reeweg Oost 123 te Dordrecht (prijs op aanvraag)

Koop kantoorruimte op Reeweg Oost 123 te Dordrecht (prijs op aanvraag) Koop kantoorruimte op Reeweg Oost 123 te Dordrecht (prijs op aanvraag) Aanbiedende partij: Waltmann Bedrijfshuisvesting Email: bedrijfshuisvesting@waltmann.com Telefoon: 078 6141030 Website: http://www.waltmann.com

Nadere informatie

De adviserende luchttechnische groothandel

De adviserende luchttechnische groothandel De adviserende luchttechnische groothandel De kennis van Velu + de kracht van Nijburg = zekerheid voor u Velu maakt deel uit van de Nijburg Industrie Groep, een totaalbedrijf in de luchttechniek dat zich

Nadere informatie

Groot in kleinschalige projecten

Groot in kleinschalige projecten Groot in kleinschalige projecten Beheer en onderhoud Verbouw en renovatie Kleinschalige nieuwbouw Nieuw bedrijfsonderdeel, vertrouwde naam Giesbers Arnhem heeft naam gemaakt als specialist in woningbouw,

Nadere informatie

VDL Industrial Products

VDL Industrial Products VDL Industrial Products Kracht door samenwerking VDL Industrial Products Alleen het beste is goed genoeg voor uw organisatie. Daarom nodigen wij van VDL Industrial Products u uit voor een nadere kennismaking

Nadere informatie

U kunt zich richten op uw kerntaken! Volledig op elkaar afgestemd en passend casco. Geen werkvoorbereiding, alleen controle op uitgangspunten

U kunt zich richten op uw kerntaken! Volledig op elkaar afgestemd en passend casco. Geen werkvoorbereiding, alleen controle op uitgangspunten Volledig op elkaar afgestemd en passend casco Geen werkvoorbereiding, alleen controle op uitgangspunten Geen faalkosten, geen bouwfouten Geschikt voor enkele en seriematige woningbouw 100% ontzorging voor

Nadere informatie

Press. IFFA Internationale toonaangevende beurs voor de vleesindustrie: verwerken, verpakken, verkopen Frankfurt am Main, 8 tot 13 mei 2010

Press. IFFA Internationale toonaangevende beurs voor de vleesindustrie: verwerken, verpakken, verkopen Frankfurt am Main, 8 tot 13 mei 2010 Press Internationale toonaangevende beurs voor de vleesindustrie: verwerken, verpakken, verkopen Antje Schwickart Tel.: +49 69 75 75 6474 Fax: +49 69 75 75 6758 E-mail: antje.schwickart@messefrankfurt.com

Nadere informatie

DNHK INHOUSE Training & coaching voor de Duitse markt

DNHK INHOUSE Training & coaching voor de Duitse markt DNHK INHOUSE Training & coaching voor de Duitse markt TAAL, CULTUUR & COMMUNICATIE MARKETING & PR ONDERNEMINGS- & ARBEIDSRECHT FISCAAL ADVIES & BELASTINGRECHT Referentieklanten: Ballast Nedam ERBE Nederland

Nadere informatie

koel- en vriestechniek airconditioning elektrotechniek Bewust verder

koel- en vriestechniek airconditioning elektrotechniek Bewust verder koel- en vriestechniek airconditioning elektrotechniek Bewust verder Dijksma Koudetechniek is specialist in het creëren van een optimaal bewaarklimaat voor producten in onder meer de agrarische sector

Nadere informatie

on tour op vakbeurzen

on tour op vakbeurzen KLEIN TRANSPORT PLEIN on tour op vakbeurzen voor uw klein transport! Beursagenda najaar 2015 t/m voorjaar 2016 Doelgericht netwerken Sfeerproeven bij gevarieerde vakbeurzen Regionale kracht, landelijk

Nadere informatie

Collectieve kunststof rookgasafvoersystemen. Geen kunst met kunststof!

Collectieve kunststof rookgasafvoersystemen. Geen kunst met kunststof! Collectieve kunststof rookgasafvoersystemen Geen kunst met kunststof! COLLECTIEVE KUNSTSTOF ROOKGASAFVOERSYSTEMEN Ubbink is dé specialist in kunststof rookgasafvoersystemen. Wij bieden tal van oplossingen

Nadere informatie

Nieuwe school in Winterswijk voldoet aan hoge kwaliteits- en duurzaamheidsstandaard Innovatief Enervisie als E/W adviseur verantwoordelijk voor installatietechniek Gerrit Komrij College: duurzaam en een

Nadere informatie

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren Wie is Woonlinie Woonlinie is een middelgrote woningcorporatie actief in het Land van Heusden en Altena en Zaltbommel. Totaal verhuurt Woonlinie ongeveer 4200 woningen. Daarnaast bouwt de vastgoed afdeling

Nadere informatie

HB Group Van den Broekeweg 16 7602 PH Almelo - Holland Tel. +31 - (0)546 865066 Fax +31 - (0)546 860666 Email info@hb-almelo.nl Web www.hb-almelo.

HB Group Van den Broekeweg 16 7602 PH Almelo - Holland Tel. +31 - (0)546 865066 Fax +31 - (0)546 860666 Email info@hb-almelo.nl Web www.hb-almelo. HB Group Van den Broekeweg 16 7602 PH Almelo - Holland Tel. +31 - (0)546 865066 Fax +31 - (0)546 860666 Email info@hb-almelo.nl Web www.hb-almelo.nl Simply Better Droogsystemen Een motto dat staat voor

Nadere informatie

SRA-Bouwscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Bouwscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Bouwscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Bouwscan De Bouwscan 2014 is 430 x ingevuld. 87% van de respondenten is dga of eigenaar. 62% heeft een kleine bouwonderneming met minder dan 10 fte,

Nadere informatie

Marktleider in klimaatbeheersing

Marktleider in klimaatbeheersing Marktleider in klimaatbeheersing klimaattechniek www.mark.nl www.markbelgium.be LUCHTVERWARMING Hoogrendement gasgestookte luchtverwarming, geproduceerd volgens de laatste stand der techniek. 3 Van oudsher

Nadere informatie

Gira huisstation video opbouw Compact met video

Gira huisstation video opbouw Compact met video Gira huisstation video opbouw Huisstation met TFT-kleurendisplay voor opbouwinstallatie, compact voor de tweevoudige afdekramen uit Gira Systeem 55, bediening met capacitieve sensortechnologie Gira huisstation

Nadere informatie

PROFESSIONEEL IN TOTALE DAKZORG

PROFESSIONEEL IN TOTALE DAKZORG PROFESSIONEEL IN TOTALE DAKZORG GECERTIFICEERD KOMO DAKDEKKERS- BEDRIJF RENOVATIE RESTAURATIE NIEUWBOUW Verkoelendak Nederland: specialist in daken en gevels Verkoelendak Nederland is al meer dan 50 jaar

Nadere informatie

De tijd dat de aannemer alleen stenen kon stapelen is voorbij

De tijd dat de aannemer alleen stenen kon stapelen is voorbij De tijd dat de aannemer alleen stenen kon stapelen is voorbij De verantwoordelijkheid voor logistieke processen, kwaliteits-beheersing en planning komt steeds meer bij de aannemer te liggen. Wij, als coördinerend

Nadere informatie

Windenergie in Utrecht

Windenergie in Utrecht Windenergie in Utrecht J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

TE HUUR/TE KOOP. 960 m² KANTOORRUIMTE/SHOWROOM MET EVENTUEEL 120 m² BEDRIJFSRUIMTE. Bedrijvenpark Het Spectrum Industrieweg ong.

TE HUUR/TE KOOP. 960 m² KANTOORRUIMTE/SHOWROOM MET EVENTUEEL 120 m² BEDRIJFSRUIMTE. Bedrijvenpark Het Spectrum Industrieweg ong. TE HUUR/TE KOOP 960 m² KANTOORRUIMTE/SHOWROOM MET EVENTUEEL 120 m² BEDRIJFSRUIMTE Bedrijvenpark Het Spectrum Industrieweg ong. te Vught -Vervolg- Vrijblijvende informatie Vught, Kantoor/showroomgebouw

Nadere informatie

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Een aantrekkelijk gebied, met een uitgebreid aanbod aan werkgelegenheid Onder de noemer Arnhem Centraal ondergaan station Arnhem en zijn directe omgeving

Nadere informatie

Hygiëne in de praktijk

Hygiëne in de praktijk Hygiëne in de praktijk Specifieke documentatie voor inrichtingen, bedrijfs- en persoonshygiëne Complete oplossing Uw partner voor de gehele vlees-, bakkerij-, levensmiddelenindustrie & farmacie Project

Nadere informatie

Te huur / Te koop Monumentaal object. Eendrachtsweg 71, Rotterdam

Te huur / Te koop Monumentaal object. Eendrachtsweg 71, Rotterdam Te huur / Te koop Monumentaal object Eendrachtsweg 71, Rotterdam Klassieke details Centrum van Rotterdam Voorzieningen in de directe omgeving www.dtz.nl Dit monumentale object is gebouwd in de 19e eeuw.

Nadere informatie

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen...

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen... Duurzame kwaliteit Laten we maar meteen met de deur in huis vallen... Duurzame kwaliteit Ploeg kunststof kozijnen b.v. Tel. (0800) 999 999 0 www.ploegkozijnen.nl info@ploegkozijnen.nl Alles onder één naam

Nadere informatie

Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen!

Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen! Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen! snelle realisatie in duurzame renovatie Met Renolution is uw woningbezit verrassend snel

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014 TenneT als netontwikkelaar op zee NWEA Winddag, TenneT als netontwikkelaar op zee 1. Introductie TenneT als netontwikkelaar 2. Integrale aanpak en netoptimalisatie nodig voor behalen duurzaamheidsdoelstellingen

Nadere informatie

PIPES FOR LIFE. Pipelife flexiplus quick line

PIPES FOR LIFE. Pipelife flexiplus quick line PIPES FOR LIFE Pipelife flexiplus quick line Met de bedrade flexibele buizen van Pipelife heeft u de beste kwaliteit voor iedere installatie Pipelife Pipelife maakt al meer dan 65 jaar buizen voor elektrotechnische

Nadere informatie

Contractmanagement, Partnerschap of Pepperoni-gesprek Bert van Hulsen en Diederik Tak Labrijn

Contractmanagement, Partnerschap of Pepperoni-gesprek Bert van Hulsen en Diederik Tak Labrijn Contractmanagement, Partnerschap of Pepperoni-gesprek Bert van Hulsen en Diederik Tak Labrijn Even kennismaken l l l Na zijn studie werktuigbouwkunde in Delft, heeft de heer Tak Labrijn diverse functies

Nadere informatie

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen...

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen... Duurzame kwaliteit Laten we maar meteen met de deur in huis vallen... Alles onder één dak PLOEG kozijnen is al zo n 30 jaar het adres voor kunststof kozijnen. Bij PLOEG vindt u alles onder één dak: de

Nadere informatie

De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld,

De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld, De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld, heeft wel de toekomst. Over vijf jaar zal één op de vijf bouwwerken in Nederland volgens een concept gebouwd worden. Wat is dat en wat betekent het voor

Nadere informatie

Totaalservice matten en moppen. Expert in vloerhygiëne

Totaalservice matten en moppen. Expert in vloerhygiëne Expert in vloerhygiëne Totaalservice matten en moppen Met onze totaalservice voor vloerhygiëne bespaart u tot 60% op schoonmaakkosten. Piekfijne vloerhygiëne is essentieel voor elke business. Hygiëne is

Nadere informatie

welkom in de wereld van EPDM

welkom in de wereld van EPDM welkom in de wereld van EPDM hertalan the waterproof solution Hertalan levert wereldwijd unieke EPDM producten voor duurzame en watervaste oplossingen. Als eerste Europese en Benelux enige producent van

Nadere informatie

Cassettes. flexible building. sustainable thinking.

Cassettes. flexible building. sustainable thinking. Cassettes flexible building. sustainable thinking. flexible building. sustainable thinking. ALUFORM goes green: bouwen aan duurzaamheid Duurzaamheid en zorg voor mens en milieu zijn stevig verankerd in

Nadere informatie

Conceptoplossingen en samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten

Conceptoplossingen en samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Conceptoplossingen en samenwerking Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Waarom bouwen we zoveel muren en slaan we zo weinig bruggen? Brink Climate Systems 1903 Smederij te Assen 2013 Fabrikant

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek Ralph van den Broek, 23 april 2014 Inhoud 1. Focus 2014 3 2. Batenburg Techniek, huidige situatie 4 Sectoren en marktsegmenten Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Geen grenzen aan vorm en oppervlakte

Geen grenzen aan vorm en oppervlakte Geen grenzen aan vorm en oppervlakte Van Beek EPDM Van Beek EPDM levert maatwerk in EPDM-rubber. Met onze jarenlange ervaring in zowel de dak- als vijverindustrie weten wij als geen ander welke strenge

Nadere informatie

Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika!

Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika! 1 Beursdeelname AUTOMECHANIKA DUBAI Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika! Messe Frankfurt Nederland organiseert

Nadere informatie

STEK. airconditioning. airconditioning. warmtepompen. vullen met koudemiddel

STEK. airconditioning. airconditioning. warmtepompen. vullen met koudemiddel Als specialist werken wij samen met u als Installateur. Een logische combinatie. warmtepompen computerruimtekoeling Koeltechnisch handelen Vacumeren Luchtbehandeling DRUKPBEPROEVING vullen met koudemiddel

Nadere informatie

TOTAL COST OF OWNERSHIP

TOTAL COST OF OWNERSHIP Nieuwe perspectieven op TOTAL COST OF OWNERSHIP INTELLIGENT BUILDING SPECIALS Investeren in comfort en energiebesparing loont Ondernemingen en overheidsorganisaties zijn zich er steeds meer van bewust

Nadere informatie

HOUTSKELET BOUW ONTWERPVRIJHEID

HOUTSKELET BOUW ONTWERPVRIJHEID HOUTSKELET BOUW ONTWERPVRIJHEID 2 4 3 1 5 6 TECHNISCHE VOORDELEN dr. ir. Kurt De Proft, houtskeletbouwspecialist bij het Technisch Centrum der Houtnijverheid: Houtskeletbouw wordt gekenmerkt door een grote

Nadere informatie

Windpark Fryslân Nieuwsflits is een digitale nieuwsbrief met korte berichten over ontwikkelingen rond Windpark Fryslân

Windpark Fryslân Nieuwsflits is een digitale nieuwsbrief met korte berichten over ontwikkelingen rond Windpark Fryslân Roo, Marijke de Van: Windpark Fryslân Verzonden: dinsdag 08 juli 2014 17:20 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Windpark Fryslân Nieuwsflits (4) Opvolgingsmarkering:

Nadere informatie

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING Groningen, 13 mei 2011 Huis De Beurs, Groningen Donderdag 27 juni 2013 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden

Nadere informatie

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Colofon Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Contactpersoon: NBSO Chengdu Chief Representative : Bertrille Snoeijer

Nadere informatie

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 Structuuronderzoek 23 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie