Een goede buur. R.E. Pater. Een onderzoek naar de operationele grensoverschrijdende brandweersamenwerking in het Twents-Duitse grensgebied

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een goede buur. R.E. Pater. Een onderzoek naar de operationele grensoverschrijdende brandweersamenwerking in het Twents-Duitse grensgebied"

Transcriptie

1 Een goede buur Een onderzoek naar de operationele grensoverschrijdende brandweersamenwerking in het Twents-Duitse grensgebied R.E. Pater In opdracht van de Hulpverleningsdienst regio Twente juni

2 5

3 Een goede buur Een onderzoek naar de operationele grensoverschrijdende brandweersamenwerking in het Twents-Duitse grensgebied Afstudeeronderzoek Integrale Veiligheidszorg, Saxion Hogeschool Enschede Begeleiders: Mevr. Mr. B.J. Holtkamp docent Saxion Hogeschool Enschede Dhr. M.H. Meijer commandant brandweer Losser R.E. Pater In opdracht van de Hulpverleningsdienst regio Twente 4 juni

4 7

5 Samenvatting Inleiding en aanleiding Hoewel landsgrenzen met de eenwording van Europa niet meer fysiek aanwezig zijn, blijven zij in de praktijk toch een barrière vormen op bestuurlijk, juridisch, sociaal en praktisch gebied. Voor hulpverlening zijn grenzen, in welke vorm dan ook, uit den boze. Op verschillende bestuurlijke niveaus spant men zich in om er voor te zorgen dat grenzen steeds minder een belemmerende rol spelen. Diverse overeenkomsten zijn gesloten om samenwerken bestuurlijk-juridisch mogelijk te maken. Op verschillende bestuurlijke niveaus is men het erover eens dat grenzen geen barrière mogen vormen voor efficiënte en effectieve hulpverlening. Dit besef leefde overigens al langer op lokaal niveau waar brandweerkorpsen in het grensgebied al sinds geruime tijd samenwerken met korpsen uit het buurland, ingegeven door de ervaring dat samenwerking voor beide partijen voordeel biedt. Door samenwerking kan sneller, meer en betere brandweerzorg geboden worden met minder kosten dan wanneer men niet samen zou werken. Voor burgers in het grensgebied betekent dit een hogere veiligheid. Het wegnemen van knelpunten en afstemmen van werkwijzen kan ook leiden tot verbetering van de veiligheid van hulpverleners. Ook in Twente werken brandweerkorpsen al geruime tijd samen met hun Duitse collega s. Toch zijn er op het gebied van grensoverschrijdend samenwerken verbeteringen mogelijk, zoals onder meer bij de Vuurwerkramp duidelijk werd. De regionale brandweer Twente heeft zich als doel gesteld om een zo hoog mogelijke kwaliteit van de brandweerzorg in Twente te realiseren. Omdat de Twentse gemeenten Tubbergen, Dinkelland, Losser, Enschede en Haaksbergen aan Duitsland grenzen, valt het ondersteunen van grensoverschrijdende samenwerking ook onder de verantwoordelijkheid van de regionale brandweer. Probleemstelling Om duidelijkheid te krijgen over haar rol binnen grensoverschrijdende samenwerking wil zij antwoord krijgen op de vraag: In welke mate en op welke wijze moet de regionale brandweer Twente invulling geven aan de grensoverschrijdende operationele samenwerking tussen Twentse en Duitse brandweerkorpsen in de Twentse grensstreek, om de operationele brandweerzorg in het grensgebied te optimaliseren? Het draagvlak vanuit brandweerkorpsen is daarbij maatgevend. Opzet en verantwoording onderzoek Het onderzoek bestaat uit drie delen: een beschrijving van de huidige stand van zaken in Nederland en in Twente, het beschrijven van de gewenste situatie in Twente en het beschrijven van de maatregelen die de regionale brandweer moet nemen om de grensoverschrijdende brandweerzorg te optimaliseren. Als onderzoeksmethode zijn telefonische interviews met brandweerkorpsen, literatuuronderzoek van bestaand materiaal en mondelinge sleutelinterviews met de Twentse en Duitse brandweercommandanten gebruikt. Aanvullend is een aantal experts geïnterviewd. Daarnaast zijn bezoeken gebracht aan de meldkamers, brandweerkorpsen in Nederland en Duitsland, een grensoverschrijdende oefening en de ondertekening van een convenant. Het onderzoek richt zich in eerste instantie op de dagelijkse operationele brandweerzorg. Zijdelings wordt op grensoverschrijdende rampenbestrijding ingegaan. 8

6 Resultaten Op bestuurlijk niveau zijn de laatste jaren veel bestuurlijke en juridische barrières weggenomen Vooral op nationaal niveau zijn veel afspraken gemaakt. Zo mogen hulpverleningsvoertuigen nu ook over de grens met signalen rijden en is het gebruik van elkaars frequenties toegestaan. Bovendien kunnen lokale overheden op basis van het Verdrag van Anholt ook direct verdragen met hun Duitse buren sluiten. De bestuurlijke inrichting van Nederland en Duitsland is overigens zeer verschillend. Tussen brandweerorganisaties in beide landen bestaan zowel overeenkomsten als veel verschillen. In Nederland èn Duitsland bestaat de brandweer hoofdzakelijk uit vrijwilligers en is zij belast met brandweerzorg en rampenbestrijding. Ook het materieel waarmee gewerkt wordt is in grote lijnen hetzelfde. Verschillen zijn er op gebied van organisatie, taken, werkwijzen en cultuur. In Duitsland is ligt de zorg voor brandweer en rampenbestrijding niet op nationaal niveau, maar op deelstaatniveau. Ook is de Duitse brandweer belast met zorg voor medische hulpverlening door de Rettungsdienst. Bovendien kent men in Duitsland het Technisches Hilfswerk voor technische hulpverlening. De Duitse brandweercultuur wordt als kameratschaftlicher omschreven, terwijl de Nederlandse zich kenmerkt door bedrijfsmatig denken en professionaliteit. De werkwijzen en tactieken verschillen ook veel van elkaar. De verschillen in werkwijze hebben tot gevolg dat de Nederlandse eenheden sterk zijn in het effectief bestrijden van binnenbranden. De Duitse brandweer is sterk in grootschaligheid en het opbouwen van waterwinning. Sterk punt van de Duitse brandweer zijn de grote aantallen materiaal waarover zij beschikt. Daardoor heeft zij een grote bluscapaciteit beschikbaar. Nederlandse commandanten geven wel aan dat de Duitse werkwijzen achterlopen op de Nederlandse. Overigens bestaan er ook binnen Duitsland grote verschillen tussen brandweerkorpsen, zowel tussen deelstaten als op Kreis- en lokaal niveau. De verschillen in werkwijzen en organisatie bieden kansen in het grensgebied. De grens biedt mogelijkheden tot het beste van twee werelden. Door uitwisseling over de grens leren korpsen van elkaar. De methoden en organisatie in beide landen lijken daardoor steeds meer naar elkaar toe te groeien. Korpsen in Nederland werken op verschillende wijze samen met hun collega s uit Duitsland. Globaal gezien neemt de intensiteit van de samenwerking toe van noord naar zuid. In alle gevallen heeft de samenwerking een sterk vriendschappelijk en sociaal karakter. Soms is er ook sprake van directe operationele belangen. In bijna alle gevallen is de samenwerking ook formeel vastgelegd. Gezamenlijke inzetten vinden sporadisch plaats. Ook in Twente spelen sociale contacten een grote rol en is de samenwerking voornamelijk ontstaan vanuit noaberschap. Alle Twentse grenskorpsen (Tubbergen, Dinkelland, Losser, Enschede en Haaksbergen) werken samen met hun Duitse buren. In Twente beperkt de samenwerking zich echter niet tot goede informele contacten. De samenwerking is in veel gevallen ook van direct operationeel belang. De samenwerking is formeel vastgelegd in overeenkomsten. Er wordt 1 à 2 keer per jaar gezamenlijk geoefend. Alle korpsen hebben maatregelen genomen om voorbereid te zijn op grensoverschrijdende samenwerking, zoals het aanbrengen van verloopkoppelingen voor de verschillende slangdiameters op de voertuigen. Er bestaan binnen Twente verschillen in intensiteit van de samenwerking. De Twentse korpsen geven aan dat de samenwerking belangrijk wordt gevonden, maar die heeft niet in elke gemeente hoge prioriteit. Het operationele voordeel dat de samenwerking oplevert en de persoonlijke inzet en het enthousiasme van commandanten zijn bepalend voor de intensiteit van de samenwerking, hoewel deze met het sluiten van publiekrechtelijke overeenkomsten minder persoonsgebonden is geworden. 9

7 Voor Tubbergen heeft de samenwerking minder direct operationeel belang vanwege het plattelandskarakter en afstand van de Tubbergen en Uelsen tot de grens. Het gaat vooral om bijstand bij zeer grote incidenten en incidenten in het directe grensgebied. In het geval van Haaksbergen ligt het belang van samenwerking duidelijk meer aan Nederlandse zijde voor de aldaar gelegen grenswinkel. In de andere gevallen ondersteunen korpsen elkaar over en weer. Vooral wanneer het gaat om ongelijke buurgemeenten (qua grootte en uitrusting) met enkele risico-objecten, levert samenwerking potentiële voordelen op. Voor de grensgemeenten Losser, Enschede (Glanerbrug), Gronau, Dinkelland en Nordhorn is dat het geval. Haaksbergen en Losser werken al met operationele grenzen. Enschede wil bekijken welke voordelen operationele grenzen opleveren. Ook in de gemeente Dinkelland zou ook voordeel te behalen zijn met operationele grenzen, met name met de autoladder van Nordhorn. Op het gebied van specialismen wordt in Twente niet samengewerkt. Gezamenlijke inzetten vinden sporadisch plaats. Op regionaal niveau zijn afspraken gemaakt tussen de Regionale alarmcentrale en de Einsatzleitstellen over de bijstandsaanvraag van eenheden uit het buitenland. Ook zijn er diverse operationele plannen voor risico-objecten in het grensgebied en in Duitsland, zoals de kerncentrale in Lingen. Op dit moment is de regio Twente samen met de regio Achterhoek, Kreis Borken en Landkreis Grafschaft Bentheim bezig met het opstellen van een grensoverschrijdend bijstandsplan voor rampen. In het verleden zijn twee grote grensoverschrijdende oefeningen gehouden. Op korte termijn staat een grote grensoverschrijdende oefening gepland. Ook wil de regionale brandweer investeren in lokale operationele oefeningen. Sterke punten in Twente lijken de formalisering van de samenwerkingsverbanden, de goede sociale contacten, het oefenen en afstemming wat betreft materieel en werkwijze. Ook verzekering en aansprakelijkheid zijn goed geregeld. Het taalverschil levert weinig problemen op, doordat veel brandweermensen dialect spreken. Opvallend en positief is ook dat in Twente naast het vriendschappelijke aspect, het operationele aspect de laatste jaren veel aandacht heeft gekregen. De voordelen hiervan hebben zich bij een aantal inzetten al bewezen. Knelpunten in de samenwerking doen zich voor op het gebied van bekendheid met elkaars werkwijze en technische begrippen. Ook op het gebied van objectinformatie en bereikbaarheid is men niet altijd afdoende geïnformeerd. Op meldkamerniveau is nog een aantal procedurele en technische verbeteringen mogelijk waardoor de snelheid van de alarmering en de kwaliteit van de informatie verbeterd kan worden. Ook op het gebied van grootschalige bijstand is weinig protocollair vastgelegd. In rampenplannen en rampenbestrijdingsplannen worden grensoverschrijdende aspecten onvoldoende meegenomen. Conclusies Grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van reguliere brandweerzorg wordt vooral gezien als een lokale aangelegenheid. De bottom-up benadering vanuit gemeenten lijkt de meest geschikte werkwijze. De rol van de regionale brandweer Twente speelt zich vooral af op het gebied van grootschalige grensoverschrijdende inzetten en rampenbestrijding, het organiseren van rampenoefeningen en de zorg voor de regionale alarmcentrale en alarmering richting Duitsland. Wensen vanuit de lokale korpsen richten zich vooral op de uitbreiding van de samenwerking bij grootschalige incidenten, samenwerking met de THW en het gebruik maken van elkaars specialismen en faciliteiten. Ook meer inzicht in elkaars werkwijzen is gewenst. Op het gebied van gezamenlijke inkoop en pro-actie/preventie lijkt samenwerking niet gewenst en mogelijk. Op het gebied van gezamenlijk opleiden is wel een intensievere samenwerking mogelijk. Op het gebied van nazorg lijkt een intensieve samenwerking niet noodzakelijk. De mogelijkheden van grensoverschrijdend samenwerken beperken zich dus tot de voorbereiding op- en uitvoering van de operationele brandweerzorg. 10

8 Aanbevelingen De grensoverschrijdende samenwerking in Twente kan verbeterd worden door verbeteren van procedures en protocollen en technische aanpassingen op meldkamerniveau. C2000 biedt hierbij nieuwe aanknopingspunten. Deze procedures zouden ook geoefend moeten worden. Objectinformatie en kaartmateriaal van het EUREGIO-gebied moet ook op de alarmcentrales beschikbaar zijn. Bovendien moet de regionale brandweer Twente inventariseren welke specialismen in het grensgebied aanwezig zijn. Samenwerking op dit gebied is wenselijk. Van belang is dat dit formeel wordt vastgelegd en dat er geoefend wordt. Samenwerking met de THW neemt hierbij een bijzondere plaats in. Ook moet de regionale brandweer een onderzoek initiëren naar de mogelijkheid van invoering van operationele grenzen in het grensgebied daar waar dat nog niet gebeurd is. Bovendien moet zij uitwisseling over werkwijzen stimuleren. Een woordenlijst kan problemen die ontstaan door verschillende brandweertechnische begrippen tackelen. Van de mogelijkheden die het grensgebied biedt om van elkaar te leren moet meer gebruik worden gemaakt. De kans op incidenten met gevaarlijke stoffen in het grensgebied is gezien het transport dat daar plaatsvindt reëel. In oefeningen is daarvoor echter geen aandacht. Er wordt op gebied van gevaarlijke stoffen niet samengewerkt. De regio moet hier op korte termijn aandacht aan besteden. Op het gebied van planvorming is onvoldoende aandacht voor grensoverschrijdende aspecten. Dit zou in de toekomst structureel moeten worden meegenomen bij ruimtelijke planvorming en ontwikkelingen in verzorgingsgebieden. Voor expliciete aanbevelingen en de uitwerking daarvan verwijs ik naar paragraaf

9 Zusammenfassung Volgt nog 12

10 13

11 Inhoudsopgave Voorwoord 18 Inleiding 20 Deel 1 - Het onderzoek 1 Aanleiding en achtergrond Achtergronden Aanleiding onderzoek Probleemstelling en onderzoeksvragen Doelstelling, doel en relevantie Afbakening en definitie 27 2 Onderzoeksmethoden Onderzoeksontwerp Dataverzamelingsmethoden Betrouwbaarheid en validiteit 33 Deel 2 Grensoverschrijdend samenwerken bestuurlijk 3 Bestuurlijke context Staatsinrichting Nederland Staatsinrichting Duitsland 36 4 Bestuurlijk-juridische kaders Europees niveau Landelijk niveau Provinciaal niveau Regionaal niveau Lokaal niveau 48 Deel 3 - Grensoverschrijdend samenwerken brandweer 5 Organisatie brandweer Brandweer Nederland Brandweer Duitsland Brandweer Nederland en Duitsland schematisch Verschillen brandweer Nederland en Duitsland 57 14

12 Deel 3 - Grensoverschrijdend samenwerken brandweer (vervolg) 6 Doel en belang samenwerking Doel en belang samenwerking Belang samenwerking in de praktijk 69 7 Samenwerking Nederland Duitsland Grensgebied Nederland Duitsland Huidige samenwerking in Nederland (2004) Relevante onderzoeken en projecten 76 Deel 4 - Grensoverschrijdend samenwerken in Twente (huidig) 8 Grensoverschrijdende samenwerking in Twente Regio Twente en Duitsland Brandweerkorpsen grensgebied Ontstaan samenwerking Huidige stand van zaken brandweersamenwerking (2004) Samenwerking Tubbergen Uelsen Samenwerking Dinkelland (korps Denekamp) Nordhorn Samenwerking Losser Gronau Samenwerking Losser (De Lutte) Gildehaus Samenwerking Enschede Gronau Samenwerking Haaksbergen Ahaus (Alstätte) Regionale samenwerking 94 9 Sterke punten, knelpunten en wensen Te onderscheiden gebieden Sterke punten, knelpunten en wensen lokaal niveau Sterke punten, knelpunten en wensen regionaal niveau Samenwerking op andere gebieden 104 Deel 5 - Grensoverschrijdend samenwerken in Twente (toekomst) 10 Conclusies en aanbevelingen Conclusies Aanbevelingen 109 Conclusies en aanbevelingen Duits 15

13 Deel 6 - Bijlagen Bijlage I Bijlage II Bijlage III Bijlage IV Bijlage V Bijlage VI Bijlage VII Bijlage VIII Bijlage IX Begrippenlijst Overzicht respondenten Vragenlijst Fragebogen Schema bestuurlijke actoren Convenant Losser - Gronau Kaart Euregiogebied De Veiligheidsketen Formulieren grensoverschrijdende bijstandsaanvraag Literatuurlijst 16

14 17

15 Voorwoord de brandweer rijdt door de straat de andere brandweers staan in de garage bij het brandweerkazerne. er is brand. de brandweerautos rijden snel naar de brand. het huis staat erg in de vlamen. de brandweermanen klimmen op de lader met een spuit en een bijl. Deze tekst schreef ik op 7-jarige leeftijd toen ik al bijzonder geïnteresseerd was in de brandweer. Zo eenvoudig als de kerntaak van de brandweer hier beschreven staat, zoveel beleidsmatige en operationele voorbereiding is er nodig om deze kerntaak vlekkeloos te laten verlopen. Met veel plezier heb ik mij het afgelopen halfjaar ingezet om er voor te zorgen dat de brandweer ook in het grensgebied- op een goede wijze haar belangrijkste taak kan uitvoeren: Het verlenen van hulp bij brand en ongevallen om mensen, dieren en goederen te beschermen. De brandweer is een bijzondere organisatie waar mensen met veel enthousiasme werken aan de ontwikkeling van veiligheid. Met veel enthousiasme en interesse heb ik me het afgelopen half jaar beziggehouden met grensoverschrijdend samenwerken. Ik wil mijn begeleider Martin Meijer en de collega s bij de brandweer Losser (John, Eddy, Matthieu, Martijn en Richard) bedanken voor de samenwerking. Verder gaat mijn dank uit naar alle Duitse en Twentse brandweercommandanten die bereid waren hun gedachten over grensoverschrijdend samenwerken met mij te delen. Ook wil ik Bernadette Holtkamp van de Saxion Hogeschool Enschede en Niek Grooters bedanken voor hun inhoudelijke commentaar op mijn stukken. De belangrijkste steun tijdens dit project was mijn verloofde Gila die mij met hoofd, hart en handen heeft geholpen. Van haar hand zijn ook de Duitse conclusie en samenvatting die in dit rapport zijn opgenomen. Dit rapport is het resultaat van 5 maanden afstuderen bij de Regionale brandweer Twente. Deze scriptie dient als proeve van bekwaamheid ter afsluiting van de studie Bestuurskunde/Integrale Veiligheidszorg aan de Saxion Hogeschool Enschede. Belangrijker is echter het andere doel dat dit rapport dient: het optimaliseren van de veiligheid in Twente. De regio Twente loopt voorop als het gaat om grensoverschrijdend samenwerken, vooral dankzij de inzet van enthousiaste Nederlandse en Duitse commandanten die verder kijken dan de innerlijke en uiterlijke grenzen en belang hechten aan het Twentse noaberschap. Uit het onderzoek dat ik heb gedaan blijkt dat de grensoverschrijdende samenwerking op sommige punten nog verbeterd kan worden. Ik hoop dan ook dat zowel de regionale brandweer als de lokale korpsen de aanbevelingen uit dit rapport oppakken en er op (korte) termijn uitvoering aan geven, zodat de kwaliteit van de brandweerzorg en de veiligheid van Nederlandse en Duitse burgers en de hulpverleners zelf in het Twentse grensgebied verder zal toenemen. Robin Pater Enschede, 4 juni

16 19

17 Inleiding De betekenis van landsgrenzen is met de eenwording van Europa beduidend afgenomen. Hoewel fysiek niet meer bestaand, blijkt dat de grens in de praktijk op juridisch, bestuurlijk, sociaal en praktisch gebied nog wel een barrière vormt. Voor hulpverlening zijn grenzen uit den boze. Bij incidenten telt elke seconde. Barrières in welke vorm dan ook belemmeren een effectieve en efficiënte hulpverlening en maken inbreuk op de veiligheid van burgers. In Twente zijn al veel maatregelen genomen op het gebied van grensoverschrijdend samenwerken tussen hulpverleningdiensten, de brandweer in het bijzonder. Dit onderzoek brengt die huidige samenwerking in kaart en verkent op welke wijze de bestaande samenwerking tussen brandweerkorpsen verder verbeterd kan worden. Het doel van dit onderzoek is het optimaliseren van de brandweerhulpverlening bij incidenten in het Twentse grensgebied. Het eerste deel van dit rapport (Het Onderzoek) behandelt de achtergronden en aanleiding voor dit onderzoek. Bovendien komt de onderzoeksopzet en methodiek aan de orde. Hoofdstuk 1 vormt een inleiding op het thema van dit onderzoek en beschrijft de noodzaak, relevantie en het doel van het onderzoek. In hoofdstuk 2 wordt de onderzoeksmethode beschreven en verantwoord. Het tweede deel van dit rapport (Grensoverschrijdend samenwerken bestuurlijk) gaat in op de bestuurlijke context van grensoverschrijdend samenwerken. In de hoofdstukken 3 komen de staatsinrichting van Nederland en Duitsland en de betrokken actoren op verschillende bestuurlijke niveaus aan de orde. In hoofdstuk 4 worden de bestuurlijke kaders in kaart gebracht. De bestaande bestuurlijk-juridische besluitvorming gericht op grensoverschrijdend samenwerken wordt hier beschreven. In het derde deel (Grensoverschrijdend samenwerken brandweer) wordt de samenwerking tussen brandweerkorpsen in Nederland en Duitsland in algemene zin uitgewerkt. Allereerst worden in hoofdstuk 5 de taken, organisatie en cultuur van de brandweer in Nederland en Duitsland beschreven. Daarbij wordt in het bijzonder ingegaan op de verschillen tussen de brandweerorganisaties in beide landen. Hoofdstuk 6 gaat in op grensoverschrijdend samenwerken. Het doel en het belang van grensoverschrijdende samenwerking komt hier aan de orde. Ook worden de kansen die grensoverschrijdend samenwerken op lokaal niveau biedt uitgewerkt. De wijze waarop er op dit moment in Nederland door brandweerkorpsen wordt samengewerkt met Duitse buurkorpsen wordt in hoofdstuk 7 beschreven. Hierin wordt ook een beknopt overzicht gegeven van een aantal relevante onderzoeken en projecten. Het vierde deel (Grensoverschrijdend samenwerken in Twente - huidig) geeft een beeld van de huidige samenwerking tussen Twentse en Duitse brandweerkorpsen. Hoofdstuk 8 geeft de actuele stand van zaken van de grensoverschrijdende brandweersamenwerking in Twente weer. Per gemeente wordt de huidige samenwerking beschreven aan de hand van een aantal vaste thema s. Naast de gemeentelijke samenwerking wordt bekeken op welke wijze in regionaal verband grensoverschrijdend wordt gewerkt. 20

18 Hoofdstuk 9 gaat in op de sterke punten en de knelpunten die op dit moment nog bestaan. Het vijfde deel (Grensoverschrijdend samenwerken in Twente toekomst) vormt de kern van het onderzoek. In hoofdstuk 10 worden de conclusies en aanbevelingen van dit onderzoek beschreven. Er worden (mogelijke) oplossingen gegeven voor de knelpunten die op dit moment nog bestaan bij grensoverschrijdend samenwerken tussen de Twentse en Duitse brandweerkorpsen. Daarmee wordt aangegeven hoe deze gewenste situatie in de toekomst bereikt kan worden. In het zesde deel is een aantal bijlagen opgenomen, waaronder de vragenlijsten, een respondentenlijst en een kaart van het grensgebied. In verband met de tijd is er voor gekozen het literatuuronderzoek te beperken tot stukken die betrekking hebben op de Nederlands-Duitse brandweersamenwerking. De Nederlands- Belgische samenwerking zal dus in het algemene deel niet aan de orde komen. Er is voor gekozen een Duitse conclusie en samenvatting op te nemen. In dit rapport zijn veelal de Duitse benamingen aangehouden (Niedersachsen in plaats van Nedersaksen). Bovendien zijn de Duitse woorden cursief afgedrukt. Een begrippenlijst met de belangrijkste vakbegrippen en Duitse termen is als bijlage I opgenomen. Sommige delen van dit rapport zijn voorzien van trefwoorden in de kantlijn, die gebruik als naslagwerk vergemakkelijken. 21

19 1 Achtergronden en aanleiding In dit hoofdstuk worden kort de achtergronden geschetst als context van het onderzoek. Ook zal de aanleiding en de noodzaak voor het onderzoek worden aangegeven. Vervolgens zullen de probleemstelling en de onderzoeksvragen als beginpunt van het onderzoek beschreven worden, gevolgd door de doelstelling en het uiteindelijke doel van het onderzoek. 1.1 Achtergronden Landsgrenzen en samenwerking Grenzen zijn onnatuurlijke scheidingslijnen tussen gebieden die in de loop van de geschiedenis zijn ontstaan. In veel gevallen zijn grenzen ontstaan doordat verschillende bestuurlijke gebieden van elkaar afgebakend moesten worden. Soms vallen ze samen met natuurlijke en landschappelijke scheidslijnen, vaak echter zijn zij door willekeur bepaald, waardoor gebieden die oorspronkelijk een eenheid vormden, gescheiden werden. Door de toenemende bemoeienis van overheden met burgers werden verschillen tussen landen en gebieden groter en duidelijker en nam de betekenis van grenzen toe. Grenzen hebben zich vaak ontwikkeld tot echte scheidslijnen tussen politieke en culturele systemen. Vanaf 1950 kwam er een kentering in de beweging van verdergaande gebiedsafgrenzing, door het groeiende besef dat eenwording binnen Europa nodig was om de (economische) stabiliteit en vrede te garanderen. Deze overtuiging is de basis geweest voor de oprichting van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) die uiteindelijk zou leiden tot de vorming van de Europese Unie (EU). Hoewel (economische) stabiliteit het uitgangspunt was, zet de EU zich meer en meer in om Europa ook op andere terreinen, zoals milieu, emancipatie en veiligheid tot een eenheid te smeden, waarbij oog gehouden wordt voor de identiteit van de afzonderlijke lidstaten. 1 Met de eenwording van Europa zijn de fysieke grenzen tussen de landen van de EU grotendeels opgeheven. Het verdrag van Schengen (1995) is in dit verband van groot belang. Met dit verdrag kwamen de binnengrenscontroles van goederen en personen te vervallen. Voor Nederland heeft dat als direct gevolg dat er sprake is van vrij verkeer van goederen en personen tussen Nederland, België en Duitsland. Feit blijft echter dat landsgrenzen, hoewel fysiek niet meer bestaand, in de praktijk een barrière blijven vormen, voornamelijk door verschillen in taal en cultuur. Op overheidsniveau liggen verschillen in juridische en bestuurlijke systemen en structuren ten grondslag aan een barrière om tot afstemming en samenwerking te komen. Vanuit Europa wordt veel gedaan om de verstandhouding tussen buurlanden goed te (blijven) houden. Er wordt een groot aantal initiatieven genomen om in grensstreken te komen tot samenwerking op velerlei gebied. In Nederland is EUREGIO als platform voor grensgemeenten actief in het opzetten en stimuleren van samenwerkingsverbanden, onder andere op het gebied van onderwijs, cultuur, toerisme, werk, jeugd en sociale zaken. 1 Zie ook EU in het kort geschiedenis, organisatie en doelstellingen van de Europese Unie. 22

20 Brandweer en rampenbestrijding Het verlenen van bijstand door brandweerkorpsen aan een aangrenzende gemeente die onvoldoende personeel of materieel ter beschikking heeft om een incident adequaat te kunnen bestrijden, gebeurt al zeer lang. In het verleden sprak het al voor zich dat er in geval van nood kostenloos burenhulp werd verleend. Op dit moment is deze hulp van buurgemeenten en verder afgelegen brandweerkorpsen in Nederland formeel geregeld via regionale of interregionale bijstandsprocedures. Daarnaast kan ook hulp uit het buitenland gevraagd worden. Dat ligt vooral voor de hand wanneer gemeenten aan de grens liggen en hulp vanuit het buitenland eerder aanwezig kan zijn dan hulp uit het eigen land. Onder de noemer burenhulp zijn in het grensgebied verschillende samenwerkingsverbanden tussen hulpverleningsdiensten uit buurlanden ontstaan. Veel van deze afspraken zijn overigens al lang voor de eenwording van Europa gemaakt. Zij zijn ontstaan vanuit de dagelijkse praktijk in het grensgebied. Met name in Zuid-Nederland is er al geruime tijd sprake van een goedlopende samenwerking tussen Nederland, Duitsland en België op het gebied van hulpverlening, brand- en rampenbestrijding. De achterliggende gedachte achter grensoverschrijdend samenwerken is dat de grens die tussen landen bestaat, voor hulpverlening in principe niet bestaand zou moeten zijn en geen barrière mag vormen voor de kwaliteit en snelheid van de hulpverlening voor de burgers in het grensgebied. Op dit moment staat grensoverschrijdend samenwerken van hulpdiensten weer volop in de belangstelling. Binnen C2000 is een drielandenproef gehouden om grensoverschrijdende communicatie tussen hulpdiensten uit Nederland, België en Duitsland te testen. Bij het opstellen van de risicokaart worden grensprovincies gestimuleerd risico-informatie uit het buurland op te nemen. Verder is er in 2001 een commissie ingesteld onder leiding van burgemeester Rutten van Breda die zich bezighoudt met betere afstemming tussen hulpdiensten in Nederland en België. De aanleiding hiervoor werd gevormd door twee grote branden in de Belgische grensstreek, waarbij Nederlandse en Belgische brandweerkorpsen samenwerkten. 1.2 Aanleiding onderzoek Er zijn binnen de regio Twente al verschillende stappen gezet om een grensoverschrijdende samenwerking te realiseren. Toch kent de samenwerking op brandweergebied nog een aantal hiaten. Bij de Vuurwerkramp in Enschede (13 mei 2000) is er weliswaar van Duitse zijde bijstand verleend, maar deze korpsen hebben zelf na het zien van de rookkolom boven Enschede contact gezocht met de vraag of hun hulp gewenst was. Ook op dit moment zijn de Duitse brandweerkorpsen in de grensstreek niet structureel in alarmering en rampenbestrijding opgenomen. Ook waren er tijdens de Vuurwerkramp problemen met de communicatie. Naar aanleiding hiervan is een project gestart waarin een grensoverschrijdend bijstandsplan voor rampen en zware ongevallen wordt opgesteld door de regio s Twente en Achterhoek en de Kreisen Borken en Grafschaft Bentheim. Duitse eenheden arriveren bij de vuurwerkramp in Enschede (13 mei 2000) 23

21 Niet alleen voor calamiteiten met zeer grote effecten is het van belang dat de samenwerking vooraf in procedures wordt vormgegeven. Ook voor de dagelijkse operationele brandweerzorg is het van groot belang dat er structurele samenwerkingsverbanden worden opgezet. In de regio Twente hebben alle grenskorpsen reeds een al dan niet formeel- samenwerkingsverband met Duitse buurgemeenten. Uitslaande winkelbrand bij de grensovergang in Overdinkel. De brandweer Losser kreeg assistentie van het korps Gronau Ondanks de vele initiatieven die al genomen zijn, is er op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking nog een kwaliteitsverbetering mogelijk. Op dit moment gelden voor de hulpverlening in het grensgebied nog hoofdzakelijk de gemeentegrenzen en niet, zoals binnen de regio Twente zelf, operationele grenzen. Dit betekent dat bij de vraag welk brandweerkorps in de grensstreek gealarmeerd moet worden, het uitgangspunt op dit moment is binnen welk grondgebied de plek van het incident valt, en niet welk korps de kortste aanrijdtijd heeft. Het werken met operationele grenzen leidt ertoe dat de opkomsttijden in het grensgebied verkort worden en er sneller hulp geboden kan worden. Ook wordt er bij opschaling (het inzetten van aanvullend materieel van naburige korpsen bij grotere incidenten) in de regio Twente geen gebruik gemaakt van het materieel van de Duitse grenskorpsen. Het meenemen van Duitse korpsen in de opschaling betekent een verhoging van de snelheid waarmee voertuigen ter plaatse zijn. Tot slot kan grensoverschrijdend samenwerken ertoe leiden dat men van elkaars specialismen gebruik maakt, wat de kwaliteit van de brandweerzorg ten goede komt. De regionale brandweer Twente valt onder de Hulpverleningsdienst Twente, die in februari 2003 is ontstaan na het samengaan van de regionale brandweer en de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR). De Hulpverleningsdienst Twente heeft als taak het voorkomen van, voorbereiden op en bestrijden van grote ongevallen en rampen. De regionale brandweer is een overkoepelend orgaan voor de 14 aangesloten Twentse brandweerkorpsen. 2 Naast het vervullen van bovengemeentelijke taken en ondersteuning, wil de regionale brandweer ook bijdragen aan de doelmatigheid, efficiëntie en uniformiteit van de brandweerzorg binnen de regio. Door als één korps te functioneren wil de regionale brandweer een zo hoog mogelijke kwaliteit van de brandweerzorg garanderen voor de inwoners van de regio Twente. 3 Omdat een aantal gemeenten in de regio Twente grenst aan Duitsland, valt het ondersteunen van grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden van brandweerkorpsen ook onder de verantwoordelijkheid en reikwijdte van de regionale brandweer. Deze maatregelen zorgen namelijk voor een verbetering van de snelheid, kwaliteit en slagkracht van de hulpverlening in het Twentse grensgebied. Daarom is het voor haar van belang te weten op welke wijze zij kan bijdragen aan de verdere optimalisering van de huidige grensoverschrijdende brandweersamenwerking. In dit onderzoek wordt een antwoord gegeven op die vraag. 2 Almelo, Borne, Dinkelland, Enschede, Hof van Twente, Haaksbergen, Hellendoorn, Hengelo, Losser, Oldenzaal, Rijssen- Holten, Tubbergen, Twenterand en Wierden 3 Extranet regio Twente, website met informatie over de werkzaamheden en doelstelling van de verschillende Twentse brandweerkorpsen en de regionale brandweer Twente. 24

Grensoverschrijdende samenwerking bij rampen en zware ongevallen

Grensoverschrijdende samenwerking bij rampen en zware ongevallen Grensoverschrijdende samenwerking bij rampen en zware ongevallen Een onderzoek naar de factoren die van invloed zijn op de totstandkoming van grensoverschrijdende samenwerking bij rampen en ongevallen

Nadere informatie

Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998

Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998 Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Coevorden Officiële naam regeling Verordening brandveiligheid

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek 2015

Klanttevredenheidsonderzoek 2015 Klanttevredenheidsonderzoek 2015 Uitgevoerd door de Wetenschapswinkel van de Universiteit Twente Laura van Neck December 2015 1 Colofon Onderzoek uitgevoerd door: Wetenschapswinkel Universiteit Twente

Nadere informatie

Bijstand bij het zoeken en redden van slachtoffers, USAR.NL

Bijstand bij het zoeken en redden van slachtoffers, USAR.NL 6 Datum Onderdeel DGOOV/DR&B/U&B Inlichtingen L. Gaebler T (079) 3304 604 F (079) 3304 630 1 van 6 Aan De regering van Aruba De regering van de Nederlandse Antillen De Commissarissen van de Koningin De

Nadere informatie

Integrale Veiligheidszorg in Twente

Integrale Veiligheidszorg in Twente Integrale Veiligheidszorg in Twente -Achtergrond -Werkwijze & organisatie Platform IVZ -Actieplan IVZ 2009-2010 - Evaluatietraject -Resultaten Platform IVZ -Vervolg samenwerking in Twente Platform IVZ

Nadere informatie

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding CVDR Officiële uitgave van Leek. Nr. CVDR54284_1 1 juni 2016 Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding De raad van de gemeente Leek; gelet op: - artikel 1, tweede lid, artikel 12

Nadere informatie

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden ü Aanleiding MOED ü Algemene informatie brandweer in de veiligheidsregio ü Inhoud MOED ü Samenvatting uitspraken algemeen bestuur 1. Aanleiding MOED De wereld

Nadere informatie

Handboek bijstand Deel 2: Grensoverschrijdende. bijstandsverlening

Handboek bijstand Deel 2: Grensoverschrijdende. bijstandsverlening Handboek bijstand Deel 2: Grensoverschrijdende bijstandsverlening Versie december 2010 2 Handboek bijstand - Deel 2: Grensoverschrijdende bijstandsverlening Grensoverschrijdende bijstandsverlening Handboek

Nadere informatie

STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND

STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND HOE TE KOMEN TOT EEN ADEQUATE ORGANISATIE VAN INCIDENTBESTRIJDING OP HET WATER? IN AANSLUITING OP HET HANDBOEK INCIDENTBESTRIJDING OP HET WATER Uitgave van het Projectbureau

Nadere informatie

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s Kennispublicatie Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s 1 Infopunt Veiligheid In 2006 heeft de toenmalige Veiligheidskoepel een landelijk Referentiekader GRIP opgesteld. De op 1 oktober 2010

Nadere informatie

VOORSTEL. Algemeen Bestuur. Besluit. Voorstel. Grensoverschrijdende samenwerking. E03a. R. Cazemier. [Toelichting]

VOORSTEL. Algemeen Bestuur. Besluit. Voorstel. Grensoverschrijdende samenwerking. E03a. R. Cazemier. [Toelichting] VOORSTEL Algemeen Bestuur ONDERWERP Grensoverschrijdende samenwerking DATUM 13 april 2015 AGENDAPUNT E03a OPENBAAR ja BEHANDELD DOOR W. van der Loos REGISTRATIENUMMER [Registratienummer] TELEFOONNUMMER

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

Raadsbijlage Voorstel tot het vaststellen van de Verordening brandveiligheid

Raadsbijlage Voorstel tot het vaststellen van de Verordening brandveiligheid gemeente Eindhoven Dienst Brandweer en Rampenbestrijding Raadsbijlage nummer xa Inboeknummer oxroox64r Beslisdatum Blkw 22 januari 2002 Dossiernummer 204.104 Raadsbijlage Voorstel tot het vaststellen van

Nadere informatie

AGENDAPUNT 2015.02.16/08

AGENDAPUNT 2015.02.16/08 AGENDAPUNT 2015.02.16/08 Voorstel voor de vergadering van: het algemeen bestuur Datum vergadering: 16 februari 2015 Onderwerp: Portefeuillehouder: Indiener: AED Mevrouw mr. R.G. Westerlaken-Loos en de

Nadere informatie

Lokale eenheden. Lokale eenheden. burenhulp. 100 centrale. OVD opschaling. Gouverneur

Lokale eenheden. Lokale eenheden. burenhulp. 100 centrale. OVD opschaling. Gouverneur BIJLAGE 1 BIJSTAND BRANDWEER Lokaal incident Lokale eenheden succesvol Bestrijding gevolgen eenheden Lokale eenheden burenhulp Lokale eenheden Extra bijstand Massale ontplooiing GMZ Middelburg 100 centrale

Nadere informatie

Operationeel programma "Nederland-Duitsland" 2007-2013

Operationeel programma Nederland-Duitsland 2007-2013 MEMO/08/318 Brussel, 20 mei 2008 Operationeel programma "Nederland-Duitsland" 2007-2013 1. "Operationeel programma voor grensoverschrijdende samenwerking Nederland-Duitsland" programma in het kader van

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

brandweer Nieuwegein Zuid Jij ook? Kom bij de brandweer!

brandweer Nieuwegein Zuid Jij ook? Kom bij de brandweer! I brandweer Nieuwegein Zuid Jij ook? Kom bij de brandweer! Brandweer Veiligheidsregio Utrecht zoekt vrijwilligers Werken bij de brandweer: voor sommigen is het een droom, voor anderen een roeping. Werken

Nadere informatie

Brandweer Nederland Samen sterk, samen veilig

Brandweer Nederland Samen sterk, samen veilig Brandweer Nederland Samen sterk, samen veilig Met hart en ziel Brandweer Nederland staat voor 31.000 brandweermensen die zich met hart en ziel inzetten voor hun medemens. Die 24 uur per dag en 7 dagen

Nadere informatie

KWALIFICATIEPROFIEL VOOR MEDEWERKER OPERATIONELE VOORBEREIDING

KWALIFICATIEPROFIEL VOOR MEDEWERKER OPERATIONELE VOORBEREIDING KWALIFICATIEPROFIEL VOOR MEDEWERKER OPERATIONELE VOORBEREIDING werkzaam bij de brandweer Status Dit kwalificatieprofiel is op 5 maart 2009 te Arnhem vastgesteld door de Deelprojectgroep Kwaliteitsinstrumenten

Nadere informatie

Toestemming tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Noord

Toestemming tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Noord Datum: 25-6-13 Onderwerp Toestemming tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Noord Status Besluitvormend Voorstel Het college toestemming te verlenen tot het wijzigen

Nadere informatie

FIRE PROTECTION CONSULTANTS

FIRE PROTECTION CONSULTANTS FIRE PROTECTION CONSULTANTS Agenda CalaHAn: Calamiteiten Haven van Antwerpen Probleemstelling Project doelstelling Live Demo Conclusies 2 Probleemstelling 3 Projectomschrijving Doelstelling: Een efficiëntere

Nadere informatie

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES CONVENANT SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES 2012 Ondergetekenden: 1. Het Slotervaart, gevestigd te Amsterdam, in deze rechtsgeldig

Nadere informatie

De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht. 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen

De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht. 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen Welkom Veiligheidsregio NHN Wet veiligheidsregios Bezuinigingen Regionalisering brandweer Praktijk Veiligheidsregio Noord-Holland

Nadere informatie

Bijlage A Taken op het gebied van de brandveiligheid en hulpverlening

Bijlage A Taken op het gebied van de brandveiligheid en hulpverlening Bijlage A Taken op het gebied van de brandveiligheid en hulpverlening (Behorende bij bestuursafspraken gemeente met de Veiligheidsregio Kennemerland i.o.*) * De Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) i.o.

Nadere informatie

DE INRICHTING VAN HET BELEIDSTERREIN PREVENTIE IN DE REGIO GRONINGEN DE PRODUCTEN

DE INRICHTING VAN HET BELEIDSTERREIN PREVENTIE IN DE REGIO GRONINGEN DE PRODUCTEN HULPVERLENINGSDIENST GRONINGEN BRANDWEER STAD EN REGIO GRONINGEN DE INRICHTING VAN HET BELEIDSTERREIN PREVENTIE IN DE REGIO GRONINGEN DE PRODUCTEN Opstellers : Mike de Laat, Jan Timmer en Roelf Knoop Datum

Nadere informatie

NATO-AIRBORNE EARLY WARNING FORCE (NAEWF) E-3A COMPONENT EN DE GEMEENTEN BRUNSSUM EN ONDERBANKEN

NATO-AIRBORNE EARLY WARNING FORCE (NAEWF) E-3A COMPONENT EN DE GEMEENTEN BRUNSSUM EN ONDERBANKEN Overeenkomst / Convenant NATO-AIRBORNE EARLY WARNING FORCE (NAEWF) E-3A COMPONENT EN DE GEMEENTEN BRUNSSUM EN ONDERBANKEN 6 juli 2005 Digitale versie overeenkomstig getekende versie d.d. 15 juli 1997.

Nadere informatie

Kleine scholen en leefbaarheid

Kleine scholen en leefbaarheid Kleine scholen en leefbaarheid Een samenvatting van de resultaten van een praktijkonderzoek onder scholen en gemeenten in Overijssel over de toekomst van kleine scholen in relatie tot leefbaarheid Inleiding

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM Mantelzorg Op 10 november 2014 is het de Dag van de Mantelzorg. Dit jaar wordt deze dag voor de 16 e maal georganiseerd. De Dag van de Mantelzorg is bedoeld om mantelzorgers in het zonnetje te zetten en

Nadere informatie

b Anders, namelijk: op verzoek van bestuurlijke werkgroep toekomstvisie gemeente Eindhoven Raadsinformatiebrief Betreft Toekomstvisie Brandweerzorg 3

b Anders, namelijk: op verzoek van bestuurlijke werkgroep toekomstvisie gemeente Eindhoven Raadsinformatiebrief Betreft Toekomstvisie Brandweerzorg 3 gemeente Eindhoven Inboeknummer 14bst00846 Dossiernummer 14.21.104 20 mei 2014 Raadsinformatiebrief Betreft Toekomstvisie Brandweerzorg 3 Inleiding Sinds het najaar van 2013 werkt in opdracht van het Algemeen

Nadere informatie

Reactie op rapport loov en ADD over ICMS

Reactie op rapport loov en ADD over ICMS Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-eneraal 6;^ Datum DV/CB Inlichtingen mr. M.S. van Eek T 070.4268844 F Uw kenmerk Onderwerp op rapport

Nadere informatie

DESKUNDIGE BIJSTAND OP HET GEBIED VAN BEDRIJFSHULPVERLENING

DESKUNDIGE BIJSTAND OP HET GEBIED VAN BEDRIJFSHULPVERLENING DESKUNDIGE BIJSTAND OP HET GEBIED VAN BEDRIJFSHULPVERLENING ARTIKEL 15 1. De werkgever laat zich ten aanzien van verplichtingen op grond van artikel 3, eerste lid, onder e, van deze wet bijstaan door een

Nadere informatie

Auteurs: Baarda e.a. isbn: 978-90-01-80771-9

Auteurs: Baarda e.a. isbn: 978-90-01-80771-9 Woord vooraf Het Basisboek Methoden en Technieken biedt je een handleiding voor het opzetten en uitvoeren van empirisch kwantitatief onderzoek. Je stelt door waarneming vast wat zich in de werkelijkheid

Nadere informatie

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten.

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten. BELEIDSPLAN 2011-2015 VEILIGHEIDSREGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT Bijlage 3. Sturing en organisatie De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

KWALIFICATIEPROFIEL VOOR SPECIALIST OPERATIONELE VOORBEREIDING

KWALIFICATIEPROFIEL VOOR SPECIALIST OPERATIONELE VOORBEREIDING KWALIFICATIEPROFIEL VOOR SPECIALIST OPERATIONELE VOORBEREIDING werkzaam bij de brandweer Status Dit kwalificatieprofiel is op 7 september 2005 te Arnhem vastgesteld door het Project Kwaliteit Brandweerpersoneel.

Nadere informatie

Samenwerken aan Brandveiligheid

Samenwerken aan Brandveiligheid Gemeente Leiderdorp Gemeente Leiderdorp Wie zijn wij als Brandweer Hollands Midden? Wat mag u van ons verwachten en hoe zijn we aan elkaar verbonden? Samenwerken aan Brandveiligheid Missie Brandweer Hollands

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BRANDWEER-GHOR ZUID-LIMBURG.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BRANDWEER-GHOR ZUID-LIMBURG. Bijlage 4 bij brief U2008-159 d.d. 2 juli 2008: gemeenschappelijke regeling GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BRANDWEER-GHOR ZUID-LIMBURG. GEMEENSCHAPPELIJKE VERORDENING BRANDWEERZORG EN RAMPENBESTRIJDING Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Begroting 2015. V Ą Vėiligheidsregio. ^ Drenthe

Begroting 2015. V Ą Vėiligheidsregio. ^ Drenthe Begroting 215 V Ą Vėiligheidsregio ^ Drenthe VOORWOORD Dit is d e t w e e d e b e g r o t i n g v a n V e i l i g h e i d s r e g i o D r e n t h e ( V R D ). Hierin is h e t v o l i e d i g e b u d g

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG a 1 1 > Retouradres: Postbus 20901, 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 16 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070

Nadere informatie

DEEL I. ACTIES en VERPLICHTE DOELSTELLINGEN

DEEL I. ACTIES en VERPLICHTE DOELSTELLINGEN OPZ-overeenkomst 2011 Operationele prezone Noord-Limburg Provincie : Limburg Centrumgemeente:Lommel Verantwoordelijke coördinator: Jan Jorissen DEEL I. ACTIES en VERPLICHTE DOELSTELLINGEN -----------------------

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

PROJECT REGIONALISERING BRANDWEER

PROJECT REGIONALISERING BRANDWEER PROJECT REGIONALISERING BRANDWEER alisering ion G ro éé n Re g Groningen één nin gen 120401 2012, Brandweer Groningen Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, op welke

Nadere informatie

Onderzoek naar een sluitend schoolaanbod voor jongeren met ASS die uitvallen binnen het speciaal onderwijs.

Onderzoek naar een sluitend schoolaanbod voor jongeren met ASS die uitvallen binnen het speciaal onderwijs. Onderzoek naar een sluitend schoolaanbod voor jongeren met ASS die uitvallen binnen het speciaal onderwijs. Afstudeerproject - Master Pedagogiek School of Health, Hogeschool Inholland C.C.A (Claudine)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 26 956 Beleidsnota Rampenbestrijding 2000 2004 31 117 Bepalingen over de brandweerzorg, de rampenbestrijding, de crisisbeheersing en de geneeskundige

Nadere informatie

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12 onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Inleiding Middels een rondje langs de veiligheidsregio s (in oprichting) is Essent

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie

Ministerie van Veiligheid en Justitie Ministerie van Veiligheid en Justitie > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Het Veiligheidsberaad t.a.v. de voorzitter mw. G. Faber Postbus 7010 6801 HA ARNHEM Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

' m. Raadsvoorstel 1999 234 ABBA Ā 2. Verordening hulpverlening en brandveiligheid.

' m. Raadsvoorstel 1999 234 ABBA Ā 2. Verordening hulpverlening en brandveiligheid. Raadsvoorstel jaar bijlagenr. commissie(s) categorie/agendanr. 1999 234 ABBA Ā 2 onderwerp Verordening hulpverlening en brandveiligheid. ' m Aan de raad Sinds de vaststelling door de Raad van de Organisatieverordening

Nadere informatie

RAPPORTAGE ONDERZOEK COPANETWERKEN IN ZIEKENHUIZEN

RAPPORTAGE ONDERZOEK COPANETWERKEN IN ZIEKENHUIZEN RAPPORTAGE ONDERZOEK COPANETWERKEN IN ZIEKENHUIZEN Maris patiëntgericht communiceren, december 2010 1. Maris patiëntgericht communiceren, 2010 Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar

Nadere informatie

Specifiek Kader Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

Specifiek Kader Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Specifiek Kader Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Gemeente Nijmegen Opgesteld door: Afdeling Veiligheid, Koen Delen Laatst geactualiseerd: 18 december 2011 Uiterste datum volgende

Nadere informatie

Inzetvoorstellen en codes

Inzetvoorstellen en codes Inzetvoorstellen en codes GHOR Groningen en de Meldkamer Ambulancezorg werken bij grootschalige calamiteiten met inzetvoorstellen. Een inzetvoorstel geeft aan hoeveel ambulances, functionarissen en eventueel

Nadere informatie

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten 20 april 2009 Landelijk Platform GGz Postbus 13223 3507 LE Utrecht 1 Inleiding Op 1 januari 2007 trad

Nadere informatie

Het Signalerend. Toegankelijke. Activerende. Netwerk

Het Signalerend. Toegankelijke. Activerende. Netwerk Stean foar Stipe Visie op cliëntondersteuning zorg, welzijn en aangepast wonen Het Signalerend ignalerende Toegankelijke Effectieve Activerende Netwerk (dat stiet as in hûs!) Inleiding Sinds januari 2007

Nadere informatie

Multidisciplinair Opleiden en Oefenen

Multidisciplinair Opleiden en Oefenen Toetsingskader en positiebepalingssystematiek (definitieve versie) Inhoudsopgave Inleiding. Verdeling in oordeel, hoofdonderwerpen, onderwerpen, hoofd- en subaspecten. Banden voor positiebepaling. Prestatieniveaus.

Nadere informatie

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007;

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007; 07.0003314 De raad van de gemeente Son en Breugel; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007; gelet op artikel 1, tweede lid, en artikel

Nadere informatie

Algemeen Bestuur. Veiligheidsregio Groningen. Agendapunt 6. 3 juli 2015 ONTWIKKELINGEN BON

Algemeen Bestuur. Veiligheidsregio Groningen. Agendapunt 6. 3 juli 2015 ONTWIKKELINGEN BON Agendapunt 6 Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Groningen 3 juli 2015 ONTWIKKELINGEN BON Inleiding Zoals bekend is in 2014 een noordelijke Stuurgroep ingesteld met het oog op de huidige en toekomstige organisatie

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

Ferwert, 28 mei 2013.

Ferwert, 28 mei 2013. AAN: de raad van de gemeente Ferwerderadiel Sector : I Nr. : 15/36.13 Onderwerp : Brandrisicoprofiel Veiligheidsregio Fryslân Ferwert, 28 mei 2013. 1. Inleiding Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio

Nadere informatie

Evaluatie bedrijfsopvangteam 2011 Je staat er niet alleen voor

Evaluatie bedrijfsopvangteam 2011 Je staat er niet alleen voor Evaluatie bedrijfsopvangteam 2011 Je staat er niet alleen voor Datum 18 mei 2011 Steller E. Koning Afdeling C&R Versie 1.3 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Evaluatie... 4 2.1 Populatie... 4 2.2 Bekendheid

Nadere informatie

Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein

Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein Inleiding Op 1 januari 2015 krijgen gemeenten de verantwoordelijkheid voor een aantal nieuwe taken in het sociale domein

Nadere informatie

Stichting Empowerment centre EVC

Stichting Empowerment centre EVC I N V E N T A R I S A T I E 1. Inleiding Een inventarisatie van EVC trajecten voor hoog opgeleide buitenlanders in Nederland 1.1. Aanleiding De Nuffic heeft de erkenning van verworven competenties (EVC)

Nadere informatie

Plan van aanpak Vervolgonderzoek vergunningverlening publieksevenementen

Plan van aanpak Vervolgonderzoek vergunningverlening publieksevenementen Plan van aanpak Vervolgonderzoek vergunningverlening publieksevenementen Inleiding Jaarlijks vindt er in Nederland een groot aantal publieksevenementen plaats. Hierbij is een ontwikkeling zichtbaar dat

Nadere informatie

(Hoe) kan onze communicatie beter?

(Hoe) kan onze communicatie beter? Deel 3 Onderzoek (Hoe) kan onze communicatie beter? Marijke Manshanden* Uw organisatie heeft een communicatieprobleem. U wilt dit probleem oplossen, maar mist de informatie om tot een goede oplossing te

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP)

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Inleiding Een goede coördinatie tussen betrokken hulpdiensten is bij de bestrijding van complexe incidenten van groot belang. Het model voor

Nadere informatie

Plan van aanpak Onderzoek Kwaliteit Brandweerzorg 2015

Plan van aanpak Onderzoek Kwaliteit Brandweerzorg 2015 Plan van aanpak Onderzoek Kwaliteit Brandweerzorg 2015 Februari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding en aanleiding onderzoek... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Aanleiding... 3 1.3 Scope van het onderzoek... 4 2 Doel-

Nadere informatie

Opties voor Internationale samenwerking Bijlage 2 bij advies internationale samenwerking

Opties voor Internationale samenwerking Bijlage 2 bij advies internationale samenwerking I Inleiding Het LOGO SOUTH programma is beëindigd en geëvalueerd. Op basis van de resultaten van de evaluatie is het aan de Raad om op grond van haar kaderstellende bevoegdheid een keuze te maken over

Nadere informatie

Wethouder Johan Coes Gemeente Hellendoorn. Wethouder Jan Binnenmars Gemeente Twenterand. Wethouder Dianne Span Gemeente Wierden

Wethouder Johan Coes Gemeente Hellendoorn. Wethouder Jan Binnenmars Gemeente Twenterand. Wethouder Dianne Span Gemeente Wierden INLEIDING: Veel bijeenkomsten bezocht en meegedacht die gaan over de transitie. Inschrijven en verkrijgen van een raamovereenkomst met de 14 Twentse gemeenten De planning voor 2015 maken tot zover de indicatie

Nadere informatie

Opinieonderzoek Naoberschap

Opinieonderzoek Naoberschap Opinieonderzoek Naoberschap Tabellenboek Tangram Advies & Onderzoek Jantina van Sloten 18 april 2013 Bestemd voor: Wegener Media BV Mariëlle Verhees-Wijdeven Dr. s Jacoblaan 26, 3707 VK Zeist T: 030 6919171

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 000 VII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII)

Nadere informatie

Nummer : 2009/64 Datum : 1 oktober 2009 : Convenant Veiligheidsregio Zeeland en vorming één Brandweer Zeeland

Nummer : 2009/64 Datum : 1 oktober 2009 : Convenant Veiligheidsregio Zeeland en vorming één Brandweer Zeeland Voorbereidende raadsvergadering: 20 oktober 2009 Besluitvormende raadsvergadering: 10 november 2009 Portefeuillehouder: S.W.G.M. Kramer AAN DE GEMEENTERAAD Nummer : 2009/64 Datum : 1 oktober 2009 Onderwerp

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres:

Nadere informatie

Bevindingen getroffenen en betrokkenen monstertruck-drama

Bevindingen getroffenen en betrokkenen monstertruck-drama Bevindingen getroffenen en betrokkenen monstertruck-drama Resultaten van drie belrondes onder getroffenen en betrokkenen van het monstertruckdrama op 28 september 2014 F.D.H. Koedijk, A. Kok Bevindingen

Nadere informatie

Persbericht. 31 juli 2013. Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten

Persbericht. 31 juli 2013. Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten Persbericht 31 juli 2013 Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten Werkloosheid en bezuinigingen zijn volgens inwoners van Twente verreweg de grootste problemen in hun gemeenten.

Nadere informatie

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 1. Aanleiding De BMWE-gemeenten willen zoveel mogelijk gezamenlijk het Centrum Jeugd en Gezin realiseren. Dit plan van aanpak is hierop

Nadere informatie

Stichting Ommen Millenniumgemeente uitwerkingsplan 2012-2013. morgen is nu!

Stichting Ommen Millenniumgemeente uitwerkingsplan 2012-2013. morgen is nu! Stichting Ommen Millenniumgemeente uitwerkingsplan 2012-2013 morgen is nu! Stichting Ommen Millenniumgemeente (SOM) Ommen, juni 2012 1 0 inleiding Voor u ligt een uitwerkingsplan van de Stichting Millenniumgemeente

Nadere informatie

Seminar grensoverschrijdende samenwerking crisisbeheersing Nederland - België

Seminar grensoverschrijdende samenwerking crisisbeheersing Nederland - België Seminar grensoverschrijdende samenwerking crisisbeheersing Nederland - België Veiligheid vervaagt grenzen 15 oktober 2014, baarle-nassau Op woensdag 15 oktober 2014 vindt in Hotel Brasserie Den Engel Schaluinen

Nadere informatie

Peiling over Europa en EDIC

Peiling over Europa en EDIC Peiling over Europa en EDIC Peiling over Europa en EDIC Datum: september 2013 Colofon Gemeente Nijmegen Onderzoek en Statistiek contactpersoon: Ad Manders tel.: (024) 329 98 89 emailadres: onderzoek.statistiek@nijmegen.nl

Nadere informatie

dat op 1 oktober 2010 de Wet veiligheidsregio s in werking is getreden;

dat op 1 oktober 2010 de Wet veiligheidsregio s in werking is getreden; GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING VEILIGHEIDSREGIO TWENTE E08d De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Almelo, Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hellendoorn, Hengelo (O), Hof van

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Onderzoek Zeer grote brand aan de Herenweg 6 te Houten op 25 juli 2015

Plan van Aanpak. Onderzoek Zeer grote brand aan de Herenweg 6 te Houten op 25 juli 2015 Plan van Aanpak Onderzoek Zeer grote brand aan de Herenweg 6 te Houten op 25 juli 2015 Inspectie Veiligheid en Justitie 7 september 2015 1. Inleiding Aanleiding Op zaterdag 25 juli 2015, omstreeks 15:40

Nadere informatie

Rapport Fatale Woningbranden 2011 en Rapport Fatale woningbranden 2003 en 2008 t/m 2011: een vergelijking 1

Rapport Fatale Woningbranden 2011 en Rapport Fatale woningbranden 2003 en 2008 t/m 2011: een vergelijking 1 29517 Veiligheidsregio s 30821 Nationale Veiligheid Nr. 62 Brief van de minister van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5 juli 2012 Met deze brief

Nadere informatie

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau.

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau. 1 Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Rapportage Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008 Alphen-Chaam 7 juli 2011 W E T E N W A A R O M A L P H E N - C H A A M 2 1 Inleiding De Rekenkamercommissie

Nadere informatie

Naar een gemeenschappelijk beeld. Jeroen Neuvel

Naar een gemeenschappelijk beeld. Jeroen Neuvel Naar een gemeenschappelijk beeld Jeroen Neuvel Context Achtergrond PhD in ruimtelijke planning: Geographical dimensions of risk management Docent Integrale veiligheidskunde Deventer en Enschede Onderzoeker

Nadere informatie

KWALIFICATIEPROFIEL VOOR INSTRUCTEUR

KWALIFICATIEPROFIEL VOOR INSTRUCTEUR KWALIFICATIEPROFIEL VOOR INSTRUCTEUR werkzaam bij de brandweer Status Dit kwalificatieprofiel is op 16 juli 2009 te Arnhem vastgesteld door de Deelprojectgroep Kwaliteitsinstrumenten van het Project Kwaliteit

Nadere informatie

Gemeenteraad Noordwijkerhout 28 mei 2015

Gemeenteraad Noordwijkerhout 28 mei 2015 Commissie Bestuurlijke aangelegenheden en middelen Gemeenteraad Noordwijkerhout 28 mei 2015 Henk Meijer Regionaal commandant Inleiding Doel van onze aanwezigheid in uw raad. Het is en blijft ook uw brandweer.

Nadere informatie

BIJLAGE 4 Externe veiligheid

BIJLAGE 4 Externe veiligheid BIJLAGE 4 Externe veiligheid Zelfredzaamheid en rampenbestrijding LPG-Tankstations Dinkelland. In bijgevoegde notitie wordt nader ingegaan op de aspecten zelfredzaamheid en rampenbestrijding voor de 9

Nadere informatie

voor Hulpverlenend Personeel VNOG

voor Hulpverlenend Personeel VNOG Organisatie: Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland Regie: Sector Risicobeheersing Voorbereiding: RC BOT Status: voor Hulpverlenend Personeel Pagina: Pagina 1 van 9 Regionale Regeling TraumaNazorg

Nadere informatie

hittebestendig? Kom DE BUSSUMSE BRANDWEER

hittebestendig? Kom DE BUSSUMSE BRANDWEER jij Ben hittebestendig? Kom DE BUSSUMSE BRANDWEER versterken! De brandweer van Bussum De brandweer van Bussum draagt zorg voor het beperken en bestrijden van gevaar voor onze inwoners (en dieren) bij brand

Nadere informatie

Regionale Wmo monitor. Ervaringsonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2012 van de Gemeente Weesp. Bussum, juni 2013 13.

Regionale Wmo monitor. Ervaringsonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2012 van de Gemeente Weesp. Bussum, juni 2013 13. nale Wmo monitor Ervaringsonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2012 van de Gemeente Bussum, juni 2013 13.0004647 0 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Onderzoeksopzet 2 2.1 Algemene onderzoeksopzet

Nadere informatie

Vrijwilligers maken het verschil!

Vrijwilligers maken het verschil! Vrijwilligers maken het verschil! Het Oranje Fonds organiseert op 21 en 22 maart 2014 samen met duizenden organisaties in het land, NLdoet, de grootste vrijwilligersactie van Nederland. NLdoet stimuleert

Nadere informatie

Notitie reikwijdte en detailniveau plan-m.e.r. bestemmingsplan Buitengebied 2014

Notitie reikwijdte en detailniveau plan-m.e.r. bestemmingsplan Buitengebied 2014 B en W voorstel 13INT02879 Onderwerp Notitie reikwijdte en detailniveau plan-m.e.r. bestemmingsplan Buitengebied 2014 Samenvatting voorstel Het te actualiseren bestemmingsplan Buitengebied 2014 is kaderstellend

Nadere informatie

Cliëntervaringsonderzoek Wmo & Jeugd 2016

Cliëntervaringsonderzoek Wmo & Jeugd 2016 Cliëntervaringsonderzoek Wmo & Jeugd 2016 Inleiding Zowel in de Wmo als in de Jeugdwet is opgenomen dat gemeenten jaarlijks de ervaringen van cliënten moeten onderzoeken. Daarbij wordt vanaf 2016 voor

Nadere informatie

Bijlage IIg: Verschillenanalyse: bestuurlijk, organisatorisch/operationeel, technisch en financieel

Bijlage IIg: Verschillenanalyse: bestuurlijk, organisatorisch/operationeel, technisch en financieel ijlage bij het adviesrapport van de ACIR Adviescommissie Coördinatie IC Rampenbestrijding De Vrijblijvendheid Voorbij ijlage IIg: Verschillenanalyse: bestuurlijk, organisatorisch/operationeel, technisch

Nadere informatie

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte De ontwikkeling van de ehealth-koffer Naam : Seline Kok en Marijke Kuipers School : Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding : HBO-Verpleegkunde voltijd

Nadere informatie

Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente

Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente p/a Livio, afdeling Stafzorg Postbus 379, 7500 AJ Enschede Tel: 053-4881200 Email: h.mulder@livio.nl Website: http://palliatieftwenteoost.ikcnet.nl

Nadere informatie

Happy Fris?! Zomerevenementen 2011 Mede mogelijk gemaakt door Provincie Overijssel

Happy Fris?! Zomerevenementen 2011 Mede mogelijk gemaakt door Provincie Overijssel Happy Fris?! Zomerevenementen 2011 Mede mogelijk gemaakt door Provincie Overijssel Met de Happy Fris?! bus vol promotiemateriaal gingen preventiemedewerkers in het gezelschap van twee of drie peers op

Nadere informatie

VEILIGHEIDSBELEID RAMPENBESTRIJDING GEMEENTE SMALLINGERLAND. Het is niet te hopen dát er een ramp gebeurt in onze gemeente of ergens anders.

VEILIGHEIDSBELEID RAMPENBESTRIJDING GEMEENTE SMALLINGERLAND. Het is niet te hopen dát er een ramp gebeurt in onze gemeente of ergens anders. VEILIGHEIDSBELEID EN RAMPENBESTRIJDING GEMEENTE SMALLINGERLAND Het is niet te hopen dát er een ramp gebeurt in onze gemeente of ergens anders. We kunnen met z'n allen wel proberen onveilige situaties te

Nadere informatie