DANS op school. icc keuzemodule

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DANS op school. icc keuzemodule"

Transcriptie

1 DANS op school icc keuzemodule

2 INHOUD PAGINA Korte toelichting 3 Lesschema bijeenkomst 1 voor trainer 4 Lesschema bijeenkomst 2 voor trainer 8 Bijlage 1: Nulmeting dans 10 Bijlage 2: Werkblad deelnemers bij actieve werkvorm 1 11 Bijlage 3: Werkblad deelnemers bij actieve werkvorm 2 12 Bijlage 4: Werkblad ter voorbereiding van bijeenkomst 2 13 Bijlage 5: Werkblad deelnemers bij actieve werkvorm 3 14 Bijlage 6: Werkblad na afloop van bijeenkomst 2 15 November 2015 Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) Kromme Nieuwegracht 66 Postbus AL Utrecht

3 Dans op school MODULE DANS OP SCHOOL Deze module over dans in het basisonderwijs is een keuzemodule bij de icc-basiscursus. Dans valt in het basisonderwijs onder het domein Kunstzinnige Oriëntatie en deelt met de andere kunstzinnige vakken Beeldend, Cultureel erfgoed, Drama en Muziek de kerndoelen 54, 55 en 56: Kerndoel 54: De leerlingen leren beelden, muziek, taal, spel en beweging te gebruiken, om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren. Kerndoel 55: De leerlingen leren op eigen werk en dat van anderen te reflecteren. Kerndoel 56: De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed. Deze doelen zijn zeer ruim gedefinieerd. Enerzijds geeft dit de school veel vrijheid, maar anderzijds biedt het weinig kader voor een concrete invulling van deze vakken. In juni 2014 is daarom het nieuwe Leerplankader Kunstzinnige Oriëntatie ter beschikking gekomen. In dit document wordt elk van de kunstzinnige vakken in een leerlijn van groep 1 t/m 8 gepresenteerd, in de vorm van competenties. Deze leerlijnen kunnen worden gebruikt door scholen en leerkrachten om invulling te geven aan hun curriculum voor de kunstvakken. Ook cultureel aanbieders, beleidsmakers en subsidieverstrekkers, zoals het Fonds voor Cultuurparticipatie, kunnen deze leerlijnen gebruiken voor hun aanbod en beleid. In deze module staat de opzet en uitwerking van de leerlijn Dans centraal. Door middel van actieve en beschouwende werkvormen wordt de deelnemers de mogelijkheid geboden zich op de hoogte te stellen van de uitgangspunten en concrete uitwerking van de leerlijn Dans. Daarnaast zal worden ingegaan op de culturele dansomgeving van de school, in de vorm van een danskompas en er wordt ingegaan op dans en digitale media en op digitale methodes dans. Auteur: Niké Hijink-Eppink 3

4 Dans op school DANS OP SCHOOL BIJEENKOMST 1 Huiswerk vooraf 1. Lees de kerndoelen Kunstzinnige Oriëntatie (kerndoel 54, 55 en 56) op 2. Inventariseer bij je collega s wat bij jouw op school gedaan wordt met dans, aan de hand van een nulmeting. Zie hiervoor bijlage Schrijf een danskompas waarin je de bestaande situatie op het gebied van dans in de omgeving van jouw school in beeld krijgt. Neem hier het dansaanbod bij particuliere dansscholen, centra voor de kunsten en professionele dansgezelschappen in mee. PLANNING INHOUD WERKVORM NODIG Voorstelrondje Dansopdracht in een kring Eventueel flap/bord Inventarisatie verwachtingen en toelichting module Kringgesprek Discussie Eventueel flap/bord (afhankelijk van het aantal deelnemers) Pauze Actieve werkvorm 1: Danselementen Groepswerk en Presentatie Dansruimte Werkblad Theorie Leerlijn Dans Presentatie Kringgesprek Digibord of beamer met PowerPoint Actieve werkvorm 2: Vormgevingselementen en dansstijlen Groepswerk en Presentatie Dansruimte Eventueel: filmfragmenten dansstijlen Werkblad Evaluatie en huiswerk Gesprek, discussie Eventueel: flap/bord Werkblad 4 DOELSTELLINGEN Deelnemers zijn bekend met de culturele dansomgeving van de school en kunnen de relevantie van de verschillende aanbieders voor de eigen school bepalen. Deelnemers doorlopen een creatief proces met behulp van een dansante werkvorm en begrijpen de essentie van het creatief proces als uitgangspunt van de leerlijn Kunstzinnige Oriëntatie. Deelnemers raken bekend met de opbouw van een dansles, danselementen en vormgevingselementen. 4

5 Dans op school TOELICHTING PER ONDERDEEL Voorstelrondje De deelnemers stellen zich, in een kring, aan elkaar voor door het benoemen van hun naam en door één activiteit die ze gisteren hebben gedaan in één soepele beweging uit te beelden. De groep imiteert deze beweging. Nadat alle deelnemers zijn geweest, inventariseer je de vijf meest opvallende bewegingen. Deze bewegingen plak je aan elkaar vast, waardoor er een korte choreografie ontstaat. Vervolgens vertellen de deelnemers kort wat er op hun school al gebeurt aan dansonderwijs. Noteer de antwoorden in steekwoorden op het bord. Verwachtingen en toelichting module Inventariseer de verwachtingen van de deelnemers aan de hand van de volgende vragen: 1. Wat zou jij graag willen leren op het gebied van dansonderwijs? 2. Hoe zou jij het dansonderwijs bij jou op school vorm willen geven? Laat de deelnemers antwoorden in vijf zinnen en verzamel alle verwachtingen. Geef vervolgens een korte toelichting op de module, waarin je een korte discussie met de deelnemers aangaat aan de hand van de volgende vragen: Wat is dans? Welke dansgenres kennen wij? Actieve werkvorm 1: Danselementen Verdeel de deelnemers in kleine groepen door de ruimte. Grijp terug op de vijf bewegingen uit het voorstelrondje en voer deze nogmaals gezamenlijk uit. Bespreek kort de danselementen tijd, ruimte en kracht (zie hieronder). Vraag de diverse groepen om per beweging één danselement toe te voegen, waarin ze de volgorde van de choreografie aanhouden zoals die is. Laat de groepen hun choreografie vervolgens uitvoeren in een emotie. Gebruik hiervoor werkblad 2. De groepen presenteren hun choreografie aan elkaar, waarbij de andere groepen antwoord proberen te krijgen op: 1. In welke emotie wordt de choreografie gedanst? 2. Welk element was het meest zichtbaar en waarom? Tijd Ruimte Kracht Hierbij gaat het over de duur (korte of langere tijd), het tempo (snel of langzaam), het ritme (regelmatig of onregelmatig) en de frasering (begin, verloop en eind van dans). Het gaat hier over de verschillende richtingen (bijvoorbeeld voor, achter, links, rechts, diagonaal, in cirkels of patronen) en verschillende lagen (hoog op de tenen-, midden op de knieën- of laag kruipend, liggend, rollend-) waarin leerlingen dansen. Hierbij gaat het over de manier van beweging zoals coördinatie, spierbeheersing (spanning en ontspanning), zwaar of licht bewegen. Bron: SLO. (2009). TULE. Enschede: SLO. Theorie Leerlijn Dans 1. Bekijk met de deelnemers de generieke / streefcompetenties dans op: Bespreek kort het creatieve proces van de leerling: Oriënteren, onderzoeken, uitvoeren, evalueren, reflecteren. 2. De deelnemers reflecteren op hun eigen creatieve proces in werkvorm 1, waarin ze beschrijven hoe ze stap voor stap te werk zijn gegaan bij het uitvoeren van de opdracht. Waar zijn ze mee begonnen? Wat zijn de vervolgstappen geweest? Alle fases die ze hebben doorlopen in hun eigen proces worden kort op post-its genoteerd. 3. Presenteer de fases van het creatieve proces. Gebruik hiervoor de PowerPoint. Onderzoek vervolgens met de groep welke post-its binnen welke fases vielen, door de post-its te plakken binnen de verschillende fases. Bespreek overeenkomsten en verschillen. Bespreek met de groep het verschil tussen dans en beweging en probeer tot een definitie van dans te komen. Voorbeeld definities zijn te vinden op: DansDansen/ 5

6 Dans op school Toelichting voor de trainer Actieve werkvorm 2: Vormgevingselementen en dansstijlen Het resultaat uit de actieve werkvorm 1 wordt nu gekoppeld aan vormgevingselementen en dansstijlen. De deelnemers vormen dezelfde groepen als in werkvorm 1. Bespreek kort de vormgevingselementen herhaling, contrast, articulatie en frasering (zie hieronder) en inventariseer met de deelnemers verschillende dansstijlen. Laat filmfragmenten zien van een aantal dansstijlen, bijvoorbeeld van huidige populaire televisie programma s op gebied van dans. Laat de deelnemers opmerkingen noteren over de dansstijlen, het partnerschap, synchroniciteit en techniek die in de fragmenten aan bod komen. Bij het maken van de choreografie hebben de deelnemers een creatief proces doorlopen: ORIËNTEREN Het voorstelrondje vormt het startpunt van de oriëntatie. Alle groepen verzamelen de vijf bewegingen en proberen deze bewegingen in hun lichaam te krijgen. Articulatie Contrast Frasering Is een bewegingskwaliteit waarbij leerlingen tijd, ruimte en kracht op een uitgesproken manier kunnen vormgeven in dans. Is een bewegingskwaliteit waarbij leerlingen tijd, ruimte en kracht op een contrasterende manier kunnen vormgeven in dans. De frasering van een dans duidt aan dat er gewerkt wordt met danszinnen, waardoor het begin, het verloop en het eind van een dans zichtbaar wordt. ONDERZOEKEN Vervolgens onderzoeken de groepen verschillende manieren om de bewegingen te linken aan de verschillende danselementen. Ze maken een keuze uit de danselementen. Eventueel wordt teruggegrepen op de oriëntatiefase, door de opdracht nog eens te formuleren. De bewegingen worden vervolgens bewust ingekaderd en meerdere malen geoefend. Er wordt een emotie aan toegevoegd. Ideeën, betekenis, ruimte, tijd en kracht krijgt een plek, zodat er een choreografie ontstaat. PRESENTEREN In deze fase presenteren de groepen hun choreografie aan elkaar. EVALUEREN Aan de hand van werkblad 2 en door specifieke vragen te stellen, worden de choreografieën nabesproken. Bronnen: SLO. (2009). TULE. Enschede: SLO. Geef de volgende opdracht: Kies met je groep een dansstijl en vertaal het resultaat uit de eerste werkvorm naar de door jullie gekozen dansstijl in de vorm van een korte choreografie. Betrek in je choreografie een contrast in tijd, ruimte of kracht en laat het begin en einde van de choreografie goed zien. Gebruik hiervoor werkblad 3. Vervolgens presenteren de groepjes hun composities aan elkaar. Doe dat één voor één, met na elk groepje een nabespreking, waarin je, als reflectieopdracht, iedereen vraagt om één dansbeweging te vertalen naar een standbeeld (freeze). Bespreek na afloop van alle presentaties het volgende: 1. Welke dansstijlen zagen jullie? Waar zag je dit aan? 2. Op welke manier zijn de vormgevingselementen ingevuld? REFLECTEREN Reflectie is een vaardigheid die je tijdens alle fases van het creatieve proces nodig hebt/ontwikkelt: je reflecteert terwijl je aan het onderzoeken, terwijl je kijkt naar de andere groepen en tijdens de nabespreking. 6

7 Dans op school Evaluatie en huiswerk Evalueer de bijeenkomst aan de hand van de vooraf geïnventariseerde verwachtingen. Misschien geeft dit aanleiding tot het bijstellen van de volgende bijeenkomst. Geef het huiswerk voor de volgende keer: 1. Lees de gehele leerlijn Dans goed door op: kunstzinnige-vakdisciplines-en-cultureel-erfgoed/ dans en kies de competenties die je wilt gebruiken voor jouw school. 2. Maak een dansles en een opzet voor een dansleerlijn in een door jouw gekozen dansstijl. Neem de visie en identiteit van jouw school mee in de keuze van je dansstijl en opzet leerlijn en koppel deze aan de competenties uit opdracht 1. Onderzoek daarnaast hoe je een dansles kunt geven wanneer je zelf niet thuis bent in de dans. Literatuur Hoogervorst, Renske (2015) Inventarisatie dans. SLO. (2009). TULE. Enschede: SLO. php?letter=f DansDansen/ kunstzinnige-vakdisciplines-en-cultureel-erfgoed/dans Bijlagen Bijlage 1: Nulmeting dans Bijlage 2: Werkblad deelnemers bij actieve werkvorm 1 Bijlage 3: Werkblad deelnemers bij actieve werkvorm 2 Bijlage 4: Werkblad ter voorbereiding van bijeenkomst 2 7

8 Dans op school DANS OP SCHOOL BIJEENKOMST 2 Huiswerk vooraf 1. Lees de gehele leerlijn Dans goed door op en kies de competenties die je wilt gebruiken voor jouw school. 2. Maak een dansles en een opzet voor een dansleerlijn in een door jouw gekozen dansstijl. Neem de visie en identiteit van jouw school mee in de keuze van je dansstijl en opzet leerlijn en koppel deze aan de competenties uit opdracht 1. Onderzoek hoe je een dansles kunt geven wanneer je zelf niet thuis bent in de dans. TIJDSDUUR INHOUD WERKVORM MATERIAAL Welkom en korte terugblik Actieve dansopdracht Uitwisseling huiswerkopdrachten Groepsgesprek Flap, bord Theorie Leerlijn Dans, deel 2 Presentatie en groepswerk Digibord of beamer met PowerPoint Pauze Actieve werkvorm 3: Dans en digitale Groepswerk Werkblad 5 media Bekijken van digitale methodes ter ondersteuning van dansonderwijs Groepsgesprek Digibord of laptop / beamer, internetverbinding op school Afsluiten en evalueren, Huiswerk na afloop Gesprek, discussie Werkblad 6 DOELSTELLINGEN Deelnemers kunnen lesmateriaal en dansleerlijnen van zichzelf analyseren en relateren aan de leerlijn dans uit het leerplankader Kunstzinnige Oriëntatie Deelnemers maken kennis met diverse digitale methodes ter ondersteuning van dansonderwijs op school Deelnemers zijn bekend met de samenhang tussen vakspecifieke competenties voor dans en de generieke competenties voor het hele domein Kunstzinnige Oriëntatie. Naar aanleiding van de huiswerkopdracht: Deelnemers zijn bekend met de plek van dans bij hen op school in relatie tot andere disciplines, bewegingsonderwijs en de culturele identiteit van de leerlingen op school. 8

9 Dans op school TOELICHTING PER ONDERDEEL Welkom en korte terugblik De deelnemers staan in een kring en worden welkom geheten. Vervolgens verzint de deelnemer links van de trainer een beweging die te maken heeft met tijd. De beweging wordt door iedereen uitgevoerd. Laat vervolgens elke volgende deelnemer dezelfde beweging maken, maar speel met tempo, richtingen, lagen en kracht. Na elke nieuwe beweging wordt deze beweging door iedereen tegelijkertijd uitgevoerd. Blik vervolgens met de deelnemers terug op de vorige bijeenkomst en bespreek de huiswerkopdrachten. Theorie Leerlijn Dans, deel 2 Bespreek de opzet en inhoud van de leerlijn Dans a.d.h.v. de PowerPoint en Leerlijn%20Dans.pdf. Maak onderscheid tussen de generieke competenties voor het gehele domein Kunstzinnige Oriëntatie (zie eerste bijeenkomst) en de vakspecifieke competenties per bouw, met als afsluiting de uiteindelijke streefcompetenties. Zie: =C50E62B889DE4329A BD1867E6&_z=z Moet je doen! Kunst & Cultuur (o.a. dans) Kadans, muziek en dans Dansspetters Praktische handboek: Handboek dans Inventariseer met de deelnemers de kenmerken, overeenkomsten en verschillen van de methoden. Zit er een methode bij die je zou willen gebruiken in je school? Praat, tot slot, met de deelnemers over het creëren van draagvlak voor dans binnen je team. Bespreek hierin de mogelijkheid van co-teaching, bijvoorbeeld zoals dansgezelschap de Stilte momenteel doet met het concept Dubbel Leren binnen Cultuureducatie met Kwaliteit. Bij Dubbel Leren worden de lessen afwisselend gegeven door de dansdocent en de groepsleerkracht. Alle lessen worden geëvalueerd waardoor beide partijen van elkaar leren. Een impressie is te zien via: https://www.decultuurloper.nl/activiteiten/id-4192/ evaluatie-traject-dansgezelschap-de-stilte-jaar-1/ Actieve werkvorm 3: Dans: actief, receptief en reflectief Formeer tweetallen en geef de volgende opdracht: Lees de leerlijn door en kies één competentie uit die je vertaalt naar een praktische, korte dansopdracht voor een groep of bouw naar keuze. Dit mag een actieve of receptieve dansopdracht zijn. Belangrijk is dat je de vaardigheid reflecteren meeneemt in je dansopdracht, door middel van een originele reflectie opdracht. Gebruik hiervoor werkblad 5. Afsluiting, evaluatie en huiswerk na afloop Suggestie voor de trainer om mee te geven als huiswerk na afloop: Schrijf een paraaf over de plek van dans bij jou op school in relatie tot andere disciplines, bewegingsonderwijs en de culturele identiteit van de leerlingen bij jou op school. Neem hier een geschikte dansmethode in mee. (Enkele) tweetallen presenteren hun opdracht aan de rest van de groep. Inventariseer de verschillende reflectie opdracht en vorm dit om tot een inspiratie document voor alle deelnemers. Digitale methodes dans Als trainer van deze module inventariseer je, bijvoorbeeld binnen je eigen netwerk, een goed voorbeeld van een school die werkt met een leerlijn of (digitale) methode dans ter inspiratie voor de deelnemers (bijvoorbeeld binnen Cultuureducatie met Kwaliteit ). Presenteer deze methode aan de deelnemers. Literatuur SLO. (2009). TULE. Enschede: SLO. 50E62B889DE4329A BD1867E6&_z=z https://www.decultuurloper.nl/activiteiten/id-4192/ evaluatie-traject-dansgezelschap-de-stilte-jaar-1/ Bijlagen Bijlage 5: Werkblad deelnemers bij actieve werkvorm 3 Bijlage 6: Werkblad na afloop van bijeenkomst 2 Daarnaast bekijken en vergelijken de deelnemers digitaal materiaal dat gebruikt zou kunnen worden ter ondersteuning van het dansonderwijs op de scholen van de deelnemers. 9

10 bijlagen BIJLAGE 1 NULMETING DANS Module Dans op school Deze nulmeting helpt je om in overleg met collega s te bepalen wat op school gedaan wordt met dans. WAT DOE JE OP SCHOOL MET DANS? Groep In de groep Gastdocent Structureel Projectmatig Incidenteel Vakdocent voorstelling op school Buiten school Bron: Hoogervorst, Renske (2015) Inventarisatie dans. 10

11 bijlagen BIJLAGE 2 WERKBLAD DANSELEMENTEN Module Dans op school Jullie maken een choreografie aan de hand van de vijf bewegingen uit de introductie. Per beweging voeg je één danselement (tijd, ruimte, kracht) toe. Vervolgens verbind je de bewegingen aan elkaar, totdat er een compositie ontstaat. Voer jullie choreografie nu uit in een emotie. DANSELEMENTEN: TIJD RUIMTE KRACHT Hierbij gaat het over de duur (korte of langere tijd), het tempo (snel of langzaam), het ritme (regelmatig of onregelmatig) en de frasering (begin, verloop en eind van dans). Het gaat hier over de verschillende richtingen (bijvoorbeeld voor, achter, links, rechts, diagonaal, in cirkels of patronen) en verschillende lagen (hoog op de tenen-, midden op de knieën- of laag kruipend, liggend, rollend-) waarin leerlingen dansen. Hierbij gaat het over de manier van beweging zoals coördinatie, spierbeheersing (spanning en ontspanning), zwaar of licht bewegen. Bron: SLO. (2009). TULE. Enschede: SLO. SCHRIJF OP HOE JULLIE TOT DEZE CHOREOGRAFIE ZIJN GEKOMEN Omschrijving van de bewegingen: Keuze en verantwoording danselementen en emotie: Samenwerking: 1: 2: 3: 4: 5: COMPETENTIES: 11

12 bijlagen BIJLAGE 3 WERKBLAD VORMGEVINGSELEMENTEN EN DANSSTIJLEN Module Dans op school Het resultaat uit werkvorm 1 vertalen jullie nu naar een door jullie gekozen dansstijl in de vorm van een korte choreografie. Betrek in je choreografie een contrast in tijd, ruimte of kracht en laat goed het begin en einde van de choreografie zien. Keuze en verantwoording dansstijl Omschrijving begin choreografie Keuze en verantwoording contrast Omschrijving einde choreografie Samenwerking 12

13 bijlagen BIJLAGE 4 HUISWERK VOOR DE 2 E BIJEENKOMST Module Dans op school Werkblad huiswerk ter voorbereiding van bijeenkomst 2 Opdrachten 1. Lees de gehele leerlijn Dans goed door op: kunstzinnige-vakdisciplines-en-cultureel-erfgoed/dans en kies de competenties die je wilt gebruiken voor jouw school. 2. Maak een dansles en een opzet voor een dansleerlijn in een door jouw gekozen dansstijl. Neem de visie en identiteit van jouw school mee in de keuze van je dansstijl en opzet leerlijn en koppel deze aan de competenties uit opdracht 1. Onderzoek daarnaast hoe je een dansles kunt geven wanneer je zelf niet thuis bent in de dans. 13

14 bijlagen BIJLAGE 5 DANS: ACTIEF, RECEPTIEF EN REFLECTIEF Module Dans op school In tweetallen kiezen jullie één competentie uit die je vertaalt naar een praktische, korte dansopdracht voor een groep of bouw naar keuze. Dit mag een actieve of receptieve dansopdracht zijn. Belangrijk is dat je de vaardigheid reflecteren meeneemt in je dansopdracht, door middel van een originele reflectie opdracht. GROEP KEUZE EN VERANTWOORDING COMPETENTIE OMSCHRIJVING DANSOPDRACHT Actief / Receptief Leerdoel Inhoud OMSCHRIJVING REFLECTIEOPDRACHT 14

15 bijlagen BIJLAGE 6 HUISWERK NA AFLOOP VAN BIJEENKOMST 2 Schrijf een paraaf over de plek van dans bij jou op school in relatie tot andere disciplines, bewegingsonderwijs en de culturele identiteit van de leerlingen bij jou op school. Neem hier ook een geschikte dansmethode in mee. 15

MUZIEK op school. icc keuzemodule

MUZIEK op school. icc keuzemodule MUZIEK op school icc keuzemodule INHOUD PAGINA Korte toelichting 3 Lesschema bijeenkomst 1 voor trainer 4 Lesschema bijeenkomst 2 voor trainer 8 Bijlage 1: werkblad voor deelnemers 10 Bijlage 2: emotiekaartjes;

Nadere informatie

CULTUUR in de Spiegel

CULTUUR in de Spiegel CULTUUR in de Spiegel icc keuzemodule INHOUD PAGINA Korte toelichting 3 Lesschema bijeenkomst 1 voor trainer 4 Lesschema bijeenkomst 2 voor trainer 6 Bijlage 1 bijeenkomst 1: Creatieve starter Science

Nadere informatie

DRAAGVLAK. voor cultuureducatie. icc keuzemodule

DRAAGVLAK. voor cultuureducatie. icc keuzemodule DRAAGVLAK voor cultuureducatie icc keuzemodule INHOUD PAGINA Korte toelichting 3 Lesschema bijeenkomst 1 voor trainer 4 Lesschema bijeenkomst 2 voor trainer 8 Bijlage 1 (bijeenkomst 1): Werkblad met matrix

Nadere informatie

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen WORKSHOP LEERLIJNEN Welkom en inleiding Wat is een leerlijn? Voorbeelden en achtergronden van leerlijnen cultuuronderwijs Leerlijnen in Flevoland: KIDD en De Culturele Haven Hoe bouw je een leerlijn? WORKSHOP

Nadere informatie

ICC-CURSUSSEN EN -MODULES

ICC-CURSUSSEN EN -MODULES ICC-CURSUSSEN EN -MODULES IN DRENTHE Cultuurcoördinator worden of je als ICC-er verder verdiepen in cultuureducatie? Lees alles over de mogelijkheden voor (bij-)scholing! Cursus Interne Cultuurcoördinator

Nadere informatie

Teamtrainingen & ouderavond

Teamtrainingen & ouderavond Teamtrainingen & ouderavond Een teamtraining is een bijeenkomst van 1,5 tot 2 uur voor een heel schoolteam. Op actieve en enthousiasmerende wijze verdiep je je samen in een onderwerp. Er zijn verschillende

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Dans -

Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Dans - Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Dans - In de vaardigheidslijn dans en beweging worden de verschillende technieken, vaardigheden en houdingen voor de groepen 1 t/m 8 in een opbouwende

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT PRIVACY, NOODZAKELIJK OF NIET?

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT PRIVACY, NOODZAKELIJK OF NIET? INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT PRIVACY, NOODZAKELIJK OF NIET? Leerlijn Mediacultuur Thema Identiteit Groep 7 en 8 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Mediacultuur Thema Identiteit Groep 7

Nadere informatie

ERFGOED educatie. icc keuzemodule

ERFGOED educatie. icc keuzemodule ERFGOED educatie icc keuzemodule INHOUD PAGINA Inleiding 3 Lesschema bijeenkomst 1 voor trainer 4 Lesschema bijeenkomst 2 voor trainer 7 Bijlage 1 Schema Waarom erfgoed? 8 Bijlage 2 Stappenplan erfgoedles

Nadere informatie

Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl. Stappenplan cultuureducatiebeleid

Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl. Stappenplan cultuureducatiebeleid Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl Stappenplan cultuureducatiebeleid Inleiding Dit stappenplan is een handreiking om te komen tot

Nadere informatie

Leerlijnen Cultuureducatie. SKVR Projectbureau Onderwijs & Innovatie

Leerlijnen Cultuureducatie. SKVR Projectbureau Onderwijs & Innovatie Leerlijnen Cultuureducatie SKVR Projectbureau Onderwijs & Innovatie Programma Ontwikkelproces SKVR activiteiten in verlengde leertijd Waarom leerlijnen cultuureducatie Van praktijk naar leerlijn Kinderen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE

KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE Fonds Cultuureducatie Zwolle en kwaliteit cultuuronderwijs De gemeente Zwolle wil dat alle basisschoolleerlingen een stevige culturele basis krijgen. Hiervoor

Nadere informatie

Veel gestelde vragen aanvragen Cultuureducatie met Kwaliteit

Veel gestelde vragen aanvragen Cultuureducatie met Kwaliteit Veel gestelde vragen aanvragen Cultuureducatie met Kwaliteit Met deze vragenlijst proberen we antwoord te geven op vragen die er over de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) en het aanvragen daarvan

Nadere informatie

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Inleiding 2 INLEIDING DANS Leerlingen in het basisonderwijs dansen graag. Het sluit aan bij hun natuurlijke creativiteit, fantasie en bewegingsdrang.

Nadere informatie

Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O

Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O. 2012-2013 CultuurlinC, marktplaats cultuureducatie Roosendaal biedt de cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw Voortgezet Onderwijs aan. Aanleiding

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be 1. Stavaza van CIS Nederland 2. Emiel Copini (14-18jaar) en Theisje van Dorsten (4-10 jaar) 3. Astrid Rass

Nadere informatie

DOORLOPENDE LEERLIJNEN DANS

DOORLOPENDE LEERLIJNEN DANS DOORLOPENDE LEERLIJNEN DANS DE LANGE LEERLIJNEN ZIJN GEBASEERD OP 7 COMPETENTIES WAARNEMEN (Wij maken onderscheid tussen waarnemen in receptieve zin en waarnemen in actieve zin)* Waarnemen op een receptieve

Nadere informatie

Cultuuronderwijs in school

Cultuuronderwijs in school Cultuuronderwijs in school Handreiking voor het schrijven van een beleidsplan cultuuronderwijs Het Motto Een motto of beweegreden is een korte tekst die de bedoeling van iets weergeeft. In dit geval een

Nadere informatie

De Blauwe Schuit Onderwijs, gemaakt als onderdeel van het project Cultuleren.

De Blauwe Schuit Onderwijs, gemaakt als onderdeel van het project Cultuleren. Welkom bij CULTUURspoor, een instrument om in 5 stappen cultuurbeleid te maken. De uitkomst van deze handleiding leidt tot een kader waarmee je als school keuzes maakt uit het culturele aanbod. Zo heb

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Kunst en cultuur (PO-havo/vwo)

Kunst en cultuur (PO-havo/vwo) Kunst en cultuur (PO-havo/vwo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo/vwo onderbouw exameneenheden havo/vwo bovenbouw exameneenheden Vakkernen 1. Produceren en presenteren 54:

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit

Cultuureducatie met Kwaliteit ontwerp fourpack Cultuureducatie met Kwaliteit Onze ambities 1 2 3 Stappenplan Het kwadrant Drie domeinen 1 Intake 5 Scholingsactiviteiten VERBREDEN 2 Assessment 6 Meerjarenvisie In huis 3 Ambitiegesprek

Nadere informatie

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Hoe breng je meer lijn en structuur in je cultuureducatie en hoe werk je gericht aan de persoonlijke (creativiteits)- ontwikkeling van leerlingen? Basisscholen

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT DANS & SPORT

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT DANS & SPORT INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT DANS & SPORT Leerlijn Dans Thema Identiteit Groep 5 en 6 April 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Dans Thema Identiteit Groep 5 en 6 April 2016 Dit document wordt

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT IK SPEEL

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT IK SPEEL INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT IK SPEEL Leerlijn Theater Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Theater Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Dit document wordt

Nadere informatie

Naschoolse activiteit Omschrijving Duur Locatie Prijs. 6 x 1 uur op school of het spilcentrum. x x x

Naschoolse activiteit Omschrijving Duur Locatie Prijs. 6 x 1 uur op school of het spilcentrum. x x x Capoeira Het hippe Capoeira komt uit Brazilië en is een energieke combinatie van gevecht, dans, acrobatiek en muziek. In een kring draaien en balanceren steeds twee spelers om elkaar heen door middel van

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

Even voorstellen. Wie zijn wij, wie ben jij?

Even voorstellen. Wie zijn wij, wie ben jij? Even voorstellen Wie zijn wij, wie ben jij? Ontdek de mogelijkheden van een doorlopende leerlijn mediaeducatie In deze deelsessie worden deelnemers meegenomen via de mediawijsheidcirkel naar een concrete

Nadere informatie

TRAINING 1. Tijd: Onderwerp: Waarom Resultaat Werkvorm Materiaal

TRAINING 1. Tijd: Onderwerp: Waarom Resultaat Werkvorm Materiaal DRAAIBOEK TRAINING 1, 2,3,4,5 REALISTEN ROADMOVIE De prezi presentatie voor de trainingsbijeenkomsten vindt u via de onderstaande link. https://prezi.com/0txqqdqmauta/training-realisten-roadmovie-5-bijeenkomsten/

Nadere informatie

MATCH ONDERWIJS CULTUUR AMSTERDAM

MATCH ONDERWIJS CULTUUR AMSTERDAM Keizersgrach T 020-6 info@mocca-amsterdam.nl Vergelijkingen Raamleerplannen Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Amsterdam & Leerplankader SLO Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. In het kort: raamleerplannen

Nadere informatie

GEVOELLIJNEN - FOR THE BIRDS GEVOELLIJNEN

GEVOELLIJNEN - FOR THE BIRDS GEVOELLIJNEN GEVOELLIJNEN - FOR THE BIRDS GEVOELLIJNEN Een opdracht voor groep 5 of 6 gericht op inleven Leerlingen identificeren zich met een van beide groepen - de grote vogel of de groep kleine vogels. Daarna wisselen

Nadere informatie

Format aanvragen subsidieregeling cultuureducatie cultuur voor ieder kind

Format aanvragen subsidieregeling cultuureducatie cultuur voor ieder kind Format aanvragen subsidieregeling cultuureducatie cultuur voor ieder kind Dit format is bedoeld voor scholen die in 2015 een tweede aanvraag doen voor de subsidieregeling cultuur voor ieder kind van de

Nadere informatie

Draaiboek: Netwerkbijeenkomsten en intervisie sessies voor starters/studenten

Draaiboek: Netwerkbijeenkomsten en intervisie sessies voor starters/studenten Draaiboek: Netwerkbijeenkomsten en intervisie sessies voor starters/studenten Geplande programma 1. Welkom 2. Thema-opdracht 3. Introductie netwerk 4. Inleiding gastdocent 5. Oefenopdrachten 6. Pauze 7.

Nadere informatie

Wie ben jij? HANDLEIDING

Wie ben jij? HANDLEIDING HANDLEIDING Wie ben jij? Korte omschrijving lesactiviteit Iedereen legt vijf vingers op tafel. Om de beurt vertel je iets over jezelf, waarvan je denkt dat het uniek is. Als het inderdaad uniek is, dan

Nadere informatie

Presentaties: presenteer jezelf met PowerPoint

Presentaties: presenteer jezelf met PowerPoint Werkblad 13C Presentaties: presenteer jezelf met PowerPoint Leerjaar 1 Presentaties maken Presentaties algemeen Stappenplan: wat gaan we deze week doen? Praten over presentaties en presenteren Een PowerPoint-presentatie

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Thema-overzicht Thema-overzicht Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Kern van het thema Het thema Functies

Nadere informatie

Vakgebieden Methoden Omschrijving Taal Groep 1-2. Schatkist

Vakgebieden Methoden Omschrijving Taal Groep 1-2. Schatkist Nederlandse taal Kinderen ontwikkelen mondelinge en schriftelijke vaardigheden waarmee ze de Nederlandse taal leren gebruiken in situaties die zich in het dagelijkse leven voordoen. Tevens verwerven ze

Nadere informatie

- het formuleren van een onderdeel voor een beleidsplan cultuureducatie op maat van de school.

- het formuleren van een onderdeel voor een beleidsplan cultuureducatie op maat van de school. Opbouw Basistraining Cultuureducatie boven C-niveau/Zeeland Versie ICC 1 Bedoeling Doel van de basistraining is, om binnen de keuzes die Zeeland heeft gemaakt voor de invulling van Cultuureducatie met

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be - Barend geeft een stavaza van CIS Nederland - Emiel Copini (10-14 jaar) - Theisje van Dorsten (4-10 jaar)

Nadere informatie

- vaardigheden en praktijk ontwikkelen om op basis van een professionele dialoog met scholen samen te werken.

- vaardigheden en praktijk ontwikkelen om op basis van een professionele dialoog met scholen samen te werken. Opbouw Basistraining Cultuureducatie boven C-niveau/Zeeland Versie aanbieders/culturele instellingen 1 Bedoeling Doel van de basistraining is, om binnen de keuzes die Zeeland heeft gemaakt voor de invulling

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT TEKST IN BEELD

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT TEKST IN BEELD INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT TEKST IN BEELD Leerlijn Mediacultuur Thema Identiteit Groep 3 en 4 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Mediacultuur Thema Identiteit Groep 3 en 4 Maart 2016

Nadere informatie

Creativiteit, kun je dat afdwingen?

Creativiteit, kun je dat afdwingen? Creativiteit, kun je dat afdwingen? Over procesgerichte didactiek, de didactiek van creativiteit, eigenaarschap en betrokkenheid www.kunstedu.nl procesgerichte didactiek proces van de kunstenaar zelf ondergaan

Nadere informatie

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

CULTUUREDUCATIE BOVEN

CULTUUREDUCATIE BOVEN CULTUUREDUCATIE BOVEN KCE ZEEUWS- VLAANDEREN WIE KCE ZEEUWS-VLAANDEREN HET PROGRAMMA Van 13.30 tot 14.15 uur Presentatie Van 14.15 tot 14.30 uur Van 14.30 tot 15.00 uur Koffie en thee in de foyer Dansduet

Nadere informatie

Kunst en cultuur (PO-vmbo)

Kunst en cultuur (PO-vmbo) Kunst en cultuur (PO-vmbo) kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw vmbo bovenbouw exameneenheden 54: De leerlingen leren beelden, taal, muziek, spel en beweging te gebruiken om er gevoelens en

Nadere informatie

Inhoudsopgave curriculum drama op de basisschool. 1. Definitie. 2. Visie. 3. Doelen. 4. Werkvormen. 5. Leerlijnen. 6. Materialen. 7.

Inhoudsopgave curriculum drama op de basisschool. 1. Definitie. 2. Visie. 3. Doelen. 4. Werkvormen. 5. Leerlijnen. 6. Materialen. 7. Inhoudsopgave curriculum drama op de basisschool 1. Definitie 2. Visie 3. Doelen 4. Werkvormen 5. Leerlijnen 6. Materialen 7. Rapportage 8. Budget 9. Evaluatie en bijstelling 10. Leerlijn drama Voorwoord

Nadere informatie

Wie ben jij & wie ben ik?

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Wie ben jij & wie ben ik? Groep 6 t/m 8 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Wie ben jij & wie

Nadere informatie

Erfgoedonderwijs. 1. Wat is erfgoed? 2. Waarom erfgoedonderwijs? 3. Erfgoedonderwijs en 21e eeuws leren. 4. Erfgoed in de klas voorbeelden

Erfgoedonderwijs. 1. Wat is erfgoed? 2. Waarom erfgoedonderwijs? 3. Erfgoedonderwijs en 21e eeuws leren. 4. Erfgoed in de klas voorbeelden Erfgoedonderwijs 1. Wat is erfgoed? 2. Waarom erfgoedonderwijs? 3. Erfgoedonderwijs en 21e eeuws leren 4. Erfgoed in de klas voorbeelden ERFGOED DOEN! Wat is erfgoed? Wat is erfgoed? Definitie Materiële

Nadere informatie

Stappenplan Ontdekken van de Wereld

Stappenplan Ontdekken van de Wereld Stappenplan 2.1.2 Ontdekken van de Wereld In dit document lees je wat het beroepsproduct bij de onderwijseenheid Ontdekken van de Wereld inhoudt en volgens welke stappen je er aan kunt werken. Inleiding

Nadere informatie

Examenprogramma CKV havo en vwo. nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Examenprogramma CKV havo en vwo. nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Examenprogramma CKV havo en vwo nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Examenprogramma CKV havo en vwo Concept 17 juni 2014 Examenprogramma CKV havo en vwo Concept Versie 17 juni 2014 Het eindexamen

Nadere informatie

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! HANDLEIDING PRIKKELENDE EN LAAGDREMPELIGE LESSUGGESTIES VOOR HET BASISONDERWIJS 1 HANDLEIDING LESSUGGESTIES MONDRIAAN TOT destijlflyer_achterkant.pdf

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Drama -

Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Drama - Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Drama - In de vaardigheidslijn drama wordt gebruik gemaakt van spelvaardigheden, verbeelden en vormgeven in een opbouwende lijn voor de groepen

Nadere informatie

Vertel eens - aanpak van Aidan Chambers

Vertel eens - aanpak van Aidan Chambers Vertel eens - aanpak van Aidan Chambers bijlage 6 2 Theorie Aidan Chambers wil met de Vertel eens-aanpak kinderen helpen goed te praten over wat zij hebben gelezen en goed naar elkaar te leren luisteren.

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Cultuurbeleidsplan 2015-2019

Cultuurbeleidsplan 2015-2019 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Cultuurbeleidsplan 2015-2019 1. Inleiding Dit is het cultuureducatieplan van de CBS Maranatha in Winschoten. Een plan dat is opgesteld om een bijdrage te leveren

Nadere informatie

Een doorgaande lijn van plus naar klas. Goede praktische ideeën en tips, ik heb veel inspiratie opgedaan.

Een doorgaande lijn van plus naar klas. Goede praktische ideeën en tips, ik heb veel inspiratie opgedaan. STUDIEGIDS 2017-2018 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS Een doorgaande lijn van plus naar klas Goede praktische ideeën en tips, ik heb veel inspiratie opgedaan. De trainer sluit goed aan bij vragen

Nadere informatie

Les Dans en Muziek De man met de hoed

Les Dans en Muziek De man met de hoed Les Dans en Muziek De man met de hoed In deze les gaan de leerlingen een lied zingen dat gaat over de belevingswereld van de leerlingen. Eerst gaat het over een man met een hoed. Deze man bedenkt veel

Nadere informatie

primair onderwijs groep 4 en 8 samen Mijn verhaal van Brabant docentenhandleiding

primair onderwijs groep 4 en 8 samen Mijn verhaal van Brabant docentenhandleiding primair onderwijs groep 4 en 8 samen Mijn verhaal van Brabant docentenhandleiding Inhoud Een doorlopende leerlijn erfgoededucatie 3 Leerdoelen 6 Voorbereiding op het museumbezoek 7 De museumles Mijn verhaal

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom je

Nadere informatie

Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding. Programma Oudercursus VO. Bijeenkomst 1

Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding. Programma Oudercursus VO. Bijeenkomst 1 Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding Programma Oudercursus VO Bijeenkomst 1 - Naar het VO, wat verandert er allemaal voor kind en ouder? - Wederzijdse verwachtingen

Nadere informatie

Titel Scholingsaanbod Zmart-artZ. Toelichting

Titel Scholingsaanbod Zmart-artZ. Toelichting Titel Scholingsaanbod Zmart-artZ Toelichting Een overzicht van trainingen voor onderwijs- en kunstprofessionals gericht op het ontwerpen van cultuuronderwijs in samenhang met wereldoriëntatie waarin het

Nadere informatie

Verslag Netwerkbijeenkomst Kunstvakdocenten

Verslag Netwerkbijeenkomst Kunstvakdocenten Verslag Netwerkbijeenkomst Kunstvakdocenten 21 mei 2014 Op 21 mei 2014 organiseerde de MoccaAcademie de zesde netwerkbijeenkomst voor kunstvakdocenten in het primair onderwijs. De bijeenkomst vond plaats

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT SAMEN ÉÉN

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT SAMEN ÉÉN INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT SAMEN ÉÉN Leerlijn Dans Thema Identiteit Groep 7 en 8 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Dans Thema Identiteit Groep 7 en 8 Maart 2016 Dit document wordt regelmatig

Nadere informatie

KUNST- EN CULTUUREDUCATIE VOOR HET ONDERWIJS IN OOSTSTELLINGWERF

KUNST- EN CULTUUREDUCATIE VOOR HET ONDERWIJS IN OOSTSTELLINGWERF Uitgewerkt door: Thijs Oud kunst- en cultuurcoördinator Kunst & COO Langezwaag, juni 2011 KUNST- EN CULTUUREDUCATIE VOOR HET ONDERWIJS IN OOSTSTELLINGWERF De opdracht voor Kunst & COO INHOUDSOPGAVE 1.

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder. Student(e) Klas Stageschool Plaats

Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder. Student(e) Klas Stageschool Plaats Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Mentor Datum Groep Aantal lln Vak- vormingsgebied: beeldende

Nadere informatie

Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 1 en 2

Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 1 en 2 Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 1 en 2 Educatieve dienst Historisch Museum De Bevelanden, Singelstraat 13, 4461 HZ Goes 1 Inhoudsopgave 1. Achtergrondinformatie voor de leerkracht... 3 2. Kerndoelen

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - vmbo) 2010

Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - vmbo) 2010 Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - vmbo) 2010 De samengevatte vakinhoudelijke kerndoelen en eindtermen per kernvaardigheid Kernvaardigheden Produceren en presenteren Kernconcepten:

Nadere informatie

Suggestie De opdracht van het werkblad Plaatsen langs de Schelde kan ook als huiswerk opgegeven worden of in zelfstandig werktijd gemaakt worden.

Suggestie De opdracht van het werkblad Plaatsen langs de Schelde kan ook als huiswerk opgegeven worden of in zelfstandig werktijd gemaakt worden. Projectintroductie Les 1 Doel: De leerlingen ontdekken wat zij al weten over de Schelde. Ook ontdekken ze dat er soms andere belangen liggen vanuit deze thema s. Lesduur: 50 minuten Vak(ken): aardrijkskunde

Nadere informatie

Tijd: 8:30. Klas: 3HVc 9:10. Beginsituatie Leerlingen hebben week hiervoor toets seksualiteit gehad (zie paper 1)

Tijd: 8:30. Klas: 3HVc 9:10. Beginsituatie Leerlingen hebben week hiervoor toets seksualiteit gehad (zie paper 1) Lesplan les 1 Seksualiteit: Grenzen en Wensen Tijd: 8:30 Klas: 3HVc Aantal lln: 15 Introductie van de lessenserie: grenzen en wensen Beginsituatie Leerlingen hebben week hiervoor toets seksualiteit gehad

Nadere informatie

Training. Vergaderen

Training. Vergaderen Training Vergaderen Halide Temel 1-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Opdracht Luciferspel 6 Theorie 7 Opdracht - Vergaderen 12

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT DANS & SPORT

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT DANS & SPORT INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT DANS & SPORT Leerlijn Dans Thema Identiteit Groep 5 en 6 April 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Dans Thema Identiteit Groep 5 en 6 April 2016 Let op: dit is een

Nadere informatie

Het beleidsplan cultuureducatie

Het beleidsplan cultuureducatie Het beleidsplan cultuureducatie Beleidsplannen voor cultuureducatie kunnen variëren van 1 A4 tot een compleet beleidsplan. Belangrijk hierbij is dat het cultuureducatiebeleid onderdeel is van het schoolplan.

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Schrijf je leerwensen voor deze training op. Laat je hierbij inspireren door je standpunten bij de uitspraken die de trainer net gedaan heeft.

Schrijf je leerwensen voor deze training op. Laat je hierbij inspireren door je standpunten bij de uitspraken die de trainer net gedaan heeft. DAG 1 OPDRACHT BESCHIKBARE HULPMIDDELEN TIJD LEEROPBRENGSTEN 1.1. Schrijf je leerwensen op Post-it en flip-over met als titel: Leerwensen 5-10 minuten Bewust bezig zijn met je eigen ontwikkeling als begeleider

Nadere informatie

Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k

Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k Thema / onderwerp Als verwerkingsactiviteit gaan de kinderen een eigen (kinder)boerderij maken, inclusief huisvesting (stallen, hokken, schuilplaatsen

Nadere informatie

Introductie voor Trainers

Introductie voor Trainers Introductie voor Trainers Inleiding Sinds de implementatie van het competentiegerichte onderwijs staat het leren in de praktijk in de spotlights. Er worden bijvoorbeeld steeds meer initiatieven genomen

Nadere informatie

ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren. Marjo Berendsen

ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren. Marjo Berendsen ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren Marjo Berendsen 14 februari 2017 Programma en doelen Voorkennis en verwachtingen WAT evalueren? Verkenning diverse vormen met tips Formatief evalueren:

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015 STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015 De Beemd Done Assement - Done Ambitiegesprek Kaders aanbrengen in bestaande vaardigheden waardoor er meer lijn ontstaat, waar binnen alle aandacht voor bewustzijn

Nadere informatie

Je culturele vermogens, hoe werk je eraan?

Je culturele vermogens, hoe werk je eraan? Je culturele vermogens, hoe werk je eraan? kunst & maatschappij context biedt (bronnen voor) context aan legt verbanden culturele instelling of externe vakdocent leerkracht of docent tussen leerstof analyseren

Nadere informatie

STUDIEGIDS SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS

STUDIEGIDS SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS STUDIEGIDS 2016 2017 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS Novilo is geaccrediteerd door: Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze specialisatiemodule Plusklas! In deze gids zetten we de details van

Nadere informatie

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren.

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren. Oriëntatie: Het doel van deze lessenserie is: bestaande foto s zoeken met een eigen verhaal erbij. Dan gaan jullie mensen deze fotoserie voorleggen en vragen welk verhaal zij erin zien. Tot slot gaan jullie

Nadere informatie

Module 9 Kennis delen en coachen

Module 9 Kennis delen en coachen OPDRACHTEN Verzorgende IG Maatschappelijke Zorg Module 9 Kennis delen en coachen Inhoudsopgave Leeropdrachten 3 Leren 5 A Hoe leer ik? 5 B Bevorderende en belemmerende factoren 7 C Plan van aanpak bij

Nadere informatie

BASISPLAN, PROCESFASENFORMULIER & OBSERVATIEFORMULIER BEELDENDE VORMING. Bloeiende bloemen. Lesvoorbereiding beeldende vorming

BASISPLAN, PROCESFASENFORMULIER & OBSERVATIEFORMULIER BEELDENDE VORMING. Bloeiende bloemen. Lesvoorbereiding beeldende vorming Bloeiende bloemen Lesvoorbereiding beeldende vorming Carlijn Luttikhuizen PEH16DA Basisplan : Les: Groep: Bron/Methode: Datum: Betekenis Wat zijn de inhouden en associatiemogelijkheden? Vorm Met behulp

Nadere informatie

EtuConsult. cursus Cultuur en Creativiteit. Voor pedagogisch medewerkers

EtuConsult. cursus Cultuur en Creativiteit. Voor pedagogisch medewerkers EtuConsult cursus Cultuur en Creativiteit in de BSO Voor pedagogisch medewerkers Cultuureducatie is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Daarom bieden steeds meer bso s culturele activiteiten

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS

STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze module Plusklas! In deze gids zetten we de details van de opleiding overzichtelijk voor je op een rijtje.

Nadere informatie

GELOVEN IN DE WERELD LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! GELOVEN IN DE WERELD PAG > 1

GELOVEN IN DE WERELD LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! GELOVEN IN DE WERELD PAG > 1 PAG > 1 GELOVEN IN DE WERELD VOORTGEZET ONDERWIJS LESBRIEF WAAR GELOOF JIJ IN? Overal in de wereld geloven mensen. Ze geloven in goden, natuurkrachten, voorouders of geloven juist dat dit allemaal niet

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen.

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen. in NDERWIJS Creativiteit en Creatief Denken Creativiteit is een unieke eigenschap van de mens. Kijk om je heen, alles wat verzonnen en gemaakt is, vindt zijn oorsprong in het menselijk brein. Dat geldt

Nadere informatie

Definities kernbegrippen sector

Definities kernbegrippen sector Definities kernbegrippen sector De begrippen die binnen onze sector gehanteerd worden zijn flexibel en aan verandering onderhevig, vooral omdat het om abstracte begrippen gaat die vaak in een beleidsmatige

Nadere informatie

DUUR WAT HOE MATERIAAL

DUUR WAT HOE MATERIAAL DUUR WAT HOE MATERIAAL 0.00 5 min Intro begeleiders Introductie thema agressiehantering Doelen simulatiespel Toelichting rollen Introduceer jezelf en het spel Introductie begeleiders Nodig deelnemers uit

Nadere informatie

Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - havo/vwo) 2010

Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - havo/vwo) 2010 Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - havo/vwo) 2010 De samengevatte vakinhoudelijke kerndoelen en eindtermen per kernvaardigheid Kernvaardigheden PO, Onderbouw, Produceren en presenteren

Nadere informatie

datum: aantal leerlingen: 31 tijd:9:00/10:00 groep: 6&7

datum: aantal leerlingen: 31 tijd:9:00/10:00 groep: 6&7 Lesvoorbereiding Zakelijke gegevens naam student: Betül Günes stageschool: Het Loo Iselinge klas: VR2B mentor/mentri: Juliët Hageman datum: 12-5-2016 aantal leerlingen: 31 tijd:9:00/10:00 groep: 6&7 Inhoudelijke

Nadere informatie

Bodyclap. Make the Music with your body

Bodyclap. Make the Music with your body Bodyclap Make the Music with your body 1 Colofon Inhoud en samenstelling Patrick Couwenberg van 4XM www.workshopstartpagina.nl info@workshopstartpagina.nl 2 Bodyclap Inleiding In deze leuke en stoere workshop

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1 STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1 Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze opleiding Trainersvaardigheden! In deze gids zetten we de details van de opleiding overzichtelijk

Nadere informatie