Plusklassen Amstelwijs BELEIDSPLAN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Plusklassen Amstelwijs BELEIDSPLAN"

Transcriptie

1 Plusklassen Amstelwijs BELEIDSPLAN Passend Onderwijs voor de (hoog)begaafde leerlingen binnen het openbaar onderwijs in Amstelveen. Amstelwijs Tel Bouwerij XX Amstelveen

2 Inhoudsopgave Inhoud Inleiding... 1 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen... 2 Hoofdstuk 2. Aanmeldingsprocedure plusklas Hoofdstuk 3. (Leer)inhouden plusklas Hoofdstuk 4. Algemene informatie plusklas Literatuurlijst... 17

3 Pg. 01 Inleiding De bovenschoolse plusklassen dragen bij tot een passend onderwijsaanbod voor de hoogbegaafde leerlingen van Amstelwijs. Inleiding Stichting Amstelwijs heeft besloten met de invoering van passend onderwijs het initiatief van bovenschoolse plusklassen te continueren. Met ingang van augustus 2014 organiseert Amstelwijs in totaal vier plusklassen voor hoogbegaafde leerlingen uit de groepen 6 t/m 8 afkomstig van de scholen van Amstelwijs. In hoofdstuk 1 wordt het belang van plusklassen theoretisch onderbouwd. In hoofdstuk 2 staat de intakeprocedure voor deelname aan de plusklas beschreven en hoofdstuk 3 gaat in op de (leer)inhouden in de plusklassen. Hoofdstuk 4, tot slot, bevat praktische informatie over de plusklas. Minka Dumont 8 mei 2014

4 Pg. 02 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen Inleiding Om op school tegemoet te komen aan alle behoeften van een leerling stel je als leerkracht telkens de vraag: Wat heeft deze leerling, op dit moment nodig op sociaal en emotioneel en cognitief gebied. Heb je als leerkracht een adequaat antwoord op de behoeften binnen deze drie gebieden dan kun je stellen dat er voor de leerling sprake is van passend onderwijs. Voor hoogbegaafden geldt dat ze op sociaal gebied behoefte hebben aan contact met ontwikkelingsgelijken, op emotioneel gebied zoeken ze (h)erkenning van de omgeving (leerkracht, klasgenoten, ouders etc.) en inzicht in hun eigen anders zijn en op cognitief gebied is de behoefte aan uitdaging en autonomie in het leerproces erg groot. Het adequaat begeleiden van hoogbegaafde leerlingen in het basisonderwijs is niet gemakkelijk. Vaak zitten er in de klas geen ontwikkelingsgelijken, ontbreekt het de leerkracht aan voldoende kennis over hoogbegaafdheid om de leerling te begeleiden bij de problemen of valkuilen die de leerling tijdens de schoolloopbaan tegenkomt en een passend, uitdagend lesprogramma met ruimte voor eigen inbreng van de leerling is niet gemakkelijk samengesteld. Wanneer er in het lesprogramma niet of onvoldoende tegemoet gekomen wordt aan de cognitieve talenten van de leerling heeft dit direct z n uitwerking op het sociale maar zeker ook het emotionele welbevinden van de leerling. De combinatie van het compacten en verrijken van de reguliere leerstof gecombineerd met deelname aan een plusklas, zal leiden tot passend onderwijs voor de hoogbegaafde leerling. Wat maakt hoogbegaafden anders? Hoogbegaafden denken en leren anders dan niet-hoogbegaafden. (Kingore, 2004) Ze denken: snel: snel van begrip, grote leerstappen intens: hoog gevoelig, alert, intensief, gedreven, scherpe waarneming, veel energie associatief: brede verbanden, sprongsgewijs divergent: meerdere antwoorden, meerdere invalshoeken, creatief visueel: rijk verbeeldingsvermogen top-down: vanuit het geheel naar de details, intuïtief weten Hoogbegaafden beschikken over een zeer goed ontwikkeld redenerend en probleemoplossend vermogen (onder andere zichtbaar in hoge IQ scores.) Ze beschikken over een goed generaliserend vermogen, zien in specifieke gevallen onderliggende diepere patronen,

5 Pg. 03 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen waardoor ze schijnbaar niet gerelateerde verschijnselen met elkaar kunnen verbinden. Zij denken diep, breed en op een hoog abstractieniveau. Ook beschikken ze over een zeer levendig verbeeldingsvermogen, kunnen goed verbanden leggen en zijn mede daardoor opvallend creatief. Dit uit zich onder andere in de constante productie van originele, ongebruikelijke ideeën waar anderen nooit op zouden zijn gekomen of in het geheel de relevantie niet van zien. Ze denken snel, vaak op meerdere sporen tegelijk. Hoogbegaafden leren snel, kunnen nieuwe kennis gemakkelijk integreren met bestaande kennis en beschikken over een uitstekend geheugen. Daardoor hebben ze vaak een uitgebreide woordenschat. (Heylighen, 2007) Wat zijn de gevolgen van een hoog IQ voor het sociale en emotionele welbevinden van de hoogbegaafde leerling? Sociale en emotionele ontwikkeling De sociale ontwikkeling betreft de manier waarop een kind leert omgaan met anderen en hoe dit kind tevens leert om te gaan met de manier waarop anderen hem benaderen. Daarbij spelen vragen als Wat verwacht ik van een ander?' en 'Wie ben ik in relatie tot die ander een belangrijke rol. De emotionele ontwikkeling van het kind berust op vragen als Wie ben ik?' 'Wat ben ik?' en 'Waar liggen mijn grenzen?' Het antwoord op deze vragen vinden kinderen door zichzelf te bekijken in relatie tot hun omgeving. Daarbij stellen zij zichzelf (on)bewust vragen als Wat vind jij van mij?, Bevestig je mij in mijn gedrag en mijn gevoel?' De manier waarop het kind omgaat met deze vragen is sterk cognitief gerelateerd. Bij de sociale ontwikkeling van kinderen horen vriendschapsverwachtingen, opvattingen over trouw en loyaliteit. Bij de emotionele ontwikkeling hoort de ontwikkeling van het zelfbeeld en het omgaan met verschillende gevoelens. Algemeen kan gesteld worden dat zowel de sociale als de emotionele ontwikkeling alleen optimaal tot bloei kunnen komen indien het kind zich bevindt in een omgeving met ontwikkelingsgelijken en gelijkgestemden. Onderzoek heeft uitgewezen dat kinderen met een IQ boven de 130 ook sociaal en emotioneel hun leeftijdgenoten vooruit zijn. Van deze groep kan gezegd worden dat zij weinig mogelijkheden tot spiegeling hebben aan ontwikkelingsgelijken. Dit maakt het ontwikkelen van een reëel zelfbeeld lastig. In het gedrag kan dit zich uiten in het zoeken van contact met (veel) oudere kinderen en/of volwassenen. Het kind vindt geen aansluiting bij zijn leeftijdgenoten, die voor zijn gevoel gewoon minder ver zijn dan hijzelf. Ook komt het voor dat het kind juist vanwege het gebrek aan een gedeelde belangstelling het zoeken van contacten met andere kinderen mijdt. Het kind ervaart zichzelf in relatie tot die ander vanuit het perspectief dat hij die ander toch niets te melden heeft. Ouders, leerkrachten en andere betrokkenen bij de opvoeding van het kind ervaren het gebrek aan contact met leeftijdgenoten voor het hoogbegaafde kind als een probleem. Kinderen hebben immers vriendjes nodig! Maar eigenlijk zou het als een veel groter probleem beschouwd moeten

6 Pg. 04 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen worden dat het kind dus niet die cognitief gelijken of op zijn minst die gelijkgestemden om zich heen vindt. In een aantal gevallen kan gesteld worden dat het kind een probleem heeft met zijn sociaal functioneren ten gevolge van de omgevingsfactoren. Bovenstaande situaties zijn daar een voorbeeld van. Het hoeft echter niet zo te zijn dat het kind per definitie ook een gestoorde sociale ontwikkeling doorloopt. In veel gevallen zien we dat het sociaal functioneren van het betrokken kind verbetert als de sociale situatie om het kind heen beter bij hem past. Bijvoorbeeld door de mogelijkheid te hebben om ook binnen of buiten de school met enige regelmaat in contact te komen met ontwikkelingsgelijken. Span en Pluymakers (2001) veronderstellen in hun boek Onderwijs aan begaafde leerlingen in het VO', dat in die gevallen waarbij er wèl problemen zijn, deze het gevolg zijn van een ongelukkige samenloop van intelligentie, temperament en opvoeding. Wel is het zo dat, indien er geen rekening gehouden wordt met de capaciteiten van deze groep kinderen, het risico op de ontwikkeling van problemen groter wordt. (Drent en van Gerven, 2002) Sociale relaties De intrinsieke motivatie en gedrevenheid maakt de hoogbegaafde minder afhankelijk van beloning en straf, of complimenten en kritiek. Ze zijn gedreven door hun eigen doelen in plaats van de doelen die gesteld worden door de maatschappij of het schoolsysteem. Dit maakt hen erg autonoom en zorgt er voor dat ze regels, tradities en autoriteit ter discussie stellen. Ze zijn erg gericht op het vinden van de vele hiaten en inconsistenties in gebruikelijke gezichtspunten, stellen vaak vragen waar anderen geen antwoord op weten, houden van discussie en het spel van vraag en antwoord, argument en tegenargument. Hoogbegaafden vinden het belangrijker iets op hun eigen manier te begrijpen dan om het gezichtspunt van de meerderheid of van een autoriteit aan te nemen en zijn hierin dus vrij eigenwijs en eigenzinnig (non-conformistisch). Het nadeel hiervan is het ervaren van een gevoel van anders-zijn, ze voelen vaak weinig begrip en waardering voor hun intensiteit, perfectionisme, doorvragen en het beter weten. Toch kiezen ze meestal liever voor eenzaamheid dan voor aanpassing. Dit heeft tot gevolg dat hoogbegaafden ook vaak als introvert of sociaal-emotioneel jong worden gezien. Hoewel dit non-conformisme over kan komen als vrij egocentrisch, is het tegenovergestelde het geval: hoogbegaafden hebben een sterk gevoel voor mededogen en inlevingsvermogen in anderen en beschikken over een sterk rechtvaardigheidsgevoel en sterke morele overtuigingen. Hierdoor kunnen ze zich erg druk maken over onrecht of proberen ze te werken aan een betere maatschappij. Ze hechten veel waarde aan integriteit en eerlijkheid. In deze opsomming zitten hier en daar trekken die tegenstrijdig lijken voor het daadwerkelijk bereiken van succes: intellectueel non-conformisme is noodzakelijk voor echte innovatie, waarvoor het denken

7 Pg. 05 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen buiten gebruikelijke kaders een sterk voordeel is. In sociaal opzicht is non-conformisme een minder handige eigenschap, omdat het vrijwel altijd zo is dat je anderen nodig hebt om daadwerkelijk succesvol te kunnen zijn. (Csikszentmihalyi, 1998, 1999) ( Heylighen, 2007) Hoogbegaafden ervaren nogal eens problemen met het aangaan van sociale relaties. Het samenwerken en samenleven met niet hoogbegaafden is een lastige opgave voor de hoogbegaafde. De moeite met samenwerken valt te verklaren met behulp van het flow-model (Csikszentmihalyi, 1998) Laten we ervan uit gaan dat zowel hoogbegaafden als niet hoogbegaafden op zoek gaan naar situaties waar de eigen vaardigheden en de uitdagingen mooi in balans zijn. Werken ze individueel aan een taak, dan is er geen probleem. Moeten beide partijen samen werken zal het erg moeilijk zijn een niveau van uitdaging te vinden waarin zowel de hoogbegaafde als de niet hoogbegaafde zich uitgedaagd voelt. Wordt de hoogbegaafde uitgedaagd dan bevindt de niet hoogbegaafde zich in de angst-zone en andersom, wordt de niet hoogbegaafde uitgedaagd dan bevindt de hoogbegaafde zich in de verveling-zone. In dit geval is de oplossing dat de hoogbegaafde zich blijft vervelen tijdens de taak: de ander is niet in staat om mee te gaan met het niveau dat de hoogbegaafde nodig heeft om uitgedaagd te worden. Wel kan hij proberen om e.e.a. op een begrijpelijke manier uit te leggen aan de ander. Het is echter erg moeilijk voor de

8 Pg. 06 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen hoogbegaafde in te schatten wat de ander zal kunnen begrijpen; zo kan hij de dingen te simplistisch en kinderachtig uitleggen wat de ander weer het gevoel geeft dat er op hem wordt neergekeken. De poging van de hoogbegaafde het niveau naar beneden aan te passen zorgt ook voor extra stress. De hoogbegaafde denkt nu eenmaal zoals hij denkt en kan zich niet voornemen minder diep te denken. Dit betekent dat de hoogbegaafde in gedachten al veel verder is in een taak en dat hij bewust de denkstappen moet teruglopen om vervolgens elke stap uit te leggen. Dit kost veel energie en kan zeer frustrerend zijn voor de hoogbegaafde. Ook voor de niet hoogbegaafde is dit een frustrerende situatie omdat hij zich dom en onvaardig kan voelen. Door deze (wederzijdse) frustratie zullen beide partijen deze situatie zoveel mogelijk willen vermijden. Voor de niet hoogbegaafde is dit niet zo n groot probleem; er zijn immers genoeg anderen waar deze persoon mee kan samenwerken. Voor de hoogbegaafde betekent dit echter dat er bijna niemand over blijft om mee samen te werken. Dit verklaart het gevoel van anders zijn en vervreemding van hoogbegaafden. Niet alleen bij de samenwerking maar bij elke interactie tussen hoogbegaafden en niet hoogbegaafden treedt dit probleem op. In een discussie, een kringgesprek, het samen spelen of uitvoeren van welke activiteit ook, zal de hoogbegaafde op een ander niveau denken, hetgeen de aansluiting bij de ander telkens weer moeilijk maakt. Ze voelen zich geïsoleerd maar zullen toch niet het gezelschap van anderen zoeken: hun voorkeur voor eenzaamheid komt enerzijds door het feit dat sociale interactie intrinsieke frustratie oplevert en anderzijds door het feit dat ze weinig tot geen stimulatie of feedback van anderen nodig hebben om de doelen die ze zichzelf hebben gesteld te bereiken. Dit verklaart ook waarom hoogbegaafden vaak het stempel introvert krijgen. Dit betekent echter niet dat hoogbegaafden over minder sociale vaardigheden beschikken of dat ze minder verlangen naar liefde, vriendschap en (h)erkenning. Ze zijn vaak juist erg goed in staat zich te verplaatsen in anderen en hun hoge gevoeligheid, maakt ze erg strijdbaar in het tegengaan van onrecht en het streven naar eerlijkheid en het goede. (Heylighen, 2007) (Dweck, 2006) Perceptie en emotie Hoogbegaafden zijn scherpe waarnemers, zijn sterk ontvankelijk voor prikkels en hebben een scherp observatievermogen. Ze merken dingen op waar anderen zich niet bewust van zijn en in het algemeen is hun blik op de wereld rijker en gedetailleerder. Ze zijn vaak erg gevoelig voor kleine veranderingen in de omgeving. Deze hoog gevoeligheid is niet alleen zintuiglijk, maar ook affectief. Ze hebben de neiging emoties en ervaringen diep te ondergaan. Dit uit zich in een verhoogde kwetsbaarheid, een buitensporige reactie op prikkels die in verschillende domeinen kunnen plaatsvinden:

9 Pg. 07 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen o psychomotorisch o sensueel (zintuiglijke waarneming en beleving) o emotioneel (intensiteit van emoties en sensitiviteit) o imaginatief (verbeeldingskracht) o intellectueel (activiteit van de geest, intellectuele honger) Hun rijke innerlijke belevingswereld, scherpe observatievermogen en multi-tasking mind stelt hen in staat problemen tegelijkertijd vanuit verschillende invalshoeken te beschouwen. Deze tweeslachtigheid en complexiteit bevalt hen beter dan zwart-wit denken. Ze bezitten vaak een ongebruikelijk gevoel voor humor, zij kunnen situaties relativeren door hier vanuit een invalshoek naar te kijken die niet direct voor de hand ligt. (Heylighen 2007) Wat heeft de hoogbegaafde leerling nodig op sociaal (S), emotioneel (E) en cognitief (C) gebied en hoe kan er aan die behoeften worden voldaan? De belangrijkste behoeften van het kind zijn (Boulanger e.a, 2000): Gezien, geaccepteerd en gewaardeerd worden zoals het is. (E) Autonomie, zelf kiezen, zelf ontdekken, dingen op eigen manier doen (C) Intellectuele stimulans, uitdaging op het eigen niveau (C) Steun bij het leren van academische vaardigheden (C) Steun bij het leren van leer- en werkstrategieën (C) Steun bij het leren van sociale vaardigheden (S + E) Steun op emotioneel gebied (om zichzelf te leren begrijpen, een positief zelfbeeld op te bouwen en te leren omgaan met uitdagingen en stress) (E) Contact met ontwikkelingsgelijken (S) Begrip voor mogelijke verschillen in intellectuele, emotionele en motorische ontwikkeling (E) Begrip voor vaak voorkomende emotionele intensiteit / hooggevoeligheid (E) Op school hebben de hoogbegaafde leerlingen: Weinig behoefte aan instructie. Weinig behoefte aan herhalings- en oefenstof Een hoog werktempo Vaak een didactische voorsprong

10 Pg. 08 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen De hoogbegaafde leerling heeft dus minder tijd nodig om de reguliere leerstof te doorlopen. De tijd die vrijkomt, kan het beste ingevuld worden met verrijkings- en verdiepingsstof. De hoogbegaafde leerling heeft een sterke behoefte aan uitdagend leermateriaal dat: Een beroep doet op creativiteit Open opdrachten bevat Een hoog abstractieniveau heeft en een Hoge mate van complexiteit Meerwaarde biedt ten opzichte van reguliere stof Een onderzoekende houding stimuleert Een beroep doet op zelfstandigheid Een reflectieve houding uitlokt Interactie uitlokt Omdat het hoogbegaafde kind sneller door de reguliere leerstof heen gaat, kan soms versnelling gewenst zijn (een klas overslaan). Dit zou nooit als enige maatregel genomen moeten worden, omdat de problemen daarmee niet opgelost worden. Het kind heeft een andere manier van leren en heeft daarom ander soort leerstof nodig. In de praktijk komt het vaak voor dat er niet aan de behoeften van de hoogbegaafde leerling tegemoet wordt gekomen. De leerkracht beschikt over te weinig kennis over hoogbegaafdheid, het lesprogramma biedt onvoldoende uitdaging en contact met ontwikkelingsgelijken is afhankelijk van het feit of er toevallig nog andere hoogbegaafde leerlingen in de klas zitten. Om te kunnen spreken van passend onderwijs voor de hoogbegaafde leerling zal de leerkracht dus zicht moeten hebben op de specifieke behoeften van de leerling, zal het lesprogramma uitdagend leermateriaal moeten bevatten en moet de leerling in contact kunnen komen met ontwikkelingsgelijken. (zie laatste pagina voor Literatuurlijst)

11 Pg. 09 Hoofdstuk 1. Het belang van plusklassen

12 Pg. 10 Hoofdstuk 2. Aanmeldingsprocedure plusklas. Hoofdstuk 2. Aanmeldingsprocedure plusklas. Doelgroep Aangezien er geen eenduidige wetenschappelijke definitie is van hoogbegaafdheid, wordt de volgende werkdefinitie gehanteerd: Met de hoogbegaafde leerlingen wordt de groep leerlingen bedoeld die over een in aanleg aanwezig potentieel beschikt om tot uitzonderlijke prestaties te komen Op een gemiddelde populatie is 10% van de leerlingen begaafd, waarvan 2-3% hoogbegaafd. De totale doelgroep van (hoog)begaafde leerlingen betreft dus zo n 10%. Hoewel dit niet officieel is onderzocht liggen de percentages in Amstelveen hoger dan de landelijk gemiddelde cijfers. In onze plusklassen worden de (hoog)begaafde leerlingen geplaatst die een dergelijke onderwijsaanpassing nodig hebben om zich op niveau te kunnen ontwikkelen op sociaal, emotioneel en of cognitief gebied. Een hoogbegaafde leerling beschikt over een hoge intelligentie in combinatie met een creatief denkvermogen. Dit creatieve denkvermogen onderscheidt de hoogbegaafde leerling van de hoog intelligente leerling Procedure Aanmelding Een IQ-test is voor het aanmelden van een leerling niet vereist. We maken gebruik van het 'Screeningsinstrument Hoogbegaafdheid-in-zicht' van drs. D. Houkema. Dit instrument bestaat uit een uitgebreide vragenlijst voor de leerkracht, de ouders èn de leerling. Een aanmelding is

13 Pg. 11 Hoofdstuk 2. Aanmeldingsprocedure plusklas. alleen compleet en geldig wanneer deze drie lijsten aanwezig zijn. Aanmelding gebeurt altijd door de leerkracht. Ouders kunnen wel bij de leerkracht aangeven dat zij hun kind graag aangemeld willen zien. De definitieve keuze hiertoe blijft bij de school. Rapportage De ingevulde vragenlijsten worden verwerkt en daaruit volgt een rapportage verslag. Dit verslag gaat naar de school en school kan er voor kiezen de rapportage met de ouders te bespreken. Intakegesprekken Alle aangemelde leerlingen worden uitgenodigd voor een intakegesprek. Ook wordt met de ouders gesproken. In sommige gevallen wordt nog contact met de leerkracht gezocht, maar in het algemeen zijn de door de leerkracht verstrekte gegevens over de leerling voldoende. Besluit Op basis van de rapportage van de screening èn de gevoerde gesprekken wordt bepaald welke leerlingen in de plusklas worden geplaatst. De selectie ligt in handen van de plusklasselectiegroep en er kan niet in beroep gegaan worden tegen de uitslag. Wel is er een (telefonisch) gesprek mogelijk waarin de keuze wordt toegelicht.

14 Pg. 12 Hoofdstuk 3. (Leer)inhouden plusklas Hoofdstuk 3. (Leer)inhouden plusklas Doelstellingen plusklas Contact met ontwikkelingsgelijken Uitdagend leeraanbod afgestemd op behoeften hoogbegaafde leerlingen Persoonlijke begeleiding: vergroten (zelf)inzicht Kader voor ontwikkeling Om tegemoet te komen aan de onderwijsbehoeften en interesses van de leerlingen in de plusklas ontwikkelen we activiteiten gebaseerd op onderstaand kader: Kader voor Ontwikkeling. Activiteiten die een beroep doen op de 'hogere orde denkvaardigheden' van de leerlingen - met daarbij aandacht voor zelfinzicht en metacognitie. Kader voor ontwikkeling (Steenbergen-Penterman, Dumont, Houkema, Te Boekhorst-Reuver (2012, maart). Kijken we naar de drie doelstellingen van de plusklas dan wordt duidelijk dat dit kader een zeer geschikte basis biedt voor het bepalen en ontwikkelen van de (leer)inhouden van de plusklas.

15 Pg. 13 Hoofdstuk 3. (Leer)inhouden plusklas Activiteiten die een beroep doen op de hogere orde denkvaardigheden analyseren, evalueren en creëren bieden uitdaging voor de hoogbegaafde plusklassers. De mogelijkheid om samen aan opdrachten te werken zorgt ervoor dat de leerlingen de meerwaarde van contact met ontwikkelingsgelijken ervaren. En tot slot helpt de persoonlijke begeleiding, o.a. tijdens de meta cognitieve activiteiten voor een vergroot zelfinzicht, gerichtere zelfsturing bij de leerling en een toename in motivatie voor leren en ontdekken. Plusklas programma Eigen project In de plusklas bestuderen de leerlingen tenminste eenmaal per jaar een zelfgekozen onderwerp. We maken hierbij gebruik van de website van Minka Dumont. Groepsproject Elk jaar is er ook een groepsproject. Het onderwerp varieert van de toekomst tot kunst tot de oude Grieken. De plusklasleerkrachten ontwikkelen het project zelf en proberen indien mogelijk een educatief uitje aan dit project te koppelen. Filosofie Vaak beginnen we de ochtend met een Socratisch gesprek. Met elkaar nadenken over een vraag waar (nog) geen antwoord op bestaat. Ook maken we gebruik van lessen uit de methode Denken door Filosofie van Paul Cleghorn. Denkvaardigheden De kinderen leren over de Taxonomie van Bloom en over de hogere en lagere orde denkvaardigheden. Ze leren (onderzoeks)vragen stellen met behulp van de ihots app van Minka Dumont. Ze leren hun analytische, creatieve en praktische intelligentie in te zetten bij de uitvoering van de rijke opdrachten uit het Vooruitwerklab-boek. Metacognitieve vaardigheden Kinderen leren zichzelf en de wereld om hen heen beter te begrijpen door activiteiten over verschillende intelligentie theorieën (Gardner, Sternberg), over de werking van het brein (en het verschil tussen intelligent/begaafd), over de fixed en de growth mindset theorie van Carol Dweck. Maar ook maken we gebruik van sociale spellen als het billetjes bloot spel en grok en nog veel meer Techniek Met name in de groepen 6 en 7 bestaat een ochtend zo nu en dan uit het uitvoeren van proefjes of technische activiteiten binnen een thema zoals bijvoorbeeld magnetisme of elektriciteit. In groep 8 is met name ruime aandacht voor ICT.

16 Pg. 14 Hoofdstuk 3. (Leer)inhouden plusklas Leren leren In groep 8 krijgen de leerlingen een cursus leren-leren. Zo worden ze voorbereid op de middelbare school. De kans is namelijk groot dat deze leerlingen op de basisschool te weinig echt een leerproces hebben doorlopen, waardoor ze eigenlijk nooit hebben leren hoe je moet leren.

17 Pg. 15 Hoofdstuk 4. Algemene informatie plusklas Hoofdstuk 4. Algemene informatie plusklas Voorwaarden bij deelname aan de plusklas De leerling wordt tenminste voor één schooljaar geplaatst. Wanneer de leerling door de intakeprocedure is gekomen en een plekje heeft verkregen in de plusklas, dan is de verwachting dat de leerling het gehele schooljaar blijft. (Uitzondering is uiteraard bij verhuizing) Aan het eind van groep 6 en 7 zal worden gekeken of de plusklas nog steeds een wenselijke onderwijsaanpassing is voor de leerling. Het besluit tot het niet continueren van deelname aan de plusklas zal altijd in overleg met het kind en de ouders genomen worden. De plusklas gaat vòòr schoolse activiteiten. De plusklassers komen van zeven verschillende scholen. Elke school heeft zo z'n eigen tradities en feestelijkheden. Helaas kunnen we vanuit de plusklas geen rekening houden met al deze verschillen. Dit kan betekenen dat de leerling een interessante activiteit op de eigen school moet missen omdat deze valt op de plusklasochtend. Vanuit de plusklas verwachten wij van de school of de leerkracht dat er geen evenementen worden gepland op de plusklasochtend. Uiteraard houden we wel rekening met de gangbare feestelijke data. Uitzonderingen op deze voorwaarde: -Leerlingen in de groep 6/7 plusklas mogen per schooljaar twee keer kiezen voor een schoolse activiteit boven de plusklas. -Leerlingen van de groep 8 plusklas mogen één keer kiezen voor een schoolse activiteit. -Schoolkamp -Cito eindtoets Ouders zijn verantwoordelijk voor het vervoer naar en van de plusklas. Leerlingen die op de vrijdagochtend in de plusklas zitten worden vrijdagmiddag weer in de eigen klas verwacht. Plaats & tijd De plusklassen hebben een lokaal gevonden in de Tweede Amstelveense Montessorischool Maandag 09:00 tot uur Dinsdag tot uur Donderdag tot uur en tot uur

18 Pg. 16 Hoofdstuk 4. Algemene informatie plusklas Contact De plusklasleerkrachten zijn te bereiken via

19 Pg. 17 Literatuurlijst Literatuurlijst Voor hoofdstuk 1 is gebruik gemaakt van de volgende literatuur: Boulanger, M., Peters, W.A.M. & Hoogeveen, L. (2000). Help, mijn dochter is hoogbegaafd. Utrecht: Uitgeverij Lemma. Bruin de Boer, A. de & Greef, E. (1993). Hoogintelligente kinderen in het basisonderwijs. Houten: Educatieve Partners Nederland. Cattell, R.B. (1987). Intelligence: its structure, growth and action. Amsterdam: North Holland. Colangelo, N. & Davis, G.A. (2003). Handbook of Gifted Education (3rd Ed). Boston: Pearson Education, Inc. Csikszentmihalyi, M. (1998). Creativiteit. Over flow, schepping en ontdekking. Amsterdam: Uitgeverij Boom. Csikszentmihalyi, M. (1999). Flow. Psychologie van de optimale ervaring. Amsterdam: Uitgeverij Boom. Diener, C.I. & Dweck, C.S. (1978). An analysis of learned helplessness: Continuous changes in performance, strategy and achievement cognitions following failure. Journal of Personality and Social Psychology, 36, Drent, S. & Gerven, E. van (2002). Professioneel omgaan met hoogbegaafde leerlingen in het basisonderwijs. Utrecht: Uitgeverij Lemma. Dweck, C.S. & Leggett, E.L. (1988). A social-cognitive approach to motivation and personality. Pyschological Review, 95, Dweck, C.S. (2006). Mindset, the new psychology of success. Random House. Hennessey, B.A. (2004). Developing Creativity in Gifted Children: The Central Importance of Motivation and Classroom Climate. Storrs, CT: The National Research Center on the Gifted and Talented, University of Connecticut. Heylighen, F. (2007). Characteristics and Problems of the Gifted: neural propagation depth and flow motivation as a model of intelligence and creativity. Internet-publica- tie, gevonden op 23 augustus 2007 van Hoogeveen, L., van Hell, J., Mooij, T., & Verhoeven, L. (2004). Onderwijsaanpassingen voor hoogbegaafde leerlingen. Nijmegen: Centrum voor Begaafdheidsonderzoek. Internet-publicatie, gevonden op 26 maart 2006 van: en.pdf Kingore, B. (2004). High Achiever, Gifted Learner, Creative Thinker. Understanding our Gifted. Gevonden op 11 februari 2007 van:

De Begaafdheidskenmerken verklaard...

De Begaafdheidskenmerken verklaard... Hoofdstuk3 De Begaafdheidskenmerken verklaard... Cursus (Hoog)begaafd in het BasisOnderwijs Francis Heylighen: Characteristics and Problems of the Gifted: neural propagation depth and flow motivation as

Nadere informatie

Begaafdheidskenmerken verklaard

Begaafdheidskenmerken verklaard Begaafdheidskenmerken verklaard 2014 Minka Dumont Francis Heylighen Het model van intelligentie en creativiteit van Francis Heylighen Francis Heylighen begint zijn artikel met het beschrijven van de begaafdheidskenmerken

Nadere informatie

Stimulerend signaleren

Stimulerend signaleren Stimulerend signaleren SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Desirée Houkema /thema/stimulerend signaleren Talenten worden zichtbaar als ze gestimuleerd worden productief Dabrowski: overexcitabilities

Nadere informatie

Doelgericht met vaardigheden aan de slag

Doelgericht met vaardigheden aan de slag Doelgericht met vaardigheden aan de slag SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 16 april 2015 Allen van harte welkom! Nora Steenbergen-Penterman productief Dabrowski: overexcitabilities gevoelig

Nadere informatie

Protocol Plusklas. Aanleiding

Protocol Plusklas. Aanleiding Protocol Plusklas Aanleiding In het schooljaar 2014-2015 heeft BBS Antonius zich tot doel gesteld een schoolbreed aanbod te bieden voor een leeftijdsheterogene groep meer- en hoogbegaafde leerlingen. Met

Nadere informatie

Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster

Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid 1 Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster De missie van de Nutsscholen en de NHJ-Poolster Op de Nutsscholen geven wij eigentijds onderwijs, passend bij wat de leerlingen

Nadere informatie

Beleid (hoog)begaafdheid. Hoe gaan we om met begaafde en hoogbegaafde kinderen op De Krommen Hoek

Beleid (hoog)begaafdheid. Hoe gaan we om met begaafde en hoogbegaafde kinderen op De Krommen Hoek Beleid (hoog)begaafdheid Hoe gaan we om met begaafde en hoogbegaafde kinderen op De Krommen Hoek Uitgangspunt missie en visie n Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat de leerlingen een ononderbroken

Nadere informatie

In je element met wie je bent!

In je element met wie je bent! In je element met wie je bent! SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Conferentie 'Bijzonder Begaafd' 28 september 2016 - Nieuwegein Desirée Houkema Doelen workshop Bewuste aandacht voor persoonlijke

Nadere informatie

DE PLUSBUS. Informatiebrochure voor ouders

DE PLUSBUS. Informatiebrochure voor ouders Informatiebrochure voor ouders DE PLUSBUS In deze brochure vindt u algemene & praktische informatie over de plusklas De Plusbus. De Plusbus is onderdeel van Stichting Palludara. Inhoud Hoogbegaafd, nou

Nadere informatie

Verrijken: doelgericht werken aan vaardigheden

Verrijken: doelgericht werken aan vaardigheden Verrijken: doelgericht werken aan vaardigheden SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Allen van harte welkom! Nora Steenbergen-Penterman Opdracht leren 1 Wat zou jij nu willen leren? 2A Voor

Nadere informatie

2. Definitie. Inhoud. 1. Visie op het kind 2. Definitie 3. Doelgroep 4. Selectie&voortgang 5. Verantwoordelijkheid&communicatie

2. Definitie. Inhoud. 1. Visie op het kind 2. Definitie 3. Doelgroep 4. Selectie&voortgang 5. Verantwoordelijkheid&communicatie Beleidsprotocol Plusklas Dit protocol beschrijft kort en bondig onze visie op hoogbegaafdheid, de mogelijkheden die wij kunnen bieden aan de doelgroep en de vertaling naar de dagelijkse praktijk in school.

Nadere informatie

Beleid VPCO - Plusklas

Beleid VPCO - Plusklas Beleid VPCO - Plusklas Versie 24-09- 2015 07 Inleiding Beide scholen van VPCO Rhenen hebben hun eigen Beleidsplan Meerbegaafdheid. Dit document is een bijlage bij deze school-specifieke beleidsplannen

Nadere informatie

Begaafdheid begeleiden!

Begaafdheid begeleiden! Begaafdheid begeleiden! Hellevoetsluis 24 november 2014 Liesbet Gommans M.Sc. orthopedagoog / schoolpsycholoog Centrum voor Begaafdheidsonderzoek () www.ru.nl/its/cbo 1 Programma Introductie Leren..? Signaleren:

Nadere informatie

Adviesrapport plusgroeponderwijs De Drieslag

Adviesrapport plusgroeponderwijs De Drieslag Adviesrapport plusgroeponderwijs De Drieslag Adviesrapport Plusgroep De Drieslag Pagina 1 Inhoudsopgave Wat wordt er onder Plusgroeponderwijs verstaan?... 3 Een succesvolle plusgroep... 3 Voorwaarden voor

Nadere informatie

De Begaafden Wijzer. Opzet cursus Excellent en begaafd (in het) onderwijs :

De Begaafden Wijzer. Opzet cursus Excellent en begaafd (in het) onderwijs : www.debegaafdenwijzer.nl Marijke Schekkerman Onderwijsdeskundige hoogbegaafdheid Korte Stammerdijk 17 1382 BL Weesp 06-22842667 debegaafdenwijzer@upcmail.nl Opzet cursus Excellent en begaafd (in het) onderwijs

Nadere informatie

Het jonge kind uitgedaagd!

Het jonge kind uitgedaagd! Esther de Boer en Marijke Bertu, 29 november 2012 Het jonge kind uitgedaagd! Programma 1. Welkom 2. Wat is een ontwikkelingsvoorsprong? 3. Wat daagt het jonge kind uit? 4. Wat is er aan materiaal? 5. Waarmee

Nadere informatie

Betekenisvol leren en doelen stellen in po en vo

Betekenisvol leren en doelen stellen in po en vo Betekenisvol leren en doelen stellen in po en vo SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Allen van harte welkom! Nora Steenbergen-Penterman Voorwaarde: Betekenisvol leren... Rijke omgeving

Nadere informatie

Bijzonder Begaafd. Doelen workshop. Eigen casus. Juni 2016. Passende ondersteuning voor 'dubbel bijzondere' leerlingen

Bijzonder Begaafd. Doelen workshop. Eigen casus. Juni 2016. Passende ondersteuning voor 'dubbel bijzondere' leerlingen Bijzonder Begaafd SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Passende ondersteuning voor dubbel bijzondere leerlingen /thema/dubbel-bijzonder Doelen workshop Je weet... wat de term dubbel bijzonder

Nadere informatie

OBS De Hobbitstee Leerdam

OBS De Hobbitstee Leerdam BELEIDSPLAN PLUSKLAS OBS De Hobbitstee Leerdam INHOUDSOPGAVE KORTE INLEIDING pagina 3 1. OMSCHRIJVING pagina 4 2. DOELEN pagina 5 3. BELEID pagina 6 3.1 Signalering 3.2 Kerndoelen 3.3 Verrijkingswerk 4.

Nadere informatie

Door Renata Hamsikova IeKu Advies

Door Renata Hamsikova IeKu Advies EEN GIDS VOOR OUDERS JONGE HOOGBEGAAFDE KINDEREN Door Renata Hamsikova IeKu Advies WWW.IEKU.NL IS JE KIND HOOGBEGAAFD? Sommige mensen zullen het misschien belachelijk vinden dat je je kind, dat nog zo

Nadere informatie

Doelgroep en toelatingscriteria Plusklassen Samenwerkingsverband Kop van Noord-Holland

Doelgroep en toelatingscriteria Plusklassen Samenwerkingsverband Kop van Noord-Holland Doelgroep en toelatingscriteria Plusklassen Samenwerkingsverband Kop van Noord-Holland Doelgroep De leerlingen binnen de Plusklassen zijn hoogbegaafd. Ze hebben een hoge intelligentie (hoger dan 130) en

Nadere informatie

- school de Ontmoeting Jenaplanschool voor basisonderwijs

- school de Ontmoeting Jenaplanschool voor basisonderwijs - school de Ontmoeting Jenaplanschool voor basisonderwijs Beleidsplan hoogbegaafdheid 2016 1 2 Beleidsplan (hoog)begaafde leerlingen Doel Op onze school stemmen we ons onderwijs zodanig op de behoeften

Nadere informatie

Informatie Reflexis PlusKlas. De Wijzen uit het Oosten

Informatie Reflexis PlusKlas. De Wijzen uit het Oosten Informatie Reflexis PlusKlas De Wijzen uit het Oosten Passend onderwijs Maart 2010: opdracht van Reflexisbestuur: beleid maken voor passend onderwijs voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong Een onderwijsaanpassing

Nadere informatie

Samenvatting Protocol Excellente leerlingen

Samenvatting Protocol Excellente leerlingen Samenvatting Protocol Excellente leerlingen Visie In de visie van onze school staat dat wij streven naar een optimale ontwikkeling van ieder kind. Het uitgangspunt Voor leerlingen die een ontwikkelingsvoorsprong

Nadere informatie

HOOGBEGAAFDHEID EN EXCELLENTIE

HOOGBEGAAFDHEID EN EXCELLENTIE AANSLUITING PO-VO DIFFERENTIATIE HOOGBEGAAFDHEID EN EXCELLENTIE 22-4-2015 22-4-2015 (Hoog)begaafdheid en excellentie is een van de thema s waarop aansluiting tussen het PO en VO wordt gezocht. Dit document

Nadere informatie

Rijke Lessen. zetten je aan het denken. Minka Dumont 2009 www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com. Doel Workshop

Rijke Lessen. zetten je aan het denken. Minka Dumont 2009 www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com. Doel Workshop Rijke Lessen zetten je aan het denken Doel Workshop Het bieden van inzicht en handreikingen m.b.t.: Het zelf ontwerpen van lesmaterialen en projecten voor hoogbegaafde leerlingen Het vaardig maken van

Nadere informatie

Welkom. ONDERZOEKEND excelleren. Excellentiebevordering door het stimuleren van een vraagcultuur. Een structurele aanpak!!

Welkom. ONDERZOEKEND excelleren. Excellentiebevordering door het stimuleren van een vraagcultuur. Een structurele aanpak!! Welkom ONDERZOEKEND excelleren Excellentiebevordering door het stimuleren van een vraagcultuur. Een structurele aanpak!! Wat gaan we vandaag doen? Introductie onderzoekend leren + excellentie Nieuwe aanpak:

Nadere informatie

Ouderavond Plusgroep. 15-09-2015 Marc Houben Josephine Close Véronique Kaanen

Ouderavond Plusgroep. 15-09-2015 Marc Houben Josephine Close Véronique Kaanen Ouderavond Plusgroep 15-09-2015 Marc Houben Josephine Close Véronique Kaanen Inhoud 1. Welkom 2. Wat is meer- en hoogbegaafdheid 3. Informatie over de Plusgroep 1. Wat is een Plusgroep 2. Wie nemen deel

Nadere informatie

HOOGBEGAAFD HOOG INTELLIGENT ONTWIKKELINGSVOORSPRONG

HOOGBEGAAFD HOOG INTELLIGENT ONTWIKKELINGSVOORSPRONG HOOGBEGAAFD HOOG INTELLIGENT ONTWIKKELINGSVOORSPRONG Dan komt de grote dag. Je mag naar school. Je verbaast je dat enkele kinderen huilen. School is toch fantastisch, dat is toch het instituut waar je

Nadere informatie

(Hoog)begaafdenwijzer Lorentzschool.

(Hoog)begaafdenwijzer Lorentzschool. (Hoog)begaafdenwijzer Lorentzschool. (Ontdek-boek over hoogbegaafdheid door Wendy Lammers van Toorenburg) 1 januari 2014 1. (Hoog)begaafdenbeleid op de Lorentzschool. In het hedendaagse onderwijs is omgaan

Nadere informatie

Achtergrondinformatie meer begaafdheid, hoog intelligent en hoogbegaafdheid

Achtergrondinformatie meer begaafdheid, hoog intelligent en hoogbegaafdheid Plusklas Beilen Achtergrondinformatie meer begaafdheid, hoog intelligent en hoogbegaafdheid Om de visie van COG Drenthe op het onderwijsaanbod voor meer begaafde, hoog intelligente en hoogbegaafde leerlingen

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid info. Cijfers 3. Welk percentage van de hoogbegaafde leerlingen krijgt een VWO advies? Antwoord: Slechts 64% (Guldemont, 2003)

Hoogbegaafdheid info. Cijfers 3. Welk percentage van de hoogbegaafde leerlingen krijgt een VWO advies? Antwoord: Slechts 64% (Guldemont, 2003) Cijfers 1 Hoeveel hoogbegaafde leerlingen zijn er statistisch gezien in jouw klas? 2,5% (Vele bronnen) Cijfers 2 Hoeveel A-leerlingen zijn er statistisch gezien in jouw klas? 25% (Cito) Cijfers 3 Welk

Nadere informatie

Voorwoord. Hoogbegaafdheid in kaart

Voorwoord. Hoogbegaafdheid in kaart Voorwoord In de afgelopen jaren is er meer aandacht gekomen voor hoogbegaafde kinderen in het onderwijs. We staan daarmee aan het begin van een leerproces en deze kaarten leveren daar een bijdrage aan

Nadere informatie

Parallellezing 36 Doelgericht verrijken kerndoelen, methodedoelen,verrijkingsdoelen

Parallellezing 36 Doelgericht verrijken kerndoelen, methodedoelen,verrijkingsdoelen Parallellezing 36 Doelgericht verrijken kerndoelen, methodedoelen,verrijkingsdoelen Panamaconferentie 16-17 jan 2014 Greetje van Dijk g.vandijk@onderwijsadvies.nl Doelgericht verrijken Om welke leerlingen

Nadere informatie

Talentbeleid vastgesteld 24-9-2014

Talentbeleid vastgesteld 24-9-2014 Talentbeleid vastgesteld 24-9-2014 De begeleiding van hoogbegaafde kinderen in de Plusklas Procedure Welke kinderen in aanmerking komen voor de Plusklas wordt bepaald door de volgende procedure. De leerkracht

Nadere informatie

Het signaleren van begaafde leerlingen met de Prismalijst. Passend onderwijs; ook voor begaafden!

Het signaleren van begaafde leerlingen met de Prismalijst. Passend onderwijs; ook voor begaafden! Berséba studiemiddag begaafdheid - 9 november 2016 Het signaleren van begaafde leerlingen met de Prismalijst Theun Woudwijk Specialist in Gifted Education Johannes Calvijnschool Urk Welke keuze maken we

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat

Je bent jong en je wilt wat Je bent jong en je wilt wat Kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong een vve-masterclass opbrengstgericht werken Doel masterclass a. aandacht voor ontwikkelingsvoorsprong, b. uitwisselen van ervaringen,

Nadere informatie

Begaafdheidskenmerken

Begaafdheidskenmerken Begaafdheidskenmerken 2014 Minka Dumnt Francis Heylighen Begaafdheidskenmerken Cgnitie Grter prbleemplssend vermgen Sneller denken grtere denkstappen Diepere, meer algemene patrnen herkennen binnen cncepten

Nadere informatie

De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013

De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013 De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013 Welk kind mag bij u in de klas? Kind 1 Kind 2 Typering van een hoogbegaafde 1 Snelle slimme denker,

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid & school

Hoogbegaafdheid & school Hoogbegaafdheid & school Linda Spaanbroek Alle Dagen Pauze info@alledagenpauze.nl ADHD? Meisje, 7 jaar beweegt vaak onrustig met handen of voeten staat dikwijls van haar plaats op, terwijl zij moet blijven

Nadere informatie

* Kleuters uitdagen werkt!

* Kleuters uitdagen werkt! voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs * Kleuters uitdagen werkt! Dolf Janson Kleuter is een ontwikkelingsfase Kleuter is geen leeftijdsaanduiding Wat betekent dit voor jonge kinderen met

Nadere informatie

Meerkunners in de klas

Meerkunners in de klas Meerkunners in de klas Professionaliseringsprogramma Zuidoost 7 oktober Annerose Groot Startactiviteit Kom zo dicht mogelijk bij 84 met deze getallen: 2, 3, 6 en 8. Gebruik alle getallen slechts één keer.

Nadere informatie

Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken. Astrid van den Hurk 22 januari 2015

Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken. Astrid van den Hurk 22 januari 2015 Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken Astrid van den Hurk 22 januari 2015 Doelen Zicht op basisbehoeftes van leerlingen om gemotiveerd te kunnen werken; Zelfdeterminatietheorie

Nadere informatie

Protocol begaafdheid

Protocol begaafdheid Protocol begaafdheid Inhoudsopgave 1. De doelgroep 1.1 Om welke leerlingen gaat het bij ons op school? 1.2 Kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong 1.3 Talent op één gebied Beleid op de KWS 2. Leerlingbegeleiding

Nadere informatie

KINDEREN DIE MEER KUNNEN

KINDEREN DIE MEER KUNNEN KINDEREN DIE MEER KUNNEN INLEIDING Op de IJwegschool staat het kind centraal. Het onderwijs wordt aangepast aan het kind en niet andersom. Doordat de leerkrachten handelingsgericht werken waarbij de onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Houtskoolschets n.a.v. Studiedag HB d.d. 14-10-2015

Houtskoolschets n.a.v. Studiedag HB d.d. 14-10-2015 Uitwerking 2 Houtskoolschets n.a.v. Studiedag HB d.d. 14-10-2015 Uitgangspunt: Voor de vormgeving van het HB-beleid in de regio Midden blijft het HB-document van Berséba het uitgangspunt. Toelichting:

Nadere informatie

Week van de hoogbegaafdheid: Workshop voor ouders: Opvoeden van je hoogbegaafde kind

Week van de hoogbegaafdheid: Workshop voor ouders: Opvoeden van je hoogbegaafde kind Agenda Workshops Week van de hoogbegaafdheid: Workshop voor ouders: Opvoeden van je hoogbegaafde kind Woensdag 16 maart, 19.30 21.30 uur. Praktijk Karnemelksloot 55. Kosten: 15,00. Aanmelden: stuur een

Nadere informatie

14-7-2012. Carol Dweck. Wat is Intelligentie?

14-7-2012. Carol Dweck. Wat is Intelligentie? Carol Dweck Wat is Intelligentie? 1 Wat is Intelligentie? Wat is Intelligentie? Meervoudige Intelligentie - Gardner 2 Voorlopige conclusie In aanleg aanwezig potentieel (50% erfelijk bepaald) Domeinspecifiek

Nadere informatie

effecten van verrijkingsprogramma s Joyce Gubbels, Eliane Segers & Ludo Verhoeven Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit

effecten van verrijkingsprogramma s Joyce Gubbels, Eliane Segers & Ludo Verhoeven Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit 2 Sociaal-emotionele effecten van verrijkingsprogramma s voor excellente kinderen Joyce Gubbels, Eliane Segers & Ludo Verhoeven Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit Excellente leerlingen

Nadere informatie

Eerste Hulp bij Hoogbegaafdheid

Eerste Hulp bij Hoogbegaafdheid Eerste Hulp bij Hoogbegaafdheid Praktisch handboek voor leerkrachten en ouders om vaardig te worden in het begeleiden van (hoog)begaafde kinderen Marian viel in onze opleiding al op als een bijzonder toegewijde

Nadere informatie

Plusklaswijzer. Koningin Beatrixschool en Koning Willem-Alexanderschool

Plusklaswijzer. Koningin Beatrixschool en Koning Willem-Alexanderschool Plusklaswijzer Koningin Beatrixschool en Koning Willem-Alexanderschool 1 Inhoudsopgave 1 Hoogbegaafdheid p. 3 2 Visie p. 4 3 Doelstellingen p. 4 4 Selectieprocedure voor de Plusklas p. 4 5 Evaluatie p.

Nadere informatie

Protocol (Hoog)begaafdheid B.S. Mikado

Protocol (Hoog)begaafdheid B.S. Mikado Protocol (Hoog)begaafdheid B.S. Mikado 0 Inhoudsopgave: 1. Inleiding... blz. 2 2. Doelstelling... blz. 3 3. Doelgroepen... blz. 3 4. Signalering... blz. 4 5. Diagnostische fase... blz. 5 6. Overwegingen

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid in de klas definities en herkenning

Hoogbegaafdheid in de klas definities en herkenning Hoogbegaafdheid in de klas definities en herkenning Karin Monster Pascal Groen 33 Fotografie Leo van Breugel Giftedness is not a problem to be solved, but an unique challenge to be nourished (Colangelo

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Plan van aanpak Pilot Verrijkingsonderwijs Van Maasdijkschool, Heerenveen

Plan van aanpak Pilot Verrijkingsonderwijs Van Maasdijkschool, Heerenveen Inleiding: In het hedendaagse onderwijs is omgaan met verschillen een centraal thema geworden en in verband hiermee is er in de laatste jaren een toenemende belangstelling voor (hoog)begaafdheid. Ook ouders

Nadere informatie

Plusklassen en Eureka Onderwijs. Elk kind een passende onderwijsplek

Plusklassen en Eureka Onderwijs. Elk kind een passende onderwijsplek Plusklassen en Eureka Onderwijs Passend Onderwijs voor hoogbegaafde kinderen in het Samenwerkingsverband Kop van Noord Holland PO Elk kind een passende onderwijsplek De school van uw kind(eren) maakt deel

Nadere informatie

Mocht u na het lezen van de informatie nog vragen hebben, dan kunt u ons op woensdag bereiken op Het Koloriet Patrijsstraat 4 tel.

Mocht u na het lezen van de informatie nog vragen hebben, dan kunt u ons op woensdag bereiken op Het Koloriet Patrijsstraat 4 tel. In dit boekje vindt u informatie over de plusklas. Zo worden o.a. de lessen die in de plusklas gegeven worden, kort beschreven. Ook is de kalender voor de komende periode toegevoegd. Hierop staan de lesdata

Nadere informatie

Presentatie 8+ klassen op het Zuyderzee College & Emelwerda College

Presentatie 8+ klassen op het Zuyderzee College & Emelwerda College + Presentatie 8+ klassen op het Zuyderzee College & Emelwerda College René Maats & Sonja de Vries-Smits 15 januari 2014 1 Definitie hoogbegaafdheid Bij (hoog)begaafdheid gaat het om mensen die op grond

Nadere informatie

Kwadraatonderwijs. Kwadraat, passend onderwijs voor begaafde leerlingen

Kwadraatonderwijs. Kwadraat, passend onderwijs voor begaafde leerlingen Kwadraatonderwijs Kwadraat, passend onderwijs voor begaafde leerlingen Hoogbegaafdheid is niet alleen luxe Alle Zevensterscholen verzorgen passend onderwijs. Dat betekent dat we streven naar de beste ontwikkelingskansen

Nadere informatie

Beleef die werkhouding! Marian Koolhaas

Beleef die werkhouding! Marian Koolhaas Beleef die werkhouding! Marian Koolhaas Inhoud van de deelsessie Onderbouwing theorieën / praktijk - Ogo - BCL - Korthagen - CRA van prof. Stevens Vragen 1. Je intelligentie staat niet vast, deze kan veranderen

Nadere informatie

Hoogbegaafd van Dokter Bosman

Hoogbegaafd van Dokter Bosman Hoogbegaafd van Dokter Bosman De oplossing voor hoogbegaafdheid, zowel op school als thuis! NIEUW IN HET PRIMAIR ONDERWIJS totaaloplossing voor scholen en ouders consultaties en training voor scholen onderzoek

Nadere informatie

Maart 2012. Protocol (Hoog)begaafdheid. Doel van het protocol.

Maart 2012. Protocol (Hoog)begaafdheid. Doel van het protocol. Maart 2012 Protocol (Hoog)begaafdheid Doel van het protocol. In dit protocol vinden leerkrachten handreikingen om (hoog)begaafde leerlingen (we noemen deze kinderen pluskinderen) te signaleren en te begeleiden.

Nadere informatie

BELEIDSPLAN PLUSKLAS

BELEIDSPLAN PLUSKLAS BELEIDSPLAN PLUSKLAS Voor leerlingen die meer kunnen ontdekken OBS HET GROENE HART Januari 2012 BELEIDSPLAN PLUSKLAS Voor leerlingen die meer kunnen ontdekken Inleiding Gedurende de hele basisschool leggen

Nadere informatie

Kijk eens naar je eigen praktijk. Hoe en waar raakt onderzoekend leren aan jouw onderwijssituatie?

Kijk eens naar je eigen praktijk. Hoe en waar raakt onderzoekend leren aan jouw onderwijssituatie? Onderzoekend leren; kansen voor uitdagend onderwijs aan excellente Dr. Marieke Peeters, projectmanager Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit WKRU Onderzoekend leren geeft hoogbegaafde de kans om de

Nadere informatie

Peergroeponderwijs. Dé Dag. Over het opzetten van een plusklas. 25 november 2016 Jaap Verouden

Peergroeponderwijs. Dé Dag. Over het opzetten van een plusklas. 25 november 2016 Jaap Verouden Peergroeponderwijs Over het opzetten van een plusklas Dé Dag 25 november 2016 Jaap Verouden jverouden@hetabc.nl Startopdracht Verzin zoveel mogelijk overeenkomsten tussen een kleerhanger en een koekoeksklok

Nadere informatie

Zorgbeleid (hoog)begaafde leerlingen OBS Waterwolf OBS Waterwolf Zijdewinde VB Vijfhuizen. Begaafden beleid 1

Zorgbeleid (hoog)begaafde leerlingen OBS Waterwolf OBS Waterwolf Zijdewinde VB Vijfhuizen. Begaafden beleid 1 Zorgbeleid (hoog)begaafde leerlingen OBS Waterwolf 2016-2017 OBS Waterwolf Zijdewinde 38 2141VB Vijfhuizen Begaafden beleid 1 1.1 Inleiding De Waterwolf wil graag een school zijn die ook het maximale uit

Nadere informatie

Protocol begaafdheid op de Curtevenne

Protocol begaafdheid op de Curtevenne Parklaan 3, Kortenhoef Postbus 118, 1243 ZJ Kortenhoef (035) 656 10 19 info@curtevennesc hool.nl www.curtevennesch ool.nl Protocol begaafdheid op de Curtevenne Ieder kind uniek en toch lekker samen Niet

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeld Plusklas Bijzonder begaafd

Praktijkvoorbeeld Plusklas Bijzonder begaafd Praktijkvoorbeeld Plusklas Bijzonder begaafd Patricia Versnel, leerkracht/onderwijsdesign Fenna Smit, psycholoog/onderzoeker 1. Inleiding 2. Aanleiding Programma 3. Opzet van het onderwijsprogramma 4.

Nadere informatie

Visie en beleid ten aanzien van beter presterende leerlingen

Visie en beleid ten aanzien van beter presterende leerlingen Visie en beleid ten aanzien van beter presterende leerlingen Inleiding Eén van de profielpijlers van De Duif is presteren. We proberen uit alle leerlingen te halen wat er in zit. Ons doel is om voor alle

Nadere informatie

Beleidsplan Begaafdheid

Beleidsplan Begaafdheid Beleidsplan Begaafdheid 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Inleiding...3 1.1 Passend onderwijs bieden...3 2. Wat is hoogbegaafdheid...4 2.1 De omschrijving...4 2.2 Ontwikkelingsvoorsprong...4 2.3 De

Nadere informatie

Meer- of Hoogbegaafdheidsprotocol

Meer- of Hoogbegaafdheidsprotocol Meer- of Hoogbegaafdheidsprotocol Het opzetten van een beleid voor hoogbegaafde kinderen vraagt kennis over wat hoogbegaafdheid is. Het moet onderscheid kunnen maken tussen een slim kind en een hoogbegaafd

Nadere informatie

obs Jan Antonie Bijloo Rodaristraat 31 33 3066 LA Rotterdam Tel. : 010-4200811 Mail: info@jabijllo.nl www.jabijloo.nl

obs Jan Antonie Bijloo Rodaristraat 31 33 3066 LA Rotterdam Tel. : 010-4200811 Mail: info@jabijllo.nl www.jabijloo.nl obs Jan Antonie Bijloo Rodaristraat 31 33 3066 LA Rotterdam Tel. : 010-4200811 Mail: info@jabijllo.nl www.jabijloo.nl Jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong Voor wat betreft jonge kinderen kan

Nadere informatie

Talmaschool afdeling Athena

Talmaschool afdeling Athena Talmaschool afdeling Athena Augustus 2016 start Kind & Onderwijs Rotterdam met voltijd onderwijs voor hoogbegaafde kinderen aan de Talmaschool in Rotterdam. De Athena-afdeling is een nieuwe onderwijsvoorziening

Nadere informatie

Kangoeroeklassen. CSG De Waard. Kangoeroegids voor ouders

Kangoeroeklassen. CSG De Waard. Kangoeroegids voor ouders Kangoeroeklassen CSG De Waard Kangoeroegids voor ouders 2015-2016 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Waarom de Kangoeroeklas?... 4 Kan mijn kind deelnemen?... 5 Beleid voor onderwijs bij meer- & hoogbegaafdheid...

Nadere informatie

Je eigen onderwijs ontwikkelen

Je eigen onderwijs ontwikkelen Welkom bij: Je eigen onderwijs ontwikkelen Nora Steenbergen Penterman Zelf lessen ontwerpen 1 Doelgericht vaardigheden verder ontwikkelen samen met leerling leerdoelen bepalen inzicht in zichzelf sterke

Nadere informatie

Werkgroep 5.2 Verrijkingsprojecten groep 3-4-5

Werkgroep 5.2 Verrijkingsprojecten groep 3-4-5 Werkgroep 5.2 Verrijkingsprojecten groep 3-4-5 Panama-conferentie Greetje van Dijk 19 januari 2017 van 16.15-17.30 uur g.vandijk@onderwijsadvies.nl Werkgroep-indeling 16.15 uur Welkom en toelichting programma

Nadere informatie

Compacten bij rekenen

Compacten bij rekenen Compacten bij rekenen Kinderen die hoog scoren op de methode toetsen en op de Citotoetsen komen in aanmerking de oefenstof te compacten. Scores van 4.4 en hoger geven een A+ score aan. Deze kinderen hebben

Nadere informatie

Slimme kleuters. Ontwikkelingsvoorsprong

Slimme kleuters. Ontwikkelingsvoorsprong HET JONGE KIND groep 1-2 Omgaan met ontwikkelingsvoorsprong in de groep Auteur: Drs. Eleonoor van Gerven Slimme kleuters Hoe kunt u slimme kleuters tegemoetkomen, zonder dat u moet overstappen naar een

Nadere informatie

Novilo: Visie en inclusiviteitsgedachte. Geen keuze maar noodzakelijk. (bewustwording, beleidsvorming)

Novilo: Visie en inclusiviteitsgedachte. Geen keuze maar noodzakelijk. (bewustwording, beleidsvorming) Berseba Noord, voorbeschreven reacties op de geponeerde stellingen d.d. 17-03-2016 Novilo: Visie en inclusiviteitsgedachte. Geen keuze maar noodzakelijk. (bewustwording, beleidsvorming) Stelling 1. Wij

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Meer- en hoogbegaafdheid op WereldKidz Meent en WereldKidz Merseberch

Meer- en hoogbegaafdheid op WereldKidz Meent en WereldKidz Merseberch Meer- en hoogbegaafdheid op WereldKidz Meent en WereldKidz Merseberch 1 Inhoud Inleiding... 3 1. Wat hebben we meer- en hoogbegaafde kinderen te bieden op onze school en binnen onze stichting?... 4 2.

Nadere informatie

Onderpresteren met risico van drop-out (h)erkennen en voorkomen!

Onderpresteren met risico van drop-out (h)erkennen en voorkomen! Onderpresteren met risico van drop-out (h)erkennen en voorkomen! Albert Kaput Senior medewerker en adviseur Wie zijn jullie? Onderwijs PO/VO/SO/VSO Onderwijs HB onderwijs (full time) Onderwijsbegeleiding

Nadere informatie

Leerdoelen voor meerbegaafde leerlingen in Parnassys. Bertine Haverhals Driestar onderwijsadvies

Leerdoelen voor meerbegaafde leerlingen in Parnassys. Bertine Haverhals Driestar onderwijsadvies Leerdoelen voor meerbegaafde leerlingen in Parnassys Bertine Haverhals Driestar onderwijsadvies Inhoud presentatie Hoog- en meerbegaafdheid: wat vind en doe jij? Waarnemen: een bril Kader voor ontwikkeling

Nadere informatie

Hoogbegaafde kinderen in het basisonderwijs Susan Bögels

Hoogbegaafde kinderen in het basisonderwijs Susan Bögels Hoogbegaafde kinderen in het basisonderwijs Susan Bögels 21 oktober 2010 Amsterdam Wat is hoogbegaafdheid? Een IQ hoger dan 135 Creativiteit Motivatie Energie Of.. Playful masters of the learning game

Nadere informatie

HOOGBEGAAFD? Verschillende theorieën en modellen; verschil in nadruk

HOOGBEGAAFD? Verschillende theorieën en modellen; verschil in nadruk Enschede, 21 oktober 2014 Hoogbegaafd en. Lianne Hoogeveen HOOGBEGAAFD? Verschillende theorieën en modellen; verschil in nadruk Meest gangbaar op dit moment in Nederland (en daarbuiten): een multidimensionaal,

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Passend onderwijs voor begaafde leerlingen

Passend onderwijs voor begaafde leerlingen Passend onderwijs voor begaafde leerlingen SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Regionale middagconferentie 6 september 2016 in Rotterdam Regionale middagconferenties 2016 Update landelijke

Nadere informatie

PENTA college CSG Jacob van Liesveldt Fazantenlaan 2 3222 AM Hellevoetsluis

PENTA college CSG Jacob van Liesveldt Fazantenlaan 2 3222 AM Hellevoetsluis PENTA college CSG Jacob van Liesveldt Fazantenlaan 2 3222 AM Hellevoetsluis T 0181-316866 F 0181-324767 E masterclass@penta.nl Website: www.jl.penta.nl coördinatoren: mevrouw drs. W.H.E. Koning-Heikoop

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Systeemdenken in de klas

Systeemdenken in de klas Systeemdenken in de klas Systeemdenken en denkgewoonten Jan Jutten www.natuurlijkleren.org 1 1. Inleiding Het onderwijs in onze tijd houdt onvoldoende gelijke tred met wat er nodig is aan kennis, vaardigheden

Nadere informatie

2 Sociaal-emotionele. effecten van verrijkingsprogramma s. excellente kinderen

2 Sociaal-emotionele. effecten van verrijkingsprogramma s. excellente kinderen 2 Sociaal-emotionele effecten van verrijkingsprogramma s voor excellente kinderen Joyce Gubbels, Eliane Segers & Ludo Verhoeven Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit Excellente leerlingen

Nadere informatie

Plan van aanpak voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong of (hoog)begaafde kinderen

Plan van aanpak voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong of (hoog)begaafde kinderen Plan van aanpak voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong of (hoog)begaafde kinderen Inhoud Doelgroep 3 Signalering en diagnosticering 3 Het vertrekpunt 3 Onderwijskundige maatregelen 4 Verrijken en

Nadere informatie

Informatieboekje Plusklas Markant onderwijs

Informatieboekje Plusklas Markant onderwijs Informatieboekje Plusklas Markant onderwijs 2013-2014 1 Welkom Dit informatieboekje is bedoeld om de betrokken ouders, verzorgers, leerkrachten en leerlingen te informeren over de gang van zaken rondom

Nadere informatie

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK Wat is feedback? Alle informatie die ons gedrag stuurt in de richting van een bepaald doel is feedback (veel en dikwijls onbewust). Voor onderwijs:

Nadere informatie

Plusklas IKC NoordRijk

Plusklas IKC NoordRijk Plusklas IKC NoordRijk Visie We zien als school dat er een groep leerlingen die op bovengemiddeld begaafd niveau presteert vastloopt als gevolg van de reguliere onderwijsaanpak. Van relatief onderpresteren,

Nadere informatie

Oog voor excellentie. Optimale ontwikkelingskansen voor excellente leerlingen

Oog voor excellentie. Optimale ontwikkelingskansen voor excellente leerlingen Oog voor excellentie. Optimale ontwikkelingskansen voor excellente leerlingen Themadossier Excellentie Prof. dr. Ton Mooij is werkzaam in het ITS (Radboud Universiteit, Nijmegen) en is bijzonder hoogleraar

Nadere informatie

Algemene informatie Kinderopvang 0-4. November 2014

Algemene informatie Kinderopvang 0-4. November 2014 Algemene informatie Kinderopvang 0-4 November 2014 Voorwoord Positive Action wordt in Amerika met veel succes uitgevoerd. Het is een bewezen effectief programma dat positieve resultaten behaalt op zowel

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE SLIMME KLEUTERS

STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE SLIMME KLEUTERS STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE SLIMME KLEUTERS Talent in de kleuterklas herkennen en begeleiden Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze opleiding Slimme kleuters! In deze gids zetten we de details

Nadere informatie

Protocol begaafdheid op de Curtevenne

Protocol begaafdheid op de Curtevenne Parklaan 3, Kortenhoef Postbus 118, 1243 ZJ Kortenhoef (035) 656 10 19 info@curtevenneschool.nl www.curtevenneschool.nl Protocol begaafdheid op de Curtevenne Ieder kind is uniek en toch lekker samen. en

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord... 10

Inhoud. Voorwoord... 10 Voorwoord................................................................... 10 Hoofdstuk 1 Wat weten we over leren? Wat is het nut van verrijking?.....................................................................

Nadere informatie