Elektrisch komt eraan, ontwerp mee!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Elektrisch komt eraan, ontwerp mee!"

Transcriptie

1 ELEKTRISCH MERMO Elektrisch komt eraan, ontwerp mee! Het klinkt vast idealistisch, maar één van de Naast bestuurlijke wil om elektrisch rijden te stimuleren, moeten ook praktische bezwaren worden over redenen om mij intensief bezig te houden met elektrisch rijden, is dat ik een leefbare wereld wonnen. Het Formule E-team werkt internationaal voor uw en mijn kinderen wil achterlaten. U als aan versterking van het aanbod van elektrische verkeerskundige kunt die toekomst ook positief voer- en vaartuigen op de Nederlandse markt. beïnvloeden. Ook moet elektrisch rijden voor een schaalsprong goedkoper (financieel mogelijk) Elektrisch rijden biedt kansen voor verschillende publieke belangen: verbetering van de luchtkwaliteit, reductie van C0 2-emissies en efficiënter zoals overheden en leaserijders, een worden. Daarvoor moeten eerst groepen, energiegebruik. Het leidt ook tot schonere en stillere binnensteden, waardoor de leefomgeving werkt het team aan randvoorwaarden marktvraag in gang zetten. Tegelijkertijd verbetert. Gemeenten krijgen nieuwe kansen om als oplaadvoorzieningen, batterijkwaliteit en veiligheid. Ten slotte gaat het bouwplannen te realiseren die eerder vastliepen op luchtkwaliteitsnormen. Om deze kansen te verzilveren is opschaling nodig. Van de huidige 800 elekpelijke acceptatie van elektrisch rijden; naast de techniek ook om maatschaptrische voertuigen naar voertuigen in bijvoorbeeld accepteren van een Dat vergt intensieve samenwerking van overheden, bepaalde actieradius. Wat betreft bedrijven en maatschappelijke organisaties. Het uw inzet voor een elektrische schaalsprong, wil ik u graag met het Formule- Formule E-team brengt deze partijen samen. Het team fungeert als aanjager van deze schaalsprong. E-team faciliteren. Op onze site vindt Gemeenten kunnen ook een bijdrage leveren aan u bijvoorbeeld een startersgids, focusgebieden en best practices. En vergeet niet, versnelde introductie en tegelijkertijd hun eigen beleidsdoelen dienen. Denk aan selectieve inzet Confucius zei het al; 'ook voor een voetreis van van elektrische voertuigen - bussen, taxi's, bestelauto's en koerierscooters - voor luchtkwaliteits Wij helpen u graag daarmee. Veel succes! duizend mijl moetje een eerste stap zetten.' knelpunten. Elektrisch rijden (en varen!) versterkt ook het duurzaamheidsimago dat veel gemeenten Maurits van Oranje en provincies willen uitstralen. Voorzitter Formule E-team INHOUD DOSSIER ELEKTRISCH VERVOER Boven 22 Maarten Linnenkamp (Gemeente Amsterdam) Elektrische auto moet binnenstedelijke luchtkwaliteit redden 24 Marco van Eenennaam (ANWB) Ik verwacht andere mobiliteitsconcepten 26 Column Michel Brull (Prestige GreenCab) Wij runnen een commercieel groen taxibedrijf Onder Wil Kling (TU/e) Ernst ten Heuvelhof (TU Delft) Paul Trip (Provincie Fryslan) Richard Smokers (TNO) Jos Vroomans (ANWB) Chris Schoon (SWOV) 28 BAM Infra. Snellaadstations, wat komt daar bij kijken? 28 Onoph Caron (E-laad) 29 DSB. Robot wisselt lege accu voor volle 29 Ineke van Gent (GroenLinks), Sharon Dijksma (PvdA), Charlie Aptroot (VVD)

2 AMSTERDAM MIKT OP ÉÉN OPLAADPAAL PER ELEKTRISCHE AUTO ELEKTRISCHE AUTO MOET BINNENSTEDELIJKE LUCHTKWALITEIT REDDEN In Amsterdam verloopt de introductie van de elektrische auto snel. Als er binnenkort auto's met een range extender - afstandsverlenging op de markt komen, zou het wel eens helemaal storm kunnen gaan lopen. De uitdaging zit erin om de infrastructuur in een gelijk tempo te laten ontwikkelen. een parkeerplaats. We w i l l e n voorkomen dat traditionele automobilisten gaan p r o t e s t e r e n, en de elektrische a u t o als een v o r m van ' a u t o o t j e p e s t e n ' gaan zien. O m d a t w e n i e t w i l l e n d a t parkeerplaatsen l a n g d u r i g o n g e b r u i k t ervoor over. staan, plaatsen w e alleen een l a a d p a a l Volgens de officiële p l a n n e n zullen er i n als er een gebruiker v a n een elektrische auto's', zegt M a a r t e n Linnenkamp, oplaadpalen i n A m s t e r d a m a u t o is. Een laadpaal die l a n g d u r i g programmamanager luchtkwaliteit staan, m a a r h e t is m o e i l i j k t e zeggen o n g e b r u i k t s t a a t is k i l l i n g! Dat is i n h e t van de gemeente A m s t e r d a m. 'Het is of deze er ook d a a d w e r k e l i j k k o m e n. b u i t e n l a n d w e l gebleken, m e n s e n gaan de bedoeling dat er aan h e t e i n d van Het b e l e i d is n u, dat w e één oplaadpaal dan allerlei d i n g e n m e t die l a a d p a a l dit j a a r 500 tot 1000 elektrische auto's per elektrische a u t o p l a a t s e n, m a a r h e t doen, t o t en m e t h e t a f t a p p e n v a n de i n g e b r u i k zijn. Om de i n t r o d u c t i e van h a n g t vooral van de b e h o e f t e af o f d i t s t r o o m o m d a a r m e e t e k u n n e n bart>e- de elektrische auto m o g e l i j k te m a k e n, h e t u i t g a n g s p u n t zal b l i j v e n. Als vol- cueën! Dat is slechte reclame voor de investeert de gemeente A m s t e r d a m g e n d j a a r b i j v o o r b e e l d de Opel A m p e r a elektrische a u t o! Als m e n s e n een lege samen m e t h e t r i j k i n de aanleg van op de m a r k t k o m t, m e t een range e x t e n - parkeerplaats b i j een laadpaal zien en er f T - o t n u toe Tijden er in AmsterI d a m ongeveer 200 elektrische oplaadpalen. Uiteindelijk zal de m a r k t der, die de a c t i e r a d i u s k a n vergroten is hoge parkeerdruk, r o e p e n m e n s e n al deze i n f r a s t r u c t u u r m o e t e n b e t a l e n, n a a r 500 k m, dan is h e t opladen van heel snel d a t h e t een schande is!' m a a r deze i n v e s t e r i n g e n zijn n u n o g de accu's w a a r s c h i j n l i j k n i e t elke dag h o o g w a a r d o o r de m a r k t h e t voorlopig n o d i g. Dan zullen er m o g e l i j k m i n d e r W a t k u n n e n andere g e m e e n t e n leren n o g even l a a t a f w e t e n. Voor ons is h e t oplaadpalen n o d i g zijn. Ook de k o m s t van A m s t e r d a m, als zij ook elektrisch m i l i e u a s p e c t b e l a n g r i j k en de belang- van snellaadstations o f accuwisselsta- vervoer w i l l e n bevorderen? 'Gemeenten r i j k s t e m a a t r e g e l om daataan te werken t i o n s kan de b e h o e f t e aan reguliere m o e t e n vooral snel aan de slag gaan, is de i n t r o d u c t i e v a n de elektrische auto. oplaadpalen v e r m i n d e r e n. Ander p u n t dat is h e t allerbelangrijkste. O m d a t w i j Daarom hebben we deze i n v e s t e r i n g e n is d a t een oplaadpaal gekoppeld is aan koploper z i j n, h e b b e n w e - zo b l i j k t n u - ER IS VOLDOENDE ENERGIE VOOR ELEKTRISCH VERVOER! De hoeveelheid energie die nodig is om de elektrische auto 'Elektriciteit is een ideale energiedrager. Het kan worden een jaar lang te laten rijden, komt gemiddeld overeen met omgezet in vrijwel alle andere vormen van energie die het verbruik van een normaal huishouden. Dit moet met w e nodig hebben. Zo ook voor vervoer. De omzetting van elektriciteitscentrales worden opgewekt en vervolgens elektrische naar mechanische energie kan heel efficiënt worden getransporteerd via het elektriciteitsnet. De vraag en zonder uitlaatgassen gebeuren. Daarover bestaat geen naar elektriciteit neemt dus behoorlijk toe, maar algemeen verschil van mening. De keten daarvoor geeft meer aanleiding wordt aangenomen dat het opladen gestuurd kan gebeuren Wil Kling, hoogleraar tot discussie. In de auto moet de te gebruiken elektrische waardoor er niet veel extra centrales nodig zijn en de netten Tll/e Electrical Energy energie worden opgeslagen in batterijen. Die zijn duur en niet sterk verzwaard hoeven te worden. De brandstof voorde Systems hebben een beperkte opslagcapaciteit waardoor je er maar elektriciteitscentrales is vrij te kiezen. Dit biedt mogelijkheden een bepaalde hoeveelheid kilometers mee kunt rijden. Deze om de mobiliteit versneld te verduurzamen. De combinatie batterijen moeten worden opgeladen en dat duurt lang, van elektrisch vervoer en elektriciteit opgewekt met zon en terwijl er toch een behoorlijk vermogen wordt gevraagd. wind is het ideale scenario.'

3 ELEKTRISCH VERVOER Maarten Lmnenkamp 'Als er geen landelijke netwerk van oplaadpunten komt heb je een groot probleem' ook investeringen gedaan die we nu weer teniet moeten doen. Zo zijn er in het begin oplaadpalen geplaatst die nu weer andere stopcontacten moeten krijgen omdat er een nieuw model stekker op de markt is verschenen. Rotterdam en Utrecht hebben wel een plan voor elektrisch vervoer, maar andere gemeenten doen nog weinig. Buiten Amsterdam zijn erin ons land nog maar relatief weinig oplaadpalen; bij elkaar nog geen 200. Het is van het grootste belang dat er een landelijk netwerk komt van oplaadpunten. Want als je in andere steden niet kunt opladen, heb je een probleem!' Wat wil Amsterdam bereiken met elektrisch vervoer? 'Wij willen in eerste instantie voldoen aan de Europese norm van de luchtkwaliteit. Als we die doelstelling niet halen, kunnen we boetes krijgen van Brussel, terwijl we ook geen nieuwbouwprojecten mogen ondernemen. Dat is wel een stevige stok achter de deur! Een stad als Groningen heeft bijvoorbeeld geen probleem met de luchtkwaliteit, de invoer van elektrisch rijden gebeurt daar vanuit een andere argumentatie, ondermeer om de afhankelijkheid van de invoer van olie te verminderen. Maar er is niemand die Groningen een bekeuring geeft als ze niet op elektrisch vervoer over zouden gaan!' Zijn er nog andere plannen voor de komende 5 jaar? 'Onlangs is een taxiproject van start gegaan met tien elektrische taxi's (zie ook column op p. 26). We zitten binnenkort aan tafel met verschillende partijen om te kijken of erin Amsterdam niet nog veel meer elektrische taxi's kunnen gaan rijden. Het is verder belangrijk dat er uniforme technieken komen, zodat je bijvoorbeeld met één pasje overal kan opladen. Ook de stekkers moeten overal hetzelfde zijn! Vergelijk het maar met banken, als je bij de ene bank een rekening hebt, kun je ook bij een andere bank geld uit de muur halen. Ook de elektticiteitsstructuur zal op termijn veranderen, waarbij bijvoorbeeld elektrische auto's een functie krijgen als opslagsysteem en leverancier voor elektriciteit binnen het landelijke elektriciteitsnet. Dit als opstap naar het uiteindelijke doel: een andere energiehuishouding. En wel, een volledige duurzame energievoorziening!' (RK) SLIM LADEN VIA SMART GRID 'Elektrische auto's en het smart grid zijn het perfecte koppel. Stel nu eens dat de e-car een groot succes wordt en het merendeel van deze auto's, na thuiskomst, vroeg in de avond wordt opgeladen. Dan moet de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk sterk uitbreiden. Die extra kosten lopen in de miljarden. Dat kan ook anders: slim laden via een smart grid! De benodigde investering kan dan veel beperkter zijn. De essentie van het smart grid vanuit het perspectief van de e-car is dat de autobezitter de realtime prijs van stroom ziet. In drukke uren is de prijs hoog, in rustige uren laag. Een groot deel van de autobezitters zal dan bereid zijn het opladen uit te stellen tot de prijs laag is. Door het opladen door de tijd heen te spreiden, wordt de capaciteit van het net efficiënter gebruikt en daar zit de besparing. Maar er zijn meer voordelen. De e-car-bezitter die zijn auto een dag niet nodig heeft, kan zijn accu opladen in de goedkope uren en een deel van de opgeslagen stroom weer verkopen als de stroomprijs hoog is. Hij wordt dan handelaar en kan zo een groot gedeelte van zijn dure accu terugverdienen. Kortom, e-car en smart grid versterken elkaar en vormen een perfect koppel in een duurzaam energiesysteem.' Ernst ten Heuvelhof, hoogleraar TU Delft, TBM. TI5/V O ^-c?i^r p3

4 MARCO VAN EENENNAAM VERTEGENWOORDIGT CONSUMENT IN FORMULE E-TEAM IK VERWACHT ANDERE MOBILITEITSCONCEPTEN' Marco van Eenennaam, is bij de ANWB het aanspreekpunt voor elektrisch. In die rol trekt hij ook op met het Formule E-team en maakt daarmee deel uit van 'het aanjaagcentrum' voor markt, overheid en de consument. Aan hem de vraag: wat is de stand van zaken rond elektrisch? Van Eenennaam v e r w a c h t dat Europa beide standaarden overneemt. GROTE KLAP 'Onze nationale doelstelling o m V an Eenennaam: 'We staan aan de voor- De eerste elektrische Audi Ai - n u nog stu- publieke o p l a a d p u n t e n te installeren avond van een grote ontwikkeling. Niet diemodel - r o l t waarschijnlijk pas i n 2014 voor h e t e i n d van dit j a a r l o o p t helaas persé die van de batterij-auto, maar van de van de band. Er zit namelijk een hele t i j d wel w a t v e r t r a g i n g op. Deze palen komen elektromotor. Die kan gevoed worden door tussen o n t w e r p en commerciële productie.' in de publieke r u i m t e en j e ziet dat de 'In Nederland bereiden w e h e t elektrisch Amsterdam h e e f t de h e l f t van alle oplaad- ene gemeente d a a r i n voorop l o o p t - een batterij; maar ook via een range extender. Bijvoorbeeld een dieselaggregaat of een brandstofcel. Je ziet n u een grote vraag vervoer voor m e t een oplaadinfrastruc- palen in Nederland g e p l a a t s t - m a a r de naar batterijen, naar grondstoffen daar- t u u r en noodzakelijke regelgeving. andere wacht. Begrijpelijk, w a n t er zijn voor, naar nieuwe automodellen en naar 'Europa' w e r k t aan een stekkerstandaard nogal w a t v r a g e n : w i e p a k t de kosten, een commerciële p r o d u c t i e - i n f r a s t r u c t u u r en een laadprotocol. Belangrijk, w a n t n u w a t is h e t verdienmodel, w i e levert de voor fabrieken. Maar dan', benadrukt Van we b i n n e n Europa grenzenvrij zijn, zou s t r o o m, w a t is de rol van de netbeheer- Eenennaam, 'beb je alleen nog de auto. Ver- het te gek zijn als je m e t je e-auto i n h e t der en de energieleveranciers?' Naast de volgens m o e t de berijder er nog mee leren eerste b u u r l a n d al niet meer k u n t opla- publieke o p l a a d i n f r a s t r u c t u u r n o e m t omgaan en de eigenschappen accepteren. den. Afspraken over standaarden voor- Van Eenennaam de p r i v a t e oplaadont- En, er is een betrouwbare oplaadinfra- komen dat gemeenten desinvesteringen wikkeling als zeer belangijk. 'We hebben s t r u c t u u r nodig.' doen. Tegelijkertijd w i l je voorkomen dat de omvang van deze o n t w i k k e l i n g nog gemeenten w a c h t e n t o t er i n breed ver- n i e t goed in beeld, m a a r er kan een grote 'De ontwikkelingen gaan razendsnel, maar b a n d b i n d e n d e afspraken zijn. Daarom klap g e m a a k t w o r d e n als bedrijven en toch staan we nog aan het begin. De auto- h e e f t h e t Formule E-team n u al wel een p a r t i c u l i e r e n h i e r m e e aan de slag gaan. industrie levert de eerste modellen, maar n a t i o n a a l laadprotocol afgesproken De o n t w i k k e l i n g van de e-auto in Neder- die zijn duur en de batterijen hebben een w a a r b i j de 'Mennekesstekker' (zie cover- l a n d h a n g t n u vooral op de u i t r o l van bereik van 180 k m. Dat is nog niet optimaal. f o t o - red.) als s t a n d a a r d w o r d t genomen.' oplaadinfrastructuur.' ELEKTRISCH (ER)VAREN IN FRYSLAN oplaadinfrastructuur en vaarinfrastructuur. Dit resulteert in een 'Elektrisch rijden en varen krijgt volop aandacht in de provincie actief stimuleringsbeleid met regelingen voor elektrische auto's en Fryslan. Elektrisch vervoer, en in bredere zin duurzame mobiliteit, scooters, voor elektrische (verhuur)boten en oplaadinfrastructuur zijn belangrijke pijlers in de transitie naar een duurzamere voor elektrisch varen. De provincie wil zelf ook het goede samenleving. Samenwerking en kennisuitwisseling met voorbeeld geven door vijf elektrische poolauto's op te nemen andere overheden en marktpartijen in Nederland is daarbij van in haar wagenpark. Veel Friese gemeenten hebben inmiddels groot belang. In Fryslan is een breed samenwerkingsverband oplaadpunten voor elektrische auto's, boten en/of tweewielers Paul Trip, projectleider 'Drive4Electric'opgericht, waarin bedrijfsleven, kennisinstellingen gerealiseerd. Als het gaat om elektrisch varen wil Fryslan als Duurzame Mobiliteit, en overheden samenwerken om elektrische mobiliteit verder echte watersportprovincie uitgroeien tot de ontwikkeltuin voor provincie Fryslan uitte bouwen. Belangrijkste uitgangspunten hierbij zijn de elektrisch varen in Noordwest-Europa. Juli 2012 wordt voor de versterking van de economie, duurzaamheid en de toeristische vierde keerde Frisian Solar Challenge georganiseerd. Dit is de sector. Er is gekozen voor een integrale aanpak op basis van vijf grootste internationale zonnebootrace ter wereld. Elektrische thema's: promotie, kwaliteit en innovatie, kennisontwikkeling, mobiliteit heeft zeker de toekomst, maar kan al vandaag!'

5 dat wotdt teruggegeven aan de maatschappij) te besteden aan snellaadpalen. Om te beginnen worden de zes servicestations van de Wegenwacht u i t g e r u s t m e t snellaadpalen. Daarnaast onderhandelt de b o n d over plaatsing op publieke plekken. Ook start de ANWB dit jaar m e t een aantal uren 'elektrisch rijden' in de rijopleidingen, waarbij n i e u w e autobestuurders naast de techniek ook ervaren hoe het is o m m e t een geruisloos voertuig aan het verkeer deel te n e m e n. M e t al deze maatregelen doet de b o n d zelf noodzakelijke kennis en ervaring op o m in de komende jaren een relevante vereniging te zijn en als pechbulporganisatie garant te staan voor pro- ACCEPTATIEPROCES k r i j g t voor hetzelfde geld, maar er blijven De ANWB speelt een logische rol i n factoren waar de consument echt mee 'elektrisch', zegt Van Eenennaam. 'Deze m o e t leren leven, zoals laden en actiera- ontwikkeling bepaalt in belangrijke m a t e dius. De b o n d w i l dit acceptatieproces Wat r i j d t Van Eenennaam zelf? Schoor- fessionele h u l p aan gestrande e-auto's. de toekomst. Immers, de olie raakt op, w e versnellen. Om te beginnen door zelf een voetend n o e m t hij een conventioneel w i l l e n het m i l i e u ontzien en de e-auto stap te maken: 'practice w h a t y o u preach'. automerk. Hij schaft een e-auto aan w a n - kan dienen als b u f f e r om het s t r o o m n e t We hebben negen elektrische scooters neer zijn werkgever dat mogelijk m a a k t of operabel te houden. Als er e-auto's op de aangeschaft voor allerlei technische en de auto betaalbaar wordt, m a a r eigenlijk m a r k t komen, l i g t er een rol voor de ANWB gebruikerstesten. Ook zijn de eerste t w e e verwacht hij nieuwe mobiliteitsconcep- o m die auto goed onder de aandacht van (van zes) elektrische poolauto's voor h e t ten. ' N u heb je één auto waar je alles mee de consument te brengen en andersom. personeel gearriveerd en zijn er bij bet doet. We gaan er naartoe d a t j e de e-auto Let wel, deze consument r i j d t n u in een hoofdkantoor 14 oplaadpunten aangelegd. gebruikt voor een deel van de verplaatsin- auto die h e m m a x i m a l e v r i j h e i d geeft. In Als jongste wapenfeit, besloot de ANWB gen en andere voertuigen of m o d a l i t e i t e n dat beeld past de e-auto n o g niet. Je ziet recent o m een deel van haar maatschap- voor andere; afhankelijk van infrastruc- wel d a t j e i n 2 j a a r t i j d al veel meer e-auto pelijk tendement (50 procent winstdeel t u u r en bereik.' (NB) TAAK VOOR GOED KETENBEHEER trales meer C 0 gaan uitstoten door de productie van stroom voor 'De auto van de toekomst gaat zuinig om met energie, betrekt elektrische voertuigen, dan moeten ergens anders evenveel emis- die energie uit duurzame bronnen en produceert geen luchtver- sies onder het plafond gereduceerd worden. Onder voorwaarden 2 ontreinigende emissies en weinig geluid. De elektrische auto is kunnen de CO emissies van elektrische voertuigen dan als nul al efficiënt, lokaal emissievrij en stil, en op langere termijn wordt worden beschouwd. onze elektriciteit in toenemende mate duurzaam geproduceerd. Milieueffecten van de productie van nieuwe en verwerking van Significante effecten op luchtkwaliteit daarentegen, zijn alleen oude batterijen zijn nog onvoldoende bekend, maar lijken voor r haalbaar door op knelpuntlocaties snel specifieke groepen voer- huidige processen niet verwaarloosbaar.toch mag dat geen Richard Smokers, tuigen te vervangen door elektrische voertuigen. Op basis van argument tegen elektrische voertuigen zijn. Wel ligt er een taak Strategie Consultant gemiddelde emissies van elektriciteitsopwekking in Nederland voor overheden en markt om door goed ketenbeheer te zorgen Sustainable Mobility, produceert een elektrische auto nu 30 tot 50 procent minder C 0 dat de productie en recycling van componenten gaat voldoen aan TNO 2 dan een conventionele auto. Maar elektriciteitsopwekking valt milieunormen die passen bij de duurzaamheidsambitie waarvoor onder een emissieplafond (het EU-ETS). Dus als elektriciteitscen- we elektrische voertuigen willen inzetten.'

6 column 'WIJ RUNNEN EEN COMMERCIEEL GROEN TAXIBEDRIJF' Duurzame mobiliteit aanbieden; die keuze maakten wij als taxibedrijf Prestige GreenCab enige tijd geleden. Ons idee om elektrisch vervoer aan te bieden stamt al uit 2009 en raakte in een stroomversnelling toen de overheid een proeftuinsubsidie in het leven riep voor het stimuleren van elektrisch rijden. Een uitgelezen kans om mensen aan het idee van elektrisch rijden te laten wennen. Wij zijn er intussen van overtuigd dat elektrisch rijden de toekomst is! Natuurlijk loop je als innovatiebedrijf tegen bepaalde opstartproblemen aan, maar dit sterkte ons juist in de drang en de wil om dit project tot een succes te maken. En dat lukt. Het begin is gemaakt en nu al staan we in Europa en wereldwijd aan de top met aanbieden van dit vetvoet op deze schaal. Niet slecht voor een project dat begon uit idealisme van een van onze directieleden. Nederland blijkt trouwens uitermate geschikt voot dit type projecten. Het land is vlak en het klimaat is petfect om de auto's te testen. Zo is het ons al gelukt om met de Nissan Leaf een hogere radius te bereiken dan door de dealer wordt aangegeven. We wisten op voorhand dat mensen sceptisch zouden reageren, maar we merken steeds meer dat mensen zich verkeerd laten voorlichten waardoor elektrisch rijden nu vooral als een hype wordt gezien. Dit is wat ons betreft zeker niet het geval en we gaan ervan uit dat dat ook zal blijken. Onze toekomst is immers afhankelijk van duurzamere oplossingen voor het vervoer. De start voor elektrisch rijden is gemaakt en samen met voertuigen op groen gas kunnen wij er al een commercieel taxibedrijf mee runnen. Zo gauw de techniek het mogelijk maakt dat we onze auto's nog sneller kunnen opladen en de accu's zorgen voor meer actieradius, stoten we onze voertuigen op groen gas af en zullen dan volledig elektrisch vervoer aanbieden. Om dit streven nog meer daadkracht te geven durven wij zelfs te zeggen dat wij dit binnen 5 jaar realiseren. ELEKTRISCH RIJDEN HEEFT NIET DE TOEKOMST, MAAR IS DE TOEKOMST De komende jaren kunnen we nog niet volledig op elektrisch vervoer steunen, maar de transitie is onomkeerbaar in werking gezet. Op dit moment wordt er nog meer geleund op alternatieve brandstoffen als groen gas en de doorr \ L. \ dl Jos Vroomans, hoofdredacteur anwb.nl/auto ELEKTRISCH AUTORIJDEN IS OOK EEN BEETJE SPANNEND 'Elektrisch autorijden. Het lijkt op het eerste gezicht voordelig en milieuvriendelijk, maar het is toch ook best een beetje spannend, zoals alle nieuwe dingen. Laten we eerlijk zijn: de gemiddelde automobilist kan zich nog niet zo veel voorstellen bij elektrisch rijden, en zit met allerlei vragen. Hoe 'groen' is het eigenlijk? Is zo'n elektrische auto wel veilig genoeg? En hoe zit het met de kosten? Om nog maar te zwijgen over alle praktische vragen over bereik, laadpalen en opiaadtijd. Om aan die vragen tegemoet te komen hebben we op de autoportal van de ANWB een speciaal dossier aangelegd over elektrisch rijden. Op anwb.nl/elektrisch proberen we de belangrijkste vragen van de consument over elektrisch vervoer objectief te beantwoorden. Zeker, we zijn enthousiast over de ontwikkelingen rond elektrische auto's. Maar we geven ook heel realistisch aan wat precies de voor- en nadelen zijn, want de elektrische auto is voorlopig nog niet geschikt voor iedereen. Wil je zo snel mogelijk elektrisch gaan rijden? Of zijn er argumenten om dat voorlopig nog uit te stellen? Dat is een afweging die iedereen zelf moet maken. Op grond van ieders persoonlijke situatie en gebaseerd op goede informatie. Daar helpen we graag bij.'

7 overtuigen dat d i t vervoer de toekomst Het derde vraagstuk dat we signaleren heeft. W i j verwachten dat elektrisch r i j - is de aanschafprijs van de v o e r t u i g e n. den in 2020 gemeengoed is en dat vanaf Die zou veel te h o o g zijn. Dat k u n n e n w i j 2030 w a t e r s t o f het stokje overneemt. op dit m o m e n t n i e t ontkennen, m a a r w a n n e e r de p r o d u c t i e a a n t a l l e n stijgen, Ondertussen w o r d e n we nog iedere dag zal de prijs drastisch dalen. Om de consu- geconfronteerd m e t nieuwsberichten m e n t n u al t e g e m o e t te k o m e n w o r d e n die breed u i t m e t e n dat elektrisch r i j d e n de eerste elektrische v o e r t u i g e n verkocht niet schoner is vanwege de fabricage voor prijzen die onder de productiekos- van de accu's. W i j vragen ons a f w a a r die ten liggen; een investering die op een verhalen op zijn gebaseerd? De huidige later t i j d s t i p zal keren. accupakketten zijn n u al voor 95 p r o c e n t o n t w i k k e l i n g van m o t o r e n op fossiele te recyclen. Wanneer er meer elektrische Wat w i j m e t het bovenstaande w i l l e n v o e r t u i g e n r o n d r i j d e n zullen deze accu's benadrukken is, dat w i j het j a m m e r v i n - o p n i e u w w o r d e n ingezet. den dat de m e d i a een overwegend negat i e f b e e l d schetsen ovet een o n d e r w e r p b r a n d s t o f f e n. MaaT w i j h e r i n n e r e n ons dat nog volop in beweging is. We staan nog goed een eerdere w a a r s c h u w i n g van De i n f r a s t r u c t u u r is i n d e r d a a d nog n i e t Shell die v e r w a c h t dat w i j, w e r e l d w i j d, op volle sterkte, m a a r hier w o r d t h a r d aan de s t a r t van een revolutie. Rome i n 2015 al meer b r a n d s t o f nodig hebben aan gewerkt. Hoewel de m e d i a er nog is ook n i e t op één dag g e b o u w d, m a a r dan dat e r b o v e n de g r o n d kan w o r d e n sterk naar u i t h a l e n, zijn gemeenten d r u k staat er wel t o t op de dag van vandaag. gehaald. Een ditect a l t e r n a t i e f i s aardgas, bezig m e t h e t installeren van laadpalen Elektrisch rijden h e e f t w a t ons b e t r e f t m a a r over 50 j a a r zijn die b r o n n e n ook en onderzoeken steeds m e e r o n d e r n e - niet de toekomst, m a a r is de toekomst! opgedroogd! mers de mogelijkheden o m snellaadsy- W i j h o p e n dat als i n n o v a t i e f b e d r i j f m e t stemen te installeren. Zo b i e d t de Nissan- ons p r o d u c t te bewijzen. Gaan we h i e r v a n u i t, dan is de t r a n s i t i e dealer i n A m s t e r d a m Zuid-Oost al een En t e n slotte, een h y p e is alleen een h y p e naar elektrisch vervoer absoluut nodig snellaadsysteem aan en ook w i j hebben als de mensen het er zelf naar maken... en w a a r o m dan n i e t n u al de middelen vanaf j u n i vier systemen beschikbaar. gebruiken die voorhanden zijn: zonne- Dit betekent dat de elektrische rijder n u energie, w i n d - en waterkracht. In de al b i j n a zonder p r o b l e m e n in de Amster- MICHEL BRULL komende 5 jaar zal het elektrisch rijden damse regio kan r o n d r i j d e n zonder scha- OPERATIONEEL DIRECTEUR een vogelvlucht n e m e n en de sceptici delijke u i t s t o o t t e leveren! PRESTIGE GREENCAB ONDERZOEKSVRAGEN OVER VEILIGHEID ELEKTRISCHE AUTO Een SWOV-enquête onder gebruikers van elektrische auto's 'Door het vrijwel ontbreken van (motor)geluid zijn elektrische en scooters meldt schrikreacties bij medeweggebruikers. voertuigen stil tot circa 20 km/uur. Daarboven overheerst veelal Ruim de helft van de gebruikers past daarop het rijgedrag het bandgeluid. Gevaarlijke verkeerssituaties voor fietsers en aan. Slechtzienden en blinden zijn bezorgd over de stilte van voetgangers doen zich vooral voor bij het oversteken en het deze auto's. Je zou daarvoor een continu geluid (tot zo'n 20 lopen op een parkeerterrein. Uit Amerikaans onderzoek blijkt km/uur) aan een elektrische auto kunnen toevoegen, of een dat elektrische auto's op wegen met een lage snelheidslimiet waarschuwingssignaal om te gebruiken bij het wegrijden of vaker betrokken zijn bij ongevallen met voetgangers dan bij onverwacht oversteken van voetgangers en fietsers. Het Chris Schoon, 'gewone'auto's. Deze uitkomst is helaas niet gecorrigeerd effect hiervan moet worden onderzocht. Met de gemeente senior onderzoeker, voor hun expositie. Immers, als elektrische auto's twee keer Amsterdam overweegt de SWOV nu een onderzoek naar het SWOV zo veel kilometers maken in stedelijke gebieden, is een hoger risico van elektrisch rijden, vooral met het oog op fietsers en risico al verklaarbaar. In Nederland is het aantal ongevallen voetgangers. Gedrags- en conflictobservaties in het dagelijkse met elektrische auto's nog te klein om een uitspraak te doen. verkeer zijn daarin mogelijk.'

8 epyon Tijdens het snelladen FAST CHARGE even een kopje thee drinken EEN SNELLAADSTATION MOET HET WEL DOEN; DE VOLGENDE STAAT NIET OM DE HOEK Snellaadstations, w a t komt daar bij kijken? Energiebedrijf Essent gaat in opdracht van de gemeente Amsterdam twee snellaadstations plaatsen in de stad voor het opladen van elektrische auto's. Deze snellaadstations van het Nederlandse merk Epyon kunnen elektrische voertuigen binnen een half uur opladen. Het project is ontwikkeld in samenwerking met Epyon en BAM Infratechniek bv. zijn, w a n t als ze n i e t werken als je als a u t o m o b i l i s t s t r o o m nodig hebt, d a n heb je n a t u u r l i j k wel een p r o b l e e m. Er staat i m m e r s n o g n i e t zomaar een ander l a a d station o m de hoek. Je w i l t d a a r o m 100 procent beschikbaarheid.' ( I n het algemeen is er een aparte kabel voor BAM b e k e n d t e r r e i n. Noordmans: I n o d i g voor dergelijke snellaadsta- 'We zijn gekwalificeerd voor d i t werk THEE DRINKEN EN LADEN tions,' vertelt i n g. M a g r i t a Noordmans, en w e hebben ook materieel en m i d - Wat b e t r e f t deze afspraken tussen leve- h o o f d business development bij BAM delen beschikbaar o m deze snelladers ranciers van laadstations en de a u t o - Infratechniek, 'je kan h e m aan h e t o p e n - eenvoudig te installeren. Epyon levert de m o b i e l i n d u s t r i e gaat h e t o n d e r m e e r bare net koppelen, zoals i n A m s t e r d a m hardware en BAM Infratechniek doet h e t om h e t zogeheten CHAdeMo-keurmerk, gebeurt, of koppelen aan een gebouw- installatiewerk. M e t het installeren en dat is o n t w i k k e l d door Toyota, Nissan, installatie. Bij een netkoppeling heb je t e o n d e r h o u d hebben w i j i n t u s s e n al veel Mitsubishi, Fuji Heavy Industry en h e t maken m e t de netbeheerder en m o e t j e ervaring. Het specifieke van een snel- elektriciteitsbedrijf Tokyo Electric Power. v e r g u n n i n g e n aanvragen, w a a r al g a u w l a a d s t a t i o n is d a t de h a r d w a r e aan alle De t e r m CHAdeMo is o n t l e e n d aan de 13 weken mee g e m o e i d zijn. In h e t andere eisen van de a u t o m o t i v e m o e t voldoen', w o o r d e n Charge de Move, o f w e l 'laad o m geval doe je zaken m e t de beheerder aldus Noordmans en ze vervolgt: 'We te rijden'. Dit is tevens een woordspeling van de gebouwinstallatie.' Ook al is de gaan overigens ook h e t o n d e r h o u d van op h e t Japanse O cha demo ikaga desuka, aanleg van een snellaadstation relatief de snellaadstations doen. Die oplaadpa- w a t betekent: laten w e een thee drinken n i e u w, h e t werken m e t netbeheerders is len m o e t e n n a t u u r l i j k a l t i j d beschikbaar t e r w i j l we laden. (RK) SAMEN DE BESTE OPLOSSINGEN ONTDEKKEN 'In Nederland is een groot deel van de e-rijders straks afhankelijk van een oplaadpunt op de openbare weg. Immers, lang niet iedereen beschikt over een garage of oprit. Op dit moment zijn er nog maar weinig zogenoemde publieke laadpunten. Bovendien zijn ze nog erg duur. 0^mm Onoph Caron, directeur Stichting E-laad extra kosten, een oplaadpunt dicht bij de woning of het werk. Parkeren en laden gaan hand in hand. Dit vraagt niet alleen nieuw beleid maar ook durf. Bijvoorbeeld het inrichten van speciale parkeerplaatsen voor elektrische auto's. Elektrisch vervoer is nieuw en onvergelijkbaar met bestaande concepten. We zullen samen nog moeten ontdekken wat de beste keuzes en oplossingen zijn. En dat kunnen we alleen ervaren door het De stichting e-laad.nl, opgericht door de samenwerkende netbeheerders, plaatst in overleg met gemeenten, zo'n laadpunten geografisch verspreid over Nederland en creëert daarmee een basisinfrastructuur. E-laad.nl ondersteunt daadwerkelijk te doen. Het aantal elektrische auto's neemt snel toe en daarmee ook de vragen van e-rijders aan de gemeente. E-laad werkt daarom nauw samen met gemeenten en andere partijen die het elektrisch rijden een warm hart toedragen. ambitieuze gemeenten, maar ook de consument. Voor mensen die een elektrische auto kopen, regelt de stichting, zonder Kortom, elektrisch rijden? Gewoon doen dus!'

9 NATRANSPORT DEENSE TREINREIS MET ELEKTRISCHE AUTO een n i e u w e vierpersoons middenklasser Robot wisselt lege accu voor volle energiebedrijf Dong o n t w o r p e n is voor Treinreizigers die op het eindstation een elektrische auto kunnen huren om hun reis te vervolgen. Zo'n proef wil het Deense spoorwegbedrijf DSB samen met het Amerikaanse Better Place beginnen. Klanten van de DSB kunnen hierbij hun tickets en treinzitplaatsen boeken via een speciale website en in een later stadium ook via mobiele telefoons. die i n samenwerking m e t Better Place en het systeem van verwisselbare accu's. Een smart-gridsysteem m o e t er vervolgens voor zorgen dat het opladen van de wisselaccu's op een optimaal m o m e n t gebeurt, dus zonder het elektriciteitsnet nodeloos te belasten. Dong is zeer geïnteresseerd in deze ontwikkeling o m d a t de accu's een H mogelijkheid bieden voor de opslag van et pilotproject van DSB en Better ontwikkelingsfase,' verduidelijkt Claus Place richt zich in eerste instantie Klitholm, onderdirecteur van de com- een overschot aan duurzame energie, op de treinstations van H0je-Taastrup en merciële afdeling van DSB i n Kopenhagen, bijvoorbeeld afkomstig van w i n d t u r b i n e s. Skanderborg, beide in de b u u r t van Kopen- 'het probleem is dat er op dit m o m e n t Dong en Better Place ondertekenden i n hagen. Het plan bestaat u i t twee elemen- nog geen geschikte auto's beschikbaar j a n u a r i 2009 een samenwerkingsverband, ten: de aanleg van een i n f r a s t r u c t u u r voor zijn.' Dat laatste is een kwestie van enkele het opladen van elektrische voertuigen, maanden, w a n t vanaf de herfst is de en h e t opzetten van een autodeelproject Renault Fluence verkrijgbaar op de m a r k t ; m e t de afspraak om gezamenlijk 103 m i l joen euro te investeren in de Deense infras t r u c t u u r voor el ektrisch e voertuig en. (R K) m e t elektrische auto's. De betrokken elektrische voertuigen zullen gebruikmaken van verwisselbare accu's, waarbij een robot lege accu's vervangt door volle. Zo'n geautomatiseerd systeem is o n t w i k k e l d door Better Place en loopt ook al op diverse plekken op de wereld in proefprojecten op dit gebied. Als het Deense pilotproject succes boekt, willen Better Place en DSB het aantal accuwisselsystemen bij de Deense treinstations graag uitbreiden. De bedrijven overwegen ook o m het project u i t t e breiden m e t elektrische auto's die Een Better Place elektriciteit via oplaadpalen verkrijgen. accuwisselstation 'Het pilotproject bevindt zich nog i n de in Israel DOORBRAAK KOMT STILAAN IN GEVAAR telefoon. De oplaadposten zijn de zendmasten en de telefoontikken 'De echte doorbraak komt stilaan in gevaar door het veel te zijn de gereden kilometers. De politiek kan een stimulerende rol karige overheidsbudget. Onze 65 miljoen staan in schril contrast spelen bij ontwikkelen van 'providers'.' met de miljard euro die bijvoorbeeld de Duitsers uittrokken. SHARON DIJKSMA, PVDA Autobelastingen moeten daarom veel radicaler gedifferentieerd worden naar milieuprestatie. Zorgelijk blijft bovendien het REËEL BEKIJKEN EN BELEMMERINGEN WEGNEMEN opwekken van schone stroom voor het opladen van accu's.' 'De e-auto kan bijdragen aan het terugdringen van uitstoot en INEKE VAN GENT, GROENLINKS geluid door het verkeer, maar er moet wel reëel naar worden Ineke van Gent, gekeken. Accu's en de elektriciteitscentrale belasten ook het milieu. Tweede Kamerfractie ELEKTRISCHE AUTO ALS METAFOOR VOOR MOBIELE TELEFOON Om de ontwikkeling mogelijk te maken wil de W D belemmeringen Groen Links 'De PvdA vindt het niet zo'n gekke gedachte dat het gebruik wegnemen, dus meewerken aan oplaadpunten en de elektrische van de elektrische auto net zo gemakkelijk wordt als dat van auto fiscaal belasten als weinig milieubelastend voertuig.' de mobiele telefoon: de elektrische auto als metafoor voor de CHARLIE APTROOT, W D

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s.

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s. RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4562162 Aan : Gemeenteraad Datum : 17 december 2013 Portefeuillehouder : Wethouder J.C. Buijtelaar Wethouder C. van Eijk Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel Tekst: Peter Bekkering ParkeerPanel elektrisch vervoer Elektrisch vervoer is in Nederland aan een gestage opmars bezig. Toch zijn er nog veel obstakels te overwinnen voor ge bruikers van elektrische voertuigen.

Nadere informatie

Waar laad je het? Over het opladen van elektrische auto s in de openbare ruimte. Het gevoel van vrijheid. Stroomversnelling

Waar laad je het? Over het opladen van elektrische auto s in de openbare ruimte. Het gevoel van vrijheid. Stroomversnelling Waar laad je het? Over het opladen van elektrische auto s in de openbare ruimte De groei van het aantal elektrische auto s overtreft de verwachtingen. Maar wat betekent het laden van die auto s in de openbare

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer 30 september 2009 WTC Rotterdam Ir. Klaas Strijbis, Lid groepsdirectie Movares klaas.strijbis@movares.nl tel. 030 265 3003 www.movares.nl/elektrischrijden

Nadere informatie

Elektrisch rijden is de toekomst

Elektrisch rijden is de toekomst Elektrisch rijden is de toekomst Duurzaam onderweg in Rotterdam www.rotterdam.nl/elektrischrijden Elektrisch rijden neemt een vlucht. Er rijden steeds meer elektrische voertuigen rond. Een positieve ontwikkeling

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s

Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s Inleiding Aanleiding Er komen wekelijks vragen over het opladen van elektrische auto s binnen. Dit zijn grotendeels verzoeken om nog meer oplaadpalen

Nadere informatie

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Inleiding Het aantal elektrische auto s in Nederland is de afgelopen twee jaar zeer sterk toegenomen.

Nadere informatie

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN ALD FAQ WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN INHOUD 1. Is elektrisch rijden iets voor mij? 3 2. Welke soorten elektrische auto s zijn er? 3 3. Welke auto is voor mij geschikt? 4 4. Hoe ver kan ik rijden

Nadere informatie

BusVision. Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014

BusVision. Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014 BusVision Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014 Wie is Alliander, Liandon, Alliander Mobility Services De rol van Alliander Opportunity Laden Laadmethoden Opportunity

Nadere informatie

Elektrische oplaadpunten

Elektrische oplaadpunten Elektrische oplaadpunten Lunchbijeenkomst Vexpan 13 februari 2014 Stijn Otten The New Motion Jeroen Quee Grontmij Inhoud De zin en onzin van elektrisch vervoer Marktcijfers en ontwikkelingen Techniek Oplaadpalen

Nadere informatie

Elektropool Haaglanden

Elektropool Haaglanden Elektrische deelauto s voor zakelijk gebruik De samenwerkende partners die dit aanbod mogelijk maken zijn: Agentschap.nl, Om Den Haag, VCCR, Eneco, Rabobank, Wagenplan. Elektrische auto s zijn schoon,

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 mei 2013) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door Agentschap NL, in opdracht van

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) AH 233 2013Z16375 van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) 1 In hoeverre klopt de raming van 20.000 elektrische auto s in Nederland aan het eind van 2013, zoals gesteld in het

Nadere informatie

Zie het auto-overzicht van Athlon Car Lease.

Zie het auto-overzicht van Athlon Car Lease. VEELGESTELDE VRAGEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN A. Voertuigen en mogelijkheden 1. Met welke voertuigen kun je elektrisch rijden? Elektrisch rijden op de weg kun je met een fiets, scooter of auto. Om met een

Nadere informatie

Plug-in Hybrid. juni 2013

Plug-in Hybrid. juni 2013 Plug-in Hybrid Electric Vehicles juni 2013 Begin 2013 reden In Nederland ongeveer 8.000 personenauto s met 0% fiscale bijtelling. Het overgrote deel hiervan zijn elektrische auto s die tevens een benzine-

Nadere informatie

Stappenplan voor gemeenten: van aanvraag tot laadpaal

Stappenplan voor gemeenten: van aanvraag tot laadpaal Stappenplan voor gemeenten: van aanvraag tot laadpaal Stichting e-laad.nl November 2011 1 Stappenplan voor gemeenten: van aanvraag tot laadpaal Ton Rombouts Burgemeester s Hertogenbosch en voorzitter stichting

Nadere informatie

Onderzoek naar elektrisch rijden

Onderzoek naar elektrisch rijden RAPPORTAGE Amsterdam, 03-11-2011 Onderzoek naar elektrisch rijden Hoofdrapportage Onderzoekstatistieken Verstuurde e-mails 972 Afgeronde vragenlijsten 510 Waarvan met open link 0 Laatste deelname 3 nov.

Nadere informatie

BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S

BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S In deze beleidsregel beschrijft de gemeente Hengelo waarom ze meewerkt aan het plaatsen van oplaadpalen voor elektrische auto s. Onder welke voorwaarden

Nadere informatie

Collegevoorstel Reg. nr : 1110317 Afdeling : WM Datum :

Collegevoorstel Reg. nr : 1110317 Afdeling : WM Datum : Datum : Onderwerp Plaatsing laadpalen voor elektrische voertuigen door de stichting e-laad op gemeentegrond Samenvatting De stichting e-laad is bezig met een landelijke pilot om elektrisch rijden te stimuleren.

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht

Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht P.F.C.W. Van der Broeck, 15-03-2013 1 Waarom Zero Emissie Busvervoer? 1. Verbeteren luchtkwaliteit Maastricht (fijn stof); 2. Klimaatdoelen

Nadere informatie

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer Elektrisch vervoer & elektrische netten Arnhem 16 december 2009 Peter van der Sluijs Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer 1 Inhoud Belang Netbeheerder Wat doet een elektrische

Nadere informatie

ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT

ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT Mobility of the Future 2 februari 2012 ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT ONDERZOEK UITGEVOERD DOOR METRIXLAB RESULTATEN ONDERZOEK E-MOBILITY. HOUDING VAN NEDERLANDSE CONSUMENT. Hoe groen is de Nederlander?

Nadere informatie

Fleetclub van 100. Welkom

Fleetclub van 100. Welkom Fleetclub van 100 Welkom Fleetclub van 100 Welkom Michel Dudok Manager Fleetsales & Leasing Doel van deze workshop Na afloop van de workshop bent u op de hoogte van De achtergronden, techniek en actuele

Nadere informatie

KIVI NIRIA Jaarcongres 6 oktober 2010. De keten van Elektrische mobiliteit. ing. Jerry van Zundert MBA.

KIVI NIRIA Jaarcongres 6 oktober 2010. De keten van Elektrische mobiliteit. ing. Jerry van Zundert MBA. KIVI NIRIA Jaarcongres 6 oktober 2010. De keten van Elektrische mobiliteit. ing. Jerry van Zundert MBA. 13-10-2010 13-10-2010 Productportfolio 380 kv 150/110 kv 10 kv 0,4 kv 1990 ICU 2000 2010 13-10-2010

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis INHOUD 1. Inleiding 2. Pilot laadinfrastructuur Brabant 3. Overwegingen 4. Doelstellingen 5. Gefaseerde

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 1 Brochure ALD electric INLEIDING Ons ALD electric aanbod is bijzonder volledig, met zowel oplaadbare hybrides (plug-in), elektrische auto s met verlengde

Nadere informatie

Plan van aanpak laadinfrastructuur elektrische auto s Den Haag

Plan van aanpak laadinfrastructuur elektrische auto s Den Haag Plan van aanpak laadinfrastructuur elektrische auto s Den Haag December 2014 Inleiding De gemeente heeft in de afgelopen jaren ervaren dat elektrische auto s steeds meer in het straatbeeld verschijnen.

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s

Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s Hier vind je de volgende informatie: 1. Ontstaan van de auto 2. Brandstof auto s en de toekomst 3. Elektriciteit 4. Elektrische auto s 5. Kosten elektrische auto

Nadere informatie

Laadpunten elektrisch vervoer Noordoost-Brabant. Handvatten voor gemeenten voor het opstellen van beleid voor het laden van elektrische auto s

Laadpunten elektrisch vervoer Noordoost-Brabant. Handvatten voor gemeenten voor het opstellen van beleid voor het laden van elektrische auto s Laadpunten elektrisch vervoer Noordoost-Brabant Handvatten voor gemeenten voor het opstellen van beleid voor het laden van elektrische auto s Handvatten voor gemeenten voor het opstellen van beleid voor

Nadere informatie

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op?

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op? NKL Seminar Ecomobiel Kennisdeling Wat levert het op? Den Bosch - 7 oktober 2015 Seminar NKL Programma Welkom Introductie Presentatie NKL en Interactie Projecten NKL - stand van zaken - resultaten Pitch

Nadere informatie

De elektrische aandrijving onderscheidt een elektrisch voertuig

De elektrische aandrijving onderscheidt een elektrisch voertuig GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Alphen-Chaam. Nr. 39003 11 juli 2014 Oplaadpuntenbeleid inleiding Elektrisch vervoer (hierna EV) kent in Nederland een sterke groei. De gemeente Alphen-Chaam

Nadere informatie

Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst. Kivi Niria congres Sustainable Mobility

Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst. Kivi Niria congres Sustainable Mobility Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst Kivi Niria congres Sustainable Mobility Rob van der Sluis 1 Van fossiel naar duurzaam Andere brandstof / energiedrager Andere infrastructuur

Nadere informatie

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op?

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op? NKL Seminar Ecomobiel Kennisdeling Wat levert het op? Den Bosch - 7 oktober 2015 Seminar NKL Programma Welkom Introductie Presentatie NKL en Interactie Projecten NKL - stand van zaken - resultaten Pitch

Nadere informatie

achtergrond Ineens Wilde Iedereen Zelf Stroom Opwekken. Maar Toen Gebeurde Er Dit. FORUM 25.09.14

achtergrond Ineens Wilde Iedereen Zelf Stroom Opwekken. Maar Toen Gebeurde Er Dit. FORUM 25.09.14 Ineens Wilde Iedereen Zelf Stroom Opwekken. Maar Toen Gebeurde Er Dit. 18 De stroom valt uit. Eén dag windstilte plus een flink wolkendek en de stroomtoevoer stokt. Ineens zitten we zonder licht, computers,

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 januari 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Elektrische auto s en infrastructuur

Elektrische auto s en infrastructuur Elektrische auto s en infrastructuur Inpassen in infrastructuur en lokale ruimte Peter van der Sluijs Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer 1 Inhoud Wie is Liander? Inpassen in

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

United Mobility: EV + zuinig = een match made in heaven

United Mobility: EV + zuinig = een match made in heaven United Mobility: EV + zuinig = een match made in heaven Even voorstellen auke@aukehoekstra.nl Onderzoeker aan de TU/e (agent based models en serious games voor een kosteffectieve transitie naar duurzame

Nadere informatie

Drive v n b y n ature

Drive v n b y n ature Driven by nature Voorstelling Joachim Saelens, mede-oprichter van BeCharged Bedrijfsactiviteit: Het produceren, het installeren, het onderhouden en het internationaal verdelen van oplaadstations voor elektrische

Nadere informatie

LAADINFRASTRUCTUUR. Oplossingen voor gemeenten. Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal

LAADINFRASTRUCTUUR. Oplossingen voor gemeenten. Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal LAADINFRASTRUCTUUR Oplossingen voor gemeenten De groei van elektrisch vervoer (EV) zorgt voor een toenemende behoefte aan laadpunten in de openbare ruimte. Nu de stichting e-laad geen laadpunten meer aan

Nadere informatie

Alliander Mobility Services. Alliander Mobility Services Thomas Hoogeveen 06-03-2014

Alliander Mobility Services. Alliander Mobility Services Thomas Hoogeveen 06-03-2014 Alliander Mobility Services Alliander Mobility Services Thomas Hoogeveen 06-03-2014 Agenda - Kenniscafé Elektrisch Vervoer 6 maart 2014 - Ede Introductie Alliander Mobility Services Onze visie op openbaar

Nadere informatie

OMNIBUSENQUETE 2012. Deelrapport: elektrisch rijden. Mei 2013. Simon Arndt, Directie BV, afdeling FB/Onderzoek en Statistiek

OMNIBUSENQUETE 2012. Deelrapport: elektrisch rijden. Mei 2013. Simon Arndt, Directie BV, afdeling FB/Onderzoek en Statistiek Omnibusenquête 2012 deelrapport elektrisch rijden OMNIBUSENQUETE 2012 Deelrapport: elektrisch rijden Mei 2013 Samenstelling rapport: Enquête-organisatie In opdracht van: Josée Boormans, Directie BV, afdeling

Nadere informatie

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak KIvI Jaarcongres Sustainable Mobility,6 november 2013 Pieter Tanja Leefbaarheid en gezondheid in stad en regio verkeersveiligheid geluidoverlast

Nadere informatie

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien Uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien TenneT participeert in

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 oktober 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Bijgevoegde bijlage(n): De notitie is opgesteld door de Adviesgroep Duurzaamheid

Bijgevoegde bijlage(n): De notitie is opgesteld door de Adviesgroep Duurzaamheid BESLUIT OPSCHRIFT Vergadering van 9 juli 2013 nummer: 2013_BW_00432 Onderwerp Elektrisch vervoer - vormend Beknopte samenvatting In de notitie 'Op St(r)oom' wordt nieuw beleid rond Elektrisch vervoer in

Nadere informatie

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit Hoe overleeft de auto de energietransitie? 1 Inleiding De energietransitie - dus de overschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar dat van duurzame middelen voor energieopwekking - zal consequenties

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL ELEKTRISCHE STADSBUSSEN. Amsterdam Elektrisch ook de OV Stadsbus

INITIATIEFVOORSTEL ELEKTRISCHE STADSBUSSEN. Amsterdam Elektrisch ook de OV Stadsbus INITIATIEFVOORSTEL ELEKTRISCHE STADSBUSSEN Amsterdam Elektrisch ook de OV Stadsbus Roderic Evans-Knaup 21-11-2012 Amsterdam heeft een elektrische ambitie, een ambitie die o.a. moet zorgen voor een betere

Nadere informatie

Oplaadpuntenbeleid gemeente Waalwijk

Oplaadpuntenbeleid gemeente Waalwijk Oplaadpuntenbeleid gemeente Waalwijk DEFINITIEF Opladen van elektrische voertuigen in Waalwijk OPDRACHTGEVER: GEMEENTE WAALWIJK THEO HENDRIKS OPGESTELD DOOR: APPM MANAGEMENT CONSULTANTS HARM-JAN IDEMA

Nadere informatie

Het interventievoertuig voor elektrische wagens. De VAB EV-Poly. Auto-Technisch Adviseur

Het interventievoertuig voor elektrische wagens. De VAB EV-Poly. Auto-Technisch Adviseur Het interventievoertuig voor elektrische wagens De VAB EV-Poly Koen Vanderheyden Auto-Technisch Adviseur VAB snellader EV Poly: Pechverhelping voor elektrische wagens 11 september 2012 De Elektrische wagen

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Smart Grids. Ernst ten Heuvelhof 10-1-2011. Challenge the future. Delft University of Technology

Smart Grids. Ernst ten Heuvelhof 10-1-2011. Challenge the future. Delft University of Technology Smart Grids Ernst ten Heuvelhof Smart Grids Twee-richtingsverkeer stroom in laagspanningsnet Real time prijzen stroom zichtbaar voor afnemers Taskforce Smart Grids Ingesteld door Minister van EZ Secretariaat

Nadere informatie

Verlag van de reis naar Amerika (EVS26 en Detroit) Verslag reis naar Amerika, Electrical Vehicle Symposium (EVS26) en Detroit

Verlag van de reis naar Amerika (EVS26 en Detroit) Verslag reis naar Amerika, Electrical Vehicle Symposium (EVS26) en Detroit Verslag reis naar Amerika, Electrical Vehicle Symposium (EVS26) en Detroit Deel 2, 6, 7 en 8 mei 2012 Roeland Hogt, Zondagavonnd 11 uur Net terug van een avond aan de kust van Santa Monica kan ik nog wel

Nadere informatie

Elektrische taxi s te Brussel

Elektrische taxi s te Brussel Elektrische taxi s te Brussel Wie ben ik? Elie Umukunzi Zaakvoerder van Z.E. Taxi bvba Taxibedrijf met 3 elektrische voertuigen, Nissan Leaf wagens 1. Brussels elektrische taxi s December 2013: toekenning

Nadere informatie

Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen

Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen Dr. ir. Émile J. L. Chappin Challenge the future 1 Mondiale uitdagingen Spanning tussen toename

Nadere informatie

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Minder emissies, betere bereikbaarheid Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft CE Delft Onafhankelijk, not-for-profit consultancy, opgericht in 1978 Ca. 40 medewerkers

Nadere informatie

Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle

Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle Opladen van elektrische voertuigen in Goirle O P D R A C H T G E V E R : GEMEENTE GOIRLE LEANNE VAN TILBORG O P G E S T E L D D O O R : APPM MANAGEMENT CONSULTANTS BART

Nadere informatie

De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet. Femke Hulsbergen

De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet. Femke Hulsbergen De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet Femke Hulsbergen 7 januari 2011 Inhoud TNO Oplaadmogelijkheden elektrisch vervoer Belasting op het netwerk De kosten om overbelasting te voorkomen

Nadere informatie

it s electric! e-powered mobility by ece

it s electric! e-powered mobility by ece it s electric! e-powered mobility by ece Dramatische CO 2 reductie Lotus Elise VW Golf Een snelle, sportieve wagen. Van 0 naar 100 in 4,7 seconde? Het kan elektrisch! Specificaties Lotus Elise-ece: ca.

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 april 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Beleidsregels voor laadpunten elektrisch auto s Spijkenisse

Beleidsregels voor laadpunten elektrisch auto s Spijkenisse Beleidsregels voor laadpunten elektrisch auto s Spijkenisse datum januari 2013 versie definitief Auteur(s) J.O. Smit Stad en Wijk bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse postadres Postbus 25,

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

De Auto van de Toekomst Batterij elektrisch of Waterstof elektrisch? Ir. E.A.M. de Nie

De Auto van de Toekomst Batterij elektrisch of Waterstof elektrisch? Ir. E.A.M. de Nie De Auto van de Toekomst Batterij elektrisch of Waterstof elektrisch? Ir. E.A.M. de Nie 28 april 2009 Hidde Nijland Symposium 1 WAAROM ELEKTRISCH RIJDEN? 1. Wereld milieu: geen broeikaseffect duurzaamheid

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN)

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten

Nadere informatie

Opladen elektrische auto s in Uithoorn

Opladen elektrische auto s in Uithoorn Opladen elektrische auto s in Uithoorn Soort document Opdrachtgever Opgesteld door Plaatsnaam, datum Richtlijn voor oplaadpunten elektrisch vervoer Sandra van der Waals en Peter Rip, gemeente Uithoorn

Nadere informatie

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling Op de internationale milieuconferentie in december 2015 in Parijs is door de deelnemende landen afgesproken, dat de uitstoot van broeikasgassen

Nadere informatie

GreenPlan. Boek groen resultaat

GreenPlan. Boek groen resultaat GreenPlan Boek groen resultaat Waarom groen ondernemen? Groen ondernemen krijgt in het bedrijfsleven steeds meer aandacht. En terecht. We zijn getuige van een opwarming van de aarde. Een toenemende CO

Nadere informatie

Beleidsregels voor publieke Oplaadinfra voor Elektrische auto s in de gemeente Breda

Beleidsregels voor publieke Oplaadinfra voor Elektrische auto s in de gemeente Breda GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Breda. Nr. 101697 2 november 2015 Beleidsregels voor publieke Oplaadinfra voor Elektrische auto s in de gemeente Breda Bekendmaking Burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Overeenkomst voor plaatsing van laadpalen voor elektrisch vervoer in het kader van de pilot E-laad.nl

Overeenkomst voor plaatsing van laadpalen voor elektrisch vervoer in het kader van de pilot E-laad.nl Overeenkomst voor plaatsing van laadpalen voor elektrisch vervoer in het kader van de pilot E-laad.nl De ondergetekenden: Stichting E-laad.nl, rechtsgeldig vertegenwoordigd door O. Caron, kantoor houdende

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder?

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? Programma elektrisch rijden Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? André de Boer Senior Adviseur Vervoersmobiliteit Verantwoordelijk voor uitvoering tactisch en strategisch wagenparkbeheer. Operationeel

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

ALLE DAGEN DUURZAAM OP WEG NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE. Eric Schoones

ALLE DAGEN DUURZAAM OP WEG NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE. Eric Schoones ALLE DAGEN DUURZAAM OP WEG NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE Eric Schoones 150 Mondial Aad de Wit Verhuizingen elektrisch verhuizen Verhuizer in transitie Mondial Aad de Wit Verhuizingen elektrisch verhuizen

Nadere informatie

Exemplarité des pouvoirs publics en matière de transport. Voorbeeldgedrag publieke overheden inzake transport. 5 novembre/er 2014

Exemplarité des pouvoirs publics en matière de transport. Voorbeeldgedrag publieke overheden inzake transport. 5 novembre/er 2014 Exemplarité des pouvoirs publics en matière de transport Voorbeeldgedrag publieke overheden inzake transport 5 novembre/er 2014 Bruxelles Environnement Département stationnement et déplacements Leefmilieu

Nadere informatie

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER BRANDSTOFFEN WEGVERKEER Update toekomstverkenning Paul Hofmeijer, 25 juni 2013 Partner MMG Advies Voor strategie, organisatieadvies en duurzame mobiliteit AGENDA 1. Actualiteiten uit media & drivers 2.

Nadere informatie

De overheid als launching customer

De overheid als launching customer De overheid als launching customer Julia Williams Project leader elektrisch rijden Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie Waarom elektrisch rijden? Klimaat Het duurzame energiesysteem

Nadere informatie

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

Geothermie. traditioneel energiebedrijf? 31 maart 2010 T&A Survey Congres Geothermie Duurzame bron voor een traditioneel energiebedrijf? Hugo Buis Agenda Duurzame visie & ambities Waarom kiest Eneco voor Geothermie? Stand van zaken Markten Pro

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

VOORSTELLING. Het is in deze geest en met deze wil dat het Verbond van Belgische Ondernemingen

VOORSTELLING. Het is in deze geest en met deze wil dat het Verbond van Belgische Ondernemingen VOORSTELLING VAN HET CHARTER " "EV EVOLUTION TO ELECTRICAL VEHICLES" ( EV. TO E.V. ). ) INLEIDING Het vervoer over de weg is momenteel een bron van vervuiling wegens uitstoot in de lucht en geluidshinder.

Nadere informatie

GAAT HIJ HET MAKEN????

GAAT HIJ HET MAKEN???? GAAT HIJ HET MAKEN???? Jaap Frijlink mail@loofboom.nl 17 oktober 2012 Probusclub Santpoort 1. Een warboel van argumenten en spelers 2. Achilleshiel van de huidige autotechniek 3. Focus op elektrische tractie

Nadere informatie

Is flexibiliteit het nieuwe goud?

Is flexibiliteit het nieuwe goud? Is flexibiliteit het nieuwe goud? Presentatie Congres Duurzaam Gebouwd 13 november 2014 Enexis Elektriciteit: 2,7 miljoen aangeslotenen 135,000 km MS / LS 53,000 stations Gas: 2,1 miljoen aangeslotenen

Nadere informatie

Elektrisch rijden en bedrijventerreinen: anders inrichten, meer opladen

Elektrisch rijden en bedrijventerreinen: anders inrichten, meer opladen Elektrisch rijden en bedrijventerreinen: anders inrichten, meer opladen Jeroen Quee Grontmij jeroen.quee@grontmij.nl Lennart van der Burg Grontmij lennart.vanderburg@grontmij.nl Bijdrage aan het Colloquium

Nadere informatie

Iedereen overal en altijd laden

Iedereen overal en altijd laden Iedereen overal en altijd laden Jorrit Zijdewind 19-11-2015 1 1 intro zelf 19-11-2015 Allego template Even voorstellen 2 Geboren en getogen in Utrecht Onrustig en reislustig Van fysiotherapeut naar communicatiefanaat

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

E-car sharing in Zuid - Limburg

E-car sharing in Zuid - Limburg E-car sharing in Zuid - Limburg Visie en toepassing in Zuid Limburg Waarom e-car sharing in Zuid-Limburg? Waarom dit e-car sharing project? o Doorbraak van e-mobility in minder dicht bevolkte gebieden

Nadere informatie

Enquête gebruikers e-laadpunten

Enquête gebruikers e-laadpunten Enquête gebruikers e-laadpunten Inleiding Begin juli 2013 heeft stichting e-laad een enquête uitgezet met als doel inzicht te krijgen in de ervaringen en wensen van gebruikers die hun elektrische auto

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie