Kinderopvang. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. respectvol verdraagzaam mondig. positief kritisch leergierig

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kinderopvang. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. respectvol verdraagzaam mondig. positief kritisch leergierig"

Transcriptie

1 respectvol verdraagzaam mondig positief kritisch leergierig verantwoordelijk geëngageerd sociaal zelfstandig creatief Kinderopvang in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap De sleutel voor gelijke kansen Een kind is veel meer dan een aanstaande dame of een aanstaande heer. Wie dat in het kind niet ziet, die begrijpt het wonder niet. Toon Hermans beleidscahier nummer 2 november 2007

2

3 Woord vooraf Al heel vroeg en zelfs vóór kinderen naar school gaan, worden de kansen die ze daar zullen hebben, bepaald door hun sociale omgeving. De invloed van de voor- en vroegschoolse periode in hun ontwikkeling is niet te onderschatten. Een belangrijk deel van de kennis- en cultuuroverdracht vindt inderdaad niet op school plaats, maar ook al in de periode voor kinderen naar school gaan. Daarom kunnen ondersteunende initiatieven niet vroeg genoeg genomen worden. Integrale en compensatoire initiatieven in de voorschoolse kinderopvang en in de kleuterschool zijn cruciaal in de strategische aanpak van gelijke onderwijskansen. Onder andere daarom is het voor een onderwijsnet belangrijk hierop in te spelen. Door ook al voor het kind 2,5 jaar wordt en naar school mag bij te dragen aan zijn opvoeding en ontwikkeling buiten het gezin, versterken we zijn basis voor de start in het kleuteronderwijs. Deze initiatieven zullen zijn hele schoolloopbaan positief beïnvloeden. De vraag naar meer en kwaliteitsvolle kinderopvang wordt steeds groter. Wij moeten onze aandacht ook richten op de rekrutering van peuters, zodat zij terechtkomen in kinderopvanginitiatieven van het GO! of in crèches die nauw samenwerken met onze scholen. Samen met de leden van de Raad ben ik ervan overtuigd dat iedereen in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap de voordelen van een nauwe samenwerking met de kinderopvang inziet en bijgevolg, rekening houdend met de kenmerken van de eigen regio en omgeving, de nodige initiatieven zal nemen om deze samenwerking verder te optimaliseren. Urbain Lavigne afgevaardigd bestuurder GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

4 Inhoudsopgave 1 Ontstaan en doelstellingen van het project 'Kinderopvang' Ontstaan Doelstellingen op middellange en lange termijn Doelstellingen op korte termijn Stuurgroep Kinderopvang GO! Het Pedagogisch Project GO! Voorwoord Pedagogisch Project van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap (PPGO) Missie Kinderopvang GO! Kinderopvanginitiatieven die georganiseerd zijn door of die samenwerken met het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Waarden Studiedagen Kinderopvang GO! Studiedag Provinciehuis Leuven, woensdag 29 november Verslag van de studiedag op 29 november Tweede studiedag Provinciehuis Leuven, woensdag 21 november Minister Vandenbroucke en zijn nota rond kleuterparticipatie Voorwoord Nota van minister Frank Vandenbroucke - versie 2 februari 2007 Betreft: Maatregelen ter stimulering van de participatie aan het kleuteronderwijs Samenwerking tussen scholen en kinderopvanginitiatieven. Goede praktijkvoorbeelden Getuigenissen Augustijntje: scholengroep 't Boontje: Scholengroep Samenwerking stad Gent - vzw Peutertuinen Gemeenschapsonderwijs Mariakerke: scholengroep Draaiboek openklasdag kleuterschool + informatieavond Openklasdagen in de kleuterschool Infoavond in de kleuterschool "Hoe groeit een kleuter naar schoolrijpheid?" Buitenschoolse opvang in scholen

5 9.1 Zelfstandige opvang Erkende opvang Initiatieven voor buitenschoolse opvang (IBO s) Attest van toezicht Opvang in scholen Kwaliteit Toekomst Fiscale aftrekbaarheid Het Lokaal Overleg Kinderopvang Wijziging opdracht en werkwijze Besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2007: toelichting Het besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2007 (BS 19 juni 2007) houdende het lokaal beleid kinderopvang Voorschoolse opvang en onderwijs: een sterke start? (professor Michel Vandenbroeck) Taalstimulering bij peuters Aanleiding tot taalstimulering bij peuters Doelstellingen Drie uitgangspunten Organisatie van de vroege taalontwikkeling Aanvullende informatie Regelgeving en vernieuwing van de Vlaamse kinderopvang De vereniging zonder winstoogmerk (vzw) Financieel plan voor minicrèches Werken met vrijwilligers Zelfevaluatie - instrument voor welbevinden en betrokkenheid in de kinderopvang (ZiKo) Nuttige adressen GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Externe organisaties

6

7 1 Ontstaan en doelstellingen van het project 'Kinderopvang' 1.1 Ontstaan In het kader van het Algemeen strategisch plan van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap werd in het voorjaar van 2005 met het project Kinderopvang gestart. Met dit project wilden we in de eerste plaats onze scholen, scholengemeenschappen en scholengroepen over deze materie informeren en vooral sensibiliseren. Vanuit onze eigen visie, die voortvloeit uit het pedagogisch project van het GO!, kreeg het project als hoofddoel alle kinderen die in ons onderwijs terechtkomen alle en vooral gelijke kansen te bieden om hun talenten te ontplooien en uit te groeien tot breed gevormde en harmonisch ontwikkelde volwassenen. Tijdens de eerste fase van het project werden we geconfronteerd met een aantal factoren die het belang van dit project nogmaals onderstreepten. We denken onder meer aan de nota van minister Frank Vandenbroucke over de verhoogde participatie van kleuters aan het kleuteronderwijs (zie verder in dit cahier), het conceptuele kader voor de vernieuwing van het Vlaamse kinderopvanglandschap en de opgestarte proefprojecten, de vaststelling dat de pedagogische functie van de kinderopvang aan belang wint, het tekort aan opvangplaatsen en de maatschappelijke verwachtingen. 1.2 Doelstellingen op middellange en lange termijn Het GO! wil zijn maatschappelijke opdracht opnemen. Het wil als onderwijsnet samenwerken met de kinderopvang en waar mogelijk zelf voorschoolse kinderopvang organiseren. Daar zijn verschillende niet onbelangrijke redenen voor: zo vroeg mogelijk inspelen op de behoeften van elk kind; van kinderopvang een basisvoorziening maken; gelijke startkansen voor alle kinderen in het kleuteronderwijs realiseren; 7

8 ernaar streven dat meer kleuters vanaf 2,5 jaar deelnemen aan het onderwijs; een naadloze overgang van kinderopvang naar kleuteronderwijs tot stand brengen; leren van de kinderopvang; onze ervaringen delen met de kinderopvang en samen een professionele leergemeenschap vormen; dienstverlening aan ouders; taalvaardigheid vanaf zeer jonge leeftijd bevorderen; baby s en peuters samen met hun ouders laten profiteren van een uniek en waardevol opvoedingsproject, het opvoedingsproject van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. 1.3 Doelstellingen op korte termijn Om bovenstaande doelstellingen op middellange en lange termijn te kunnen realiseren, hebben wij specifieke doelstellingen op de korte termijn vastgelegd. Enkele voorbeelden: 1. Meer en nauwere samenwerking tussen de kleuterschool en de kinderopvang verkrijgen Samenwerken met initiatieven opgericht in de schoot van de scholengroep Samenwerken met initiatieven (vzw s) die een convenant sluiten met het GO! onderwijs van Vlaamse Gemeenschap Samenwerken met pluralistische initiatieven nascholing organiseren voor oprichters van kinderopvanginitiatieven; scholen en scholengroepen stimuleren om de banden met de bestaande crèches en onthaalouders aan te halen en/of te verzorgen; op verzoek informatie ter beschikking stellen aan directeurs of algemeen directeurs die overwegen een kinderopvanginitiatief op te starten; directeurs en algemeen directeurs motiveren om kinderopvanginitiatieven op te starten en hen hierbij ondersteunen; via de Stichting Kinderopvang Gemeenschapsonderwijs (SKOGO) opstartende initiatieven die met het GO! samenwerken financieel ondersteunen; het sluiten van convenanten stimuleren tussen kinderopvanginitiatieven, scholengroepen en het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap; 8

9 kinderopvanginitiatieven oprichten in de schoot van de scholengroepen; kinderopvanginitiatieven oprichten via vzw s die een convenant sluiten met de scholengroepen en de centrale diensten; scholengroepen sensibiliseren partners te zoeken om klaar te staan bij de invoering van het toekomstige decreet Kinderopvang en pluralistische CKO s te vormen (CKO = centra voor kinderopvang samenwerkingsverbanden). 2. De naadloze overgang van peuters uit de kinderopvang naar de kleuterscholen bevorderen de evolutie van de doorstroming tussen kinderopvanginitiatieven en kleuterscholen in kaart brengen en deze informatie verspreiden via o.a. de algemeen directeurs; een brochure met goede praktijkvoorbeelden rond samenwerking aanmaken; sensibiliseren om maatregelen te treffen en acties te ondernemen die de samenwerking tussen kinderopvanginitiatief en kleuterschool bevorderen. 3. Maatregelen nemen om beter en vroeger te kunnen werken aan gelijke kansen en een verhoogde participatie van kleuters aan het kleuteronderwijs te verkrijgen directeurs stimuleren om deel te nemen aan het Lokaal Overleg Kinderopvang; studiedag Kinderopvang, de sleutel voor gelijke kansen opvolgen; werken aan gelijke kansen via een doorgedreven samenwerking tussen voorschoolse kinderopvang en kleuterschool; de participatie van 2,5-jarigen aan het kleuteronderwijs bevorderen door een sterke samenwerking tussen kinderopvang en kleuterschool; de missie van de kinderopvang van het GO! integreren in de kinderopvanginitiatieven; goede praktijkvoorbeelden ter beschikking stellen; deelnemen aan werkgroepen die onderzoek leveren naar het toegankelijker maken van de kinderopvang en die ernaar streven de kinderopvang op die wijze te organiseren dat het een basisvoorziening wordt voor alle kinderen. 9

10 4. Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap positioneren in de sector van de kinderopvang en netwerking ernaar streven het belang van de kinderopvang voor ons onderwijs bij alle participanten van het GO! te laten doordringen; directeurs, algemeen directeurs en andere aan ons net verbonden belanghebbenden actief en proactief informeren over de vernieuwingen die worden ingevoerd en vooropgesteld; netwerken verder uitbouwen en onderhouden; proactief inspelen op de veranderende en/of nieuwe regelgeving; de situatie van de scholen en scholengroepen in het kinderopvanglandschap in kaart brengen en deze gegevens interpreteren om nieuwe acties te kunnen formuleren; nastreven dat wij als net betrokken worden bij de ontwikkeling van de regelgeving in verband met buitenschoolse opvang; de belangen verdedigen op het departement Welzijn en bij Kind & Gezin; de relaties met het kabinet Onderwijs inzake kinderopvang onderhouden en ook hier onze belangen verdedigen; kinderdagverblijven en nieuwe pluralistische initiatiefnemers motiveren zich voor te bereiden op de uitbreidingsronde van 2008; dienstverlening aan de ouders. 5. Werken aan kwaliteit een goed afgestemde samenwerking tot stand brengen tussen de verschillende afdelingen van de centrale diensten om kwaliteitsvolle ondersteuning te kunnen waarborgen wanneer scholengroepen het initiatief nemen om crèches op te starten; nascholing organiseren voor begeleiders; de organisatie van de buitenschoolse opvang in de scholen optimaliseren met de beschikbare middelen; knelpunten blootleggen in de organisatie van buitenschoolse opvang in basisscholen en ze bespreekbaar maken op de bevoegde diensten om oplossingen te vinden; het project Kinderopvang jaarlijks evalueren en verslag uitbrengen aan de Raad van het GO!; het personeel in de kinderopvang professionaliseren door samenwerking, opleiding, navorming, zelfevaluatie enz. 10

11 1.4 Stuurgroep Kinderopvang GO! Christophe Boone adjunct van de directeur, afdeling Financiën Martine Coppens directeur BS L.P. Boon Erembodegem en beheerder minicrèche t Boontje Jacques Debouserie voorzitter vzw Kinderdagverblijven Scholengroep 24 Daisy Denolf stafdienst Strategisch Plan Brenda Felix pedagogisch begeleider kleuteronderwijs Anja Ginckels projectleider project Kinderopvang en opdrachthouder afdeling Onderwijsorganisatie en -personeel Carlo Janssens voorzitter Co-RA (Coördinatieraad van algemeen directeurs) Koen Martinet directeur BS Kiliaan Duffel en verantwoordelijke minicrèches vzw Klavertje 4 Willem Mestdagh directeur BS Ter Bronnen Kampenhout en afgevaardigd bestuurder Kinderdagverblijf 'Het Speelnestje' Kampenhout Anne Moisson kwaliteitscoördinator kinderdagverblijven Scholengroep Brussel Marc Smets afdelingshoofd afdeling Onderwijsorganisatie en -personeel en voorzitter stuurgroep Kinderopvang Eric Vanderwegen hoofd stafdienst Strategisch Plan Georges Vanderwegen George Vansweevelt Greet Van Vaerenbergh Philip Venstock coördinator Centrum voor Nascholing GO! ondervoorzitter Raad van het GO! medewerker project Kinderopvang afdeling Onderwijsorganisatie en -personeel Opdrachthouder basisonderwijs afdeling Onderwijsorganisatie- en personeel een vertegenwoordiger van de oudervereniging van het GO! 11

12

13 2 Het Pedagogisch Project GO! 2.1 Voorwoord Als organisator van het onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap heeft het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap een eigen, uniek pedagogisch project (PPGO). Het PPGO omschrijft de ideologische waarden die duidelijk, bewust en zonder enige vorm van indoctrinatie in elke GO! school worden nagestreefd. Het biedt m.a.w. een referentiekader om leerlingen te begeleiden in hun totale ontwikkeling tot mens als individu en als lid van de gemeenschap. Ons uitstekend pedagogisch project met zijn zeven pijlers bepaalt onze eigenheid. Deze principes worden vertaald in de klaspraktijk en in het didactisch handelen. Wij geloven sterk in dit pedagogisch project en vinden dat we er erg sterk mee staan in onze huidige samenleving. Het is de opdracht van het GO! kinderen en jongeren voor te bereiden op het leven in een diverse samenleving. Om de continuïteit en samenwerking te bevorderen, om een naadloze overgang te kunnen realiseren tussen kinderopvang en kleuterschool en vooral omdat wij geloven in ons waardevol en uniek pedagogisch project, heeft de stuurgroep Kinderopvang het PPGO vertaald naar een missie voor de kinderopvang. Deze missie is dus een afgeleide van het PPGO en het is evident dat de kinderopvanginitiatieven van het GO! hier ook mee werken. De kinderopvanginitiatieven die nauw met ons samenwerken nodigen we uit om op hun beurt deze missie te hanteren bij het uitwerken van hun kwaliteitsbeleid. 2.2 Pedagogisch Project van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap (PPGO) De algemene grondslag Het PPGO is het basisdocument waarin de grondbeginselen, de waarden en de algemene 13

14 doelstellingen van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap zijn opgenomen. Het PPGO is een referentiekader waarbinnen leerlingen begeleid worden in hun persoonlijke ontplooiing enerzijds en in hun ontwikkeling naar samenleven in diversiteit en harmonie anderzijds. Daarbij is het wezenlijk dat de leerlingen bewust en kritisch nadenken over hun handelen en op grond daarvan verantwoorde keuzes maken. Daaruit blijkt dat het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap naast onderwijs ook de opvoeding van de gehele persoonlijkheid van de leerlingen beoogt. Basisbeginselen Met het PPGO wil het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap elk individu kansen bieden op een optimale ontwikkeling; een ontwikkeling die niet leidt tot nivellering en standaardisering, maar gedifferentieerd is naar ieders talent en competenties. Hierbij krijgen de leerlingen aangepaste pedagogisch-didactische begeleiding. Het PPGO streeft de totale ontwikkeling van de persoon na, de verwerving van kennis en inzicht, de ontwikkeling van vaardigheden en attitudes, met bijzondere aandacht voor een kritische en creatieve ingesteldheid ten aanzien van mens, natuur en samenleving. Iedere mens is uniek. In elke onderwijs- en opvoedingssituatie moet dus de individuele eigenheid van iedere leerling tot haar recht komen. Dit betekent onder meer gelijke ontwikkelingskansen voor gelijkbegaafden. Het houdt enerzijds in dat milieuachterstanden of handicaps worden gemilderd of weggewerkt door aangepaste hulpverlening, en anderzijds dat wordt ingespeeld op de specifieke behoeften van meerbegaafde en talentvolle jongeren. In dit kader het streven naar kansengelijkheid en het waarborgen van een maximale ontplooiing van capaciteiten stelt het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap alles in het werk opdat elke leerling een zo hoog mogelijk niveau bereikt volgens zijn talenten en interesses. M.a.w. het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap tracht een maximale vooruitgang (d.i. leerwinst) te realiseren bij zijn leerlingen. De leerling is niet alleen een individu, maar ook een gemeenschapswezen. Ook aan dat aspect hecht het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap grote waarde. Een harmonische wisselwerking tussen individu en gemeenschap is onontbeerlijk; de individuele persoon moet in de samenleving ontplooiingskansen krijgen. Dit is slechts haalbaar, als de vorming van het individu totaal is, d.w.z. als ze zowel wetenschappelijke en technologische, sociaalculturele en ethische componenten omvat; een gezond evenwicht tussen die verschillende componenten is een must. 14

15 Steunende op die totale vorming zullen de jongeren het doel en de zin van hun handelen leren inzien en zich ten opzichte van zichzelf en van het maatschappelijk gebeuren met kritisch inzicht kunnen opstellen; ze zullen van jongs af leren in vrijheid verantwoordelijkheid te dragen. Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap voedt op tot sociaal engagement, verantwoord gebruik van de ruimte, wereldsolidariteit, verdraagzaamheid en brede belangstelling voor het culturele gebeuren hier en elders. Het PPGO staat voor een dynamisch mens- en maatschappijbeeld en het beoogt de vorming van vrije mensen, die: een fundamenteel zelfvertrouwen hebben, dat steunt op authenticiteit en integriteit; een open geest hebben, zonder vooroordelen, met belangstelling en respect voor ieders mening; mondig zijn, zodat ze hun ideeën helder en juist kunnen vertolken; bereid zijn tot levenslang en levensbreed leren; getuigen van intellectuele, emotionele, esthetische en ethische bewogenheid; zich betrokken weten bij de sociale werkelijkheid en de maatschappelijke ongelijkheden: opkomen voor de eerbiediging van de Rechten van de Mens en zijn fundamentele vrijheden, voor sociale rechtvaardigheid en voor democratische instellingen; de gelijkwaardigheid van mensen en de emancipatie van elk individu niet enkel als principe huldigen, maar zich ook inspannen om ze te verwezenlijken. Van neutraliteit naar actief pluralisme Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap is gehouden tot neutraliteit. Dat houdt in: de eerbiediging van de filosofische, ideologische en godsdienstige opvattingen van de leerlingen en hun ouders. Neutraal wordt door de grondwetgever niet opgevat als waardevrij of vrijblijvend. Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap is niet gebonden aan een levensbeschouwelijke richting. Het is evenmin verbonden met een ideologische groep. Mensen van alle overtuigingen zijn welkom in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap en hun eigenheid wordt er gerespecteerd. Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap beschouwt het actief omgaan met deze diversiteit als een meerwaarde en als een pijler van zijn onderwijs. Via dit actief pluralisme beklemtoont het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap dat de mensheid, ondanks alle 15

16 verschillen, verbonden is door gemeenschappelijke waarden en doelen. Concrete toepassingen Het PPGO komt op democratische wijze tot stand. Alle actoren uit het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap worden uitgenodigd een bijdrage te leveren tot zijn realisatie. Dat veronderstelt: - inkijk (informatie van alle betrokkenen); - inzicht (door coördinatie) via overlegstructuren; - inspraak (door communicatie) door echte participatiemogelijkheden in alle geledingen van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Dit is de ondergrond van de beleidsvisie in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap: door directe democratische deelname aan het beleid een proces op gang brengen waardoor het engagement in de uitvoering van de beleidsbeslissingen wordt opgewekt. Het PPGO wil alle betrokkenen bij het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap aanzetten tot reflectie op de maatschappelijke realiteit enerzijds en de dagelijkse onderwijspraktijk anderzijds; Het PPGO vindt zijn concrete vertaling in het schoolwerkplan, het schoolreglement en de schoolcultuur in het algemeen; Het PPGO heeft een dynamisch karakter: het kan worden aangepast als gevolg van een wijzigende context (maatschappelijke ontwikkelingen, nieuwe wetenschappelijke inzichten, veranderende pedagogische behoeften enz.). 16

17 3 Missie Kinderopvang GO! 3.1 Kinderopvanginitiatieven die georganiseerd zijn door of die samenwerken met het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap De voorschoolse opvang zal de ouders tegemoetkomen in hun nood om hun kinderen op een pedagogisch verantwoorde wijze opvang te bieden. Het educatieve proces van de kinderen zal zo optimaal en vroeg mogelijk aansluiten bij het pedagogisch project in de verschillende niveaus van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Een belangrijk deel van de kennis- en cultuuroverdracht vindt niet plaats op school, maar in het gezin, in de leeftijd van 0 tot 6 jaar. Daarom kunnen ondersteunende initiatieven ten gunste van kansarme kinderen niet vroeg genoeg genomen worden. Deze initiatieven in de voorschoolse opvang zijn belangrijke onderdelen van een strategische aanpak van gelijke onderwijskansen en geven de kinderen een sterkere basis voor hun ontwikkeling. Samenwerking tussen kinderdagopvang en school versterkt de afstemming tussen de kinderopvang en het basisonderwijs en zo ook de overgang voor de kinderen. De kinderdagverblijven en minicrèches zullen worden versterkt door een optimale aansluiting en ondersteuning na te streven en te realiseren met de scholengroepen in hun respectieve regio. De integratie van de waarden van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap is belangrijk in dit proces. Om zijn missie te realiseren, hanteert de voorschoolse opvang, die georganiseerd is door of samenwerkt met het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap, een constante gedragslijn. Die steunt op de zeven kernwaarden van zijn pedagogisch project. De drie maatschappelijke functies van voorschoolse opvang (economisch, sociaal en educatief) worden uiteraard nagestreefd. 17

18 3.2 Waarden Kwaliteit Het kinderdagverblijf / de minicrèche van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap streeft kwaliteit na die gedefinieerd wordt als: de nodige maatregelen treffen voor een veilige leef- en groeiomgeving; optimale kansen bieden voor een brede ontwikkeling (hoofd hart handmethode); een hoge graad van welbevinden en geborgenheid nastreven in de leef- en groeiomgeving van de kinderen; de maximale en voortdurende professionalisering van het personeel. Innovatie en creativiteit De voorschoolse opvang van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap moedigt kansen tot exploreren van de onmiddellijke omgeving aan en biedt de kinderen een goed klimaat voor een gezonde ontwikkeling op eigen tempo en onder begeleiding van een professionele begeleidster. Om dit te realiseren, staat het kinderdagverblijf/ de minicrèche open voor verbetering en vernieuwing op alle niveaus van de organisatie. Respect voor diversiteit Elk kind is uniek, verschillen mogen er zijn. Juist de verschillen maken de groep zo kleurrijk. Ook de groep is belangrijk. Samen spelen, samen eten, samen zingen enz. In de voorschoolse opvang leren kinderen met elkaar en met elkaars verschillen om te gaan. Leren delen, leren samen spelen: enkele van de vele ervaringen die kinderen voorbereiden om te leven in een diverse maatschappij. Betrokkenheid Kinderdagverblijf / minicrèche, school, lokaal overleg en ouders bepalen samen de goede werking van het opvanginitiatief. De voorschoolse opvang in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap betrekt zijn participanten actief bij het beleid; communiceert op een transparante wijze met al zijn participanten. 18

19 Openheid en verdraagzaamheid De voorschoolse opvang van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap: waardeert de eigenheid van de ouders en hun kind; bestrijdt vooroordelen en discriminatie; respecteert de emotionele en religieuze opvatting van de ouders; respecteert de morele en culturele opvatting van de ouders; stelt het pluralisme als een fundamentele waarde voorop en verbindt zich ertoe om die waarde aan de kinderen door te geven; is gericht op waarden; is gericht op de ontwikkeling van de persoonlijkheid van elk kind, met respect voor ieders specificiteit. Oog voor de maatschappelijke werkelijkheid Om kwaliteitsvolle opvang te waarborgen, moet de voorschoolse opvang voortdurend de vinger aan de pols houden en de maatschappelijke ontwikkelingen op de voet volgen om de ouders zo goed mogelijk in hun noden tegemoet te komen. Vorming van de totale persoon Regels, afspraken, een vaste dagindeling, rituelen. De voorschoolse opvang biedt alle kinderen structuur aan, maar met de juiste optimale ruimte voor elk individueel kind. Kleuteronderwijs en voorschoolse opvang hebben een vergelijkbare functie, namelijk een sterk pedagogisch draagvlak bieden voor de ontwikkeling van de kinderen (motorisch, cognitief, affectief, esthetisch, moreel, ) als aanvulling op de opvoeding thuis. 19

20

21 4 Studiedagen Kinderopvang GO! 4.1 Studiedag Provinciehuis Leuven, woensdag 29 november 2006 Kinderopvang in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap, de sleutel voor gelijke kansen. Programma u Onthaal u. Verwelkoming door Marc Smets, afdelingshoofd Onderwijsorganisatie en - personeel u. Toelichting bij de missie kinderopvang van het GO! door Anja Ginckels, projectleider u. Mogelijkheden tot samenwerking tussen kinderdagverblijven onderling en tussen kinderdagverblijf (of minicrèche) en school/ scholengroep door Daan Schalck (senior manager Ernst & Young; ondervoorzitter raad van bestuur KDV De Twijgjes en het Hartenboompje) u. Vernieuwing en toekomst van de kinderopvang door Dominique Berquin (Pluralistisch Platform Jeugdzorg) u. Het pedagogisch en sociale luik van de kinderopvang, gelijke kansen en het verband tussen voorschoolse opvang en de aanvang in het kleuteronderwijs door Michel Vandenbroeck (VBJK-Expertisecentrum voor Opvoeding en Kinderopvang Vakgroep Sociale Agogiek, UGent; voorzitter Lokaal Overleg Kinderopvang Brussel) 21

22 10.50 u. Koffiepauze u. Workshops 1. samenwerking school en kinderopvang (beleid, infrastructuur, opendeurdagen enz.) 2. overgang kinderopvang naar kleuterschool: hoe vloeiend laten verlopen? (bv. afspraken dagverloop, gewoontes, verkennen klasje, middagslapers) 3. het pedagogisch beleid optimaliseren door kleuterleidsters, kinderverzorgsters en begeleiders te laten samenwerken (bv. gezamenlijke nascholing kleuterschool en KDV) 4. hoe kan de kleuterschool een toegevoegde waarde zijn voor het KDV? En omgekeerd? (algemeen) 12.10u. Afsluiting door Urbain Lavigne, afgevaardigd bestuurder van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap u. Broodjesmaaltijd 4.2 Verslag van de studiedag op 29 november 2006 Het GO! wil werk maken van meer voorschoolse opvang, in een pluralistische context en in samenwerking met partners die er mee voor willen zorgen dat meer kleuters vroeger de instap in de kleuterschool wagen. Dat dit belangrijk is, werd aangetoond tijdens de studiedag Kinderopvang in het GO!, de sleutel voor gelijke kansen, die plaatsvond op 29 november 2006 in het Provinciehuis Vlaams-Brabant in Leuven. Zowat 130 personen namen aan de studiedag deel. Het ging hoofdzakelijk om personeel van basisscholen van het GO!, coördinerend directeurs basisonderwijs en - vooral - verantwoordelijken van kinderdagverblijven en minicrèches van het GO!. Ook voorschoolse initiatieven die gerund worden door externe pluralistische vzw s, waren ruim vertegenwoordigd. 22

23 Project Kinderopvang De studiedag is een van de vele acties in het kader van het project Kinderopvang dat in 2005 in het GO! werd opgestart. Met dit project wil het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap inspelen op de toenemende vraag naar voorschoolse opvang. Waar er nog geen voorzieningen zijn, worden scholen(groepen) gestimuleerd om er één op te richten en worden zij daarbij ook ondersteund. Op termijn wil het GO! ook de kwaliteit van de kinderopvang in stand houden en waar nodig verbeteren. Samenwerking school - opvang Maar er is meer. De voorschoolse opvang speelt een voorname rol in de ontwikkeling van het jonge kind. Het sociale en pedagogische aspect van de begeleiding wint steeds meer aan belang. Wat het kind aan leerimpulsen aangeboden krijgt in de periode voor het naar school gaat, bepaalt al grotendeels zijn startkansen in het kleuteronderwijs. Leerbedreiging wordt al heel vroeg vastgesteld. En elke jongere die niet slaagt, is er één te veel Daarom pleit het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap ervoor dat kinderopvang en kleuterschool hun werking op elkaar afstemmen om zodoende een zachte overgang van de crèche naar de kleuterklas mogelijk te maken. Onze opdracht is immers complex: de kinderen een krachtige leeromgeving aanbieden, hen stimuleren in hun ontwikkeling, hen voorbereiden op een goed persoonlijk en maatschappelijk leven en initiatieven nemen om iedereen gelijke kansen te geven. De oproep die afgevaardigd bestuurder Urbain Lavigne tijdens zijn afsluitende toespraak lanceerde was niet mis te verstaan: Het GO! startte in 2005 met het project Kinderopvang vanuit de overtuiging dat een goede samenwerking tussen crèche en kleuterschool de crèche, de school maar in de eerste plaats het kind ten goede komt. Als voorschoolse opvang en onderwijs de handen in elkaar slaan, samen aan gelijke kansen werken en in een zo vroeg mogelijk stadium inspelen op de behoeften van elk kind, kunnen beide sectoren beter in hun opdracht slagen. Het is duidelijk dat we daarvoor elkaar nodig hebben. Het is dan ook heel positief dat Frank Vandenbroucke, Vlaams minister van Werk, Onderwijs en Vorming, in zijn recente nota over Maatregelen ter stimulering van de participatie aan het kleuteronderwijs veelvuldig en expliciet verwijst naar het verband tussen voorschoolse kinderopvang, kleuteronderwijs en gelijke onderwijskansen. Even verheugend is de vaststelling dat deze minister, een jaar na de start van het project Kinderopvang in het GO!, een beleidsvisie uitschrijft die op nagenoeg dezelfde 23

GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap (gemeenschapsonderwijs)

GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap (gemeenschapsonderwijs) GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap (gemeenschapsonderwijs) Bijzonder decreet 14 juli 1998 Centrale niveau: Meso-niveau: Lokale niveau: Raad GO! en Afgevaardigd bestuurder Raad van bestuur en Algemeen

Nadere informatie

bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be

bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be E-mail: bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be Projectweek Anders zijn maar toch gelijk van 02 februari tot en met 06 februari 09. Waarom deze projectweek? Binnen het Pedagogisch Project van onze school willen

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

Functiebeschrijving directies onderwijsinstellingen Scholengroep Rivierenland: invulling resultaatsgebieden

Functiebeschrijving directies onderwijsinstellingen Scholengroep Rivierenland: invulling resultaatsgebieden Functiebeschrijving directies onderwijsinstellingen Scholengroep Rivierenland: invulling resultaatsgebieden Elk personeelslid oefent zijn functie uit binnen het algemene kader van de onderwijsregelgeving,

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 459 (2011-2012) Nr. 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZIT TING 2011-2012 17 NOVEMBER 2011 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Elke ROEX betreffende het waarborgen van het recht op kinderopvang

Nadere informatie

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang Figure 1 logo vrouwenraad De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang INHOUDSTAFEL kinderopvang... 1 Een kaderdecreet kinderopvang... 2 Kwaliteitsvolle kinderopvang...

Nadere informatie

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs (1) Het Stedelijk Onderwijs is de dynamische ontmoetingsplaats van alle leernetwerken ingericht door de Stad Antwerpen. (2) Het Stedelijk Onderwijs voldoet

Nadere informatie

Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be

Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be Inhoudsopgave Inleiding 3 Algemeen 5 1. Leerlingenbegeleiding 6 2. Sociale begeleiding 6 3. Overleg 6 3.1. Met de directie 6 3.2. Met collega

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

1 Schoolcultuur. 1.1 Algemene visie op ons onderwijs

1 Schoolcultuur. 1.1 Algemene visie op ons onderwijs 1 Schoolcultuur 1.1 Algemene visie op ons onderwijs De Centrale Raad van de Rago heeft de grote principes van het opvoedingsproject binnen het Gemeenschapsonderwijs omschreven in het Pedagogisch Project

Nadere informatie

Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen

Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen Conceptnota Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen 1. Situering Deze conceptnota heeft tot doel om, binnen de contouren van het Vlaams Regeerakkoord

Nadere informatie

Inhoudsopgave Pedagogisch project

Inhoudsopgave Pedagogisch project Inhoudsopgave ogisch project 1.1.1. Visie... 2 A. Pijlers... 2 B. Algemene doelen en waarden die de school wil realiseren... 2 C. Ligging... 3 1.1.2. Levensbeschouwing... 3 A. Karakter van de school...

Nadere informatie

HET GOK-DECREET DE LOKALE OVERLEGPLATFORMS

HET GOK-DECREET DE LOKALE OVERLEGPLATFORMS HET GOK-DECREET DE LOKALE OVERLEGPLATFORMS 14/11/2008 INHOUDSOPGAVE INLEIDING...3 1. MET WELKE BEDOELING WERDEN DE LOP S OPGERICHT?...4 2. TAKEN VAN HET LOKAAL OVERLEGPLATFORM...4 3. DE LOP-DESKUNDIGE...5

Nadere informatie

Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be

Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be Inhoudsopgave Inleiding 3 Algemeen: resultaatsgebieden 5 1. Onderzoek en diagnose 6 2. Begeleiding en ondersteuning 6 2.1. Orthopedagogische

Nadere informatie

Visie Stedelijke kinderdagverblijven

Visie Stedelijke kinderdagverblijven Visie Stedelijke kinderdagverblijven Departement Onderwijs en Opvoeding pedagogische begeleidingsdienst & dienst kinderopvang Voorwoord Beste In deze brochure beschrijven we de visie waarnaar we streven

Nadere informatie

Wij gaan met plezier naar school.

Wij gaan met plezier naar school. www.schoolbranst.be Wij gaan met plezier naar school. 3...onze visie Onze school is een landelijk gelegen dorpsschool, een groene school, waar we leven in verbondenheid met de natuur en met elkaar en handelen

Nadere informatie

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde.

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde. Limburgse kinderopvang misdeeld door huidige Vlaamse Regering. Uit het antwoord vanwege Vlaams minister van Welzijn Heeren op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Els Robeyns blijkt

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

1 PEDAGOGISCH PROJECT

1 PEDAGOGISCH PROJECT DEEL II: Pedagogisch project 1 PEDAGOGISCH PROJECT Een school is een levenloos gebouw. Onze school, De Kameleon, is een dynamische gemeenschap van personeel, kinderen, ouders, bestuur en andere participanten.

Nadere informatie

elk kind een plaats... 1

elk kind een plaats... 1 Elk kind een plaats in een brede inclusieve school Deelnemen aan het dagelijks maatschappelijk leven Herent, 17 maart 2014 1 Niet voor iedereen vanzelfsprekend 2 Maatschappelijke tendens tot inclusie Inclusie

Nadere informatie

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke Commentaar bij 1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke 2. Onderwijs wordt internationaler De dertien doelstellingen van het doelstellingenrapport zijn

Nadere informatie

OPVOEDINGSPROJECT DE LINDE

OPVOEDINGSPROJECT DE LINDE OPVOEDINGSPROJECT DE LINDE DOELSTELLING De Linde is een school voor buitengewoon lager onderwijs. Onze doelstelling kadert volledig binnen de algemene doelstelling van de Vlaamse Overheid met betrekking

Nadere informatie

in onze school is elk kind een ster!

in onze school is elk kind een ster! 2 Kom er bij en zoek het niet te ver, in onze school is elk kind een ster! Een kort fragment uit ons schoollied dat perfect weergeeft waar wij met onze school willen voor staan. Een school die elk kind

Nadere informatie

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Ronde 4 Ayse Isçi Onderwijscentrum, Gent Contact: ayse.isci@gent.be Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Meertaligheid in het onderwijs en in de opvang

Nadere informatie

Bisconceptnota. Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen

Bisconceptnota. Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Bisconceptnota Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen 1. Situering 1.1. Vlaams Regeerakkoord

Nadere informatie

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013 PROJECTOPROEP Hoe omgaan met kinderarmoede op school? Toerusten van leerkrachten in het kleuteronderwijs om beter steun te verlenen aan kansarme kinderen Diego Cervo Pedagogisch ondersteuningsaanbod op

Nadere informatie

2 Algemene doelstelling en visie

2 Algemene doelstelling en visie 2 Algemene doelstelling en visie 2.1 Algemene doelstelling De groene kikker heeft als doel huiselijke en persoonlijke kinderopvang te bieden, die optimaal tegemoet komt aan de behoeften van de kinderen.

Nadere informatie

Visie. Stedelijke Initiatieven Buitenschoolse Opvang. pedagogische begeleidingsdienst & dienst kinderopvang. Departement Onderwijs en Opvoeding

Visie. Stedelijke Initiatieven Buitenschoolse Opvang. pedagogische begeleidingsdienst & dienst kinderopvang. Departement Onderwijs en Opvoeding Visie Stedelijke Initiatieven Buitenschoolse Opvang Departement Onderwijs en Opvoeding pedagogische begeleidingsdienst & dienst kinderopvang Colofon Deze brochure is tot stand gekomen in samenwerking

Nadere informatie

Wat willen we in Pegode VZW bereiken?

Wat willen we in Pegode VZW bereiken? Niel, 15 november 2012 Wat willen we in Pegode VZW bereiken? Doelstelling Pegode VZW zoals vermeld in de statuten: De vereniging heeft als doel, met uitsluiting van elk winstoogmerk, de maatschappelijke

Nadere informatie

Het DNA van het GO! Onze waarde(n) weerspiegeld

Het DNA van het GO! Onze waarde(n) weerspiegeld Het DNA van het GO! Onze waarde(n) weerspiegeld Colofon Dit is een uitgave van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Redactieadres: GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Willebroekkaai 36-1000

Nadere informatie

VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN

VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN ADVIES VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Voorstel

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

1. Kan de minister meedelen aan hoeveel ouders uit Brussel deze folder is uitgedeeld?

1. Kan de minister meedelen aan hoeveel ouders uit Brussel deze folder is uitgedeeld? Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.3 - December 2009-491- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 55 van 27

Nadere informatie

VISIETEKST: Autiwerking OV1, OV2 en OV3 IBSO De Horizon

VISIETEKST: Autiwerking OV1, OV2 en OV3 IBSO De Horizon VISIETEKST: Autiwerking OV1, OV2 en OV3 IBSO De Horizon 1. INLEIDING In het Pedagogisch Project van het Gemeenschapsonderwijs vindt men als één van de leidende principes terug dat het PPGO een project

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Auteur: Ingeborg van der Zanden Bartels Datum: 05 januari 2015 Plaats: Kerkdriel Versie: 0.1 Pedagogisch beleidsplan BSO VillaDriel 12 april 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Inclusieve opvang en Centra inclusieve kinderopvang

Inclusieve opvang en Centra inclusieve kinderopvang Inclusieve opvang en Centra inclusieve kinderopvang Inspiratiedag Kinderopvang VVSG 2 april 2015 Sylvia Walravens Stafmedewerker afdeling Kinderopvang Historische context Inclusieve opvang binnen Kind

Nadere informatie

Decreet van 17 oktober 2003 (BS 10 november 2003) betreffende de kwaliteit van de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen 1

Decreet van 17 oktober 2003 (BS 10 november 2003) betreffende de kwaliteit van de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen 1 1 Decreet van 17 oktober 2003 (BS 10 november 2003) betreffende de kwaliteit van de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen 1 Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1. Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid.

Nadere informatie

Deze leidraad helpt om het gesprek in team aan te gaan rond kwaliteit, vooraleer je de sjablonen in de digitale leermodules invult.

Deze leidraad helpt om het gesprek in team aan te gaan rond kwaliteit, vooraleer je de sjablonen in de digitale leermodules invult. Deel 2 Kwaliteitsbeleid Deze leidraad is gebaseerd op de digitale leermodules van Kind & Gezin. Die modules zijn bedoeld om de verschillende onderdelen van het kwaliteitshandboek uit te werken. Die modules

Nadere informatie

De school als maatschappelijke hefboom. Onderwijsbeleid stad Leuven. Mohamed Ridouani

De school als maatschappelijke hefboom. Onderwijsbeleid stad Leuven. Mohamed Ridouani De school als maatschappelijke hefboom Onderwijsbeleid stad Leuven Mohamed Ridouani Inhoud Stad en onderwijs Onderwijs en maatschappelijke uitdagingen Onderwijsbeleid gericht op Sterk draagvlak Meer toppers

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

GIBO HEIDE. pedagogisch project

GIBO HEIDE. pedagogisch project GIBO HEIDE pedagogisch project gemeenteraadsbesluit van 26 mei 2015 Het pedagogisch project is de vertaling van de visie van directie en leerkrachten die betrekking heeft op alle aspecten van het onderwijs

Nadere informatie

Samenwerken over sectoren heen

Samenwerken over sectoren heen Samenwerken over sectoren heen Inhoud In deze workshop wordt de betekenis en de meerwaarde van samenwerken tussen verschillende organisaties uitgewerkt. We schetsen hoe zo n samenwerking kan evolueren,

Nadere informatie

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School Opdracht Steunpunt Gok Ontwikkelen visietekst Opvolgen proefprojecten Formuleren beleidsaanbevelingen Brede School? Verkenning van enkele

Nadere informatie

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK OPDRACHTSVERKLARING SINT- LODEWIJK cliënt-organisatie-medew MISSIE SINT-LODEWIJK - biedt aangepast onderwijs

Nadere informatie

Subsidies inclusieve opvang

Subsidies inclusieve opvang Subsidies inclusieve opvang Om de ouders binnen een redelijke afstand een opvangplaats aan te bieden, voorziet de Vlaamse overheid 3 soorten subsidies. INHOUD SUBSIDIE VOOR INDIVIDUELE INCLUSIEVE OPVANG

Nadere informatie

Basisschool De Reinpad Gelieren: Waar kinderen op handen gedragen worden!

Basisschool De Reinpad Gelieren: Waar kinderen op handen gedragen worden! Basisschool De Reinpad Gelieren: Waar kinderen op handen gedragen worden! 1. Wie zijn wij? Onze school telt twee vestigingsplaatsen, elk met hun eigen karakter. Zowel in De Reinpad als in Gelieren zijn

Nadere informatie

Pedagogisch beleid. kinderdagverblijf

Pedagogisch beleid. kinderdagverblijf Pedagogisch beleid kinderdagverblijf maatwerk kinderopvang voor elk gezin Voorwoord Dit pedagogisch beleid is met het doel geschreven om duidelijkheid te geven aan de inhoud van een pedagogisch beleidsplan.

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be

Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be Lindestraat 123A 2880 Bornem tel. 03 897 98 11 admin.sgr6@g-o.be Inleiding Functiebeschrijving in het GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Elk personeelslid oefent zijn functie uit binnen het algemene

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Inschrijving

Pedagogisch Beleid. Inschrijving Pedagogisch Beleid Inschrijving U vertrouwt ons uw kind toe en wij willen ook het allerbeste voor uw kind. In dit gesprek kunt u meer over uw kind vertellen.zijn er bijzonderheden waar wij rekening mee

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN: MINSTENS EEN JAAR NAAR DE NEDERLANDSTALIGE KLEUTERKLAS

VEELGESTELDE VRAGEN: MINSTENS EEN JAAR NAAR DE NEDERLANDSTALIGE KLEUTERKLAS VEELGESTELDE VRAGEN: MINSTENS EEN JAAR NAAR DE NEDERLANDSTALIGE KLEUTERKLAS Kinderen mogen op vijf of zes jaar pas naar het gewoon lager onderwijs in een Nederlandstalige school als ze eerst een jaar lang

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Doel en opzet Basisprincipes Voorbereidende werkgroepen Resultaat van de Staten-Generaal Vooraf

Nadere informatie

Lokale bestrijding. kinderarmoede. Groeiactieplan. kinderarmoede

Lokale bestrijding. kinderarmoede. Groeiactieplan. kinderarmoede Lokale bestrijding kinderarmoede Groeiactieplan kinderarmoede Overzicht 1. Algemeen kader 2. Greep uit de acties in Gent 3. Succesfactoren/knelpunten à Debat Psychologische Dienst - OCMW Gent 2 1. Algemeen

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Pedagogische kwaliteit in beweging

Pedagogische kwaliteit in beweging Pedagogische kwaliteit in beweging De kinderopvang staat voor grote uitdagingen: kinderen een veilige basis en voldoende uitdaging bieden voor een gezonde ontwikkeling en hen voorbereiden op het basisonderwijs.

Nadere informatie

Vlaams-Nederlandse expertmeeting kinderopvang Donderdag 6 november 2008, Den Haag

Vlaams-Nederlandse expertmeeting kinderopvang Donderdag 6 november 2008, Den Haag Vlaams-Nederlandse expertmeeting kinderopvang Donderdag 6 november 2008, Den Haag Locatie: Routebeschrijving: Tijdstip: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) Rijnstraat 50, 2515 XP BJ,

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR

FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR Onderwijsinstelling :... Instellingsnummer :... Schoolbestuur :... Scholengemeenschap/consortium : SG BLOM Nummer scholengemeenschap : 121921 Het arbeidsreglement,

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

Strijlandstraat 40 1755 Gooik-Strijland Tel. 054/56 78 05 Fax. 054/56 86 10

Strijlandstraat 40 1755 Gooik-Strijland Tel. 054/56 78 05 Fax. 054/56 86 10 Strijlandstraat 40 1755 Gooik-Strijland Tel. 054/56 78 05 Fax. 054/56 86 10 Pedagogisch project Gemeentelijke lagere school De Oester met extra sportaanbod blz. 2 Pedagogisch project : Element 1: Gegevens

Nadere informatie

De ouders De leermeester onderhoudt als leraar contacten met de ouders, ondermeer op specifiek daarvoor voorziene contactmomenten.

De ouders De leermeester onderhoudt als leraar contacten met de ouders, ondermeer op specifiek daarvoor voorziene contactmomenten. FUNCTIEBESCHRIJVING School: Schoolbestuur: Instellingsnummer: Scholengemeenschap: Nummer scholengemeenschap: Personeelslid: Eerste evaluator: Tweede evaluator: Ambt: leermeester levensbeschouwelijk vakken

Nadere informatie

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin VLOR studiedag 3 februari 2012 Taal = hot item Arme peuters ook taalarm (16/03/2009) Steeds minder baby s met Nederlands als thuistaal geboren (4/12/2010)

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

Opdrachtverklaring. Pedagogisch Project. vzw BuBaO Sint-Lievenspoort

Opdrachtverklaring. Pedagogisch Project. vzw BuBaO Sint-Lievenspoort Opdrachtverklaring Pedagogisch Project vzw BuBaO Sint-Lievenspoort Wie zijn we? vzw BuBaO Sint-Lievenspoort is een school voor buitengewoon basisonderwijs en geïntegreerd onderwijs aan kinderen met een

Nadere informatie

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z Samen doen Zorgvisie Zorg- en dienstverlening van A tot Z Wat en hoe? 3 W Samen met de cliënt bepalen we wát we gaan doen en hóe we het gaan doen. Mensen met een verstandelijke beperking kunnen op diverse

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Introductie Introductie Het pedagogisch beleid van de tussenschoolse opvang SKN s Eetclub biedt een kader dat de overblijfkrachten en de coördinatoren tussenschoolse

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van GO! basisschool Hofkouter Sint-Lievens-Houtem te Sint-Lievens-Houtem

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van GO! basisschool Hofkouter Sint-Lievens-Houtem te Sint-Lievens-Houtem Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

betreffende het vergroten van de verantwoordelijkheid van ouders voor de succesvolle schoolloopbaan van hun leerplichtige kinderen

betreffende het vergroten van de verantwoordelijkheid van ouders voor de succesvolle schoolloopbaan van hun leerplichtige kinderen stuk ingediend op 969 (2010-2011) Nr. 1 16 februari 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heer Marino Keulen en de dames Marleen Vanderpoorten en Irina De Knop betreffende het vergroten van de

Nadere informatie

Kinderen met een handicap op de schoolbanken

Kinderen met een handicap op de schoolbanken Kinderen met een handicap op de schoolbanken Ouders van een kind met een handicap moeten vaak een moeilijke weg bewandelen met veel hindernissen en omwegen om voor hun kind de geschikte onderwijsvorm of

Nadere informatie

DIVERSITEIT IN het onderwijs. Ondersteuning op maat van. onderwijs initiatieven

DIVERSITEIT IN het onderwijs. Ondersteuning op maat van. onderwijs initiatieven DIVERSITEIT IN het onderwijs Ondersteuning op maat van onderwijs initiatieven Diversiteit in Vlaanderen Een diversiteitsvriendelijk Vlaanderen Vlaanderen is divers, ook etnisch-cultureel. De aanwezigheid

Nadere informatie

Mijn kind gaat naar de basisschool

Mijn kind gaat naar de basisschool Mijn kind gaat naar de basisschool Pedagogisch Project Abraham Hansschool, boek je toekomst! Gemeentelijke Basisschool Kontich ARTIKEL 1 INLEIDINGARTIKEL 1 INLEIDING 1. Het Pedagogisch Project is de bindende

Nadere informatie

VERDER IN LEREN STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2011-2015 PUBLIEKSVERSIE

VERDER IN LEREN STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2011-2015 PUBLIEKSVERSIE VERDER IN LEREN STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2011-2015 PUBLIEKSVERSIE INHOUD Missie & visie 4 Het onderwijs voorbij 5 Kwaliteit vanuit identiteit 7 Werken vanuit passie 8 Elke leerling telt 10 Ondernemend en

Nadere informatie

De gemeente op de speelplaats. Beleidsparticipatie op school. VVJ driedaagse 17 februari 2011 Saskia Vandeputte. Achtergrondinformatie

De gemeente op de speelplaats. Beleidsparticipatie op school. VVJ driedaagse 17 februari 2011 Saskia Vandeputte. Achtergrondinformatie De gemeente op de speelplaats. Beleidsparticipatie op school. VVJ driedaagse 17 februari 2011 Saskia Vandeputte Achtergrondinformatie Noot vooraf Dit is achtergrondinfo bij de sessie De gemeente op de

Nadere informatie

1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 2. Doel van de cursus NCZ

1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 2. Doel van de cursus NCZ 1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 De cursus niet-confessionele zedenleer (NCZ) in de opleiding leraar secundair onderwijsgroep 1 (LSO-1) sluit aan bij de algemene

Nadere informatie

Competentieprofiel educatief medewerker buitenschoolse kinderopvang Ravot

Competentieprofiel educatief medewerker buitenschoolse kinderopvang Ravot Competentieprofiel educatief medewerker buitenschoolse kinderopvang Ravot 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Educatief medewerker Sociale zaken Buitenschoolse kinderopvang Ravot

Nadere informatie

Uitgangspunt van deze omzendbrief is het subsidiëren van projecten van bepaalde duur.

Uitgangspunt van deze omzendbrief is het subsidiëren van projecten van bepaalde duur. Omzendbrief voor de subsidiëring van projecten in het kader van Samenlevingsinitiatieven 1. Wat zijn de Samenlevingsinitiatieven? De erkenning en subsidiëring van Samenlevingsinitiatieven gebeurt op basis

Nadere informatie

3 De visie van de Prinses Julianaschool

3 De visie van de Prinses Julianaschool 3 De visie van de Prinses Julianaschool 3.1 Visie op het onderwijs De missie: Prinses Julianaschool, school voor geborgenheid, (basis)kennis en zorg. De Prinses Julianaschool biedt kinderen een veilige

Nadere informatie

Zwembaddossier. Toegelicht en uitgediept. Infomoment schoolraden basisonderwijs 23 juni 2014

Zwembaddossier. Toegelicht en uitgediept. Infomoment schoolraden basisonderwijs 23 juni 2014 Zwembaddossier Toegelicht en uitgediept Infomoment schoolraden basisonderwijs 23 juni 2014 2011: knipperlichten Gratis schoolzwemmen basisonderwijs Financiële impact zwembad scholengroep Gratis schoolzwemmen

Nadere informatie

Vernieuwing kinderopvang in Vlaanderen en Brussel

Vernieuwing kinderopvang in Vlaanderen en Brussel 1 Vernieuwing kinderopvang in Vlaanderen en Brussel Situatieschets In België behoort de kinderopvang tot de bevoegdheid van de Gemeenschappen. De Vlaamse, de Franse en de Duitstalige Gemeenschap staan

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Inleidende bepalingen

Hoofdstuk 1. Inleidende bepalingen erkende en zelfstandige ko - MB kwalificatiebewijzen 1 Ministerieel besluit van 3 maart 2010 (BS 29 maart 2010) tot bepaling van de kwalificatiebewijzen voor medewerkers en verantwoordelijken van kinderopvangvoorzieningen

Nadere informatie

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG De film Childcare Stories als discussiemateriaal Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG Enkele voorbeelden: - Vormings- of begeleidingstraject voor medewerkers en verantwoordelijke(n)

Nadere informatie

Het inschrijvingsrecht in een notendop

Het inschrijvingsrecht in een notendop COC Trierstraat 33 1040 Brussel Het inschrijvingsrecht in een notendop Dat alle leerlingen op school gelijke kansen moeten krijgen, is onbetwistbaar. Het Gelijke Onderwijskansendecreet(GOK-decreet) wil

Nadere informatie

Als school samenwerken met een opvanginitiatief voor baby s en peuters (03.02.2012)

Als school samenwerken met een opvanginitiatief voor baby s en peuters (03.02.2012) Als school samenwerken met een opvanginitiatief voor baby s en peuters (03.02.2012) Schoolbestuur Het Inrichtend Comité Annuntiaten Heverlee groepeert 6 schoolbesturen = 6 VZW s 27 administratieve scholen:

Nadere informatie

Pedagogisch project Levensbeschouwelijke en maatschappelijke uitgangspunten

Pedagogisch project Levensbeschouwelijke en maatschappelijke uitgangspunten Pedagogisch project Onze school is een basisschool die behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijs. Het schoolbestuur is het stadsbestuur van Waregem. Als openbare instelling staat onze school open

Nadere informatie

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken REKENHOF Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken STRATEGISCH PLAN 2010-2014 2 Inleiding Dit document stelt de resultaten voor van de strategische planning van het Rekenhof voor de periode 2010-2014.

Nadere informatie

VCLB. E. VCLB IN DE ZONNEWIJZER p. 2

VCLB. E. VCLB IN DE ZONNEWIJZER p. 2 VCLB E. VCLB IN DE ZONNEWIJZER p. 2 E.1 Werking van het CLB p. 2 E.2 Openingsuren van het centrum p. 3 E.3 Samenwerking met het Vrij Centrum voor Leerlingbegeleiding p. 3 E.4 Belangrijk voor leerlingen

Nadere informatie

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken 1 De Onthaalouderacademie Wat is de Onthaalouderacademie? De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken De sector van de kinderopvang is in beweging. Er worden heel wat initiatieven genomen om de

Nadere informatie

deeltijds kunstonderwijs en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften

deeltijds kunstonderwijs en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften deeltijds kunstonderwijs en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften Deeltijds kunstonderwijs en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften: hand in hand voor verbreding? W IM SMET Sinds de overheveling

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

stevige stam is de boom waardeloos.

stevige stam is de boom waardeloos. Visuele voorstelling Boom: Onze school ligt in een groen, bosrijke omgeving. Het logo van de school staat centraal in de tekening. Jongen en meisje: De kinderen staan centraal in onze school. Ben je jongen

Nadere informatie

Beroepscompetentieprofiel gastouder

Beroepscompetentieprofiel gastouder Beroepscompetentieprofiel gastouder Het voorliggende beroepscompetentieprofiel is vastgesteld door de Convenantpartijen op 29 mei 2009. In het kader van de uitvoering van kinderopvang zoals bedoeld in

Nadere informatie

dialooghouding We stellen u onze visie even voor.

dialooghouding We stellen u onze visie even voor. schoolvisie Als katholieke basisschool willen we zorg dragen voor de opvoeding van elk kind. We zien onze school als een huis met een tuin waarin we de basis leggen voor de toekomst, om later met de beste

Nadere informatie

SchoolConnect. Een vriendschap tussen jullie school en een school in Ethiopië!

SchoolConnect. Een vriendschap tussen jullie school en een school in Ethiopië! SchoolConnect Een vriendschap tussen jullie school en een school in Ethiopië! SchoolConnect SchoolConnect is een programma van stichting Joni. Het is een samenwerkingsverband tussen scholen in Nederland

Nadere informatie

Studiewijzer Diversiteit

Studiewijzer Diversiteit 1 Thomas More Kempen Studiewijzer Studiewijzer Diversiteit OPO-verantwoordelijke: Annelies Demessemaeker Docenten: Eline Bernaerts en Annelies Demessemaeker CAMPUS Vorselaar Domein Lerarenopleiding Bachelor

Nadere informatie

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Vacature Maart 2015 De Moazoart biedt een onderkomen aan organisaties die werken met maatschappelijk kwetsbare groepen en creeërt ruimte voor ontmoeting, vorming,

Nadere informatie

Niets uit deze uitgave mag worden gekopieerd en/-of verspreid zonder schriftelijke toestemming van de Peuterspeelzaal Ukkie BV 2015-02

Niets uit deze uitgave mag worden gekopieerd en/-of verspreid zonder schriftelijke toestemming van de Peuterspeelzaal Ukkie BV 2015-02 Deel 1: Pedagogisch beleidsplan Peuterspeelzaal Ukkie 1.1 Visie 1.2 Missie 1.3 Uitgangspunten 1.4 Pedagogische doelen 1.4.1. Bieden van emotionele en lichamelijke veiligheid 1.4.2. Ontwikkeling sociale

Nadere informatie