VIEREN - AAN HET VANZELFSPREKENDE VOORBIJ

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VIEREN - AAN HET VANZELFSPREKENDE VOORBIJ"

Transcriptie

1 VIEREN - AAN HET VANZELFSPREKENDE VOORBIJ

2 INHOUDSOPGAVE 03. VOORWOORD - FIEF BLEESER & PETER ADRIAANSEN 04. FEESTEN - FRITS LITMAATH 06. VANUIT SPIRITUALITEIT GEZIEN - LIA VAN AALSUM 10. VIEREN DOE JE MET KINDERBOEKEN - MARIJKE BOUWHUIS 13. VIEREN IN HET DIGITAAL PORTFOLIO - DIANA GIBBELS 14. ONTMOETING AAN TAFEL - BEA BISSELING & MARCELLE HILGERS 15. MENUKAART 16. IETS TE VIEREN - MARIËTTE WOLBERS 19. PROJECT KIND EN KUNST - MIRJAM JAKUBOWSKI 20. VOOR VIEREN - PETER VAN HASSELT 22. METAMORFOSE TOT SINTERKLAAS 25. FOTO S: FEEST VIEREN 27. COLOFON

3 VIEREN IN BREDER PERSPECTIEF Met gepaste trots biedt het bestuur van de alumnicommissie u het tweede nummer aan van ons blad Chronos. Nadat vorige keer het thema Tijd is gekozen, is het deze keer Vieren geworden. Zoals u vermoedelijk al weet, neemt vieren een belangrijke plaats in op onze opleiding. We komen er ieder jaar op terug in ons curriculum. We hebben het opgenomen in onze opleidingsprofielen. Daarin staat onder andere voor een eerstejaars student: De student is opleidingsbekwaam in Vieren op school wanneer hij zichtbaar en bespreekbaar maakt dat hij kleine momenten in zijn stagegroep kan herkennen waarop sprake is van samen geraakt en ontroerd worden, zowel bij verlies als bij succesjes. Hij creëert een ontspannen en veilige omgeving in zijn groep door een positieve benadering te hanteren. Hierdoor kan hij speciale momenten op een natuurlijke manier met de kinderen vieren. Waar mogelijk participeert hij en helpt hij mee bij georganiseerde vieringen in de schoolorganisatie. Hij reflecteert regelmatig op de waarde van vieren voor hemzelf. In het artikel van Lia van Aalsum worden waarden van reflecteren op vieren duidelijk verwoord en zij bekijkt het thema vanuit de spiritualiteit waardoor het thema een diepere dimensie krijgt. Marijke Bouwhuis legt de relatie tussen vieren en kinderboeken en onderstreept de ondersteuning van boeken en mogelijkheden die dat heeft als men voor kinderen in het basisonderwijs vieringen organiseert. Zij geeft tevens aan hoe in PABO-1 de studenten hiervoor worden opgeleid. Mariette Wolbers geeft fantastische voorbeelden van concrete kinderuitspraken op school. Mirjam Jakubowski geeft een beschrijving van een projekt kind en kunst en legt hierbij de relatie tussen kunst en feesten. Frits Litmaath heeft ons weer verrast met een toepasselijk gedicht. Bij deze wil ik iedereen die een bijdrage aan het totstandkomen van dit nummer heeft geleverd hartelijk bedanken. Fief Bleeser, Voorzitter IDEEËN VOOR DE ONTWIKKELING VAN DE ALUMNIVERENIGING CHRONOS Het is al weer twee jaar geleden dat we aan de Groenewoudseweg een grandioze reünie hadden. We vierden toen het 100-jarig bestaan van katholiek opleidingsonderwijs in de regio Arnhem-Nijmegen. Toen hebben we reünisten van Insula Dei, Paulus, Rosa, de OK, Petrus Canis, de KPA en Groenewoud mogen ontvangen. Al snel is toen de vraag opgekomen of we de gegevens die we hadden verzameld moesten gebruiken alleen voor deze ene gelegenheid of dat we er een vervolg aan moesten geven. Dat heeft geresulteerd in de oprichting van de alumnivereniging op Er is een bestuur, er worden nieuwsbrieven verzonden en er is al een boekje verschenen en een terugkomdag georganiseerd in mei Het bestuur heeft zich sinds de start steeds beziggehouden met de vraag wat we nu eigenlijk willen met die alumnivereniging. In het eerste boekje hebben we onze doelstellingen duidelijk gemaakt. We willen contact houden met onze oud-studenten en oud-personeelsleden. We willen dat omdat in ieder geval een deel van die oud-studenten en oud-personeelsleden hebben laten merken het prettig te vinden om elkaar te ontmoeten. Hierbij speelt contact en gezelligheid een grote rol. Daarnaast willen we deze contacten ook om op deze manier de relaties met het werkveld waarvoor we opleiden te blijven onderhouden. We willen op de hoogte blijven van de ontwikkelingen die oud-studenten doormaken omdat we hier van kunnen leren. Van de andere kant willen we oud-studenten op de hoogte laten blijven van de ontwikkelingen binnen de opleiding omdat daar ook interessante zaken, bijvoorbeeld voor de verdere professionalisering, uit te halen zijn. In Nederland begint het de gewoonte te worden om die contacten voor deze doeleinden structureel te onderhouden. In het buitenland kom je daar op veel plaatsen voorbeelden van tegen. Wij willen in ieder geval onderzoeken of vormen van wederzijdse kennisdistributie, naast het gezelligheidsaspect, een belangrijk onderdeel is van onze alumnivereniging. We blijven u over ontwikkelingen op dit vlak op de hoogte houden. Peter Adriaansen Pabo Groenewoud Nijmegen (03

4 FEESTEN Temidden van het daagse doen, als afwisseling van eentonigheid viert een mens bij tijden het leven. Alledaagse sleur wordt doorbroken: bij geboorte, verjaardag en huwelijk wordt leven genoten met rituelen. 04) Elke religie heeft haar hoogtijdagen, in iedere cultuur is feest een gegeven of het nu carnaval heet of Sinterklaas. Je kunt vakantie dolce far nientevieren, van een examenuitslag of promotie genieten, een feest geven. Het grootste feest moet wel zijn, dat je jezelf aanvaardt en je medemensen. Dan vier je het leven kwetsbaar echt. Frits Litmaath, 28 juni 2006

5

6 VANUIT SPIRITUALITEIT GEZIEN VIEREN AAN HET VANZELFSPREKENDE VOORBIJ 06) Een pas op de plaats Wanneer wij iets vieren, maken wij als het ware een pas op de plaats. De dagelijkse gang van zaken wordt doorbroken voor een moment of afgebakende tijd van feestelijkheid of plechtigheid. De definitieve koop van het huis, een vijfentwintigjarig jubileum op het werk, het behalen van het einddiploma of het eerste mama! dat jouw kindje laat horen; het zijn aanleidingen voor een passend moment van aandacht, met een slinger of een slokje, een woordje of een kus. Ook als samenleving vieren wij. Vijf mei en Koninginnedag bijvoorbeeld zijn typisch Nederlands. Het leven vieren Vieren doen we ook rond de levensloop. Met geboorte en verjaardag wiebelen ballonnen, bij een bijzonder tijdstip binnen de relatie of het huwelijk heffen we het glas. In ons land heeft de christelijke godsdienst daarin eeuwenlang een belangrijke rol gespeeld. Mede middels de sacramenten zeven in de rooms-katholieke kerk en twee in de protestants-christelijke kerk wordt dan de heiligheid van het leven bevestigd bij de aanvang (doop), in de unieke relatie (huwelijkssluiting) en bij sterven (ziekenzalving en uitvaart). Minder sterk verbonden aan de levensloop, maar wel van betekenis voor het leven als zodanig, zijn de feesten en herdenkingsdagen van de godsdiensten door het jaar heen. Zij plaatsen individu en gemeenschap in het licht van de goddelijke oorsprong en leiding van ieders leven. De belangrijkste feesten die we in Nederland kennen, zijn het Hindoestaanse Divalifeest, het joodse Jom Kippoer, het christelijke Kerstmis en Pasen en het islamitische offerfeest. Op deze feesten worden cruciale gebeurtenissen en ervaringen van de traditie gevierd. Deze feesten worden echter gedragen door de religieuze praktijk van alledag en het ritme van de week: de hindoeïstische offerdiensten van elke dag, de wekelijkse joodse sabbatviering, de christelijke eredienst op zondag en de dagelijkse islamitische gebedspraktijk (de salat). In Nederland heeft de christelijke godsdienst of moeten we zeggen, het instituut kerk? sterk aan betekenis verloren. Toch is er ook sprake van een hernieuwde of voortgaande religieuze belangstelling in brede zin en is er zelfs een maatschappelijk middenkader, waar ook het onderwijs deel van uitmaakt, dat zich opnieuw bezint op de waarde van de christelijke traditie. Het besef leeft dat het leven niet vanzelfsprekend is en een grond heeft die zich aan onze grip onttrekt. Godsdienstige tradities kunnen helpen daarin een weg te gaan, mits ze openen en niet verstikken, mits ze aanreiken en niet indoctrineren. Of de godsdienstige instituties die kracht hebben, is een vraag. Van groot belang is in ieder geval dat we leren in religieus opzicht volwassen te worden en de verantwoordelijkheid voor onze levenszin niet aan instituties overlaten, maar zelf ter hand nemen. Spiritualiteit is dan een sleutel. Het opent het veld van de persoonlijke gevoeligheid voor het mysterie en verbindt met tradities die door de eeuwen heen, zowel binnen als buiten de godsdiensten, deze gevoeligheid gevoed hebben. Stilstaan bij de betekenis van vieren is daarbij een mooie insteek.

7

8 08) Aan het vanzelfsprekende voorbij Wanneer we werkelijk iets vieren en dan gaat het niet over een oppervlakkig feestje geven we daarmee te kennen dat we het leven naar waarde schatten. De liefde van een partner, de zorg voor een kind, het feit dat we leven; op onze beste momenten ondergaan we het als iets dat ons is toevertrouwd. Hoewel we ons samen inspannen om de kwaliteit van bijvoorbeeld de relatie, het werk of het gezinsleven op peil te houden, voelen we soms ook aan dat hier iets gaande is dat we niet zelf in de hand hebben. In ons samen leven en werken licht er soms iets op van kostbaarheid, meer klassiek gezegd, van genade. Wanneer we in onze agenda s en persoonlijke ritme tijd uitsparen om te vieren, erkennen we dat. De een zal daar bewuster mee omgaan dan de ander. Maar de onderstroom van vieren is dat het ons aan het vanzelfsprekende voorbij brengt. Vanuit het heden naar verleden en toekomst Wanneer we vieren, verbinden we ons, vanuit het heden met het verleden en de toekomst. We kijken terug: weer een jaar voorbij of hoe was het, hoe begon het destijds met mij, met ons? Wat waren daarin belangrijke momenten, moeilijke tijden? Nu sta ik hier, verlegen met mijn verjaardag, of samen ontroerd met deze dag, met sporen van verwondering of dankbaarheid. Dat ik op dit punt ben aangekomen, dat wij als gemeenschap dit moment hebben bereikt, is niet vanzelfsprekend. We hebben er zelf aan gewerkt, maar er waren ook krachten vaak onbenoembaar die ons droegen en leidden. Vanuit dat besef willen we vooruit kijken en verder gaan. We doen dat in het vertrouwen dat er, wanneer we oprecht uit zijn op het goede, er momenten zullen komen waarop dat goede ons aangereikt wordt. Valt er wel iets te vieren? Soms zijn er perioden, binnen de gemeenschap waarin je werkt of leeft, of in je innerlijk, dat er naar jouw idee weinig te vieren valt. Er is sprake van overdruk, er wordt teveel gevraagd, de zaak raakt overspannen. Dit kan veel oorzaken hebben. Vaak is het een samenspel van factoren die zowel extern als intern spelen, of het nu om jou persoonlijk gaat, om een relatie of de groep als geheel (bijvoorbeeld een gezin, een werkgemeenschap). Anders is het als een ernstige ziekte zich aandient, of wanneer we geconfronteerd worden met het onbegrijpelijke sterven van een dierbare. Vaak staan we dan met lege handen, zoeken we naar zin die niet te vinden is. Hoe moeilijk ook, juist in deze perioden van overspanning of intens verdriet is het van groot belang dat we contact zoeken met de kostbaarheid van het leven die, wanneer we in blijdschap vieren, zo dichtbij kan zijn. Niet als een doekje voor het bloeden, maar als de draad die houvast geeft om vanuit donkerte ons zicht op het licht niet te verliezen. Het besef van onze beste momenten, namelijk dat het leven niet vanzelfsprekend is, kan ons helpen om angst of woede niet het laatste woord te geven. De aantasting door overdruk, overspanning of verdriet kan enorm zijn. Maar wanneer we heel aarzelend misschien, maar oprecht het genadevolle van het leven zoeken, kan dit de opening zijn waardoor het vertrouwen in ons leven terugkomt en we onze weg hervinden. Een levenswijze om in te groeien In het licht van bovenstaande zal duidelijk zijn dat het

9 vieren van bijzondere momenten in ons leven niet overbodig is, maar onmisbaar. Wanneer wij regelmatig stilstaan bij de kostbaarheid van ons leven en de wijze waarop dat zich vormt, oefenen we ons in een houding van eerbied. We ontwikkelen onze spiritualiteit. We groeien in een levenswijze die vol vertrouwen is: in onszelf, in de ander, in het leven als zodanig en in de dragende grond van ons bestaan. Precies dit laatste wordt door de godsdiensten uitvergroot. Met liturgie, rituelen en richtlijnen voor het gedrag hopen zij deze levenshouding te voeden. Onder invloed van allerlei factoren is in Nederland dit christelijke aanbod voor velen een wereld zonder betekenis geworden. Dit is spijtig, want een rijkdom aan voeding en vorm blijft dan verborgen. Het is naïef te denken dat we deze gevoeligheid voor het mysterie helemaal op eigen kracht kunnen doen groeien en vormgeven. We hebben elkaar nodig en kunnen van elkaar leren, mensen en levensbeschouwelijke tradities van allerlei aard. Essentieel voor spiritualiteit is wel dat we er zelf bij blijven. Vieren van het leven kan je niet aangepraat worden. Het kan zich in ons ontvouwen, wanneer we leren contact te maken met de kostbaarheid van het leven, alleen en in gemeenschap, vanuit onze levensweg en lerend met anderen. Dan komt het echt op gang: vieren, aan het vanzelfsprekende voorbij. (09 Lia van Aalsum, projectontwikkelaar Onderwijs & spiritualiteit, Pabo Groenewoud Nijmegen

10 VIEREN DOE JE MET KINDERBOEKEN! 10) Sinterklaas, Kerst, dierendag, Pasen, Moederdag, Carnaval, het Suikerfeest... bij iedere feestelijke gelegenheid zijn passende kinderboeken te vinden. Maar ook zijn er stapels kinderboeken rondom kleine, meer individuele viermomenten die samen gedeeld kunnen worden. Bijvoorbeeld: Het schoolreisje, mijn eerste schooldag, mijn zwemdiploma, naar de brugklas, ik kan strikken!... Vieren en kinderboeken op de Pabo. Met deze bijdrage schetsen we een beeld van wat er zoal op de Pabo gebeurt rondom vieren en kinderboeken. Eigenlijk is het heel eenvoudig. Een verhaal voorlezen kan al een viering zijn. Samen beleef je de meest spannende avonturen, je deelt bijzondere ervaringen en ontroerende momenten. Op Pabo Groenewoud willen we dat studenten steeds meer oog krijgen voor dergelijke mooie, kleine viermomenten. Sinds afgelopen jaar zijn we daarom gericht gaan kijken hoe studenten het werken met boeken en verhalen binnen de beroepstaak vieren vorm kunnen geven. We zijn begonnen in Pabo 1 en 2. Vieren en kinderboeken in Pabo 1 In het eerste opleidingsjaar, maar ook in de jaren daarna, stimuleren we studenten om kinderboeken te lezen en daar iets mee te doen in de stageklas. We merken dat het beginniveau van studenten behoorlijk uiteenlopend is. Sommige studenten hebben nauwelijks boeken gelezen en andere studenten zijn juist gek op lezen. Helaas is de eerste groep het grootste. Terwijl aandacht aan kinderboeken in de klas juist erg afhankelijk is van het enthousiasme van de leerkracht. Als docenten proberen we óns enthousiasme over te brengen. We laten studenten zien hoe ze op verschillende manieren met kinderboeken in de stage kunnen werken. Bijvoorbeeld door het uitwisselen van leeservaringen met werkvormen als binnen- en buitenkring, wandel en wissel uit, placemat, het lezen en schrijven van gedichten, de taalronde en interactief voorlezen. Als studenten eenmaal de smaak te pakken krijgen, ervaren ze dat het werken met boeken kleine viermomenten oplevert. Door de voorleeswedstrijd proberen we vieren en kinderboeken een vaste plaats te geven op pabo Groenewoud. De voorleeswedstrijd in Pabo 1... en ze leefden nog lang en gelukkig... Ina, studente Pabo 1, slaat het sprookjesboek dicht. Verwachtingsvol kijkt ze haar medestudenten aan. En...? vraagt ze. Hoe klonk het? Las ik niet te snel? Wat is er leuker dan een juf of meester die goed kan voorlezen of vertellen? Voorlezen is een belangrijke vaardigheid en gelukkig een vaardigheid die goed te leren is. Een boek in de hand biedt steun en veiligheid aan beginnende voorlezers. Daarom besteden we in het begin van de opleiding veel aandacht aan voorlezen.

11 Dit jaar staat het voorlezen mede in het teken van de Voorleeswedstrijd. In een van de eerste lesweken oefenen de studenten in het voorlezen. Ze zoeken een (prenten-) boek dat ze geschikt lijkt voor kinderen, kiezen een passende passage om voor te lezen en oefenen thuis in het voorlezen. Op de opleiding maken ze een kijkwijzer voor hun medeklasgenoten. Hierin geven ze één punt aan waar ze willen dat de luisteraars vooral op letten. Als studenten eenmaal - in groepjes van ongeveer vier studenten - hebben voorgelezen geven de luisteraars feedback. Eerst gaan ze in op de leervraag van de voorlezer en vervolgens bedenken ze een top (wat ging goed) en eventueel een tip (werkpunt). Student na de allereerste stagedag: Ik vond het voorlezen in de stageklas veel lastiger dan toen we hier oefenden op de opleiding: alle kinderen wilden tijdens het verhaal iets erdoorheen vertellen! Ik wist niet wat ik moest doen op dat moment. Andere student: Ik vond het juist veel makkelijker: ik durfde veel meer mijn stem op allerlei manieren te gebruiken. Ik was lang niet zo zenuwachtig! Naast het ontwikkelen van de voorleesvaardigheid en het ervaren van het intieme moment tijdens het voorlezen krijgen studenten op deze manier oog voor allerhande vaardigheden die met lesgeven te maken hebben. Bijvoorbeeld: het afstemmen van een (boek-) keuze op kinderen, het kiezen van een geschikt voorleesfragment, het bedenken van een leervraag, het maken van een kijkwijzer en het feedback ontvangen en geven. Ook stimuleren we studenten om meer kinderboeken te gaan lezen. Uit iedere klas worden enkele beste voorlezers van dat moment gekozen. De winnaars uit verschillende klassen gaan door naar de volgende rondes. Uiteindelijk mogen de beste voorlezers tijdens de viering in december een verhaal voorlezen dat past bij het thema van de viering. De Voorleeswedstrijd op de Pabo heeft veel gelijkenissen met de Voorleeswedstrijd zoals die jaarlijks in het basisonderwijs georganiseerd wordt. Zo krijgen de studenten het eerste gereedschap in handen om later zelf dergelijke festiviteiten te kunnen organiseren. Vieren en kinderboeken in Pabo 2 Ook de tweedejaars studenten vieren met kinderboeken. Dit gebeurt op meerdere momenten in het jaar. Zoals afgelopen oktober in de Kinderboekenweek. In de loop van dit jaar vindt er een grotere Viering plaats waarin allerlei aspecten van vieren en onderwijs aan bod zullen komen. Daarbij zullen boeken, verhalen en gedichten natuurlijk een grote rol spelen. De Kinderboekenweek in Pabo 2 De tweedejaars studenten hebben de Kinderboekenweek gevierd op de Pabo en lieten hun medestudenten en opleiders ervan meegenieten. Het gebouw werd door enkele groepen studenten versierd rondom het thema van de kinderboekenweek: De leeuw is los. Ook bedachten ze activiteiten rondom dit thema. (11

12 Daarnaast is er een themadag rondom de Kinderboekenweek georganiseerd. Jules Looman opende de dag met de presentatie van zijn eerste jeugdroman Willie en Puff van Noordeiland. Zo kregen de studenten een kijkje in de keuken van een kinderboekenauteur. Daarna volgden de studenten diverse workshops waarin ze te zien kregen hoe je kinderen bij het voorlezen echt kunt meenemen in de sfeer van een boek, hoe je kunt werken met beeldmateriaal en hoe je dansen en drama-activiteiten kunt koppelen aan jeugdboeken. Het tweede deel van de themadag zijn de studenten zelf hard aan de slag gegaan met het ontwerpen van diverse activiteiten rondom een kinderboek. Vol van lesideeën en met goede lesvoorbereidingen in hun tas konden ze aan de eerste stagedagen van het schooljaar beginnen. Er zijn natuurlijk nog veel meer manieren om Vieren en boeken vorm te geven op de Pabo. De komende jaren zullen we de activiteiten verdiepen en uitbreiden, want bij vieren horen boeken! Marijke Bouwhuis Docent Taal en Taaldidactiek [ ADVERTENTIES ] 12) GRAFISCHE VORMGEVING & WEBDESIGN Gespecialiseerd in creative grafische ontwerpen voor bedrijven en particulieren. Schuttersstraat BV Beugen Tel.:

13 EEN TEKSTFRAGMENT OVER VIEREN UIT HET DIGITAAL PORTFOLIO VAN EEN STUDENT VIEREN: feestelijk herdenken of doorbrengen, staat in mijn woordenboek. Toch is dat voor mij niet compleet. Het is meer dan dat. Ik vind het woord ook zo mooi te verbinden met laten vieren : het langzaam loslaten. Je viert een feest omdat iemand jarig is maar tegelijkertijd laat je weer een jaar los. Je herdenkt een persoon die is gestorven, die je ook hebt moeten loslaten. Een kind wisselt de tanden. De tanden laten los. Het kind laat ook een soort onbevangen jeugd los: het krijgt grote-mensen-tanden. Vieren is niet alleen maar feest. Het is meer stilstaan bij belangrijke momenten in het leven. Tijd voor overdenkingen. Bewust en onbewust. Voor mij is het nieuwjaarsfeest zo n feest waarbij je een jaar laat vieren en het nieuwe jaar inluidt met een feest. Voor mij dagen van bezinning (onbewust) en ik ben altijd weer blij als het nieuwe jaar weer begonnen is. Vieren voor kinderen Vieren is iets wat je samen doet met kinderen. Ieder op zijn/ haar eigen manier maar wel samen met anderen. Ik heb in Nepal, waar ik 10 maanden op een school heb gewerkt, gezien hoe vieringen worden aangegrepen om het dagelijks leven te vergeten. Rituelen worden gebruikt om er een waardige gebeurtenis van te maken; om stil te staan bij belangrijke facetten van het leven. De goden spelen hierbij een belangrijke rol en vertegenwoordigen belangrijke waarden van het leven. Zowel de doden als de levenden worden vereerd. Hier in Nederland worden met name de vieringen rond het Christendom gevierd. Het merendeel van de scholen viert nog deze traditionele feesten. Alhoewel ik vieringen belangrijk vind vraag ik me af of het Christendom nog als maatstaf genomen moet worden. Veel mensen, misschien wel de meeste mensen weten niet eens meer wat er met Pinksteren of Hemelvaart gebeurt met Jezus. Er gaan nog maar weinig (jonge) mensen naar de kerk en er komen steeds meer andere geloven de school binnen. Ik vind het belangrijk om naar de verschillende geloven te kijken met de kinderen en er mogelijk gemeenschappelijke waarden uit te halen. Deze vind je in elk geloof terug. Ik heb op mijn stagescholen gezien hoe belangrijk vieringen voor kinderen zijn. De verjaardagen, sinterklaas, eindeschooljaarsfeest, etc. Ik leerde kinderen op een andere manier kennen. Emoties lijken meer ruimte te krijgen en worden meer uitgedaagd. Ook zie je meer saamhorigheid binnen de klas en zelfs binnen de school. Door het samen delen en beleven zie je veel kinderen zich meer open opstellen naar elkaar en naar de leerkracht(en). In de volgende hoofdstukken zal ik hier verder op in gaan. Diana Gibbels, student deeltijd verkort Pabo Groenewoud (13

14 ONTMOETING AAN TAFEL Ieder jaar staat Pabo Groenewoud een aantal dagen in het teken van Vieren. We vinden het als opleiding erg belangrijk dat studenten en docenten stilstaan bij zowel grote als kleine momenten van vieren. We willen het begrip vieren verruimen en vinden het elementair in de ontwikkeling van studenten. Door te vieren creëren we een diepere band tussen studenten onderling, studenten en kinderen, studenten en docenten en docenten onderling. Thema s als Ontmoeting aan tafel, Klinkende Kleuren en Vreemd Geluk werken we samen uit om betekenis te geven aan vieren. Hieronder een momentopname. Studenten en docenten beelden Het Laatste Avondmaal uit. 14) Dat eten en drinken de meeste vieringen gezelliger maakt, daar raken de studenten het over eens. Terwijl in het eerste uur nog domweg drank als eerste associatie wordt genoemd vragen de studenten zich nu ook af of vieren altijd een vrolijke boel is. Eigenlijk vier je met een begrafenis of een herdenking ook iets, zegt een student voorzichtig. Bea Bisseling en Marcelle Hilgers

15 MENUKAART AMUSE Hoe smaakt vieren voor jou? * Hoe smaakt vieren voor kinderen? * Wat neem je mee van de uitwisseling rond datgene wat vieren voor je betekent voor jezelf en de onderwijspraktijk? VOORGERECHT Wat valt er allemaal te vieren? * Aan welk feest heb jijzelf bijzondere herinneringen en waarom? * Wat zouden viermomenten met kinderen in de basisschool kunnen zijn? * Hoe geef je vieren een plek in de school en in het rooster? HOOFDGERECHT Hoe zou je graag je verjaardag vieren en hoe absoluut niet? * Kan een viermoment bezielend zijn? Wat is dat dan? * Een feest heeft vaak een plechtig of ernstig moment waardoor het moment waarop de ernst losgelaten wordt nog sterker wordt. Ken jij zulke feesten? Vertel er eens meer over? Wat doet dat met je? * Ga je je altijd beter voelen door te vieren? * Kunnen verdrietige gebeurtenissen aanleiding vormen tot vieren? Hoe is dat? * Kun je je inleven in feesten van andere culturen? Hoe kan dat dan? Zou je daarin ook grenzen kunnen ervaren? Welke? (15 NAGERECHT Kan vieren je losmaken van de dagelijkse sleur of het dagelijkse leven? * Kan vieren voor vuurwerk zorgen? * Is vieren altijd zoet? THEE/KOFFIE Wat doe je na een teleurstellend feest en een heel goed feest?

16 IETS TE VIEREN? UIT HET (KLEUTER)LEVEN GEGREPEN! Juf, papa is morgen jarig. Mag ik iets voor hem maken? - Natuurlijk. En zo worden alle jarige vaders en moeders in de loop van het schooljaar door hun kind(eren) verrast met een zelfgemaakt cadeau. 16) Juf, waarom staat dat tafeltje met die foto en die kaars in de gang? - Weet iemand waarom dat is? Dat is een foto van de mama van Peter en die is dood. Er volgt een gesprekje over de moeder van Peter die heel ziek was en dat de dokters in het ziekenhuis haar niet meer beter konden maken. Ja, en toen ging ze dood, hè juf? En dan word je een sterretje en ga je naar de hemel, want dat zei mama toen opa ook ns een keer doodging. Mijn konijn is ook doodgegaan en nu krijgen we een nieuwe. Hé, kan Peter dan ook een nieuwe mama krijgen? Nee joh, want die is echt dood. Juf, als ik naar groep 3 ga, krijg ik een broertje of een zusje. - En wat zou je dan het liefste willen? Na enige overpeinzing volgt het antwoord gedecideerd: Een zusje, want ik heb al twee broertjes en anders wordt het wel heel erg druk in huis. Haar vriendinnetje Liza vraagt: Maar waar is dat kindje nu dan? Met een zucht vertelt Tara dat het baby tje nog in mama s buik zit en dat het eerst nog groter moet groeien. Daar neemt Liza geen genoegen mee: Maar hoe weet dat baby tje dan wanneer jij naar groep 3 gaat? Tja Juf, kijk eens, m n zwemdiploma! - Gefeliciteerd! Was het moeilijk? Nee hoor, want ik kan al met m n ogen open onder water door het duikscherm. Da s echt vet cool, joh!

17

18 Juf, over 12 nachtjes komt Sinterklaas! - Waar is Sinterklaas nu dan? Hij komt uit Spanje met de boot. Sint moet heel lang met de boot en dat duurt wel honderd nachtjes. -Wat komt Sinterklaas dan in Nederland doen? Cadeautjes brengen, want hij is jarig. - Maar als je jarig bent dan krijg je toch juist cadeautjes? Neeeee, Sint geeft altijd cadeautjes. Maar wij kunnen toch ook wel een cadeautje maken voor Sinterklaas? - Wat zou Sint graag willen hebben, denken jullie? Allerlei ideeën worden aangedragen en uiteindelijk wordt besloten om voor Sinterklaas een grote gouden spiegel te maken voor op zijn slaapkamer. Enthousiast gaan ze aan de slag 18) Juf, m n tand is eruit! - Oh jee, hoe moet dat nu met zo n groot gat in je mond? Daar komt een grote-mensen-tand. - We zullen jouw tand in een mooi doosje doen, zodat je m straks mee naar huis kunt nemen. Zoek maar een mooi stickertje uit om erop te plakken. Juf, opa en oma komen vier nachtjes logeren! - Wat gezellig, dan is het wel feest bij jullie! Ja, want papa en mama gaan een paar dagen op vakantie omdat ze tien jaar vertrouwd zijn. - Dus papa en mama gaan een paar dagen samen weg om te vieren dat ze tien jaar zijn getrouwd en daarom komen opa en oma bij jullie oppassen? Ja, leuk hè, juf, kom je ook? Mariëtte Wolbers Leerkracht groep 1/2

19 PROJECT KIND EN KUNST BASISSCHOOL DE ABACUS Een feestje voor de hele school. Een beetje misleidend is deze aanhef misschien wel, maar ik hoop dat u na het lezen van dit artikel het met me eens bent: Zo kan een feestje ook gevierd worden! Eind vorig schooljaar hebben alle groepen van onze basisschool zich gestort op het schoolproject: Kind en Kunst. Een omvangrijk en prestigieus project. Betrokkenheid, betekenis, verdieping en verrijking voor alle leerjaren waren hierbij de belangrijkste sleutelwoorden. In geen geval een ver van je bed show en plezier voorop! Een werkgroep is ruim vier maanden bezig geweest dit project voor te bereiden en het draaiboek zoveel mogelijk waterdicht te krijgen. Een fikse klus, maar meer dan de moeite waard. Ons uitgangspunt was kinderen kennis te laten maken met verschillende kunststromingen en bijbehorende kunstenaars. Door de stromingen aan de verschillende leeftijdsgroepen binnen de school te koppelen ontstond er een grof raamwerk met een duidelijke structuur. Het begin was er op naar de verfijning. Impressionisme, Kubisme en Pop- Art vonden hun weg naar onze kinderen. Drie weken lang stoeien met een kunststroming bracht leerkrachten, kinderen en ouders in verrukking. Er werd gezocht, geluisterd, gedaan, ervaren en talent opgezocht. Onderwijs ten voeten uit! Ook ouders en leerkrachten mochten hun kunnen laten zien in school met als resultaat een prachtige expositie. Oud meubilair werd getransformeerd tot soms wel heel unieke kunstobjecten, Beeldhouwen in gasbetonblokken, schilderen op linnen met soms echt verbluffend resultaat, er werden ansichtkaarten gedrukt met werk van de kinderen het kon niet op. In welke ruimte je ook kwam, overal waren kinderen vol overgave aan het werk. De schrijvende pers en de regionale televisie die zelf een kijkje kwamen nemen, waren lovend over de sfeer, de motivatie en de geweldige inzet van de kinderen. Het project werd een feest met als klapper op de vuurpijl: een heuse veiling. Compleet met een echte veilingmeester, kijkdagen en nummering van de kunstwerken. Kinderen, ouders en leerkrachten konden bieden op Abacusiaanse meubelstukken, beschilderde keukenschorten, schilderijen en nog veel meer. De opkomst was bijzonder groot, er werd flink geboden en de regionale tv was wederom aanwezig. In menig huis en / of kantoor hangt of staat nu een bijzonder kunstwerk. We hebben gedeeld, plezier gehad, we zijn naar buiten getreden, we hebben het project betekenis en betrokkenheid meegegeven en bovenal: we hebben het met het hele team en alle kinderen gedragen! Dit doen we zeker nog eens over. Mirjam Jakubowski Basisschool De Abacus Huissen (19

20 VOOR VIEREN 20) Wie ben ik? Ik heb een heleboel te zeggen maar niemand luistert. Ik zou veel willen doen maar het mag niet. Ik zou overal heen willen maar niemand neemt me mee. En wat ik opschrijf wordt verbeterd maar niet gelezen. Wie ben ik? Cirkelen om het antwoord Wie ben ik? Een vraag van een achtjarig kind, zoals we die ooit lazen in een gedicht in het tijdschrift Aldoende. Iedereen heeft wel eens een situatie meegemaakt, waarin een kind een vraag stelt, waar je als opvoeder eigenlijk geen raad mee weet. Natuurlijk geven we wel een antwoord, maar het is een zoekend antwoord. Het is geen definitief weten, dat wil zeggen geen natuurkundig verklarende definitie. Het is meer een verhalend antwoord. Het cirkelt rondom de kern, rondom het onzegbare. Het is een antwoord dat gegeven wordt in de taal van symbolen, de taal van dichters, schrijvers en profeten. Daarom beginnen we met dit gedicht van een kind wanneer we het belang van vieringen in het onderwijs willen aantonen. Op de vraag Waarom vieren? zijn geen vanzelfsprekende, definitieve antwoorden te geven. Je hoeft ook geen toets kerstfeestkunde te kunnen maken en geen tien te halen voor het suikerfeest. We willen in het vervolg van dit artikel dan ook proberen te cirkelen rondom de gedachten die een achtjarig kind verwoordt. We hopen daarmede een verantwoording te geven op de vraag wat het belang is van het vieren in de school. De school Ik heb een heleboel te zeggen maarniemand luistert. Het bestaan van het kind op school gaat voor veel kinderen blijkbaar niet over een pad van rozen. We hebben onze maatschappij zo ingericht dat we een gedeelte van de opvoeding van onze kinderen uit handen hebben gegeven aan het instituut school. We hebben er jaarlijks met elkaar miljarden voor over. Gedurende een flink aantal jaren bevindt de jonge mens zich op school. Deze school is in eerste instantie bedoeld om hem in staat te stellen zich een plaats te verwerven in deze maatschappij. De school ontleent haar bestaan niet direct aan het nu, maar is voornamelijk gericht op de toekomst, op later. De mate van het succes op school bepaalt voor een groot gedeelte dat later. De school leidt op voor de toekomst. Het anticiperen op die toekomst richt in sterke mate het denken van de onderwijsgevenden. Het wordt daardoor een rechtlijnig denken, dat wil zeggen dit moet ik als leerkracht onderwijzen omdat het kind straks dat moet kennen en kunnen. Voor deze kennis en vaardigheden zijn doelen, leerlijnen en tijdsperiodes aan te geven. De school is georganiseerd, iedere handeling heeft zijn doel. Er wordt geleerd opdat het kind zich straks als volwassene staande weet te houden. School en beroep hebben een sterke samenhang. Je leert dingen die je

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE voor het doopsel van meerdere kinderen In dit boekje vind je een 15-tal voorbeelden van belofte-formules die je als ouders kan uitspreken tijdens de doopviering van je kind.

Nadere informatie

Een Visioen van Liefde

Een Visioen van Liefde Een Visioen van Liefde Orthen, april 2012 WIE ZIJN WIJ? De oorsprong van de gemeenschap San Salvator ligt in de rooms-katholieke traditie, en voelt zich van daaruit verbonden met de Bijbel, geïnspireerd

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Inspectie RK Godsdienst Griet Liebens 0486/724946 griet.liebens@telenet.be

Inspectie RK Godsdienst Griet Liebens 0486/724946 griet.liebens@telenet.be 1 inspectie-begeleiding RK godsdienst basisonderwijs Tulpinstraat 75 3500 Kiewit-Hasselt 011 264408 godsdienstbao@dodhasselt.be Collegiale consultatie Godsdienst Lager onderwijs Rijkhoven Kleine Spouwen

Nadere informatie

Eerste week vd advent

Eerste week vd advent Advent vieren en beleven derde graad Eerste week vd advent De adventskrans staat centraal. Er speelt zachte muziek. De kinderen nemen bij het binnenkomen een sparrentakje uit de mand en leggen dit rond

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet?

Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet? Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet? Iedereen wordt geconfronteerd met de dood. Moeilijk is dat. Maar volgens Prediker is het mooi om op een begrafenis te zijn. Want verdriet om de dood zet je stil,

Nadere informatie

De viering kan geopend worden met het aansteken van een kaars en een gezamenlijk gebed:

De viering kan geopend worden met het aansteken van een kaars en een gezamenlijk gebed: Viering De viering kan geopend worden met het aansteken van een kaars en een gezamenlijk gebed: Grote God, geef ons goede ogen, geef ons ogen die de ander zien: mensen dichtbij, mensen ver weg, kinderen

Nadere informatie

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG?

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG? WAAR WE VOOR STAAN 4 VERWONDERING 7 ONTMOETING 8 LEVENSKUNST 11 RITUELEN 12 RELIGIEUS GEWORTELD 17 WAT DOE JIJ VANDAAG? 18 WAAR WE VOOR STAAN Het Apostolisch Genootschap biedt ontmoetingsplaatsen voor

Nadere informatie

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op,

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op, Het team Hé, broeder, Kan ik je even spreken? Ja, wacht even, oké, oké, ja, zeg het maar. Nou, ja, het zit eigenlijk zo: je hebt mij heel erg pijn gedaan. O? Ja. Ik heb één van je oude toespraken beluisterd.

Nadere informatie

Handreiking bij een spirituele zoektocht.

Handreiking bij een spirituele zoektocht. Handreiking bij een spirituele zoektocht. Deze handreiking hoort bij: Oud- en nieuw- katholiek. De spirituele zoektocht van die andere katholieken. Door Joris Vercammen. Valkhof pers 2011. Het boek is

Nadere informatie

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN 07-01-2016 Nr. 9 BESTE OUDER, Inmiddels ligt de Kerstvakantie achter ons, een vakantie vol feestdagen, waarin saamhorigheid en er voor elkaar zijn, belangrijke begrippen zijn. Nu zijn wij, vol goede moed

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa Zeven hulpbronnen van vertrouwen Door: Carlos Estarippa Geïnspireerd door het boek van Bertie Hendriks Dagboek van de Ziel. De zeven levensfasen (Hendriks, 2013) wil ik in onderstaand artikel beschrijven

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?.

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. Amersfoort, 21 augustus 2007 John van den Hout Geachte aanwezigen, Toen ik me voorbereidde om voor u dit verhaal te houden, was mijn eerste gedachte: Wat

Nadere informatie

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 De teksten gelezen De twee schriftlezingen geven twee manieren van kijken naar God : Spreuken (het lied van de wijsheid)

Nadere informatie

Inleiding Christendom

Inleiding Christendom Wie zijn de grondleggers van het christendom? Jezus zei: Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest, en hun te leren

Nadere informatie

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal De mensen van voorbij Zij worden niet vergeten De mensen

Nadere informatie

Ik ben Juul de giraf en ik heb gehoord dat jij je eerste communie

Ik ben Juul de giraf en ik heb gehoord dat jij je eerste communie Iedereen welkom 1 Hallo, Ik ben Juul de giraf en ik heb gehoord dat jij je eerste communie wil doen. Klopt dat? Weet je wel wat dat is: communie? Het is zo n moeilijk woord. Wees gerust het is geen ziekte

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar DOELSTELLINGEN De deelnemers worden zich bewust van hun eigen omgang met rouw en verlies en de rol die hun geloof of levensoriëntatie hierbij heeft. De deelnemers weten dat ieder op een eigen manier rouwt

Nadere informatie

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Palliatieve zorg Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende

Nadere informatie

GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden:

GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden: Relaties halen het beste in je naar boven Les 1 GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden: Lees met elkaar de volgende hoofdstukken en laat iemand opschrijven

Nadere informatie

Tuin van Heden kleuters (4- en 5-jarigen) Werken met kunst in de paasperiode

Tuin van Heden kleuters (4- en 5-jarigen) Werken met kunst in de paasperiode Tuin van Heden kleuters (4- en 5-jarigen) Werken met kunst in de paasperiode Beleving Kleuters worden in hun omgeving overal geconfronteerd met de uiterlijke verschijnselen van Pasen: paasversieringen,

Nadere informatie

Vraag 4: Draagt u uw overtuiging actief over aan uw kinderen?

Vraag 4: Draagt u uw overtuiging actief over aan uw kinderen? Enquête identiteit. Vraag 1: Ik vul deze vragenlijst in: Alleen 30 (85) Samen, ouder/verzorger/kind 55 Vraag 2: Hoeveel kinderen heeft u op Het klinket: totaal 112 kinderen Vraag 3: Wat is uw religie of

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

ontdek de kracht van het geven

ontdek de kracht van het geven ontdek de kracht van het geven Berghummerstraat 15 7591 GX Denekamp T 053 53 75 777 F 053-53 75 760 E gerardusmajella@zorggroepsintmaarten.nl ontdek de kracht van het geven 02 Welkom. Ontdek de kracht

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Benodigdheden: A. Inleiding: voorbeeld 5 minuten. B. Spel: wat klopt wel, wat klopt niet? 15 minuten.

Benodigdheden: A. Inleiding: voorbeeld 5 minuten. B. Spel: wat klopt wel, wat klopt niet? 15 minuten. Handleiding Groep 2 Les Thema Wat klopt wel en wat klopt niet? Weet wat je ziet Om mediabeelden goed op hun betrouwbaarheid te kunnen beoordelen is het belangrijk onderscheid te maken tussen feit en fictie.

Nadere informatie

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1.

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1. Uitvaart voorbede Voorganger: Genadige en barmhartige God. U ziet ons hier bijeen in ons verdriet rond het sterven van N. Hij / zij was één van ons, wij zullen hem / haar missen. Geef ons de kracht samen

Nadere informatie

Vertrouwen. Margriet Ledin-de Hoop. Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Vertrouwen. Margriet Ledin-de Hoop. Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer Vertrouwen Margriet Ledin-de Hoop Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer Inhoudsopgave Woord vooraf 6 1. Op reis 8 2. Spring! 15 3. Ver weg of heel dichtbij? 24 4. Actief afwachten 32 5. In vertrouwen keuzes

Nadere informatie

Jezus maakt mensen gelukkig

Jezus maakt mensen gelukkig Eerste Communieproject 33 Jezus maakt mensen gelukkig Jezus doet wonderen In les 5 hebben we geleerd dat God onze Vader is. Wij zijn allemaal zijn kinderen. Alle mensen zijn broertjes en zusjes van elkaar!

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

LEVENS MONUMENT. een gedenkenis van het leven, als viering of als afscheid

LEVENS MONUMENT. een gedenkenis van het leven, als viering of als afscheid LEVENS MONUMENT een gedenkenis van het leven, als viering of als afscheid Welke momenten waren wezenlijk in uw leven, voor uzelf en voor uw naasten? Vaak staan we hier bij stil op gedenkwaardige momenten:

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 18. Het 10-minutengesprek. Wat leert u in deze les? Vergelijkingen maken. Zeggen hoe vaak iets gebeurt. Verkleinwoordjes. Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Ik hoop voor u dat u ooit eens flink verliefd bent geweest. Niet zo n beetje van: die of die vind ik best aardig. Misschien wordt dat nog wel eens wat

Nadere informatie

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn NIEUWSBRIEF Follow your it knows the way Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn Nieuwsbrief 1 9 januari 2015 Lieve mensen, Een mooi en bijzonder nieuw jaar. Ik wens jullie allen een liefdevol, gezond,

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Laten we ons eerst even bezinnen elk in de stilte van het eigen hart.

Laten we ons eerst even bezinnen elk in de stilte van het eigen hart. EMMAÜSVIERING 23 OKTOBER 2011 I. GEBEDEN EN TEKSTEN. INLEIDING De herfst heeft met z n kleuren en najaarslicht een mooie kant. De herfst heeft met verlies van blad en bloem ook een pijnlijke kant. Het

Nadere informatie

Gerecht van je keuze. Kaarten op tafel. Hartstochten en verlangens. Uit je eigen keuken. Om aan te proeven. je eigen onderwerp

Gerecht van je keuze. Kaarten op tafel. Hartstochten en verlangens. Uit je eigen keuken. Om aan te proeven. je eigen onderwerp Uit je eigen keuken Gerecht van je keuze je eigen onderwerp We gaan rond de tafel met elkaar in gesprek over dat onderwerp dat jij graag aan wil kaarten in gezelschap van een groep vrienden en bekenden

Nadere informatie

Tuin van Heden kleuters (4-jarigen en 5-jarigen) Werken met kunst in de kerstperiode

Tuin van Heden kleuters (4-jarigen en 5-jarigen) Werken met kunst in de kerstperiode Tuin van Heden kleuters (4-jarigen en 5-jarigen) Werken met kunst in de kerstperiode Beleving Kleuters worden in hun omgeving overal geconfronteerd met de commerciële uitingen van het kerstfeest: de versierde

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

Nehemia 8:10b - Feest met de wet

Nehemia 8:10b - Feest met de wet Nehemia 8:10b - Feest met de wet Je moet al zo veel, en dan moet je je van God ook nog aan zijn wetten houden? Hoe kun je nu blij zijn met de wet? Toch wordt in Jeruzalem feest gevierd als de wet gelezen

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd 6.0 vragen bij de film alleen Kijk naar de film. Geef antwoord op de vragen. eerste ronde filmkijken Badria wordt vandaag 5 jaar. Jan koopt een boek voor Badria.

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VOORBEDE Soms moeten gebeurtenissen en dingen met naam worden genoemd. Soms moet je de dingen meer openlaten, opdat iedereen zijn eigen ervaringen erin kan herkennen. De voorbede

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2 Bladzijde negen, Bladzijde tien, Krijg ik het wel ooit te zien? Ander hoofdstuk, Nieuw begin.. Maar niets, Weer dicht, Het heeft geen zin. Dan probeer ik achterin dat dikke boek. Dat ik daar niet vaker

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn wonderlijke verhalen, de verhalen rond de geboorte van Jezus: Maria, die zwanger is door de heilige Geest, Jozef, die in een droom een engel

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3)

Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Instelling Het avondmaal is door onze verlosser zelf ingesteld. Want de apostel Paulus verklaart: Wat ik heb ontvangen

Nadere informatie

Nieuwsbrief de Horizon

Nieuwsbrief de Horizon P a g i n a 1 Nieuwsbrief de Horizon Agenda 5 januari: luizencontrole 6 januari: oud papier 7 januari: inloopmiddag 11 januari: kleuters en onderbouw vrij 21 januari: studie dag leerlingen vrij 22 januari:

Nadere informatie

Gelukkig Nieuwjaar! Leeftijd: 8-12 Soort bijeenkomst: club Soort werkvorm: heel programma Thema: Overige feestdagen Tijdsduur: 1 uur 30 min.

Gelukkig Nieuwjaar! Leeftijd: 8-12 Soort bijeenkomst: club Soort werkvorm: heel programma Thema: Overige feestdagen Tijdsduur: 1 uur 30 min. Gelukkig Nieuwjaar! Leeftijd: 8-12 Soort bijeenkomst: club Soort werkvorm: heel programma Thema: Overige feestdagen Tijdsduur: 1 uur 30 min. Programma over Nieuwjaarsfeesten. Oud en Nieuw... Lekker de

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, De laatste tijd wordt er nogal eens gesproken en geschreven over de generatie Y of ook wel de generatie-ik genoemd. Dat is de huidige generatie 20-ers en 30-ers,

Nadere informatie

Christelijke basisschool De Melkfabriek 5, 1221 CE Hilversum 035-6859913 www.avonturijnhilversum.nl E-mail: avonturijn@proceon.nl

Christelijke basisschool De Melkfabriek 5, 1221 CE Hilversum 035-6859913 www.avonturijnhilversum.nl E-mail: avonturijn@proceon.nl Christelijke basisschool De Melkfabriek 5, 1221 CE Hilversum 035-6859913 www.avonturijnhilversum.nl E-mail: avonturijn@proceon.nl Beste ouders, 30 oktober 2015. Een eerste week na de herfstvakantie, waarbij

Nadere informatie

Johannes 5,1-18 - Ken jij Jezus? Hoe zie je Hem?

Johannes 5,1-18 - Ken jij Jezus? Hoe zie je Hem? Johannes 5,1-18 - Ken jij Jezus? Hoe zie je Hem? Gezinsdienst Liturgie Welkom Voorzang: - Gez 38 Zoek eerst het koninkrijk van God - EL 462 Maak een vrolijk geluid voor de Heer - Opw 462 Aan uw voeten

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

XááxÇà xãxü~xü ^ ÇwxÜxÇ

XááxÇà xãxü~xü ^ ÇwxÜxÇ XááxÇà xãxü~xü ^ ÇwxÜxÇ Omdat ze meer informatie opvangen en verwerken dan wij denken. Kernkind Trumanlaan 9 3844 BE Harderwijk Tel: 341-410828 info@kernkind.nl www.kernkind.nl Pagina 1 van 12 Inhoud 1.

Nadere informatie

Korenpraatjes. Jaargang 19 No.28.

Korenpraatjes. Jaargang 19 No.28. Korenpraatjes Jaargang 19 No.28. 4 december 2014 www.qliqprimair.nl BS De Korenaar 1. Vanuit de directie 2. Informatie uit de groepen 3. Vanuit de OC 4. Vanuit de MR 5. Verslag vanuit de klassen 6. Kalender

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd 53 9 Vader Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd heeft. P Ik begin steeds beter te begrijpen dat het heel bijzonder is dat ik een kind van God, mijn

Nadere informatie

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

In het voetspoor van...

In het voetspoor van... In het voetspoor van... Bijbelse figuren en hun levensgeheim voor jongeren van 2 en 3 jaar drs. M. van Campen Zevende druk Zoetermeer Inhoud. Timotheüs - op school bij God 7 2. Adam - een gevallen mens

Nadere informatie

Geef. nooit op! Gods beloften voor jou MIRANDA TOLLENAAR

Geef. nooit op! Gods beloften voor jou MIRANDA TOLLENAAR Geef Gods beloften voor jou nooit op! MIRANDA TOLLENAAR Geef nooit op! Tollenaar, Miranda ISBN 978-90-6353-630-5 NUR 713 Boekverzorging: Studio Vrolijk, Margreet Kattouw De bijbelteksten in deze uitgave

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen Overdenking zondag 13 maart 2016, KSG-dienst, in de Terskflierkerk 5 e zondag 40 dagentijd Wat maakt mij sterk? Lezing Rechters 16: 15-20 Door ds. A.J.Wouda De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl. laat je zien

Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl. laat je zien laat je zien Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl laat je zien Welkom. Laat je zien 02 03 Mariënbosch is een eigentijds woonzorgcentrum en onderdeel van Zorggroep

Nadere informatie

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Soorten gezinnen 1. Thema: Diversiteit 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen Wereldoriëntatie:

Nadere informatie

November 2015. Welkom op onze school. Nieuwe leerlingen in de maand november zijn: Lisa Vahlkamp Krijn Zweers

November 2015. Welkom op onze school. Nieuwe leerlingen in de maand november zijn: Lisa Vahlkamp Krijn Zweers November 2015 Welkom op onze school. Nieuwe leerlingen in de maand november zijn: Lisa Vahlkamp Krijn Zweers We wensen jullie allebei een fijne tijd op onze school. Afsluiting Kinderboekenweek Op vrijdag

Nadere informatie

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school Ouder-enquête betreffende identiteit en levensbeschouwing Paus Joannesschool Ingeleverd: 133 formulieren, 35 ouders hebben aanvullende opmerkingen gemaakt (26%). Ingevuld op een 5-puntsschaal. 1= helemaal

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk. les 4 FOLLOW MENTOR

Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk. les 4 FOLLOW MENTOR Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk van de hemel les 4 DEEL 3 FOLLOW MENTOR ONS HART Matt 5:3 Mensen die nederig van hart zijn, mogen het koninkrijk van de hemel binnengaan. Er

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

Lees samen de opdrachten door. Verdeel de opdrachten. Leg jullie afspraken vast in het Plan van Aanpak (zie bijlage 1). Nu kunnen jullie starten.

Lees samen de opdrachten door. Verdeel de opdrachten. Leg jullie afspraken vast in het Plan van Aanpak (zie bijlage 1). Nu kunnen jullie starten. Perspectief 3e editie 1 (t)hv Project Feest 1 Start Feestvieren hoort bij het leven. Als het niet af en toe feest is, wordt het allemaal wel erg saai! Een feestdag is een dag die als het ware apart is

Nadere informatie

Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht

Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht Votum en zegengroet Zingen: Psalm 21: 1, 2 en 3 Gebed Lezen: Lucas 24: 13-53 Zingen: Gezang 98: 1-3 Tekst: Zondag 17 HC Preek Thema: Opstanding:

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent De Bijbel Een geloofsboek EWe kunnen vele wegen gaan met de Bijbel. De één ervaart het vooral als een mooi kunstobject. Vele kunstenaars hebben er inspiratie in gevonden om een kunstwerk te maken. We kennen

Nadere informatie