Gezondthuis. Wit-Gele Kruis viert 70 jaar BELGIE - BELGIQUE. Tijdschrift Toelating gesloten verpakking P TOURNAI 1 BC 5681

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gezondthuis. Wit-Gele Kruis viert 70 jaar BELGIE - BELGIQUE. Tijdschrift Toelating gesloten verpakking P 309292 7500 TOURNAI 1 BC 5681"

Transcriptie

1 Tijdschrift Toelating gesloten verpakking P Gezondthuis BELGIE - BELGIQUE P.B/P.P 7500 TOURNAI 1 BC 5681 Een uitgave van het Wit-Gele Kruis van Vlaanderen Ad. Lacomblélaan bus Brussel 3-maandelijks tijdschrift - nr.50 oktober - november - december 2007 Wit-Gele Kruis viert 70 jaar

2 Staat uw televisie ook soms te luid? Bel GRATIS Bezoek nu om er meer over te ontdekken. Praktische Gids voor een Beter Gehoor Nieuwste editie nù beschikbaar Ongeveer 10% van de bevolking of 1 miljoen Belgen zijn slechthorend of beginnen problemen te ondervinden met hun gehoor. Een hoortoestel, tegenwoordig uitgerust met hoogstaande technologische snufjes en verpakt in een modern en discreet design, kan slechthorenden in bijna 85% van de gevallen een oplossing bieden. In België maakt slechts 1 op 20 mensen daarvan gebruik. Dit in tegenstelling tot onze buurlanden waar mensen veel vaker naar een hoortoestel grijpen. De oorzaken hiervoor zijn niet zo ver te zoeken. Veel slechthorenden schamen zich en durven er niet voor uit te komen dat hun gehoor hen in de steek laat. Hoorapparaten worden ook vaak beschouwd als lelijk, onhandig en duur. En tenslotte weten ook veel slechthorenden niet dat er effectief een oplossing voor hun probleem ontstaat. Dialogue wil daarom de drempel naar de Hoorcentra verlagen. Deze volledig vernieuwde gids geeft u o.a. een antwoord op de volgende veel gestelde vragen: Is mijn gehoor nog in orde of zijn het de anderen die mompelen? Hoe comfortabel en discreet kunnen hoortoestellen tegenwoordig zijn? Hoortoestellen, wat zijn dat? Welke types hoortoestellen bestaan er? Welke stappen moet ik ondernemen? Praktische Gids voor een Beter Gehoor ERVARING KWALITEIT KLANTVRIENDELIJKHEID SERVICE ALLE MERKEN, VRIJE KEUZE Aarzel niet en kom langs in één van onze centra voor een GRATIS en VRIJBLIJVENDE hoortest. Aalst Aarschot Antwerpen Antwerpen - Kiel Arendonk Asse Avelgem Beringen-Mijn Beveren Bilzen Bree Brugge Brussel Brussel-Vorst Brussel-Tervurenlaan Buggenhout De Pinte Deinze Denderleeuw Dendermonde Destelbergen Deurne Diest Diksmuide Eeklo Erpe-Mere Evergem Geel Geluwe Genk Gent Gent Gistel Halle Hamme Hasselt Heist Op den Berg Herentals Herk De Stad Herzele Heusden-Zolder Houthalen Ieper Kalmthout Kapellen Kortrijk Leuven Lokeren Lommel Lummen Maaseik Maasmechelen Mechelen Merelbeke Merksplas Mol Neerpelt Ninove Roeselare Ronse Schilde Schoten St.-Job-in- t-goor Sint-Niklaas St.-Pieters-Leeuw St.-Truiden Tielt Tielt-Winge Tienen Tongeren Turnhout Waregem Weelde Wetteren Zele Zelzate COUPON Ik neem de proef op de som Gelieve deze coupon af te geven in het Hoorcentrum of op te sturen naar Dialogue - Pontbeekstraat Groot-Bijgaarden. Neem contact met mij op voor een GRATIS hoortest Stuur mij de Praktische Gids voor een Beter Gehoor GezondThuis

3 Tijdschrift BELGIE - BELGIQUE Toelating gesloten verpakking P.B/P.P P TOURNAI 1 BC de jaargang, Nr. 50 oktober - november - december 2007 Uitgave van het Wit-Gele Kruis van Vlaanderen Verschijnt viermaal per jaar Hoofd- en eindredactie Renild Wouters Redactieraad Hilde De Groef, Dolf De Ridder, Louis Paquay, Kristien Scheepmans, Hilde Van Baelen, Sabine Verstraete, Renild Wouters Ad. Lacomblélaan 69/ Brussel Tel Fax Beeld coverpagina Isabelle Persyn Druk Corelio Printing Oplage Secretariaat Hilde De Groef Verantwoordelijke uitgever Dr. Daniël De Coninck Reclameregie en vormgeving DECOM N.V. Stationsstraat 108 B-2800 Mechelen Tel Fax Indien u Gezond Thuis niet gratis ontvangt via uw verpleegkundige of met de post, kunt u zich abonneren. Het abonnementsgeld voor Gezond Thuis bedraagt 10 per jaar te storten op P.R van Het Wit-Gele Kruis van Vlaanderen 1030 Brussel met vermelding Abonnement Gezond Thuis. Gelieve bij adreswijzigingen ook nummer op de plastic folie mee te delen (voor verzendingen met de post). De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties. Getekende artikelen verschijnen onder verantwoordelijkheid van de auteur. Artikelen of delen ervan mogen worden overgenomen, op voorwaarde van bronvermelding en het toesturen van een bewijsexemplaar. Onderzoekspartner van het Wit-Gele Kruis Provinciale secretariaten Wit-Gele Kruis Antwerpen, Tel Vlaams-Brabant, Tel Limburg, Tel West-Vlaanderen, Tel Oost-Vlaanderen, Tel Het koffertje van mama Wanneer de Turkse romanschrijver Orhan Pamuk zijn Nobelprijs in ontvangst nam, vertelde hij over de koffer van zijn vader. Hij had die van hem gekregen twee jaar voor zijn dood. Daarin staken teksten door zijn vader geschreven, maar nooit gepubliceerd. Lees ze na mijn dood, had hij gezegd. Mijn mama bewaarde in een koffer brieven. Ze vroeg me die te vernietigen. Ik heb het gedaan en heb er enigszins spijt van. Kunnen we alles bewaren en tot hoe lang? Er loopt een proces van een Joodse familie. Ze had in Auschwitz de koffer gezien van hun verwante. Het enige overblijfsel. Ze eist die koffer op. Aan elk voorwerp zijn herinneringen verbonden. Ik doe ze niet graag weg: de brief uit een vakantie Ziekenzorg CM, de kaart van een monitrice Jeugd en Gezondheid, de groet van een vriend uit Taizé. Waar bewaren we onze herinneringen? Hoe veilig en discreet is de bewaarplaats? Het hart is het meest aangewezen. Het evangelie vermeldt driemaal dat Maria dit alles in haar hart bewaarde (Luk. 2, 19). Er steekt zoveel in elk mensenhart, herinneringen aan vreugde en verdriet. Er sijpelen indrukken binnen, die we liefst zouden vergeten: pijn om onrecht dat iemand me aandeed of ik zelf heb aangedaan. Het hart bewaart geheimen die ons zijn toevertrouwd om erover te zwijgen als een graf. Alles laat een indruk na. Hoe gaan we ermee om? Hoe zuiveren we ons geheugen? Onderzoek alles en behoud het goede. Daarvoor heeft ons hart heel veel plaats. Wij plukken bewaarappelen in de herfst. Ons hart werkt in elk seizoen. Goede herinneringen vormen een humus voor nieuwe vruchtbaarheid. Bij het beluisteren van het evangelie maken we een kruisje op het voorhoofd, de mond en het hart. We bidden daarbij dat we met ons verstand mogen vatten wat we horen, er met onze mond over getuigen en in ons hart bewaren. Zo wordt ons hart de beste bewaarplaats, beter dan eender welke koffer. Een uitgave van het Wit-Gele Kruis van Vlaanderen Ad. Lacomblélaan bus Brussel 3-maandelijks tijdschrift - nr.50 oktober - november - december 2007 Gezondthuis Wit-Gele Kruis viert 70 jaar ANTOINE RUBBENS GEESTELIJK ADVISEUR WIT-GELE KRUIS VAN VLAANDEREN 3

4 g REPORTAGE HARE MAJESTEIT KONINGIN PAOLA OPENT PLECHTIG DE TENTOONSTELLING 70 JAAR WIT-GELE KRUIS 4 Isabelle Persyn

5 g REPORTAGE Wit-Gele Kruis viert 70 jaar! Op 15 juni ll. werd tijdens een feestelijke academische zitting in de schitterend gerestaureerde concertzaal De Bijloke in Gent 70 jaar Wit-Gele Kruis van Vlaanderen gevierd. Hare Majesteit Koningin Paola bracht met haar aanwezigheid nog meer luister toe aan dit feestelijke gebeuren. 70 jaar thuisverpleging Het feest werd ingezet met een bezinningstekst, gevolgd door de voorstelling van een dvd over de geschiedenis van het Wit-Gele Kruis, met beelden van zusterkes in uniform op de fiets, verpleegsters met hun 2-pk s, en beelden van de verzorging van patiënten vroeger en nu. De geschiedenis van het Wit-Gele Kruis is ook op papier vastgelegd door historica Sophie Baré. In Gent werd haar boek De geschiedenis van het Wit-Gele Kruis toegelicht door professor Leen Van Molle. De geschiedenis van 70 jaar thuisverpleging wordt er in beschreven, en het zijn terecht twee geschiedenissen: de eerste is die van de organisatie Wit-Gele Kruis, een boeiend en complex historisch verhaal met veel vaart. De tweede geschiedenis gaat over het zorgkundige luik. Het verhaal van het alledaagse verplegen, de repetitieve handelingen van wassen, verschonen, wonden verzorgen, inspuitingen geven, een luisterend oor zijn voor de kleine en grote problemen van patiënt en mantelzorger. Het is een verhaal met veel minder vaart. De thuisverpleegsters deden het vroeger, en de thuisverpleegkundigen van nu doen het nog steeds: verplegen aan huis. Dat is de essentie van het Wit- Gele Kruis! Waarom een Wit-Gele Kruis? Sinds de negentiende eeuw al trachtte men de bevolking op medisch en hygiënisch gebied bijstand te verlenen, maar met onvoldoende resultaat. De zuigelingensterfte bleef hoog, tuberculose tierde welig, alcoholisme was een nationale plaag, syfilis een schande, infectieziekten hadden vaak de dood tot gevolg. Oorzaken waren de ongezonde en krappe huisvesting, onevenwichtige voeding, gebrek aan persoonlijke en openbare hygiëne, maar vooral armoede die tijdens de economische crisis van de jaren 1930 brede lagen van de bevolking trof. De dood was een sociale ziekte: arm maakt ziek, en ziek maakt arm. Artsen, politici en sociale werkers wilden de problematische toestand van de volksgezondheid aanpakken. Een kleine groep artsen en geestelijken uit het Gentse namen het heft in handen: de georganiseerde thuisverpleging werd in het leven geroepen. Het Wit-Gele Kruis TOESPRAAK DOOR VOORZITTER DR. DANIËL DE CONINCK. Isabelle Persyn 5

6 g REPORTAGE werd boven de doopvont gehouden, we schrijven Niet iedereen was er in den beginne even gelukkig mee, en niet alles liep van een leien dakje. Maar de organisatie Wit- Gele Kruis groeide en veranderde op maat van de maatschappelijke ontwikkelingen. Het boek vertelt u een heel boeiende evolutie en historie. Maar de essentie blijft verpleging aan huis. Het Wit-Gele Kruis is er altijd prat op gegaan de zieke mens te kunnen bieden waar hij/zij zoveel belang aan hecht: thuis te kunnen blijven. Thuis is de woonplaats van de patiënt, de plaats waar hij/zij thuis-hoort en zichzelf is. Het toelaten van een onbekende verpleegkundige in de intimiteit van de privésfeer is voor de patiënt meestal een moeilijk moment. Maar liever dat dan het gevoel van vervreemding in een ziekenhuis. Voor de patiënt is het thuis mogen blijven. De verpleegkundige getuigt bij de mensen thuis is de koffie beter dan in het ziekenhuis. De verpleegkundige is emotioneel betrokken bij de patiënt. Die grote dankbaarheid van de patiënt werkt motiverend en maakt het beroep van thuisverpleegkundige zo aantrekkelijk. Elektronische vooruitgang Er werd niet alleen teruggeblikt op het verleden, we kregen ook al een idee hoe elektronische communicatie in de thuiszorg de zorgprocessen in de toekomst moet kunnen ondersteunen. Het Wit-Gele Kruis is partner in projecten die de elektronische communicatie tussen de verschillende actoren in de thuiszorg moeten bevorderen. Zo wordt er ijverig gewerkt aan het elektronische verpleegdossier: de verpleegkundige gebruikt een handcomputer om de informatiedoorstroming sneller te laten verlopen, zo blijft ze constant op de hoogte van veranderingen, en kan ze zelf ook veranderingen snel doorgeven. In andere proefprojecten kan een diabetespatiënt bijvoorbeeld zijn glycemiewaarden doorsturen naar de verpleegkundige en naar de huisarts, en via een webcam visueel contact maken met zijn verpleegkundige en afspraken maken. Elektronica moet in de toekomst nog meer een adequate ondersteuning bieden aan verpleegkundige en patiënt, met de bedoeling de zorgafhankelijkheid van de patiënt te vertragen. 6 Isabelle Persyn

7 g REPORTAGE HET JAZZCOMBO VAN HET CONSERVATORIUM VAN GENT ZORGDE VOOR DE MUZIKALE AFSLUITER. Isabelle Persyn Het woordje van Yves Leterme Yves Leterme hield een gesmaakte gelegenheidstoespraak. We laten u een stukje proeven. De gedrevenheid waarmee de pioniers, dappere en vooruitstrevende dames, het Wit-Gele Kruis in Vlaanderen hebben opgericht, raakt me. Ze deden dat zonder subsidies en met als enig onderpand de bezieling. Op hun toewijding en hun organisatorische kwaliteiten zou menig hoogopgeleide manager van vandaag jaloers zijn. Uw geschiedenis is er een van onstuitbare groei. In 1987, bij de 50ste verjaardag, telde het Wit-Gele Kruis verpleegkundigen die per jaar 20 miljoen verzorgingen deden bij patiënten in heel België. In uw jaarverslag over 2006 lees ik dat er vorig jaar voor Vlaanderen alleen al meer dan medewerkers werkten bij het Wit-Gele Kruis, 90 procent verpleegkundigen. Zij bezochten en verzorgden patiënten. Nu we toch aan de cijfers toe zijn, nog eentje: met dienstwagens worden elk jaar ruim 50 miljoen kilometers afgelegd, om bij mensen thuis te komen. Indrukwekkend, niet alleen vanwege de cijfers op zich, maar ook vanwege het doel achter de cijfers: zwakke mensen sterk maken. Wij kunnen het Wit-Gele Kruis uit Vlaanderen niet meer wegdenken. Meer nog, zonder het Wit-Gele Kruis zou Vlaanderen niet die warme samenleving zijn die zorgt voor wie ziek zijn en noodlijdend, op maat van de mens. De honderdduizenden die in de voorbije zeventig jaar op het Wit-Gele Kruis een beroep hebben gedaan, zijn de stille, maar overtuigde getuigen van zijn dienstbaarheid. Op een dag als deze kijken we niet alleen achterom. Vieren is immers stilstaan om vooruit te kunnen gaan. Daarom kijken we vandaag ook naar de keuzes die een zorgende samenleving belangrijk vindt. Als men het heeft over de vergrijzing, dan gaat het altijd over de financieel-economische uitdaging die de vergrijzing met zich meebrengt, maar daarbij vergeet men altijd weer dat de vergrijzing er ook op wijst dat mensen langer leven. Dat is geen negatief verhaal, maar een positief verhaal van welvaart en welzijn, waaraan we nu een positief vervolg van zorg moeten schrijven. De senior van vandaag is mondig, wenst zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven, vooraleer de stap 7

8 g REPORTAGE Isabelle Persyn Isabelle Persyn Isabelle Persyn 8 te zetten naar de residentiële ouderenzorg. Wij beschikken in ons land over een hoogwaardige ziekenhuiszorg. Maar de beste en meest performante chirurgische ingreep dient tot niets, als er geen professionele opvolging en verzorging is achteraf. En wie kan daarvoor dan een betere gesprekspartner zijn dan de georganiseerde diensten van thuisverpleging. Hoe wij optimaal werken met domotica in de thuiszorg is een ander heikel punt. Is het ethisch uitgeklaard of een webcam in elke kamer bij de senior nu echt wel wenselijk is. Niet elke nieuwe technologie is immers wenselijk. Technologie moet altijd ten dienste staan van de patiënt en niet omgekeerd. De tentoonstelling 70 jaar Wit-Gele Kruis Na de slottoespraak van voorzitter dr. De Coninck, overhandigde Ludo Geys het eerste exemplaar van het boek De geschiedenis van het Wit- Gele Kruis aan de koningin, en aan Yves Leterme. Ook Ludo Geys kreeg een in leder ingebonden exemplaar als blijk van dank voor zijn jarenlange inzet voor het Wit-Gele Kruis. Het Jazzcombo van het conservatorium van Gent zorgde voor de muzikale afsluiter. Daarna volgde de plechtige opening van de tentoonstelling 70 jaar Wit- Gele Kruis door Hare Majesteit. Aan de hand van foto s, affiches en citaten toont deze tentoonstelling de wereld van de Wit-Gele-Kruisverpleegkundige. Eén van de blikvangers van deze tentoonstelling is een dvd met een overzicht van de Wit-Gele-Kruisgeschiedenis en een filmopname van de Academische Zitting. De tentoonstelling reist door heel Vlaanderen. U krijgt dus zeker de mogelijkheid om ze te bezoeken. In Gent en in Genk is ze al gepasseerd. In Leuven zal ze te bezoeken zijn in het Provinciehuis Vlaams-Brabant van 5 tot 19 oktober In november is West-Vlaanderen aan de beurt en in december is ze te bezoeken in het klooster in Herentals. Het boek Het Wit-Gele Kruis jaar thuis in verpleging aan huis. Sophie Baré, Brussel-Leuven: Wit-Gele Kruis van Vlaanderen vzw i.s.m. KADOC-K.U.Leuven, 2007, 168 p. ISBN: Receptie en wandelbuffet Last but not least was er een receptie met wandelbuffet. Ook de koningin volgde ons naar de receptieruimte en had er een aangename babbel met een van de aanwezige verpleegkundigen. Die was natuurlijk heel vereerd. Er werd nog gezellig bijgepraat met collega s en oud-collega s uit andere provincies. Er was een lekker hapje en drankje voorzien, dat het geheel nog aangenamer maakte. Het was een verjaardag om niet te vergeten! g RENILD WOUTERS Voor info: de provinciale Wit-Gele-Kruisverenigingen het Wit-Gele Kruis van Vlaanderen vzw tel.: , KADOC-K.U.Leuven tel: 016/ Het boek bestellen kan bij: Hilde De Groef, tel.: , Rek.nr.: , Prijs: 12,60 incl. verzending

9 Scholl, specialist in voetverzorging - Zichtbare verbetering in 3 dagen - Gladde hielen in 7 dagen - Geschikt voor diabetici - Onderhoud na herstel van hielkloven - Ultra snel geabsorbeerd - Geschikt voor diabetici

10 a GEZONDHEID Diabetes Diabetes is een chronische ziekte die de laatste jaren steeds meer voorkomt, ook bij jonge mensen. Het is een ziekte die we grotendeels te danken hebben aan onze verkeerde eet- en leefgewoonten, maar ook erfelijkheid speelt een rol. Isabelle Persyn 10 Het verhaal van Jan Jan is 67 jaar, is één meter zevenenzestig groot en weegt 83 kilogram. De huisdokter heeft zijn Body Mass Index (BMI) berekend en die is 30, dat betekent obesitas. Te zwaar dus, vooral buikvet, want zijn tailleomtrek is 106 cm, terwijl de norm voor mannen 94 cm is. De totale cholesterol is te hoog, hoewel zijn goede cholesterol in orde is. Jan drinkt echter graag een pintje, en dat is de boosdoener. Zijn bloeddruk en bloedsuiker zijn al een tijdje te hoog, maar met wat pilletjes blijft alles onder controle. De dokter heeft er al een tijdje op aangedrongen om wat minder te drinken en wat aan zijn gewicht te doen. De wil is goed, maar het vlees zwak, je kent dat. Tijdens zijn laatste bezoek aan de huisarts schrok Jan echter. Alle pillen die hij neemt volstaan niet meer om zijn diabetes goed geregeld te krijgen. Zijn hemoglobine A1c was gestegen tot 9,4%, in plaats van gedaald. De dokter was categoriek: Jan moet starten met insuline, 1 inspuiting s avonds. Hoe ontstaat diabetes? Het soort diabetes dat Jan heeft is diabetes type 2. Vroeger heette dat ouderdomsdiabetes, maar tegenwoordig treedt het ook al op bij jonge mensen. Diabetes is een chronische ziekte die de laatste jaren meer en meer voorkomt, ook bij jonge mensen. Het is een ziekte die we grotendeels te danken hebben aan onze verkeerde eet- en leefgewoonten: weinig beweging en toch veel en vet eten met overgewicht, vooral buikvet, te hoge cholesterol en hoge bloeddruk als gevolg. Wanneer deze symptomen samen voorkomen, spreken

11 a GEZONDHEID GEZONDE VOEDING IS DE BELANGRIJKSTE STAP IN DE BEHANDELING VAN DIABETES we van het metaboolsyndroom en is het risico op diabetes heel groot. Erfelijkheid speelt ook een rol, diabetes zit vaak in de familie. Bij diabetes type 2 produceert het lichaam onvoldoende insuline voor de hoeveelheid suiker of koolhydraten die we innemen. Bovendien is de insuline die nog geproduceerd wordt vaak minder werkzaam. Bij diabetes type 1 daarentegen, meestal al op jongere leeftijd vastgesteld, is de productie van insuline helemaal stilgevallen. De dia betespatiënt is van meet af aan op insuline-injecties aangewezen, meestal vier keer per dag. Hoe weet ik of ik diabetes heb? Diabetes type 2 wordt vaak toevallig ontdekt, meestal omdat er al verwikkelingen zijn. Je kan jarenlang te hoge bloedsuikerwaarden hebben zonder het te weten. Gedurende die jaren worden de wanden van de bloedvaten aangetast door het hoge suikergehalte, en meestal ook nog door de hoge cholesterolwaarden. De kleine haarvaatjes zijn er het gevoeligst voor. Heel vaak wordt diabetes ontdekt bij de oogarts, wanneer de bloedvaatjes en de zenuwen die naar het oog gaan al Enkele streefwaarden lichtjes aangetast zijn. De echte diagnose wordt gesteld op een nuchter bloedstaal. Goed gewicht, meer beweging en gezonde voeding Zijn je bloedsuikerwaarden lichtjes verhoogd en ben je zwaarlijvig, dan kan vermageren gecombineerd met meer lichaamsbeweging en een gezonde voeding al veel verhelpen. Door zelfs een beetje te vermageren kunnen de weefsels terug gevoeliger worden voor de aanwezige insuline in het lichaam. In ieder geval blijft gezonde voeding de eerste en belangrijkste stap in de aanpak van diabetes en de basis waarop alle andere behandelingen steunen. Orale medicatie Bij diabetes type 2 zal de dokter meestal pillen voorschrijven. Er zijn pillen die de cellen moeten gevoeliger maken voor insuline, zij mogen bij of na de maaltijd ingenomen worden. Er zijn pillen die de pancreas gaan stimuleren om meer insuline aan te maken, die moet je 15 tot 20 minuten voor de maaltijd innemen. Insulinespuiten Wanneer de orale medicatie niet HbA 1C : lager dan 7 BMI = gewicht in kg/lengte² : tussen 20 en 25 Tailleomtrek (gemeten met een lintmeter 2 cm boven de navel): - Mannen: lager of gelijk aan 94 cm - Vanaf 102 cm vergroot het risico op hart- en vaatziekten. - Vrouwen: lager of gelijk aan 80 cm - Vanaf 88 cm vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Isabelle Persyn meer toereikend is, wordt extra insuline toegediend via inspuitingen, al dan niet gecombineerd met pillen. De diabeteseducator Wanneer, zoals bij Jan, de arts beslist om een insulinebehandeling op te starten, kan dat perfect thuis gebeuren. De huisarts doet daarbij een beroep op de hulp van een diabeteseducator. Dat is een verpleegkundige (ook diëtisten kunnen educator zijn), die een speciale opleiding heeft gevolgd om zich te bekwamen in alles wat met diabetes te maken heeft. Bij Jan is dat verpleegkundige Marleen. Ze heeft van de huisarts alle gegevens gekregen over Jan, en maakt een eerste afspraak. Jan verneemt van haar wat diabetes is, de mogelijke complicaties ervan, hoe hij zijn bloedwaarden kan controleren met de glucometer: met een prikpen neemt hij een minuscuul druppeltje bloed uit zijn vinger, laat dat op een stripje vallen dat hij dan in een glucometer stopt. Daarop kan hij zijn bloedwaarden (glycemie) aflezen en 11

12 a GEZONDHEID 12 die waarden zo zelf onder controle houden. Marleen leert hoe hij zichzelf kan inspuiten. In het begin was Jan er wat bang voor, maar het viel allemaal beter mee dan hij gedacht had. Marleen heeft in totaal wel vijf uur uitleg gegeven, maar vanaf de eerste keer heeft hij zichzelf al ingespoten, zonder problemen. En dan de voeding. Vroeger werden in een diabetesdieet heel wat voedingsmiddelen verboden en was er maar weinig toegelaten. Nu geldt ook voor diabeten de gezonde voeding van de voedingsdriehoek, waarbij vooral gehamerd wordt op veel groenten, tweemaal per week vis, mager vlees en melkproducten, en het gebruik van weinig maar goede vetten. Verzadigd vet verhoogt immers nog de cholesterol in het bloed en doet de aders nog meer dichtslibben, met alle complicaties vandien. Jan hoorde wel graag vertellen dat hij soms eens mag zondigen, op voorwaarde dat zijn gewicht wel goed vermindert. Marleen heeft Jan aangeraden een diabetespas aan te vragen. Zo n pas geeft recht op 1 consultatie bij de podoloog, in geval van voetcomplicaties, en 2 consultaties bij de diëtiste. Die volgt je voeding mee op en Wat is HbA 1C? geeft tips om de moeilijke momenten toch gezond door te komen. De diëtiste spoort je tevens aan om voldoende te vermageren en meer te bewegen, minstens een half uur per dag op een tempo dat je licht kortademig wordt. Insuline aanpassen Hemoglobine, de rode bloedkleurstof in je bloed, is een eiwit dat in de rode bloedcellen zit, waar glucose zich op vastzet. Hemoglobine met glucose eraan wordt het versuikerde hemoglobine of HbA 1C genoemd. Eens glucose aan het eiwit hemoglobine vastzit, blijft het daaraan kleven, zolang de rode bloedcel leeft, zo n 120 dagen. Je maakt steeds weer nieuwe rode bloedcellen aan. Hoe meer glucose er in je bloed zit, hoe meer versuikering er optreedt. Is je bloedglucose of glycemie hoog, dan vormt zich meer versuikerde hemoglobine en stijgt de waarde van HbA 1C. Lifescan EEN MINISCUUL DRUPPELTJE BLOED OP DE STRIP EN JE LEEST ZO DE GLYCEMIEWAARDE AF - METEN IS WETEN! Om de juiste hoeveelheid insuline (we spreken van eenheden insuline) te kennen die Jan nodig heeft, wordt gestart met een lage dosis. Jan moet s morgens dan zijn nuchtere glycemie meten. En om de 2 à 3 dagen wordt de insuline aangepast tot de nuchtere glycemie in orde is. Nu neemt Jan eens per week een dagprofiel. Dat wil zeggen dat hij met de glucometer zijn glycemie driemaal per dag meet voor de maaltijd en nog eens voor het slapengaan. Zo heeft hij een idee van het verloop van zijn glycemie gedurende de dag. Blijven de bloedwaarden goed, dan zal na verloop van tijd zijn HbA 1C ook dalen, en daarmee ook het risico op hartaandoeningen en op diabetische complicaties. Tijdig starten met insuline Vaak staat men huiverig tegenover de behandeling met insuline, maar onterecht. Wanneer met voeding en orale antidiabetica geen goede bloedsuikerwaarden kunnen bekomen worden, kan je niet snel genoeg op insuline overschakelen. Voor een diabeet zijn goede glycemiewaarden een must: ze verminderen de risico s op diabetesverwikkelingen, maar ook op hart- en vaatziekten. a RENILD WOUTERS DIËTISTE, DIABETESEDUCATOR, WIT-GELE KRUIS MET DANK AAN MARLEEN VAN BAEL, VERPLEEGKUNDIGE-DIABETESEDUCATOR VAN WIT-GELE KRUIS VLAAMS-BRABANT, VOOR HET NALEZEN.

13 Verminderde invloed op de suikerspiegel Deze producten zijn speciaal ontwikkeld zodat hoge concentraties van suiker in het lichaam vermeden worden. Céréal Gluco Control heeft dus minder invloed op de suikerspiegel. Suikergehalte in het lichaam Gewoon koekje -76% Tijd Wetenschappelijk getest Céréal GLUCO CONTROL koekje met citroensmaak Controle op suikers en vetten Céréal Gluco Control is bij uitstek geschikt om uw dagelijkse inname van vet en suikers op een smakelijke en natuurlijke manier onder controle te houden. Reductie dankzij Gluco Control tot*: > -96% Suikers > -70% Kcal > -23% Vetten > Rijk aan Vezels In vergelijking tot een gewoon product *Afhankelijk van het type product Nog nooit is zoet zo licht geweest

14 Voor zorgeloos testen en ontvang een gratis geschenk op de LifeScan stand! LifeScan standnummer C1 * De diabetesbeurs op 12 en 13 oktober 2007 is een organisatie van de Vlaamse Diabetes Vereniging (VDV) en Association Belge du Diabète (ABD). Bel gratis

15 W BLAD VOOR DE MOND Een ongelukje of schuilt er iets meer achter? Wat is ouderenmis(be)handeling? Ouderenmishandeling komt frequenter voor dan we durven vermoeden. In 2003 kreeg het Centraal Meldpunt voor Ouderenmis(be)handeling 272 meldingen. De meeste gevallen van ouderenmishandeling worden echter nooit naar buiten gebracht, omdat de signalen onduidelijk zijn, de betrokkenen er liever niet over wensen te praten, het slachtoffer schuldgevoelens heeft, of omdat er een sterke loyaliteit tussen pleger en slachtoffer is. Wat als men een sterk vermoeden van ouderenmishandeling heeft? Wanneer kunnen we spreken over ouderenmishandeling? Wie moeten we aanspreken? Wat moeten we doen? Onder mishandeling van een ouder persoon verstaan we het handelen of nalaten van handelen van diegenen die in een persoonlijke en/of professionele relatie met de oudere staan, waardoor de oudere persoon lichamelijke en/of psychische en/of materiële schade lijdt of zal lijden, en waarbij van de kant van de oudere sprake is van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid. De meeste ouderen die slachtoffer worden van ouderenmishandeling zijn gedeeltelijk of volledig afhankelijk van de pleger. Heel vaak gebeurt het ook intrafamiliaal. Als we kijken naar het aantal meldingen, stellen we vast dat bij 73% van de gevallen sprake is van één of andere mishandeling binnen familiesituaties. Waarom ouderenmis(be)handeling? We kunnen ook spreken over ouderenmis(be)handeling. Met de (be) willen we benadrukken dat er naast opzettelijke mishande- Getty Images 15

16 W BLAD VOOR DE MOND DE MANTELZORGER KOMT TE WEINIG TOE AAN RUST EN ONTSPANNING. ling ook sprake kan zijn van nietbewuste handelingen of het nalaten van handelingen die de oudere verdriet, pijn of kwaad berokkenen, ook wel ontspoorde zorg genoemd. Ontspoorde zorg ontstaat vaak door onkunde, onwetendheid of overbelasting van de mantelzorger. De mantelzorger heeft in het begin nog geen idee waarmee hij allemaal rekening moet houden. Meestal heeft hij geen jarenlange ervaring in complexe zorgtaken en komt hij onvoorbereid in een situatie terecht waarin hij een oudere moet tillen, of moet assisteren bij het baden. De mantelzorger heeft nooit geleerd hoe hij die zorgtaken moet uitvoeren, krijgt te veel prikkels, heeft veel verantwoordelijkheden, maar komt te weinig toe aan rust en ontspanning. Daardoor gaan ze soms over hun eigen grenzen, maar ook over die van anderen. Dit niet correct behandelen komt voor in gradaties van minder ernstig naar ernstig. Wat doen in geval van ouderenmis(be)handeling? 16 Soorten ouderenmishandeling LICHAMELIJKE OUDERENMISHANDELING EN SEKSUEEL GEWELD Blauwe plekken, schrammen, zwellingen, brandvlekken of fracturen zijn symptomen die het gevolg kunnen zijn van lichamelijke mishandeling. Ook medicatiefouten, het te veel of juist te weinig geven van medicatie is een vorm van lichamelijke mishandeling. PSYCHISCHE MISHANDELING Bij psychische mishandeling is er sprake van treiteren en sarren, dreigementen, valse beschuldigingen, beledigingen, bevelen, chanteren, infantiliseren of het niet toelaten van familiale of sociale contacten, Psychische mishandeling is moeilijker te bewijzen en mensen durven pas een stap te zetten als situaties vaak escaleren. VERWAARLOZING Lichamelijke verwaarlozing kan blijken uit ondervoeding, uitdroging of slechte hygiëne. Wanneer de geestelijke behoeften van ouderen worden genegeerd, zoals de behoefte aan aandacht, liefde en ondersteuning, spreken we van psychische verwaarlozing. MATERIEEL OF FINANCIEEL MISBRUIK Bij deze vorm van ouderenmishandeling gaat het om het wegnemen of profiteren van bezittingen van de oudere. Hierbij denken we aan diefstal van geld, juwelen en andere waardevolle spullen, aan verkoop of gebruik van eigendommen zonder toestemming van de oudere en aan gedwongen testamentverandering. Ook iemand financieel kort houden is een vorm van uitbuiting. SCHENDING VAN RECHTEN Wanneer de oudere niet betrokken wordt bij beslissingen die hem aangaan, of wanneer er over hem gesproken wordt alsof hij er niet bij is, gaat dit in tegen het zelfbeschikkingsrecht van de oudere. Voorbeelden zijn: ongevraagd de post lezen of achterhouden, geen bezoek toelaten, inperken van privacy Het is belangrijk dat de betrokkene bij een situatie van ouderenmishandeling erover praat, niet alleen met een vertrouwenspersoon, maar ook met gespecialiseerde hulpverleners die luisteren, advies geven en helpen een oplossing te vinden. Met dat doel werd het Centraal Meldpunt voor Ouderenmis(be)handeling opgericht. De medewerkers van het centraal meldpunt bieden een luisterend oor, geven informatie en advies aan betrokkenen van ouderenmishandeling of aan personen die een vermoeden hebben en twijfelen aan de ernst van de feiten. Bij nood aan een concrete interventie zal het centraal meldpunt doorverwijzen naar de steunpunten inzake ouderenmis(be)handeling bin nen de verschillende regio s en/of provincies. W SABINE VERSTRAETE WIT-GELE KRUIS VAN VLAANDEREN Voor meer informatie of advies: Centraal Meldpunt Ouderenmis- (be)hande ling Tel: (op maandag, woensdag, donderdag en vrijdag tussen 9.30 en uur) of via website:

17 EASY STORE WOK NIEUW IN HET ASSORTIMENT De TAO wokken van KEN HOM zijn kwalitatief hoogwaardig, voorzien van een uitstekende antikleefl aag (Xylan ) en geschikt voor alle warmtebronnen. Hij past! in vaatwasser en keukenkast. Uniek vouwbaar handvat. 40% plaatsbesparing. Voor meer info: adwok08_07.indd :47:11 TICKETS INFO RESERVATIES 053/ VOOR GROEPEN (SPECIALE VOORWAARDEN) 0476/ MEER INFO HOE RESERVEERT U? Door storting van 27 x aantal gewenste tickets op rekeningnummer N JOY, Oude Haachtse- steenweg 125, 1831 Diegem DINSDAG 2 OKTOBER u00 OKTOBERHALLEN WIEZE Met medewerking van Dennie Christian Wendy Van Wanten Freddy Breck Vader Abraham Mieke The Roland Lee White Dancers onvergetelijk_adv_decom123x175.i :33:44

18 q VOEDING Kaas iets meer dan geconcentreerde melk Wie laat zich al eens niet verleiden door een heerlijke kaasplank met wat druiven, gedroogd fruit, nootjes en een glaasje wijn? Het is geen echte zonde want kaas bevat veel eiwitten, calcium en bepaalde vitaminen. Maar inderdaad, kaas bevat ook vet en zout in verschillende dosissen, afhankelijk van de soort. Geniet dus, maar met mate. Van melk tot kaas 18 Getty Images Of de kaas gemaakt wordt op de boerderij of in de fabriek, het fabricageprocédé is hetzelfde. De melk wordt gecentrifugeerd en door toevoeging van magere melk of room op het gewenste vetgehalte gebracht. Door het toevoegen van stremsel, een stof uit de maag van een kalf, en van melkzuurbacteriën wordt de gepasteuriseerde melk tot stollen gebracht. De melk stremt. Hierbij worden de melksuikers gedeeltelijk omgezet in melkzuur. Na iets meer dan een half uur heeft zich een op kwark gelijkend mengsel gevormd, de wrongel die echter nog te veel wei bevat. Om die gemakkelijker vrij te maken wordt de wrongel gesneden. Hoe harder de kaas moet worden, hoe fijner de wrongel wordt gesneden. Door toevoeging van heet water wordt de wrongel een korrelig mengsel dat maar weinig wei meer bevat. Op een nauwkeurig vastgesteld tijdstip wordt de kaas met een linnen doek uit het vat en in een houten kaasvorm geschept en tot een vaste massa samengeperst. Dan gaat de kaas naar een bad met een pekeloplossing of wordt met zout ingewreven om de vorming van de korst

19 q VOEDING KAASEIWITTEN ZIJN VAN EEN UITSTEKENDE BIOLOGISCHE KWALITEIT. te beïnvloeden. Deze procedure bepaalt de definitieve smaak. Kaas uit Noord-Holland blijft bijvoorbeeld maar kort in een pekelbad en is daarom zacht van smaak. Tijdens het rijpen krijgt de kaas door inwerking van bacteriën, schimmels en gisten een homogene structuur. Enzymen zorgen voor de goede verteerbaarheid van de melkeiwitten in de kaas. Resterende melksuikers worden omgezet tot melkzuur. De gassen die daarbij ontstaan veroorzaken de gaten in de kaas. Hoe lang een kaas rijpt bepaalt of het een jonge of een oude kaas wordt: jonge kaas heeft 4 weken gerijpt, oude kaas 10 maanden. Daartussenin liggen de jong belegen, belegen en extra belegen kazen. Het vetgehalte van kaas Het vet dat aanwezig is in melk blijft bij de bereiding van kaas in de wrongel. Hoe hoger het vetgehalte van de gebruikte melk, hoe meer vet in de kaas. Afhankelijk van het soort kaas wordt er meer of minder vocht uitgeperst, maar het vet blijft erin. Met andere woorden, hoe droger de kaas, hoe vetter. Het vetgehalte van kaas wordt daarom steeds aangeduid als het percentage vet op de droge stof (g vet/100 g DS), een vaste waarde in tegenstelling tot het absolute vetgehalte (g vet/ 100 g kaas). Een Ministerieel Besluit van 1947 stelt dat het vetgehalte (per droge stof) van alle harde en halfharde kazen moet worden weergeven met een cijfer en een plusteken. Dat maakt het niet makkelijk om te achterhalen hoeveel het werkelijke vetgehalte dan wel is, alhoewel steeds vaker ook de samenstelling per 100 g product wordt weergegeven. Het vochtgehalte van de meeste kazen, verse kaas uitgezonderd, bedraagt 40 à 50%. Het absolute vetgehalte is daarom ongeveer gelijk aan het vetgehalte op droge stof gedeeld door twee. De voedingswaarde van kaas De belangrijkste pluspunten van kaas qua voedingswaarde zijn het hoge eiwitgehalte, de aanwezigheid van belangrijke hoeveelheden calcium en bepaalde vitaminen. Minder Hoe bereken je het werkelijke vetgehalte van een sneetje kaas? Gruyère g Gruyère 45 + bevat per 100 g 33 g vocht en 67 g droge stof 45+ betekent 45 g vet op 100 g droge stof Met de regel van drie berekenen we dan het werkelijke vet: 100 g droge stof van deze kaas bevat 45 g vet 1 g droge stof van deze kaas bevat 45 g vet gedeeld door g droge stof van deze kaas bevat 45 g vet x 67 en gedeeld door 100= 30 g vet. 1 sneetje (30 g) van deze kaas bevat 30 g vet x 30 en gedeeld door 100= 9 g vet. Mozarella g Mozarella 45+ bevat per 100 g 55 g vocht en 45 g droge stof Doen we dezelfde berekening als hierboven, dan bekomen we: 1 sneetje (30 g ) van deze kaas bevat 20,2 g vet x 30 en gedeeld door 100= 6 g vet. Dit voorbeeld toont aan dat een kaas met eenzelfde vetgehalte per droge stof toch een lager vetgehalte kan hebben omwille van het hoger vochtgehalte. Getty Images 19

20 q VOEDING Kaas bewaren 20 Kaas is een levend product. De micro-organismen, die het rijpingsproces op gang brengen en zo verantwoordelijk zijn voor de gewenste smaakstoffen en de juiste kwaliteit, blijven in het eindproduct doorleven. Koel bewaren is dan ook nodig om bederf tegen te gaan. Veel van de waardevolle smaakstoffen gaan echter verloren wanneer kaas bij een te lage temperatuur wordt bewaard. Daarom de volgende tips: Bewaar kaas best helemaal onderaan in de koelkast waar de temperatuur iets hoger is, indien mogelijk liefst in de groentebak. Uitzonderingen zijn verse kaas, blauwschimmelkaas en sterk gerijpte kaas: zij moeten hoger in de koelkast worden bewaard waar de temperatuur lager is. Net als alle zuivelproducten neemt kaas gemakkelijk geurtjes op. Daarom is het aan te bevelen kaas altijd luchtdicht verpakt te bewaren, in hermetisch gesloten dozen, in aluminiumfolie of in de oorspronkelijke vacuümverpakking. Neem kaas een half uur voor gebruik uit de koelkast. De kaas krijgt dan de tijd om te "chambreren" en al zijn smaakstoffen vrij te maken. Neem echter niet meer uit de koelkast dan nodig. positieve aspecten van kaas zijn het vetgehalte en het zoutgehalte. De eiwitten in kaas leveren zoals deze in melk een belangrijke bijdrage in de voorziening van essentiële aminozuren. Kaaseiwitten zijn van een uitstekende biologische kwaliteit. De hoeveelheid eiwit in kaas varieert tussen 5 en 10% voor verse kaassoorten en 25 en 30% voor harde kazen. Kaas is een zeer rijke bron van calcium. Bij de meeste kaasbereidingen wordt tijdens het stremmen een oplossing van calciumchloride toegevoegd, wat de hoeveelheid calcium nog verhoogt. De aanwezigheid van eiwitten en de goede fosfor/calciumverhouding zou de opname van de aangeboden hoeveelheid calcium bovendien bevorderen. Verse kaas bevat ongeveer 100 mg calcium per 100 g, extra harde kaas zoals Emmental kan tot 1000 mg calcium per 100 g bevatten. Gemiddeld levert 100 g kaas 800 mg calcium. Twee plakjes kaas (ongeveer 60 g) per dag leveren 50% van de aanbevolen hoeveelheid calcium voor een volwassene (voedingsaanbevelingen voor België). De wateroplosbare vitaminen B 2 en B 12 worden hoofdzakelijk door de kaasflora gesynthetiseerd tijdens de rijping. Gerijpte kaas vormt als bron van vitamine B 12 een goede aanvulling op een vegetarische voeding. De belangrijkste vetoplosbare vitaminen in kaas zijn vitamine A en D. Het spreekt voor zich dat vette kazen rijker zijn aan vitamine A en D dan magere kazen. Vette kaassoorten worden omwille van hun hoge vetgehalte en het sterk verzadigde karakter van de vetzuursamenstelling best met mate gebruikt. Magere en halfvette kazen en kaas waaraan bepaalde Getty Images TWEE PLAKJES KAAS (ONGEVEER 60 G) PER DAG LEVEREN 50% VAN DE AANBEVOLEN HOEVEELHEID CALCIUM VOOR EEN VOLWASSENE. plantaardige vetten zijn toegevoegd, waardoor de hoeveelheid verzadigd vet is verminderd, bieden een goed alternatief. Zout wordt niet alleen toegevoegd voor de smaak, maar ook om technische redenen. Kaas bevat gemiddeld 1,5 g zout per 100 g. Deze hoeveelheid kan echter oplopen tot 4% bij blauwe schimmelkazen. Vandaag zijn echter ook diverse variëteiten op de markt met een verlaagd zoutgehalte. Omwille van het hogere vet- en zoutgehalte kan kaas melk als leverancier van calcium niet volledig vervangen. De gulden regel van de variatie geldt dus niet alleen voor de voeding in het algemeen maar ook binnen de groep van de zuivelproducten. q Literatuur RENILD WOUTERS DIËTISTE WIT-GELE KRUIS Kaas Alle informatie voor de liefhebber (1999) Judy Ridgway Kaas: een delicatesse in tal van variëteiten. Nutrinews

1. Wat verstaat men onder R.E.G.?

1. Wat verstaat men onder R.E.G.? 1. Wat verstaat men onder R.E.G.? Rationeel Energie Gebruik of kortweg REG vormt een actieprogramma van de overheid om allemaal samen minder energie te verbruiken. Dit biedt belangrijke voordelen: het

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Kent u de cijfers van uw hart?

Kent u de cijfers van uw hart? Kent u de cijfers van uw hart? CHOLESTEROL? GEWICHT/ BUIKOMTREK? UW? BLOEDDRUK? SUIKERGEHALTE? V.U.: Dr Freddy Van de Casseye - Elyzeese-Veldenstraat 63-1050 Brussel Belgische Cardiologische Liga www.cardiologischeliga.be

Nadere informatie

FoodSteps - diabetes in beweging 28/10/2013

FoodSteps - diabetes in beweging 28/10/2013 FoodSteps - diabetes in beweging Wat is diabetes Symptomen Gevolgen Behandeling 5% van de bevolking heeft diabetes (= 1 op 20) Zuid West-Vlaanderen: 15 000 Verwachting komende jaar: x 2 (= 1 op 10) Pancreas

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID. Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID. Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat

Nadere informatie

Diabetes. jouw thuisverpleging. onze expertise.

Diabetes. jouw thuisverpleging. onze expertise. Diabetes jouw thuisverpleging. onze expertise. Diabetes... en nu? Diabetes is een chronische aandoening die hoe langer hoe meer Belgen treft. Een gezonde levensstijl is de beste preventie tegen uitbreiding

Nadere informatie

Diabetes mellitus. De behandeling van diabetes mellitus

Diabetes mellitus. De behandeling van diabetes mellitus Diabetes mellitus Diabetes mellitus (suikerziekte) is een ziekte van de stofwisseling; hierbij zit er te veel glucose in het bloed Dat kan twee oorzaken hebben: bil type 1 diabetes maakt het lichaam niet

Nadere informatie

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes 1 Notities bij deel : Gezonde voeding ter preventie van overgewicht en diabetes DIA 1 Informatiesessie : GEZONDE VOEDING TER PREVENTIE VAN OVERGEWICHT EN DIABETES Naast deze PowerPoint presentatie,is er

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Wat is diabetes? De twee meest voortkomende types diabetes zijn:

Wat is diabetes? De twee meest voortkomende types diabetes zijn: zorgtraject Wat is diabetes? Diabetes is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een onvoldoende of afwezige productie van insuline. Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier (pancreas)

Nadere informatie

Ken je cardiovasculair risico!

Ken je cardiovasculair risico! UGP-FOLDER Ken je cardiovasculair risico! Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten en welke risicofactoren zijn er? Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn factoren die de kans op ziekten

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Diabetes of suikerziekte

Diabetes of suikerziekte Diabetes of suikerziekte (bron: Weet je voldoende over diabetes - Vlaamse Diabetes Vereniging) SUIKER EN HET MENSELIJK LICHAAM In onze dagelijke voeding zijn tal van koolhydraten (=suikers) aanwezig. Deze

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

Preventie van type 2 diabetes bij volwassenen

Preventie van type 2 diabetes bij volwassenen Preventie van type 2 diabetes bij volwassenen Kernboodschappen Uitgave januari 2016 www.diabetes.be Diabetes mellitus Iemand met diabetes heeft een verhoogd bloedsuikergehalte omdat men niet voldoende

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Diabetes en ziekenhuisopname

Diabetes en ziekenhuisopname Diabetes en ziekenhuisopname 1. Wat bij een hospitalisatie? Voor een diabetespatiënt kan een hospitalisatie behoorlijk vervelend zijn, zeker wanneer je gewoon bent om je behandeling zelf te regelen. Plots

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?!

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?! DIABETES TYPE 2 De ziekte van de toekomst?! Inleiding 1. Wat is diabetes 2. Wat loopt er mis 3. Wie loopt er risico 4. Wat zijn de mogelijke gevolgen 5. Meest voorkomende klachten 6. Behandelen en/of voorkomen

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?)

Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?) Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?) Gezond zijn levert dus niet alleen meer Als voorbeeld vergelijken we twee jaren op, vijftigjarigen zonder en met diabetes maar ook veel betere en vitalere

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen

Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen 1 Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen Nu u weet dat u aan diabetes lijdt, moet u zich plots geen grote zorgen maken. Waarschijnlijk lijdt u al gedurende lange tijd aan diabetes, mogelijks gedurende

Nadere informatie

Calcium + Vitamine D3:

Calcium + Vitamine D3: INCLUSIEF RICHTLIJNEN Calcium + Vitamine D3: O S T E O P O R O S E Inleiding Osteoporose is de medische aanduiding voor mensen bij wie de botafbraak (botontkalking) al een geruime tijd sneller gaat dan

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL. GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL. GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen Diabetes en uw apotheek Als bij u diabetes is vastgesteld, dan kunt u natuurlijk terecht bij uw apotheek. Het apotheekteam zorgt ervoor dat u: Op tijd het juiste medicijn krijgt. Medicijnen krijgt die

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Ouderenmishandeling. Relatie slachtoffer pleger

Ouderenmishandeling. Relatie slachtoffer pleger Ouderenmishandeling Naar schatting worden jaarlijks 200.000 ouderen slachtoffer van ouderenmishandeling. Ouderenmishandeling is het handelen of nalaten van handelen van al degenen die in een terugkerende

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Diabetes type 2 en erfelijkheid

Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 in uw familie? Wie in uw familie Iedereen kan diabetes type 2 krijgen. Diabetes type 2 wordt ook wel ouderdomsdiabetes (of ouderdomssuiker) genoemd. Dat

Nadere informatie

Productinformatie: Melk en melkproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Wat is melk?

Productinformatie: Melk en melkproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Wat is melk? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over de eigenschappen van melk. We vertellen je waarvoor je melk en melkproducten kunt gebruiken. Ook kom je meer te weten over de verschillende soorten melk

Nadere informatie

van... Greet Lybaert (Diëtiste) Polenstraat 169a 9940 Sleidinge Tel: 09/357.60.86 Rachel Hillaert Kegelstraat 3 9940 Sleidinge

van... Greet Lybaert (Diëtiste) Polenstraat 169a 9940 Sleidinge Tel: 09/357.60.86 Rachel Hillaert Kegelstraat 3 9940 Sleidinge en bordje Koken in gezond de wok ten & goedkoop huize van... Kook-& winkelvaardigheden voor sociaal zwakkeren Stap -voor-stap recept Quiche met winkeloefening, dagmenu & quiz over de voedingsdriehoek Greet

Nadere informatie

Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends

Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends www.hippoandfriends.com Naar schatting telt ons land 3.000 jonge diabetespatiënten. Bij kinderen is diabetes één van de meest voorkomende chronische

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA DIABETES. DanielFleck@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA DIABETES. DanielFleck@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA DIABETES DanielFleck@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Ontmasker de stille doder Meet uw bloeddruk Spreek erover met uw arts Belgische Cardiologische Liga Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Een do Wie is toch die sti der, hoezo?

Nadere informatie

Waar ligt de Beemsterpolder?

Waar ligt de Beemsterpolder? B e mster Spr e kbeurt Hoe oud is kaas? Kaas bestaat al sinds de prehistorie. Maar hoe wist de eerste kaasmaker nou hoe hij van melk kaas moest maken? Dat ging per ongeluk. Volgens een Arabische legende

Nadere informatie

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500, omhulde tabletten 500 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit Patiënteninformatie Obesitastraining Eat-Fit 1 Inhoud Inleiding... 3 Body Mass Index (BMI)... 3 Obesitas en fysieke activiteit... 3 Dieettherapie... 4 Operatie... 5 Onze obesitastraining Eat-Fit... 5 Het

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Afdeling interne geneeskunde Deze informatie is een aanvulling op de folder Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus, die u heeft

Nadere informatie

B. BIJSLUITER OSTEOMONO. 400 mg filmomhulde tablet

B. BIJSLUITER OSTEOMONO. 400 mg filmomhulde tablet B. BIJSLUITER OSTEOMONO 400 mg filmomhulde tablet Version:W.Somer.-15-5-2012 Page: 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. OSTEOMONO 400 mg filmomhulde tabletten glucosamine Lees de hele bijsluiter

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Gezondheidszorg. Zorgtraject diabetes. Informatie voor diabetici en mantelzorgers. vzw

Gezondheidszorg. Zorgtraject diabetes. Informatie voor diabetici en mantelzorgers. vzw Gezondheidszorg Zorgtraject diabetes Informatie voor diabetici en mantelzorgers 1 vzw Op 1 september 2009 startte het zorgtraject diabetes type 2. Met dit zorgtraject wordt getracht om de samenwerking

Nadere informatie

10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik. 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be

10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik. 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be 10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be Als je ziek bent of ouder wordt moet je vaak verschillende geneesmiddelen innemen.

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Bereide maaltijden ( 151

Bereide maaltijden ( 151 Bereide maaltijden Bereide maaltijden Bereide of kant-en-klaar gerechten vinden meer en meer hun ingang in onze dagelijkse voeding. We hebben niet altijd de mogelijkheid om dagelijks met volle moed een

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850, omhulde tabletten 850 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het SUIKERZIEKTE Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het lichaam. U kunt hierbij denken aan slecht functionerende

Nadere informatie

Zoet beleg. Zoet beleg. Belangrijke opmerking!

Zoet beleg. Zoet beleg. Belangrijke opmerking! Zoet beleg Zoet beleg Alhoewel we dagelijks zoet beleg gebruiken, hoort het eigenlijk thuis in het bovenste vakje van de voedingsdriehoek, bij de niet-essentiële voedingsmiddelen. Een supergezond voedingsadvies

Nadere informatie

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Ik zal eerlijk met je zijn. Afvallen is één van de moeilijkste dingen die je kan doen als mens. Waarom? Omdat ons lichaam

Nadere informatie

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten Chirurgie Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten i Patiënteninformatie Tips en leefregels Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vaatziekten ontstaan door het dichtslibben van slagaders als

Nadere informatie

B. BIJSLUITER ROTER GLUCOSAMINE. 400 mg filmomhulde tablet.

B. BIJSLUITER ROTER GLUCOSAMINE. 400 mg filmomhulde tablet. B. BIJSLUITER ROTER GLUCOSAMINE 400 mg filmomhulde tablet. Version:W.S.-12-11-2013 Page: 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. ROTER GLUCOSAMINE 400 mg filmomhulde tablet glucosamine Lees de hele

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen?

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Diabetes: zo zit dat Veelgestelde vragen en antwoorden Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Wat is diabetes? Diabetes type 1, diabetes type 2 de

Nadere informatie

Body Mass Index. Copyright Sodexo Belgium

Body Mass Index. Copyright Sodexo Belgium Body Mass Index Op uw gezondheid! U bent baas over uw eigen lichaam. Gelukkig maar. Dat brengt natuurlijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Alles wat u eet en drinkt heeft een invloed op het

Nadere informatie

Stappenplan voor het zorgtraject diabetes

Stappenplan voor het zorgtraject diabetes Stappenplan voor het zorgtraject diabetes Informatie voor patiënten Februari 2011 In samenwerking met zorgtrajectpromotoren Uw gegevens Naam: Adres:. Telefoon/GSM: E-mailadres:. Geboortedatum:. Kleefbriefje

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Osteoporose. Forte. Om je te ondersteunen in de dagelijkse inname van calcium/vitamine D3. Je vraag & antwoord -gids

Osteoporose. Forte. Om je te ondersteunen in de dagelijkse inname van calcium/vitamine D3. Je vraag & antwoord -gids Osteoporose Je vraag & antwoord -gids Forte citroen 1000 mg/800 I.E. Om je te ondersteunen in de dagelijkse inname van calcium/vitamine D3 Waarom calcium/vitamine D 3? Osteoporose ontstaat wanneer meer

Nadere informatie

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling Stichting Definitie ouderenmishandeling Al het handelen of nalaten van handelen jegens (geheel of gedeeltelijk) afhankelijke ouderen, door diegene(n)

Nadere informatie

ZWANGERSCHAPSDIABETES. - Patiëntinformatie -

ZWANGERSCHAPSDIABETES. - Patiëntinformatie - ZWANGERSCHAPSDIABETES - Patiëntinformatie - Zwangerschapsdiabetes is een vaak miskende aandoening die bij 16% van alle zwangere vrouwen optreedt, meestal in de tweede helft van de zwangerschap. Omdat

Nadere informatie

CENTRUM VOOR THUISZORG. Diabetes? > u staat er niet alleen voor!

CENTRUM VOOR THUISZORG. Diabetes? > u staat er niet alleen voor! CENTRUM VOOR THUISZORG Diabetes? > u staat er niet alleen voor! Woord vooraf 6% van de bevolking lijdt aan diabetes en men voorspelt een toename met 20 % van het aantal diabetici. Voor België betekent

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Melk- en melkvervangende producten

Melk- en melkvervangende producten Melk- en melkvervangende producten Melk- en melkvervangende producten Melkproducten zijn belangrijk in een gezonde voeding. Zij zijn onze voornaamste leverancier van calcium, noodzakelijk voor de groei

Nadere informatie

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen last van ontstekingsreuma. Deze vorm van reuma kenmerkt zich door langdurige gewrichtsontstekingen.

Nadere informatie

diabetes en zwangerschap

diabetes en zwangerschap diabetes en zwangerschap Inhoud Inleiding 3 1 Wat is diabetes? 3 2 Vormen van diabetes 3 3 Onderzoek 4 4 Behandeling 5 5 Zwangerschap 5 6 Wat betekent diabetes voor uw baby? 6 7 De bevalling 7 8 Na de

Nadere informatie

177 Zwevegem 105,7 003E20 22 50N48 45 31 100 ND

177 Zwevegem 105,7 003E20 22 50N48 45 31 100 ND Lijst van Vlaamse frequenties voor lokale radio Lokaliteit Frequentie Lengte Breedte Antennehoogte Vermogen Antennepatroon (MHz) (OL ' '' ) (NB ' '' ) (m) (Watt) (D/ND) 1 Aalst 90,0 004E03 00 50N57 00

Nadere informatie

3. Chronische aandoeningen

3. Chronische aandoeningen 3. Chronische aandoeningen 3.1 Hart- en bloedvaten Een gezond hart- en bloedvatenstelsel laat ouderen toe goed te functioneren, zelfs tot op zeer hoge leeftijd. Een van de signalen van stoornissen in het

Nadere informatie

Gezond omgaan met de menopauze. 20 vragen, 20 antwoorden over hormoongebruik

Gezond omgaan met de menopauze. 20 vragen, 20 antwoorden over hormoongebruik Gezond omgaan met de menopauze 20 vragen, 20 antwoorden over hormoongebruik In deze brochure leest u antwoorden op de meest gestelde vragen over hormoongebruik tijdens de menopauze. Als voorbereiding op

Nadere informatie

Checklists. Uitneembaar katern, handig om mee te nemen

Checklists. Uitneembaar katern, handig om mee te nemen Uitneembaar katern, handig om mee te nemen Hoofdstuk 2 Zorgverleners bij diabetes type 2 21 Checklists Dit uitneembare katern bevat checklists over controles die bij goede zorg horen; tips voor communicatie

Nadere informatie

Domino-effect. Gevolgen van diabetes

Domino-effect. Gevolgen van diabetes Domino-effect Het gevaar van complicaties is dat ze pas na jaren optreden. Bovendien heeft diabetes een domino-effect. Vanaf dat je één aandoening hebt, zijn deze een trigger voor meerdere aandoeningen.

Nadere informatie

Diabetes type 2. Stappenplan voor uw zorgtraject

Diabetes type 2. Stappenplan voor uw zorgtraject Diabetes type 2 Stappenplan voor uw zorgtraject Beste, U hebt beslist om in het zorgtraject diabetes te stappen. Het zorgtraject heeft tot doel uw diabetes zo goed mogelijk te behandelen. Dit is geen uitgebreide

Nadere informatie

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Is er een verband

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1.

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1. Heartbeat Leefwijzer 1 Ujala Radio Deze gezondheid Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders Met dank aan Stadsdeel Amsterdam Zuidoost Hart en vaatziekte, wat is

Nadere informatie

Welzijn Ouderen. Ouderenmishandeling. Maatschappelijke dienstverlening AMSTERDAM-NOORD

Welzijn Ouderen. Ouderenmishandeling. Maatschappelijke dienstverlening AMSTERDAM-NOORD Welzijn Ouderen Ouderenmishandeling Maatschappelijke dienstverlening AMSTERDAM-NOORD Welzijn Ouderen Ouderenmishandeling Ouderenmishandeling, wat is dat? Onder mishandeling van een oudere persoon (iemand

Nadere informatie

BIJSLUITER 1/5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistablet. Acetylsalicylzuur

BIJSLUITER 1/5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistablet. Acetylsalicylzuur BIJSLUITER 1/5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistablet Acetylsalicylzuur Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie Dit geneesmiddel kunt

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015

Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015 Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015 Marieke Zelissen GZ-psycholoog MetGGZ Esther Stoffers Programmaleider Huis voor de Zorg Programma vanmiddag Informatie over ouderenmishandeling Wat verstaan

Nadere informatie

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP!

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP! ZOUT : STOP! ZOUT : TOP? Zout, wat is dat nu eigenlijk? In feite is het zout dat we in onze voeding gebruiken natriumchloride of NaCl. Het element dat in deze formule voor problemen zorgt, is het natrium.

Nadere informatie

Gebruik van een poortkatheter

Gebruik van een poortkatheter Gebruik van een poortkatheter Inhoud 1. Waarom heb ik een poortkatheter nodig? 2. Wat is een poortkatheter? 3. Hoe gebeurt de plaatsing van een poortkatheter? 4. Het gebruik van een poortkatheter 4.1.

Nadere informatie

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar...

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Op uw gezondheid! U bent baas over uw eigen lichaam. Gelukkig maar. Dat brengt natuurlijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Alles wat u eet en drinkt

Nadere informatie

METING TANITA INNERSCAN. NAAM:. LEEFTIJD:. LENGTE cm:. GESLACHT: M / V. Gewicht. Vetpercentage. Watergehalte % Spiermassa.

METING TANITA INNERSCAN. NAAM:. LEEFTIJD:. LENGTE cm:. GESLACHT: M / V. Gewicht. Vetpercentage. Watergehalte % Spiermassa. METING TANITA INNERSCAN NAAM:. LEEFTIJD:. LENGTE cm:. GESLACHT: M / V DATUM DATUM DATUM DATUM Gewicht Vetpercentage Watergehalte % Spiermassa Lichaamsbouwtype Basismetabolisme Metabolische leeftijd Botmassa

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

patiënteninformatie Fitesse Multidisciplinaire aanpak van overgewicht en obesitas GezondheidsZorg met een Ziel

patiënteninformatie Fitesse Multidisciplinaire aanpak van overgewicht en obesitas GezondheidsZorg met een Ziel i patiënteninformatie Fitesse Multidisciplinaire aanpak van overgewicht en obesitas GezondheidsZorg met een Ziel Mevrouw, mijnheer Overgewicht swingt bij velen alsmaar meer de pan uit Een multidisciplinair

Nadere informatie

Diabetes en mondgezondheid

Diabetes en mondgezondheid Diabetes en mondgezondheid Dit doet diabetes met de mond Hebt u suikerziekte? Let dan extra op uw gebit en tandvlees. Mensen met diabetes hebben vaker problemen met hun tanden en tandvlees. Dat kan komen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur Lees goed de hele bijsluiter, voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Wat is diabetes? De twee meest voortkomende types diabetes zijn:

Wat is diabetes? De twee meest voortkomende types diabetes zijn: diabetes en 3 injecties Wat is diabetes? Diabetes is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een onvoldoende of afwezige productie van insuline. Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier

Nadere informatie

aandacht voor type 1 diabetes

aandacht voor type 1 diabetes aandacht voor type 1 diabetes Type 1 diabetes, wat is dat? Bij type 1 diabetes maakt het lichaam geen insuline meer aan. Dat brengt de glucosebalans (glucose = suiker) uit evenwicht. Als je type 1 diabetes

Nadere informatie

Instructies voor het gebruik van. Roaccutane

Instructies voor het gebruik van. Roaccutane Instructies voor het gebruik van Roaccutane Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Voor wie is deze therapie geschikt?... 1 3 Hoe wordt Roaccutane voorgeschreven?... 2 4 Hoe moet Roaccutane worden ingenomen?...

Nadere informatie

Koken in Q de party wok ten huize met de voedingsdriehoek. van...

Koken in Q de party wok ten huize met de voedingsdriehoek. van... Koken in Q de party wok ten huize met de voedingsdriehoek van... Quiche Quiz over de voedingsdriehoek Greet Lybaert (Diëtiste) Polenstraat 169a 9940 Sleidinge Tel: 09/357.60.86 www.mamagreet.be www.greetlybaert.be

Nadere informatie