Werkvormenspel Doorpraten over je toekomst. Loopbaanperspectieven: de dialoog centraal

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werkvormenspel Doorpraten over je toekomst. Loopbaanperspectieven: de dialoog centraal"

Transcriptie

1 Werkvormenspel Doorpraten over je toekomst Loopbaanperspectieven: de dialoog centraal Fontys Lerarenopleiding Tilburg Dorien Doornebos-Klarenbeek en William Buys 2011

2 Aanleiding van de pilot In het totale onderwijs bestaat een breed gevoelde noodzaak leerlingen beter te begeleiden bij het vormgeven van hun studieloopbaan. Hiervoor zijn drie aanleidingen, namelijk: Veel studenten zijn weinig gemotiveerd voor hun studie. Met als gevolg drop-outs. Dit probleem speelt binnen alle lagen van het VO en vervolgstudies. Er wordt slechts 15% van de aangeboden kennis gebruikt in de vervolgloopbaan. Tenslotte de individualisering van de maatschappij en flexibilisering van de arbeidsverhoudingen. 1 Loopbaanleren is een vrij nieuw ontwikkelde praktijk op scholen. Pas sinds het eerste rapport Loopbaan centraal verscheen van het ministerie van Onderwijs in 2001 is er aandacht voor het begeleiden van leerlingen bij hun loopbaan. Pas in 2007 lijkt er sprake van verandering en worden innovatieprojecten aangevraagd rondom het thema loopbaanleren. 2 Probleem hierbij is dat veel projectaanvragen nauwelijks evidence-based zijn, omdat er in Nederland nauwelijks onderzoek naar wordt gedaan. Ze vertrekken vaak vanuit verouderde ideeën over loopbaanleren. Dit leidt tot de voorlopige conclusie dat er slechts op zeer geringe schaal sprake is van een goed ontwikkelde Loopbaanlerenpraktijk binnen het onderwijs. Loopbaanleren wordt nu een hot topic als leerlingen dreigen te ontsporen. 3 De loopbaan centraal is in het (v)mbo nog toekomstmuziek. Inzet werkvormenspel Doorpraten over je toekomst Dorien Doornebos-Klarenbeek, docent economie en William Buys, onderwijskundige zijn beiden verbonden aan de Fontys Lerarenopleidingen Tilburg (FLOT). Ze willen met behulp van het werkvormenspel met de voorlopige werktitel Doorpraten over je toekomst docenten een hulpmiddel bieden om leerlingen te laten praten en docenten de kans te geven om te leren luisteren naar wat de leerling te vertellen heeft over de eigen loopbaan, zodat er een dialoog kan ontstaan tussen de docent en de leerling. Hun idee is mede gebaseerd op het onderzoek van Reynaerts. 4 Hij spreekt over vier grondhoudingen te weten: doelgericht onderzoekend speels dialooggericht. Deze houdingen gelden zowel voor de leerling als de begeleider. In de hiernavolgende tabel is een overzicht gegeven van de grondhoudingen in relatie tot de loopbaanontwikkeling. Werkvormenspel Doorpraten over je toekomst 2

3 Doelgericht Professionalisering Ambitie iets te willen bereiken. De student leert op zijn eigen wijze realistische en haalbare doelen te stellen, bijbehorende werkzaamheden te plannen en deze systematisch uit te voeren. Onderzoekend Nieuwsgierigheid. De student verzamelt informatie, toetst hypothesen, experimenteert. Hanteert onderzoeksmethoden. Speels Creatieve manier van omgaan. Ongebonden, met humor. Loskomen van het gebruikelijke. Dialooggericht Open communiceren, met veel ruimte voor andere denkbeelden, andere waarden, perspectieven. Loopbaanontwikkeling Drive en passie van de student. Talenten die de student wil ontwikkelen. De bijdrage die de student wil leveren aan de gemeenschap. De student reflecteert op de leer- en werkervaringen en leidt de betekenis af voor zijn loopbaan. De student experimenteert met nieuwe leermogelijkheden. Divergeren : de student ontwikkelt verbeeldend en schetsend/ ontwerpend mogelijke perspectieven voor de eigen loopbaan. Leren en werken leuk maken. In samenspel en dialoog de eigen studieloopbaan vorm geven. Het werkvormenspel Doorpraten over je toekomst bestaat uit verschillende elementen, namelijk. Dobbelstenen Foto s Spreekwoorden Deze kunnen afzonderlijk en in combinatie worden gebruikt. Bij elk element zijn meerdere werkvormen ontwikkeld, die de begeleider kan gebruiken in een loopbaangesprek met een leerling, maar een leerling ook kan gebruiken als voorbereiding op een loopbaangesprek door de opdrachten uit te voeren om de passie en drive boven tafel te krijgen. Overeenkomst tussen alle elementen is dat het beelden zijn. Deze beelden en de vorm zijn zo ontworpen dat de beelden ruimte laten voor eigen interpretatie van de leerling. Doordat de leerling de eigen gedachten kan vormen bij beelden met behulp van de opdrachten/werkvormen op een ongedwongen wijze kan de leerling tijdens een loopbaangesprek ook inbreng en sturing gaan geven aan loopbaangesprekken. De leerling krijgt de gelegenheid om de eigen gedachten te onderzoeken. Theoretisch kader: (loopbaan)gesprekken Waar gaat een loopbaangesprek over: welke onderwerpen moeten aan de orde komen? Wat is nodig om een gesprek tot een loopbaandialoog te maken. Loopbaanleren zien Dorien en William als leren kiezen in je loopbaan vanuit je eigen kern, Dit roept meteen de vraag op wat iemands kern is. Dit is geen gemakkelijke vraag en houdt mensen al jaar en dag bezig. 5 Iets in een bepaalde situatie heeft iemand in zijn kern geraakt, maar het is moeilijk om onder woorden te brengen wat er nu precies geraakt is. In keuzes maken vanuit je kern wordt verkend hoe je als begeleider een deelnemer kan ondersteunen om hier toch woorden aan te kunnen geven en het bespreekbaar te maken. Als deelnemers namelijk weten en onder Werkvormenspel Doorpraten over je toekomst 3

4 woorden kunnen brengen wie ze zijn, dan kunnen ze ook leren om op basis hiervan keuzes te maken. 6 Bouwmeester verwijst naar de literatuur waar de volgende aspecten worden genoemd als verwezen wordt naar iemands kern: Verbondenheid - datgene waar iemand zich daadwerkelijk bij betrokken voelt; Kwaliteiten - waar hij van nature goed in is; 7 Behoeften - wat hij nodig heeft. 8 Voor het werkvormenspel is gekozen voor een gespreksmodel waarbij centraal staat het begeleiden van gesprekken om op termijn gedegen keuzes te kunnen maken. De deelnemer Om deelnemers te begeleiden bij het maken van gedegen keuzes is het belangrijk om als begeleider te ondersteunen bij het verkrijgen van inzicht in waar ze zich mee verbonden voelen, wat hun kwaliteiten zijn en wat ze nodig hebben. Dit doe je als begeleider door samen met hen de dialoog aan te gaan, door het stellen van vragen, door feedback te geven en samen een vertaalslag te maken naar vervolgacties. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een mentorgesprek, stagegesprekken of voortgangsgesprekken. Belangrijk is in ieder geval dat de docent zorg draagt dat de volgende onderwerpen aan de orde komen: bespreken van concrete situaties en vragen uit de dagelijkse praktijk, praten met de deelnemer over wat deze ervaring voor hen betekent, creëren, bijstellen of onderzoeken van een toekomstbeeld, bepalen van de randvoorwaarden om het toekomstbeeld te realiseren. 9 Het werken met het werkvormenspel sluit naadloos aan bij het gespreksmodel waar ervaringen, toekomstbeeld, zin- en betekenisgeving centraal staan. Een interessant veld dat in het model is opgenomen gaat over de randvoorwaarden. Box 1 Verbondenheid, kwaliteiten en behoeften Vragen om te onderzoeken welke randvoorwaarden nodig zijn om het toekomstbeeld te realiseren (box 1): Welke opleiding/afstudeerrichting/stage sluit aan bij het toekomstbeeld dat jij voor ogen hebt? Welke aanvullende ervaringen heb jij nodig om dit toekomstbeeld te realiseren? Welke mensen kunnen je helpen bij het realiseren van je toekomstbeeld? Hoe kun je je kwaliteiten gebruiken om je doel te bereiken? Dit veld kan goed aansluiten bij de output van het werkvormenspel. Nadat voorzichtig een keuze of keuzes zijn gemaakt kent het model vragen om te achterhalen wat de keuze voor een opleiding zegt over wat iemand belangrijk vindt, zijn kwaliteiten en behoeften: Je hebt een keuze gemaakt voor een opleiding, hoe ziet het werk eruit dat je met deze opleiding kunt gaan doen? Op welke manier past dit bij jou? Je hebt een keuze gemaakt voor een opleiding. Wat trekt je aan in de opleiding. De overige velden zijn mogelijk geschikt om het werkvormenspel verder te structuren en borgen dat het vanuit elke fase wordt ingezet. Werkvormenspel Doorpraten over je toekomst 4

5 Bij ervaring als ingang tot de kern staat het opdoen van veel ervaringen in allerlei situaties. Dieleman en Lars (1999) geven daarom aan dat het belangrijk is dat deelnemers veel ervaringen opdoen in allerlei situaties, zodat ze steeds weer een ander deel van zichzelf leren kennen. Als begeleider is het bij het bespreken van de ervaring belangrijk om als begeleider steeds concreet te vragen naar wat de deelnemer voelde, dacht, wilde en deed in de gegeven situatie. 10 Op basis daarvan kun je als begeleider (lees: middels het werkvormenspel) samen met de deelnemer op zoek gaan naar wat dit zegt over waar iemand zich verbonden mee voelt, wat zijn kwaliteiten zijn en waar hij behoeft aan heeft. Voor het werken met het werkvormenspel is met name ook de fase van zin- en betekenisgeving die in het model wordt onderscheiden interessant. Box 2 Zin en betekenis geven Als gekeken is waar iemand zich in een bepaalde situatie mee verbonden voelt, wat zijn kwaliteiten zijn en welke behoefte hij heeft, is het belangrijk om als begeleider samen met de deelnemer verder te onderzoeken welke zin en betekenis deze ontdekkingen voor hem hebben, welke waarde wordt er aan gehecht bij het maken van keuzes. In het model zijn in box 2 voorbeeldvragen opgenomen om zin en betekenis te geven aan ervaringen. Wat betekent dit voor jou? Wat raakt jou? Herken je dit in andere situaties? Wat zeg dit over jouw kwaliteiten? Wat zegt dit over jouw behoeften. Box 3 Toekomstbeeld De laatste fase voordat overgegaan wordt op de al eerder genoemde randvoorwaarden is die van het creëren, bijstellen of onderzoeken van een toekomstbeeld. Als de deelnemer en de begeleider samen hebben gekeken naar de zin en betekenis van de ervaringen die een deelnemer heeft opgedaan wordt het tijd om te kijken naar wat dit betekent voor het toekomstbeeld dat een deelnemer voor ogen staat op de korte en op de lange termijn. Bij het creëren van een toekomstbeeld wordt steeds gekeken hoe dit past bij wat een deelnemer van waarde acht. Dit is belangrijk omdat een groot aantal mensen al een toekomstbeeld hebben, terwijl ze nooit hebben onderzocht of dit eigenlijk bij ze past. 11 In box 3 zijn voorbeeldvragen opgenomen om het toekomstbeeld van de deelnemer te verhelderen: Als je denkt in de toekomst, hoe zien jouw dagen er dan uit? Waar besteed je de meeste tijd aan? Past het toekomstbeeld bij het beroep waar je nu voor wordt opgeleid? Hoe past dit toekomstbeeld bij wat jij belangrijk vindt, je kwaliteiten en behoeften? Wat wil je uiteindelijk met je werk bereiken? Werkvormenspel Doorpraten over je toekomst 5

6 Vorm van een loopbaangesprek Naast de belangrijke onderwerpen in een loopbaandialoog wordt er in de literatuur veel aandacht besteed aan de vorm van een loopbaangesprek. De vorm van een loopbaangesprek kenmerkt zich door een dialogisch karakter. Het onderscheidt zich van gesprekken waarin vaak in de vorm van een monoloog advies, feedback, informatie wordt gegeven. 12 De instructiekaarten voor het werkvormenspel zijn met name bedoeld om te borgen dat binnen een veilige ruimte deelnemers onderling en de begeleider persoonlijke ervaringen kunnen delen en onderzoeken. Interactieve vormen lokken het uitspreken van wat hen bezig houdt en hun ervaringen, emoties, verlangens, emoties, verlangens en gedachten delen zonder dat ze zich ervoor moeten verantwoorden. Volgens Kuijpers (2008) is een ander belangrijk kenmerk van de dialoog dat de deelnemers gelijkwaardig zijn, in een dialoog staat het praten met elkaar centraal. Dit is een belangrijke pijler die in het werkvormenspel is ingebouwd. Indien het werkvormenspel getoetst wordt aan belangrijke uitgangspunten bij de dialoog dan blijkt dit deze inherent te zijn aan de opzet en uitwerking van het instrument dat in ontwikkeling is en momenteel in de praktijk wordt getest. Wat van meerwaarde kan zijn is om de belangrijke uitgangspunten van de dialoog op te nemen in de instructie voorafgaand aan het werken met het spel in de onderwijspraktijk: Alles wat een deelnemer vertelt is in principe goed en kan uitgangspunt zijn voor gezamenlijk onderzoek. Alles wat ingebracht wordt is een momentopname en is aan verandering onderhevig. Emoties mogen er zijn. Oordelen die gevoeld worden of opkomen: tijdelijk parkeren, probeer zo veel mogelijk open te luisteren. Een ieder dient de ruimte te krijgen om zijn verhaal te doen. Ervaringen van deelnemers en begeleiders staan centraal, een zuivere dialoog vertelt vanuit het eigen voelen, willen en denken. Tools die tot slot worden vermeld voor begeleiders om de dialoog te faciliteren zijn met name gericht op het terrein van vragen stellen, benoemen wat je ziet en het inbrengen van eigen ervaringen. 1 Meijers, F, Kuijpers, M en Winters, A. (2010, pag. 7) 2 Meijers, F, Kuijpers, M en Winters, A. (2010, pag. 14) 3 Meijers, F, Kuijpers, M en Winters, A. (2010, pag. 176) 4 Reynaert, W.M. (2006) 5 Tayler (2007) 6 Bouwmeester (2009) 7 Korthagen en Lagerwerf (2008) 8 Rosenberg (2007) 9 Bouwmeester (2009) 10 Korthagen en Vasalos, (2001) 11 Bouwmeester (2009) 12 Kuijpers, (2008) Werkvormenspel Doorpraten over je toekomst 6

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT Meerwaarde voor onderwijs De Pijlers en de Plus van FLOT De vijf Pijlers: Cruciale factoren voor goed leraarschap Wat maakt een leraar tot een goede leraar? Het antwoord op deze vraag is niet objectief

Nadere informatie

Studieloopbaanbegeleiding in het hbo: mogelijkheden en grenzen. Marinka Kuijpers & Frans Meijers

Studieloopbaanbegeleiding in het hbo: mogelijkheden en grenzen. Marinka Kuijpers & Frans Meijers Studieloopbaanbegeleiding in het hbo: mogelijkheden en grenzen Marinka Kuijpers & Frans Meijers De Haagse Hogeschool Januari 2009 Management Samenvatting Studieloopbaanbegeleiding is hot in het hoger beroepsonderwijs.

Nadere informatie

L O O P B A A N L E R E N & C O M P E T E N T I E S

L O O P B A A N L E R E N & C O M P E T E N T I E S 3 L O O P B A A N L E R E N & C O M P E T E N T I E S i n h o u d 2 Loopbaanleren Wat zijn competenties? Waarom competenties? De competenties De werkwijze Wat is de winst? 4 Zelfstandig werken competentie

Nadere informatie

Samen verantwoordelijk voor studiesucces

Samen verantwoordelijk voor studiesucces BIJLAGE 1 De pilot samen verantwoordelijk voor studiesucces biedt de kans om gezamenlijk aan visieontwikkeling te doen. Op basis van een gedeelde visie en gezamenlijk beleid kan onderzocht worden waar

Nadere informatie

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt:

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt: Achtergrond Basisschool De Regenboog staat in de wijk Zuid-west in Boekel en valt onder het bestuur van Zicht PO. Evenals de andere scholen onder dit bestuur gaan wij de komende periode vorm geven aan

Nadere informatie

Loopbaanleren: leren kiezen

Loopbaanleren: leren kiezen Loopbaanleren: leren kiezen Een handleiding voor het integreren van de loopbaandialoog in het mbo SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Loopbaanleren: leren kiezen Een handleiding voor het

Nadere informatie

Begaafde leerlingen komen er vanzelf... Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek.

Begaafde leerlingen komen er vanzelf... Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek. Begaafde leerlingen komen er vanzelf... toch? Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek. Teambijeenkomsten Anneke Gielis Begaafde leerlingen

Nadere informatie

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden. VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn

Nadere informatie

LOB en Vernieuwing VMBO. Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep

LOB en Vernieuwing VMBO. Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep LOB en Vernieuwing VMBO Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep Wat gaan we doen? Reflecteren op de bedoeling: loopbaanleren waarom? Inzoomen op de eisen die de vernieuwing stelt Inzoomen

Nadere informatie

Competenties. van de rondleider in kunst en -historische musea. De competenties zijn verdeeld over vier hoofdcategorieën.

Competenties. van de rondleider in kunst en -historische musea. De competenties zijn verdeeld over vier hoofdcategorieën. Competenties van de rondleider in kunst en -historische musea Verwijzing naar deze lijst: Schep, M., Van Boxtel, C., & Noordegraaf, J. (2017). Competent museum guides: defining competencies for use in

Nadere informatie

Verbreden van de loopbaandialoog met sociale media

Verbreden van de loopbaandialoog met sociale media Mariëlle Rutten Verbreden van de loopbaandialoog met sociale media Minisymposium 16 november 2011 Programma Kaders onderzoek op basis van literatuurstudie Workshop versterken individuele begeleidingsgesprekken

Nadere informatie

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt?

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Peter den Boer Esther Stukker Lectoraat keuzeprocessen ROC West-Brabant Opzet workshop 1. Introductie en voorstellen 2. U (kort) 3. Presentatie

Nadere informatie

Welkom LOB. Helicon Eindhoven VMBO-MBO 20 januari Marionette Vogels ism Els van de Looveren en Daniëlle Blom

Welkom LOB. Helicon Eindhoven VMBO-MBO 20 januari Marionette Vogels ism Els van de Looveren en Daniëlle Blom Welkom LOB Helicon Eindhoven VMBO-MBO 20 januari 2016 Marionette Vogels ism Els van de Looveren en Daniëlle Blom Agenda vandaag Leren door te DOEN: ervaar de 5 loopbaancompetenties Leren IN gesprek MET

Nadere informatie

LOB in de vernieuwing vmbo & mbo

LOB in de vernieuwing vmbo & mbo LOB in de vernieuwing vmbo & mbo Spirit4you Versterkt loopbanen Even kennismaken? Naam / organisatie / functie? Wat betekent LOB in het vernieuwde vmbo/ mbo voor jou? Waar ben je trots op? 30 november

Nadere informatie

Uit het resultaat van mijn test kwamen voornamelijk de doener en beslisser naar voren.

Uit het resultaat van mijn test kwamen voornamelijk de doener en beslisser naar voren. Metawerk Fedor. Semester 1a Opdracht 1. Ik heb voor opdracht 1 de leerstijlentest van Kolb gemaakt. Deze test heeft als doel om te kijken op wat voor manier je het beste informatie kunt opnemen en verwerken.

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Vragenlijst Printversie Verantwoording 2017 Vernieuwenderwijs, Utrecht Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld is het toegestaan om zonder voorafgaande

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit

Cultuureducatie met Kwaliteit ontwerp fourpack Cultuureducatie met Kwaliteit Onze ambities 1 2 3 Stappenplan Het kwadrant Drie domeinen 1 Intake 5 Scholingsactiviteiten VERBREDEN 2 Assessment 6 Meerjarenvisie In huis 3 Ambitiegesprek

Nadere informatie

Scholingsaanbod voor loopbaanbegeleiders

Scholingsaanbod voor loopbaanbegeleiders Scholingsaanbod voor loopbaanbegeleiders Koning Willem 1 College Professionalisering op het gebied van loopbaanbegeleiding Maart 2014 1 Inleiding/Voorwoord Loopbaan oriëntatie en begeleiding (LOB) is een

Nadere informatie

Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen)

Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen) Workshop HGZO maart 2010 Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen) Alex de Veld, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Eric Entken, Hogeschool Rotterdam Insteek dialoog HGZO 2010 Onderbouwing

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid bij LOB

Ouderbetrokkenheid bij LOB Ouderbetrokkenheid bij LOB Een gedegen stap van vmbo naar mbo Promotor: Marinka Kuipers Bijzonder hoogleraar 'Leeromgeving en Leerloopbanen in het (V)MBO' aan de Open Universiteit Co promotor: Mariëtte

Nadere informatie

Jongeren ondersteunen en inspireren elkaar bij LOB

Jongeren ondersteunen en inspireren elkaar bij LOB Laat jezelf elf verrassen, dan komen er mooie dingen uit voort! Jongeren ondersteunen en inspireren elkaar bij LOB Laat jezelf verrassen, dan komen er mooie dingen uit voort! Jongeren ondersteunen en

Nadere informatie

Woordenschatonderwijs. Ideeën, modellen en (werk)vormen die de leerkrachten kunnen inzetten in de klas om het woordenschatonderwijs

Woordenschatonderwijs. Ideeën, modellen en (werk)vormen die de leerkrachten kunnen inzetten in de klas om het woordenschatonderwijs Schooljaar 2011-2012 Woordenschatonderwijs Ideeën, modellen en (werk)vormen die de leerkrachten kunnen inzetten in de klas om het woordenschatonderwijs te verbeteren opbrengsten Schooljaar 2012-2013 Woordleerstrategieën

Nadere informatie

Handleiding. Toolkit voor schoolcoaches

Handleiding. Toolkit voor schoolcoaches Toolkit voor schoolcoaches 1 Inleiding In deze Toolkit zit informatie voor schoolcoaches die in hun eigen onderwijsorganisatie collega s of teams opleiden tot het voeren van het professionele loopbaangesprek.

Nadere informatie

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013.

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013. Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding op het VMBO Ahmed Mahamed Jan Lauwrens Haisma Programma sessie van theorie naar praktijk en in gesprek daarover Vraag Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes

Nadere informatie

Stimulering van loopbaanflexibiliteit

Stimulering van loopbaanflexibiliteit Stimulering van loopbaanflexibiliteit Expert begeleider: Richard van der Loo Studenten: Sabina Brammer Edith van Dijssel Cis Groen Yvette Kokee Martin Kraak Cognitieve flexibiliteit Meta cognitie = Leren

Nadere informatie

P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat

P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat Pedagogisch bekwaam P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat Resultaat De meeste leerlingen voelen zich veilig en worden gestimuleerd en uitgedaagd om te leren. Ze zijn actief en betrokken

Nadere informatie

Jij bent een kei in: Jij bent een kei in: Jij bent een kei in: leiding geven samenvatten verbeelden

Jij bent een kei in: Jij bent een kei in: Jij bent een kei in: leiding geven samenvatten verbeelden Begeleiden - Werkbladen 133 Werkblad 14 Daar ben jij goed in!!! Doel: benoemen van de gaven die vrijwilligers inbrengen en het waarderen van hun inzet, bijvoorbeeld op een vrijwilligersavond. Benodigdheden:

Nadere informatie

Keuzeprocessen voor opleiding en beroep

Keuzeprocessen voor opleiding en beroep Keuzeprocessen voor opleiding en beroep Peter den Boer Lector keuzeprocessen ROC West Brabant freelance onderzoeker Onderzoekend Leren Opzet verhaal Probleem Hoe komt dat? Welke oplossingen en wat weten

Nadere informatie

GROEI LOOPBAAN ONTWIKKELING EIGEN REGIE TALENT INNOVATIEKRACHT BEWUST PERSONEEL FLEXIBILITEIT ZELFSTURING EMPLOYMENT NETWERKEN TOEKOMST WERKNEMER

GROEI LOOPBAAN ONTWIKKELING EIGEN REGIE TALENT INNOVATIEKRACHT BEWUST PERSONEEL FLEXIBILITEIT ZELFSTURING EMPLOYMENT NETWERKEN TOEKOMST WERKNEMER KADER LOOPBAANONTWIKKELING DIALOOG BEWUST TOEKOMST ZELFSTURING TALENT INNOVATIEKRACHT LOOPBAAN ONTWIKKELING FLEXIBILITEIT EIGEN REGIE NETWERKEN GROEI PERSONEEL KWALITEITEN EMPLOYMENT WERKNEMER INLEIDING

Nadere informatie

Loopbaangespreksvoering

Loopbaangespreksvoering Loopbaangespreksvoering Loopbaan(reflec2e)gesprek Doel Vorm Inhoud Doel (Arbeids)Ervaringen Verwerking.71 Arbeids-.65 identiteit Geleide Zelfsturing 2 soorten leren Kennisoverdracht Eerst leren dan toepassen

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Kariene Mittendorff, lectoraat Innovatief en Effectief Onderwijs Studieloopbaanbegeleiding Binnen scholen wordt op verschillende manieren gewerkt aan

Nadere informatie

Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing

Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing Peter den Boer Lector keuzeprocessen ROC West Brabant Onderzoeksbureau Onderzoekend Leren Opzet verhaal Probleem en hoe komt dat? Welke oplossingen en wat weten

Nadere informatie

REMIND. Bij u op SCHOOL?

REMIND. Bij u op SCHOOL? REMIND Bij u op SCHOOL? Inhoudsopgave Slim jezelf zijn voor professionals 3 Slim jezelf zijn 3 Programma over persoonlijke ontwikkeling 3 Kostenoverzicht 4 Over Remind 5 Wij willen 5 Trainersopleiding

Nadere informatie

HET GESPREK: KOP ROMP STAART

HET GESPREK: KOP ROMP STAART HET GESPREK: KOP ROMP STAART Elk effectief gesprek heeft een zogenaamde kop romp staart structuur: een begin, een kern en een einde. Voorafgaand aan deze drie fasen is het cruciaal om elk gesprek zorgvuldig

Nadere informatie

ONDERNEMER VAN JE EIGEN TALENT...want jij kunt meer!

ONDERNEMER VAN JE EIGEN TALENT...want jij kunt meer! ONDERNEMER VAN JE EIGEN TALENT...want jij kunt meer! Welkom Met ons onderwijs willen we voor elke VMBO leerling relevant zijn. Door ons onderwijs ontdekken leerlingen wat hen boeit, wat ze kunnen en waar

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Frans Meijers, Marinka Kuijpers & Jantiene Bakker. Over leerloopbanen en loopbaanleren

Frans Meijers, Marinka Kuijpers & Jantiene Bakker. Over leerloopbanen en loopbaanleren Frans Meijers, Marinka Kuijpers & Jantiene Bakker Over leerloopbanen en loopbaanleren Aandacht voor loopbaanontwikkeling Perkamentus in Harry Potter: It s not the talent you have, but the choises you make,

Nadere informatie

MISSIE - VISIE - MOTTO

MISSIE - VISIE - MOTTO MISSIE - VISIE - MOTTO Mei 2015 Versie 4.0 Inhoudsopgave INLEIDING 3 WAAR KOMT DIT VANDAAN? 3 MISSIE: WAAR STAAN WE VOOR? 4 VISIE: WAT DOEN WE EN WAAROM? 4 MOTTO, KORT EN KRACHTIG 5 2 INLEIDING Elke organisatie,

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs Ons Onderwijs Kwaliteit in onderwijs Voorwoord Bij Marianum staat de ontwikkeling van de leerling voorop. Wij staan voor aantrekkelijk en afgestemd onderwijs, gemotiveerde leerlingen en goede eindresultaten.

Nadere informatie

HANDLEIDING LOBBELEN DE INSTRUMENTVARIANT MET ACHT STENEN. Ontwikkel je loopbaancompetenties

HANDLEIDING LOBBELEN DE INSTRUMENTVARIANT MET ACHT STENEN. Ontwikkel je loopbaancompetenties HANDLEIDING LOBBELEN DE INSTRUMENTVARIANT MET ACHT STENEN Ontwikkel je loopbaancompetenties INHOUDSOPGAVE I. ACHTERGROND...3 II. DE ACHT LOBBELSTENEN...4 III. LOBBELEN...6 IV. DRIE LOBBEL VORMEN...7 V.

Nadere informatie

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT NAAR VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VERDIEPT, VERRIJKT EN VERBINDT De VU wil graag met u werken aan de versterking van de kwaliteit van het voortgezet

Nadere informatie

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal De Vakman De leerling kan gericht luisteren van intuïtief naar bewust waarnemen luisteren naar het eigen musiceren weten wat je hoort zich de muziek inwendig voorstellen de muzikale parameters en componenten

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo. Geldig vanaf 1 augustus 2013. Crebonr.

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo. Geldig vanaf 1 augustus 2013. Crebonr. Keuzedeel mbo Voorbereiding hbo behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo Geldig vanaf 1 augustus 2013 Crebonr. Vastgesteld Penvoerder: Ontwikkeld door: 2 van 7 1. Algemene informatie D1: Voorbereiding

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Aan de weg timmeren: studietrajectbegeleiding en loopbaanleren 12/01/2015

Aan de weg timmeren: studietrajectbegeleiding en loopbaanleren 12/01/2015 Aan de weg timmeren: studietrajectbegeleiding en loopbaanleren 12/01/2015 Taken van studiekeuzebegeleider/stb er Ll n/stud. sensibiliseren voor het belang van de keuze; het feit dat dit tijd kost en dat

Nadere informatie

Effectief communiceren met mijn medewerkers. Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt

Effectief communiceren met mijn medewerkers. Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt Effectief communiceren met mijn medewerkers Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt Welkom Afspraken en verwachtingen: - Telefoon uit - We respecteren elkaar - We klappen niet uit de

Nadere informatie

CREATIEF VERMOGEN. Andrea Jetten, Hester Stubbé

CREATIEF VERMOGEN. Andrea Jetten, Hester Stubbé CREATIEF VERMOGEN Andrea Jetten, Hester Stubbé OPDRACHT Creativitief vermogen meetbaar maken zodat de ontwikkeling ervan gestimuleerd kan worden bij leerlingen. 21st century skills Het uitgangspunt is

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie

Inhoud Inleiding Een nieuw beroep, een nieuwe opleiding Een nieuwe start bouwt voort op het voorgaande Relaties aangaan Omgaan met gevoelens

Inhoud Inleiding Een nieuw beroep, een nieuwe opleiding Een nieuwe start bouwt voort op het voorgaande Relaties aangaan Omgaan met gevoelens Inhoud Inleiding 9 1 Een nieuw beroep, een nieuwe opleiding 11 1.1 Het beroep Social Work 11 1.2 Beelden over leren mentale modellen 15 1.3 Competentiegericht leren 16 1.4 Een open leerhouding 17 1.5 Leren

Nadere informatie

www.avs.nl Loopbaangesprekken

www.avs.nl Loopbaangesprekken Loopbaangesprekken Een loopbaan heeft iedereen. Een gesprek daarover nauwelijks! Loopbaangesprekken gebeuren aan de hand van een meerjarige loopbaancyclus waarin de talenten van de medewerker in kaart

Nadere informatie

Gewoon Bijzonder Nationaal Programma Gehandicapten. Werkpakket A: Wat is een Heterotopos?

Gewoon Bijzonder Nationaal Programma Gehandicapten. Werkpakket A: Wat is een Heterotopos? Gewoon Bijzonder Nationaal Programma Gehandicapten Werkpakket A: Wat is een Heterotopos? Een plaats waar mensen met en zonder een beperking samenwerken Inhoud 1. Inleiding 3 2. Samenwerken 4 3. Samenwerken

Nadere informatie

Lobbelen Set van twee

Lobbelen Set van twee HANDLEIDING LOBBELEN DE BASISVARIANT MET TWEE STENEN Lobbelen Set van twee Ontwikkel je loopbaancompetenties INHOUDSOPGAVE I. ACHTERGROND...3 II. DE TWEE LOBBELSTENEN...4 III. LOBBELEN...5 IV. DE LOOPBAANCOMPETENTIES...9

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo. Code K0125

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo. Code K0125 Keuzedeel mbo Voorbereiding hbo gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0125 Penvoerder: Sectorkamer handel Gevalideerd door: Sectorkamer handel Op: 10-11-2015 2 van 6 1. Algemene informatie

Nadere informatie

De mentor als coach sessie 9-10: integratie! Piet BUYSE, Katrijn DE WAELE, Isabelle STEP, Joris VAN DE VELDE BNB SON, BNB BUO/ZRL

De mentor als coach sessie 9-10: integratie! Piet BUYSE, Katrijn DE WAELE, Isabelle STEP, Joris VAN DE VELDE BNB SON, BNB BUO/ZRL De mentor als coach sessie 9-10: integratie! Piet BUYSE, Katrijn DE WAELE, Isabelle STEP, Joris VAN DE VELDE BNB SON, BNB BUO/ZRL 2 Wat is coachen voor jou? 3 Wie kon jij ondertussen coachen? Hoe liep

Nadere informatie

HET CONCEPT WAT JE SCHRIJFT BEN JE ZELF

HET CONCEPT WAT JE SCHRIJFT BEN JE ZELF HET CONCEPT WAT JE SCHRIJFT BEN JE ZELF Inleiding Het boek Wat je schrijft ben je zelf (WJSBJZ) is een werkboek. Het bestaat uit 33 levensvragen met bijbehorende opdracht. Bij elke vraag is er schrijfruimte

Nadere informatie

Een proces van integrale schoolontwikkeling Loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Een proces van integrale schoolontwikkeling Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Jitske Brinkman Jitske Brinkman is senior-adviseur bij BMC Advies/Diephuis en Van Kasteren Onderwijsadviseurs. E-mail: jitskebrinkman@bmc.nl Een proces van integrale schoolontwikkeling Loopbaanoriëntatie

Nadere informatie

telefoon (088)

telefoon (088) VISIE OP KWALITEIT datum 4-2-2016 onderwerp Visie op kwaliteit Programma Herijking Kwaliteitssysteem van S.V. Damsma contactpersoon S.V. Damsma telefoon (088) 525 69 01 e-mail sv.damsma@avans.nl Visie

Nadere informatie

2004-2007 Leerlingen doen ervaringen op op diverse werkplekken

2004-2007 Leerlingen doen ervaringen op op diverse werkplekken Zorg en Welzijn Zorg en Welzijn 2004-2007 Leerlingen doen ervaringen op op diverse werkplekken binnen en buiten de school de Rentmeesterhof, Nannies, woonzorgcentrum, de bistro, de maaltijdservice, de

Nadere informatie

Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB

Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB LOB/loopbaanleren Hoe krijgt LOB/loopbaanleren vorm? Doel De leerling maakt zijn eigen loopbaanontwikkeling inzichtelijk door middel van

Nadere informatie

De IB er en Passend Onderwijs. Hoe past dat?

De IB er en Passend Onderwijs. Hoe past dat? De IB er en Passend Onderwijs. Hoe past dat? Over schuivende taken, rollen en relaties Ans Boosten Passend Onderwijs is een feit op papier De voorbereidingen zijn gedaan. Nu de praktijk Het blijkt moeilijk

Nadere informatie

Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen

Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen Nurse Academy lustrumcongres 2014 Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen Amersfoort, 17 november 2014 Jos de Munnink, gespreksleider moreel beraad GGNet Contact: j.demunnink@ggnet.nl

Nadere informatie

Wat is jouw verhaal?

Wat is jouw verhaal? E E N E - B O O K V A N L E T T E R S & C O N C E P T S Wat is jouw verhaal? Passie en plezier overbrengen in een notendop Storytelling Verhalen vertellen is een belangrijk onderdeel van ons leven. Het

Nadere informatie

Didactisch Coachen: checklist voor het basisonderwijs

Didactisch Coachen: checklist voor het basisonderwijs Didactisch Coachen: checklist voor het basisonderwijs Inleiding Een beeldcoach filmt een aantal leraren op een leerplein. Toevallig komen twee leraren tijdens dat filmen opeenvolgend bij dezelfde leerling

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015???

Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015??? Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015??? ROC in verandering Doel van de structuurverandering: goed, kleinschalig en betrokken onderwijs organiseren/faciliteren Nu overgangsfase van een oude, naar

Nadere informatie

praktijk Gesprekken met ouders

praktijk Gesprekken met ouders praktijk Gesprekken met ouders Ouders zijn belangrijke partners van de school. Scholen zijn zich ervan bewust dat samenwerken met ouders bijdraagt aan het schoolsucces en het welbevinden van hun leerlingen.

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt Positionering De Klankhof en t Kofschip, Etten-Leur Kernwoorden: Je mag er zijn Vertrouwen Positief kijken naar jezelf en anderen Meervoudige intelligentie Samen de merkbelofte van De Klankhof t Kofschip:

Nadere informatie

Naam: Datum: Ik-Wijzer

Naam: Datum: Ik-Wijzer Ik-Wijzer Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Jouw uitslag... 4 Pagina 2 van 8 1. Inleiding Hallo, Dit is de uitslag van jouw Ik-Wijzer. Hierin staat wat jij belangrijk vindt en wat je minder belangrijk

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor?

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Identiteit: wat drijft ons in ons werk? Op onze school is iedereen welkom, ongeacht zijn of haar achtergrond. De Franciscusschool is een Katholieke basisschool, een school

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo. Geldig vanaf 1 augustus 2013.

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo. Geldig vanaf 1 augustus 2013. Keuzedeel mbo Voorbereiding hbo behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo Geldig vanaf 1 augustus 2013 Crebonummer(s) Penvoerder: Ontwikkeld door: 2 van 8 Leeswijzer Dit document bevat de kwalificatie-eisen

Nadere informatie

Werk aan je winkel. Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren. Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken

Werk aan je winkel. Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren. Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken Werk aan je winkel Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken Voorwoord Dit boek is geschreven voor jou als trainer, docent of hulpverlener om aan te bieden

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Checklist voor de opzet van een ontwikkelings- en begeleidingslijn De grote vraag is hoe het vmbo en mbo het beste

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

Seksualiteit: Grenzen en Wensen

Seksualiteit: Grenzen en Wensen IJBURGCOLLEGE.NL Seksualiteit: Grenzen en Wensen Leerlingen handleiding Michiel Kroon Lieve leerling, Het is belangrijk om op een open en goede manier over seks te kunnen praten. De lessenserie die in

Nadere informatie

Alle uitspraken/ antwoorden van ouders op onderwijscafé OPONOA, 26/10. Per vraag in volgorde van belangrijkheid (antwoorden zijn gewogen).

Alle uitspraken/ antwoorden van ouders op onderwijscafé OPONOA, 26/10. Per vraag in volgorde van belangrijkheid (antwoorden zijn gewogen). Bijlage bij verslag oudercafé OPONOA 26 oktober 2016 Aan : CvB, klankbordgroep (verspreiding bepalen in klankbordgroep) Betreft : Impressie en uitkomsten oudercafé 26 oktober 2016 Datum: : 28 oktober 2016

Nadere informatie

leren door doen vmbo-basis, vmbo-kader, vmbo-gemengde leerweg

leren door doen vmbo-basis, vmbo-kader, vmbo-gemengde leerweg leren door doen vmbo-basis, vmbo-kader, vmbo-gemengde leerweg informatie schooljaar 2018/2019 Over het Groene Hart leerpark Bij het Leerpark staat Leren door doen centraal. Bij ons leren leerlingen met

Nadere informatie

Nieuw vmbo op. het Haarlem College. op het Haarlem College kan het. Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Informatie voor de leerlingen van groep 8

Nieuw vmbo op. het Haarlem College. op het Haarlem College kan het. Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Informatie voor de leerlingen van groep 8 Nieuw vmbo op het Haarlem College op het Haarlem College kan het Media & Vormgeving Zorg & Welzijn Techniek & Energie Ondernemen & Commercie Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Sport & Veiligheid Gemengde

Nadere informatie

Visie obs Dik Trom

Visie obs Dik Trom Visie obs Dik Trom 2014-2018 1: Kernwaarden Leven en werken vanuit een moreel doel betekent handelen met de intentie het positieve verschil uit te maken in het leven van individuen (collega s, kinderen,

Nadere informatie

Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach

Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach 2 Wat is het EOCP Het Europees Opleidingscentrum Paardencoaches is hét opleidingcentrum voor mensen die willen coachen met paarden of al paardencoach zijn. Het

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

21ste-eeuwse vaardigheden:

21ste-eeuwse vaardigheden: INLEIDING 21ste-eeuwse vaardigheden Het helpen ontwikkelen van 21ste-eeuwse vaardigheden bij studenten vraagt het nodige van docenten. Zowel qua werkvormen als begeleiding. In hoeverre neem je een voorbeeldrol

Nadere informatie

Effectief communiceren met mijn medewerkers. Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt

Effectief communiceren met mijn medewerkers. Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt Effectief communiceren met mijn medewerkers Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt Welkom Afspraken en verwachtingen: - Telefoon uit - We respecteren elkaar - We klappen niet uit de

Nadere informatie

Het perspectief van een kind of jongere zien. Coaching bij (dreigende) uitval

Het perspectief van een kind of jongere zien. Coaching bij (dreigende) uitval Het perspectief van een kind of jongere zien Coaching bij (dreigende) uitval 12 oktober 2017 T A L E N T Slim Begeleiden Albert Kaput Vastlopen Hoe ervaren jongeren de boodschappen die zij uit hun omgeving

Nadere informatie

Je culturele vermogens, hoe werk je eraan?

Je culturele vermogens, hoe werk je eraan? Je culturele vermogens, hoe werk je eraan? kunst & maatschappij context biedt (bronnen voor) context aan legt verbanden culturele instelling of externe vakdocent leerkracht of docent tussen leerstof analyseren

Nadere informatie

TRAINING LEVENSBESCHOUWELIJK DENKEN EN COMMUNICEREN

TRAINING LEVENSBESCHOUWELIJK DENKEN EN COMMUNICEREN TRAINING LEVENSBESCHOUWELIJK DENKEN EN COMMUNICEREN Doelen De student kan levensbeschouwelijk denken over gewone dingen van het leven. De student wordt zich bewust van zijn eigen levensbeschouwing en kan

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

De LOB-scan voor mbo

De LOB-scan voor mbo 35 BIJLAGE 3 De LOB-scan voor mbo De LOB-scan Doel van de LOB-scan is om zicht te krijgen op hoe Loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB) in jullie onderwijsinstelling er op dit moment voor staat. De

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

Studiekeuzecheck euzech voor het mbo

Studiekeuzecheck euzech voor het mbo Studiekeuzecheck voor het mbo Nieuwe manieren om aankomende studenten te begeleiden bij hun keuze Studiekeuzecheck euzech voor het mbo Nieuwe manieren om studenten te begeleiden bij hun keuze Bijlage 1

Nadere informatie

De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid. Véronique van de Reijt en Quinta Kools Fontys Lerarenopleiding Tilburg

De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid. Véronique van de Reijt en Quinta Kools Fontys Lerarenopleiding Tilburg De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid Véronique van de Reijt en Quinta Kools Fontys Lerarenopleiding Tilburg Context van de Fontys Lerarenopleiding Tilburg (FLOT)

Nadere informatie

Tumult in het VSO. Een overzicht van de leergebiedoverstijgende kerndoelen in Tumultmateriaal

Tumult in het VSO. Een overzicht van de leergebiedoverstijgende kerndoelen in Tumultmateriaal Tumult in het VSO Een overzicht van de leergebiedoverstijgende kerndoelen in Tumultmateriaal In het VSO (voortgezet speciaal onderwijs) worden twee soorten kerndoelen onderscheiden. Leergebiedspecifieke

Nadere informatie

DE 12 VAN DOK12. Dit ben ik

DE 12 VAN DOK12. Dit ben ik Dit ben ik Op DOK12 verwerf ik kennis, vaardigheden en ontwikkel ik mij als persoon. Ik krijg ruimte om mijzelf goed te leren kennen, te zijn wie ik ben en mijn talenten te ontwikkelen. Ook leer ik oog

Nadere informatie

Bevorderingsreglement Onderbouw

Bevorderingsreglement Onderbouw Bevorderingsreglement Onderbouw Schooljaar 2014-2015 Aan de leerlingen in de leerjaren 1 t/m 3, Om je succesvol naar je diploma te begeleiden, krijg je niet alleen uitleg en begeleiding, maar wordt er

Nadere informatie

BEKWAAMHEIDSEISEN leraren VO met niveau-indicatoren jaar 3

BEKWAAMHEIDSEISEN leraren VO met niveau-indicatoren jaar 3 BEKWAAMHEIDSEISEN leraren VO met niveau-indicatoren jaar 3 1. INTERPERSOONLIJK COMPETENT De leraar die interpersoonlijk competent is, geeft op een goede manier leiding aan leerlingen (individueel en in

Nadere informatie

Jouw Omgeving - Nieuwe gesprekken

Jouw Omgeving - Nieuwe gesprekken Jouw Omgeving - Nieuwe gesprekken Jouw Omgeving - Nieuwe gesprekken Jouw Omgeving - Nieuwe gesprekken Jouw Omgeving - Nieuwe gesprekken Jouw Omgeving - Nieuwe gesprekken creatieve en flexibele inzet

Nadere informatie