Vechten tegen DE KENNISPARADOX

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vechten tegen DE KENNISPARADOX"

Transcriptie

1 GERECHTELIJK DESKUNDIGEN Vechten tegen DE KENNISPARADOX Op verschillende fronten worden initiatieven ontplooid om de kwaliteit van gerechtelijk deskundigen te verbeteren en te waarborgen. Zo is er het Landelijk Register Gerechtelijke Deskundigen, werkt de Raad voor de rechtspraak aan een conceptrapport over de positie van de deskundige in het civiel recht en stemde de Tweede Kamer eind mei in met de wet Deskundigen in strafzaken, waarin ook hun kwaliteit aan bod komt. En in deze wet is sprake van de instelling van een van een nationaal deskundigenregister. door Maarten Evenblij illustratie Mirèn van Alphen tijd en wijle rijzen de haren je te berge. Vanmorgen las ik nog een paar nieuwe uitspraken waarbij de rechter een deskundige had ingeschakeld en dacht ik: Bij oeps! In dit geval omdat een deskundige antwoord gaf op een vraag die hij helemaal niet kon beantwoorden. Beëdigd informaticadeskundige Ben Slijk is secretaris van de Stichting Landelijk Register Gerechtelijke Deskundigen (LRGD). Inmiddels hebben een kleine honderd deskundigen zich ingeschreven bij het LRGD, een privaat geïnitieerd register waarbij deskundigen zich kunnen laten registreren à raison de 750 euro voor de aanvraag en een vergoeding van 480 euro per jaar. Voor die contributie worden de geloofsbrieven van de potentiële gerechtelijke deskundige onderzocht. Dat betekent dat hij een vakdeskundigheid moet hebben, welke is geformaliseerd en gewaarborgd door bijvoorbeeld het lidmaatschap van een beroepsvereniging die kwaliteitscriteria voor de uitoefening van het vak hanteert. Ook moet een proeve van bekwaamheid worden overlegd ten aanzien van het vakinhoudelijk rapporteren binnen het juridische domein. Bij voorkeur door een getuigschrift van de specialisatie Opleiding gerechtelijk deskundige aan de Universiteit Leiden (tien lange middagen, 5450 euro). Waarom zou ik, als deskundig cardiochirurg, psycholoog, bouw-patholoog, toxicoloog of specialist in het Irakese recht, dat geld uitgeven voor training en registratie? Vanwege de broodwinning en het prestige, stelt Slijk. Men wil zich graag onderscheiden van vakgenoten. Ingeschreven staan in dit register betekent een kwaliteitsstempel. De kosten van registratie zijn relatief, want deskundigen in civiele en bestuursrechtelijke procedures kunnen een commercieel tarief declareren. Een hoogleraar in de forensische accountancy krijgt misschien wel 360 euro per uur voor een gerechtelijk advies. Daarvoor mag de rechter verwachten dat er een goed rapport ligt. Slijk verwijst naar een uitspraak van de rechtbank Amsterdam van begin januari, waarin de voorzieningenrechter een deskundige vroeg te beantwoorden of de waarde van een pakket aandelen was 62

2 of niets. De deskundige van adviesbureau PriceWaterhouseCoopers liet het antwoord op die vraag in het midden en schreef een rapport waarvan de rechter weinig chocola kon maken. In zijn vonnis merkt die wat narrig op: Voor ruim mogen partijen toch wel een rapport met een helder en eenduidig antwoord verwachten. Slijk: Dergelijke situaties kunnen in belangrijke mate worden voorkomen wanneer gerechtelijk deskundigen een specifiek toegesneden juridische opleiding volgen. Deskundigen foto: Anything Photographic Het beeld Lair Paradox van Michael Janis Poppenmethode Al meer dan een decennium is er discussie over de positie van de gerechtelijk deskundige, in de volksmond getuige-deskundige genoemd, en de kwaliteit daarvan. In 1996 promoveerde dr. Jelte Hielkema aan de Erasmus Universiteit op een onderzoek naar de deskundigen in het strafrecht. De onderzoeker, die nu bij de Rijksuniversiteit Groningen werkt, bestudeerde een groot aantal Rotterdamse strafzaken. Hij constateerde dat in ongeveer een kwart daarvan gebruik werd gemaakt van deskundigen en dat de mening van die gerechtelijke experts zelden in twijfel werd getrokken. Volgens Hielkema had dat te maken met ons strafrechtsysteem, dat is gebaseerd op vertrouwen. Bijna tien jaar eerder had de wetenschappelijkheid van de poppenmethode om kinderen te onderzoeken op incestervaringen al de nodige opschudding veroorzaakt. In 1988 werden kinderen van een Rotterdamse woongroep uit huis gehaald omdat medewerksters van dagverblijf De Bolderkar incest vermoedden en de politie inschakelden. De Hoge Raad oordeelde uiteindelijk dat het gebruik van de verhoormethode met anatomisch correcte poppen de bewezenverklaring onvoldoende met redenen had omkleed. Ook verloren en teruggevonden herinneringen aan incest deden halverwege de jaren 90 weer veel stof opwaaien toen er een vanuit de Verenigde Staten overgewaaide golf van aanklachten wegens incest over Nederland spoelde. De commotie en de diverse deskundigen die elkaar binnen en buiten de rechtszaal haast de hersens insloegen, waren zelfs aanleiding voor een advies van de Gezondheidsraad dat in 2004 verscheen over hoe om te gaan met dergelijke omstreden herinneringen, zoals het rapport heette. Ook in de Schiedammerparkmoord van 2000 stond de rol van een deskundige in de belangstelling. Hier ging het over de houding van een kinderpsycholoog tijdens de verhoren van een van de slachtoffertjes door de politie. Dat leidde er zelfs toe dat toenmalig justitieminister Donner in 2006 in de Tweede Kamer stelde dat de betreffende deskundige alleen nog met grote terughoudendheid zou worden ingeschakeld. De kinderpsycholoog vecht overigens nog voor eerherstel. Orakelmodel Die Schiedammerparkmoord heeft de bakens in Nederland wel verzet. Voordien was er op het ministerie van Justitie nauwelijks aandacht voor de kwaliteit van de gerechtelijk deskundige. Men zag daarin geen taak voor de overheid, zegt hoogleraar privaatrecht prof.mr. Arno Akkermans van de VU Amsterdam, die zich heeft gespecialiseerd in letselschade en de mogelijkheden voor een noodzakelijke kwaliteitsverbetering van deskundigen onderzoekt. Hij was, samen met de Raad van de rechtspraak, betrokken bij een onderzoek 63

3 DESKUNDIGEN naar de inzet van deskundigen in het civiele recht. Dat werd begin mei aan de Raad overhandigd, maar die werkt nog aan de redactie ervan voor het rapport Deskundigen in de rechtspleging de wereld in kan (zie kader op deze pagina). Een belangrijke oorzaak dat het geregeld fout gaat met de deskundigen is de kennisparadox, zoals Akkermans het noemt. Per definitie sluiten de kennis van de juridische deskundige en die van de ingehuurde vakdeskundige niet op elkaar aan. Rechters en advocaten weten dikwijls niet welke deskundige ze precies moeten hebben, wat de deskundige wel en niet weet, welke vragen ze deze zouden kunnen stellen en vervolgens begrijpen ze het rapport van de deskundige maar half. En omgekeerd gelden vergelijkbare problemen voor de deskundige die in een juridische context moet optreden. Er is sprake van een fundamentele kloof die niet kan worden overbrugd, waarschuwt Akkermans. Deze kloof kan hoogstens worden verkleind en dat kan alleen door een dialoog tussen rechter, partijen en deskundigen. Dit dialoogmodel stemt echter niet overeen met de traditie in het Nederlandse procesrecht, die uitgaat van een orakelmodel : het idee dat de juristen zelfstandig hun vragen formuleren en voorleggen aan de deskundige. Deze weet vervolgens zelfstandig het juiste en objectieve antwoord, waarmee de zaak DE KLOOF KAN HOOGSTENS WORDEN VER- KLEIND DOOR EEN DIALOOG TUSSEN RECH- TER, PARTIJEN EN DESKUNDIGEN kan worden beslist. Ook is het in het Nederlandse systeem niet makkelijk om meer overleg te voeren zonder dat dit te tijdrovend en kostbaar wordt. Procesrechtelijk is er ook weinig geregeld rond de deskundige. Niet in het bestuursrecht en ook niet in het civiele recht, constateert Akkermans. In de praktijk doet iedereen het anders. Het lastige is dat de gerechten geen systeem van kennisaccumulatie kennen, er worden steeds weer dezelfde fouten gemaakt. De Raad voor de rechtspraak probeert nu lijn aan te brengen door het uitvaardigen van leidraden voor deskundigen. Die voor het civiele recht is verschenen, die voor het bestuursrecht verschijnt binnenkort. Tot slot ziet Akkermans als belemmering dat er in Nederland geen certificatie van deskundigen is. Daar wordt nu van verschillende kanten aan gewerkt. De Stichting Landelijk Register Gerechtelijke Deskundigen is daarvan een voorbeeld en ook het ministerie van Justitie werkt aan een wetsvoorstel dat voorziet in een nationaal register voor deskundigen in het strafrecht en op termijn ook in het bestuurs- en civiele recht. Toetsbare criteria Met voorrang is een wetsvoorstel ingediend rond de positie van de deskundige in strafzaken, naar aanleiding van de gebeurtenissen rond de Schiedammerparkmoord en de evaluatie daarvan door de commissie-posthumus. Eind mei? is deze door de Tweede Kamer aanvaard. De nieuwe wet voorziet in eisen die aan gerechtelijk deskundigen kunnen worden gesteld en het tot stand brengen van een onafhankelijk, openbaar deskundigenregister. De kwaliteitseisen en re- Deskundigen in de Rechtspleging Onderzoekers van de Raad voor de rechtspraak schreven samen met de Vrije Universiteit het rapport Deskundigen in de Rechtspleging. Op basis van literatuuronderzoek, vragenlijsten voor de gerechten, expertbijeenkomsten met rechters, advocaten en deskundigen en interviews onder dezelfde doelgroepen, hebben de onderzoekers vastgesteld hoe groot de problemen in de civiele sector zijn en welke oplossingen zij zien. De onderzoekers concluderen dat communicatie tussen rechters, advocaten en deskundigen een belangrijk knelpunt is, evenals de lange duur van het proces en de afwikkeling van de kosten. In bestuursrechtelijke zaken speelt ook het gebrek aan geschikte deskundigen de partijen nog wel eens parten. Relatief eenvoudige maatregelen kunnen al veel verbeteren concluderen de onderzoekers. Zoals een vast aanspreekpunt per gerecht voor de deskundigen, zonodig conference calls tussen deskundige, rechter en partijen om een en ander te verduidelijken en berichten van de deskundige naar de rechter met afschrift naar de partijen. Daarnaast moeten de gerechten zich een uniforme werkwijze ten aanzien van het inschakelen van deskundigen aanleren en is er meer aandacht nodig voor kennisaccumulatie, zodat niet voortdurend dezelfde fouten worden gemaakt. Ten slotte beveelt het rapport aan om in de procesreglementen een speciaal hoofdstuk over het deskundigenonderzoek op te nemen. 65

4 gels voor toelating worden opgenomen in een algemene maatregel van bestuur. Een onafhankelijk College van het Deskundigenregister zal de criteria opstellen en op uitvoering toezien en per 1 januari 2009 wordt begonnen met het inschrijven van de eerste strafrechtdeskundigen op het terrein van DNA en gedrag. Deskundigen voor andere rechtsgebieden volgen later. Dat er toetsbare criteria voor deskundigheid zullen komen die te maken hebben met kennis, vaardigheden en attitude van de geregistreerde staat vast, evenals een hercertificering om de vier jaar. Ook staat vast dat er specifieke eisen aan de deskundigen zullen worden gesteld die verder gaan dan het lidmaatschap van een beroepsvereniging. Vooral aan de juridische kennis wordt zwaar getild. De overheid gaat het register faciliteren en wettelijk borgen, maar er is nog niet besloten of inschrijving in het register volledig gratis zal zijn. Het register is een goede ontwikkeling, ook al heeft het lang geduurd voordat het er kwam, meent Akkermans, die hoopt dat reeds begonnen particuliere initiatieven bij het SOMS KOST HET MOEITE DE PARTIJ MET EEN SLECHTE ADVOCAAT NIET TE GAAN HELPEN. MAAR DAN GEEF JE JE ONPARTIJDIGHEID PRIJS Nationale Register, het NRGD, zullen aansluiten. Het is belangrijk dat er een onpartijdig en belangeloos register komt. Ik twijfel niet aan de goede intenties van diverse particuliere initiatieven zoals het LRGD-register, maar ze zijn niet geheel belangeloos, al was het alleen maar omdat ze commercieel zijn. Akkermans is blij dat er nu een inhaalslag in Nederland gaande lijkt, want we lopen achter vergeleken bij de ons omringende landen. Tot nu toe was er niets wettelijk geregeld of ontwikkeld, terwijl er jaarlijks toch duizenden experts zowel binnen de rechtszaal als buitengerechtelijk optreden. In een artikel in het blad Rechtstreeks van 2005 wordt het percentage civiele zaken waarbij een deskundigenonderzoek wordt gedaan geschat op 2,2 voor zaken tot en op 4,9 voor zaken boven de Akkermans: Meer dan 95 procent van de letselschadezaken wordt echter buitengerechtelijk afgedaan, ook daarbij zijn dikwijls deskundigen betrokken. In dat circuit van (medisch) deskundigen gaat veel geld om, terwijl de disclosure het onthullen van de basis waarop de 66

5 DESKUNDIGEN deskundigheid stoelt anders dan in veel andere landen, ontbreekt. Dat zou heel goed via zo n register kunnen. Knipperende lampjes Secretaris Slijk van het LRGD begon in eigen kring al in 1994 met een handleiding voor deskundigenberichten in ICT-zaken voor de Nederlandse Vereniging van Beëdigde Informaticadeskundigen. De deskundigenrapportage ging toch vaak mis. Er ontbrak feitelijk een boekje Hoe hoort het eigenlijk? Dat verscheen in 2000 en een jaar later is samen met de Studiekring Deskundigen en Rechtspleging een symposium georganiseerd waarvan de conclusie was dat er een opleiding voor gerechtelijke deskundigen moest komen. Dat werd uiteindelijk de postacademische specialisatie in Leiden, die in 2004 begon. Slijk zat in het eerste klasje met het idee dat hij niet meer zoveel te leren had, hij was immers al gepokt en gemazeld. Maar na elk college werd ik een stukje bescheidener, herinnert hij zich. Dan kom je erachter wat je verkeerd doet. Het is net als met het rijbewijs: je moet echt toepassen wat je hebt geleerd. Bijvoorbeeld duidelijk aangeven als een rechter je een vraag heeft gesteld die je niet kunt beantwoorden. Dat is heel moeilijk voor een deskundige, die gaat toch zoeken naar een antwoord, speculeren: enerzijds-anderzijds. Vaak is de conclusie dan op niet veel meer gebaseerd dan onderbuikgevoelens, terwijl partijen en rechters bij een deskundige juist steun zoeken in de wetenschappelijke feiten. Dat bijvoorbeeld een leverancier goed bekend staat, wil niet zeggen dat hij in een bepaald geval geen fouten heeft gemaakt. Soms gaan de deskundigen zelfs op de stoel van de rechter zitten en rapporteren ze: u heeft dit in een eerder vonnis wel beslist, maar daarmee ben ik het, als deskundige, niet eens. Deskundigen dienen zich te beperken tot de vragen die de rechter hen heeft gesteld, maar moeten zaken die ze tijdens hun onderzoek op het spoor zijn gekomen en die van belang zijn voor het vinden van de waarheid niet achterhouden. Als wordt gevraagd om de kwaliteit van metselwerk te onderzoeken en het blijkt piepschuim te zijn, moet de deskundige dat wel melden, meent Slijk, die ooit zelf moest rapporteren over de installatie van een ISDN-netwerk tussen diverse filialen van een winkelketen. Door een foute installatie werden de onderlinge telefoonverbindingen niet verbroken, wat de klager gigantisch veel geld kostte. Op de modems knipperden allerlei lampjes en ik schreef dat het mij was opgevallen dat niemand van het winkelbedrijf daarover aan de bel had getrokken. Dat zou ik nu niet meer doen, want er was niet gevraagd naar maatregelen die de schade mogelijk hadden kunnen beperken en daarmee trad ik dus buiten het juridische kader. Soms kost het moeite de partij met een slechte advocaat niet te gaan helpen. Maar dan geef je je onpartijdigheid prijs. Postacademische opleidingen Dat iemand professor-doctor-ingenieur is of een Nobelprijs heeft gewonnen is niet voldoende om een goede gerechtelijke deskundige te zijn, stelt Slijk. Ze moeten niet als een olifant door de juridische porseleinkast banjeren. Kandidaten voor ons register moeten daarom ook kunnen aantonen dat ze zich heel goed bewust zijn van de juridische setting waarin hun deskundigheid wordt gebruikt. Een gevolgde cursus, zoals die in Leiden, komt daarvoor in aanmerking. We hebben heel wat zendingswerk verricht en er blijkt veel behoefte te zijn aan zowel een deskundigenregister als een opleiding over de do s and don ts van de gerechtelijke deskundige. In Leiden is men nu naar twee cursussen per jaar gegaan, maar dat is nog niets vergeleken met België. Daar bestaan zelfs drie universitaire opleidingen naast elkaar. Voor de afdeling die de postacademische opleidingen van de Leidse rechtenfaculteit verzorgt, was de Opleiding Gerechtelijk Deskundige iets nieuws zeggen Marco van der Ree, directeur Juridisch PAO en programmaleider dr.mr. Peter Vos. Van der Ree: In plaats van juristen is onze doelgroep voor deze opleiding juist niet-juristen die een rol binnen het recht hebben. Vos: We merken dat de rechterlijke macht zich er steeds meer van bewust is dat de deskundigen zich met ons diploma onderscheiden van andere deskundigen. Ook de rechtbank professionaliseert. De eisen die worden gesteld aan opname in het LRGD zijn overigens hoger dan die het ministerie van Justitie wil gaan stellen aan het nationaal register. Wat ons in het Justitieregister heeft verrast is dat de bestaande deskundigen direct in het register worden opgenomen en pas later, misschien pas wel over vier jaar, zullen worden getoetst. Tijdens de postacademische opleiding leren de deelnemers te EEN DESKUNDIGE DIE ZICHZELF RESPEC- TEERT STUURT DE OPDRACHT TERUG ALS HIJ NIET MET DE VRAGEN UIT DE VOETEN KAN 67

6 DESKUNDIGEN begrijpen wat hun rol is in het rechtsproces en aan te geven als ze vragen krijgen voorgelegd die ze niet goed kunnen interpreteren of beantwoorden. Ook wordt hun afgeleerd hun wetenschappelijke stokpaardjes te berijden of chaotische berichten te schrijven. Vos: Een deskundige die zichzelf respecteert stuurt de opdracht terug als hij niet met de vragen uit de voeten kan. We leren de deelnemers ook gespitst te zijn op de betekenis van termen. Heb je het over een medische fout of over onbekwaam handelen? Wat wordt precies bedoeld met de solvabiliteit van een onderneming? En over redelijk handelen, redelijk bekwaam of billijk moet je het als deskundige niet hebben, want dat zijn juridische termen met een specifieke betekenis binnen dat domein. Lijstjes in bureaulades Behalve juridisch-inhoudelijke kennis en vaardigheid in het rapporteren, bezoeken de deelnemers van de PAO-cursus ook een rechtszitting waarin een deskundigenrapport een rol speelt, oefenen ze in een nagebootste zitting en schrijven ze zowel een juridisch paper als een deskundigenrapport. Van der Ree: Door de toename van techniek en wetenschap in de samenleving zullen deskundigen een steeds belangrijker rol gaan spelen in de rechtszaal. Met deze opleiding beogen we ook een maatschappelijk doel, namelijk de rechtspraak te verbeteren. Dat verbeteren moet wel van twee kanten komen. Om Akkermans kennisparadox te kunnen verkleinen zullen ook rechters zich meer moeten verdiepen in de vraag hoe zij deskundigen kunnen inschakelen, welke vragen zij wel en niet kunnen stellen en hoe deze moeten worden geformuleerd. Het opleidingsinstituut van de rechterlijke organisatie SSR geeft daartoe twee cursussen Magistratuur & Deskundigen per jaar aan rechters. De wisselwerking tussen de rechter en de deskundige kan verbeteren, zegt mr. Fleur Hoogendijk, vice-president bij de rechtbank Amsterdam en rechter in de familiekamer. In feite moet men samen tot een goede vraagstelling komen. Meestal gebeurt dat schriftelijk en wordt zo n vraagstelling voorgelegd aan de partijen. Maar het blijft ingewikkeld, want men is niet op de hoogte van elkaars vakgebied. De ALS DE BESLISSING VAN DE RECHTER IS GEBASEERD OP EEN GEKWALIFICEERDE DESKUNDIGE, VERHOOGT DAT OOK DE MATE VAN ACCEPTATIE VAN HET VONNIS nu uitgegeven leidraad kan daarbij een hulpmiddel zijn. Hoogendijk is projectleider van DIX, een door de rechterlijke macht geïnitieerde deskundigenindex. DIX is nog geen register, maar een soort elektronische Gouden Gids opgebouwd uit allerlei lijstjes van deskundigen die eerder bij de gerechten hebben opgetreden en die bij rechtbanken en gerechtshoven in bureaulades, ordners en kaartenbakjes waren opgeslagen. Het initiatief is van de sectoren bestuursrecht en civiel recht van de rechtbanken en is inmiddels voor alle sectoren landelijk toegankelijk. In de afgelopen anderhalf jaar zijn de lijstjes bij alle sectoren verzameld, gedigitaliseerd en geschoond van dubbelingen en niet meer beschikbare deskundigen. Er zijn nu ongeveer 1500 deskundigen die zijn gerubriceerd op deskundigheidsgebied, specialisatie, beschikbaarheid in het arrondissement en voorzien van relevante aanvullende informatie. Inmiddels doen ook de hoven en kantongerechten mee, evenals de sectoren familieen jeugdrecht. Het strafrecht hebben we er voorlopig buiten gehouden omdat het ministerie van Justitie daarmee bezig is. Nu kunnen alleen medewerkers van de gerechten en hoven onze index raadplegen, uiteindelijk zullen waarschijnlijk delen van de index voor iedereen toegankelijk zijn. Hoogendijk benadrukt dat er nu nog geen kwaliteitseisen aan opname in DIX zijn verbonden. Maar daar zijn we sinds maart wel mee begonnen. Het ministerie is met zijn AMvB verder dan wij, wij gaan ook te rade bij de gerechten. En we houden ook contact met de andere initiatieven die gaande zijn, want het is niet uitgesloten dat er straks één landelijk register voor alle gerechtelijke deskundigen komt. Het zal nog wel tijd nemen om samen met de deskundigen en de advocatuur tot een goed kwaliteitsregister te komen. Ik ben erg voorstander van cursussen, maar die zijn niet per se voor iedere deskundige noodzakelijk. Er zijn verschillen tussen deskundigen en in welke rol de deskundige binnen de diverse sectoren heeft. Sommige gerechtelijke beslissingen steunen sterk op de inbreng van de deskundige. Daarom is het van belang dat dit de juiste deskundige is, er criteria voor zijn kwaliteit zijn en dat het uitgebrachte deskundigenrapport deugdelijk is. Als de beslissing van de rechter is gebaseerd op een gekwalificeerde deskundige, verhoogt dat ook de mate van acceptatie van het vonnis. 69

NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen

NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen Het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) vergroot het vertrouwen in de Nederlandse rechtspraak door het waarborgen van een constante hoge

Nadere informatie

Het Belgische recht vanuit Nederlands perspectief

Het Belgische recht vanuit Nederlands perspectief 1 Studiedag - Nationaal register van gerechtsdeskundigen, en dat van vertalers en tolken Het Belgische recht vanuit Nederlands perspectief Mr. Rolf Hoving Rijksuniversiteit Groningen r.a.hoving@rug.nl

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2008 2009 31 116 Wijziging van het Wetboek van Strafvordering tot verbetering van de regeling van de positie van de deskundige in het strafproces (Wet deskundige

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 27. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/77

Nieuwsbrief NRGD. Editie 27. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/77 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 27 VULLING REGISTER VORDERT GESTAAG! / 2 NOVEMBER 2011 In deze editie: De vulling van het register

Nadere informatie

DelT-auditorals gerechtelijk deskundige

DelT-auditorals gerechtelijk deskundige DelT-auditorals gerechtelijk deskundige De rol van gerechtelijk deskundigen is in ons land allerminst eenduidig geregeld. Soms komt het voor dat een RE op grond van zijn beroepstitel wordt gevraagd om

Nadere informatie

De specialisatie tolk in strafzaken kan bij een volgende periode van inschrijving in het Rbtv worden vermeld, indien wordt aangetoond dat:

De specialisatie tolk in strafzaken kan bij een volgende periode van inschrijving in het Rbtv worden vermeld, indien wordt aangetoond dat: BIJLAGE 1 BIJ HET BESLUIT AANWIJZEN SPECIALISATIE Tolk in strafzaken Artikel 1 Als specialisatie wordt aangewezen de bekwaamheid tolk in strafzaken. De voorwaarden Artikel 2 De specialisatie tolk in strafzaken

Nadere informatie

Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris!

Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris! Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris! Prof. mr. A.J.M. Nuytinck Published in Weekblad voor Privaatrecht, Notariaat en Registratie (WPNR), 139,

Nadere informatie

Registratie-eisen en toetsingsprocedure Humane DNA-analyse en -interpretatie 001.1. Versie 1.1 (Juli 2010)

Registratie-eisen en toetsingsprocedure Humane DNA-analyse en -interpretatie 001.1. Versie 1.1 (Juli 2010) Humane DNA-analyse en -interpretatie 001.1 Versie 1.1 (Juli 2010) Registratie-eisen en toetsingsprocedure Humane DNA-analyse en - interpretatie De kwaliteitseisen geformuleerd in het tweede lid van artikel

Nadere informatie

Wbtv voor opdrachtgevers. Vooraf

Wbtv voor opdrachtgevers. Vooraf Wbtv voor opdrachtgevers Vooraf Op 1 januari 2009 is de Wet Beëdigde tolken en vertalers (Wbtv) in werking getreden. Deze wet vervangt de Wet beëdigde vertalers uit 1878 en versterkt de kwaliteit van tolken

Nadere informatie

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Inzake de klacht van [Klaagster BV], gevestigd te [gemeente] aan de [adres], hierna te noemen klaagster,

Nadere informatie

Specialisatieopleiding. Deskundige in strafzaken

Specialisatieopleiding. Deskundige in strafzaken Specialisatieopleiding Deskundige in strafzaken Specialisatieopleiding De opleiding Deskundige in Strafzaken van Deskundige in strafzaken de samenwerkende faculteiten Rechtsgeleerdheid van de Universiteit

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 12136 18 juni 2012 Besluit aanwijzen specialisatie 1 mei 2012 De Raad voor Rechtsbijstand (hierna: de Raad), Gelet op:

Nadere informatie

Registratie-eisen en toetsingsprocedure Forensische Toxicologie 004.1. Versie 2.0 (Januari 2012)

Registratie-eisen en toetsingsprocedure Forensische Toxicologie 004.1. Versie 2.0 (Januari 2012) 004.1 Versie 2.0 (Januari 2012) Registratie-eisen en toetsingsprocedure De kwaliteitseisen geformuleerd in het tweede lid van artikel 12 van het Besluit register deskundige in strafzaken (Brdis) vormen

Nadere informatie

Met het oog op uw vragen en kritiek zijn kort samengevat mijn conclusies de volgende:

Met het oog op uw vragen en kritiek zijn kort samengevat mijn conclusies de volgende: Geachte mevrouw Stembor, U heeft mij een aantal stellingen/vragen voorgelegd. Ik heb daaruit opgemaakt dat u kritiek heeft op de onduidelijkheid over de verhouding tussen de Wbtv en de wet van 8 mei 1878,

Nadere informatie

Geschillenbemiddeling en geschillenbeslechting B2B

Geschillenbemiddeling en geschillenbeslechting B2B Geschillenbemiddeling en geschillenbeslechting B2B Ngi IT-Recht 6 maart 2014 Agenda Bemiddelen of beslechten ADR De rechter Inschakeling van deskundigen Afdwingbaarheid Overzicht maart 2014 2 www.nvbi.nl

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 29. pagina 1 van 6. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/79

Nieuwsbrief NRGD. Editie 29. pagina 1 van 6. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/79 pagina 1 van 6 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 29 STAND VAN ZAKEN REGISTER: 426 AANVRAGEN / 15 MAART 2012 1. Stand van zaken register: 426 aanvragen

Nadere informatie

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut Met ruim 500 professionals en expertise in meer

Nadere informatie

Benoeming deskundige in merken- en reclamezaken

Benoeming deskundige in merken- en reclamezaken 3. Een andere mogelijkheid is dat in het kader van een kort geding een deskundige wordt benoemd, die aan de hand van een bureaustudie vóór de zitting de door partijen in het geding gebrachte partijmarktonderzoeken

Nadere informatie

Toelichting op het aanmeldingsformulier

Toelichting op het aanmeldingsformulier Postbus 52080 2505 CB s-gravenhage T: 085 2733 777 E: bestuur@lrgd.nl www.lrgd.nl Toelichting op het aanmeldingsformulier voor registratie bij het LRGD Inleiding In dit document wordt een korte toelichting

Nadere informatie

Verslag Expertmeeting FPPO 28 september 2012

Verslag Expertmeeting FPPO 28 september 2012 Verslag Expertmeeting FPPO 28 september 2012 Aanwezig: M. Beukers, B. van Giessen, P. van Koppen, W. van Kordelaar, S. van Loenhout, H. Merckelbach, J. van Mulbregt, R. Rijnders, E. van Ruth (notulen),

Nadere informatie

Geschillenbemiddeling en geschillenbeslechting B2B. Jacques Honkoop Ngi IT-Recht 6 maart 2014

Geschillenbemiddeling en geschillenbeslechting B2B. Jacques Honkoop Ngi IT-Recht 6 maart 2014 Geschillenbemiddeling en geschillenbeslechting B2B Ngi IT-Recht 6 maart 2014 Agenda Bemiddelen of beslechten ADR De rechter Inschakeling van deskundigen Afdwingbaarheid Overzicht maart 2014 2 Vorige eeuw:

Nadere informatie

hup ://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx 2-4-2012

hup ://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx 2-4-2012 KecntspraaK.nl - LJ1 ~: liwuil 1 Page 1 01 t) UN: BWO311, Rechtbank s-gravenhage, AWB 11/7632 BESLU Datum 14-03-2012 uitspraak: Datum 29-03-2012 publicatie: Rechtsgebied: Bestuursrecht overig Soort procedure:

Nadere informatie

MAAK KENNIS MET DE OPLEIDING NOTARIEEL RECHT

MAAK KENNIS MET DE OPLEIDING NOTARIEEL RECHT MAAK KENNIS MET DE OPLEIDING NOTARIEEL RECHT FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID MR. F.A. GROOTE WASSINK WELKOM Wat is notarieel recht? Opbouw opleiding Beroepsperspectief Studeren aan de VU Praktische zaken

Nadere informatie

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1 Opdracht 1: Kennisvragen bij www.rechtvoorjou.nl 3 Werkblad 1:

Nadere informatie

Een patiënt stelt u aansprakelijk. Een claim, wat nu?

Een patiënt stelt u aansprakelijk. Een claim, wat nu? Arjan Kuik, tandarts, lid sinds 1983 VAN EEN ZORGPROFESSIONAL Een claim Een patiënt stelt u aansprakelijk. Een claim, wat nu? Een patiënt stelt u aansprakelijk. Wat nu? Informatie voor zorgprofessionals

Nadere informatie

Wie kan klagen? Een persoon of organisatie die gebruik maakt of heeft gemaakt van de diensten van een regionale ondersteuningsstructuur (ROS).

Wie kan klagen? Een persoon of organisatie die gebruik maakt of heeft gemaakt van de diensten van een regionale ondersteuningsstructuur (ROS). KLACHTENREGELING ROS-COLLECTIEF Inleiding Indien personen of organisaties een klacht willen indienen die betrekking heeft op (medewerkers van) een regionale ondersteuningsstructuur (ROS), dan dient men

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Rechtsbestel

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

College voor Klachten en Beroep

College voor Klachten en Beroep College voor Klachten en Beroep STICHTING INTERNET DOMEINREGISTRATIE NEDERLAND BESLISSING Plaats en datum uitspraak Arnhem, 8 juni 2007 Zaaknummer 2007/15 Klager De heer H. Stokhorst Domeinnaamhouder van

Nadere informatie

Klachten Procedure en Reglement

Klachten Procedure en Reglement Klachten De directie van Coaching Plaza heeft een klachtenprocedure in het leven geroepen en heeft daarvoor het volgende reglement vastgesteld. Tevens heeft de directie de hierin genoemde klachtencommissie

Nadere informatie

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen luisteren naar een radiofragment van Goedemorgen Nederland en lezen een tekst uit dagblad Trouw over de bewijsvoering

Nadere informatie

Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek

Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek Het deskundigenonderzoek neemt in de burgerlijke procedure een belangrijke plaats in. Hoewel de rechters niet verplicht zijn

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Samenvatting. Onderzoeksvragen en -aanpak De probleemstelling van het onderzoek luidt als volgt:

Samenvatting. Onderzoeksvragen en -aanpak De probleemstelling van het onderzoek luidt als volgt: Evaluatie van het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen 9 Samenvatting Inleiding Op 1 januari 2010 is de Wet deskundige in strafzaken (Wds) in werking getreden. 1 De wet heeft een aantal wijzigingen

Nadere informatie

KLACHTEN- REGLEMENT KLACHTENREGLEMENT BEROEPSVERENIGING JOBCOACHES NEDERLAND

KLACHTEN- REGLEMENT KLACHTENREGLEMENT BEROEPSVERENIGING JOBCOACHES NEDERLAND KLACHTEN- REGLEMENT 1 Klachtenreglement Geldend voor alle register leden die het vak jobcoaching uitoefenen LANDELIJKE KLACHTREGELING VAN DE Begripsbepaling Artikel 1 In deze regeling wordt verstaan onder:

Nadere informatie

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Kennis voor een succesvolle forensische keten Forensisch onderzoek wordt steeds belangrijker voor de opsporing en

Nadere informatie

opleiding BOA Wet op de rechterlijke organisatie

opleiding BOA Wet op de rechterlijke organisatie Deze reader geeft een overzicht van de die zijn genoemd, versie juni 2005. Hoofdstuk 2. Rechtspraak Afdeling 1. Algemene bepalingen Artikel 2 De tot de rechterlijke macht behorende gerechten zijn: a. de

Nadere informatie

uitspraak van 2 0 DEC. 2012 RECHTBANK ARNHEM Sector bestuursrecht regisftatienummer: AWB 12/4645

uitspraak van 2 0 DEC. 2012 RECHTBANK ARNHEM Sector bestuursrecht regisftatienummer: AWB 12/4645 regisftatienummer: AWB 12/4645 psychiatrie. inzake tegen RECHTBANK ARNHEM uitspraak rechtsgeleerdheid (hoofdriehting strafrecht) afgerond. In 1996 is eiser beëdigd als vaste Het College gerechtelijk deskundingen,

Nadere informatie

Vragenlijst specialisatieverenigingen

Vragenlijst specialisatieverenigingen Vragenlijst specialisatieverenigingen De commissie Duurzaam stelsel gefinancierde rechtsbijstand van de Nederlandse orde van advocaten (NOvA) verricht momenteel onderzoek naar mogelijke noodzakelijke vernieuwingen

Nadere informatie

Juridische kennis en professionele vaardigheden

Juridische kennis en professionele vaardigheden Eindtermen Bachelor Rechtsgeleerdheid master rechtsgeleerdheid De bachelor heeft kennis van en inzicht in het geldende recht alsmede recht met elkaar verbonden zijn. De bachelor is in staat om vanuit het

Nadere informatie

B E L A N G E N B E H A R T I G I N G L E D E N O M / Z M K W A L I T E I T R E C H T S P R A A K ADVIES

B E L A N G E N B E H A R T I G I N G L E D E N O M / Z M K W A L I T E I T R E C H T S P R A A K ADVIES Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak ADVIES inzake Algemene maatregel van bestuur inzake kwaliteitseisen aan deskundigen in strafzaken 1. Inleiding Bij brief van 29 februari 2008 (kenmerk 5530613/08/6)

Nadere informatie

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND. Zittingsplaats Assen. Bestuursrecht. zaaknummers: AWB ASS 11/321 en AWB ASS 11/615

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND. Zittingsplaats Assen. Bestuursrecht. zaaknummers: AWB ASS 11/321 en AWB ASS 11/615 Datum Uitspraak: 07-02-2013 Instantie: Rechtbank Noord-Nederland Zaaknummer: AWB-11_321 Afwijzing aanvraag tot inschrijving in register voor deskundigheidsgebied forensische psychologie berust op toereikende

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) is een expertisecentrum voor letselonderzoek bij kinderen en

Nadere informatie

DE PROCEDUREGIDS. Stappenplan voor civiele, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke geschillen. Frederic Eggermont Saskia Kerkhofs

DE PROCEDUREGIDS. Stappenplan voor civiele, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke geschillen. Frederic Eggermont Saskia Kerkhofs DE PROCEDUREGIDS DE PROCEDUREGIDS Stappenplan voor civiele, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke geschillen Frederic Eggermont Saskia Kerkhofs Antwerpen Cambridge De proceduregids. Stappenplan voor

Nadere informatie

Wetsvoorstel deskundige in strafzaken

Wetsvoorstel deskundige in strafzaken Wetsvoorstel deskundige in strafzaken J. Hielkema* Een van de doelstellingen van het wetsvoorstel deskundige in strafzaken 1 is de verbetering van de kwaliteitszorg met betrekking tot deskundigen in het

Nadere informatie

Certificering HR Professional

Certificering HR Professional Certificering HR Professional Certificering HR Professional Het personeelsmanagement kenmerkt zich door een grote mate van diversiteit, in de diepte en de breedte. De inhoud van het personeelsmanagement

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Specialisatie loont?!

Specialisatie loont?! Specialisatie loont?! Tetty Havinga, Instituut voor rechtssociologie, Faculteit Rechtsgeleerdheid Presentatie Vereniging voor Auteursrecht 3 oktober 2014 Amsterdam Twee onderzoeken Opbouw presentatie Specialisatie

Nadere informatie

Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016

Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016 Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016 Paul Aantjes MBA Marketing Manager Zakelijke Dienstverlening Inhoudsopgave 1. Omgeving Nederlandse advocatuur, uitdagingen 2013! 2. Visie orde van Advocaten

Nadere informatie

Klager: Een klant of deelnemer aan het leerwerktraject van de Stichting TVZ

Klager: Een klant of deelnemer aan het leerwerktraject van de Stichting TVZ K LACHTENREGLEMENT STICHTING TAFELVANZEVEN ROTTERDAM Artikel 1 Begrippen In dit reglement wordt verstaan onder: Commissie: Bestaande uit 4 onafhankelijke leden, hierna te noemen klachtencommissie Stichting

Nadere informatie

Uitspraak van het College van Toezicht van het Nederlands Instituut van Psychologen.

Uitspraak van het College van Toezicht van het Nederlands Instituut van Psychologen. Uitspraak van het College van Toezicht van het Nederlands Instituut van Psychologen. Het College van Toezicht van het Nederlands Instituut van Psychologen, hierna te noemen het College, heeft het volgende

Nadere informatie

Klachten en complimenten

Klachten en complimenten Patiënteninformatie Klachten en complimenten Informatie over de klachtenopvang in Tergooi Inhoudsopgave Pagina De klachtenfunctionaris 5 Klachtencommissie 7 Als u het ziekenhuis aansprakelijk wilt stellen

Nadere informatie

REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE STICHTING PAARD 11 december 2013

REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE STICHTING PAARD 11 december 2013 REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE STICHTING PAARD 11 december 2013 Inhoudsopgave Afdeling 1: Algemene Bepalingen Afdeling 2: Geschillenbeslechting Bindend Advies Afdeling 3: Slotbepalingen Reglement geschillencommissie

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Toespraak van de Nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen mr. Corinne Dettmeijer-Vermeulen Ter gelegenheid van de aanbieding van het rapport

Nadere informatie

SAMENVATTING. 105795 - Klacht over informatieverstrekking, ontoereikend veiligheidsbeleid en niet adequate begeleiding; SO

SAMENVATTING. 105795 - Klacht over informatieverstrekking, ontoereikend veiligheidsbeleid en niet adequate begeleiding; SO SAMENVATTING 105795 - Klacht over informatieverstrekking, ontoereikend veiligheidsbeleid en niet adequate begeleiding; SO Een ouder klaagt erover dat de school haar onvoldoende heeft geïnformeerd over

Nadere informatie

REGLEMENT VAN BEROEP STICHTING GARANTIEWONING

REGLEMENT VAN BEROEP STICHTING GARANTIEWONING REGLEMENT VAN BEROEP STICHTING GARANTIEWONING Artikel 0: Definities Artikel 1: Reglement Artikel 2: Keurmerk Artikel 3: Beroep Artikel 4: College van beroep Artikel 5: Kamers Artikel 6: Secretariaat Artikel

Nadere informatie

Rolnummer 4499. Arrest nr. 106/2009 van 9 juli 2009 A R R E S T

Rolnummer 4499. Arrest nr. 106/2009 van 9 juli 2009 A R R E S T Rolnummer 4499 Arrest nr. 106/2009 van 9 juli 2009 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 14, 1, eerste lid, 2, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State, zoals dat artikel

Nadere informatie

Stichting Geschillenoplossing Automatisering

Stichting Geschillenoplossing Automatisering Stichting Geschillenoplossing Automatisering PProjecten op het gebied van informatie- en communicatietechnologie (ICT) kenmerken zich door een hoge mate TTeneinde te komen tot een kortdurende, onafhankelijke

Nadere informatie

PC Advocaten Nieuwsbrief NIEUW : DE SCHRIFTELIJKE GETUIGENVERKLARING. Contact ZZINLEIDING

PC Advocaten Nieuwsbrief NIEUW : DE SCHRIFTELIJKE GETUIGENVERKLARING. Contact ZZINLEIDING NIEUW : DE SCHRIFTELIJKE GETUIGENVERKLARING ZZINLEIDING Het bewijs door getuigen in burgerlijke zaken; zo eenvoudig als het klinkt, zo ingewikkeld de regeling. Allereerst is het bewijs door getuigen sterk

Nadere informatie

Artikelen. Bijna 33 duizend echtscheidingszaken afgehandeld in 2007. Arno Sprangers en Nic Steenbrink

Artikelen. Bijna 33 duizend echtscheidingszaken afgehandeld in 2007. Arno Sprangers en Nic Steenbrink Artikelen Bijna 33 duizend echtscheidingszaken afgehandeld in 7 Arno Sprangers en Nic Steenbrink In 7 werden 32,6 duizend huwelijken door de Nederlandse rechter ontbonden. Dit is vrijwel gelijk aan het

Nadere informatie

Deskundigenoordeel Een onderzoek naar de manier waarop het UWV. (de klacht over) een deskundigenoordeel heeft afgehandeld.

Deskundigenoordeel Een onderzoek naar de manier waarop het UWV. (de klacht over) een deskundigenoordeel heeft afgehandeld. Rapport Deskundigenoordeel Een onderzoek naar de manier waarop het UWV (de klacht over) een deskundigenoordeel heeft afgehandeld. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de Nationale ombudsman de klacht

Nadere informatie

Kwaliteitsborging van deskundigenberichten in het civiel recht

Kwaliteitsborging van deskundigenberichten in het civiel recht 52 Flip van Spaendonck en Nico Keijser Drs. Ph.M. van Spaendonck RV is werkzaam als waarderingsdeskundige en is als zodanig geregistreerd bij het LRGD. Mr. ing. N.M. Keijser is werkzaam als IT-specialist

Nadere informatie

Verantwoordelijk docent en contactpersonen bij rechterlijke instellingen

Verantwoordelijk docent en contactpersonen bij rechterlijke instellingen Law Extra Stage bij Rechtbank Arnhem en Hof Arnhem (5 EC) Doelstelling Studenten maken kennis met de praktijk van het recht, nadat zij in het tweede jaar kennis hebben genomen van allerlei theorieën over

Nadere informatie

Kwaliteitsregister Doktersassistent

Kwaliteitsregister Doktersassistent Kwaliteitsregister Doktersassistent Toetsbaar Een gediplomeerde doktersassistent kan zich inschrijven in het kwaliteitsregister en maakt op deze manier zichtbaar en toetsbaar dat ze voldoet aan een aantal

Nadere informatie

http://wpnr.sdu.rijksweb.nl/wpnronline/?sca_e3kr_460_mddocumentprint

http://wpnr.sdu.rijksweb.nl/wpnronline/?sca_e3kr_460_mddocumentprint pagina 1 van 7 Deskundigen in civiele zaken: opties tot vernieuwing Auteur: Prof. mr. H.B. Krans ; Mw. mr. A.H. Santing-Wubs, Beide auteurs zijn verbonden aan de vakgroep Privaatrecht en notarieel recht,

Nadere informatie

Beoordelingsmodel en beslisstructuur CTA kandidaat-deskundige

Beoordelingsmodel en beslisstructuur CTA kandidaat-deskundige Beoordelingsmodel en beslisstructuur CTA kandidaat-deskundige Naam deskundige: Naam CTA-lid: Het College van Toetsing en Advies besluit aan de hand van het hieronder afgebeelde beoordelingsmodel of de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 29 936 Regels inzake beëdiging, kwaliteit en integriteit van beëdigd vertalers en van gerechtstolken die werkzaam zijn binnen het domein van justitie

Nadere informatie

PROCEDUREREGELING VAN DE KAMER VAN BEROEP VAN DE CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART

PROCEDUREREGELING VAN DE KAMER VAN BEROEP VAN DE CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART - 45 - Bijlage 4 PROCEDUREREGELING VAN DE KAMER VAN BEROEP VAN DE CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART Overeenkomstig artikel 45 ter van de Herziene Rijnvaartakte van 17 oktober 1868, zoals laatstelijk

Nadere informatie

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over Domeinen Roerende Zaken te Apeldoorn. Datum: 26 juli 2013. Rapportnummer: 2013/088

Rapport. Rapport over een klacht over Domeinen Roerende Zaken te Apeldoorn. Datum: 26 juli 2013. Rapportnummer: 2013/088 Rapport Rapport over een klacht over Domeinen Roerende Zaken te Apeldoorn Datum: 26 juli 2013 Rapportnummer: 2013/088 2 Klacht Verzoeker klaagt er over dat Domeinen Roerende Zaken: - Afwijzend heeft beslist

Nadere informatie

KLACHTENPROCEDURE. Volgende procedures zijn van toepassing op gedragingen van alle vrijgevestigde therapeuten en alle behandelaren van VGG Zorg.

KLACHTENPROCEDURE. Volgende procedures zijn van toepassing op gedragingen van alle vrijgevestigde therapeuten en alle behandelaren van VGG Zorg. - 1 - KLACHTENPROCEDURE Volgende procedures zijn van toepassing op gedragingen van alle vrijgevestigde therapeuten en alle behandelaren van VGG Zorg. Vooraf: Het is de bedoeling dat de psychologen, psychotherapeuten

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-287 d.d. 28 juli 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, drs. W. Dullemond en mr. B.F. Keulen, leden en mr. I.M.L. Venker, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013

COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013 COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013 9 MEI 2013 Herengracht 551 Contactpersoon: 1017 BW Amsterdam Ellen Soerjatin T 020 530 5200 E ellen.soerjatin@steklaw.com

Nadere informatie

Inhoud klachtreglement

Inhoud klachtreglement Inhoud klachtreglement Inleiding 2 Begripsbepaling 2 Doelstelling van de klachtencommissie 2 Uitgangspunten bij het klachtenreglement 3 Benoeming en samenstelling van de klachtencommissie 3 Taken van de

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN drs. A.L. Roode Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juni 2006 Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) Auteur: drs. A.L. Roode Project:

Nadere informatie

Burgerlijk procesrecht en faillissementsrecht 4 BURGERLIJK PROCESRECHT EN FAILLISSEMENTSRECHT 4 (CJU17.4/CREBO:56179)

Burgerlijk procesrecht en faillissementsrecht 4 BURGERLIJK PROCESRECHT EN FAILLISSEMENTSRECHT 4 (CJU17.4/CREBO:56179) BURGERLIJK PROCESRECHT EN FAILLISSEMENTSRECHT 4 (CJU17.4/CREBO:56179) sd.cju17.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

REGLEMENT KLACHTENCOMMISSIE de KOMBINATIE

REGLEMENT KLACHTENCOMMISSIE de KOMBINATIE REGLEMENT KLACHTENCOMMISSIE de KOMBINATIE Artikel 1: Begripsbepalingen In dit reglement wordt verstaan onder Woningcorporatie: Bestuur: Raad van Toezicht: Woningbouwvereniging de Kombinatie te Zeist de

Nadere informatie

Jurist. Doel. Context

Jurist. Doel. Context Jurist Doel Adviseren over en behartigen van juridische (beleids)zaken, alsmede opstellen en toetsen van juridische documenten, binnen de kaders van de Nederlandse en Europese wet- en regelgeving, beroepscodes

Nadere informatie

College voor Klachten en Beroep

College voor Klachten en Beroep College voor Klachten en Beroep STICHTING INTERNET DOMEINREGISTRATIE NEDERLAND BESLISSING Plaats en datum uitspraak Arnhem, 8 juni 2007 Zaaknummer 2007/13 Klager Mevrouw M.G.B. Breed, namens de Stichting

Nadere informatie

www.asser.nl/cursusaanbod-advocatuur

www.asser.nl/cursusaanbod-advocatuur Cursusaanbod Onderhoud Vakbekwaamheid (PO) voor de advocatuur T.M.C. Asser Instituut 6 dec 2013 IPR Familierecht. Echtscheiding en nevenvoorzieningen inzake boedelscheiding en alimentatie gewezen echtgenoten

Nadere informatie

Gelet op artikel 9 van het Bestuursreglement College gerechtelijk deskundigen en de bepalingen van de Algemene Wet bestuursrecht;

Gelet op artikel 9 van het Bestuursreglement College gerechtelijk deskundigen en de bepalingen van de Algemene Wet bestuursrecht; N R G D DERLANDS GISTER RECHTELIJK SKUNDIGEN Versie 1.0/24.03.2011 Reglement bezwaaradviescommissie NRGD Het College gerechtelijk deskundigen, Gelet op artikel 9 van het Bestuursreglement College gerechtelijk

Nadere informatie

Registratie-eisen en toetsingsprocedure Forensische Psychiatrie, Forensische Psychologie en Forensische Orthopedagogiek 003

Registratie-eisen en toetsingsprocedure Forensische Psychiatrie, Forensische Psychologie en Forensische Orthopedagogiek 003 Registratie-eisen en toetsingsprocedure Forensische Psychiatrie, Forensische Psychologie en Forensische Orthopedagogiek 003 Versie 1.0 (Juni 2010) Pagina - 1 - van 7 Registratie-eisen en toetsingsprocedure

Nadere informatie

de Rechtspraak Raad voor de rechtspraak Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG

de Rechtspraak Raad voor de rechtspraak Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG Directie Strategie en Ontwikkeling bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag correspondentieadres Postbus 90613 2509

Nadere informatie

Wat is een gerechtelijke deskundige? Inleiding: Wat is een gerechtelijke deskundige?

Wat is een gerechtelijke deskundige? Inleiding: Wat is een gerechtelijke deskundige? november 7, 2015 1 LRGD Symposium 26 november 2015 Wat is een gerechtelijke deskundige? Mr. Rolf Hoving Promovendus en docent strafrecht Rijksuniversiteit Groningen r.a.hoving@rug.nl Inleiding: Wat is

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 5 MEI 2008 C.05.0223.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.05.0223.F AXA BELGIUM, naamloze vennootschap, Mr. Michel Mahieu, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen 1. B. P., 2. AXA BELGIUM, naamloze

Nadere informatie

Datum 24 april 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over de rol van advocaten en accountants bij fraudeonderzoeken

Datum 24 april 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over de rol van advocaten en accountants bij fraudeonderzoeken 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v.

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v. Klachtenregeling Inleiding Klachtenregeling Pool Management Academy inzake cursussen, trainingen, opleidingen, coaching of begeleidingstrajecten, uitgevoerd door Pool Management Academy in opdracht van

Nadere informatie

ACCOUNTANTSKAMER. BESLISSING ex artikel 38 Wet tuchtrechtspraak accountants (Wtra) in de zaak met nummer 15/352 Wtra AK van 20 juli 2015 van

ACCOUNTANTSKAMER. BESLISSING ex artikel 38 Wet tuchtrechtspraak accountants (Wtra) in de zaak met nummer 15/352 Wtra AK van 20 juli 2015 van ACCOUNTANTSKAMER BESLISSING ex artikel 38 Wet tuchtrechtspraak accountants (Wtra) in de zaak met nummer 15/352 Wtra AK van 20 juli 2015 van mr. X, wonende en kantoorhoudende te [plaats1], K L A G E R,

Nadere informatie

NEDERLANDSE VERENIGING VAN STRAFRECHTADVOCATEN HUISHOUDELIJK REGLEMENT 1. TOELATING. Voorwaarden

NEDERLANDSE VERENIGING VAN STRAFRECHTADVOCATEN HUISHOUDELIJK REGLEMENT 1. TOELATING. Voorwaarden NEDERLANDSE VERENIGING VAN STRAFRECHTADVOCATEN HUISHOUDELIJK REGLEMENT 1. TOELATING Voorwaarden 1.1. Tot gewoon lid van de Vereniging worden toegelaten advocaten, die voldoen aan de in artikel 6 van de

Nadere informatie

Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast. Samenvatting. Drs. Sander Flight Prof. Mr. Dr. Arthur Hartmann Dr. Oberon Nauta RAPPORT

Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast. Samenvatting. Drs. Sander Flight Prof. Mr. Dr. Arthur Hartmann Dr. Oberon Nauta RAPPORT Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast Samenvatting Drs. Sander Flight Prof. Mr. Dr. Arthur Hartmann Dr. Oberon Nauta RAPPORT Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast

Nadere informatie

Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen

Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen door gemeenten Samenvatting Dr. L.J.M. Aarts, M.A.G. Gielen (MSc), M.C. Kuin (MSc), D. Faber (MSc), 2015 Inleiding Tot 1 januari 2015 ontvingen

Nadere informatie

Bijlage 2: Klachtenregeling

Bijlage 2: Klachtenregeling Bijlage 2: Klachtenregeling KLACHTENREGELING DRIESTAR COLLEGE Het bevoegd gezag, de Stichting voor Christelijk Voortgezet Onderwijs op Reformatorische grondslag "De Driestar" te Gouda, gelet op de bepalingen

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijdemeren

Rekenkamercommissie Wijdemeren Rekenkamercommissie Wijdemeren Protocol voor het uitvoeren van onderzoek 1. Opstellen onderzoeksopdracht De in het werkprogramma beschreven onderzoeksonderwerpen worden verder uitgewerkt in de vorm van

Nadere informatie

Dienstverlening voor Bijzonder Beheer Banken en haar cliënten

Dienstverlening voor Bijzonder Beheer Banken en haar cliënten Dienstverlening voor Bijzonder Beheer Banken en haar cliënten November 2015 Hermes Advisory is het adviesbureau in Nederland dat is gespecialiseerd in financiële (forensische) expertise ter ondersteuning

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 278 Besluit van 7 juli 2010, houdende regels inzake elektronisch verkeer met de bestuursrechter (Besluit elektronisch verkeer met de bestuursrechter)

Nadere informatie

College van procureurs-generaal

College van procureurs-generaal Openbaar Ministerie College van procureurs-generaal Voorzitter Postadres: Postbus 20305, 2500 EH Den Haag. Aan de Minister van Justitie Mr. J.P.H. Donner Postbus 20301 2500 EH 'S-GRAVENHAGE Bezoekadres:

Nadere informatie

a. FRAME: instituut gevestigd te Amsterdam (ingeschreven bij de K.v.K. onder nummer 09128027).

a. FRAME: instituut gevestigd te Amsterdam (ingeschreven bij de K.v.K. onder nummer 09128027). Algemene voorwaarden Cursussen en Trainingen FRAME B.V. Artikel 1: Definities In deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder: a. FRAME: instituut gevestigd te Amsterdam (ingeschreven bij de K.v.K. onder

Nadere informatie

Voegen in het strafproces

Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces april 2011 U bent slachtoffer geworden van een misdrijf of overtreding en u heeft daarbij schade geleden. Eén van de mogelijkheden om uw schade vergoed

Nadere informatie