Preventiegids voor de binnenvaart

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Preventiegids voor de binnenvaart"

Transcriptie

1 Preventiegids voor de binnenvaart Veel fouten en schades bij gevaarlijke ladingen 15 Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche P&I Club Anker Rechtsbijstand efm Verzekeringen Vereniging Noord-Nederland Oranje Verzekeringen Schepen Onderlinge Nederland

2 Veel fouten en schades bij gevaarlijke ladingen Je laadt een ertsconcentraat maar realiseert je niet dat die lading vloeibaar kan worden en kan gaan lopen. Lading die broeit op een houten buikdenning. Zware rollen die met keggen en al weg glijden omdat de vloer nog vet was van de vorige reis. Een ander schip kapseist omdat de kraanmachinist zware blokken recht onder de den heeft gezet en niet onder het gangboord. Ladingpapieren Er ontstaan veel problemen door het ontbreken van ladingpapieren. Het is heel raar: er gaat geen vrachtwagen, coaster of zeeschip weg zonder ladingpapieren, maar in de binnenvaart komt dat nog steeds héél vaak voor. Met alle risico s van dien! Want van wie is de lading als het schip zinkt? Welke ladingeigenaren moeten wij als verzekeraars bellen om mee te betalen aan de berging? Bij een bulklading heb je wellicht met één eigenaar te maken, maar soms worden ladingen doorverkocht. Zo maar wat voorbeelden van zware casco- en ladingschades. Schades die jaarlijks in de miljoenen euro s lopen. Vorig jaar keerden de vier onderlinge verzekeringsmaatschappijen ruim het dubbele aan ladingschades uit vergeleken met de jaren daarvoor. Alle reden nog eens extra aandacht te besteden aan gevaarlijke ladingen en veel voorkomende fouten en problemen bij laden, varen en lossen. Zeker nu veel mensen in deze lastige economische tijd soms met andere, niet alledaagse ladingen varen. Of voor een andere opdrachtgever varen, die uitgaat van andere afspraken. Maar ook een nieuwe, onbekende bestemming kan tot onverwachte problemen leiden. Het allerbelangrijkste is dat u zich realiseert dat ú, als schipper/ kapitein/gezagvoerder, te allen tijde verantwoordelijk bent voor de wijze waarop geladen en gestuwd wordt. Bel als u twijfelt met uw verzekering of uw schip en ruim wel geschikt zijn voor een bepaalde lading. We weten allemaal dat het steeds lastiger wordt, maar ga in geval van twijfel in ieder geval níet varen en bel ook dan uw (rechtsbijstands)verzekeraar voor advies! Indien nodig stuurt die een ladingexpert om te kijken wat er moet gebeuren. Hou vol! Want zelfs als de bevrachter vanwege haast zegt: ga nou maar, ik betaal de eventuele schade wel, heeft ú een probleem. Ook als die afspraak op papier staat! Op het moment dat er schade ontstaat kan de rechter u namelijk in het ongelijk stellen omdat u wist dat er iets aan de hand was en toch bent gaan varen. Na de aanvaring met het containerschip Margreta begin dit jaar, moest worden onderhandeld met de eigenaren van 155 containers en de lading in die 155 containers. Die hadden allemaal een eigen verzekering, eigen experts en eigen juristen. Gelukkig waren alle papieren op de Margreta in orde. Zo niet, dan had het lossen van de containers en het bergen van het schip maanden kunnen duren. Met alle stremmingen en alle juridische, financiële en praktische gevolgen van dien! Logisch nadenken en bij twijfel ingrijpen Achteraf zeggen mensen vaak: Ik rook eigenlijk gelijk al dat de lading niet goed was, of het zat me al niet lekker tijdens het laden. Volg alsjeblieft altijd je intuïtie en bel, als je ook maar enigszins twijfelt, je verzekeraar! Die denkt en rekent uiteraard graag met je mee en zo kunnen veel schades worden voorkomen, zegt casco-expert John van den Elshout van Expertise-, Taxatieen Ingenieursbureau Van Pelt & Co B.V. Afgekeurd Als uw ruim wordt afgekeurd en de keurmeester eigenlijk wel gelijk heeft, kunt u het ruim het beste zo snel mogelijk goed schoon (laten) maken, zodat u zo snel mogelijk laadgereed bent. Als u het niet met de keurmeester eens bent, bel dan uw rechtsbijstandverzekering voor advies. Die stuurt zonodig een ladingexpert die kan beoordelen of het ruim echt niet geschikt is en die kan eventueel ook bemiddelen. Het gebeurt helaas nogal eens dat een ruim om een andere reden wordt afgekeurd. Bijvoorbeeld omdat uw schip pas over een paar dagen nodig is en men op deze manier onder de ligdagen hoopt uit te komen. Wij worden in dat soort gevallen regelmatig door onderlinge verzekeraars gebeld en vaak besluiten schippers/kapiteins na onze stabiliteitsberekeningen alsnog bepaald werk niet te doen. Gelukkig maar, want de risico s zijn enorm! Als je een hoge, zware lading bijvoorbeeld drie centimeter uit het hart van je schip laadt, is de kans groot dat je schip omkiept. Zeker als je op stroom komt, als het hard gaat regenen of waaien, je aan één kant bunkert of je crossover open laat staan. En dat soort dingen komt echt regelmatig voor!, waarschuwt Van den Elshout. Dat geldt ook voor schades door puntbelasting. Dan denk je misschien dat je een mooie reis hebt met een constructie van A naar B, maar dat geld moet je dan een paar jaar later, bij een keuring of inspectie, vierdubbel uitgeven omdat je een grote, niet verzekerde schade hebt, zegt hij. Bij die verkeerd belaste reis plooien regelmatig een paar wrangen. Als je dat niet gelijk adequaat repareert, gaan er meer wrangen kapot. Vervolgens gaan de spant-spoorverbindingen en de wrangen wrikken en zo vermoord je de hele constructie van het schip. Omdat dat geleidelijk gaat, en los staat van de eerste, echte schade, hoef je vervolgens niet aan te kloppen bij de verzekering. Breed stuwen Ook het laden en lossen van containers is volgens Van den Elshout echt een vak. Er wordt bij het stuwplan vaak wel gekeken naar de volgorde van de laad- en losplaatsen, maar vergeet de spanning op 2

3 je schip niet. Als er twee zware containers uitgaan, veranderen de langsscheepse spanningen. Iedere keer als je geladen of gelost hebt, moet je veilig door kunnen varen én je moet je realiseren dat niet alle schepen gebouwd en geschikt zijn voor containers. Voor alle schepen geldt dat lading breed gestuwd moet worden. Accepteer nooit dat rollen staal, aluminium broodjes, projectladingen recht onder de den gezet worden omdat dat sneller gaat en makkelijker is voor de kraanmachinist, zegt Van den Elshout. Zeker dat soort lading moet zo ver mogelijk tegen de buitenwanden worden gezet en dan ook nog zo dat het niet om kan vallen. Als jij het goed vindt dat er een halve meter ruimte blijft, heb je later een probleem. Als er twee partijen cellulose zijn en je ontdekt dat de stuwadoor met de lichtste is begonnen, zal hij die partij er uit moeten halen om de eerst de zwaarste partij onder in te zetten. Natuurlijk zal die man sputteren, maar dan moet je toch gewoon volhouden, wat er is geen stuwadoor die uiteindelijk niet zwicht, want zij weten uiteraard ook wel wat de consequenties zijn. Als zo n situatie hoog oploopt? Dan kun je denk ik het beste even de naam en het telefoonnummer van die man vragen en naar binnen lopen met de mededeling dat je je verzekeraar gaat bellen en hij door jouw verzekeraar wordt teruggebeld. Gevaarlijke ladingen Onder gevaarlijke ladingen verstaan we ladingen die gevaar opleveren voor de stabiliteit, het casco en de bemanning. Stabiliteit Bij het laden van (staal)rollen, aluminium(broodjes), cellulose, constructies en projectladingen etc. moet vooraf altijd zorgvuldig bekeken en berekend worden hoe er geladen gaat worden. Lading moet altijd breed gestuwd worden, liefst van scheepshuid tot scheepshuid zodat het niet kan schuiven. Als dat niet kan, moet de verpakking en de bescherming tegen schuiven goed in orde zijn. Let op het aantal keggen, de hoogte, hellingshoek en het goed aanslaan! Ook tijdens het laden! U zult niet de eerste zijn waar een stapel broodjes bij de volgende hijs wordt omgetikt of waar een passerend schip voor dermate golfslag zorgt dat er stabiliteitsproblemen ontstaan. Casco Ook in een tijd van economische recessie is het verstandig niet zo maar elke reis aan te nemen en goed na te denken of je schip en je ruim wel geschikt zijn voor een bepaalde lading. Als je nafta vervoert in een gecoate tanker moet je je realiseren dat je coating slijt. Soda en ammoniakdampen tasten je luiken aan. Aluinaarde heeft een vernietigend magneetveld en moet je niet op een stalen buikdenning vervoeren. Als je staalkrullen vervoert op een houten buikdenning wordt die vet en loop je het risico op broei of brand. Dat geldt ook voor andere lading die microbiologisch of chemisch kunnen gaan broeien zoals copra, palmpellets/-schilfers, citruspellets, maïspellets en houtsnippers. Het risico op schade door broei is uiteraard groter als de lading al vochtig of (te) heet wordt geladen. Het is ook belangrijk dergelijke ladingen tijdens het varen en eventuele opslag aan boord goed te luchten tegen condensvorming. Schroot laden is een hoofdstuk apart. Schroot kan het beste op een stalen vloer, maar zeker als op het cognossement staat dat er met krachtige werktuigen gewerkt mag worden, accepteer je in principe dat er schade aan je stalen vloer ontstaat. U zult niet de eerste zijn waar niemand (meer) weet dat met u is afgesproken dat er met een gewone grijper gewerkt moet worden en er vervolgens toch een grove poliep het ruim in gaat. Maar er zijn uiteraard grenzen en het is altijd verstandig te vragen of de stuwadoor eerst voorzichtig een laagje fijn schroot op de vloer wil leggen en daarna pas de grote scherpere stukken. Bemanning Je staat raar te kijken als je tijdens een gewone, simpele baggerklus opeens een bom uit de Tweede Wereldoorlog aan boord blijkt te hebben, maar het komt toch af en toe nog voor. Dat kan forse gevolgen hebben, ook qua tijdverlet. Voorbeeld is het schip waar de bemanning van boord moest en het schip vanwege explosiegevaar tussen containerwanden in quarantaine ging tot duidelijk was wie alle kosten moest betalen: de baggeraar, de vaarwegbeheerder of de verzekeraar. Het gaat ook regelmatig fout bij ladingen die zich als vloeistof gaan gedragen op het moment dat het vloeipunt wordt overschreden. Een voorbeeld is kunstmest, dat door de trillingen van het schip inklinkt, waardoor het vocht boven komt, maar ook ertsconcentraten (koper, ijzer, ijzererts in kleine balletjes (middlings), zink, lood en nikkel) kunnen door trillingen gaan lopen. Bevrachters gebruiken vaak de algemene term erts, maar het is verstandig bij het aannemen van zo n reis gelijk naar de eigenschappen van de lading te vragen. Je kunt het vaak ook zien, concentraat is fijn, poederachtig materiaal. Het vochtpunt verschilt per product, maar hou in ieder geval rekening met het feit dat een dergelijke lading grote invloed kan hebben op de stabiliteit. Veel fouten en schades bij gevaarlijke ladingen 3

4 Ook met vervuild slib doen zich regelmatig problemen voor. Daar gelden al aparte, strenge regels, maar als blijkt dat er gevaar is voor de gezondheid van de bemanning kun je van boord worden gehaald en moet je maar afwachten wanneer je weer terug mag en op wiens kosten het laadruim weer brandschoon wordt gemaakt. Let dus goed op wat je laadt, zorg dat de papieren in orde zijn en neem contact met uw verzekeraar op als u iets ziet of ziet gebeuren dat niet in orde is! Als laatste noemen we hier de oxidatie van producten. Staal (boorsel), maar ook landbouwproducten (veevoer, granen) en turf onttrekken zuurstof aan de lucht, waardoor het levensgevaarlijk kan zijn in het ruim te komen of in afgesloten ruimten die in verbinding staan met het ruim. Voorkomen is beter dan betalen Deze brochure is bedoeld om met elkaar schades, schadeclaims maar ook tijdverlet te voorkomen. We leven helaas in een claimcultuur en het is haast logisch dat degene die niet voldaan heeft aan de eisen of basisvoorwaarden, of dat niet kan aantonen, daarbij aan het kortste eind trekt. Er worden miljoenen tonnen goederen over water vervoerd. Meestal gaat het goed, maar we merken dat andere partijen zich steeds vaker proberen in te dekken, dat het aantal claims toeneemt en de bedragen die geclaimd worden, steeds hoger worden. Daarom zetten we toch nog eens even wat zaken op een rij: Voor het laden Een laadruim moet droog, schoon en reukloos worden aangeboden. Toch ontstaat, achteraf, bij schades, regelmatig discussie of het ruim wel aan de eisen voldeed. Het valt te proberen nietwaar en vaak is de schipper de zwakste partij, ook omdat schippers hun zaken regelmatig niet goed (genoeg) voor elkaar hebben. Zelfs als het ruim door een controleur gecontroleerd is, kunt u zich daar niet altijd achter verschuilen. Trouwens, weet u, als er achteraf een probleem zou zijn, wie het ruim gecontroleerd heeft. Weet u zijn naam? Het bedrijf waarvoor hij werkt? Zijn telefoonnummer? Vaak heeft schade aan de lading te maken met vocht. Bleek een lensput niet goed drooggemaakt, zat er nog water in een pomp of filterbox, stond de dekwasleiding nog open, of zat er vuil tussen een terugslagklep. Let op! Een terugslagklep is geen afsluiter. Eén afsluiter en één terugslagklep tussen buitenwater en lenssysteem is te weinig, want de terugslagklep biedt onvoldoende veiligheid en zekerheid als er iets mis zou gaan met de afsluiter. Als er één afsluiter verkeerd staat kan een ruim zo vol stromen of zich vol hevelen! Overigens vinden wij het als verzekeraars onvoorstelbaar dat er eigenaren/aflossers zijn die niet (goed) weten waar de afsluiters op hun schip zitten of zelfs niet precies weten hoe het systeem op hun schip in elkaar zit! Borden eigen risico Schades kosten geld. Dat is geen probleem als de veroorzaker betaalt, maar er zijn helaas stuwadoors die daar onderuit proberen te komen door borden op eigen risico te plaatsen. Er zijn zelfs stuwadoors die stellen dat een schipper die in zo n geval gewoon gaat laden of lossen, kennelijk akkoord gaat met dat eigen risico. Neem als u zo n bord ziet staan direct contact op met uw bevrachter en vertel hem of haar dat u uiteraard aan uw verplichtingen wilt voldoen, maar niet onder die eenzijdige voorwaarden. Geef aan dat u alleen wilt laden of lossen nadat het bedrijf schriftelijk, via fax of mail, heeft bevestigd dat de voorwaarden die op het bord staan voor u niet van toepassing zijn en dat eventuele schade wordt vergoed! Zo niet, dan loop je het risico dat je een grote schade, die wordt veroorzaakt door de schuld of een fout van een stuwadoor, zelf moet betalen. 4

5 Toestand van de lading Het zou ontzettend veel ladingschade en schadeclaims schelen als de kapitein/schipper eventuele schade aan de lading en/of de verpakking op het cognossement zou vermelden. Denk aan gezwollen of vuile cellulose, beschadigde containers, roest op rollen of de banden om de rollen, geoxideerd aluminium, klonten, scheuren, deuken, vlekken, maar ook graan dat stinkt of maïs dat vochtig of zacht aanvoelt. Als u geen aantekening van schade op het originele cognossement maakt, bent u juridisch gezien aansprakelijk voor de schade aan de lading. Het komt regelmatig voor dat verladers vragen geen bemerking op het cognossement te zetten, of dat even op een apart briefje te doen. (Zodat u snel kunt gaan varen ). Zo zorgen ze dat het cognossement, dat ook het eigendomsbewijs is, schoon blijft en geen problemen oplevert bij de ontvanger of bij het doorverkopen van de lading. Als u weet dat er schade is en toch met een getekend, schoon cognossement wegvaart, misleidt u de ladingontvanger en dat is strafbaar. Mocht de schade u toch in de schoenen worden geschoven, dan bent u daar wel voor verzekerd. Dat kost wel uw eigen risico en het staat, zeker als het vaker gebeurt, niet zo leuk op uw schadestatistiek. Maar het geeft vooral een enorm onrechtvaardigheidgevoel als partijen u op laten draaien voor schade die u niet heeft veroorzaakt! En dat alleen omdat de al aanwezige schade niet of niet goed op het originele cognossement stond! Als alles goed op papier staat, kan de verzekeraar, bijvoorbeeld bij ongedierte in de lading, degene die wel aansprakelijk is, ook aansprakelijk stellen voor de schoonmaakkosten van het ruim. Tijdens het laden Als er tijdens het laden of lossen een fikse regenbui losbarst, bepaalt u als kapitein/schipper of u het schip dicht legt. Het komt regelmatig voor dat een stuwadoor roept dat een beetje regen geen enkel probleem is, maar dat er een aantal weken later toch een flinke schadeclaim volgt. We weten dat de druk van verladers, bevrachters, ontvangers of de eventuele eigenaar van het schip aan de wal groot is en dat er zelfs dreigementen worden geuit, maar stop in geval van twijfel met laden of lossen. Ga in ieder geval níet varen en bel uw verzekering of rechtsbijstand voor advies! Want zelfs al weet íedereen dat het tijdens het laden of lossen regende, als dat niet op papier staat en niet te bewijzen is, is de wet duidelijk: de lading is er Veel fouten en schades bij gevaarlijke ladingen 5

6 goed in gegaan en beschadigd uitgekomen, dus is de schade aan boord ontstaan en is de schipper aansprakelijk. Dan had u maar op het cognossement en/of losbewijs moeten zetten dat u (gedwongen) in de regen hebt geladen en had u uw bevrachter en de ontvanger maar direct telefonisch en schriftelijk op de hoogte moeten brengen! Tijdens het varen U bent als goed huisvader verplicht goed te zorgen voor de (vaak dure) lading die u aan boord heeft. Dat betekent dat u eigenlijk elke paar uur de lading moet controleren en ook in de machinekamer moet gaan kijken of alles nog goed gaat. Helaas worden er nog steeds waterschades gemeld doordat aluminiumluiken onvoldoende bescherming bieden bij overkomend water, maar er komen ook veel claims binnen over de inhoud van containers die in het (regen) water hebben gestaan. Bijvoorbeeld omdat er geen niveaualarm in het lensputje zit of omdat er helemaal geen lensputje is. Ook vergeten kranen, verkeerde kranen, of open dekwasslangen onder de luiken zorgen regelmatig voor schades van duizenden euro s. Uiteraard moet u de schade die onderweg ontstaat melden bij uw opdrachtgever en uw verzekering. Tijdens het lossen Als er tijdens het lossen schade aan de lading ontstaat, moet dat worden vermeld op het cognossement en/of het losbewijs. Accepteer geen smoezen van ontvangers die zeggen dat dat niet hoeft, dat het allemaal niet zo erg is en dat u er niets aan kunt doen. Als de lading eenmaal gelost is, valt er niets meer te bewijzen en loopt u het risico aansprakelijk te worden gesteld voor later ontstane of toegebrachte schade. Zorg dat u altijd, direct na het lossen, een bewijs krijgt dat er conform cognossement is gelost. Als er geen bemerking op het cognossement wordt gezet, kan de ontvanger later niets meer op u verhalen. Neem, als er wel een bemerking wordt geplaatst, contact op met uw verzekering. Het is altijd verstandig foto s van de toestand van de lading te maken, zodat er later niet meer schade kan worden geclaimd dan werkelijk aan de orde is. Onbekend terrein We zeiden het al. Door de economische crisis neemt u nu misschien wel eens een reis aan naar een bestemming waar u nog nooit of al heel lang niet meer bent geweest. Verdiep u dan vooraf even in de route en eventuele aparte reglementen. Het komt echt voor dat een schip onderweg te breed voor een sluis blijkt te zijn. Is het verstandig met maximale afmetingen naar een bestemming aan een voor u onbekende kleine vaarweg of kanaal te varen? Buiten de tonnen varen is sowieso discutabel, maar wie al een tijdje niet in Zeeland is geweest doet er goed aan zich te realiseren dat de Scharen van de Waarde, van Ossenisse en Van de Noord inmiddels tientallen tot honderden meters zijn omgezet. En dan het schip dat in Keulen ging laden en de lading had berekend op de aflaaddiepte van de rivier. De schipper wist alleen niet dat er voor de damwand in de haven stenen waren gelegd zodat er in de haven dertig cm minder water stond U heeft als schipper een resultaatsverbintenis. Als u een reis heeft aangenomen bent u verplicht de lading zorgvuldig van A naar B te vervoeren. U heeft echt een probleem als blijkt dat uw schip niet volgens afspraak op een bepaalde bestemming kan komen. Daarbij bent u verplicht de kortste en meest voor de hand liggende route naar uw bestemming te nemen. Als u daarvan afwijkt kunt u flink in problemen komen. Informeer in zo n geval altijd de ladingbelanghebbende en vraag indien nodig uw verzekeraar om advies! 6

7 Even een paar kolenreizen is vragen om problemen Let na elke reis goed op of uw ruim goed schoon is. Graan of cellulose laden terwijl het ruim niet goed schoon was van een lading steenkool of afvalglas is vragen om problemen. Zelfs zand is tegenwoordig al kritisch. Als je je ruim niet goed uitveegt en er ophoogzand door hoogwaardig zand komt, is dat niet meer geschikt voor de betonindustrie, zegt Casper Post, transportschade-expert bij Hamer & van Hussen in Rotterdam. Als er een tarwekorrel of een sojaboon ontkiemt in een lading grind, loop je het risico op een beschadiging in beton en wellicht een claim. Als je verontreinigd erts gaat smelten krijg je een onbruikbare legering en ook in de steenkoolindustrie mag de brandkwaliteit niet worden aangetast, verduidelijkt Post. We hebben op dit moment een probleem met twee schepen met houtpellets in Duitsland waar wat mais in zit. Overigens buiten de schuld van de schipper. Houtpellets worden in Duitsland gebruikt als huisbrandstof. Dat is duur, dus de consument eist een goede kwaliteit. Als de kachel niet goed brandt en er ontdekt wordt dat er maïs in de brandstof zit, lopen die mensen het risico dat de kachelleverancier geen garantie meer geeft. Zo ver gaat dat tegenwoordig! En als het om voedingsmiddelen gaat, gaat dat nog veel verder! We hebben nu een claim omdat de bemanning van een olietankertje met zonnebloemolie vergeten was de tankdeksels te verzegelen. Er is niks met dat product gebeurd, maar alleen al de angst dat iemand er iets ingegooid kan hebben is al genoeg. Zeker bij een Amerikaans bedrijf! Dubbele afsluiters Post is al 27 jaar ladingexpert en behandelt elke maand wel een paar ladingschades in de binnenvaart. Wat het meest voorkomt zijn schades door slecht afgesloten buitenboordkranen. Vaak is dat gemakzucht. Men heeft geen zin om steeds naar beneden te lopen. Je moet hoe dan ook zorgen voor een dubbele afsluiting. Een terugslagklep is onvoldoende, dat is geen afsluiter, want als er vuil tussen zit, krijg je lekkage, zegt Post. Maar ook schade door hemel-, Westerschelde- of IJsselmeerwater komt veel voor. Doordat in de regen geladen of gelost is, maar ook omdat er op groot vaarwater hoge golven over of onder de luiken doorgeslagen zijn. Een ander veel voorkomend probleem is broei in agrarische producten. Dat is meestal niet de schuld van de schipper, maar je hebt wel een probleem!, waarschuwt Post. Let dus goed op uiterlijke veranderingen van de lading. Als die warm aanvoelt of als er veel condens is, kan dat het begin van broei zijn. Voel als je over de lading loopt ook of je overal even diep wegzakt, want ook korsten of harde stukken in de lading zijn een teken van broei. Een misverstand is dat dergelijke lading altijd geventileerd moet worden. Je moet alleen ventileren om de condens te laten verdwijnen en dat moet je dus doen op het warmste moment van de dag. Niet s nachts want dan koelt de bovenkant van de lading af en dat versterkt het broeiproces. Dat betekent dus ook dat je extra alert moet zijn als je in een koude periode lading uit een warm land uit een zeeschip haalt. Veel fouten en schades bij gevaarlijke ladingen 7

8 Zit er in wat er op staat? Controleer altijd of de lading klopt met wat er is afgesproken en wat er op het vervoersdocument staat. Neem als dat afwijkt contact op met de bevrachter, want het kan best zijn dat de ontvanger de (andere) lading helemaal niet wil hebben. Zorg als de ontvanger akkoord gaat, dat de ladingsoort op het cognossement/charter wordt veranderd! Zo voorkomt u problemen achteraf! Als de ontvanger akkoord gaat, maar u het niet verantwoord acht de afwijkende lading te laden, moet u dat niet doen. Als u vooraf weet of had kunnen weten dat er kans op schade is, is de vraag of die schade volledig gedekt is. Als u de lading weigert is het juridisch gezien noodzakelijk de bevrachter officieel in gebreke te stellen. Daarmee geeft u hem de gelegenheid binnen redelijke termijn voor de juiste lading te zorgen. Als dat niet binnen de vastgelegde tijd gebeurt, heeft u het recht de overeenkomst (schriftelijk!) te ontbinden. U kunt dan overwegen een schadeclaim in te dienen, maar in de praktijk zorgt de bevrachter meestal wel voor een andere reis. U heeft het recht de verlette tijd te claimen, maar dan moet alles wel duidelijk op papier staan. Niet zo maar tekenen Het komt steeds vaker voor dat de schipper/eigenaar wordt gevraagd verklaringen of reglementen te tekenen waarbij de laad- of losterminal, de bevrachter of de reparateur gevrijwaard wordt van bijna alle aansprakelijkheid. Let op: U bent als schipper/eigenaar verzekerd voor schade aan derden als u daarvoor wettelijk aansprakelijk bent. Als u iemand vrijwaart, geeft u in feite aan dat u zijn aansprakelijkheid overneemt. De zin: Eventuele schade door laden/lossen met stuwadoor te regelen zorgde onlangs voor een fors probleem. In Antwerpen viel een lading aluminium blokken uit een kraan, met als gevolg zware schade aan vloer en vlak. In België zijn stuwadoors nauwelijks aansprakelijk voor dergelijke schades, dus sprak de schipper de bevrachter aan. Die vergoedde niets omdat de schipper weggevaren was zonder bezwaar te maken tegen dat zinnetje! Uiteindelijk heeft de onderlinge de schade vergoed, maar kon die niet verhalen en de schipper bleef zitten met het (lange) tijd-verlet. Teken ook nooit een reglement of ander papier waarin staat dat de haven of het laad/ losbedrijf niet verantwoordelijk, noch aansprakelijk is voor optredende personen- en/of letselschaden en/of schade aan eigendommen van derden in welke vorm dan ook. Als u dat doet is het onmogelijk eventuele schade en tijdverlet te verhalen op de veroorzaker. 8

9 Eerst losverklaring invullen en tekenen Vanaf 1 november 2009 moet na het lossen van elke lading een losverklaring worden ingevuld in het kader van het Internationale Scheepsafvalstoffenverdrag (SAV). Daarin wordt genoteerd hoe het ruim (of de tank) is schoongemaakt en wat er met de restlading is gebeurd. Als het ruim goed schoongeveegd is, mag het waswater van de meeste ladingsoorten over boord. Dat leverde vroeger een bekeuring op omdat je (zonder vergunning) niets mocht lozen. Bij het SAV hoort een stoffenlijst waarop staat wat er na het lossen met eventuele restlading en waswater moet gebeuren. De stoffenlijst staat o.a. op de website van de Stichting Afvalstoffen en Vaardocumenten Binnenvaart (www.sabni.nl). Het verdrag gaat uit van het principe de vervuiler betaalt. De verlader/ontvanger is dus verantwoordelijk voor het schoon achterlaten van het ruim of de tank en moet ook de kosten betalen van eventuele afgifte van restlading of waswater van lading dat niet in het oppervlaktewater mag worden geloosd. De verlader/ontvanger moet de schipper/kapitein na lossing/schoonmaken een losverklaring overhandigen en de schipper mag dus in principe niet gaan varen vóór de losverklaring is ingevuld en ondertekend. Omdat in het begin nogal wat problemen worden verwacht, is bij het Havenbedrijf Rotterdam een centraal meld- en informatiepunt ingericht. (tel.: ). Op de website staat ook een volledige en duidelijke uitleg van het SAV. Er komen inmiddels veel klachten over ontvangers die geen losverklaring hebben. De gezamenlijke binnenvaartorganisaties hebben daarover geklaagd bij verladersorganisatie EVO. Die heeft toegezegd dat snel in orde te maken. Grote gevolgen! Een schip vervoert een koelcontainer met diepgevroren vis. De container wordt wel aangesloten, maar kan tijdens de reis niet goed gecontroleerd worden doordat de container tegen het bulkhoofd was gestuwd. Complete lading vis bedorven (schade zo n euro). Een schip raakt op de Oosterschelde in problemen doordat de rollen staal gaan rollen. Er is veel wind. Het schip maakt slagzij, de schipper zet het schip op een plaat om erger te voorkomen. De schipperse wordt van boord gehaald en er zijn een bok en een kraan nodig om de stabiliteit en stuwage te herstellen (kosten actie: euro). Een schip geladen met brugdelen vaart naar een voor de schipper onbekende bestemming. De sluis blijkt te smal voor het schip en de lading moet voor rekening van de schipper over de weg verder. Het is gelukt de kosten te delen maar dan nog kostte deze actie euro. Een schip met houtmeel ligt te wachten op lossing. De temperatuur loopt in drie dagen op van 45 graden naar 58 graden. De schipper maakt zich zorgen, maar omdat de verbrandingsinstallatie niet gereed is, kan er niet gelost worden. De verzekering schakelt een ladingexpert in die schip en lading in de gaten houdt. Uiteindelijk kan er gelost worden voor de kritieke grens vanaf 75 graden bereikt is, maar de ruimcoating is beschadigd door de broei (schade: enkele duizenden euro s). Een schip met aluminiumbroodjes komt heelhuids op de losplaats, maar tijdens het lossen gaat het mis. De broodjes staan recht onder de den en doordat er ruimte is tussen de pakketten en de scheepswand, vallen er pakketten om, waardoor het schip scheef valt en zinkt (kosten schade/vermissing lading en bergen schip: euro). Veel fouten en schades bij gevaarlijke ladingen 9

10 Maak een foto! Bijna iedereen heeft tegenwoordig wel een digitale camera of een telefoon waarmee je foto s kunt nemen. Maak als zich een probleem met lading voordoet even wat foto s. Die kunnen later wellicht in uw voordeel als bewijsmateriaal worden gebruikt! Het is handig uw camera zo in te stellen dat op de foto ook datum en tijd staan! Kortom: Zorg voor een schoon, droog en reukloos ruim. Controleer afsluiters etc. voor het laden, tijdens het varen en het lossen. Controleer of de lading overeenkomt met de papieren. Vermeld schades (afwijkingen, vervuilingen, regen) op het originele cognossement. Meld ze ook direct bij de bevrachter. Eerst telefonisch, zodat het probleem snel kan worden opgelost, daarna schriftelijk zodat de afspraken op papier staan. neem contact op met je verzekeraar als zich daarbij problemen voordoen. Vraag een uitlossingsbewijs/losverklaring. Meld problemen met de verlader of ontvanger bij uw verzekeraar. neem bij twijfel altijd contact op met uw (rechtsbijstand) verzekeraar. (Foto s: met dank aan de maatschappijen en ladingexpert Hamer & Van Hussen) 10

11 Vragen? Heeft u vragen of opmerkingen naar aanleiding van deze preventiegids? Kijk dan achterop deze gids wie namens uw verzekering in de preventiecommissie zit en bel of mail hem even! Preventiegids De Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland (FOV) afdeling schepenverzekering brengt sinds 2002 preventiebrochures uit. Die worden voorbereid door een speciale preventiewerkgroep. Belangrijkste doel van de brochures is het bewustwordingsproces, maar indirect hopen de verzekeraars natuurlijk ook het aantal en de ernst van de schades te beperken. Wat bij de onderlingen uiteraard direct van invloed van invloed kan zijn op de premies! De preventiewerkgroep bestaat uit Steffan Terpstra (Anker), René Tempelaars (Oranje), Bert Jansma (SON), Hendrik de Jonge (VNN) en Jaco Roeland (EFM). Eerder verschenen al preventiegidsen over de aan- en verkoop van (binnen)schepen, schade aan motoren door verkeerd gasoliegebruik, arbeidsovereenkomsten, stuurhuizen, werf- en reparatieaangelegenheden, de aflaaddieptes op Waal en Rijn, de Wet vaartijden en bemanningssterkte, het CMNI-verdrag, brandpreventie, problemen bij laden en lossen, letselschade en autokranen en spudpalen. Veel fouten en schades bij gevaarlijke ladingen 11

12 Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland (FOV) J.F. Kennedylaan 101 Postbus CB Bunnik T F E I Contactpersoon: mr. S.A.M.F. Sjoukes efm Onderlinge schepen Verzekering u.a. Blankenstein 150 Postbus AH Meppel T F E I Contactpersoon: S. Boerema Vereniging noord nederland u.a. Onderlinge Verzekering van schepen Postbus AC Heerenveen T F E I Contactpersoon: H. de Jonge Noord Nederlandsche P & I Club (NNpc) Rijksstraatweg CH Haren (Gr.) T F E I Contactpersoon: mr. R.W.J. Beets Schepen onderlinge nederland U.a. Schweitzerlaan 4 Postbus KB Groningen T F Boelewerf VE Ridderkerk T F E I Contactpersoon: A.G. Jansma anker rechtsbijstand Paterswoldseweg 812 Postbus KA Groningen T F E I Contactpersoon: mr. L.S. Terpstra oranje verzekeringen Onderlinge Verzekering van schepen Paterswoldseweg BM Groningen Postbus AH Groningen T F Scheepmakerij 340 Postbus AB Zwijndrecht T F E I Contactpersoon: R.J. Tempelaars Aan deze brochure is uiterste zorg besteed. De FOV/samenstellers aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onvolkomenheden en/of daaruit voortvloeiende schade. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de FOV. december 2009

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart Preventiegids voor de binnenvaart Steeds vaker hoge ladingschadeclaims 12 Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche P&I

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart 6 Adressen Diversen Het gebeurt regelmatig dat de vervoerder met een ladingclaim wordt geconfronteerd nadat de lading al is gelost en het schip is vertrokken. Het is daarom zaak dat men direct na het lossen

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart 1 Preventiegids voor de binnenvaart Koop en verkoop van (binnen)schepen Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche P & I

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart 3 Preventiegids voor de binnenvaart Werf- en reparatieaangelegenheden Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche P & I Club

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart Preventiegids voor de binnenvaart Snelle schadeafhandeling door feiten en bewijzen 16 Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart 8 Preventiegids voor de binnenvaart Een verhaal met diepgang Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche P & I Club Anker

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart 9 Preventiegids voor de binnenvaart Vaartijden en bemanningssterkte Die regels zijn er niet voor niets! Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart Preventiegids voor de binnenvaart Autokranen en spudpalen 14 Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche P&I Club Anker Rechtsbijstand

Nadere informatie

Ladingboek Binnentankvaart

Ladingboek Binnentankvaart Ladingboek Binnentankvaart Versie: def.17-04--2003 Mailaddress: PO Box 23133 3001 KC Rotterdam The Netherlands Address: Vasteland 12e 3011 BL Rotterdam The Netherlands T +31 (0)10 4116070 F +31 (0)10 4129091

Nadere informatie

CMNI. Convention de Budapest relative au contrat de transport de Marchandises en Navigation Intérieure

CMNI. Convention de Budapest relative au contrat de transport de Marchandises en Navigation Intérieure CMNI Convention de Budapest relative au contrat de transport de Marchandises en Navigation Intérieure Keten van exploitatieovereenkomsten A B1 B2 B3 B4 V A = afzender, bevrachter; V = schipper, vervrachter,

Nadere informatie

Informatieblad. Omgang met afval van de lading. Stand: maart 2014

Informatieblad. Omgang met afval van de lading. Stand: maart 2014 Informatieblad Omgang met afval van de lading Stand: maart 2014 Inleiding Het Verdrag inzake de verzameling, afgifte en inname van afval in de Rijn- en binnenvaart (CDNI) is op 1 november 2009 in werking

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart Preventiegids voor de binnenvaart Schipper steeds vaker aansprakelijk bij ongeval aan boord 13 Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord

Nadere informatie

Veelgestelde Vragen SAV deel B - Afval van de lading

Veelgestelde Vragen SAV deel B - Afval van de lading RWS ONGECLASSIFICEERD Veelgestelde Vragen SAV deel B - Afval van de lading 1. Wat zijn de overgangsbepalingen? Tot wanneer gelden deze? Wat verandert er per 1 november 2014? Tot 1 november 2014 waren voor

Nadere informatie

1. Bij welk type behoren de afmetingen van 67 meter lang en 8.20 meter breed?

1. Bij welk type behoren de afmetingen van 67 meter lang en 8.20 meter breed? KENNIS SCHIP EN MOTORKENNIS 1. Bij welk type behoren de afmetingen van 67 meter lang en 8.20 meter breed? A. Een Dortmund-Eemskanaalschip. B. Een Rijn-Hernekanaalschip. C. Een Kempenaar. 2. Welk van onderstaande

Nadere informatie

voor verkeersdeelnemers Rechtsbijstand Incasso Juridisch advies jouw recht

voor verkeersdeelnemers Rechtsbijstand Incasso Juridisch advies jouw recht voor verkeersdeelnemers Rechtsbijstand Incasso Juridisch advies jouw recht Zodra we één voet buiten de deur zetten, zijn we verkeersdeelnemers. En in het verkeer zit een ongeluk in een klein hoekje. De

Nadere informatie

Opgesteld door: CCV. Examenonderdeel: Veiligheid en milieu Code: BVVM Naam: Schipper Toetsvorm: Schriftelijk: meerkeuzevragen.

Opgesteld door: CCV. Examenonderdeel: Veiligheid en milieu Code: BVVM Naam: Schipper Toetsvorm: Schriftelijk: meerkeuzevragen. Opgesteld door: CCV Examenonderdeel: Veiligheid en milieu Code: VVM Naam: Schipper Toetsvorm: Schriftelijk: meerkeuzevragen Eindtermen/toetstermen 1. heeft kennis van de wet- en regelgeving met betrekking

Nadere informatie

Schadevergoeding van het Waarborgfonds Motorverkeer?

Schadevergoeding van het Waarborgfonds Motorverkeer? Schadevergoeding van het Waarborgfonds Motorverkeer? www.wbf.nl Waarborgfonds kan uitkomst bieden Het kan iedereen overkomen: u wordt aangereden door een motorvoertuig dat onbekend is (omdat de dader is

Nadere informatie

Themamiddag ADN Transport van gevaarlijke stoffen per containerbinnenvaart 21 september 2011

Themamiddag ADN Transport van gevaarlijke stoffen per containerbinnenvaart 21 september 2011 Themamiddag ADN Transport van gevaarlijke stoffen per containerbinnenvaart 21 september 2011 1 REAKTIE B.V. Consultant Veiligheidsadviseur Opleidingen gevaarlijke stoffen Verkoop veiligheidsartikelen Advies

Nadere informatie

Oranje Scheepsverzekeringen voor pleziervaartuigen

Oranje Scheepsverzekeringen voor pleziervaartuigen Oranje Scheepsverzekeringen voor pleziervaartuigen Geen winstoogmerk, wel deskundige service. Dat is Oranje Scheepsverzekeringen. Ruim een eeuw geleden opgericht, voor én door verzekerden. Met één doel:

Nadere informatie

Juridische hulp voor verkeersdeelnemers

Juridische hulp voor verkeersdeelnemers Juridische hulp voor verkeersdeelnemers Rechtsbijstand van DAS Sterk staan als u het nodig heeft Zodra u één voet buiten de deur zet, bent u verkeersdeelnemer. En zeker in het verkeer zit een ongeluk in

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 48 (1996) Nr. 7 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2013 Nr. 9 A. TITEL Verdrag inzake de verzameling, afgifte en inname van afval in de Rijnen binnenvaart; (met Bijlagen en Aanhangsels)

Nadere informatie

BINNENVAART HANDLEIDING

BINNENVAART HANDLEIDING BINNENVAART HANDLEIDING juni 2015 INHOUDSOPGAVE 1. ALGEMEEN...03 2. HAVENNUMMERS...03 3. AFVALSTOFFENBESLUIT BINNENVAART...03 4. AANMELDEN VOOR BELADEN...04 5. AFMEREN VOOR BELADEN...05 6. BELADEN...06

Nadere informatie

Stabiliteit containerschepen. Jan Kruisinga

Stabiliteit containerschepen. Jan Kruisinga Stabiliteit containerschepen Jan Kruisinga Stabiliteit berekenen Belangrijk voor veiligheid schepen, bemanning en milieu Huidige rekenmethode voldoet Opleiding Onbetrouwbare containergewichten Juiste containergewichten

Nadere informatie

Schadevergoeding van het Waarborgfonds Motorverkeer?

Schadevergoeding van het Waarborgfonds Motorverkeer? Schadevergoeding van het Waarborgfonds Motorverkeer? Het Waarborgfonds Motorverkeer kan uitkomst bieden Het kan iedereen overkomen: u wordt aangereden door een motor voertuig en de dader rijdt door of

Nadere informatie

Juridische hulp voor verkeersdeelnemers

Juridische hulp voor verkeersdeelnemers Juridische hulp voor verkeersdeelnemers Rechtsbijstand van DAS Sterk staan als u het nodig heeft Zodra u één voet buiten de deur zet, bent u verkeersdeelnemer. En in het verkeer zit een ongeluk in een

Nadere informatie

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 16 maart 2011.

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 16 maart 2011. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 208 d.d. 1 september 2011 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting Opstalverzekering. Als gevolg

Nadere informatie

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken)

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Ik vertel jullie in mijn spreekbeurt meer over water en drinkwater. Eerst vertel ik wat water is, waarom water het allerbelangrijkste is voor leven, en

Nadere informatie

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 6 februari 2012.

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 6 februari 2012. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-103 d.d. 2 april 2012 (mr. P.A. Offers, voorzitter, B.F. Keulen en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS ONDERBOUW OPDRACHTEN DE ROTTERDAMSE HAVEN GROEIT! Heel veel goederen die we gebruiken komen uit het buitenland. Het grootste deel komt via de haven

Nadere informatie

5 - Transport naar supermarkt. 3 - Transport vloeibare chocolade. 4 - Transport verpakte chocolade. 1 - Transport over zee

5 - Transport naar supermarkt. 3 - Transport vloeibare chocolade. 4 - Transport verpakte chocolade. 1 - Transport over zee bijlage 1 In de chocoladefabriek worden de cacaobonen verwerkt tot vloeibare chocolade. 1 - Transport over zee (in bulk, containers of jute zakken) 2 - Aangepast vrachtwagentransport 3 - Transport vloeibare

Nadere informatie

Toetsmatrijs Veiligheid & Milieu

Toetsmatrijs Veiligheid & Milieu Opgesteld door: CCV Categoriecode: VVM Toetsvorm: Schriftelijk Totaal aantal vragen: 30 meerkeuzevragen Dekkingsgraad toetstermen: 81% Cesuur: 80% ijzonderheden: De huidige cesuur is vastgesteld op 77%.

Nadere informatie

Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering

Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering 2012 Inleiding Deze inleiding hoort zelf niet bij de voorwaarden. De voorwaarden beginnen dus bij de inhoudsopgave. Waarvoor zijn deze voorwaarden? U hebt

Nadere informatie

WOONGOED HYPOTHEKEN DIENSTENWIJZER. Wer op HET Frrunrucrerl Torzrcnr

WOONGOED HYPOTHEKEN DIENSTENWIJZER. Wer op HET Frrunrucrerl Torzrcnr WOONGOED HYPOTHEKEN DIENSTENWIJZER Wer op HET Frrunrucrerl Torzrcnr lnformatie over onze dienstverleninq Op grond van de Wet financieel toezicht zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van

Nadere informatie

In deze regeling wordt verstaan onder besluit: Besluit vaartijden en bemanningssterkte binnenvaart.

In deze regeling wordt verstaan onder besluit: Besluit vaartijden en bemanningssterkte binnenvaart. REGELING van de Minister van Verkeer en Waterstaat, houdende regels met betrekking tot de vaartijden en bemanningssterkte binnenvaart (Regeling vaartijden en bemanningssterkte binnenvaart) De Minister

Nadere informatie

Het weer van 28 september 2013

Het weer van 28 september 2013 Het weer van Zonnig, maar niet echt mooi muldersweer met (geen) wind uit het oosten. Een heel pandemonium met hogedrukgebieden en boven de Atlantische Oceaan nog een laag. Maar dat is vrijwel opgelost

Nadere informatie

BIJLAGEN SAV HET VERDRAG INZAKE

BIJLAGEN SAV HET VERDRAG INZAKE BIJLAGEN SAV HET VERDRAG INZAKE Verzameling, afgifte en inname van afval in de Rijn- en binnenvaart Pagina Pagina 1 1 BIJLAGE 1 Aanhangsel III "Lozingen goederensoorten" Goede- Goederensoort lozing in

Nadere informatie

Internationale veiligheidsrichtlijnen Hoofdstuk 23 voor binnentankschepen en terminals. Hoofdstuk 23 AANMEREN

Internationale veiligheidsrichtlijnen Hoofdstuk 23 voor binnentankschepen en terminals. Hoofdstuk 23 AANMEREN Hoofdstuk 23 AANMEREN Dit hoofdstuk behandelt de voorbereidingen en procedures die nodig zijn om efficiënt aan te meren en aangemeerd te blijven, terwijl de tanker langszij een steiger ligt. Uitwisseling

Nadere informatie

Verenigingen van Eigenaren en Centraal Beheer Achmea. Samen staan wij als een huis

Verenigingen van Eigenaren en Centraal Beheer Achmea. Samen staan wij als een huis Verenigingen van Eigenaren en Centraal Beheer Achmea. Samen staan wij als een huis Inhoud Een goede basis voor uw VvE. 3 U bepaalt zelf wat u nodig heeft. 4 Bent u voor genoeg geld verzekerd? Wij helpen

Nadere informatie

Havenreglement Maxima-centrale

Havenreglement Maxima-centrale Havenreglement Maxima-centrale Inhoudsopgave 0. Referentie... 2 1. Doel... 2 2. Scope... 2 3. Definities... 2 4. Reglement... 3 www.gdfsuez.nl GDF SUEZ Energie Nederland N.V., Grote Voort 291, 8041 BL

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 23 d.d. 24 januari 2011 (prof. mr. C.E. du Perron, voorzitter)

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 23 d.d. 24 januari 2011 (prof. mr. C.E. du Perron, voorzitter) Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 23 d.d. 24 januari 2011 (prof. mr. C.E. du Perron, voorzitter) Samenvatting Woonhuisverzekering, waterschade, omvang van de schade. Consument

Nadere informatie

Zelfreinigend. Zelfreinigend. Pilkington Activ

Zelfreinigend. Zelfreinigend. Pilkington Activ Zelfreinigend Zelfreinigend Pilkington Activ Pilkington Activ is ook zeer geschikt voor dakbeglazing Zelfreinigend glas Pilkington Activ is duurzaam, gecoat, zelfreinigend glas met een neutrale kleur en

Nadere informatie

Direct Schade Melden. Schade? Wij staan voor u klaar!

Direct Schade Melden. Schade? Wij staan voor u klaar! Direct Schade Melden Schade? Wij staan voor u klaar! Direct Schade Melden 24 uur per dag, 7 dagen in de week Heeft u schade? Wij gaan meteen voor u aan de slag Heeft u schade? Dan kunt u deze direct bij

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over zonnepanelen en verzekeringen

Alles wat u moet weten over zonnepanelen en verzekeringen zonne panelen Alles wat u moet weten over zonnepanelen en verzekeringen Zonnepanelen zonnepanelen Hebt u zonnepanelen op uw dak? Of bent u van plan deze aan te schaffen? Dan is het uiteraard van groot

Nadere informatie

u hebt letselschade 38114 12.14

u hebt letselschade 38114 12.14 u hebt letselschade 2 Een gespecialiseerde letselschadejurist behandelt uw zaak In de rij voor het verkeerslicht rijdt iemand achterop uw auto. Bij het voetballen breekt u een been na een tackle van een

Nadere informatie

Is een rechtsbijstandverzekering nodig?

Is een rechtsbijstandverzekering nodig? Is een rechtsbijstandverzekering nodig? Ja. Iedereen kan in het dagelijks leven verzeild raken in een juridisch conflict. Hoe voorzichtig u ook bent. Met een rechtsbijstandverzekering bent u verzekerd

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-168 d.d. 5 juni 2012 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr. S.N.W. Karreman, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

.22. Hoe ziet een centrum eruit?

.22. Hoe ziet een centrum eruit? Hoe ziet een centrum eruit? Hoofdstuk 2 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je hoe een centrum eruitziet. Je leert ook hoe het komt dat sommige steden of plekken een centrum zijn geworden. Begrippen

Nadere informatie

HANDLEIDING KARSTEN TUNNELTENT

HANDLEIDING KARSTEN TUNNELTENT HANDLEIDING KARSTEN TUNNELTENT Type 2800 en 3600 Gefeliciteerd met uw Karsten Tunneltent, een ambachtelijk kwaliteitsproduct van Karsten Tenten B.V. Voor optimaal kampeerplezier raden wij u aan om deze

Nadere informatie

GOED VERZEKERD Opdrachtenblad Niveau:

GOED VERZEKERD Opdrachtenblad Niveau: Opdrachten Opdracht 1 Wat denk jij? Is Jasmina hiervoor verzekerd? Hoe heet de verzekering die schade aan anderen vergoedt? Heb je zelf wel eens schade bij iemand anders veroorzaakt? Wat gebeurde er? Is

Nadere informatie

Les Aardrijkskunde & Geschiedenis

Les Aardrijkskunde & Geschiedenis C Deze les bestaat uit 16 vragen over de zeescheepvaart. De meeste vragen hebben ook met aardrijkskunde en geschiedenis te maken. Als je deze les af hebt, weet je alles over de scheepvaart! eerkeuzevragen

Nadere informatie

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Als er één plek is die duidelijk maakt waarom Nederland in de moderne tijd zo n belangrijk handelsland is, dan is het Rotterdam wel. De haven ligt in de delta van

Nadere informatie

Univé Rechtsbijstand. De Univé Rechtsbijstandverzekering Voor als het ú overkomt

Univé Rechtsbijstand. De Univé Rechtsbijstandverzekering Voor als het ú overkomt De Univé Rechtsbijstandverzekering Voor als het ú overkomt De keukenkastjes hangen nu wel recht Familie Smit uit Venlo Onze nieuwe keuken was door de keukenleverancier niet goed gemonteerd. Op onze verzoeken

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening Klacht ontvangen op: Ingesteld door: Tegen: Datum uitspraak: Dossiernummer: Aard uitspraak: 5 maart 2015 De heer D.J.R. Van de Wege, wonende te

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Achmea Personenschade: aangenaam!

Achmea Personenschade: aangenaam! Achmea Personenschade: aangenaam! INHOUD Achmea Personenschade: aangenaam! 3 Wat doen wij voor u? 4 Hoe doen wij dat? 5 Met wie krijgt u te maken? 7 Wat doet u? 9 Wat betalen wij? 10 Zoekt u extra hulp?

Nadere informatie

Naam: WATER. pagina 1 van 8

Naam: WATER. pagina 1 van 8 Naam: WATER Geen leven zonder water Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te

Nadere informatie

FAVORIT is ons kookgerei van de bovenste plank. Het werd streng getest om na te gaan of ze voldoen aan onze strenge kwaliteitsen duurzaamheidsnormen.

FAVORIT is ons kookgerei van de bovenste plank. Het werd streng getest om na te gaan of ze voldoen aan onze strenge kwaliteitsen duurzaamheidsnormen. FAVORIT kookgerei FAVORIT is ons kookgerei van de bovenste plank. Het werd streng getest om na te gaan of ze voldoen aan onze strenge kwaliteitsen duurzaamheidsnormen. We garanderen de werking van FAVORIT

Nadere informatie

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen.

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen. 5 Lastige woorden Blad Zand en klei Heide Een lage plant met paarse bloemen. Voedingsstoffen Voedsel dat planten nodig hebben om te groeien. Boomgaard Een stuk land met fruitbomen. Greppel Een kleine droge

Nadere informatie

Accu en oplader instructies: Eigen bedrijfsgegevens

Accu en oplader instructies: Eigen bedrijfsgegevens Accu en oplader instructies: Eigen bedrijfsgegevens 1. Als u de accu helemaal leeg hebt gereden, zorg er dan voor dat u uw accu kort hierna weer aan de lader zet (binnen enkele uren). 2. Laat de accu nooit

Nadere informatie

5.4.1.1.1 I 14 I niveau 1 500 euro. 5.4.1.1.1 of 5.4.1.1.16

5.4.1.1.1 I 14 I niveau 1 500 euro. 5.4.1.1.1 of 5.4.1.1.16 1/ vervoerdocument richtlijn risico nu morgen 1.1 geen enkele aanduiding over het gevaarlijke karakter (of de gevaarseigenschappen) van de vervoerde goederen 5.4.1.1.1 I 14 I niveau 1 500 1500 1.2 onmogelijke

Nadere informatie

Hybride voortstuwing sloep met ballen

Hybride voortstuwing sloep met ballen Hybride voortstuwing sloep met ballen Sloep met ballen is een overnaads geklonken aluminium reddingssloep van 8,25 m met een gewicht van circa 2500 kilo. Voor deze sloep ben ik op zoek naar een hybride

Nadere informatie

Wasadvies Welke maat moet ik hebben? Krimp Katoen of polyester? Juiste maat van een judoband? Een losse judobroek kopen nodig? IJF Approved uitleg

Wasadvies Welke maat moet ik hebben? Krimp Katoen of polyester? Juiste maat van een judoband? Een losse judobroek kopen nodig? IJF Approved uitleg Wasadvies Welke maat moet ik hebben? Krimp Katoen of polyester? Juiste maat van een judoband? Een losse judobroek kopen nodig? IJF Approved uitleg Wasadvies Er gaan vele verhalen en misverstanden rond

Nadere informatie

Zeecontainervervoervoorwaarden

Zeecontainervervoervoorwaarden Zeecontainervervoervoorwaarden Opgesteld ten behoeve van de Alliantie van Zeecontainervervoerders en de Vereniging van Zeecontainervervoerders (VZV) en mede namens Transport en Logistiek Nederland gedeponeerd

Nadere informatie

BICS Instructiekaart E-MELDPLICHT MET BICS 4.00. E-MELDPLICHT met BICS 4.00. Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Instructies Melden met BICS

BICS Instructiekaart E-MELDPLICHT MET BICS 4.00. E-MELDPLICHT met BICS 4.00. Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Instructies Melden met BICS BICS Instructiekaart E-MELDPLICHT MET BICS 4.00 Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. 1 Dit document bevat de beknopte (werk)instructies voor schippers die moeten voldoen aan de meldplicht (m.n. de elektronische

Nadere informatie

Artikel 11.03 Afmeting van de werkplekken Werkplekken moeten zo groot zijn dat iedere persoon die er werkt voldoende bewegingsvrijheid heeft.

Artikel 11.03 Afmeting van de werkplekken Werkplekken moeten zo groot zijn dat iedere persoon die er werkt voldoende bewegingsvrijheid heeft. Reglement Onderzoek Schepen Rijnvaart HOOFDSTUK 11 VEILIGHEID OP DE WERKPLEK Artikel 11.01 Algemene bepalingen 1. Vaartuigen moeten zodanig zijn gebouwd, ingericht en uitgerust, dat personen daarop veilig

Nadere informatie

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 november 2014 (Gemeenteblad 2014, nr. );

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 november 2014 (Gemeenteblad 2014, nr. ); Onderwerp Datum 16 december 2014 Verordening op de heffing en invordering van Havengeld 2015 Pagina 1 van 6 De raad van Venray, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 november 2014

Nadere informatie

Op ontdekkingstocht naar aardolie

Op ontdekkingstocht naar aardolie O p o n t d e k k i n g s t o c h t n a a r a a r d o l i e Op ontdekkingstocht naar aardolie Miljoenen jaren geleden De mens heeft in de loop van de tijd vele vormen van energie gebruikt: spierkracht,

Nadere informatie

Status: Geldende wetgeving. Van toepassing indien niets (anders) is overeengekomen.

Status: Geldende wetgeving. Van toepassing indien niets (anders) is overeengekomen. Nederlandse wet Besluit laad- en lostijden en overliggeld Status: Geldende wetgeving. Van toepassing indien niets (anders) is overeengekomen. Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder: a. werkdag:

Nadere informatie

Koopsom Garantie Polis

Koopsom Garantie Polis Voorwaarden Koopsom Garantie Polis 1311 Deze voorwaarden beschrijven uw verzekering. De Koopsom Garantie Polis is een levensverzekering. U spreekt met ons af dat wij uitkeren als de verzekerde op de einddatum

Nadere informatie

Bewindvoering: hoe werkt het?

Bewindvoering: hoe werkt het? Bewindvoering: hoe werkt het? Samen je centen de baas JE HEBT EEN BEWINDVOERDER. EN NU? Een tijdje terug heb je ervoor gekozen om je geld samen met Mijn Geld en Zo te regelen. De rechter vindt dit goed.

Nadere informatie

Woonhuisverzekering. Wat is verzekerd?

Woonhuisverzekering. Wat is verzekerd? Woonhuisverzekering Waar heb je een opstalverzekering voor nodig? Brand, een boomtak door je dak, inbraak... Je huis staat aan allerlei gevaren bloot. Soms met grote financiële gevolgen. Een opstalverzekering

Nadere informatie

Spelen met zand. Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar

Spelen met zand. Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar Spelen met zand Zoals je hebt kunnen zien is zand heel interessant, maar zand is ook heel erg leuk. Je kunt er namelijk onwijs goed mee spelen! Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar Schrijf

Nadere informatie

CAR verzekering: heeft mijn VvE dat nodig?

CAR verzekering: heeft mijn VvE dat nodig? CAR verzekering: heeft mijn VvE dat nodig? De laatste tijd wordt aan mij steeds vaker gevraagd of een VvE zelf een bouwverzekering moet afsluiten of dat dit aan de aannemer/projectontwikkelaar overgelaten

Nadere informatie

Van der Linden Assuradeuren

Van der Linden Assuradeuren Bijzondere Voorwaarden Schadeverzekering voor Opzittenden VSVOVIB141 Naast de algemene voorwaarden Van der Linden Volop in Bedrijf-pakket zijn voor de Schadeverzekering voor Opzittenden tevens onderstaande

Nadere informatie

Juridische hulp voor 55-plussers

Juridische hulp voor 55-plussers Juridische hulp voor 55-plussers Rechtsbijstand van DAS Sterk staan als u het nodig heeft U bent gestopt met werken en geniet volop van het leven. U zit dan ook niet te wachten op een geschil, waarin u

Nadere informatie

Verzekering van de transportrisico's

Verzekering van de transportrisico's Verzekering van de transportrisico's Bij het transporteren van zendingen via weg-, spoor-, lucht- en maritiem vervoer zijn de goederen blootgesteld aan enkele gevaren. Waaronder diefstal, bederf, verkeersongevallen,

Nadere informatie

ArtsenPraktijkPakket!

ArtsenPraktijkPakket! ArtsenPraktijkPakket! Financieel specialist voor artsen Maatwerk voor medici Maatwerk voor medici De volgende verzekeringen kunt u opnemen in het ArtsenPraktijkPakket: Uw pand en inventaris Inventaris

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Woonboerderij Maja

Algemene voorwaarden Woonboerderij Maja Algemene voorwaarden Woonboerderij Maja Definities 1. In deze algemene voorwaarden wordt verstaan onder: Woonboerderij Maja : Woonboerderij Maja, ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

U kunt rekenen op juridische hulp en advies. Met de Rechtsbijstandverzekering van Centraal Beheer Achmea

U kunt rekenen op juridische hulp en advies. Met de Rechtsbijstandverzekering van Centraal Beheer Achmea U kunt rekenen op juridische hulp en advies. Met de Rechtsbijstandverzekering van Centraal Beheer Achmea 1 Inhoud Als u er zelf niet uitkomt 3 Daarom kiest u voor onze Rechtsbijstandverzekering! 4 U kiest

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Rotterdam-Rijnmond. Datum: Rapportnummer: 2011/234

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Rotterdam-Rijnmond. Datum: Rapportnummer: 2011/234 Rapport Rapport betreffende een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Rotterdam-Rijnmond. Datum: Rapportnummer: 2011/234 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de politie Rotterdam-Rijnmond

Nadere informatie

ABN AMRO Risicoverzekering

ABN AMRO Risicoverzekering Voorwaarden 1304 ABN AMRO Risicoverzekering Wat staat er in deze voorwaarden? Blad 1: Algemene afspraken Blad 3: Wat mag u van ons verwachten? Blad 5: Wat verwachten wij van u? Blad 6: Wat mag u veranderen

Nadere informatie

Tata Steel daagt je uit Miljoenen tonnen staal gereed maken voor transport

Tata Steel daagt je uit Miljoenen tonnen staal gereed maken voor transport Tata Steel daagt je uit Miljoenen tonnen staal gereed maken voor transport Opleiding logistiek MBO-3 Werken en leren tegelijk Miljoenen tonnen aan hoogwaardige staalproducten verlaten elk jaar het terrein

Nadere informatie

Brand en explosiegevaar

Brand en explosiegevaar Brand en explosiegevaar Door brand en explosie tijdens werkzaamheden vallen er jaarlijks tientallen doden en gewonden. Dus moet je brand en explosies zien te voorkomen. Mede doordat deze zeer onvoorspelbaar

Nadere informatie

DAS rechtsbijstand. verzekering voor verenigingen

DAS rechtsbijstand. verzekering voor verenigingen DAS rechtsbijstand verzekering voor verenigingen Wie zorgt voor het recht van uw vereniging? Als het aan u ligt, raakt uw vereniging niet in een juridisch conflict betrokken. Maar helaas ligt het niet

Nadere informatie

GIDI. Gedragscode Informatieverstrekking Dienstverlening Intermediair

GIDI. Gedragscode Informatieverstrekking Dienstverlening Intermediair GIDI Gedragscode Informatieverstrekking Dienstverlening Intermediair Westhof & Timmers Keizerstraat 9 4461 AN Goes Website: www.westhof-timmers.nl Telefoon: 0113 323 779 Fax: 0113 323 039 E-mailadres:

Nadere informatie

Enquête: AIS in de binnenvaart

Enquête: AIS in de binnenvaart Enquête: AIS in de binnenvaart Pagina 1 Enquête: AIS in de binnenvaart A. Contactgegevens Naam... Voornaam... Geboortejaar... Geslacht M V Straat+ nummer+ bus... Postcode + gemeente... Telefoonnummer...

Nadere informatie

Het indienen van een schadeclaim

Het indienen van een schadeclaim Het indienen van een schadeclaim Algemeen De situatie kan zich voordoen dat u, tijdens uw verblijf in het St. Elisabeth Ziekenhuis, schade hebt opgelopen. U hebt dan de mogelijkheid een schadeclaim in

Nadere informatie

Ik heb een klacht. uwv.nl werk.nl. Als u niet tevreden bent over UWV. Wilt u meer weten?

Ik heb een klacht. uwv.nl werk.nl. Als u niet tevreden bent over UWV. Wilt u meer weten? uwv.nl werk.nl Ik heb een klacht Als u niet tevreden bent over UWV Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie over de klachtenprocedure bij UWV. Als u na het lezen nog vragen heeft, kijk

Nadere informatie

AANBEVELINGEN EN INFORMATIE VOOR DE BINNENVAART ALS HULPMIDDEL VOOR EEN CORRECTE TOEPASSING VAN DE VOORSCHRIFTEN OVER DE AFVALVERWIJDERING

AANBEVELINGEN EN INFORMATIE VOOR DE BINNENVAART ALS HULPMIDDEL VOOR EEN CORRECTE TOEPASSING VAN DE VOORSCHRIFTEN OVER DE AFVALVERWIJDERING 2 Bijlage AANBEVELINGEN EN INFORMATIE VOOR DE BINNENVAART ALS HULPMIDDEL VOOR EEN CORRECTE TOEPASSING VAN DE VOORSCHRIFTEN OVER DE AFVALVERWIJDERING Op grond van het CDNI-Verdrag en de daarop gebaseerde

Nadere informatie

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Deze uitvaartverzekering is onderdeel van uw ABN AMRO Pakketverzekering. Waarvoor is deze verzekering? Met deze verzekering betalen we een bedrag als degene die verzekerd

Nadere informatie

IAK Zakenpakket. Rubriek N. Bijzondere. voorwaarden. Milieuschadeverzekering 01/2013

IAK Zakenpakket. Rubriek N. Bijzondere. voorwaarden. Milieuschadeverzekering 01/2013 IAK Zakenpakket Rubriek N. Bijzondere voorwaarden Milieuschadeverzekering 01/2013 Inhoudsopgave I Rubriek N, bijzondere voorwaarden 4 Bijzondere Voorwaarden Milieuschadeverzekering 01/2013 4 1 Wat is

Nadere informatie

Preventiegids voor de binnenvaart

Preventiegids voor de binnenvaart Preventiegids voor de binnenvaart Brand: preventie en blussen 11 Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche P&I Club Anker

Nadere informatie

Zeg tijdig de huur op. Alles over verhuizen

Zeg tijdig de huur op. Alles over verhuizen Zeg tijdig de huur op Alles over verhuizen Zeg tijdig de huur op Alles over verhuizen ALLES OVER verhuizen 4 U heeft de huur opgezegd van uw woning of u bent van plan binnenkort te verhuizen. Hier komt

Nadere informatie

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS GROEP 7-8 OPDRACHTEN DE ROTTERDAMSE HAVEN GROEIT! Heel veel goederen die we gebruiken komen uit het buitenland. Het grootste deel komt via de haven in

Nadere informatie

IKEA 365+ roestvrijstalen kookgerei ondergaat strenge tests om zeker te zijn dat het bestand is tegen dagelijks gebruik. We garanderen de werking van

IKEA 365+ roestvrijstalen kookgerei ondergaat strenge tests om zeker te zijn dat het bestand is tegen dagelijks gebruik. We garanderen de werking van IKEA 365+ kookgerei IKEA 365+ roestvrijstalen kookgerei ondergaat strenge tests om zeker te zijn dat het bestand is tegen dagelijks gebruik. We garanderen de werking van IKEA 365+ potten en pannen 15 jaar

Nadere informatie