Salarisstrookje AEX-topmannen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "... ... ... Salarisstrookje AEX-topmannen"

Transcriptie

1 Pelle, vet du vad? geeft antwoord op pagina 3 19 Donderdag Juni 2008 Werkt bevrijdend. EK 2008 Guus doet het weer Het Nederlands elftal treft zaterdag in de kwartfinale van het EK de Russen van Guus Hiddink. Onder aanvoering van sterspeler Andrei Arshavin, die de eerste twee wedstrijden geschorst was, versloeg Rusland de machteloze Zweden met 2-0. Het had net zo makkelijk 5-0 kunnen worden. 23 Financiële Professionals Morgan Stanley (m/v) Morgan Stanley Real Estate Funds (MSREF) is een zelfstandig onderdeel van de internationaal vermaarde zakenbank Morgan Stanley. Voor MSREF zoeken wij Financiële Professionals, zowel startend, junior, als ervaren in de Accountancy of Trust. Uitstekende arbeidsvoorwaarden. Kijk op vijzelaar.com of bel continuïteit in finance.. Hèhè De bussen rijden weer! De bussen in het streekvervoer rijden vandaag weer volle diensten. Met de toezegging van zestien miljoen euro door staatssecretaris van Verkeer Tineke Huizinga (ChristenUnie) zijn de bonden en de werkgevers akkoord over een nieuwe cao. CNV Stads- en streekvervoer liet al eerder weten de stakingen te beëindigen, FNV Bondgenoten heeft na een bevestiging van de werkgevers dat er extra geld komt ook groen licht gegeven. Volgens de vakbonden is iedereen nu opgelucht. Trots op Nederland Verdonk en Sinke ruziën over geld Het is mis tussen Rita Verdonk en haar voormalig adviseur Ed Sinke. Verdonk beschuldigt Sinke van het wegsluizen van tienduizenden euro s campagnegeld voor Trots op Nederland naar rekeningen van zijn eigen bedrijven. De politica eist het geld terug en overweegt de Amsterdamse zakenman voor de rechter te slepen. Dat bevestigde Verdonks woordvoerder Kay van de Linde gisteren na een bericht over de kwestie in weekblad Elsevier. In het artikel zegt Sinke dat Verdonk blijkbaar vijanden zoekt. Olympische Spelen Mooie dag voor Oranje roeiboten Drie Nederlandse boten hebben zich tijdens het Olympisch Kwalificatie Toernooi in Poznan op de valreep geplaatst voor de Olympische Spelen. De mannen van de Holland Acht, de Vrouwen Acht en de Lichte Dubbeltwee (Marit van Eupen en Kirsten van der Kolk) deden precies wat er van hen werd verwacht. Het was een zenuwslopende dag daar in Polen, vooral voor de meegereisde familieleden. Zij trekken al jaren de hele wereld over om hun kroost aan te moedigen. P22.. Beloningen Sommige topmanagers verdienen zelfs nog te weinig Hoezo te veel? In de discussie over topsalarissen worden onzinnige normen gehanteerd, zoals het magere loonstrookje van de premier. Afgezet tegen hun werkelijke prestaties krijgen sommige topmannen zelfs te weinig. Mathijs Rotteveel Zelfs Nout Wellink weet het inmiddels: het opleggen van de Balkenende-norm aan functies buiten de politiek is Lakshmi Mittal. REUTERS idioot. Het is de enige functie waarvoor geen markt is. De premier kan een voortreffelijke vent zijn, maar ook een kneus, aldus de president van De Nederlandsche Bank. In de vrije markt van de beursgenoteerde bedrijven gelden andere normen. Daar zouden de beloningen van de topmannen afhankelijk moeten zijn van hun resultaten. De aandelen- en optiepakketten die zij ontvangen moeten daarvoor zorgen. Uit onderzoek van beleggingssite IEX blijkt echter dat de beloningen van topbestuurders vaak helemaal niet in Salarisstrookje AEX-topmannen lijn lopen met hun prestaties. Zo is de ruim vijf miljoen euro van bestuursvoorzitter Lakshmi Mittal van staalconcern Arcelor Mittal nog veel te weinig. Hij bestuurt een wereldwijd bedrijf dat jaarlijks 116 miljoen ton staal produceert en dat werkgelegenheid biedt aan werknemers in meer dan zestig landen. Bovendien stegen de aandelen Arcelor Mittal ook niet onbelangrijk vorig jaar met meer dan zestig procent. Hierdoor had Lakshmi Mittal bijna zes miljoen meer mogen krijgen: euro in totaal. AEX Topman Verdiende loon Echte salaris Verschil Tele Atlas Alain de Taeye Arcelor Mittal Lakshmi Mittal Corio Jan de Kreij Unibail-Rodamco Guillaume Poitrinal ASML Holding Eric Meurice Fortis Jean-Paul Votron ING Groep Michel Tilmant Royal Dutch Shell Jeroen van der Veer Aegon Don Shepard Reed Elsevier Crispin Davis Jeroen van der Veer van Shell kan gedeeltelijk dezelfde prestaties op zijn conto schrijven groot bedrijf met ruim honderdduizend werknemers maar de prestaties van Shell op de beurs blijven sterk achter bij die van andere oliebedrijven. Daarom verdiende Van der Veer volgens IEX vorig jaar veel te veel. Hij kreeg euro, terwijl euro toch echt genoeg was geweest. Lees meer op pagina 8.. Jeugdzorg Wachtlijsten groot probleem Kinderrechters aan de lopende band Amsterdamse kinderrechters vinden het tempo waarin ze zaken moeten afhandelen absurd. Bij het Verdiende loon is IEX uitgegaan van het aandelenrendement vergeleken met de AEX en de bedrijfssector, de omvang van de onderneming en de complexiteit. Ook is er een correctie voor een eventuele overnamepremie. Merel van Leeuwen Een kinderrechter mag maximaal een half uur nadenken over de uithuisplaatsing van een kind. Voor de beslissing om ouders onder toezicht te plaatsen staat zelfs nog minder tijd: gemiddeld een kwartier. Het levensgeluk van vele mensen hangt af van dit soort beslissingen, maar voor de kinderrechters in Amsterdam lijkt het wel lopendebandwerk. Vijftien zaken heeft rechter D. van Reekum op de middag dat De Pers hem volgt. Hij vindt het zelf ook bijna absurd. Een gedrocht om op deze manier zaken af te doen. Het wordt ook niet veel beter de komende tijd, zo verwachten de kinderrechters uit Amsterdam, het grootste arrondissement. Dit ondanks de vijftig miljoen die de afgelopen maanden door het kabinet is toegezegd voor het wegwerken van wachtlijsten in de jeugdzorg en het aanvullen van het personeelstekort in de instellingen. Wij zouden graag zien dat er meer aandacht is voor preventie, stelt kinderrechter R. van de Water. Maar de overheid lijkt meer geïnteresseerd in de vraag of er wel voldoende jeugdgevangenissen zijn. Zijn collega M. Broekhuis: Het duurt soms een jaar voordat een kind kan worden geplaatst in een behandelinstelling. D. Radder, die leiding geeft aan het team kinderrechters in Amsterdam, wordt er mismoedig van. Als ik een kind uit huis plaats, maar er is geen behandelplek vrij, dan komt het eerst op een tijdelijke plek waar het niet kan worden behandeld. Terwijl het Jeroen van der Veer. HOLLANDSE HOOGTE daar juist om te doen is. Dat is treurig. Volgens hem geven zittingen van de kinderrechter een goed beeld van wat er speelt in de maatschappij. Vaak is er wel een verklaring waarom het misgaat met die kinderen. Het is een illusie om te denken dat je het kunt oplossen, maar het is goed dat de maatschappij zich inspant om iets aan de problematiek te doen. Een week bij de kinderrechter, lees verder op pagina 10.

2 2 Nieuws.. Het nieuwe leren is niet puur kwaadaardig De politiek en het onderwijs moeten ervoor waken alle vormen van het nieuwe leren bij het oud vuil te zetten. Dat zei minister van Onderwijs Plasterk (PvdA) gisteren tijdens een debat in de Tweede Kamer over de bevindingen van de commissie-dijsselbloem, die de onderwijsvernieuwingen van de afgelopen decennia onderzocht. Het kan best dat er ergens een vorm van het nieuwe leren is ingevoerd die wel goed is, aldus de minister. Veel gelukkige homo s Honderden homoparen zijn gisteren in de Amerikaanse staat Californië getrouwd. Sinds dinsdag is daar een huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht mogelijk. In de VS kunnen homoparen verder slechts in Massachusetts een huwelijk aangaan, maar alleen als ze in de noordoostelijke staat wonen. Iedereen die wil kan daarentegen in Californië worden getrouwd. Nederlander mist respect Nederlanders maken zich zorgen over het gebrek aan respect en aan solidariteit in de samenleving. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau in zijn kwartaalbericht. Bijna twee op de drie Nederlanders vindt dat het met ons land de verkeerde kant opgaat. Daar staat tegenover dat een ruime meerderheid zichzelf gelukkig vindt... REUTERS AANVAL OP TALIBAN Het Afghaanse leger en Isaf zijn gisteren begonnen aan een offensief tegen talibanstrijders die zich buiten de zuidelijke stad Kandahar hebben samengetrokken. Zeker 36 opstandelingen zouden zijn gedood in het district Arghandab, ten noordwesten van Kandahar, en nog eens twaalf in het district Maiwand, aldus Afghaanse functionarissen. In de provincie Helmand kwamen dinsdag vier Britse soldaten om bij een explosie. Een van de slachtoffers was de eerste vrouwelijke militair die sneuvelde in Afghanistan. Stijve manieren, gokken en overmatig drankgebruik; dat is wat telt op Ladies Day. MARTIN PARR/MAGNUM PHOTOS/HH Groot-Brittannië Ladies Day op Royal Ascot Wat nou paarden? Hier met die champagne! Het is vandaag Ladies Day op de renbaan Ascot, het Britse society event van het jaar. Goed voor prachtige plaatjes van nuffige dames met onmogelijke hoeden. Dat die dames al vóór de lunch laveloos in het gras liggen, is minder bekend. Franka Hummels ASCOT Het is elk jaar hetzelfde. Middelbare dames verstoppen zich giechelend achter de deur van een limo. Ze leggen de laatste hand aan hun verschijning. De mannen, in morning suit, slepen met een picknicktafel. Als de vrouwen toonbaar zijn, proost het gezelschap op een succesvolle dag. Ze zijn dan nog steeds op de parkeerplaats. Bij de entree is het even spannend. Er wordt namelijk een zeer strenge dresscode gehanteerd. Zonder hoedje hoef je het niet eens te proberen, maar ook met een rok boven de knie, een te diep decolleté of blote schouders word je pertinent geweigerd. Hoewel, de vrouw die boven haar nauwelijks bilbedekkende rokje van dalmatiërbont niets dan een bijpassend jasje met slechts één knoop draagt, krijgt toch toegang. Het zal er wel mee te maken hebben dat ze waggelt aan de arm van een van Engelands machtigste zakenmannen. Ladies Day op Ascot is al sinds 1911, toen Queen Anne voor het eerst paardenraces in haar achtertuin organiseerde, onderdeel van de Britse Calendar. Dat zijn de evenementen waarop moeders hun huwbare dochters aan de wereld tonen, zoals de jaarlijkse roeiwedstrijd tussen Oxford en Cambridge en de opening van het rugby-, cricket-, polo- en jachtseizoen. Engelsen gedragen zich zelden Engelser dan hier. In die context is het niet verbazend dat het de aanwezige dames niks kan schelen hoe hard paarden als Dutch art of High Heel Sneakers kunnen lopen. Het tempo waarin de roze champagne verorberd wordt, dát doet er toe. Dat maakt je immers losser, en dus effectiever. Al om elf uur liggen de grasvelden vol met lege flessen en hier en daar een dame. Wie nog overeind staat, heeft haar pumps in haar handen. Erop lopen is geen doen, in dat zompige gras. Een toeschouwer klaagt omstandig tegen zijn vrouw: Hé, daar loopt mijn bankier! Ik wil niet dat hij met mijn geld op paarden wedt. Vrouwlief sust: Hij bezít een paard, darling. Zo, dat is ook weer geregeld. Iedereen weet nu in welke kringen dit echtpaar zich begeeft. Toch is geld geen voorwaarde om Ascot te bezoeken. Goed, voor de chique Royal Enclosure is een officiële uitnodiging van het koninklijk huis vereist. Maar er zijn net zoveel gasten met een SUV gekomen als met een touringcar. Boekhouder Abby (35), draagt een fleurige H&M-jurk en hoopt op Ascot een rijke vent te scoren. Om haar kansen te vergroten, heeft ze haar rok wat opgetrokken en het hemdje dat haar zonnebankbruine decolleté bij de ingang nog kuis bedekte, in haar tas gestopt. Om uur, als de races zijn gelopen, is de feestsfeer over. Alleen de echte bikkels zijn er nog. Dan speelt de band in de muziekkoepel liedjes uit de oude doos. De dames staan op beladderde kousenvoeten, hun hoeden prijken nu op mannenhoofden. My bonnie lies over the ocean gaat naadloos over in God Save The Queen. Want het is tenslotte haar renbaan, en tradities zijn er om in stand te houden: stijve manieren, gokken én overmatig drankgebruik. 1 Vandaag Vandaag is het tamelijk wisselvallig weer. Er vallen de gehele dag verspreid over het land een aantal buien. De buien horen bij een storing die vandaag over ons land trekt. De wind blaast zijn partij mee. Vooral aan de kust. Daar staat windkracht 6. Boven land windkracht 4-5. Het wordt 18 tot 22 graden. De 22 is voor het oosten van het land. Morgen Ook morgen staat er een flinke wind. Er vallen wederom buien, maar dat zal waarschijnlijk in de avond gebeuren. Het is verder over het algemeen wisselend bewolkt. Het westen van het land heeft de meeste kans op zon morgen. Het wordt 19 tot 21 graden. Wat een hele normale temperatuur is voor midden juni. Het weekend blijft wisselvallig. Selectie werkzaamheden: Dordrecht (bus) Zomerkermis Arrivalijnen 7, 9, 11, 12, 88, 92, 188, 892 en Connexxionlijnen 140, 144. Halten Maasplaza, Stadskantoor en Centrum vervallen. Groningen (bus) Wegwerkzaamheden Arrivalijnen 6 en 52. Halten Corpus den Hoorn Zuid en Laan Corpus den Hoorn/ Boerhaavelaan dagelijks tussen uur en 6.00 uur vervallen. Arrivalijnen 9, 22, 73 en 76. Halte Bornholmstraat/Stockholmstraat richting Centraal Station Groningen vervallen. Hengelo Ov (bus) Wegwerkzaamheden Connexxionlijnen 12, 13 en 14. Halten Paganinistraat, Sportlaan Driene, Michiel Adriaansz de Ruyterstraat, Backenhagenlaan, Hamerstraat, Klaas de Rookstraat West vervallen. MEER OP: ONDERWEG? BEL ( 0,70 P/M) OF KIJK OP MOBIEL.9292OV.NL

3 KAMP ORANJE T STEPHAN WAGEMAN EK-verslaggever Dagblad De Pers Nieuws 3 Tsjaad Nederlanders komen tussenbeide na gevechten in Goz Beïda Vuurdoop mariniers Arnold Karskens BRUSSEL/GOZ BEÏDA De zestig Nederlandse mariniers in Tsjaad zijn voor het eerst in actie gekomen. Ze hebben niet zelf gevochten, maar wisten na een strijd tussen rebellen en het regeringsleger plunderingen te voorkomen. De mariniers zitten sinds twee weken in het Afrikaanse land, om daar als onderdeel van de Europese militaire Euformacht burgers en ontheemden te beschermen. De Tsjaadse rebellen van de Nationale Alliantie, die worden gesteund door buurland Soedan, waren de grens overgestoken en wisten enkele dagen het stadje Goz Beïda te bezetten. Bij gevechten met het regeringsleger kwamen zeker twee mensen om het leven en raakten er tientallen gewond. Het centrum van de stad lag enkele uren onder artillerievuur. Daarbij werd een pakhuis van de Duitse hulporganisatie GTZ vernield. Halsoverkop zochten ongeveer 250 medewerkers van hulporganisaties bescherming in het kamp van het Iers/Nederlandse Eufor-bataljon, nabij het vliegveld even buiten de stad. Landencoördinatrice Karline Kleijer van Artsen Zonder Grenzen meldt vanuit Oost-Tsjaad dat Euformilitairen na de schotenwisseling tussen rebellen en regeringsleger de stad introkken. Hun aanwezigheid voorkwam plunderingen op grote schaal en motiveerde een snel vertrek van de rebellen. De twintig medewerkers van Artsen Zonder Grenzen en een onbekend aantal medewerkers van het Internationale Rode Kruis bleven in hun eigen kamp. Om onze neutraliteit niet in gevaar te brengen, aldus Kleijer. Hoofd voorlichting Operatieën van het ministerie van Defensie Robin Middel meldt dat de zestig Nederlandse mariniers tot op gezichtsafstand contact hadden met de rebellen. Die waren bezig voertuigen te stelen, maar toen ze ons zagen droegen ze de sleutels over. De lokale rebellenleider zou tegen de Nederlanders hebben gezegd geen confrontatie aan te willen gaan. Waar de rebellen zich nu ophouden, is onduidelijk. Volgens Middel zouden ze zich hebben teruggetrokken over de grens, tachtig kilometer verderop. Hij noemt het optreden van de rebellen een show of force. De opstandelingen melden echter dat ze zich opmaken voor een aanval op N Djamena, de Tsjaadse hoofdstad. Ze eisen het vertrek van president Idriss Déby, die ze dictatoriale neigingen verwijten. De Europese Unie levert tot maart volgend jaar militairen. Die moeten de veiligheid garanderen van de circa half miljoen ontheemden en vluchtelingen en hun hulpverleners in Tsjaad en de Centraal Afrikaanse Republiek. 1 Energie Nederland steeds afhankelijker van gasimport Graag gas van Medvedev, Bouteflika en Nazarbayev Nederland wordt steeds afhankelijker van gasexporterende landen. Daarom gaan we warme banden aan met Rusland, Algerije en Kazachstan, zei minister Maria van der Hoeven gisteren. Jan-Hein Strop DEN HAAG Ze heten Dmitri Medvedev, Abdelaziz Bouteflika en Nursultan Nazarbayev en ze zijn vanaf nu Nederlands beste vrienden. Want Nederland ziet zijn aardgasvoorraden hard slinken en importeert binnen afzienbare tijd meer gas dan het exporteert. En waar bevinden zich de grootste gasreserves? In het Rusland van president Medvedev, het Algerije van Bouteflika en het Kazachstan van alleenheerser Nazarbayev. Een van de pijlers van het energiebeleid van het kabinet is daarom het aanhalen van de banden met deze landen, zei minister van Economische Zaken Maria van der Hoeven gisteren tijdens de presentatie van het Energierapport Is ze blij dat Nederland steeds afhankelijker wordt van landen als Rusland, die bewezen hebben aardgas in te zetten als politiek-strategisch wapen? Ik zie het probleem wel degelijk, antwoordde ze en stelde dat Algerije voor ons een interessant land wordt. Moet minister Van der Hoeven hier eigenlijk wel blij mee zijn? Het Energierapport legt uit waarom. Vanaf ongeveer 2025 begint de gasbel hier snel op te raken en moet het van elders komen. Probleem is dat Nederland voor zijn elektriciteitsopwekking sterk van gas afhankelijk is. Duurzame energiebronnen als windenergie zijn leuk, maar kunnen bij lange na niet verhinderen dat we steeds meer gas uit Rusland het land met de grootste bewezen reserves nodig hebben. (Na Rusland heeft Algerije de grootste gasreserves). Maar echt klagen doet de minister niet en dat heeft alles te maken met de grote betekenis die aardgas heeft voor de overheidsfinanciën. Vanwege de sterk gestegen olieprijs is de daaraan gekoppelde gasprijs ook omhoog gevlogen, wat resulteert in record aardgasbaten (geraamd op 7,9 miljard euro in 2008). Bovendien heeft Nederland volgens het rapport de kans een grote rol te spelen in de doorvoer van gas met de ontwikkeling van de zogeheten gasrotonde. Wat is het vooruitzicht voor de consument? De kans is groot dat de huidige, hoge energieprijzen verder oplopen, zegt het rapport. De vraag naar energie neemt immers mondiaal sterk toe en er zijn enorme investeringen nodig om het resterende, steeds lastiger winbare gas uit de grond te halen. Ook daarover hoor je de minister niet klagen, want de hoge prijzen veroorzaken weinig economische schade. Hop, op staatsbezoek! 1 oen ik nog in Londen woonde en werkte, gingen de toenmalige Chelsea-aanvaller Mateja Kezman en ik af en toe lunchen. Meestal haalde Mateja, die ongeveer 2,5 miljoen euro per jaar verdiende, me op bij het trainingsveld van zijn club. Onderweg was hij vooral aan het woord over hoe duur het allemaal wel niet was in de Engelse hoofdstad. Weet je wel wat parkeren in Londen kost? Weet je wel wat een huis hier kost? Dat wist ik allemaal niet, want ik was allang blij dat ik door hem werd opgepikt zodat ik drie euro voor de metro bespaarde. Zelf woonde ik in een aftands appartementje waarvan ik de huur aan het eind van de maand maar ternauwernood kon betalen. Soms lukte me dat niet en moest ik de weken erop noodles (1,50 euro per portie) uit zo n kant-en-klaar potje eten. Dat waren nog eens tijden. Wat is dat toch met sporters en geld? Het eerste wat Edwin van der Sar kon uitkramen toen onze minister-president Jan Peter Balkenende na de 4-1 zege op Frankrijk de kleedkamer binnenwandelde en hem complimenteerde was: belastingverlaging! Waarschijnlijk niet voor u of voor mij, maar voor de heren voetballers zelf. Er zijn zoveel voorbeelden van. In 1993 wilden Republikeinse leden van het Amerikaanse golfteam na hun zege in de Ryder Cup (een zeer belangrijke wedstrijd tussen Amerika en Europa) het verplichte bezoekje aan het Witte Huis boycotten, omdat ze het niet eens waren met de nieuwe belastingplannen van Bill Clinton. De golfers, die nog meer verdienen dan onze voetballers, zouden extra moeten betalen. Erg hè? Het is allemaal hypocriet geneuzel van een stel verwende sportmensen die opeens in het middelpunt van de belangstelling staan en zelf geloven dat de hele wereld om hen draait. Ja, Oranje speelt fantastisch, maar wat nóg geweldiger is, zijn al die Nederlandse supporters die met tienduizenden tegelijk naar Zwitserland komen om hun helden aan te moedigen. Honderden euro s betalen ze ervoor en sommigen van hen hebben daar weken voor moeten werken. Velen komen met de nachtbus, omdat dat goedkoper is, en vertrekken meteen na de wedstrijd, omdat ze s ochtends weer aan het werk moeten. Ik hoop het niet, maar mocht Oranje er in de kwartfinale uitvliegen, wil ik JP, Wouter en André verzoeken de kleedkamer in te stormen met de mededeling dat de belastingen voor inkomens boven de vijf miljoen euro extra worden verhoogd. Meteen afrekenen graag. 1. Argus Saoedi-Arabië wil gebouw van 1,6 km hoog bouwen. Van Dale geeft antwoord Pelle, vet du vad? In de eeuwig zingende bossen van Zweden zingen niet alleen de naaldbomen, maar ook de mensen. Want het Zweeds is een zangerig taaltje. Iedereen kent wel de televisieseries voor kinderen waarin de stembuigingen niet van de lucht zijn: Pelle, vet du vad? En ook de Zweedse kok uit de Muppetshow mompelde destijds weliswaar onverstaanbaar, maar onmiskenbaar zangerig. Er is een oorzaak waarom het Zweeds zo melodieus klinkt. Het heeft met de beklemtoning te maken. In het Nederlands is het zo dat een beklemtoonde lettergreep ook meteen de hoogste toonhoogte heeft. In het woord dagen bijvoorbeeld valt de klemtoon op het eerste deel (dá-), daarna gaat de toonhoogte in het tweede deel (-gen) omlaag. In het Zweeds is het mogelijk dat de hoofdklemtoon op de eerste lettergreep valt, terwijl de toonhoogte op de tweede terechtkomt. Soms is het wel of niet zingen zelfs betekenisonderscheidend. Het woord anden betekent zangerig uitgesproken de geest. Laat je het zingen achterwege dan heb je het over de eend. Dat is toch wel wat anders. Hoe weet je nu of een woord wel of niet zangerig wordt uitgesproken? Praktijkwoordenboeken Zweeds 99 Dat is een kwestie van leren of opzoeken. Dat laatste kun je doen in de zojuist verschenen tweede editie van het Van Dale Praktijkwoordenboek Zweeds. Daar wordt precies aangegeven wanneer je in het Zweeds moet gaan zingen. Mooi, want zo produceer je nooit een valse noot! 1

4 4 De Vier DE WERELD VOLGENS KOSTER + JOJANNEKE DE REL Belastinggrappen mogen niet bij BNR Nieuwsradio. De belasting is diefstal -spot wordt er niet langer uitgezonden. Ondernemers zijn boos. Wie wil het belastingkantoor beplakken? DE ZOMERHITTE Hij slaat een jaartje over. Het wordt een EK-zomer, dat weet Jeroen van der Boom ook wel, dus geen zomerhit van zijn hand. Het is Wolter Kroes tijd met zijn Viva Hollandia. De zanger staat op de nummer 1 met zijn schreeuw voor de Oranjeleeuw. Van der Boom, die vorig jaar alle Zuid-Europese stranden liet meezingen op Jij bent zo, kiest voor de meisjesharten met Het is over. We moeten niet denken dat de titel van het lied een verwijzing is naar een. Phlebas Ooit even mooi als u en even groot TOMMY WIERINGA Geïndoctrineerd Toine Manders: Het volk is geïndoctrineerd om belasting te betalen. Belastinggrap mag niet op de radio Als we geen belasting afdragen, gaat het stukken beter. CHRIS KEULEN Belasting is diefstal, herhaalt Toine Manders, directeur van het Haagse Juristen College, de verboden reclameslogan nog maar eens. De directeur van het kantoor dat Nederlanders helpt belasting te ontwijken is getergd dat de oneliner niet langer is te beluisteren op de radio. BNR Nieuwsradio stopte dinsdag met het spotje, na een klacht van twee luisteraars, die bij de Reclame Code Commissie hun beklag deden over de provocatie. We zeggen niet wat de reden is voor de klacht, reageert een woordvoerder van de Commissie tegen Koster, die ook wel eens wil weten waar zijn belastingcenten eigenlijk blijven. Tot 24 juni kan er appèl worden ingediend. Vanuit Den Haag klinkt een vermoeide, maar strijdlustige zucht: De Reclame Code Commissie zegt uit te gaan van zelfregulering, maar dat is een vorm van Orwelliaanse newspeak, aangezien alle media verplicht zijn aangesloten bij die club. Zij bepalen feitelijk wat er wel en niet wordt uitgezonden, analyseert Manders. De belastingadviseur ( Ik maak van mijn hobby mijn beroep ) en voorzitter van de Libertarische Partij tekent beroep aan, maar heeft weinig vertrouwen in een goede afloop. Daar zitten dezelfde types in, die mij nu dwarsbomen. Het volk is geïndoctrineerd om belasting te betalen. De Reclame Code Commissie Jeroen van der Boom laat zomerhit lopen Die smerige voetbalhit houdt ons land in de greep Ergens, ik weet niet meer waar, las ik over een Romeinse filosoof die bomen plantte. Hij wist dat hij niet lang genoeg zou leven om de bomen groot te zien worden. Het planten van bomen was een levensbevestigende daad in het licht van het eigen einde. Ik fiets door Amsterdam met een boom in een pot. Het is een zuilbeuk, nu nog net zo groot als ik, maar op een dag, als ik er niet meer ben, zo n vijftien meter hoog. Het is een mooie boom, vol in het blad. Ik breng hem naar een vriend die op sterven ligt. De symboliek is niet mis te verstaan, gewoonlijk ben ik daar terughoudend in maar met de dood in het verschiet moet je niet te voorzichtig zijn. We hebben tegenwind, de boom en ik. wijst op een sociaal contract dat we met elkaar hebben afgesproken. Maar dat bestaat helemaal niet! Als je de fiscus niet betaalt, komt de politie op den duur bij je binnenvallen. Mijn stelling is: als we geen belasting afdragen, gaat het stukken beter, want dan hoeven de productieven niet Hollandse uitschakeling, grinnikt hij telefonisch en begint ongevraagd de tekst voor te dragen. Van der Boom gelooft dat je op een bepaald moment in je carrière een ballad moet doen. Kijk naar Guus en Marco (Borsato, toch??). Die hebben ook liefdesliedjes gezongen. Wat wordt dan wel de zomerhit? Viva Hollandia, die smerige voetbalhit zal ons land in de greep houden, weet popprofessor Leo Blokhuis. Net als tijdens het EK van 1988, toen Hazes Wij houden van Oranje niet van de hitlijsten te gummen was, zal We zijn er weer bij nog maanden door onze hoofden gonzen. (Soms hoop je dat we de halve finales niet halen, zuchten Koster en Jojanneke). Blokhuis ziet gelukkig wel enige vernieuwing in het stadionmeezingoeuvre. Wat me opvalt is dat ze in de stadions van Oostenrijk en Zwitsterland niet langer Simply the best en We are the champions meer draaien. Maar Seven nation army van The White Stripes. Prachtig. The White Stripes (echt zo n correct Blokhuisbandje) krijgen een revival. 1 Ik begrijp een fractie van de krachten die een boom heeft te verduren. Op de Keizersgracht hangt een vrolijke slinger voor het raam. Men viert de geboorte van Lisa. Een paar huizen verderop staat een sterfbed. Zo lees ik vandaag de wereld; een eenvoudig verhaal, sterke contrasten. Iemand vertelde me over Hugo Claus die afscheid ging nemen van Peter Schat, die doodziek was. Claus probeerde luchthartig te zijn, hij maakte veel grapjes en vermeed het grote onderwerp. Toen hij het huis verliet, had hij gedacht: godverdomme, dit was de laatste keer dat ik hem zag, ik ben te lollig geweest. Met de boom in mijn hand ga ik de woonkamer binnen, de vrouw van mijn vriend zegt dat de beuk haar lievelingsboom is. Haar man ligt boven, ik sluip de trappen op. In de kamer op de eerste verdieping kijk ik rond maar zie nergens een bed. Een smalle, verscholen trap leidt nog verder naar boven, en daar vind ik hem, in een kamer meer op te draaien voor de kosten van de contra-productieven. Als we allemaal voor ons zelf zorgen en we niets hoeven af te dragen aan de staat, neemt de welvaart toe. De economie van Dubai groeit jaarlijks met 17 procent omdat er bijna geen belasting wordt geheven. Manders staat niet alleen in zijn strijd. Evert Fila, de oprichter van de Eindhovense discussiegroep Suit Club, valt hem bij. Op 3 juli organiseert hij voor de tweede keer de Tax Freedom Day, het moment dat we vieren dat we vanaf dan niet langer meer voor Wouter Bos (52 procent van 2008) werken, maar eindelijk onze eigen geld gaan verdienen in Ik steun Manders strijd en heb sympathie voor zijn standpunt. Aan de andere kant zijn er ook mensen die niet eens weten wat internet is, die bij wijze van spreken ook geen subsidies kunnen aanvragen om hun leed te verzachten. We moeten wel een loket houden voor de armen, vind ik. Dan pesterig: Ik zit hier tegenover het belastingkantoor. Bij deze loof ik 500 euro uit voor de persoon die bij mijn buren op de gevel de aankondiging voor het aanstaande event plakt. En de Reclame Code Commissie maar wachten op klachten. Gelukkig, hebben Koster en Jojanneke nog een paar buitenlandse tripjes die we bij meneer en mevrouw Fiscus in rekening kunnen brengen. 1 HH die uitziet op de gracht. Beneden werd me verteld dat hij voor een godsvermogen morfine heeft verbruikt de laatste weken, en vandaag nog niet aanspreekbaar was, maar nu is hij helder, even, zoals op een dag vol wolken soms opeens de zon opduikt. Zijn welluidende stem, zacht, verontschuldigend ik heb niet zoveel meer te brengen. Ik zit een tijdje op de rand van zijn bed, we houden elkaars hand vast (ongewone, aangename intimiteit), we zeggen zachte woorden, ernstig, reisgenoten die lang samen liepen maar nu een andere kant opgaan. Die avond komt het bericht dat hij dood is. Ik zeg een gedicht voor hem op, Verdrinkingsdood van T.S. Eliot. Q&A 06-jackieXXX Kijk uit voor de bachelors van Jackie Jackie, het glossydamesblad voor dertigplusdames, biedt vijftig begeerde bachelors aan. Fijn, vooral voor Jojanneke, maar kijk uit, want er zitten duistere types tussen. 1. Jort Kelder. Die schatten van Jackie hebben goed hun best gedaan, maar helaas verzuimd het gay alert aan te zetten. Kelder is een ernstig twijfelgeval, nu hij toegeeft ten hoogste 51 procent hetero te zijn. (zie ook zijn liberale billenmaat Mark Rutte op nummer 34. Vorig jaar nog op 8.) 2. Raymond Spanjar. Hyvesmiljonair, maarrrr ja: we kunnen er niet allemaal uitzien als George Clooney. 3. Rick en Bob Brandsteder. Deze Brandsteder-toppers zijn misschien leuk om naar te kijken maar levensgevaarlijk om mee op stap te gaan. Zeker als er net als hun vader een borreltje ingaat. Bij bezoek aan volksfeesten in de Amsterdam Arena gelieve een bodyguard mee te nemen. 4. Jeroen Pauw. Is bijna vijftig maar heeft nog de hormonale oprispingen van een student met een testosteronoverdosis. Hij heeft een vriendin waarmee we hem wel eens spotten op IJburg, het epicentrum van de Amsterdamse burgerlijkheid. Jeroen eist soms een spannende avond met vrijgezellen, maar zijn getrouwde vriendenkring verkiest de bedstee tegenwoordig voordat de zon ondergaat. Jeroen is derhalve een beetje humeurig af en toe. 1 Phlebas de Feniciër, al veertien nachten dood, Vergat de meeuwenkreten en de diepe zeedeining En de winst en het verlies. Een stroming onderzee Kloof fluisterend zijn botten af. Hij rees en daalde, Doorkruiste de jaren van zijn ouderdom en jeugd En ging de wieling in. Heiden of Jood U die aan het stuurrad draait en tegen de wind in tuurt, gedenk Phlebas, ooit even mooi als u en even groot.

5 .. Bok In Gelderland is een oranje gespoten bok opgedoken. De eigenaar is onbekend. VREEMDELING IN DEN HAAG Binnenland 5 PvdA ers kunnen lekker lachen met de aimabele CDA-nestor. DIJKSTRA Analyse Wouter Bos noemt hem het oliemannetje PvdA Hirsch Ballin De CDA-minister van Justitie kan een potje breken bij zijn coalitiegenoot PvdA. Kustaw Bessems DEN HAAG Ernst Hirsch Ballin moet zich vandaag, in de tweede helft van een spoeddebat, verder verantwoorden voor de arrestatie van cartoonist Gregorius Nekschot. Daarbij zal hij best wel weer wat dingen zeggen die de PvdA niet zo zinnen. Maar al te erg zal die partij hem dat vast niet nadragen. Er is namelijk iets bijzonders gegroeid tussen de PvdA ers en Hirsch Ballin. Het viel al op tijdens het debat over Fitna, de anti-islamfilm van Geert Wilders: een groepje PvdA ers sloeg Hirsch Ballin vol bewondering gade. De minister had net geprobeerd een eenzame Wilders politiek knockout te slaan door vertrouwelijke gespreksverslagen over veiligheidsmaatregelen te openbaren. Effectief, maar niet fijntjes. Het maakte de PvdA ers niet uit. Eigenlijk is hij ook een PvdA er, zei er een. Dat is geen zeldzame opvatting. Hij is briljant, zegt iemand uit de PvdA-top, met sterretjes in de ogen. Een genot om mee te debatteren, vindt Kamerlid Mei Li Vos. Hij heeft een wat beperkte opvatting van vrije meningsuiting, maar: Hij weet waar hij het over heeft en hij geeft mee. Te dicht over Bommel PILOTEN VERVOLGD De twee piloten van de luchtmacht die in december vorig jaar tegen hoogspanningsdraden in de Bommelerwaard botsten, worden vervolgd. Justitie verwijt hen onvoorzichtig en onoplettend handelen. Door de botsing kwamen tienduizenden mensen in de Bommeler- en Tielerwaard enkele dagen zonder stroom te zitten. Het leverde het ministerie van Defensie een schadepost van zeker 36 miljoen euro op. Hirsch Ballin? Je bedoelt de gratis extra PvdA-minister, zegt collega Jeroen Dijsselbloem grappend. PvdAleider Wouter Bos voegt toe: Ik ben blij dat Hirsch Ballin de rol van oliemannetje heeft in het kabinet. Een goede minister. Zo iemand is nodig. Moeilijke kabinetskwesties worden opgelost door PvdA ers Bos en Ronald Plasterk (Onderwijs) en CDAers Hirsch Ballin en Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken), zeggen ingewijden. Hirsch Ballin stal het hart van de PvdA ook door zich destijds te keren tégen het plan van andere CDA ers om Fitna te verbieden. De relativering dat hij niet meer deed dan een rechtstatelijke ondergrens bewaken wordt weggewuifd. De 58-jarige CDA er lijkt zijn coalitiegenoten vooral voor zich te winnen met zijn aimabele persoonlijkheid. Staatssecretaris van Justitie Nebahat Albayrak zei pas in De Volkskrant dat zij met Hirsch Ballin naar een rockconcert was geweest. De minister zelf vertelde op Radio 1 dat hij prettige gesprekken heeft met Plasterk over hun gemeenschappelijke achtergrond: gevluchte Duits-Joodse Win een reis naar de Olympische Spelen in Peking! vader en Nederlandse katholieke moeder. Iedereen vindt hem grappig. Vos: In een debat over privacy beschreef ik een apparaatje uit een Bondfilm. Daar reageert hij dan leuk op: welke James Bond, de laatste? Die warme gevoelens komen ook, zegt een PvdA-topper, door het contrast met Hirsch Ballins eerste ministerschap begin jaren negentig, toen hij gold als ideologische drammer. Plus: niet iederéén valt voor hem in zwijm. Altijd je vingers natellen, zegt een PvdA-strateeg. En PvdA-justitiewoordvoerder Ton Heerts vindt Hirsch Ballin een CDA er pur sang tegenover wie hij lijnrecht staat in de discussie over het verbod op godslastering. Heerts wilde het afschaffen, Hirsch Ballin rommelde hem bijna naar een uitbreiding van het verbod. Toch deed zelfs Heerts iets liefs voor Hirsch Ballin. Hij eiste via De Telegraaf dat VVD-leider Rutte vandaag excuses aanbiedt aan Hirsch Ballin omdat die de minister onheus zou hebben bejegend in het Nekschot-debat. Zo beschermend zijn parlementariërs normaal alleen over ministers van hun eigen partij. 1 Koop de actieverpakking nu bij OP=OP In elkaar geslagen A ls men Anet Bleich dezer dagen vraagt hoe het met haar gaat, antwoordt zij: Heb je het dan nog niet gehoord? Max is in elkaar geslagen! Anet Bleich van de Volkskrant schreef een biografie over Den Uyl en schonk daaruit een primeur aan Vrij Nederland. Haar geliefde Max van Weezel is journalist bij Vrij Nederland. Als voorzitter van perscentrum Nieuwspoort dreigde hij mij met een royement als ik niet wat meer rekening zou houden Novum Agnes Kant heeft zich kandidaat gesteld voor het fractievoorzitterschap van de SP. Dat heeft ze haar fractie gistermiddag per brief laten weten. Graag ga ik samen met jullie de uitdaging aan, en middels deze brief vraag ik jullie vertrouwen om onze fractie te leiden. De huidige vicefractievoorzitter is vooralsnog de enige kandidaat om Jan Marijnissen op te volgen, die Ik kan niets doen, ik mag niets doen, dit is mijn lot, het gelijk snijdt in mijn ziel. PETER MIDDENDORP Doet als schrijver/journalist dagelijks verslag van zijn belevenissen in Den Haag. SP Kant wil fractievoorzitter worden met PvdA en CDA. Hierop schreef ik een handvol vrolijke columns tegen hem. Zoals met iedereen is ook met Van Weezel van alles mis, maar in elkaar slaan daar is het geen type voor. Hij is niet agressief. Hij slaat niet terug. Zijn verdediging is niet op orde. De mensen vragen dan ook. Wat is er in godsnaam gebeurd? Hierop zegt Anet: Niet echt hè. Overdráchtelijk. Enig doorvragen leert: ik zou Max in elkaar geslagen hebben. Met mijn stukjes. Dat bedoelde ze. Enkele jaren geleden zat ik met mijn toenmalige vriendin achter de computer een huis voor ons te zoeken, toen ze naar opzij keek en de relatie verbrak. De volgende ochtend liep ik met acht plastic tasjes naar beneden. Op de mat lag een Volkskrant waarin mijn roman en persoonlijkheid op onredelijke wijze tot de enkels werden afgezaagd. Het sneeuwde als nooit tevoren. Er reden geen treinen, ik kon nergens naartoe. Ik wil zeggen: al ben ik deze keer de aanstichter, uit ervaring weet ik wat Anet en Max nu doormaken. Je loopt op straat, je voelt je verloren, machteloos. De aanval deugt niet, je hebt de argumenten. In jezelf loop je de mogelijkheden af: wie kan ik bellen om dit recht te zetten, hoe kan ik zorgen dat aanvaller zijn verdiende loon krijgt. Je kunt niet tegen onrecht. En dan je loopt nog wat verder, je weet niet waar naartoe, de tasjes in je handen worden zwaar sta je plotseling stil en denk je: ik kan niets doen, ik mag niets doen, dit is mijn lot, het gelijk snijdt in mijn ziel, met alles wat ik in me heb: dit zal ik verdragen. 1 dinsdag terugtrad als fractieleider vanwege zijn gezondheid. Jan de Wit, ook vaak genoemd als kandidaat, liet gisteren weten dat hij zich achter Agnes Kant schaart. Ook Kants fractiegenoten Ewout Irrgang en Harry van Bommel staan achter haar kandidatuur. Kant (41), lid van de Tweede Kamer sinds 1998, verving Marijnissen al enige tijd toen hij werd geveld door een hernia. Overige kandidaten kunnen zich tot vandaag uur aanmelden. Precies een dag later volgt de uitslag. 1

6 6 Buitenland Analyse Eén raket en bestand vervalt, waarschuwt Israël Hamas is niet langer de paria in de Gazastrook Hamas-premier Ismail Haniyeh in Gaza heeft eindelijk weer eens een reden om te lachen. HOLLANDSE HOOGTE Israël heeft een wapenstilstand met Hamas gesloten. Na een boycot van tweeënhalf jaar heeft Israël daarmee het Hamasgezag impliciet erkend. Eva Ludemann Het bestand, dat vanmorgen ingaat, moet zes maanden duren. Israël onthoudt zich van invallen in en aanvallen op de Gazastrook en opent geleidelijk de grenzen met het gebied. In ruil daarvoor maakt Hamas een einde aan de regen van raketten op Zuid- Israël. Als de luwte in het geweld standhoudt, wordt ook onderhandeld over vrijlating van Palestijnse gevangenen door Israël en van een Israëlische agent die al twee jaar in de Gazastrook wordt vastgehouden. De winnaar van het bestand: het Hamasgezag, dat eindelijk wordt erkend. De verliezers: Israël, dat om het hardst riep om een boycot van Hamas. En Fatah, dat van de boycot tegen zijn aartsrivaal profiteerde. Want met het fundamentalistische en door Iran gesponsorde Hamas valt niet te praten, klonk het begin 2006 direct, nadat bleek dat Hamas de parlementsverkiezingen had gewonnen. Zo was het verguisde en corrupte Fatah van de ene op de andere dag toch weer een gesprekspartner in de vastgelopen onderhandelingen met Israël. De blokkades van de Fatahbankrekeningen werden opgeheven en de kredieten gespekt, de Fatah veiligheidsagenten bewapend, zo gingen hardnekkig geruchten, en de Fatahleiders stonden weer handenschuddend op de foto met prominente Amerikaanse en Europese politici. Hun handen waren blijkbaar toch niet zo vies. Of in elk geval schoner dan die van de Hamaskopstukken. Maar sinds gisteren is Hamas niet langer de paria in de Gazastrook. De Israëlische regering staat onder grote druk te zorgen voor kalmte in het zuiden van het land. Alle invallen in en aanvallen op Gaza door het Israëlische leger ten spijt, blijven de raketten komen. De permanente terreur veroorzaakt grote publieke onrust en die kan de regering van de van corruptie verdachte en bungelende premier Olmert nu zeker niet gebruiken. Israël heeft het voorstel van bemiddelaar Egypte aangenomen, dit is geen peace deal met Hamas, zei Israël gisteren in een poging de pijn van zijn knieval te verzachten, maar de impliciete erkenning van Hamas is een feit. Hamas staat daardoor ook sterker in de gesprekken met Fatah, eind deze week. Onder druk van Egypte en de Arabische golfstaten gaan de twee partijen in Gaza praten over verzoening. Dat is voor het eerst sinds Fatah vorig jaar na een bloedige strijd door Hamas de Gazastrook werd uitgejaagd. Ook het geslonken aanzien van Hamas onder de Palestijnen stijgt weer en zal groot zijn als het bestand houdt. En er daardoor ook over een wapenstilstand op de door Fatah gedomineerde Westelijke Jordaanoever wordt onderhandeld. Áls het bestand houdt. Hamas maakt eindelijk écht de dienst uit, maar kan het de lakmoestest doorstaan en alle geweld uit de Gazastrook tegen Israël stoppen? Er zijn talloze milities die het bestand kunnen saboteren. Eén raket en het bestand vervalt, waarschuwt Israël al. Tegelijkertijd benadrukte het dat de militaire operaties op de Westelijke Jordaanoever doorgaan. Ook tegen Hamas. Als het geweld daar escaleert, kunnen de broeders in Gaza niet stil blijven zitten. 1 Guatemala Moeders moeten adoptie bewijzen Kind twee keer afstaan Kathelijne Schenkel Na de zware beslissing om als moeder je kind ter adoptie af te staan, krijg je een paar maanden later je kind weer terug. Om het vervolgens alsnog af te staan. Enkele honderden Guatemalteekse moeders krijgen ongewild deze tweede kans. Ondertussen wachten tientallen Amerikaanse koppels of ze daadwerklijk het kindje krijgen dat ze door adoptiebemiddelaars is beloofd. In de laatste twintig jaar zijn er ruim Guatemalteekse kinderen door Amerikanen geadopteerd. Helaas liepen niet alle adopties via de legale weg. Na onderzoek bij verschillende bemiddelingsbureau s bleek vorig jaar dat sommige kinderen gestolen waren. Op de adoptiepapieren kregen zij een niet-bestaande biologische moeder toegewezen. De advocaat, die ook bemiddelde, keurde het vervolgens goed. Om deze illegale kinderhandel tegen te gaan, nam Guatemala in december 2007 een nieuwe adoptiewet aan, in overeenstemming met het Haagse Adoptieverdrag. Sindsdien moet ook een ambtenaar de adoptie goedkeuren. Vanaf januari werden alle lopende adoptieaanvragen stilgelegd. Op dit moment worden aanvragen helemaal doorgelicht. Hiertoe worden ook de biologische moeders opgeroepen om te bewijzen dat zij hun kind vrijwillig hebben afgestaan. In sommige gevallen is al gebleken dat dit niet zo is, of dat het kind is gestolen, en zijn de adopties gestopt. Maar ook moeders die de keuze welbewust hebben gemaakt, worden eerst met hun kind herenigd om vervolgens te bewijzen dat zij het vrijwillig afstaan. Ieder onderzoek kan maanden tot jaren duren. Tot die tijd zullen de kinderen in opvanghuizen blijven. De betere toekomst voor de vrijwillig afgestane kinderen laat zo nog langer op zich wachten. 1 Turkije Beledigen van leger Zangeres voor rechter Redactie buitenland Een van Turkije s bekendste zangeressen, Bülent Ersoy, hangt een gevangenisstraf van 4,5 jaar boven het hoofd omdat ze het leger heeft beledigd. Ersoy zei in februari dat als zij een zoon had gehad, ze hem nooit had laten vechten tegen Koerden. Het Turkse leger stond op dat moment op het punt PKK-strijders in Noord-Irak aan te vallen. De transseksuele zangeres, die mateloos populair is in eigen land, suggereerde op de Turkse televisie dat het het niet waard was de levens van deze soldaten te offeren in de strijd tegen de PKK-rebellen. Al tijdens het onderzoek zei ze dat ze bij haar uitspraken blijft. De openbaar aanklager stelde dat Ersoy publiekelijk het Turkse leger heeft verafschuwd. Het is in Turkije bij wet verboden om het Turkse leger te ondermijnen en Ersoy riskeert nu een gevangenisstraf die kan oplopen tot 4,5 jaar. Ersoy werd in 1952 als man geboren maar onderging in 1981 een geslachtsoperatie. De zangeres wordt geadoreerd door haar fans. Ze verscheen gisteren niet in de rechtszaal omdat ze concertverplichtingen had. De zaak is nu uitgesteld tot september, dan is ze verplicht op te komen dagen. Hakkan Ozgur, een van degenen die een officiële klacht indiende tegen Ersoy, zei gisteren dat Turkije een oorlog uitvecht tegen het terrorisme. Het zaaien van twijfel in de hoofden van ouders wier kind aan het front vecht, is volgens hem gevaarlijk. Het leven van onze soldaten staat op het spel. Militaire dienstplicht is verplicht in Turkije en er is weinig ruimte voor morele bezwaren of dienstplichtweigeraars. 1 Bülent Ersoy. REUTERS. PETRA QUAEDVLIEG VANUIT SHANGHAI Kip zonder seksleven In Shanghai hebben ze in veel Chinese eethuisjes geen Engelstalig menu. Wat te doen? Gewoon kijken wat ze aan de tafel naast je allemaal eten en dan aanwijzen wat je lekker lijkt. Dat doen Chinezen zelf namelijk ook, en zonder enige schroom. Zo is het ook heel normaal dat iemand in de supermarkt langdurig de inhoud van je winkelwagentje bestudeert. Even kijken wat die rare buitenlander allemaal koopt: tjonge, zie je ze denken, zoveel melk en yoghurt en brood; al die koude producten, dat kan toch Alstublieft! Een 93-jarige Belgische vrouw heeft haar flat en al haar spaargeld nagelaten aan de lokale politie. Die stond namelijk altijd voor haar klaar, of het nu voor een probleem was, of voor een babbeltje. niet gezond zijn? Een Chinese vriendin van me kijkt in het restaurant niet alleen naar wat er op de tafels om haar heen staat, ze gaat ook breeduit over de gerechten in discussie. Dat kan even duren. Want als er iets is waar Chinezen graag over praten, dan is het eten. Heb je al gegeten? is in China de normale begroetingsvorm. Tot in de kleinste details bespreekt mijn vriendin het geserveerde eten van de buren, hoe zout, zoet, knapperig of juist glad, te lang of te kort gebakken, goed of slecht van Bezette landingsbaan (1) Een groep varanen, jakhalzen en haviken heeft twee landingsbanen van het vliegveld in New Delhi herhaaldelijk bezet gehouden. kleur enzovoort. Als ze het fijne erover gehoord heeft, kan ze gaan bestellen. De vis of krab wil ze altijd eerst zien. In het Westen doe je zoiets soms in een chique restaurant, maar in China is het normaal om producten eerst in verse staat te zien. Is er wél een Engelstalige menukaart, dan betekent dat niet dat je achterover kunt leunen. Het Engels is vaak met het zakwoordenboek vertaald uit het Chinees, of achter de computer, met een vertaalmachine. Dan krijg je het gerecht chicken with no sex life, waarmee kuiken bedoeld wordt, of the soil bean burns the beef, zwarte bonen met gebakken rundvlees. Een hele mooie is bean curd made by pockmarked woman, oftewel roerbakken tofu in hete saus. Soms bestellen we gewoon en laten ons verrassen. Onbestemde, exotische gerechten kunnen dan ter tafel verschijnen, zwarte reuzenslakken, geglazuurde kippenpoten, hele schildpad. Manlief knijpt dan dapper in zijn eetstokjes, tilt eens wat op en stopt wat in zijn mond. Ik kijk toe hoe het valt. 1. Bezette landingsbaan (2) De dieren zijn waarschijnlijk naar het vliegveld getrokken vanwege de moessonregens in India. Honderd vluchten liepen vertraging op.

7 Economie 7 UNGA TOYS Productontwikkeling Wie bedacht het Welpie? De mensen van Albert Heijn zijn creatief, dat was een openbaring Bob Hardus Met het Welpie heeft Albert Heijn ook dit toernooi weer de knaller onder de Oranje musthaves. Maar wie zijn eigenlijk de bedenkers van deze ludieke leeuwtjes? De Welpies hebben we te danken aan het vijf man sterke team van de Amsterdamse toy development studio Ungatoys. Het was een heel inspirerend proces. Een enorme boost voor ons bedrijfje en ons netwerk, zegt Toon Thijs, mede-oprichter en creative director van het pas in 2006 gestarte Ungatoys. September vorig jaar werd de speelgoedontwikkelaar door Albert Heijn zelf benaderd met de vraag of zij een concept wilden bedenken voor een mascotte voor het EK van Daarna volgden vier maanden van pitchen tegen drie concurrenten, waarbij wij uiteindelijk als winnaar uit de bus kwamen, aldus Thijs. We kregen een duidelijke opdracht mee van Albert Heijn. De gadget moest aansluiten bij zijn succesvolle voorganger, de Wuppie. Dat betekende dat hij in ieder geval aaibaar en plakkend moest zijn. Eind april hadden de Amsterdamse designers de Welpies productieklaar. Dit resulteerde in een totaal aantal van megawelpies, Welpie-caps en maar liefst 24 miljoen kleintjes. De naam komt niet uit de koker van Ungatoys, maar is van Albert Heijn zelf. Wij hebben ze wel een welpenteam aangeleverd dat bestond uit vier leeuwtjes. De mensen van AH bleken onverwacht creatief, dat was een openbaring, lacht Thijs. Hét hebbedingetje van dit EK is nu de cashcow van het bedrijf. Het is een belangrijk onderdeel van het inkomen dat we genereren, meer wil Thijs niet kwijt. Voor ons levert het namelijk meer op dan alleen geld. 1 Sociaal netwerk Ook populair in Nederland Internetbedrijf LinkedIn is nu 1 miljard waard Welkom bij de club van een miljard dollar. Sociaal netwerk LinkedIn hoort sinds gisteren bij het selecte clubje internetbedrijven dat zoveel geld waard is. Net als YouTube en Facebook. Remco Tomesen Een club Amerikaanse investeerders onder leiding van Bain Capital Ventures stopt 53 miljoen dollar in LinkedIn. In ruil voor een aandeel van 5 procent in het bedrijf. Een rekensommetje leert dat het sociale netwerk daarmee meer dan een miljard dollar waard is. Het vijf jaar oude LinkedIn maakt al een paar jaar winst. En dat is uitzonderlijk voor een online sociaal netwerk. Hyves maakt bijvoorbeeld nog geen winst. Ondanks de enorme populariteit in Nederland. Het geheim van het ongeveer 23 miljoen gebruikers tellende LinkedIn? De site is bedoeld voor zakelijke gebruikers met een flink inkomen. De gemiddelde gebruiker is 41 jaar, met een inkomen van dollar. En dat is interessant voor adverteerders. Deze betalen flinke bedragen om met een advertentie op de site te staan. Meer dan op veel grotere netwerksites als MySpace. Deze sites zijn vooral populair onder jongere internetters, die veel minder geld te besteden hebben. LinkedIn is ook in Nederland populair. Hoger opgeleiden gebruiken de site als een online bak met visitekaartjes. Anders dan Hyves, dat vooral bedoeld is voor mensen die elkaar uit het dagelijks leven al kennen en gezellige berichtjes uitwisselen. Dit jaar verwacht LinkedIn een omzet van 100 miljoen dollar. Met het extra geld van de club investeerders wil het in Silicon Valley gevestigde bedrijf onder meer nieuwe functies aan de site toevoegen. Dat is nodig, om de concurrentie met het snel groeiende Facebook aan te kunnen. De bijna 80 miljoen gebruikers van Facebook zijn over het algemeen ook hoger opgeleid, en gebruiken de site niet alleen voor fun maar steeds vaker ook om zakelijk te netwerken. En dat is nou nét waar LinkedIn uniek in wil zijn. 1 STATION SCHIPHOL, ZATERDAG 17 MEI, UUR

8 8 Economie Advertenties Voetbalkoorts bij zakelijke adverteerders EK-dipje bij kleine uitgevers Redactie economie Uitgever Walter Vesters van Scope Publishing uit Ouderkerk zag de advertentie-inkomsten het afgelopen kwartaal met 20 procent dalen. Even dacht hij nog dat het de naweeën waren van de kredietcrisis, maar dat is een vergissing. Als ik adverteerders spreek, valt me op dat er veel geld is gereserveerd voor gesponsorde reisjes naar Zwitserland. Als ik ze bel, dan zijn ze er niet of hoor ik feestgedruis op de achtergrond. De afhakers bevinden zich vooral in het zogeheten business-to-business segment, zoals softwarehuizen, automerken of consultantkantoren. Ook Harry Steenkamp, directeur van de kleine uitgeverij De Zaak heeft last van de Oranje-dip. Er wordt dit kwartaal veel geld uitgetrokken aan relatiemanagementprogramma s. Dat leidt bij mij tot 5 tot 10 procent minder omzet. Steenkamp, merkt op Beurs Als ik adverteerders bel, hoor ik feestgedruis op de achtergrond. PICS UNITED dat bijvoorbeeld Mercedes en softwarehuizen minder advertentieruimte inkopen in zijn tijdschrift De Zaak. ING en Nationale Nederlanden zitten met twee grote afvaardigingen in Zwitserland. PriceWaterhouseCoopers doet mee, De Staatsloterij zit er. Die arrangementen zijn vrij prijzig. Er blijft gewoon minder over. 1 Onderzoek Ouderschapsverlof Vaders vrezen voor rem op carrière door verlof Sylvia Marmelstein Veel vaders nemen geen ouderschapsverlof op omdat ze bang zijn dat het een rem zet op hun carrière. Moeders laten het recht op deze verlofsoort veelal schieten omdat ze het te duur vinden. Dit blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Alle vaders en moeders hebben recht op ouderschapsverlof als ze minimaal een jaar in dienst zijn. Ze mogen het opnemen tot hun kind acht jaar is. Wie fulltime werkt kan per kind zo n drie maanden wegblijven. In Nederland waren vorig jaar 1,4 miljoen werknemers met een kind onder de acht jaar. Ruim één op de tien zegt in 2007 behoefte te hebben gehad aan ouderschapsverlof, maar heeft het niet opgenomen. 40 procent van de vaders heeft ervan afgezien omdat het ongunstig zou zijn voor hun carrière. 40 procent van de moeders werkt door omdat het verlof te veel kost. Of werknemers een vergoeding krijgen, hangt af van de werkgever. In sommige cao s, zoals die van de rijksoverheid en gemeenten krijgen werknemers het merendeel van hun salaris doorbetaald. Als in de cao niets is geregeld, hoeft de werkgever niet te betalen. De werknemer kan dan een kleine vergoeding krijgen van de belastingdienst. Van de mensen die vorig jaar verlof hebben opgenomen krijgt één op de 10 het loon geheel doorbetaald. 40 procent krijgt een deel en de helft krijgt helemaal niets. Uit eerdere onderzoeken van het CBS blijkt dat ouderschapsverlof vooral populair is bij hoger opgeleiden. Zij kunnen het zich makkelijker permitteren, zegt een woordvoerder. 1 Beurs Vandaag Wat verdienen AEX-CEO s écht? De ware topsalarissen Crispin Davis van Reed Elsevier verdient te veel, Lakshmi Mittal van Arcelor Mittal veel te weinig. Dat concludeert beleggersite IEX in een opvallend onderzoek naar topsalarissen. Gierige graaiers of koelbloedige bestuurders? De discussie over de onstuitbare stijging van de topsalarissen van topbestuurders laait vaak hoog op. Volgens redacteuren Fleur Van Dalsem en Michiel Pekelharing van beleggerswebsite IEX is het interessanter om te kijken welke CEO s hun salaris dubbel en dwars waard zijn en wie veel te veel krijgt. In De Pers een exclusieve voorpublicatie van dit artikel, dat vandaag in het nieuwe IEX Magazine in de winkels ligt. Vier miljoen zestienduizend vijfhonderd zevenentwintig ( ) euro. Dat is het bedrag dat de gemiddelde CEO van een AEX-fonds vorig jaar mee naar huis nam. Een jaar eerder was dat ongeveer evenveel, maar het beeld wordt vertekend doordat de bedrijven van een paar grootverdieners uit de index zijn verdwenen. Jan Bennink van het door Danone overgenomen Numico kreeg in 2006 bijvoorbeeld 11,6 miljoen euro en ex-abn Amro s Rijkman Groenink zat er toen ook warmpjes bij. Crispin Davis. WFA Deze vrijgekomen posities in de AEX zijn ingenomen door ondernemingen waarvan de topman aanzienlijk minder veel verdient. Jan de Kreij van Corio kreeg in 2007 bijvoorbeeld euro bijgeschreven en het salaris van Alain de Taeye van het intussen door Tom Tom overgenomen Tele Atlas kwam op euro. Dit betekent wel dat de inkomens van de managers waarvan het fonds zijn plaats in de index heeft behouden met bijna 20% omhoog zijn geschoten. Zijn de topmannen een stel graaiers? Dat valt mee. Peter Bakker van TNT zag net als de rest van zijn managementteam af van een loonsverhoging en een deel van zijn bonus. Zijn onderneming heeft namelijk flink in het personeelsbestand gesneden en de werknemers ontvingen slechts een bescheiden loonsverhoging. Eigenlijk moet het beleggers koud laten of een topman 1 euro of 1 miljard euro verdient als de beurskoers maar omhoog gaat! Dubbel en dwars verdienen Het is voor hen dan ook veel interessanter om te kijken welke topmannen hun salaris dubbel en dwars verdienen en wie veel te veel krijgen dan om een nieuw hoofdstuk toe te voegen aan de eindeloze discussie over topsalarissen. Daarom heeft IEX ervoor gekozen om het gemiddelde salaris van alle managers van AEXfondsen als uitgangspunt te nemen. Het rendement van het beursfonds staat centraal binnen de berekening van het verdiende loon. Een topman die aan alle interne groei- en rendementsdoelstellingen voldoet, kan vaak een mooie bonus tegemoet zien. Als de koers ver achterblijft, zijn maar weinig beleggers het met die bonus eens zijn. IEX is daarom bij het bepalen van het verdiende loon uitgegaan van het rendement in vergelijking met de AEX en met de Stoxx sectorindex waarin het bedrijf is opgenomen. Bovendien wordt rekening gehouden met de omvang en complexiteit van de onderneming. In theorie is het lastiger een bedrijf met een enorm hoge omzet dat wereldwijd in veel sectoren opereert de goede kant op te sturen, dan een kleine onderneming die zich op één (markt)segment heeft toegelegd. Ten slotte is er ook nog een correctie voor een eventuele overnamepremie, om te voorkomen dat het verdiende loon van een CEO plotseling enorm omhoog schiet als er een bod op zijn concern wordt uitgebracht. Op basis van deze gegevens wordt berekend hoeveel meer of minder dan het gemiddelde topmannensalaris elke manager eigenlijk had moeten verdienen. Gouden spaarvarken Lakshmi Mittal zag de koers van Arcelor Mittal veel sneller stijgen dan die van sectorgenoten en de AEX. Bovendien is het hem gelukt de fusie van zijn Mittal met het Franse Arcelor vlot af te handelen en volgens het model zou hij dan ook de best betaalde topman van 2007 moeten zijn. Het verdiende loon van Lakshmi Mittal komt op ruim 11 miljoen euro, wat ruim dubbel zoveel is als zijn echte salaris van ruim 5 miljoen euro. Hij komt echter niets tekort, want met een geschat vermogen van 45 miljard dollar staat hij vierde op de lijst van s werelds rijkste mensen die het Amerikaanse Forbes elk jaar publiceert. Mittal is overigens niet de meest onderbetaalde topman in de AEX. Die plaats is weggelegd voor Alain de Taeye van Tele Atlas. Dat heeft voor een groot deel te maken met zijn bescheiden echte salaris van euro, wat slechts een fractie is van het gemiddelde AEX-salaris van ruim 4 miljoen. Aan de andere kant verdienen volgens deze methodiek vooral de topmannen van de financials en de uitgevers veel en veel te veel. Dat geldt ook voor Shells Jeroen van der Veer, de winnaar van vorig jaar. Dit jaar neemt Crispin Davis van Reed Elsevier het gouden spaarvarken mee naar huis. Saillant detail is dat TNT s Bakker ondanks het inleveren van zijn bonus, toch nog teveel centjes mee naar huis nam Schots en scheef 111 Royal Bank of Scotland zorgde gisteren voor grote koppen in de kranten door een vrouwen-en- kinderen-eerst-waarschuwing. Iedereen uit beleggingen en in cash, want de markten staan op instorten was de opvallende ondiplomatieke boodschap. De bank kan het weten, omdat ze zelf diep in de problemen zit door de kredietcrisis. 1

9 Wetenschap 9 Medisch Revolutionaire techniek Opereren zoals in Star Trek Opereren met behulp van slangetjes. Zonder mes. Onderzoekers in Nijmegen en Twente zijn hard op weg om deze droom realiteit te maken. Alex van Hulst Leo Schultze Kool trekt een doosje uit de kast. Er zit een plastic slangetje in. 700 euro, zegt hij. En bij een ingewikkelde handeling gebruiken we zeker tien van die dingen. Om maar aan te geven hoe kostbaar de moderne behandelingstechnieken in het ziekenhuis zijn. Maar de patiënt profiteert. Waar eerder ingewikkelde operaties nodig waren, volstaat nu een kleine incisie. Via dat kleine gaatje wordt een slangetje in de slagaderen gebracht waarmee behandelingen worden uitgevoerd. Het mes is niet meer nodig en vaak volstaat een plaatselijke verdoving. Met een lasso De techniek heet minimale invasieve chirurgie en valt onder de interventieradiologie. Dat klink merkwaardig, maar bij deze techniek wordt veel gebruikgemaakt van radiologische beelden. De ingrepen worden dus uitgevoerd door de chirurg in nauwe samenwerking met de radioloog. Dotteren is een voorbeeld van een vertrouwde minimaal invasieve techniek. Maar inmiddels kunnen op dezelfde manier vleesbomen in de baarmoeder verwijderd en ingezakte ruggenwervels worden verstevigd (door met een naald een soort cement in de ruggenwervel te brengen en deze zo te versterken); artsen kunnen voedingskatheters inbrengen of medicatiekatheters, of afwijkingen aan de bloedvaten in de testikels verhelpen. Het grootste deel van deze ingrepen geschiedt met een slangetjes met ofwel een lasso eraan om iets weg te halen, ofwel door via het slangetje stoffen in te spuiten, of technische hulpmiddelen (bolletjes, veertjes) aan te brengen. Schultze Kool: We doen veel aan de behandeling van aneurysmata, dat zijn verwijdingen van de bloedvaten, of het stelpen van interne bloedingen. We kunnen vaatafwijkingen in de hersenen corrigeren of op bepaalde plaatsen in het lichaam tumoren behandelen. De nieuwste scanners laten de kleinste bloedvaten zien. UMC ST. RADBOUT Stofwisseling in beeld Straks kan er nog veel meer. Schultze Kool is hoogleraar interventieradiologie in het UMC St. Radboud in Nijmegen en leidt daarnaast het net opgerichte MITeC (Minimal Invasive Technology expertise Center). Daarin werken afdelingen van het ziekenhuis en de Universiteit Twente samen om deze nieuwe behandelingsmethoden op een hoger plan te brengen. In de behandelkamers toont Schultze Kool het andere grote voordeel van interventieradiologie: de beeldvorming. Met de moderne technieken kan het bloedvatenstelsel in de hersenen driedimensionaal in beeld worden gebracht, zodat de chirurg tijdens een reguliere operatie een goed beeld heeft van het verloop van de bloedvaten. De chirurg kan straks beschikken over beeldinformatie tot op het kleinste detail. De MRI-scanners die nu worden ontwikkeld kunnen zelfs de stofwisseling in beeld brengen. Het is niet te vergelijken met de beelden die we tien jaar terug maakten. De apparatuur van toen ligt nu al op de schroothoop. En de voordelen zijn direct duidelijk. Een patiënte die wordt behandeld aan een vleesboom in de baarmoeder kan door het gebruik van interventieradiologie al na één overnachting in het ziekenhuis weer terug naar huis, waar ze vroeger soms vier of vijf dagen in het ziekenhuis moest blijven. Een arts is net bezig met een dergelijke ingreep. Via het computerscherm is precies te zien wat hij aan het doen is. Het slangetje gaat met een flinke vaart door de slagaderen. Na het inspuiten van een vloeistof en wat nieuwe foto s wordt precies de plek gelokaliseerd waar het uterusmyoom (de vleesboom) zich bevindt. Daar wordt de zwakke plek in de slagader met minuscuul kleine plastic bolletjes afgesloten en zo sterft de vleesboom vanzelf af. Het is alleen soms even goed zoeken naar de juiste weg door het uitgebreide slagaderenstelsel in het menselijk lichaam, moet Schultze Kool bekennen. De patiënt is bij kennis en binnen een uur is de ingreep geklaard. Het herstel na de ingreep duurt soms even lang als na een operatie, zegt Schultze Kool. De ingreep is alleen minder zwaar. Wel veel duurder Duurder is de interventieradiologie voorlopig wel. Schultze Kool: Wanneer we een zwakke plek in een bloedvat in de hersenen willen dichten (een aneurysma), dan kan een neurochirurg dat doen door de schedel te openen en, na het vrij leggen van het bloedvat, met een klemmetje van een paar tientjes de zwakke plek dichten. Vaak is het echter mogelijk om via de liesslagader met dunne slangetjes helemaal richting de hersenvaten te gaan om zo de zwakke plek van binnenuit met speciale veertjes af te sluiten. Geen operatie en minder belastend voor de patiënt maar wel veel duurder, ongeveer euro. Maar daar staan lagere kosten voor verblijf in het ziekenhuis tegenover. Er wordt vaak gelachen over Star Trek, zegt Schultze Kool. Daar wordt met een scan het lichaam van binnen bekeken, vervolgens stelt de computer een diagnose en voert de behandeling uit. Ontwikkelingen gaan echter snel die kant uit. 1. MARCEL HULSPAS. Oudste hype Volgens Israelische archeologen waren de eerste landbouwers, zo n tienduizend jaar geleden, dol op groene amuletten en sieraden. Weg met de bètacanon! Daar is-ie dan: de bètacanon. Een overzicht in boekvorm van wat iedereen moet weten van de natuurwetenschappen. Een canon geboren uit gekrenkt eergevoel, want toen Frits van Oostrom zijn Canon van de Nederlandse geschiedenis presenteerde, met als enige wetenschap het planetarium van Eise Eysenga, voelden de bètabobo s van ons land zich diep beledigd. En dus besloten ze hun eigen canon te schrijven. Dat hoef niet verkeerd te zijn. Talent bloeit pas op door strijd, Vreemd is mooier De hiervoor benodigde groene steensoorten moesten worden geïmporteerd uit verre streken, zoals Noord-Syrië, Cyprus en Saoedi-Arabië. zoals een Duitse filosoof met een dikke snor ooit zei. Jammer alleen dat die vlieger in dit geval niet opgaat. Wat iedereen moet weten is uit elkaar gevallen in vijftig onderwerpjes, zaken als nul, plastics, waterwerken, zonnestelsel en stad, beschreven in vaak knullige tekstjes (de eerste zin van de bètacanon: Nul is een vanzelfsprekend deel van het dagelijks leven. ) Ik ben er zeker van, schrijft minister Plasterk in zijn voorwoord, dat deze canon zijn weg zal vinden: in lagere en middelbare scholen. Dat zal niet gebeuren, en het is niet te hopen. De bètacanon verdient hetzelfde lot te ondergaan als de Canon van de Nederlandse geschiedenis. Die kwam anderhalf jaar geleden klaar, en alle basisscholen kregen toen een boekje plus zo n ouderwetse wandplaat toegestuurd. NRC Handelsblad wilde wel eens weten wat daarmee was gedaan. Niks. Vrijwel geen enkele basisschool doet er iets mee. De geschiedenismethoden zijn enige jaren geleden al grondig herzien, en scholen zaten totaal niet op weer iets anders te wachten. Daar belast ik mijn leraren niet mee, merkt een schooldirecteur op. Andere reacties: Er komt zoveel op ons af en: Als je ons gek wilt maken, moet je dit doen. De spulletjes van Frits zijn overal in de kast beland, om rustig te verstoffen. En terecht. Het hele verschijnsel canon hoort thuis in het tijdperk van vóór de Commissie-Dijsselbloem. Dat droeve tijdperk waarin allerlei academische deskundologen de scholen binnenstormden om de onderwijzer te vertellen hoe het allemaal beter kon. Die tijd is goddank voorbij. De leraar moet weer de baas worden. Dus weg met al die goedbedoelde, betuttelende canons die het onderwijs zouden verbeteren. Moge de bètacanon snel en roemloos ten onder gaan. 1 Blaadje geluk Volgens de onderzoekers van de Universiteit van Haifa hebben de groene voorwerpen de vorm van blaadjes en waren ze een vorm van magie. Groene stenen verzekerden de drager een goede oogst.

10 10 Het Verhaal JE ZIET SOMS EEN BAK ELLENDE AAN JE VOORBIJ TREKKEN Kinderrechters in Amsterdam luiden de noodklok over de vele civiele jeugdzaken die ze er in noodtempo doorheen moeten jagen. De Pers liep een week mee. Merel van Leeuwen De 16-jarige Jasmijn, een mollig meisje met lang bruin haar kijkt bepaald niet blij als ze de zittingszaal wordt binnengebracht. Haar spijkerbroek hangt onderaan haar billen en op haar rechterhand zit een aantal wondplekken. Zelfbeschadiging, blijkt later. Moeder, vader met zijn nieuwe vriendin, advocaat en de gezinsvoogd van Bureau Jeugdzorg zijn naar de kinderrechter in Amsterdam gekomen om te praten over de toekomst van Jasmijn. Het meisje zit sinds drie maanden in een gesloten jeugdinrichting in Gelderland. Daarvoor heeft ze al tien maanden ter observatie in een psychiatrische jeugdinstelling doorgebracht. Jasmijn heeft een gedragsstoornis en is borderlinepatiënt. Ze heeft al meerdere zelfmoordpogingen gedaan en onlangs heeft ze zichzelf opnieuw beschadigd. Haar gezinsvoogd vertelt dat de gesloten instelling haar nog vier maanden wil houden om haar voor te bereiden op een psychiatrische behandeling. Een beetje bang Kinderrechter F. Eberhard vertelt Jasmijn dat hij het vervelend vindt dat het allemaal zo over haar hoofd gaat. Maar iedereen is een beetje bang. Hoe kijk jij er tegen aan? Jasmijn vertelt dat ze terug wil naar haar vader met een dagbehandeling. Ik snap Kinderrechter D. van Reekum heeft een half uur per zaak. PETER BOER ook wel dat iedereen bezorgd is, maar als ze mij een kans geven, kan ik laten zien dat ik het kan. Jullie kunnen me blijven opsluiten, maar dat helpt niet. Dat is Eberhard met haar eens. Het meisje slaapt in de instelling op een zogenoemde zachte kamer, waar geen spullen zijn waarmee ze zich kan verwonden. De vader werpt tegen dat Jasmijn zichzelf zelfs in zo n veilige omgeving weet te bekrassen. Automutilatie heeft ze bij mij thuis nog nooit gedaan. Eberhard besluit dat hij zelf een aantal gedragsdeskundigen van Jasmijn wil horen. Ik ben het daar niet mee eens, zegt Jasmijn. Ik wil nu duidelijkheid en geen uitstel meer. De kinderrechter blijft bij zijn standpunt. Ik moet een inschatting maken. Dus als ik je terugplaats naar huis, wat ik wel wil, moet ik weten dat de deskundigen dat ook vinden. Eberhard zegt na afloop van de zitting, die twintig minuten heeft geduurd, dat het hier om een soort duivels dilemma gaat. Want wat doe je. Er is altijd een risico. Maar bij borderline is het ook zo dat naarmate je iemand langer opsluit, iemand alleen maar opstandiger wordt. Het lijkt wel lopendebandwerk, zoveel civiele zaken als de kinderrechters in Amsterdam op een dag afdoen. Een kind dat onder toezicht wordt geplaatst van Bureau Jeugdzorg, of van wie de ondertoezichtstelling wordt verlengd, krijgt een kwartier zittingstijd. Een half uur trekt de kinderrechter uit om een uithuisplaatsing van een kind te bespreken. Wie als ouder een omgangsregeling wil treffen voor zijn kind, krijgt ook een half uur. Op de rol van Eberhard staan deze middag veertien zaken en hoewel hij probeert zich aan de voorgeschreven tijden te houden, lopen de zaken wel eens uit. De problemen zijn soms zo complex dat je meer tijd nodig hebt, zegt Eberhard met gevoel voor understatement. Het ene familiedrama na het ander passeert de revue. En de kinderrechter neemt in recordtempo zijn beslissingen. Krankzinnige wachtlijsten Hij noemt de wachtlijsten voor kinderen met zware psychische problemen krankzinnig. Soms moeten ze wel een jaar wachten voordat er een behandelplek vrij is. Ze komen dan eerst in een gesloten inrichting terecht. Eigenlijk is dat de grootste pijn. Je kunt ze niet de straat op sturen en een alternatief is er niet. Soms is dat heel onbevredigend. Een aantal collega s van hem vindt het niet erg dat kinderen tijdelijk in een jeugdinrichting worden geplaatst. Volgens hen verschillen hun problemen niet veel met die van criminele boefjes. Bovendien is hun rechtspositie daar vaak beter geregeld. Hoe vaak een kind naar buiten mag en hoeveel uur hij mag sporten, is voor elke gesloten jeugdinrichting gelijk. Bij de behandelinstellingen hangt dat erg van de instelling af, meent kinderrechter D. van Reekum, die een zaal verderop zitting houdt. Hij gunt zichzelf en de griffier vijf minuten pauze. Verder is terrein open om 12:00 uur Programma onder voorbehoud Entree 47,- (exclusief servicekosten) Tickets verkijgbaar bij:

11 Het Verhaal 11 De kinderrechters in Amsterdam zijn het erover eens dat gezinsvoogden een hondenbaan hebben, gezien hun verantwoordelijkheden. Bij een gesloten jeugdinrichting is de rechtspositie van de kinderen vaak beter geregeld. SAKE ELZINGA/HH het doorpezen met vijftien zaken. Van Reekum: Je probeert iedereen tijd te geven om zijn verhaal te doen. Eigenlijk is het een gedrocht om op deze manier zaken af te handelen, maar ik weet ook niet hoe het anders zou moeten. Het aantal civiele zaken is de laatste jaren alleen maar toegenomen. De kinderrechters in Amsterdam kregen er vorig jaar 20 procent bij. Volgens hen komt dat met name door de nasleep van de zaak-savanna, het... meisje uit Alphen aan den Rijn dat in 2004 door haar moeder werd vermoord. En waarin Bureau Jeugdzorg nalatig is geweest. De rechters zien dat Bureau Jeugdzorg sindsdien eerder om uithuisplaatsing vraagt. In Amsterdam zijn de kinderrechters het erover eens dat gezinsvoogden een hondenbaan hebben, gezien hun verantwoordelijkheden en het aantal kinderen over wie ze zich moeten ontfermen. Kinderrechter M. Broekhuis neemt het voor ze op. Er Jeugdzorg DE ZAAK-SAVANNA ZETTE GEZINSVOOGD IN SPOTLIGHT De gezinsvoogd die toezicht hield op de in 2004 gedode peuter Savanna uit Alphen aan den Rijn stond eind vorig jaar zelf voor de rechter. Het Openbaar Ministerie vervolgde haar, omdat ze hoofdverantwoordelijk was voor de gezondheid en het welzijn van het kind en eiste een voorwaardelijke werkstraf van 150 uur. De rechtbank sprak de vrouw vrij, omdat er geen verband was tussen het handelen van de gezinsvoogd en het mishandelen en de uiteindelijke dood van Savanna. Bureau Jeugdzorg heeft vijftien kantoren in Nederland. Eén in elke provincie, en één in elk van de drie grote steden en het gebied eromheen. Sinds de nieuwe Wet op de jeugdzorg uit 2005 is Bureau Jeugdzorg verantwoordelijk voor de gehele jeugdzorg voor kinderen tot 18 jaar. De medewerkers stellen vast welke zorg nodig is en ze begeleiden kinderen en hun ouders. Barbara (1) De kinderrechter: Ik zie je vinger wel hoor Barbara. Wat wil je zeggen? HH Barbara (2) De 15-jarige Barbara: Ik weet wel een goede instelling waar ik naar toe kan. Mijn moeder! worden wonderen verwacht van de gezinsvoogd en de instelling waar een kind wordt behandeld, maar soms lukt het gewoon niet. Je kunt ze niet altijd de schuld geven. De drukte bij Bureau Jeugdzorg komt duidelijk aan het licht als kinderrechter Van Reekum aan een gezinsvoogd vraagt binnen twee maanden een plan op te stellen voor ambulante zorg en dagbesteding voor een 16-jarige jongen. Onmogelijk, zegt de gezinsvoogd. Door krapte bij Bureau Jeugdzorg krijgt hij dat niet voor elkaar in zo n korte tijd. Een ondertoezichtstelling van een kind die vaak langer duurt dan een jaar, heeft grote gevolgen voor het hele gezin. Dat blijkt ook in het geval van de 9-jarige Larissa. Ze is bij haar vader geplaatst, omdat haar moeder haar verwaarloosde en sloeg. De vader vertelt dat het goed gaat met zijn dochter. Om het weekend gaat ze naar haar moeder. De gezinsvoogd maakt zich grote zorgen over dat contact. Larissa wil er niet slapen, omdat ze het te vies vindt. De moeder, die niet aanwezig is, heeft nog een dochter van een andere man. Bureau Jeugdzorg wil dat meisje ook uit huis plaatsen. Ze wordt niet gewassen en komt altijd te laat op school. Van Reekum vraagt de gezinsvoogd alert te zijn. We zitten er bovenop. Maar het kan niet heel snel, aldus de gezinsvoogd. De kinderrechter wijst er later op dat eigenlijk niet het kind onder toezicht wordt gesteld, maar de ouders. Het is een bak ellende die je soms aan je voorbij ziet trekken. Stukje taart van de griffier Kinderrechter Eberhard neemt ook geen pauze. Geen tijd. Wel krijgt hij tussen twee zaken door een stukje taart van de griffier. Op deze suikers moet hij door tot een uur of half zes. Eberhard heeft nog een moeilijke zaak voor de boeg, die van de 10-jarige Dylan. Heeft hij eerder die middag moeder al gehoord en de gezinsvoogd, nu is het de beurt aan Dylans vader. Moeder leeft op een geheim adres met haar zoon, omdat vader het jongetje ernstig zou hebben mishandeld. Vader ontkent, beschuldigt moeder ervan dat ze het jongetje manipuleert en tegen hem opzet en eist een omgangsregeling. Kinderen tot 12 jaar blijven buiten de rechtszaal, maar Dylan heeft de kinderrechter een briefje geschreven waarin hij vraagt om een gesprek met Eberhard. Die stemt daarmee in. Dan trek ik mijn toga uit en zie ik eruit als een normaal mens. Wat Dylan en ik bespreken blijft tussen ons. Pas daarna zal ik een beslissing nemen. Vader klaagt tegen Eberhard over de drieënhalf jaar die hij met Dylan heeft verloren door het gedrag van moeder. Maar de angst van Dylan is reëel, brengt Eberhard daar tegenin. Ik ben niet op zoek naar de waarheid. Ik kijk hoe hij reageert en als ik een hele bange jongen zie die geen contact wil met zijn vader, zeg ik niet dat hij moet. Vader oogt als een vriendelijke man, met een leuke vriendin die het voor hem opneemt. Het kan dat moeder zo n hekel aan haar ex heeft dat ze haar kind heeft opgestookt. Maar Dylan vertelt al sinds zijn zesde over de ernstige mishandelingen door zijn vader. Zou een kind dat verzinnen? Eberhard weet het niet. Moeilijk. Eerst maar eens met de jongen praten. 1 De namen van de betrokken jongeren zijn om privacyredenen gefingeerd.. Operatie Frankenstein GAAT MEER DOEN VOOR KINDEREN IN DE KNEL De gemeente Amsterdam gaat het falende jeugdbeleid aanpakken. Amsterdamse jongeren die hulp nodig hebben, weten door de wirwar aan organisaties, projecten en subsidies niet bij wie ze terechtkunnen. Dat stelt de gemeente op basis van het onderzoek Operatie Frankenstein naar geldstromen voor jeugd, onderwijs, welzijn en zorg. De gemeente erkent dat zij samen met de andere betrokken organisaties niet genoeg doet voor het Amsterdamse kind, en kondigt aan samen met de stadsdelen het jeugdbeleid op de schop te nemen. Dat moet leiden tot een systeem waarin alle kinderen die hulp nodig hebben ook hulp krijgen. Het college concludeerde vorige maand na een eerder onderzoek in negen van de veertien stadsdelen, dat er ondanks grote investeringen ook te weinig bekend was van de resultaten van het jeugdwerk in de stad.. Barbara (3) De moeder: Ze is van de ritalin af en een stuk rustiger geworden. Het is ontzettend gezellig als ze thuis is.

12 EK knaller!

13 Perspectief 13 Expositie Nederlandse kunstenaar Berend Strik in New York Stiekem geborduurde foto s strelen De Nederlandse kunstenaar Berend Strik geeft vanuit Amsterdam een audiotour langs zijn werk in een galerie in New York. Lorianne van Gelder NEW YORK Pruut, pruut. Met Berend Strik. Zijn stem galmt via de telefoon door de marmeren hal van de Jack Tilton Gallery. De Atlantische verbinding kraakt een beetje, maar het commentaar van de kunstenaar is helder en geanimeerd. Hoewel hij in Amsterdam zit, leidt hij me feilloos langs de uitvergrote zwart-wit foto s met stiksels van rood fluweel, zilver zijden en groen nylon kant. Loop onder de negentiendeeeuwse zuilen van de ingang van de galerie rechtdoor. Daar bots je meteen tegen mijn gestikte museum aan, klinkt de 48-jarige Strik. Voor me op een witte sokkel staat een maquette van een gebouw, gemaakt van aan elkaar genaaide foto s. Ik loop er omheen, het is zo groot als een magnetron. Miniaturen van schilderijen, met dwarse stukken draad geborduurd, vormen de muren van deze kijkdoos. Het is een museum op schaal, gemaakt van kunstwerken zelf. Ik ben in overleg met galeriehouder Jack Tilton om hier een levensgrote versie van te maken. Diezelfde Jack Tilton was de man die zei Berend, this is dynamite, toen hij Striks werk in Amsterdam zag. Zo belandde Strik in New York, aan de prestigieuze Upper East Side, tussen de chique panden en grote musea als het Guggenheim en het Metropolitan Museum of Art in. Draai je nu eens om naar links, coacht mijn audio tour me verder. Dan zie je een wandwerk met architectuur uit Zuid-Afrika. Terwijl ik de enorm opgeblazen foto van een vervallen mijnwerkershuisje bekijk, vertelt Strik over zijn reis naar het Afrikaanse continent, waar hij deze foto s heeft gemaakt. Het was een mijnwerkershuisje dat steeds van functie verandert. Nu wordt het een vakantiehuis voor Nederlanders. Dikke stukken fluweel in verschillende kleuren brengen het beeld op de foto naar voren. Mag ik het aanraken? vraag ik, en kijk snel of de suppoost me in de Strik trof dit mijnwerkerhuisje aan tijdens een reis door Zuid-Afrika. gaten houdt. Van mij wel. In een museum doen ze er heel paranoia over, maar nu mag het. Voorzichtig laat ik mijn hand over het kunstwerk gaan. Het borduren was een metafoor voor de seksuele daad. Ik was de porn king Het voelt alsof ik stiekem de kleren van een onbekende streel. Dit werk verraadt niets van het begin van Striks carrière: hoe hij in de jaren tachtig met een naaimachine pornoplaatjes overstikte. Het borduren was een soort metafoor voor de seksuele daad. Penetreren met een naald. Ik stond lang bekend als de porn king. Die tijden zijn voorbij: Strik richt zich op zijn eigen fotografie. Onlangs heeft Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam een deel van zijn werk gekocht. Op de bovenverdieping in een zaal waar de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt ooit trouwde hangt een groot doek met een groep kinderen. Over hun hoofden zijn stukken zijde geborduurd, waardoor hun gezichten een masker lijken te dragen. Ik wilde geen Unicef-plaatje maken. Bij elke foto heeft Strik een verhaal. Over hoe hij toevallig op een Malinese bruiloft terecht kwam of over hoe hij stuitte op de rijen stoelen en tafels die zomaar op een vlakte in Tanzania stonden. Zeventien werken later begeleidt zijn stem me weer naar buiten. We hangen op. Ik werp nog een snelle blik in het verkoopboek. Meer dan de helft van Striks kunstwerken (prijskaartjes oplopend tot dollar) is verkocht. 1 Stitches in time is nog tot eind juni te zien in de Jack Tilton Gallery in New York. Van de zon genieten dit weekend? The House of Viktor & Rolf staat even in Londen Een highly influential duo noemt de Londense Barbican Art Gallery de Nederlandse modeontwerpers Viktor & Rolf. De tentoonstelling The House of Viktor & Rolf (tot 21 september) toont hun afgelopen vijftien jaar in vogelvlucht in een theatrale setting met mooie installaties. Precies zoals we van ze gewend zijn dus. LYNDON DOUGLAS U huurt een auto voor het weekend vanaf 66. En als Avis Clublid al vanaf slechts 56! Afslag beschaving Festival achter de snelweg W. Vette sopraan (1) Operasoprane Deborah Voigt is terug op het podium van Londens Royal Opera House, nadat ze wegens haar gewicht ontslagen was. Waar is dat engeltje? De Pers wijst in elf afleveringen de weg naar festival De Beschaving. Vandaag: Voicst. Vette sopraan (2) In 2004 kreeg ze te horen dat ze te dik was om een rol te spelen in de Strauss-musical Ariadne auf Naxos. Na 61 kilo te zijn afgevallen is ze terug. acht even, zegt Voicst-zanger/gitarist Tjeerd Bomhof aan de telefoon. Ik loop even de coupé uit. Het antwoord op de vraag hoe beschaafd ben jij? is bij het eerste telefooncontact eigenlijk al beantwoord. De Pers praat met elf bands die spelen op het Utrechtse festival De Beschaving (30 augustus) over wat hun idee van beschaving is, en Tjeerd bijt het spits af. Hij schat Voicst, een Amsterdams trio met naast hemzelf Joppe Molenaar (drums) en Sven Woodside (bas), in als een redelijk beschaafd bandje. Rock n roll ja, maar dan zonder de seks- en drugsclichés. Tjeerd: We denken alledrie stevig na over het leven en zijn daar soms best moralistisch in. In teksten ga ik stevig in op dingen die me storen bij anderen. Apathie over wat er in de wereld gebeurt bijvoorbeeld. Maar niet zonder dezelfde kwaal ook bij mezelf te zien. Het thema staat centraal op A Tale of Two Devils, Voicsts indrukwekkende tweede plaat die begin dit jaar uitkwam. De metafoor van twee duiveltjes op je schouder slaat op het gevoel dat je soms hebt als je een blunder hebt gemaakt. Waar was dat engeltje dat mij op tijd een waarschuwing gaf? Er zijn altijd twee kanten aan een verhaal, de kunst is op tijd in te zien dat je gedrag de verkeerde kant opgaat. Volgens de tekst word je van die duiveltjes steeds cynischer? Ja, maar ik zing er achteraan dat dat niet de bedoeling is. Je hart versteent als je daaraan toegeeft. Zelfbewustzijn is de weg naar beschaving. Hoe moeilijk dat ook is: mensen hebben er ook een handje van zichzelf kritisch de grond in te praten. Dat is nou ook weer niet de bedoeling. Laatste vraag: wat is het meest onbeschaafde dat je ooit hebt uitgehaald? Lachend: Er zijn periodes geweest waar ik niet met trots op terugkijk. Maar die houd ik lekker voor mezelf. Vette sopraan (3) Voigt vertelt aan BBC News dat ze moest lachen toen ze dezelfde rol opnieuw kreeg aangeboden. De cirkel is nu weer rond. Boos was ik wel, het operahuis hoefde me niet te vertellen dat ik te dik was.

14 &!!$,! $% " $ $# " %+,),$& $ # " $% "45,0%".#1 ("..! "!&0&,+ %*( 4,.+ 0.,.+,)5*-& / %*( " 0),2".6 0% 5". ++&2"./.5,# " % )1.,"$". ),"*"+! ) %*( 2.&) 2&$+" %&'%!,%+,$".05 %! $ %"" 5)&" &+,$1" %& $,". '&%& "))" "."6 ) $ ")) " % +',5 5,1. /1**". ("! + " *$ "* # ' $ ) $ %+ $,,, ) $%"% $" 2. '1+& $ ) $'.,,, ) / $ ) $" 2. '1+& %// $ '!',,, -&%'$() ' $" 6 '1+& +" (".6 %*( *$ 2. '1+& '$ #( $ $ *) $)! & %& +%$ ( ) '* ) %&&%( ) ( $ * + $ $,%%' "* # ' $ ) $ %+ $,,, ($! '/ $" "+ #*-! ( ) $ )**'"!,%%$, ' $ ) $ + $ %$)(& $$ $ ( ' #%% %# + $ $ "!! '() %!) "( 6, '1+& "* '% ' "% # $ ",,, )"%+ '/ $" 2. '1+& % ) 14,. &2".+%"* % ) " % )1 1+.&/" "/0 *$ *$ $! $ *( "" #() ' #,,, $! $ #*( "" $" 2. '1+& %. %)) ' #,,, %. $" * '1+& %. %)) ' #,,, %. $" * '1+& &! '( " ),,, (&! '( $"!, '1+& $! $ *( "" #() ' #,,, $! $ #*( "" $" "0 #/)1&0"+!",+ ".0 2 +!" 0%" 0".0,1. 7 &-/58 '#) & (( $ ) #& ' # $) - $ $ '.$) $ + $ ' * ) ) ')%*' $ - " # $) $ - " -! ' ) '* + $ $ $ ) **' *' $ %$ ') % ) "&+"("+ 1/& )) */0".! *,%+,$".05 3 /!"." 0&"2" *,0,. 2 +!".""!"+ " )".3 0". "2&2 ) "%- #*-! //! %+ ' ' "" #*-! " ' "" $ ) %+ '" % ) %,5,00".! *

15 Perspectief 15 De voorstelling Ruis, ik slecht verstaan gaat samen met Bomans, hoort u mij? over de eenzaamheid van Godfried Bomans op Rottumerplaat. GEERT SNOEIJER Oerol Het gevoel voor tijd raak je langzaam kwijt Eiland van de vorige dag Recensie Film De onkwetsbare Hulk zegt au als zijn groene koppie tegen de muur stoot Eric le Duc Na Ang Lee s commercieel geflopte Hulk-film uit 2003 werd met hoop en vrees uitgekeken naar het vervolg. The Incredible Hulk trapt veelbelovend af. Regisseur Louis Leterrier plakt de ontstaansgeschiedenis van de groene griezel achter de openingscredits, waardoor het verhaal meteen loos kan. In de sloppenwijken van Rio wordt de ondergedoken Bruce Hulk Banner (Edward Norton) opgejaagd door commando Blonsky (Tim Roth). Deze raakt zo onder de indruk van Banners krachtpatserij dat hij dezelfde gamma-vloeistoffen laat inspuiten en verandert in Abomination. Ergo: monster mash! Met The Incredible Hulk krijgt de Hulk-saga ontegenzeggelijk een kwaliteitsinjectie. Het verhaal is vlot, de actie spectaculair. Toch is er genoeg om je vooruit groen en geel aan te ergeren. Het verhaal zit vol plotholes en absurditeiten. Daardoor blijft de Hulk een matige effectenkarikatuur die kogelregens en explosies kan weerstaan, maar wel au zegt als hij zijn hoofd stoot. En zo is het groene monster lang niet zo ongelooflijk als de filmtitel wil doen geloven. 1 Op Oerol raak je het gevoel voor tijd langzaam kwijt. Terecht dus dat deze 27e editie de tijd centraal stelt. Yvonne Smit TERSCHELLING De eerste rij is nog helemaal leeg, grapt een vrijwilliger, en hij wijst naar de koude grond voor de volledig bezette tribune van Theater Tuig. Met de nieuwe voorstelling Schraapzucht speelt het gezelschap bijna elke avond in een uitverkocht huis, wat in dit geval wil zeggen: een open plek in het bos van West-Terschelling. Op deze prachtige locatie voert het gezelschap een stuk op over de hebzucht van de mens. De artiesten laten zien hoe een steeds veeleisender samenleving haar eigen ondergang creëert. Een knap verhaal, maar de meeste lof gaat uit naar het ingenieuze vliegwiel dat dient als decor. Het Oerol Festival staat dit jaar in het teken van tijd. Wij zijn het eiland van de vorige dag. We hebben een tijdloos programma en als je met de boot op Terschelling aankomt, raak je je gevoel voor tijd langzaam kwijt, vertelt Joop Mulder, artistiek directeur van het festival. Veel theatermakers hebben zich net als Theater Tuig laten inspireren door dit thema. Zo ontwikkelde de Amerikaanse regisseur Robert Wilson samen met de Nederlandse mimemakers Boukje Schweigman en Theun Mosk de vertraagde wandeling Walking. Voor aanvang levert het publiek mobieltjes en horloges in, om letterlijk afstand te doen van de tijd. Wat opvalt is dat Oerol niet langer slechts een Terschellings festival is, maar een wereldse aangelegenheid: de spelers komen uit steeds meer windstreken. Een van de gezelschappen van over de grens is het Vlaamse muziektheatercollectief WALPUR- GIS, dat in een manege samen met de Roovers en het SPECTRA ensemble de voorstelling De Noces/De bruiloft speelt. Toeschouwers maken deel uit van het bruiloftsfeest en zo van de opvoering: ze krijgen hapjes, drinken wodka, worden op de foto gezet en mogen het bruidspaar persoonlijk feliciteren. In deze publiekstrekker (met 22,50 euro de duurste voorstelling op Oerol) zitten Tsjechov en Stravinksy samen aan de bruidstafel. Het klassenverschil tussen beide families en de overvloed aan drank zorgen voor een hilarisch stuk theater. Van geheel andere orde, maar zeker het vermelden waard, is de voorstelling Bomans, hoort u mij? van het Utrechtse het NUT. In de jaren zeventig verbleef Godfried Bomans een week lang in eenzaamheid op het onbewoonde eiland Rottumerplaat. Presentator Willem Ruis belde hem destijds dagelijks vanuit de radiostudio om naar zijn ervaringen te vragen. Deze eerste Nederlandse realitysoap wordt op humoristische wijze uitgebeeld in een hotel aan de kust van Terschelling, compleet met studio en al. Bomans houdt zich groot tijdens deze conversaties, maar aan alles merk je hoe hij worstelt met zijn eenzaamheid. Af en toe is de voorstelling ietwat traag, maar het verrassende slot maakt een hoop goed. Het mooiste aan Oerol is wel dat ondanks de professionalisering van het festival, de natuur regeert. Zo bericht De Oerol Tijd, het krantje dat dagelijks onder de festivalgangers wordt verspreid, over een gewijzigde theaterlocatie. Er broeden namelijk uilen in de schuur van Jan. 1 Het Oerol Festival is te bezoeken tot en met zondag. Ook de Hulk kent soms pijn. VRIJDAG 20 JUNI ZATERDAG 21 JUNI ZATERDAG 21 JUNI ZONDAG 22 JUNI The Zenith, Venray 22:00 08:00 uur VVK 20 euro Klein Scheveningen, Lopikerkapel 11:00 23:00 uur VVK 30 euro / DVK 45 euro Harders Plaza, Harderwijk 22:00 04:00 uur 10 euro Escape Venue, Amsterdam 23:00 04:00 uur 15 euro clubjudge.com House, electro, eclectic, latin, urban Erick E, Benny Rodrigues, Sidney Samson, Vato Gonzales, Hardwell, The Partysquad, Jean, Afrojack House, trance, hardstyle Sidney Samson, Gregor Salto, Roog, Erick E, Jean, Randy Katana, Menno de Jong, Marcel Woods, Spider House, eclectic, urban Don Diablo, Saber House Frederik Abas, Santito Sexy Marianne Sienna Miller speelt een hoofdrol in de nieuwe verfilming van Robin Hood. Russel Crowe zal de sheriff van Nottingham spelen... Duur boekje Een eerste druk van het boek waarin sterrenkundige Copernicus zijn revolutionaire theorie over het heelal uiteenzet, heeft bij Christie s in New York meer dan 1,5 miljoen euro opgebracht.. Big Wayne Lil Wayne s nieuwe album Tha Carter III werd in de VS in de eerste week meer dan een miljoen keer verkocht: hoera voor dit record!

16 16 Media Godzilla figureert al sinds de jaren vijftig in meerdere films. Film Een avondje rillen om een idioot reptiel Mediaredactie De superhelden zijn weer helemaal terug in de bioscoop. Iron Man en de Hulk halen bakken met geld binnen voor de filmstudio s, een nieuwe Batman-film komt er aan. De karakters uit de Marvel comics-fabriek laten zich makkelijk vertalen naar het witte doek. Het is allemaal geen Schindler s List, maar de superhelden hebben wel degelijk trauma s en innerlijke strijd. Kortom, ze zijn niet eendimensionaal. Lijnrecht daartegenover staan de stripfiguren die dat wel zijn. Zoals Godzilla, het uit de kluiten gewassen superreptiel. Als half gorilla, half walvis figureert Godzilla al sinds de jaren Nederland 1 Nederland 2 Nederland 3 RTL 4 RTL 5 17:00 KRO Kindertijd 17:25 Sesamstraat 17:59 EénVandaag 18:00 NOS Journaal 18:20 EénVandaag 18:45 NOS Sportjournaal 19:00 Lingo 19:25 AVRO De Kinderpolikliniek 20:00 NOS: EK Journaal 20:25 NOS: EK Voetbal: Voorbeschouwing Kwartfinale 20:40 NOS: EK Voetbal: Kwartfinale 21:35 NOS: EK Voetbal: Wedstrijdanalyse 21:45 NOS: EK Voetbal: Kwartfinale 22:45 NOS Studio Sportzomer 23:35 NOS Sportjournaal 23:55 NOS Journaal RTL 7 RTL 8 SBS 6 Net 5 Veronica 17:00 RTL Z Nieuws 17:45 Tennis: Ordina Open :00 The A-Team 18:55 Stacked 19:25 The Osbournes 19:55 RTL GP: Transorientale rally :30 For love of the game 23:00 Best of the best vijftig in meerdere films, strips en reclame. Het is misschien wel het bekendste Japanse populaire cultuurexportproduct. Godzilla heeft geen geweten, geen ziel. Het reptiel is meer een metafoor voor de atoombom of Amerika. In de bioscoopversie uit 1998, geregisseerd door rampenfilmmeester Roland Emmerich, stampt hij rond in New York. De filmcritici schreven de film de grond in, maar regisseur Emmerich cried all the way to the bank, want voor het bioscooppubliek maakt het niet of de held in een film een stampende hagedis is, of een normaal mens met superkrachten die een ziel, missie of boodschap heeft. 1 Veronica, :00 NOS Journaal 17:10 Nederland helpt 17:35 Dr. Quinn, medicine woman 18:25 That s the question 18:55 Van jonge leu en oale groond 19:25 Kinderen geen bezwaar 20:00 NOS Journaal 20:30 Netwerk 20:55 Monroe: Class of 76 22:40 NOS Journaal 22:55 Nova/Den Haag vandaag 23:30 Oerol Late Night Holland Doc: 49-up 17:00 Oprah Winfrey show 17:50 Joan of Arcadia 18:45 What not to wear 19:40 Dr. Phil 20:30 The life of David Gale 22:50 As the world turns 23:40 Oprah Winfrey show Acteren Carel Struycken Hollywoodreus verbreedt zijn horizon Hij is al jaren een echte broodacteur, maar de rollen drogen langzaam op. Geen probleem voor Hollywoodreus Carel Struycken, die net zo lief fotografeert. 17:00 Kika & Bob 17:13 Wicked Science 17:43 SudoKidz 18:00 Dropzone 18:25 Het Klokhuis 18:45 NOS Jeugdjournaal 18:59 Nederland 3 19:00 Veronica Mars 19:40 NOS Journaal 19:45 All Stars 20:15 NOS Journaal 20:20 The Comedy Factory 20:50 Baby te huur 21:45 3 op reis 22:35 Absolutely fabulous 23:05 NOS Journaal 23:15 Law & Order 17:00 JAG 18:00 ER 19:00 Hart van Nederland - Vroege editie 19:20 Shownieuws - Vroege editie 20:00 Trauma centrum 20:30 House 21:30 House 22:30 Hart van Nederland - Late editie 22:50 Piets weerbericht 22:55 Shownieuws - Late editie 23:20 Trauma Team: Critical Hour Maarten Bloem Langer dan twee meter zijn is soms onhandig. Je moet bukken om je kop niet te stoten en schoenen kopen is een crime. De Nederlandse acteur Carel Struycken heeft van de nood een deugd gemaakt: hij verdient al jaren zijn brood in Hollywood juist omdat hij lang is. Markante rollen met weinig tekst als reus of weirdo in films en tv-series als The Addams Family en Twin Peaks vielen hem ten deel. Ook speelde hij een rol van alien in de science fictionfilm Men in Black, die deze week op Blu-ray Disc verschijnt. Toen ik dat script las, wist ik dat het een hit zou worden. Het was natuurlijk heel leuk om te werken met Will Smith en Tommy Lee Jones. Ook was het een uitgelezen kans om weer eens met regisseur Barry Sonnenfeld te werken, die kende ik nog van The Addams Family. Carel Struycken is nu eventjes in Nederland voor een rol in een Sinterklaasfilm. Ik speel een dokter die Sinterklaas weet te gijzelen, je snapt het, weer iets geks. Acteerklussen in zijn geboorteland betekenen een buitenkansje voor de boomlange acteur. Lachend: Zij sturen een ticket én ik kan mijn familie opzoeken. Waar voor velen een carrière à la die van Rutger Hauer een droom is, voelt Carel Struycken zich prima op zijn gemak als eeuwige bijrolspeler. Ik vind de mensen die bijrollen spelen net zo bewonderenswaardig als acteurs in de hoofdrol. Mijn lengte is in die zin een zegen gebleken. Als ik een doorgewinterde acteur was geweest, had ik wel gebaald van mijn Carel Struycken is zijn hele leven al gefascineerd geweest door virtual reality en nieuwe technologie. lengte, glimlacht hij. De laatste tijd rinkelt de telefoon in LA echter steeds minder, het acteerwerk droogt langzaam op. Maar het zit niet in Struyckens relaxte karakter om daar lang over te somberen. Hij is bezig met een carrièremove: hij maakt Spherical Panoramas, panoramafoto s die interactief gebruikt kunnen worden op websites. Het internet leent zich daar perfect voor. Een normale foto is vierkant en dwingt je een kant op te kijken. Terwijl het web 17:05 As the world turns 18:00 RTL Nieuws 18:15 Editie NL 18:35 RTL Boulevard 19:30 RTL Nieuws 19:55 RTL Weer 20:00 Goede tijden, slechte tijden 20:30 Help, mijn man is klusser! 21:30 Derek Ogilvie: The ghost whisperer 22:30 EHBO: Eerste Hulp Bij Opvoeden 23:30 RTL Nieuws 23:40 RTL Weer 23:45 RTL Boulevard 17:05 Ready steady cook 18:05 Will & Grace 18:35 Judging Amy 19:30 Grey s Anatomy 20:30 What a girl wants 22:30 Law &Order: Special Victims Unit 23:25 Law & Order: Special Victims Unit juist geschikt is voor een ruimere blik, zodat je echt kan surfen. Carel Struycken is zijn hele leven al gefascineerd geweest door virtual reality en nieuwe technologie. Die liefde deelt hij met zijn oudere broer Peter Struycken, een bekend beeldend kunstenaar (hij ontwierp de postzegels van Beatrix in stippen) die veelvuldig gebruik maakt van de computer als hulpmiddel voor het vervaardigen van kunst. De panoramafotografie moet voor de boomlange Carel een serieuze business worden. De ambitie om een gevierd regisseur te worden in het Mekka van de film is nooit echt aanwezig geweest bij Struycken. Ik ben sowieso nooit een filmer geweest die ging voor schaal of voor grote projecten. In die zin is het fantastisch dat je vandaag de dag met kleine HD-camera s aan de slag kunt, dat geeft veel meer vrijheid. Toegegeven, soms deed het wel eens pijn. Dan kwam ik op de set klasgenoten van mij tegen, van de academie. Die waren wel fulltime regisseur geworden of achter de schermen gaan werken. Dan acteer je in series en films en denk je: Dat had ik veel beter kunnen doen. Maar ik heb altijd een mooi leven gehad,hoor. Ik mag niet klagen :10 Van del tot dame 17:40 Date my mom 18:10 Dr. Phil 19:00 Dames in de dop 19:30 Paradise hotel 19:55 Flodder 20:30 The Grid 23:00 Flodder 23:30 Paradise hotel 23:55 NewsRadio. 17:05 Totally spies 17:35 Kim Possible 18:00 The Fresh Prince of Bel-Air 18:30 According to Jim 18:55 Friends 19:25 Two guys, a girl and a pizza place 19:55 Two and a half men 20:30 Godzilla 21:30 Hotshots: EK Lingerie 21:40 Godzilla 23:10 The curse of the Komodo For the love of the game, uur What a girl wants, uur

17 Media 17 Struycken schitterde in The Addams Family. RBP Televisie Belastingdienst snapt de Pfaffs niet Novum Jean-Marie Pfaff is onderwerp van een onderzoek dat het Antwerpse gerecht heeft ingesteld. Dat heeft een woordvoerder gisteren bevestigd na een bericht in Het Laatste Nieuws. Volgens de Belgische krant gaat het om een onderzoek naar fiscale fraude en ligt de oud-doelman in de clinch met de fiscus over enkele honderdduizenden euro s aan niet betaalde belasting. Het geschil zou zijn ontstaan na enkele mislukte zakendeals van Pfaff, waarbij enkele van zijn bedrijfjes failliet gingen. De fiscus zou niet wijs kunnen worden uit het aantal vennootschappen op naam van de familie, die sinds 2001 schittert in haar eigen reallifesoap. Ook zouden vraagtekens zijn gezet bij de voordelen en deals die de familieleden overhielden aan de serie. Zo zouden Jean- Marie, zijn vrouw Carmen en hun Gossip Joan Rivers vloekt te veel AP Joan Rivers (75) heeft dinsdag tijdens de reclame van een Britse talkshow haar biezen moeten pakken, nadat ze in een tirade was uitgebarsten over acteur Russell Crowe. De Amerikaanse comédienne gebruikte daarbij scheldwoorden, terwijl het programma live werd uitgezonden. Rivers fungeerde als gastpresentatrice van het programma, Loose Women. Vlak voordat ze de krachttermen in de camera riep, zei ze nog dat de woorden die ze ging gebruiken maar beter door de redactie gecensureerd REUTERS Tv-familie onder vuur. dochters Kelly, Debby en Lyndsey vakanties, auto s en meubelen cadeau hebben gekregen van bedrijven, die daarna in de show te zien waren. De fiscus heeft bij Jean-Marie Pfaff de boekhouding meegenomen. 1 konden worden. Kennelijk was ze zich er niet van bewust dat het programma live werd uitgezonden. De presentatrice, die werkte voor E! Entertainment en The Shopping Channel, is vermaard om haar scherpe kritieken bij evenementen als de Oscars. Ze vatte dit incident luchtig op. Ik wist niet dat Loose Women een afvalrace was. Rivers zei onder meer over Crowe dat ze hem het liefste de huid vol zou schelden als ze hem zou tegenkomen op de rode loper. Het was volgens Rivers de eerste keer in veertig jaar dat ze werd gevraagd te vertrekken tijdens een televisieprogramma. 1 Eén 17:05 Sporza: Wielrennen - Ronde van Zwitserland 18:00 Het journaal 18:10 De rode loper 18:35 Blokken 19:00 Het journaal 19: zonnen 20:00 Het weer 20:05 F.C. de Kampioenen 20:45 Koppen 21:15 Baantjer 22:00 Zomer :50 Het journaal laat 23:11 KENO-uitslagen 23:13 Het weer 23:20 The bill Canvas BBC 1 BBC 2 17:00 Uncle Max 17:10 Stake out 17:35 Hider in the house 18:00 Newsround 18:15 The weakest link 19:00 Nieuws en weerbericht 19:30 Regionaal nieuws 20:00 The One show 20:30 EastEnders 20:57 Nieuws en regionaal nieuws 21:00 Who has remembered what not to wear? 22:00 Britain s lost world 23:00 Nieuws en weerbericht 23:25 Regionaal nieuws en weerbericht 23:35 Question time 17:10 Doug in het Disney festival 17:45 Go IV 17:54 CANVAS 17:55 Sporza: Wielrennen 18:39 KETNET 18:40 Oggy en de kakkerlakken 18:50 GoGo stop 19:10 George van de jungle 19:25 Oggy en de kakkerlakken 19:35 Flight 29 down 19:59 CANVAS 20:00 Terzake 20:40 De Canvascrack 21:15 De weg naar Mekka 21:55 The power of art 22:50 Monty Python s flying circus 23:25 Walk on by 18:15 Escape to the country 19:00 Eggheads 19:30 Flog it! 20:00 The history detectives 20:30 The trees that made Britain 21:00 Springwatch 22:00 Heroes 22:45 The Graham Norton show 23:30 Newsnight The history detectives, uur + UITGELICHT+ Film: The life of David Gale Whodunit met Kevin Spacey. RTL8, De weg naar Mekka Reisreportages door diverse moslimsamenlevingen. België2, Absolutely fabulous Engelse comedyserie met Jennifer Saunders. Ned3, The Graham Norton Show Britse talkshow. BBC2, Holland Doc: 49-up Bekroonde docuserie van Michael Apted. Ned2, Comedy Central 17:10 Tak en de kracht van Juju 17:30 Drakenjagers 17:55 SpongeBob SquarePants 18:15 Animaniacs 18:40 Supernormal 18:55 Zoey :20 Creepie 19:35 Drake & Josh 20:00 Malcolm in the middle 20:25 The Simpsons 20:50 South Park 21:15 Reno :40 Rodney 22:05 Frasier 22:30 Trailer Park Boys 23:00 Malcolm in the middle 23:25 The Simpsons 23:50 Two pints of lager (And a packet of crisps) Het gesprek The Late Show Dagbeeld Spraakmakers Final Cut Een Politiek Gesprek Dagboek The Late Show Final Cut Discovery Channel 17:05 Wheeler dealers: Beetle to buggy 17:35 Wheeler dealers: Beetle to buggy 18:00 How do they do it?: Jet engine/ Weapons/Burning car 18:30 How do they do it? 19:00 Mythbusters: Helium football 20:00 Dirty jobs: Wild goose chase 21:00 Final 24: Tupac Shakur 22:00 Most evil: Face to face 23:00 Fight quest: Israel SPRAAKMAKEND NIEUWS Volg het op depers.nl: BOULAHROUZ Mysterie rond Boulahrouz die training verlaat. FOTO Speciale Oranjefoto gemaakt? Stuur m door! EK Special Live scores, standen, volg het EK op de voet.

18 JACKIE + JACKIE JUNIOR NÚ IN DE WINKEL!

19 Puzzels 19 ZWEEDS RAADSEL: mager schamel vervoermiddel troefkaart 5 7 ontgrate vis vreemde munt dwaas 1 3 pezig aanwijzing zeehond vruchtennat soort spijker deel van een auto betekenisleer gedorste halmen bloeimaand voorzetsel honingbij scheur vensterglas 4 2 verspieden peulvrucht filmdecor hemellichaam vlug 6 Chinese winkel CRYPTOGRAM HORIZONTAAL: 1. Betoveren voor vertrek (8); 4. Bloem en blad (8); 6. In Egypte komt de Griekse God terug (4); 8. Reis voor een beroemdheid? (7); 9. Bewerk de grond tegen de pijn! (4); 10. Tweepersoons-schilderij? (8); 11. Door marathons aan lagerwal geraakt (8). VERTICAAL: 1. Moet reusachtig ter gedachtenis wezen (6); 2. Driekwart maand een domme figuur (6); 3. Samenzweerders die tonnen winst maken (7); 5. Russisch vlees (7); 6. Atelier van de omroep (6); 7. Mensen treiteren die toch al niet zo fit zijn (6). OPLOSSINGEN VAN GISTEREN Cryptogram HORIZONTAAL: Peenhaar; 4. tiptoets; eros; 8. raderen; 9. nona; mallejan; 11. hengsten VERTICAAL: Potten; 2. natura; adeldom; 5. stralen; enters; 7. seinen Zweeds -s-f-a-rsteunbeer -oer-trio oprit-est -w-eik-gcab-cokes -tee-muze schlemiel -hak-asla ARTIEST Cijferen BRAINSNACK SUMBRERO Kakuro & Sumbrero Kakuro van gisteren In deze surfrace was de surfer met het nummer de winnaar en nummer werd derde. Geef het nummer van de surfer die als tweede eindigde Bij onderstaande kakuro vormen de getallen in de zwarte driehoekjes de som van cijfers van 1 tot en met 9, die horizontaal of verticaal in de aangrenzende vakjes worden ingevuld. De Sumbrero links is een drieweg-kakuro waarbij de getallen in de driehoekjes de som vormen van cijfers, die verticaal of diagonaal in de aangrenzende witte vakjes moeten worden ingevuld. De 0 doet helemaal niet mee. Per som mag elk cijfer maar één keer voorkomen. Dus bijvoorbeeld: 4=1+3 of 3+1, maar niet 0+4, 4+0 of Sumbrero van gisteren SUDOKU SUDOKU SUDOKU KAKURO Op Holidot.com vind je het complete vakantieaanbod van maar liefst 269 partners, o.a. LEZERS COLUMN Nutteloos Frank Agter Heel alleen sta ik hier op dit troosteloze stationnetje in de kop van Noord-Holland. Het plenst, maar er is geen sterveling die zich om mij bekommert. Zo gaat dat al jaren, en de toekomst ziet er nog minder rooskleurig uit. Dag in dag uit slentert de stoet aan me voorbij. Ik kan ze inmiddels uittekenen: de forensen, de studenten, de oma s met kleinkinderen, de dagjesmensen. Iedere besmuikte blik doet me verder in de grond zakken. Niemand wordt zo uitgelachen en beschimpt als ik. De mensen hebben zich tegen mij gekeerd. Ik verlang terug naar die goeie ouwe tijd waarin ik belangrijk en geliefd was. Mijn vervreemding van de mensheid trad een jaar of tien geleden in. Eind jaren 90, de maatschappij veranderde drastisch door allerlei technologische snufjes. De dvd-speler zag het levenslicht, digitale camera s wonnen in rap tempo terrein, de laptop werd een volwaardige vervanger van de logge pc, en het internet stond in de kinderschoenen. Hoewel het me wat melancholisch stemde, legde ik me erbij neer. Vooruitgang houd je immers niet tegen en mij hadden ze er niet mee. Ik deed mijn werk als vanouds, en hoewel een buitenstaander het wellicht als eentonig zou bestempelen had ik het prima naar mijn zin. Tot een ander fenomeen zijn intrede deed. In het begin had ik het nog niet helemaal door. Men gedroeg zich merkwaardig, maar destijds weet ik het aan de gehaaste maatschappij, weet ik nog. Langzaam maar zeker associeerde ik de vreemde manieren echter met een klein apparaatje dat men met zich meedroeg. Het kwam me bekend voor, maar toch ook weer niet. Hele verhalen werden verteld zonder dat er iemand in de buurt verkeerde. Deze verschijnselen vertoonden een omgekeerd evenredige samenhang met de hoeveelheid kennissen die mij bezochten. Heel af en toe druppelde men nog even binnen, maar het leek niet van harte te gaan. Anno 2008 heeft iedereen een gsm. Derhalve blijf ik eenzaam opgesloten in mijn eigen wereld. Als ik iets flexibeler was hing ik me op aan mijn eigen snoer. Een telefooncel voelt zich in de 21e eeuw zo nutteloos. 1

20 20 Sport Voetbal Limburgse Johan Cruijff stortte in na Oranje-succes Willy Dullens: voor altijd een blessuregeval Willy Dullens was beter dan Cruijff, zei men. Maar toen raakte hij geblesseerd. Waarom moest uitgerekend mij het noodlot zo treffen? Ik vraag het me soms nog steeds af. Maar die vraag neem ik mee het graf in. Iwan Tol SITTARD In het restaurant van het stadion van Fortuna Sittard hangen jeugdspelers van de Limburgse voetbalschool in fauteuils. Ze turen naar de laptops op hun schoot. Een oudere man loopt binnen, zijn O-benen verraadden dat hij oud-voetballer is. Hij begroet een paar jongens die hij kent van Fortuna Sittard. Dag meneer, groeten zij terug, opkijkend vanaf hun scherm. Zouden ze weten wie hij is? Dat hij de Limburgse Johan Cruijff werd genoemd? Dat hij vier interlands speelde, maar dat het er pakweg zestig hadden moeten zijn? Dat een verrotte knie zijn carrière al verwoestte voordat-ie goed en wel begonnen was? Willy Dullens heet hij, een charmante man van 63 jaar. In zijn tijd als voetballer reisden spelers nog per trein naar uitwedstrijden. Het contrast met de jongens en hun laptops kan bijna niet groter. Ach ja, het is de tegenwoordige tijd hè, zegt Dullens. Wij hadden vroeger geen computers, dus je ging sneller de straat op om te voetballen. Eerlijk gezegd heb ik er wel eens moeite mee. De spelers van Fortuna trainen één keer per dag, ongeveer anderhalf uur. Dat is toch niets? Als ik daar over begin, dan zeggen ze: je moet aan de arbeid-rustverhouding denken, Willy. Maar als je hogerop wilt komen, dan moet je daar energie in steken. Zelf was hij, de frêle aanvaller van Sittardia, een perfectionist. Hij trainde acht uur per dag, op het maniakale af. Thuis had hij een zelfgemaakt roeiapparaat en in zijn tuin stond een kopgalg. Urenlang stond ik te springen. Ik ben maar een klein mannetje, maar op een gegeven moment sprong ik 2,23 meter hoog. Ik ging net zo lang door totdat ik tevreden was. Als ik dan op bed lag, verheugde ik me al op de volgende dag: dan mocht ik weer gaan trainen. Eerlijk gezegd vraag ik me af of profs van tegenwoordig er ook zo over denken. Een lange jongen van de voetbalschool loopt langs zijn tafeltje. Dullens merkt op: Die lange kan een hele grote worden. Maar ja, te knap, hè. De meiden zwermen nu al om hem heen. Hoe was dat vroeger met u? Ach jongen, daar had ik geen tijd voor. Ik leefde voor het voetbal. Ik lag elke avond om tien uur op bed. Eén keer werd dat tien minuten later. Ik heb toen de hele nacht liggen woelen uit schuldgevoel. De volgende dag raakte ik geen bal. Willy Dullens moet een briljante voetballer zijn geweest: snel, technisch, intelligent. Een sensatie op de Limburgse velden, voetballer van het jaar in 1966 en net zo goed als Cruijff; elk interview met Dullens refereert daar aan. Wordt u daar niet moe van, die vergelijking met Cruijff? Dullens schudt zijn hoofd. Welnee. Ik vind het een eer dat ik in één adem met hem wordt genoemd. Er zijn mindere voetballers op deze aarde met wie ik vergeleken zou willen worden. Als we naar de huidige generatie voetballers kijken, met wie zou u zichzelf vergelijken? Glimmend: Afellay! Dullens speelde vier interlands. In drie daarvan stond hij samen met Cruijff op het veld. Johan was twee jaar jonger. Hij was een diepe spits, ik meer een aanvallende middenvelder. Hij had toen al een grote mond. Ik was een stuk bescheidener, maar we voelden elkaar perfect aan. Uit zijn portemonnee haalt hij het Haasje, dat elke international bij zijn debuut cadeau krijgt van de KNVB. Het is een beetje afgesleten door het vele geld dat er in al die jaren langs is geschuurd. Maar het is nog altijd een dierbare herinnering. Mijn mascotte. Het Haasje liet hem in de steek in de zomer van 1966 toen Vitesse-verdediger Bart van Ingen tijdens een vriendschappelijke wedstrijd op zijn knie belandde. Alles kapot: knie en carrière. Weg mooie toekomst. De pijn was onbeschrijfelijk, zegt Dullens. En niet alleen fysiek. Godverdomme, waarom moest dit uitgerekend mij overkomen? Beter dan Cruijff, maar wel gehandicapt. De spelers van Ajax organiseerden voor hem een benefietwedstrijd tegen Allemania Aachen in het Olym- Er zijn veel dingen wél goed gegaan in mijn leven. Ik heb een lieve vrouw, prachtige dochters en beeldschone kleinkinderen. pisch Stadion. Na afloop van Fortuna Sittard-Ajax moest ik in de bus van Ajax komen. We laten je niet in de steek, Willy, zeiden de spelers toen. Een geweldig gebaar. Samen met Johan Cruijff nam hij tijdens zijn benefietwedstrijd de aftrap. Er werden mooie woorden gesproken. Cruijff bijvoorbeeld: In aanleg was Willy een betere voetballer dan ik, zei hij. Van de opbrengst van de benefiet euro kocht Dullens een kapperszaak, omdat hij iets met mensen wilde gaan doen. Stom, zegt hij nu. Ik had in het voetbal moeten blijven. Maar op dat moment kon ik dat niet aan. Het voelde zo onrechtvaardig. Ik had altijd als een asceet voor mijn sport geleefd. Waarom moest uitgerekend mij het noodlot zo treffen? Ik vraag het me soms nog steeds af. Maar die vraag neem ik mee het graf in. Er is geen antwoord op. En toen kwam de lente van 1988, waarin het Nederlands elftal Europees kampioen werd, Nederland Oranje kleurde en Marco van Basten tot volksheld werd uitgeroepen. Dullens, 43 toen, stortte volledig in. Van Basten kwam net terug van een blessure. Hij was zo gefocust op een terugkeer, maar Rinus Michels koos voor John Bosman in de eerste wedstrijd tegen Rusland. s Avonds in bed lag ik te malen: waarom geeft Michels Marco geen kans? Ik identificeerde me helemaal met Van Basten die zoveel pech had gehad met zijn. 111 Makélélé zet punt achter interlandloopbaan Claude Makélélé heeft per direct zijn interlandcarrière beëindigd. Dat maakte de 35-jarige middenvelder van Frankrijk bekend na de 2-0 nederlaag op het EK tegen Italië, waardoor Les Bleus werden uitgeschakeld. Het is mooi geweest, gaf de speler van Chelsea aan. Ik heb het shirt van de nationale ploeg altijd met plezier gedragen, maar nu is het tijd voor de volgende generatie. Makélélé speelde tegen Italië zijn 71e en laatste interland. De controlerende middenvelder maakte zijn debuut in de nationale ploeg dertien jaar geleden tegen Noorwegen. Met Frankrijk verloor hij twee jaar geleden de finale van het WK na strafschoppen van Italië. Ook was hij van de partij op het WK van 2002 en het EK van vier jaar geleden. 111 Turkse doelman pas in finale weer inzetbaar Turkije kan pas in de mogelijke EK-finale weer beschikken over doelman Volkan Demirel. De Uefa heeft de keeper van Fenerbahçe voor twee duels geschorst na zijn rode kaart in de slotfase van de wedstrijd tegen Tsjechië. Volkan duwde tegenstander Jan Koller tegen het gras. Naast de schorsing voor Volkan kreeg Turkije ook een. Een uitgave van Mountain Media BV Anthony Fokkerweg CP Amsterdam tel: fax: boete van euro opgelegd. Die straf geldt niet alleen voor de rode kaart, maar ook voor het feit dat de doelverdediger na zijn heenzending tegen de regels in op de bank plaatsnam vanwege problemen met de Turkse fans. Bovendien bevonden zich na afloop 25 mensen zonder accreditatie in de Turkse kleedkamer, lichtte een Uefa-woordvoerder toe. 111 Spanjaarden niet blij met Italianen in kwartfinale Spanje heeft teleurgesteld gereageerd op de eindstand in groep C. Door de zege van Italië op Frankrijk (2-0) en Oranjes overwinning op Roemenië (2-0) treden de Spanjaarden in oprichter: Cornelis van den Berg uitgever: Ben Rogmans (a.i.) hoofdredactie: Jan-Jaap Heij (a.i.), Frank Poorthuis, Dirk Koppes kwartfinale aan tegen wereldkampioen Italië. In deze fase van het toernooi is iedere tegenstander lastig, maar Italië is niet bepaald de ploeg waar ik dan het liefst tegen had gespeeld. We weten wat de Italianen kunnen, ze zijn niet voor niets wereldkampioen, vertelde bondscoach Luis Aragones. 111 Blessure Ribéry valt mee De blessure van Franck Ribéry lijkt mee te vallen. De Franse spelmaker moest het duel met Italië na een knullig duel met Gianluca Zambrotta al in de achtste minuut verlaten, maar zoals het er nu naar uitziet heeft Ribéry een verzwikte enkel opgelopen.... Dagblad De Pers wordt in een aantal plaatsen dagelijks bezorgd door Interlanden. Ontvangt u dagelijks De Pers en heeft u klachten over de bezorging? Bel: (lokaal tarief) of kijk op PICS UNITED

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds.

Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds. Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds. Evert Jan Hefting Mag ik me even voorstellen? Mijn naam is Zacheüs, oppertollenaar

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel REALITY REEKS Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP marian hoefnagel Een gekke naam Rudsel?? Jims mond valt open van verbazing. Is dat een naam? Hij kijkt met grote ogen naar de jongen die naast hem zit.

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen?

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Vooraf Oud en nieuw is leuk en gezellig: oliebollen eten, spelletjes doen, televisie kijken, met zijn allen aftellen tot twaalf uur en vuurwerk afsteken.

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

De dageraad. Fragment. Frank Norbert Rieter

De dageraad. Fragment. Frank Norbert Rieter De dageraad Fragment Frank Norbert Rieter Copyright Frank Norbert Rieter Alle rechten voorbehouden. Correspondentieadres: St Geertruidestraat 27 6521 KG Nijmegen toneelteksten@ijlbode.nl De dageraad Personages

Nadere informatie

4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: postkaart, verkeerd bezorgd, oorlog, achterneven, zus.

4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: postkaart, verkeerd bezorgd, oorlog, achterneven, zus. Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 2 Oefening 1 1. C 2. A 3. D 4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: Valentijnsdag, Valentijnskaart, stel, schoorsteenmantel, café 5. - Oefening 2 1. Lauren

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Kinderdienst: Helden Over David en Goliath.

Kinderdienst: Helden Over David en Goliath. Kinderdienst: Helden Over David en Goliath. Voor de dienst: *Wat is dat, dat is Goliath *Trek je wapenrusting aan *Ik volg de Heer *Groot en machtig zijt Gij 387 *Van A tot Z 241 opwekking voor kids Welkom

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-14-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: geweld tegen hulpverleners 5 10 15 20 25 tekst 1 Nederland klaar met

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL COMPEX 2006

Examen VMBO-GL en TL COMPEX 2006 Examen VMBO-GL en TL COMPEX 2006 tijdvak 1 dinsdag 23 mei totale examentijd 2,5 uur ECONOMIE CSE GL EN TL COMPEX Vragen 1 tot en met 29 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015

Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015 Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015 Eén van de weinige liedjes met een prachtige, diepe, geestelijke betekenis die ooit in de Top40 heeft gestaan in Nederland is van de componist

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Opdracht 1 bij 1.2 * Doe de opdracht met de groep. Uitleg voor de docent: De cursisten lopen door elkaar door het lokaal. Laat de cursisten elkaar in tweetallen begroeten,

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 LEOPOLD / AMSTERDAM

H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 LEOPOLD / AMSTERDAM H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 V E R B E E L D D O O R T E D V A N L I E S H O U T LEOPOLD / AMSTERDAM KAATJE KOE 1 Ik ben het zat! Wat doe ik hier!

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 119 119 HOOFDSTUK 8 Dat is een koopje! WOORDEN 1 2 3 1 Ik ga even naar de.... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 2 Wil je wat drinken? Ja graag, een... koffie alsjeblieft. a fles b beker

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag.

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag. vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof ouplet Brandweerman Intro D7 G man, Refrein brand -weer - man. Red die kat, Brand-weer Œ Œ Œ G Œ Ó als je kan. Zet je lad - der neer en draag snel

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster 14-1: Waar ben je geboren Waar ben je geboren, waar kom je vandaan Waar is het begonnen, waar is het ontstaan Waar ken jij de weg zelfs met je ogen dicht Waar ben je geboren, waar zag jij het licht Iedereen

Nadere informatie

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan.

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan. Over dit boek Er bestaan veel verschillende boeken over Tijl Uilenspiegel. Het bekendste boek is uit 1867, van Charles de Coster. De Vlaamse Tijl Uilenspiegel strijdt in dit boek voor de vrijheid tijdens

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Met hart voor ouderen

Met hart voor ouderen Met hart voor ouderen Met hart voor ouderen Nederland telt steeds meer ouderen. Daar moeten we voor alles blij mee zijn. Het is een grote, sociale verworvenheid dat steeds meer mensen een hoge leeftijd

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

Bas. Ze doet haar agenda open. Vandaag ziet ze Bas elk lesuur.

Bas. Ze doet haar agenda open. Vandaag ziet ze Bas elk lesuur. Verkeerde naam Hoef je nog niet naar school? Britt zucht. Ik heb het eerste uur vrij. Altijd op woensdag. Het is al maart. Haar vader kent haar lesrooster nog steeds niet. Ook Inge kijkt verbaasd naar

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid In Nederland staan 40 asielzoekerscentra (AZC's). Dat zijn plekken waar asielzoekers wonen. Asielzoekers zijn mensen die naar Nederland zijn gevlucht. Omdat er in hun eigen land oorlog is bijvoorbeeld,

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

koploper Oktober/ November 2013

koploper Oktober/ November 2013 koploper NIEUWS Oktober/ November 2013 Kinderboekenweek De kinderboekenweek was erg leuk, het ging over sport. Wij moesten een sport bedenken voor meneer GertJan. Zijn knie deed zeer en toen moest hij

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede heb ik meegekregen van mijn vader, die de gastvrijheid van de Duitse bezetter aan den lijve heeft mogen ondervinden. Mijn vader heeft in Scheveningen gezeten,

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Wat kan ik voor u doen?

Wat kan ik voor u doen? 139 139 HOOFDSTUK 9 Wat kan ik voor u doen? WOORDEN 1 1 Peter is op vakantie. Hij stuurde mij een... uit Parijs. a brievenbus b kaart 2 Ik heb die kaart gisteren.... a ontvangen b herhaald 3 Bij welke...

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

Rona Jaffe Van alles het beste

Rona Jaffe Van alles het beste Van alles het beste Rona Jaffe Van alles het beste Vertaald door Petra C. van der Eerden Uitgeverij De Arbeiderspers Amsterdam Antwerpen Copyright 1958 Rona Jaffe Copyright Nederlandse vertaling 2011

Nadere informatie

Het. Boekenliefje. Helen Docherty & Thomas Docherty. Clavis

Het. Boekenliefje. Helen Docherty & Thomas Docherty. Clavis Het Boekenliefje Helen Docherty & Thomas Docherty Clavis Het Boekenliefje Helen Docherty & Thomas Docherty 3 Precies op dat moment kwam een klein wezentje het dorp binnengevlogen. Het werd langzaam donker

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie

Marktanalyse Powerhouse

Marktanalyse Powerhouse Tegengestelde berichten op de oliemarkt. Afgelopen week Tegengestelde berichten op de oliemarkt deze week zorgen dat de prijs nauwelijks is veranderd. De topman van Schlumberger (een grote partij voor

Nadere informatie

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort.

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort. Een erfenis Dag dames, kan ik iets voor u doen? Amber kijkt Liz even aan en zegt dan: Ik heb hier een afspraak met de notaris. Mijn naam is Amber Overgauw. De vrouw kijkt op haar beeldscherm. Ik zie het,

Nadere informatie

Ria Massy. De taart van Tamid

Ria Massy. De taart van Tamid DE TAART VAN TAMID Ria Massy De taart van Tamid De taart van Tamid 1 Hallo broer! Hallo Aziz! roept Tamid. Zijn hart klopt blij. Aziz belt niet zo dikwijls. Hij woont nog in Syrië. Bellen is moeilijk in

Nadere informatie