Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen."

Transcriptie

1

2 Projectmanagement op basis van NCB versie 3

3 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen: - IT-management, - Architecture (Enterprise en IT), - Business management en - Projectmanagement. Deze uitgaven worden uitgegeven in verschillende talen in series, zoals ITSM Library, Best Practice, IT Management Topics en I-Tracks. Van Haren Publishing biedt een groot aanbod aan whitepapers, templates, gratis e-books, docentenmateriaal etc. via de VHP Freezone: freezone.vanharen.net VHP is tevens de uitgever voor toonaangevende instellingen en bedrijven, onder andere: ASLBiSL Foundation, CA, Centre Henri Tudor, Gaming Works, Getronics, IACCM, IAOP, IPMA-NL, ITSqc, NAF, Ngi, PMI-NL, PON, Quint, The Open Group, The Sox Institute Onderwerpen per domein zijn: IT (Service) Management / IT Governance ASL BiSL CATS CMMI COBIT ISO ISO/IEC ISO/IEC ISPL IT Service CMM ITIL V3 ITSM MOF MSF SABSA Architecture (Enterprise en IT) Archimate TOGAF TM GEA Business Management EFQM escm ISA-95 ISO 9000 OPBOK SixSigma SOX SqEME Project-, Programmaen Riskmanagement A4-Projectmanagement ICB / NCB MINCE M_o_R MSP TM PMBOK Guide PRINCE2 TM Voor een compleet overzicht van alle uitgaven, ga naar onze website: en freezone.vanharen.net voor whitepapers, templates, gratis e-books, docentenmateriaal etc.

4 Projectmanagement op basis van NCB versie 3 IPMA C en IPMA D Bert Hedeman Gabor Vis van Heemst Roel Riepma

5 Colofon Titel: Auteurs: Reviewers: Uitgever: Projectmanagement op basis van NCB versie 3 - IPMA C en IPMA D Bert Hedeman (Hedeman Consulting) Gabor Vis van Heemst (Intrprimus Projectmanagement) Roel Riepma (Nzcht, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) Frank Krijnen (Berenschot) Harrie Brakel (Insights International) Joep de Munnik (Boertien Consulting) John Hermarij (Dhirata) John Roos (Altran) Marijke van Biezen (ISES) Ron Seegers (De Projectmeester) Ron Vinken (Getronics) Ronald te Ronde (Boertien Assessment) Sven Huynink (Promacy) Van Haren Publishing, Zaltbommel, ISBN: Druk: Eerste druk, eerste oplage, April 2008 Eerste druk, tweede verbeterde oplage, Augustus 2008 Eerste druk, derde oplage, Augustus 2009 Eerste druk, vierde verbeterde oplage, Juni 2010 Eerste druk, vijfde oplage, Mei 2011 Zetwerk: CO2 Premedia bv Omslagontwerp: CO2 Premedia bv Copyright: Van Haren Publishing, 2008 Voor verdere informatie over Van Haren Publishing, naar: Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this publication may be reproduced in any form by print, photo print, microfilm or any other means without written permission by the publisher. Hoewel deze uitgave met veel zorg is samengesteld, aanvaarden auteur(s) noch uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in deze uitgave.

6 V Woord vooraf Als je gevraagd wordt het Woord vooraf te schrijven voor Projectmanagement op basis van NCB versie 3, lees je dat toch met meer dan normale belangstelling en vergelijk je dat met de inhoud van de NCB versie 2. In versie 2 lag de nadruk op de technische kant van projectmanagement aangevuld met gedragscompetenties. Maar dat is in de huidige tijd niet meer genoeg. Veranderingen in de maatschappij, zoals het samenvloeien van wonen, werken en leren, en begrippen als identiteit en passie zijn belangrijke uitgangspunten voor een vernieuwende kijk op projectmanagement. Verandering is nu een kernbegrip voor mensen en organisaties. Portfoliomanagement, programmamanagement, projectmanagement alsmede innoveren en veranderen in een dynamische omgeving doet naast vakkennis een beroep op je identiteit, je ervaring, je stijl van leidinggeven. Projectmanagement is daarmee een vak geworden voorbij doel-rationele dimensies. De moderne projectmanager realiseert samen met zijn team met liefde voor zijn vak mooie dingen. Dit boek is bedoeld voor iedereen die zich wil certificeren voor IPMA C of IPMA D en bovendien voor iedereen die op een of andere wijze betrokken is bij projectmanagement en behoefte heeft aan een informatiebron dat ingaat op alle aspecten, of competenties, die in projectmanagement geldig dan wel wenselijk zijn. IPMA-certificering IPMA maakt onderscheid tussen vier niveaus van certificering en heeft voor ieder niveau vereisten van kennis en ervaring beschreven. Een gecertificeerd projectmanager mag afhankelijk van zijn certificaat één van de volgende titels achter zijn naam gebruiken: IPMA A Certified Projects Director (Projectdirecteur) IPMA B Certified Senior Project Manager (Senior Projectmanager) IPMA C Certified Project Manager (Projectmanager) IPMA D Certified Project Management Assistant (Projectmanagement specialist) Voor het behalen van deze certificaten worden ondermeer eisen gesteld aan het aantal jaren ervaring als projectmanager: IPMA A tenminste vijf jaar, IPMA B vijf jaar en IPMA C drie jaar. Voor IPMA D worden geen eisen gesteld aan de opgedane ervaring.

7 VI Meer informatie over de IPMA-certificering kan worden gevonden op de websites van IPMA-NL en CITO. De IPMA Competence Baseline: ICB version 3 en NCB versie 3 IPMA richt zich met de IPMA-certificering op de moderne projectmanager, die een belangrijke functie vervult in alle denkbare omgevingen waaronder het bedrijfsleven, de overheid, de bouw en de ICT. De ICB is een Engelstalig document waarin IPMA de vereiste kennis en kunde beschrijft voor projectmanagers alsmede de kaders voor de IPMA-certificering. De beschrijving van deze kennis en kunde is gebaseerd op competenties die een projectmanager in meer of mindere mate moet beheersen. Version 3 van de ICB is in juni 2006 van kracht geworden. Alle ruim 40 ledenorganisaties ontwikkelen, binnen vastgestelde kaders, een nationale versie. Versie 3 van de Nederlandse Competence Baseline is in september 2007 verschenen. Dit is een vrij letterlijke vertaling van de ICB versie 3, tot stand gekomen onder regie van IPMA-Nederland. Over dit boek De lezer die de inhoud van dit boek goed heeft bestudeerd, zal met redelijk grote zekerheid het IPMA D examen met goed gevolg kunnen afleggen. Het volgen van een training is zeker een nuttige ondersteuning, maar in principe is zelfstudie een reële mogelijkheid. Voor het IPMA C certificaat is bestudering van de inhoud een uitstekende basis, maar het examen stelt ook eisen aan de opgedane ervaring van de kandidaat en het vermogen om de kennis toe te passen. Dit boek biedt in ieder geval in één band voor alle competentie-elementen van de NCB versie 3 een heldere uitleg op basis van een logische onderverdeling van de onderwerpen. Over de auteurs De drie auteurs van dit boek zijn ieder zeer ervaren entrepreneurs, projectmanagers, trainers, en schrijvers. Zij hebben bij uiteenlopende organisaties in de publieke en private sector complexe programma s opgestart en geleid. Met dit boek zijn zij erin geslaagd om op basis van NCB versie 3 hun kennis en ervaring neer te leggen in een standaardwerk voor IPMA certificering dat niet in je boekenkast mag ontbreken. Bert Hedeman is nauw betrokken geweest bij het opstellen van de exameneisen en de definitielijst op basis van de NCB versie 3. Samen met Gabor Vis van Heemst heeft hij vele boeken op het gebied van projectmanagement geschreven. Roel Riepma is behalve een ervaren projectmanager ook al jaren docent in het hoger onderwijs. Bram Reinders, Programmamanager bij energiebedrijf Continuon Bestuursvertegenwoordiger IPMA Nederland.

8 VII Woord vooraf bij de vierde verbeterde oplage In deze vierde oplage is een aantal verbeteringen doorgevoerd, op basis van de nuttige op- en aanmerkingen die we van een aantal kritische lezers mochten ontvangen. Tevens is op een aantal plaatsen een tekstaanvulling doorgevoerd, om het boek aan te laten sluiten op de laatste versie van de CITO-eindtermen voor de examens IPMA-C en IPMA-D. De inhoud van deze vierde oplage sluit daarom volledig aan op de CITO eindtermen van november 2007 / januari 2008, die tijdens de samenstelling van deze bijdruk, voorjaar 2010, van kracht waren. Woord vooraf van de auteurs Het boek Projectmanagement op basis van NCB versie 3 is een praktisch gebruikersboek voor het vakgebied projectmanagement. In dit boek wordt het vak projectmanagement beschreven, gebaseerd op de competentie-elementen zoals die zijn benoemd in de NCB versie 3. De NCB is in 2001 uitgegeven door PMI-NL (tegenwoordig IPMA-NL) en is geschreven op basis van de IPMA Competence Baseline (ICB) van de internationale vakvereniging IPMA. Bovendien is IPMA verantwoordelijk voor de internationale certificeringstandaard voor projectmanagers. De huidige versie van de ICB en NCB is versie 3 (2007) en vanaf 2008 moeten alle certificeringprocedures zijn afgestemd op deze versie. Dit boek volgt de uitgangspunten en definities van de NCB versie 3, al is op enkele plaatsen afgeweken van de volgorde van onderwerpen om daarmee een logischer indeling te realiseren. Naast de theoretische beschrijving van de onderwerpen is aandacht besteed aan praktische toepasbaarheid. Hiertoe zijn tekstkaders toegevoegd met praktijkvoorbeelden, berekeningsvoorbeelden en succes verhalen. In de bijlagen vindt u verder een definitielijst, een literatuurlijst en de adressen voor relevante partijen voor uw certificering. De inhoud van dit boek voldoet ruimschoots aan de theoretische eisen die gesteld worden om de examens op de niveaus IPMA D en IPMA C met goed gevolg af te leggen. Voor het assessment voor IPMA C is een aanvullend projectrapport op basis van uw projectervaring vereist. Dit boek heeft niet de pretentie alle te gebruiken methoden, technieken en theorieën op het gebied van projectmanagement te behandelen. Voor veel competentiegebieden zijn meerdere methoden beschikbaar, beschreven in een keur van goede boeken. Wij hebben dit boek geschreven, omdat met name op het gebied van certificering van projectmanagers nog een goed en makkelijk toegankelijk gebruikersboek ontbreekt. Onze ambitie was een boek te maken dat volledig was, eenvoudig leesbaar met toch voldoende diepgang voor de IPMA-examens, dat als stimulans zou dienen voor verdere vakontwikkeling.

9 Dit boek is geschreven voor projectmanagers, projectleiders en teammanagers en alle andere personen die privé of in het werk betrokken zijn bij het inrichten en managen van projecten. Wij vertrouwen erop dat dit boek aansluit op de behoefte aan een handzaam zelfstudieboek voor certificering van projectmanagers. Het kan ook uitermate goed gebruikt worden als aanvulling op IPMA-trainingen. Tot slot willen we u erop wijzen dat overal in het boek waar hij of zijn gebruikt is (in referentie naar personen), natuurlijk ook zij of haar kan worden gelezen. Graag willen wij alle reviewers bedanken die met hun commentaar hebben bijgedragen aan de inhoudelijke kwaliteit van dit boek. Leusden, Babberich, Zwolle Bert Hedeman, Gabor Vis van Heemst en Roel Riepma

10 Inhoud Woord vooraf V Woord vooraf van de auteurs VII 1 Opbouw van dit boek Competentieontwikkeling met behulp van dit boek Projectoriëntatie (NCB 3.01) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen De geschiedenis van projectmanagement Wat is een project? Redenen om werkzaamheden uit te voeren in projecten Kenmerken van een project Noodzakelijke voorwaarden voor een project Overeenkomsten en verschillen werken in project- en staande organisatie Werken met meerdere bazen Positie projectmanager Wat is projectmanagement? Principes van projectmatig werken Faseren, beheersen en beslissen Beheerscyclus Beheersaspecten De rol van de projectmanager Projectmanagementmethoden Verantwoordelijkheden Deel 1: Technische competenties 25 4 Projectvoorbereiding Inleiding Projectstart (NCB 1.19) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Projectvoorbereiding Projectdefinitie Plan voor projectinrichting Projectbeslissing Projectinrichting Beslispunt op het einde van de projectinrichting Projectstart-up Kick-off Verantwoordelijkheden Belanghebbenden (NCB 1.02) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Stakeholdermanagementstrategie Analyse belanghebbenden Hoe belanghebbenden te betrekken? Hoe effectiviteit stakeholdermanagement te beoordelen

11 X Communicatieplan Verantwoordelijkheden Projectorganisatie (NCB 1.06) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Klant-leverancierrelatie Scheiding van management en techniek Projectmanagementstructuur en team en projectorganisatie Context projectorganisatie Tekenen van een organogram Opdrachtgever Projectmanager Stuurgroep Overige rollen binnen het projectmanagementteam Besluitvorming en rapportagestructuren Overlegstructuren Linking-pin Verantwoordelijkhedenmatrix Verantwoordelijkheden Eisen & doelen (NCB 1.03) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Projectdoel Projectresultaat Projecteisen Projectdoel (in engere zin) Projectaanpak Projectbeoordeling Waarden-management Business case Verantwoordelijkheden Scope en op te leveren resultaten (NCB 1.10) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen: Projectresultaat Scope Configuratiemanagement Verantwoordelijkheden Risico s & kansen (NCB 1.04) Inleiding Positionering Mogelijke procestappen Begrippen risico s, issues en ramingen Risicoaversie en risicotolerantie Risico-eigenaar Risicocategorieën Soorten risico s Risicomanagement Risicoanalyse Overige activiteiten risicomanagement Borging van het risicomanagement Principe van stapsgewijs verfijnen Methoden en technieken Verantwoordelijkheden

12 XI 4.07 Projectmanagementsucces (NCB 1.01) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen De weg naar projectsucces (Teun van Aken) Projectsuccesfactoren Projectmanagementsucces Project(management)plan Verantwoordelijkheden Projectinrichting Kwaliteit (NCB 1.05) Inleiding Mogelijke processtappen Kwaliteit Product- en proceskwaliteit Kwaliteitsmanagement Kwaliteitsplan Kwaliteitslogboek Het kwaliteitspad Specificaties en programma van eisen Kwaliteitsverwachtingen en acceptatiecriteria Reviews, audits en evaluaties Normen, voorschriften en standaards Continue verbetering Kwaliteitskosten volgens J.M. Juran Kwaliteitstechnieken Verantwoordelijkheden Projectstructuren (NCB 1.09) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Productgericht plannen Werkpakketten Werkdecompositiestructuur (WBS) Afgeleide structuren Verantwoordelijkheden Bijlage: Voorbeeld Productgerichte planning tuinhuisje Tijd & projectfasering (NCB 1.11) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Project- en productlevenscyclus Faseren Faseren in complexe en onzekere omgevingen Technieken voor het opstellen van een tijdsplan Precedence-chart Onzekerheidsanalyse Balkenschema Voor- en nadelen planningstechnieken Verantwoordelijkheden Mensen & middelen (NCB 1.12) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Capaciteitsmanagement Vaststellen van de benodigde capaciteit Selectie projectmedewerkers Theory of Constraints (TOC)

13 XII Kritieke-ketenmanagement Verantwoordelijkheden Kosten & financiën (NCB 1.13) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Van planning naar besturing Begroten Budgetteren Bewaken Evaluatie Projectadministratie Procuratie Kostenbewust ontwerpen Financiële beheersing Verantwoordelijkheden Projectuitvoering en afsluiting Inkoop & contract (NCB 1.14) Inkopen: Het verwerven van producten of diensten van derden Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Make or buy Inkopen of uitbesteden Contractmanagement Contractstrategie Contracteringsplan Selecteren en contracteren van partijen Contractbeheer Contract Europese aanbesteding Zekerheidsstellingen voor betaling Samenwerkingsverbanden Betrokken partijen Wijzigingen (NCB 1.15) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Noodzaak wijzigingsbeheer Wijzigingen en projectissues Wijzigingsverzoeken Afwijkingen van specificaties Overige projectissues Registratie projectissues en issuelogboek Wijzigingsbeheer en configuratiemanagement Verantwoordelijkheden Informatie & documentatie (NCB 1.17) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Informatiebeheer Projectdossierstructuur Informatiebeheer versus configuratiemanagement Verantwoordelijkheden Beheersing & rapportage (NCB 1.16) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Beheerscirkel

14 XIII Management by Objectives Management by Exception Timeboxing Beheersen van de uitvoering Managen van de productoplevering Beheersinstrumenten Earned Value Analyse Slip-chart-methode Earned Value Analyse versus slip-chart Verantwoordelijkheden Afsluiting (NCB 1.20) Inleiding Positionering Mogelijke processtappen Beëindiging van een project Oplevering van het eindresultaat Afsluiting van het project Het afbouwen van een project Het identificeren van vervolgacties Het project evalueren Het formeel beëindigen van het project Voortijdige projectafsluiting Verantwoordelijkheden Deel 2: Gedragscompetenties Projectleiderschap Leiderschap (NCB 2.01) Inleiding Mogelijke processtappen Management versus leiderschap Leiderschaptheorieën Leiderschapsrollen en waardenontwikkeling (Quinn) Taak- en relatiegericht leidinggeven (Blake & Mouton) Situationele stijl op basis van competentie Delegeren Coachend leiderschap Machtsbronnen voor een projectmanager Verantwoordelijkheden Betrokkenheid & Motivatie (NCB 2.02) Inleiding Mogelijke processtappen Kern van motivatie van individuen: binnen = buiten Creëren van positief opbouwende wensen Creëren van een balans tussen persoonlijke wens en omgevingskrachten Algemene motivatiemodellen: Maslow, McGregor, Herzberg Motiverende en hygiënefactoren van Herzberg Herkennen van en omgaan met weerstanden Omgaan met lastige mensen: in balans blijven met jezelf Verantwoordelijkheden Zelfbeheersing (NCB 2.03) Inleiding Mogelijke processtappen Vormen van intelligentie en hun toepassing in projecten Rationele intelligentie en mentale modellen Emotionele intelligentie Spirituele of intuïtieve intelligentie Collectieve intelligentie Bewust handelen in complexe projectomgevingen

15 XIV MBTI Big Five Enneagram Balans creëren tussen werk, privé en ontspanning Assertiviteit (NCB 2.04) Inleiding Mogelijke processtappen Balans creëren tussen rolopvatting en rolverwachting Effectief invloed uitoefenen: opbouwen en onderhouden van duurzame relaties Assertief gedrag versus agressief gedrag De vijf aspecten van de wil geïntegreerd inzetten Verantwoordelijkheden Ontspanning (NCB 2.05) Inleiding Positionering Stress: veroorzakers en symptomen Stressmanagement: interventiemethoden voor stressreductie Ontspanningstechnieken Verantwoordelijkheden Openheid (NCB 2.06) Inleiding Mogelijke processtappen Kenmerken van openheid in projecten Wederzijdse waardering Collectieve denk- en besluitvormingsprocessen Introspectieve cultuur i.p.v. een meesprekende cultuur Complexiteit is altijd bespreekbaar Zuivere motieven en uitbannen persoonlijk belang Het stimuleren van openheid in projecten Probleemoplossing (NCB 1.08) Inleiding Richtlijnen voor Probleemoplossing Probleem- en doelgerichte probleemoplossing Een gestructureerde probleemaanpak Oriëntatiefase Planning en transformatiefase Controlefase Oplossingsfase Evaluatiefase Interpretatiefase Soorten problemen Identificatieproblemen Ontwerp- of constructieproblemen Onderzoeksproblemen Verantwoordelijkheden Creativiteit (NCB 2.07) Inleiding Mogelijke processtappen Creativiteitsfasen en -technieken De startfase Ideeontwikkelingsfase en divergerende creativiteitstechnieken Keuzefase en convergerende creativiteitstechnieken Verkennen eerste keuzen Balans tussen belangengroepen Verdiepen en verrijken van ideeën Kiezen en organiseren Organiseren van creativiteit in projecten Resultaatgerichtheid (NCB 2.08) Inleiding

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement voor het HBO op basis van IPMA-D Werkboek Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Competentieprofielen, certificeringniveaus en functies bij projectmanagement en projectsupport Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see Projectmanagement op basis van NCB versie 3 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

De Projectsaboteur en PRINCE2

De Projectsaboteur en PRINCE2 De Projectsaboteur en PRINCE2 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement op basis van NCB versie 3 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Project Management Office implementeren op basis van P3O Management Guide Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement op basis van NCB versie 3 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. NCB versie 3 Nederlandse Competence Baseline Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Programmamanagement op basis van MSP 2011 Edition Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen: - IT-management,

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Programmamanagement op basis van MSP - MSP 2007 Edition Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Projectmanagement op basis van NCB versie 3 Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Andere

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. A4-projectmanagement - Management guide Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Wegwijzer voor methoden bij projectmanagement Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. BiSL Een Framework voor business informatiemanagement 2 de herziene druk Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. BASISBOEK PROJECTMANAGEMENT Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. PRINCE2 EDITIE 2009 POCKET GUIDE Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

Participeren. in projecten

Participeren. in projecten Participeren I-TRACKS in projecten Project Participation Foundation Intern / Extern Fasering Methodieken Methodieken Wat is een project Omgeving Plan van Aanpak GOKIT Geld Organisatie Kwaliteit Informatie

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Competentieprofielen, certificeringniveaus en functies bij projectmanagement en projectsupport Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2009 2de geheel herziene druk Copyright protected. Use is for Single Users only

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement voor het HBO op basis van IPMA-D Theorieboek Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement voor het HBO op basis van IPMA-D Theorieboek Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Beter met Architectuur Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen:

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ASL 2 POCKETGUIDE Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen:

Nadere informatie

BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties

BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties Michel Rutgers IPMA B gecertificeerd projectmanager michelrutgers@practicalapproach.nl 1 Programma 1. Introductie 2. Profiel Practical

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. 99 BUSINESSmodellen Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen:

Nadere informatie

Het Project Management Office - PMO Management Guide

Het Project Management Office - PMO Management Guide Het Project Management Office - PMO Management Guide Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het

Nadere informatie

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren TM PRINCE2 Symposium: Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren Bert Hedeman b.hedeman@insights-int.nl PRINCE2TM is a Trade Mark of the Office of Government Commerce Bert Hedeman Partner Insights

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2009 2de geheel herziene druk Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Wegwijzer voor methoden bij projectmanagement Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Risicomanagement op basis van M_o_R en NEN/ISO 31000 Management Guide Copyright protected. Use is for Single Users only via

Nadere informatie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie Brochure IPMA D Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie Brochure IPMA C Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. NCB versie 3 Nederlandse Competence Baseline Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van IT-management en management. Deze uitgaven

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Ga toch leidinggeven! Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen:

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. automatisering van productieprocessen op basis van isa-95 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. MANAGEN VAN AGILE PROJECTEN Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Andere uitgaven bij

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement voor het HBO op basis van IPMA-D Werkboek Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Outsourcing onder Architectuur Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management IPMA C RAPPORTBEGELEIDING TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER IPMA IPMA-certificering dankt haar populariteit aan de focus

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. PMI S PMBOK GUIDE IN EEN NOTENDOP Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management IPMA A RAPPORTBEGELEIDING TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER IPMA IPMA-certificering dankt haar populariteit aan de focus

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2009 2de geheel herziene druk Copyright protected. Use is for Single Users only

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management IPMA C TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER IPMA IPMA-certificering dankt haar populariteit aan de focus op de competenties

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Wegwijzer voor methoden bij enterprise-architectuur 2 de, herziene druk Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ASL2 - Een framework voor applicatiemanagement Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. IT voor managers Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen:

Nadere informatie

Literatuur Projectmatig Werken

Literatuur Projectmatig Werken Literatuur Projectmatig Werken Onderstaande boeken behandelen de meest gebruikte methodieken van projectmatig werken. Prince 2 is vooral voor ICT-projecten geschikt. Overheden kiezen vaak voor een bepaalde

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Colofon Titel: Auteurs: Samenstellers: Uitgever: Examengids ICB3 IPMA Certificering Bert Hedeman, John Hermarij, Sven Huynink Van Haren Publishing, Zaltbommel, www.vanharen.net ISBN: 978 94 018 0034 1

Nadere informatie

WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl.

WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl. WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl Opleidingen 2014 Opzetten Project Management Office Basistraining voor de startende

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. NCB versie 3 Nederlandse Competence Baseline Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2009 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het

Nadere informatie

NCB versie 3 Nederlandse Competence Baseline

NCB versie 3 Nederlandse Competence Baseline NCB versie 3 Nederlandse Competence Baseline Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

IPMA C: Training projectmanagement

IPMA C: Training projectmanagement Wilt u uw ervaring als projectmanager met het internationaal erkende IPMA-C certificaat bekronen? En zoekt u een op maat gesneden, flexibel opleidingstraject dat uw slaagkans vergroot? Dan is IPMA C: Training

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement voor het HBO op basis van IPMA-D Theorieboek Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. PRINCE2 in de praktijk - management guide Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. PRINCE2 EDITIE 2009 POCKET GUIDE Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. BEHEER VAN DE ICT-INFRASTRUCTUUR infrastructure management foundation Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. MANAGEN VAN AGILE PROJECTEN Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven

Nadere informatie

1Modelexamen 1. Modelexamen 1

1Modelexamen 1. Modelexamen 1 1Modelexamen 1 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ITIL V3 - Een pocketguide Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen:

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Outsourcing onder Architectuur Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. AGILE POCKETGUIDE VOOR WENDBARE ORGANISATIES Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Programmamanagement op basis van MSP - MSP 2007 Edition Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van IT-management, Architecture (Enterprise

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management IPMA INCOMPANY TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER IPMA IPMA-certificering dankt haar populariteit aan de focus op de

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Contractmanagement voor ICT op basis van CATS CM Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Basiskennis informatiebeveiliging op basis van ISO27001 en ISO27002 Tweede herziene druk Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices,

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van IT-management, Architecture (Enterprise

Nadere informatie

Training IPMA PMO. Nóg sterker worden binnen het vak van PMO. www.winpmoopleidingen.nl

Training IPMA PMO. Nóg sterker worden binnen het vak van PMO. www.winpmoopleidingen.nl Training IPMA PMO Nóg sterker worden binnen het vak van PMO Training van WIN PMO. De IPMA PMO opleiding Sinds 2015 is het mogelijk om een IPMA PMO certificaat te behalen bij IPMA Certificering NL (voormaling

Nadere informatie

Project Management: Introductie tot Prince2

Project Management: Introductie tot Prince2 Bijeenkomst Detaco professionals Project Management: Introductie tot Prince2 Stefan van Duren 22 september 2011 Het Turfschip Etten-Leur Gebaseerd op het boek Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Competentieprofielen, Certificeringniveaus en Functies bij projectmanagement Op basis van NCB versie 3 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ITIL 2011 EDITIE - POCKETGUIDE Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

IPMA D:Training projectmanagement *Avond*

IPMA D:Training projectmanagement *Avond* Bent u startend projectmanager of bent u projectmedewerker? Wilt u uw kennis en ervaring verder verbreden en met een erkend IPMA-D certificaat bekronen? Dan is IPMA D cursus projectmanagement voor u de

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ITIL V3 - Een pocketguide Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende domeinen:

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Projectmanagement voor opdrachtgevers 5de druk Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License.

Nadere informatie

Projectmanagementenquête 2007

Projectmanagementenquête 2007 Projectmanagementenquête 2007 Handvatten voor succesvolle projecten 21 maart 2007 Bisnez Management in samenwerking met het IT Trends Institute en de Vrije Universiteit van Amsterdam copyright by Bisnez

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

Training Projectmanagement

Training Projectmanagement Training Projectmanagement Een training waarbij waar cursisten inzicht aan en de hand vaardigheid van een fictieve boven projectopdracht methodiek in wordt geplaatst aanraking komen met alle essentiële

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ITIL 2011 EDITIE - POCKETGUIDE Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening

PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening 1. Wat is ten aanzien van de projectomgeving het uitgangspunt van PRINCE2? A. Een Fixed-price contract B. Een klant/leveranciers omgeving C. Een

Nadere informatie

Projectmanagement update

Projectmanagement update Projectmanagement update Alfred Krol Triple Plus BV Even voorstellen PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries. The Swirl logo is

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Wegwijzer voor methoden bij projectmanagement Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Project Management Office implementeren op basis van P3O Management Guide Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes

Nadere informatie

Integraal referentiemodel PMO-competenties

Integraal referentiemodel PMO-competenties Beschrijving functies, rollen en competentieprofielen -medewerkers Integraal referentiemodel -competenties oorvoeren van veranderingen wordt meer en meer een constante factor binnen organisaties. Hierdoor

Nadere informatie

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten 5 Projectmanagementmethoden 83 5.5 PRINCE2 Deel I van de beschrijving van PRINCE2 is geschreven door Ron Seegers en gereviseerd en geautoriseerd door Joost Nuijten, bestuurslid van de Prince User Group

Nadere informatie

Studiegids voor certificering Project Management

Studiegids voor certificering Project Management Studiegids voor certificering Project Management Versie Status: in ontwikkeling s-hertogenbosch, 23 september 2012 Haax B.V. Telefoon: + 31 629 44 3704 Email: Web: info@haaxbv.nl www.haaxbv.nl IPMA Certificering

Nadere informatie

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015 BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS Jan Heunks / Key Result Als consultant, trainer en coach binnen verschillende organisaties (in)direct betrokken om performance vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Effectief Sturing geven aan Projecten Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de

Nadere informatie

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V.

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V. PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Programmamanagement op basis van MSP 2011 Edition Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het

Nadere informatie