STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 3. Insectenstofzuiger Vlikken. Schoonheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 3. Insectenstofzuiger Vlikken. Schoonheid"

Transcriptie

1 MONTY S FLYING CIRCUS NIEUWSBRIEF STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 3 Schoonheid De man van... Vrijwilligersdag 7 mei Insectenstofzuiger Vlikken Gps_loggervogels 2011 Een bijzonder moment Door Ben Koks Schoonheid Harold van der Meer Schoonheid kent vele uitingsvormen. Zo ook in de natuur. Op 30 mei maakte Harold van der Meer, van een paartje grauwe kieken nabij Bellingwolde, deze spannende plaat. Let op de wijze waarop dit acrobatische stel een prooi door de lucht slingeren. Timing in optima forma! Bekijk ook het wijfje goed; haar vleugels zijn nauwelijks meer in staat haar te dragen, zo veel rui aan arm- en slagpennen. De schoonheid van deze details waarnemen aan onze beschermingssoort blijft mateloos boeien. Tijdens deze prooiovergave waren een aantal kwikmedittende kwartels te horen en was er een deken van leeuwerikzang. Een dergelijk koor van oorstrelende geluiden maakt het veldwerk een stuk aangenamer. De veldleeuwerik laat ondanks enorme investeringen in agrarisch natuurbeheer wederom een achteruitgang zien in de best bekeken akkers van Nederland. Henk Jan, Marije en Leontien zijn halverwege hun seizoen en maken weer een sprong in het vergaren van leeuweriken kennis; de schoonheid van veldwerk! Leontien heeft een stukje geschreven over een Smelleken en de thrill van een kill. Een prachtig moment tijdens haar uren in het veld. Marycha kon het niet laten een klein moment van een schitterende veldwerkdag te vatten in één foto met een mooie poëtische tekst. Geniet beste mensen! Ik sluit af met weer een oproep om jullie waarnemingen vooral door te blijven geven. Al jullie waarnemingen zijn de puzzelstukjes van een groter geheel met als resultaat een geweldig draaiend seizoen. Radertjes die goed draaien zijn nodig om als actieve werkgroep het verschil te maken. Stichting Werkgroep Grauwe Kiekendief, postbus 46, 9679 ZG, Scheemda Bezoekadres: Plattelandshuis Oost Groninge, Nassaustrtaat 14, 9671 BW, Winschoten Design by Studio-Pgraphix

2 pagina 2 De man van 30 miljoen gaat op vakantie Door Ben Koks Met Douwe Hollenga was het goed garen spinnen. Vlak voor zijn benoeming als gedeputeerde van de Provincie Groningen, kwam ik hem tegen op het afscheidssymposium van de toenmalige gedeputeerde Ali Edelenbos. Als import Groninger heb ik toen in een discussie over megastallen in waardevolle cultuurlandschappen geprobeerd de spreekwoordelijk kat uit de boom te kijken. De carrière van Douwe was tot op dat moment grotendeels gekleurd door zijn werk voor de boerenstandsorganisatie LTO. Als dat maar goed gaat, was mijn eerste gedachte! Eerder dan zijn ambtenaren was Douwe overtuigd dat het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van grote betekenis zou gaan worden voor Natuur en Landschap in het landelijk gebied. Samen met oud Kamerlid Harm Evert Waalkens en mijzelf werd een traject uitgestippeld waarmee uiteindelijk 30 miljoen werd binnengesleept voor akkervogels! Met name Groningen en Brabant hebben hiervan fors geprofiteerd. Dankzij die geslaagde samenwerking liggen er nu in Groningen ongeveer twee keer zoveel hectares aan akker- en faunaranden dan anders gerealiseerd had kunnen worden. Het mooie van Douwe was dat hij als gedeputeerde open stond voor tal van suggesties, altijd bereid om direct actie te ondernemen en je kon hoewel mijn bergschoenen geregeld onder de Oldambster klei zaten altijd zijn werkkamer binnen sluipen. Dat waren mooie tijden en ik durf hier te stellen dat we door onze geweldige samenwerking veel punten hebben binnengesleept voor de Groninger akkervogels. Op zijn afscheid is namens de Werkgroep een foto van een invallend wijfje grauwe kiekendief in koolzaad overhandigd en beloofd dat Douwe en zijn vrouw de komende zomer een keer mee gaan tijdens het vangen van grauwe kiekendieven vanwege ons zender onderzoek. Ben Koks Douwe Hollenga en assistente Agnes Delstra vergapen zich in Polder Hoop op Beter aan een groep van 600 geelgorzen.

3 pagina 3 Op een mooie dag in mei Mijn naam is Evelien de Klein en ik ben moeder van 3 zonen. Onze middelste zoon van 6 jaar is al van peuter af aan gefascineerd door wilde dieren. Zijn grootste voorkeur gaat uit naar roofvogels maar ook dinosaurussen, haaien en grote reptielen spreken hem erg aan. Door een lezing van Ben Koks kwam ik in aanraking met de Werkgroep de Grauwe Kiekendief. Het leek me gelijk iets voor Milan en Ben vond dit een leuk idee. En zo kwam het dat we 7 mei naar de vrijwilligers dag in Oost Groningen gingen. Theo van Kooten Door Evelien de Klein Voor mij was de dag bijna net zo spannend als voor Milan. Milan heeft zijn vogelfascinatie niet van mij geërfd. Doorgaans heb ik er moeite mee om een mus van een koolmees te onderscheiden en dan nu mee met echte vogelfanaten De groep vrijwilligers was erg divers en ook qua leeftijd erg uiteenlopend, iets wat ik niet verwacht had maar wel erg leuk vond. Mooi om te zien dat er mensen zo begaan zijn met de natuur om ons heen. De rondleiding door de grasdrogerij was interessant en de koffie ging er ook wel in. Na de rondleiding werden we in groepjes naar bepaalde plekken gestuurd. Wij gingen naar een plek bij Nieuw Scheemda om de Grauwe Kiekendief te spotten. Het was een plek waar een aantal vrouwtjes en mannetjes zaten dus dit was voor Milan wel heel erg leuk. Het weer zat mee en we hebben beiden flink wat opgestoken over deze mooie vogel. Rond de middagklok had Milan het wel bekeken, we gingen nog even naar een plek in Noordbroek maar hier hebben we ze niet zien vliegen. Rond half 2 was Milan er wel klaar mee, vond het wel verbazend dat hij het zo lang heeft vol gehouden. Milan was helemaal enthousiast en heeft op school verteld over de Grauwe Kiekendief. De poster hangt boven zijn bed en hij wil erg graag nog een keer mee kijken naar een nest. Zelf vond ik het een boeiende leerzame aangelegenheid. Denk dan ook dat jullie ons in de toekomst nog wel een keer tegenkomen!

4 pagina 4 Op een mooie dag in mei Door Milan de Klein Ik ben Milan de Klein en ik ben 6 jaar. Ik zit op de Inspecteur Americaschool in Noordbroek in groep 3. Dierenboeken vind ik het allermooiste. Ik houd van roofvogels, die zijn heel mooi. Evelien de Klein Groot en klein op zoek naar grauwe kiekendieven. De zeearend vind ik heel mooi. Ik mocht met mama naar de grauwe kiekendief kijken. We begonnen bij een grasboerderij. Daar kwamen een paar mensen en we gingen koffie drinken, ik mocht warme chocomelk, die was heel lekker. Daarna gingen we rondlopen op de boerderij, ik wilde graag naar de Grauwe Kiekendief kijken. Toen gingen we naar een weiland om naar de Grauwe Kiekendief te kijken. We gingen met de verrekijker kijken en zagen we grauwe kiekendieven vliegen. Het mannetje is wit is grijs en het vrouwtje is bruin. Ze gingen een bruine Kiekendief weg jagen. Het kijken duurde wel heel lang maar was wel leuk. Thuis ging ik spelen dat ik een Grauwe Kiekendief was.

5 pagina 5 De Insectenstofzuiger Door Marije Kuiper Ziet u iemand met een paar vreemde attributen door het veld lopen? Een grote oranje plastic ring, een witte bak, rode gehoorbeschermers, en iets dat verdacht veel lijkt op een bladblazer? Dat kan kloppen! Dit is de nieuwe methode waarmee we dit jaar onderzoek doen naar het insectenaanbod in gewassen en akkerranden. De bladblazer heeft ook een bladzuigfunctie, waarmee je normaal gesproken bladeren kunt opzuigen die in het apparaat worden versnipperd en in een zak verzameld. Door nu een fijnmazig netje in de zuigmond te bevestigen, kunnen er ook insecten mee worden opgezogen die levend en wel in het net belanden, samen met allerlei los plantenmateriaal. Het net wordt leeggeschud in een witte bak, waar alles wat wriemelt eruit wordt gepikt en genoteerd. Om te zorgen dat overal hetzelfde oppervlak wordt bemonsterd, gebruiken we een plastic ring waarbinnen de bodem en de vegetatie goed worden leeggezogen. Per rand of perceel worden 5 van deze monsters genomen. Vorig jaar hebben we gekeken welke soorten insecten er in akkerranden voorkomen, dit jaar kijken we ook naar enkele gewassen ter vergelijking. We willen graag nog meer te weten te komen over waar vogels de meeste insecten kunnen vinden. Deze methode geeft een goede momentopname van het insectenaanbod op een bepaalde plek. Elke 14 dagen worden de randen en percelen opnieuw bemonsterd, zodat we aan het eind van het seizoen niet alleen een vergelijking kunnen maken tussen gewassen en akkerranden, maar ook het verloop van het insectenaanbod door de tijd kunnen bekijken. We houden u uiteraard op de hoogte van de resultaten.

6 pagina 6 Vlikken om op te smikken... Door Leontien Cenin Leontien Cenin De eerste weken veldwerk zitten er alweer op. Er is een hoop gebeurd en er zit veel variatie in ons dagelijkse werk. Samen met Henk Jan en Marije ben ik in april begonnen Om op te eten met vegetatiemetingen in verschillende gewassen en het bekijken van het insectenaanbod. Dit blijven we het hele veldseizoen doen zodat we een goed beeld krijgen van de aanwezige insecten en veranderingen in de gewassen. De eerste dagen was alles even wennen, elke haas en ree was bijzonder! In het westen is dat niet iets wat je alle dagen ziet. Inmiddels is dit voor mij normaal geworden en kijk ik er nauwelijks meer van op. Maar we houden ons natuurlijk vooral met de veldleeuweriken, snel gezegd: vlikken, bezig. Zo zijn we dagelijks op zoek naar nesten. Eerst was ik wat onzeker want wanneer heeft een vogel echt een nest met jongen? En trap ik het nest niet zomaar kapot? Maar Henk Jan is een goede leermeester en het gaat inmiddels goed! (en ik heb gelukkig nog niets kapot getrapt) Als we een nest met jongen hebben gevonden, maken we een protocol: twee keer een uur observeren. Dan noteren we wat de volwassen vogels doen, waar en hoe vaak ze eten halen. Tijdens het observeren zie ik ook andere dingen; een kievit slaat alarm en jaagt een bruine kiek weg of een kat sluipt door het gewas. Ik probeer daar dan niet naar te kijken en me alleen te focussen op het gedrag van vlikken. Maar laatst gebeurde er iets waar ik wel naar moest kijken! vervolg

7 pagina 7 Vervolg Vlikken om op te smikken... In mijn ooghoek zag ik een kleine roofvogel van achter mijn auto (deze dient als een soort schuiltent) een vogeltje opjagen. Het vogeltje viel tegen mijn auto en de roofvogel verdween uit het zicht. Ik was een beetje in twijfel, zal ik de auto uitstappen en kijken wat voor een soort vogeltje het was of zal ik toch maar wachten? Het antwoord kwam snel want de roofvogel vloog ineens voor mijn auto op met een prooi in haar poten. Even verderop in de akkerrand begon zij haar prooi lekker op te smikkelen. Wat bleek het was een vrouwtje smelleken*! Van het protocol kwam niet veel meer terecht, dacht ik. Ik was te veel afgeleid. Voor de zekerheid toch maar 15 minuten langer kijken. Ik zag alleen het mannetje veldleeuwerik nog een keer zingen. Samen met Henk Jan ben ik naar de plek des onheil gegaan, daar lagen alleen nog maar wat veertjes van het vrouwtje veldleeuwerik! Voor mijn ogen was ze opgegeten door een smelleken! Wat die ochtend eerst nog gaaf en spectaculair was, werd nu toch ook een beetje een teleurstelling. Gek eigenlijk, het had in principe natuurlijk niet uit moeten maken of het nou een veldleeuwerik of graspieper was. Maar toch, door het volgen van de vlikken lijkt het net wat erger en het betekende weer een mislukt nest. Door mezelf voor te houden: dat is nou eenmaal de natuur, kon ik toch enthousiast blijven over deze bijzondere waarneming. Ben Koks Dit wijfje smelleken werd in het voorjaar nabij Numero Dertien (Oost- Groningen) op de foto gezet, ze hield een zingende veldleeuwerik nauwlettend in de gaten. Gelukkig is het veldseizoen nog lang niet afgelopen, het mannetje vindt hopelijk nog een ander vrouwtje en ik blijf mijn ogen goed open houden! * Het smelleken is gedurende de najaars- en voorjaarstrek een geregelde voorbijganger van de Groninger akkers. Op en rond de betere winterveldjes zijn ze in de periode van november tot begin maart regelmatig te zien. Het zijn eigenlijk miniatuurslechtvalkjes en kenmerkend is hun jakkerende vlucht. In Oost-Groningen trekken ze nog tot laat in mei door en verschalken ze onder andere veldleeuweriken en gele kwikstaarten.

8 pagina 8 GPS-logger vogels terug uit Afrika! Door Almut Schlaich Dit jaar zijn we weer bezig om met behulp van antennes de grauwe kiekendieven met GPSloggers terug te vinden om zo de data, die tijdens de trek en winter zijn opgeslagen, uit te lezen. Vier van de zeven vogels zijn in ons gebied teruggekomen, waaronder vrouwtje Rita en mannetje Edwin. Beide hebben ze in 2009 een logger gekregen en zij zijn al voor de tweede keer naar dezelfde omgeving teruggekeerd! Een nadeel van ingewikkelde technieken is dat er altijd iets kapot kan gaan. Zo lijkt de batterij van de logger van Edwin niet goed meer te werken. Hoe lang dit al het geval is en hoeveel data hij tijdens het laatste jaar verzameld heeft is afwachten. Daar komen we pas achter als we hem terug kunnen vangen en de logger naar de echte Edwin in Amsterdam sturen. Hopelijk kan hij er nog gegevens uit halen! Van Rita kunnen we al de hele trek naar Afrika tot en met haar verblijf in de wintergebieden laten zien (blauwe punten op de kaart). Van de logger vogels van 2010 zijn tot nu Rik en Elzo terug, maar jammer genoeg is Rik verdwenen, helemaal buiten het bereik van onze antennes. Voorlopig is zijn trek naar het zuiden in het najaar van 2010 al wel uitgelezen (groene punten op kaart). Op dit moment geeft Elzo het beste beeld. Van hem is de hele trek naar Afrika, zijn winter daar en de reis terug al gedownload (rode punten op de kaart). En wat we hier kunnen zien is zeer spannend! Hij vliegt in het najaar van 2010 via Spanje, over de Middellandse Zee naar Algerije. Na een stop-over daar gaat hij verder naar de Sahel, waar hij in Burkina-Faso ten noorden van de hoofdstad Ouagadougou overwintert. We hadden hem op onze Afrika reis daar tegen kunnen komen!!! Maar nog gekker is wat Elzo op de weg terug doet. Hij vliegt niet, zoals je zou verwachten, dezelfde weg terug maar hij gaat via Italië en maakt daarna een hele grote bocht naar het Oosten. Daarbij komt hij zelfs langs Zagreb, Wenen en Praag! Wat mooie en boeiende gegevens, dit was met een satellietzender niet te zien geweest! Het probleem of, om het niet zo negatief te laten klinken, het nadeel van de GPS-loggers is dat om al die data te krijgen de zendervogels wel moeten terugkeren naar dezelfde plaats als voorgaande jaren en dat ze binnen de bereik van de antennes gaan zitten. Rik is het beste voorbeeld dat vogels die niet op onze scherm verschijnen niet dood hoeven te zijn. We weten zeker dat hij hier is aangekomen, maar waar is hij nu naar toe??? Misschien zit hij tientallen kilometers verder op en wij weten dat niet. Hetzelfde geldt voor de vogels die nog helemaal niet in ons gebied aangekomen zijn. We zien bij de satellietzender vogels wat voor rondjes sommige vogels maken voor ze echt ergens blijven. En Klaus-Dieter laat zien dat ook mannetjes niet altijd in hetzelfde gebied terug komen. Satellietzender vrouw Jo is een mooi, maar extreem voorbeeld van wat voor omzwervingen er gemaakt worden om... lees meer over satellietzender-vrouw

9 pagina 9 Vervolg: GPS-logger vogels terug uit Afrika! Dit laat me afsluiten met een oproep aan alle mensen in het veld: OGEN OPEN EN ALLE MANNETJES HEEL ERG GOED OP DE RUG KIJKEN!!! En als ergens in de randgebieden een vogel opduikt die wat op de rug lijkt te hebben, graag meteen doorgeven aan Almut: Routes van de GPS-logger vogels zoals ze tot nu gedownload zijn: Rik Rita Elzo Volg het laatste nieuws over de satellietvogels Marycha Franken Mannetje Edwin met logger terug in het Groninger landschap.

10 pagina 10 Een bijzonder moment Door Marycha Zo groot en stoer in de lucht, zo klein en kwetsbaar in je hand. De felle gele ogen houden elke beweging nauwlettend in de gaten. De spanning tijdens het wachten, de vreugde van de vangst en de concentratie bij het omdoen van de logger. Dit ruimschoots overtroffen door het bijzondere moment dat de vogel zijn vleugels spreidt, zich licht afzet tegen je hand, en bijna de fotograaf onderpoept. Hij vliegt weg en zal ons hopelijk veel leren over het leven als grauwe kiekendief. Harold van der Meer Een nieuwe GPS logger vogel; Paul

11 Satellietzender-vrouw Jo De meest spectaculaire data in deze update (website 14/05/11) kwam van de Oost- Groningse zendervrouw Jo. Nadat ze door ons - de vorige keer - in Oost-Groningen als een blijvertje was betiteld bleek ze daar zelf helemaal geen zin in te hebben. De spectaculaire afgelopen 10 dagen van Jo in "vogelvlucht": Migratie vanaf Oost-Groningen (nacht van 04 op 05-05) naar midden-dk (we zagen 2 nachten: 05 op nabij Brædstrup - Horsens en 06 op bij Ansager - Varde), weer terug via N-Dld (07 op bij Wittmund - Ost-Friesland) naar Groningen (08 op in het natuurgebied Peizermaden onder de rook van Groningen), vervolgens naar N-Dld (09 op in landbouwgebied tussen Cuxhaven en Glückstadt), via de grensregio Z-DK/Sleeswijk-Holstein (10 op 11-05) naar midden-dk (11 op bij Herning) en zelfs naar N-DK (rondom Aalborg en slaapplaats 12 op bij Mou). Jo trok daarna weer verder ZZW via Egtved - Vejle (13 op 14-05) naar onze vertrouwde ZW-Deense regio Syddanmark (Skærbæk en nabij Løgumkloster - middagsignaal 14-05). Bekend is dat vrouwtjes grauwen wel eens minder plaatstrouw naar hun bekende broed gebied teruggaan dan mannetjes - bij o.a. oud zenderkiek Merel zagen we dat in drie opeenvolgende zomers - maar een haast onwaarschijnlijke heen-en-weer-trekbeweging van ruim 1750 km die we nu van Jo zagen konden we nog niet eerder waarnemen. Zal deze "nomade" - zoals Jo onlangs genoemd werd door onze kiekendokter Chris Trierweiler - na al haar omzwervingen nu haar broedplekje dan toch bij onze Deense vrienden vinden?...toch weer in Oost Groningen terug te komen! Voor dit jaar definitief?! TERUG

Grauwe kiekendieven houden stand in het intensieve Oost Groningse akkerland

Grauwe kiekendieven houden stand in het intensieve Oost Groningse akkerland Grauwe kiekendieven houden stand in het intensieve Oost Groningse akkerland Oost-Groningen Populatieontwikkeling Nederland EU-braak Agrarisch Natuurbeheer Vestiging tijdens grootschalige braaklegging EU

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. De Specht Er zijn verschillende soorten spechten: de groene, de zwarte en

Nadere informatie

Het Meetnet Agrarisch Soorten van start in de Provincies Drenthe, Flevoland en Groningen.

Het Meetnet Agrarisch Soorten van start in de Provincies Drenthe, Flevoland en Groningen. Het Meetnet Agrarisch Soorten van start in de Provincies Drenthe, Flevoland en Groningen. Beste mensen, Het MAS+ toegelicht en een oproep tot deelname! De Lente begint - al knipperend - te ontwaken. Het

Nadere informatie

HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK

HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK Vogels zijn er in alle soorten en maten, zoals bijvoorbeeld de zeearend, die wel 90 centimeter groot kan worden. Of de Kleine Karekiet die

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Eend Inleiding Ik hou mijn werkstuk over eenden omdat ik het leuke dieren vind en ik wil er wat over leren. Dit wil ik er over weten: Wat doen eenden de hele dag? Wat eten eenden? Wat voor soorten eenden

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 1-3

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 1-3 Voorbereiding post 3 Vogels op reis Groep 1-3 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Vogels op reis voor groep 1, 2 en 3. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkvel Opruimen

Nadere informatie

Welke uilen en roofvogels zijn dat?

Welke uilen en roofvogels zijn dat? . Welke uilen en roofvogels zijn dat? De vogels zijn volgens de kleurcode onderverdeeld in de volgende groepen: Uilen 10 Valken 30 Overige roofvogels 46 Extra: Vliegsilhouet van de belangrijkste soorten

Nadere informatie

Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek. Februari 2014

Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek. Februari 2014 Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek Februari 2014 Het is begonnen. Misschien iets vroeger dan anders, maar de laatste zonnige dagen levert al baltsgedrag op van buizerds. Het is dan ook deze soort

Nadere informatie

HET ZENDEREN VAN VOGELS

HET ZENDEREN VAN VOGELS HET ZENDEREN VAN VOGELS De lezing van Ben Koks op de Algemene Ledenvergadering van de Vogelwacht Utrecht in maart 2006 was een eerste kennismaking met het zenderen van vogels. Tijdens de ledenexcursies

Nadere informatie

DE HUMBOLDT PINGUÏN. Een levend kostuum

DE HUMBOLDT PINGUÏN. Een levend kostuum DE HUMBOLDT PINGUÏN Een levend kostuum Er zijn verschillende soorten pinguïns. Die verschillen maar weinig van elkaar. Ze hebben immers allemaal een donkere rug en een witte buik. Toch zie je, als je goed

Nadere informatie

SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN

SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE BIDSPRINKHAAN

Nadere informatie

Vogelwerkgroep De Kempen. Nieuwsbrief. Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012.

Vogelwerkgroep De Kempen. Nieuwsbrief. Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012. Vogelwerkgroep De Kempen Postadres: Kermisberg 6, 5508 DW Veldhoven Website: www.vwgdekempen.nl Gironummer: 5859111 - Kamer van Koophandel: 40238962 Nieuwsbrief Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012.

Nadere informatie

Dierenland. Nesteldrang in Oost-Groningen

Dierenland. Nesteldrang in Oost-Groningen Dierenland Nesteldrang in Oost-Groningen Noorderland JUNI/JULI 2011 De hartendieven van vogelaar Ben Koks Ben Koks (rechts) zorgt samen met andere vogelliefhebbers ervoor dat jonge kiekendieven veilig

Nadere informatie

Jaarverslag steenuilen 2013. uitgebreide versie

Jaarverslag steenuilen 2013. uitgebreide versie Jaarverslag steenuilen 2013 uitgebreide versie Jaarverslag steenuilen 2013 uitgebreid Broedseizoen 2013 zit er weer op. Tijd om de balans op te maken en dit met jullie te delen. We hebben qua aantallen

Nadere informatie

De kleine beestjesclub

De kleine beestjesclub Thema: mini Biologie Dieren Insecten en spinnen Moeilijkheid: * Tijdsduur: ** Juf Nelly De kleine beestjesclub Doel: Na deze opdracht weet je meer over verschillende insecten Uitleg opdracht Je luistert

Nadere informatie

Met vogels op trektocht

Met vogels op trektocht Met vogels op trektocht Leerdagboek van:... Een (on)bekend geluid Wat voor geluid hoor je? Waar komt het geluid vandaan? Dit wil ik opschrijven over de vogel: Denk aan vragen als: Hoe ziet de vogel eruit?

Nadere informatie

Achtergrondinformatie voor groep 3/4. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Zo herken je hem

Achtergrondinformatie voor groep 3/4. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Zo herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

NATUURNIEUWS DE FRISSE WIND

NATUURNIEUWS DE FRISSE WIND NATUURNIEUWS DE FRISSE WIND Gortdroog voorjaar speelt weidevogels parten, enkele deelgebieden nader bekeken, Grutto s en grutto nesten Grutto nest met 5 eieren gevonden door Tinus Mooy. Het gortdroge voorjaar

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Winterboek. Groep 3/4

Winterboek. Groep 3/4 Winterboek Groep 3/4 inhoud blz. Winter 3 1. Slaap 4 2. Glad 5 3. Geheime plekjes 6 4. Dikke jas 7 5. Dikke vacht 8 6. Vogels voeren 9 7. Broeden in de winter 10 8. Het land van de Eskimo 11 Werkblad winter

Nadere informatie

Werkblad Vogels in de Gement

Werkblad Vogels in de Gement Werkblad Vogels in de Gement Rinze de Wereldreiziger Rinze de Werelreiziger weet onwaarschijnlijk veel van vogels. Rinze is ook dol op de Gement, want daar zijn veel bijzondere vogelsoorten te zien. Bij

Nadere informatie

Betreft: Aanvullende informative quickscan Flora & Fauna Locatie: Wijbosscheweg 107, Schijndel Kenmerk: Tm2011.099QFF BRF Datum: 19 11 2012

Betreft: Aanvullende informative quickscan Flora & Fauna Locatie: Wijbosscheweg 107, Schijndel Kenmerk: Tm2011.099QFF BRF Datum: 19 11 2012 Betreft: Aanvullende informative quickscan Flora & Fauna Locatie: Wijbosscheweg 107, Schijndel Kenmerk: Tm2011.099QFF BRF Datum: 19 11 2012 Built By Brekel T.a.v. Dhr. G. van den Brekel Sweelinckplein

Nadere informatie

SPREEKBEURT VINK VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT VINK VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT VINK l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE VINK BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar)

02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar) BELLA (II) 02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar) In 2007 kwam je voor het eerst lessen op onze hondenschool. Je had als pup eerder getraind op een andere school maar moest daar stoppen vanwege ED operaties aan

Nadere informatie

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark NME-leerroute Kabouters in het Westerpark 1 Groep Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen In het Westerpark woont een kaboutervolk. Dat weten niet zoveel mensen, maar voor deze ene keer hebben

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Apenheul Geschiedenis Apenheul ging voor het eerst open in 1971. Het eerste en enige park ter wereld waar apen vrij in het bos leefden en vrij tussen de bezoekers konden lopen. Het begon met wolapen, slingerapen

Nadere informatie

Tuinvogels. Meer over onze koolmezen. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Meer over de koolmees

Tuinvogels. Meer over onze koolmezen. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Meer over de koolmees Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 7-8

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 7-8 Voorbereiding post 3 Vogels op reis Groep 7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Vogels op reis voor groep 7 en 8. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkvel Opruimen

Nadere informatie

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen.

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen. Lente groep 3/4 inhoud blz Lente 3 1 Langer licht 4 2 Bollen 5 3 Wakker worden 6 4 Frisse blaadjes 7 5 Kikkerdril 8 6 Op reis 9 7 In de wei 10 8 Er op uit! 11 9 Filmpjes 12 Werkblad winter 13 Schrijf je

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

SPREEKBEURT MANDARIJNEEND

SPREEKBEURT MANDARIJNEEND SPREEKBEURT MANDARIJNEEND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE MANDARIJNEEND

Nadere informatie

Een. hoort erbij! Over dieren uit een ei. groepen 3-5

Een. hoort erbij! Over dieren uit een ei. groepen 3-5 Een hoort erbij! Over dieren uit een ei groepen 3-5 1. Een ei hoort erbij Veel dieren leggen eieren: vogels en vissen. Maar ook insecten leggen kleine eitjes. Uit dat eitje komt een klein diertje. Dat

Nadere informatie

NME-leerroute Vogels in het Wandelbos

NME-leerroute Vogels in het Wandelbos NME-leerroute Vogels in het Wandelbos 7 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Rinze de Wereldreiziger Rinze weet onwaarschijnlijk veel over vogels. Rinze is ook dol op het Wandelbos

Nadere informatie

2. Biotoop ( habitat = de natuurlijke woonomgeving ) is ideaal met de volgende kenmerken:

2. Biotoop ( habitat = de natuurlijke woonomgeving ) is ideaal met de volgende kenmerken: De steenuil. 1. Paspoort: Athena noctua vidalii ( Godin van de nacht ) Vanuit de Griekse mythologie verwijzend naar Athene ( de godin van de wijsheid ). Hier komt een ondersoort van de Athena noctua noctua

Nadere informatie

Weilandberichten - Een vijfling!

Weilandberichten - Een vijfling! Weilandberichten - Een vijfling! Hans Simons, vanaf het begin lid van de agrarische natuurvereniging, heeft al sinds jaar en dag een paal in het weiland staan met een uilenkast. Niet dat er wel eens een

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 4-6

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 4-6 Voorbereiding post 3 Vogels op reis Groep 4-6 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Vogels op reis voor groep 4, 5 en 6. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkvel Opruimen

Nadere informatie

Lente. groep 3, 4 en 5

Lente. groep 3, 4 en 5 Lente groep 3, 4 en 5 Inhoud Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad lente 14

Nadere informatie

Limburgs Landschap. natuurboekje van

Limburgs Landschap. natuurboekje van Limburgs Landschap natuurboekje van lente 2014 Hoi! Spreeuwen zijn druktemakers. Ze kwetteren, fluiten en piepen. Ze kletsen samen heel wat af. En ze apen de gekste geluiden na. Denk je dat je een kikker

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum)

Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum) Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum) Na een aantal jaren met zaadeters te hebben gekweekt heb ik toch weer besloten om spreeuwen te gaan houden. Een aantal jaren geleden heb ik ook verschillende koppels gehad

Nadere informatie

13 Werkblad bij de PLUS

13 Werkblad bij de PLUS Naam: Klas: Kleur elk vakje groen wanneer je ermee klaar bent! Lezen Doen in Zonneland Vragen bij Zonneland Bijkomende opdracht p. 3 - Waar heb je zelf al roofvogels gezien? - Wat weet je er al over? Kijk

Nadere informatie

STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 4. Muis met zender Kiek ik heb je Blauwe kiekendief. 250 woorden in het veldseizoen?!

STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 4. Muis met zender Kiek ik heb je Blauwe kiekendief. 250 woorden in het veldseizoen?! MONTY S FLYING CIRCUS NIEUWSBRIEF STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 4 Voorwoord Kiekendag... De grauwe kiekendief... Muis met zender Kiek ik heb je Blauwe kiekendief Grauwe kiek

Nadere informatie

Rode bosmier SOORTEN MIEREN

Rode bosmier SOORTEN MIEREN Rode bosmier De rode bosmier ontdek je soms al snel. Als je bijvoorbeeld in het bos loopt en dan ergens gaat zitten. Opeens zitten ze overal. In je broekspijpen, op je arm, tot in je sokken aan toe! En

Nadere informatie

Een. hoort erbij! Over dieren uit een ei. groepen 5-6. uitgave 2013

Een. hoort erbij! Over dieren uit een ei. groepen 5-6. uitgave 2013 Een hoort erbij! Over dieren uit een ei uitgave 2013 groepen 5-6 inhoud blz 1 Een ei hoort erbij 3 2 De kip en het ei 4 3 Eitjes op een blad 5 4 Eieren op het strand 6 5 Op zoek naar een ei 7 6 Eitjes

Nadere informatie

Naam:_ KIKKERS. pagina 1 van 6

Naam:_ KIKKERS. pagina 1 van 6 Naam:_ KIKKERS _ De kikker is een amfibie. Er zijn veel soorten kikkers op de wereld. In Nederland zie je de bruine en de groene kikker het meest. De groene kikkers zijn graag veel in het water, de bruine

Nadere informatie

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Voorbereiding post 5 Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 5: Iedere vogel zijn eigen plekje, voor groep 4 t/m 8. Inhoud:

Nadere informatie

Het kweken met de Zosterops palpebrosus

Het kweken met de Zosterops palpebrosus Het kweken met de Zosterops palpebrosus De naam Zosterops palpebrosus heb ik zelf niet verzonnen het is de latijnse naam voor Indische brilvogel of Gangesbrilvogel, waarbij Zosterops staat voor brilvogel.

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 2. Veldseizoen 2011 soepel begonnen,

NIEUWSBRIEF STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 2. Veldseizoen 2011 soepel begonnen, MONTY S FLYING CIRCUS NIEUWSBRIEF STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 5, nummer 2 Veldseizoen 2011 soepel begonnen Tweets uit Marokko De eerste keer Doorgeven van waarnemingen Even voorstellen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Jaar van de Patrijs in Zeeland

Nieuwsbrief Jaar van de Patrijs in Zeeland Nieuwsbrief Jaar van de Patrijs in Zeeland 2013 is door Vogelbescherming Nederland en Sovon uitgeroepen tot het Jaar van de Patrijs. Deze fraaie vogel is de laatste decennia sterk afgenomen (-95%).Ten

Nadere informatie

De dieren in de dierentuin bereiden zich voor op het Kerstfeest. Mevrouw Nijlpaard neem nog even een bad voordat ze aan het kerstdiner gaat en meneer

De dieren in de dierentuin bereiden zich voor op het Kerstfeest. Mevrouw Nijlpaard neem nog even een bad voordat ze aan het kerstdiner gaat en meneer 1 De dieren in de dierentuin bereiden zich voor op het Kerstfeest. Mevrouw Nijlpaard neem nog even een bad voordat ze aan het kerstdiner gaat en meneer Giraffe hangt de laatste ballen in de boom. Reiger

Nadere informatie

Beestige Buren. Voorbereiding in de klas

Beestige Buren. Voorbereiding in de klas Beestige Buren Voorbereiding in de klas Inhoud 1. Inleiding 2. Klauw, de grauwe klauwier 2.1 Een brief van Klauw 2.2 Paspoort van Klauw 3. De zomer- en winterburen van Klauw 3.1 Voorbereiding 3.2 Uitleg

Nadere informatie

Kaartenset gewervelde dieren

Kaartenset gewervelde dieren Kaartenset gewervelde dieren Deze set met plaatjes is het tweede en laatste deel van de kaartjes met gewervelde- en ongewervelde dieren op. Ieder kaartje bevat een afbeelding van het dier in kwestie, met

Nadere informatie

Dinsdag 26 november 2013

Dinsdag 26 november 2013 Dinsdag 26 november 2013 Al geruime tijd was er, wat mij betreft, enige onduidelijkheid over de juiste benaming van de naast De Wiershoeck gelegen tuinen. Ik wist niet beter dan dat het de Schoolwerktuin

Nadere informatie

Monitoringsnieuwsbrief 1 mei 2016

Monitoringsnieuwsbrief 1 mei 2016 Monitoringsnieuwsbrief 1 mei 2016 Monitoring akkerranden in Zeeland Afgelopen winter (2015 2016) is er een start gemaakt met het monitoren van akkervogels. Poldernatuur Zeeland was hiermee één van de eerste

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Agrarisch natuurbeheer als geldmachine

Agrarisch natuurbeheer als geldmachine NIEUWSBRIEF STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 6, nummer 4 Patrijzenkuikens tellen Geslaagde stage Observeren Flevoland Terugblik stage Slaapplaatstelling Van alles wat Agrarisch natuurbeheer

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn:

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn: A Klein Kontakt Het is alweer eind maart wanneer dit Kontakt uitkomt, het voorjaar lijkt begonnen, veel kinderen hebben kweekbakjes met groentes in de vensterbank staan, die straks de tuin in gaan. Over

Nadere informatie

Uilen. Inleiding. Zintuigen van de uil. De jonkies van een uil. Soorten uilen

Uilen. Inleiding. Zintuigen van de uil. De jonkies van een uil. Soorten uilen Uilen Inleiding Ik wil mijn spreekbeurt houden over de uil, omdat ik het een leuk dier vind en ik vind de uil altijd heel wijs kijken. Uilen zijn nachtdieren. Daarom zie je ze zelden. Er leven 134 soorten

Nadere informatie

De steenuil Een bijzonder tuingast die angstvallig wordt beschermd.

De steenuil Een bijzonder tuingast die angstvallig wordt beschermd. De steenuil Een bijzonder tuingast die angstvallig wordt beschermd. 1. Paspoort Athena noctua vidalii (Godin van de nacht) Vanuit de Griekse mythologie verwijzend naar Athene (de godin van de wijsheid).

Nadere informatie

Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011

Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011 Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011 Dit overzicht bevat bijzondere vogelwaarnemingen die gemaakt zijn op de Strabrechtse Heide. Hieronder vallen fenologische waarnemingen, opmerkelijke trekvogels,

Nadere informatie

WOLF. Huilend roofdier

WOLF. Huilend roofdier WOLF Huilend roofdier Wolven hebben vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die haar oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Op dinsdag heb ik maar weinig foto s gemaakt. Ik, of beter gezegd mijn camera, werd tijdelijk ingehuurd

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Vlinders in de tuin Vooral op warme dagen kun je veel vlinders zien in allerlei

Nadere informatie

Bijlagen. bovenbouw 2015-2016 / 1. Inhoud

Bijlagen. bovenbouw 2015-2016 / 1. Inhoud 21e jaargang Trefwoord, aflevering 1 Copyright Kwintessens, 2015. Het is aan scholen, die geabonneerd zijn op Trefwoord, toegestaan alleen voor intern gebruik gedeelten van dit materiaal te kopiëren en

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Jeugdpuzzel 7. Om de puzzel op te lossen moet je naar alle zalen van het museum. Maak de zin zelf af! Natuurhistorisch Museum Maastricht

Jeugdpuzzel 7. Om de puzzel op te lossen moet je naar alle zalen van het museum. Maak de zin zelf af! Natuurhistorisch Museum Maastricht Jeugdpuzzel Om de puzzel op te lossen moet je naar alle zalen van het museum. Kijk goed wat er op de foto s staat. Zoek ze op in de tentoonstellingen. Schrijf de gevraagde letter van de naam boven het

Nadere informatie

9 Daagse Camp-Safari Budget

9 Daagse Camp-Safari Budget 9 Daagse Camp-Safari Budget Een voordelige manier om de nationale parken in Tanzania te bezoeken is door tijdens de safari de nachten kamperend door te brengen. Tijdens de Safari reist u naast uw gids

Nadere informatie

Bruine kiekendieven in 2005

Bruine kiekendieven in 2005 Bruine kiekendieven in 2005 Het goede muizenjaar 2004 kreeg in 2005 een vervolg waardoor het ook voor de bruine kiekendief een uitstekend jaar werd. Dit zien we onmiddellijk aan het aantal broedgevallen.

Nadere informatie

N I E U W S B R I E F

N I E U W S B R I E F N I E U W S B R I E F IJsseldijk 59 8196 KB Welsum Telefoon: 0570-561821 Website: www.obsdijkzicht.nl E-mail: obsdijkzicht@de-mare-scholen.nl DIJKoverZICHT 2015/2016 Nummer 01: 01 september 2015 Wat staat

Nadere informatie

dieren in de dierentuin

dieren in de dierentuin dieren in de groep 4-5 Geachte leerkracht, Dit lespakket ondersteunt u bij het voorbereiden van uw schoolreisje naar Burgers Zoo. Daarnaast kan het ook prima worden ingezet als u een thema over en of exotische

Nadere informatie

Vogel het uit met vrijwilligers

Vogel het uit met vrijwilligers NIEUWSBRIEF STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 7, nummer 5 Academische Jaarprijs 2013 Er was eens lang geleden Brenda Hidding Tot ziens Morri Broedseizoen 2013 Van alles wat Vogel het uit met

Nadere informatie

Niet in slaap vallen hoor!

Niet in slaap vallen hoor! Niet in slaap vallen hoor! Marcus 13: 33-37: Dierenversie Geïllustreerd door: 30 november 2014 Maria Koninginkerk Baarn 2 De oude leeuw heeft vakantieplannen. Dat vertelde hij vanmorgen aan alle dieren:

Nadere informatie

Ooit de parels van de Gedichtenwedstrijd 2015

Ooit de parels van de Gedichtenwedstrijd 2015 Ooit de parels van de Gedichtenwedstrijd 2015 Een organisatie van de bib & Davidsfonds Hoeilaart De laureaten Categorie 8 & 9-jarigen - Eervolle vermelding Heel lang geleden Ooit was ik zo mooi. ik zat

Nadere informatie

Boerenbuitengebied Muntendam Project Grauwe Klauwier

Boerenbuitengebied Muntendam Project Grauwe Klauwier Boerenbuitengebied Muntendam Project Grauwe Klauwier Inleiding In januari 2015 is de Werkgroep Boerenbuitengebied in Muntendam opgericht. De initiatiefnemer is een akkerbouwer die al jarenlang actief is

Nadere informatie

LESMAP BIJ DE VOORSTELLING

LESMAP BIJ DE VOORSTELLING LESMAP BIJ DE VOORSTELLING Kinder- en poppentheater PROPOP Steenweg op Oosthoven 114-2300 Turnhout Tel: 014-42.33.22 - fax 014: - 42.43.55 website: www.propop.be email: info@propop.be 1. Over Ati Ati is

Nadere informatie

DIERGEDRAG IN ARTIS. Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo VERWERKING

DIERGEDRAG IN ARTIS. Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo VERWERKING DIERGEDRAG IN ARTIS Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo VERWERKING Diergedrag in Artis, oktober 2008, update maart 2010/2014 UITWERKEN VAN JE RESULTATEN Je hebt in Artis een aantal onderzoeken gedaan

Nadere informatie

Natuurburen. In samenwerking met Stichting Welzijn Zorgcentra Basisscholen NME Centrum. Doel Saamhorigheid in de wijk versterken Elkaar leren kennen

Natuurburen. In samenwerking met Stichting Welzijn Zorgcentra Basisscholen NME Centrum. Doel Saamhorigheid in de wijk versterken Elkaar leren kennen Natuurburen In samenwerking met Stichting Welzijn Zorgcentra Basisscholen NME Centrum Doel Saamhorigheid in de wijk versterken Elkaar leren kennen Projectbeschrijving Ouderen en jongeren voeren samen activiteiten

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 3 e jaargang Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: Broedresultaten Steenuil 2013 Assistent-ringers Braakballen! LOVO Opvallende zaken Veilige drinkbak voor de steenuil in het

Nadere informatie

Deze mooi gekleurde vogels hebben een grote snavel. Niemand weet precies waarom, maar hij lijkt handig om noten open te breken.

Deze mooi gekleurde vogels hebben een grote snavel. Niemand weet precies waarom, maar hij lijkt handig om noten open te breken. Jungle Een paar junglebewoners: Orang-oetang: Deze oranjeachtige apen zijn bijna uitgestorven omdat hun bomen worden gekapt. Ze kunnen dan moeilijk eten vinden en gaan dood. Orang-oetang betekent bosmens.

Nadere informatie

Fotoreis Finland 2016. 22-28 april 2016

Fotoreis Finland 2016. 22-28 april 2016 Fotoreis Finland 2016 22-28 april 2016 Finland, bruine beren en andere dieren Op de grens van Finland en Rusland ligt een strook niemandsland van ongeveer 2 kilometer breed. In deze strook leven o.a.

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Peter in de polder, week 20.

Peter in de polder, week 20. Peter in de polder, week 20. Vissen blijft toch vissen, en niet altijd vangen. Hemelvaartsdag was het prachtig weer, en dus gingen de Peters met een bootje naar het Overdie. Overal was brasem te zien,

Nadere informatie

Amfibieën. Les 1 Kenmerken amfibieën en de kikker. 1. De leerkracht vertelt dat de les gaat over hoe je amfibieën kunt herkennen.

Amfibieën. Les 1 Kenmerken amfibieën en de kikker. 1. De leerkracht vertelt dat de les gaat over hoe je amfibieën kunt herkennen. Amfibieën Les 1 Kenmerken amfibieën en de kikker Inhoud 1. De leerkracht vertelt dat de les gaat over hoe je amfibieën kunt herkennen. Hulpmiddel Prezi les 1: http://prezi.com/hwpatwdyvqpv/?utm_campaign

Nadere informatie

In deze lesbrief vindt u lesideeën bij een selectie van onze Klavertjesboeken. - voor groep 3/4 en 5/6

In deze lesbrief vindt u lesideeën bij een selectie van onze Klavertjesboeken. - voor groep 3/4 en 5/6 In deze lesbrief vindt u lesideeën bij een selectie van onze Klavertjesboeken. - voor groep 3/4 en 5/6 Klavertje Een: De hut van Marion van de Coolwijk, AVI 2 Klavertje Twee: De draak van Harmen van Straaten,

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 juni 2013

Nieuwsbrief 3 juni 2013 Nieuwsbrief 3 juni 2013 www.np-weerribbenwieden.nl/jeugdnatuurclub-de-wieden Oranjetipjes zien de Paashaas Marian, begeleidster, 20 maart 2013 Verslag oranjetipjes van 20 maart 2013 Deze middag waren wij

Nadere informatie

Spreekbeurt de grote Toppereend

Spreekbeurt de grote Toppereend Ra,ra wie ben ik. Spreekbeurt de grote Toppereend Inleiding Ik doe mijn spreekbeurt over de grote toppereend. Omdat ik dit een hele mooie vogel vind. En omdat jullie misschien veel te weinig weten over

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

Een vliegende start Door Ben Koks

Een vliegende start Door Ben Koks NIEUWSBRIEF STICHTING WERKGROEP GRAUWE KIEKENDIEF jaargang 8, nummer 3 Een ode aan... Grauwe kiekendiefvlucht in 3D Wintervoedstelveldjes Senegal 2014 De graauwe kiekendaif Komt een... Italiaans Facebook

Nadere informatie

De reigerkolonie en andere vogelmanieren. Stadsvogels. Werkboekje van:.. Groep: Datum: Het weer vandaag:.

De reigerkolonie en andere vogelmanieren. Stadsvogels. Werkboekje van:.. Groep: Datum: Het weer vandaag:. De reigerkolonie en andere vogelmanieren Stadsvogels Werkboekje van:.. Groep: Datum: Het weer vandaag:. Spreekwoorden en gezegdes over vogels Spreekwoorden en gezegdes worden veel gebruikt in de Nederlandse

Nadere informatie

!!!!"### " $% + " $% -""!. /"0%. + %"" 1 "" 3 '$ + * + + * +1 5*!! 1"! '!' 5%!.* " " "!.%%"!%%!-8! " $% *8! %! 9: $% !$!!

!!!!###  $% +  $% -!. /0%. + % 1  3 '$ + * + + * +1 5*!! 1! '!' 5%!.*   !.%%!%%!-8!  $% *8! %! 9: $% !$!! 1 !!!!"### #$% $% &'() " $% %""*$ +, " $% %""* -""!. /"0%.!*% + %"" 1 "" 2 3 '$ + * + " $% + + * ++ 4""% +1 5*!! +2 4""*! 1"! '!' '() $""" '()6 "%##!& 4&*!7 5%!.* " " "!.%%"!%%!-8!!'() 8%!!""" %"" $% *8!

Nadere informatie

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Hier zien jullie alweer de derde uitgave van ons jeugdblad. Ook nu heeft de Oele weer heel wat te vertellen. Lees maar gauw. Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Zoogdieren

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

TONEELSTUK Hoe Hippo zijn haar verloor. Een Afrikaanse fabel over een ijdel en opschepperig nijlpaard.

TONEELSTUK Hoe Hippo zijn haar verloor. Een Afrikaanse fabel over een ijdel en opschepperig nijlpaard. TONEELSTUK Hoe Hippo zijn haar verloor. Een Afrikaanse fabel over een ijdel en opschepperig nijlpaard. AKTE I Scène 1 In een Afrikaans bos, aan de oever van een rivier, spelen de apen in de bomen. De vogels

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader. College 4 Trek van Roofvogels

MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader. College 4 Trek van Roofvogels MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader College 4 Trek van Roofvogels Programma 1. Migratie, inleiding en oriëntatie 2. Trek van kustvogels 3. Trek van ganzen en kraanvogels 4. Trek van roofvogels 5. Trek

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Mijn spreekbeurt gaat over een exotisch dier, de Koala. Ik heb de koala als onderwerp voor mijn spreekbeurt gekozen omdat

Mijn spreekbeurt gaat over een exotisch dier, de Koala. Ik heb de koala als onderwerp voor mijn spreekbeurt gekozen omdat De Koala Inleiding. Mijn spreekbeurt gaat over een exotisch dier, de Koala. Ik heb de koala als onderwerp voor mijn spreekbeurt gekozen omdat Ik ga over de volgende punten iets vertellen: Wat is een koala?

Nadere informatie