LESMAP. door Ben De Vroey en Rein De Smet toneelgezelschap luxemburg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "LESMAP. door Ben De Vroey en Rein De Smet toneelgezelschap luxemburg"

Transcriptie

1 LESMAP door Ben De Vroey en Rein De Smet toneelgezelschap luxemburg 1

2 luxemburg en Circus Marcel presenteren Fietsen Beste leerkracht Binnenkort ga jij met je klas naar de voorstelling Fietsen van toneelgezelschap luxemburg en Circus Marcel. luxemburg speelt graag en veel schoolvoorstellingen. We geloven in het onderwijs als toeleiding naar theater. We geloven in leerkrachten als enthousiasmerende factor mét pedagogische kwaliteiten. We geven dan ook graag onze ervaring met en goesting voor theater door. Daarom maken we als begeleiding bij elke voorstelling een les- of inspiratiemap. In deze lesmap krijg je enkele tips om je klas voor te bereiden op het circustheaterbezoek (deel 1: vooraf). We geven enkele suggesties om te werken aan theatercodes. Belangrijk! Bij het binnenkomen in de circustent zullen de pisteknechten kaartjes scheuren. Druk de tickets op pagina 6 af en zorg ervoor dat ieder kind een kaartje heeft! Het grootste deel van de lesmap is een voorbereidende circusturnles (deel 2: circus in de turnles). Aan jou om te bepalen welke activiteit(en) je verkiest en hoeveel tijd je eraan kan besteden voor (en eventueel ook na) de voorstelling. De circusturnles hebben we door Ben De Vroey laten opstellen. Ben is turner en acrobaat. Hij is medeoprichter van en lesgever bij Ell Circo d ell Fuego (www.ecdf.be), een circusschool in Antwerpen-Noord. Ell Circo d ell Fuego organiseert circuslessen voor alle leeftijden, organiseert jaarlijks een grote circusconventie en werkt binnen een sociaal project met kansarme kinderen uit de buurt. Na het theaterbezoek is het zinvol opnieuw tijd te besteden aan de voorstelling en de aangehaalde thema s. In Antwerpen, Dilbeek, Heusden-Zolder en Roeselare kan je naast de voorstelling ook de tentoonstelling van Fietsen bezoeken. Daar zie je de originele tekeningen van Fietsen. Je kunt in je klas opnieuw het verhaal vertellen, vertrekkende van het originele boek van Gregie De Maeyer. Het verhaal, de tekeningen en de geziene voorstelling zijn een mooi vertrekpunt voor een teken- of schilderles. We nodigen alle klassen uit om tekeningen in te sturen (deel 3: tentoonstelling). Aan de slag dus! Geniet van Fietsen voor, tijdens en na de voorstelling! Heb je nog vragen of opmerkingen? Laat het ons weten. Wij horen ook graag reacties (van de kinderen) op de voorstelling! Vriendelijke groet Rein De Smet luxemburg - toneel voor kinderen en andere nieuwsgierigen - 2

3 1. vooraf 3

4 Spelregels van een theaterbezoek Fietsen is een circustheatervoorstelling. Circus dus. En theater. Kennen de kinderen dat? Vraag in je klas of iemand al naar een theatervoorstelling is geweest. Wat herinnert dat kind zich nog van die ervaring? Hoe moest hij of zij zich gedragen? Laat de kinderen vertellen. Is er al iemand naar het circus geweest? Wat was er allemaal te zien? Wat deden ze zelf? Laat de kinderen vertellen. Vertel de kinderen dat jullie samen naar een voorstelling in een échte circustent gaan. De tent van Circus Marcel (www.circusmarcel.com). Een goede voorbereiding op het circustheaterbezoek kan helpen om er een aangename ervaring van te maken zowel voor jou en je leerlingen, als voor de andere kinderen in de tent, de begeleidende leerkrachten en - niet in de laatste plaats - de acteurs en acrobaten. Leg daarom ook volgende spelregels best even uit. - Vergeet niet om vooraf naar het toilet te gaan. - We hebben op voorhand gereserveerd. Dat wil zeggen dat we hebben laten weten dat we naar de voorstelling komen. Daarom hebben we een kaartje* gekregen. - Als we binnengaan tonen we ons kaartje. De circusmeneer of -mevrouw zal het scheuren. Daarna mogen we binnen. - Tijdens de voorstelling blijven we zitten. 4

5 - Het kan donker worden in de tent. Maar het licht gaat altijd terug aan. - Er zal muziek zijn. - Tijdens de voorstelling mag je meestal niet roepen of praten. Soms wel, als het gevraagd wordt. - Tijdens de voorstelling mag je niet eten of drinken. - Als je het leuk vond, mag je op het einde in je handen klappen. * Belangrijk! De pisteknechten zullen bij het binnenkomen kaartjes scheuren. Zorg er daarom voor dat ieder kind een kaartje krijgt. Je kunt de ticketjes afprinten van de volgende pagina. 5

6 6

7 2. circus in de turnles 7

8 Circus In de turnles Inleiding In Fietsen staat het leren fietsen symbool voor het leven zelf. Het is lastig. Het is een kwestie van vallen en opstaan. En vallen. En vallen. En uiteindelijk: doorfietsen. Met deze circusles geven we de kinderen impliciet dezelfde les mee: om iets te leren, moet je het gewoon doen! Het lukt misschien niet van de eerste keer, maar je moet blijven proberen. En je moet niet bang zijn om te vallen. * * * * Tegenwoordig is circus heel populair bij kinderen. Op Ketnet was er het programma Circus (www.ketnet.be/ketnet/programmas/circus), op de speelplaats zie je steeds vaker diabolo s opduiken, er zijn verschillende circusscholen voor kinderen en (twee)jaarlijkse circusfestivals in België (o.a. Zomer van Antwerpen, Circo Roma in Borgerhout, Circo Paradiso in Heusden-Zolder, Cirque Plus in Brugge, Cirk! in Aalst, het Jeugdcircusfestival tijdens de Gentse Feesten...). Circus in de turnles stimuleert creativiteit en fantasie. Het geeft de mogelijkheid aan àlle kinderen - ongeacht leeftijd, aanleg of achtergrond - om binnen het eigen bereik bewegingskunsten te oefenen, leren en presenteren. Bij het aanleren van circustechnieken is er geen sprake van competitie. Iedereen komt evenveel aan bod, want iedereen kan en mag op z n eigen tempo werken. Ben De Vroey: Wanneer ik een circusles geef, besteed ik vooral veel aandacht aan de inkleding en de sfeerschepping. Ik begin altijd met een leuk verhaal. Daaruit komt dan het opwarmingsspel voort. Probeer de kinderen te prikkelen en gebruik klein circusmateriaal in de opwarming. Ik gebruik tijdens het opwarmingsspel altijd muziek. De kinderen reageren hierop en leven zich volledig in. 8

9 Circusvaardigheden ontwikkelen zowel motorische als sociale vaardigheden. De kinderen moeten vaak samenwerken en iedereen wordt betrokken in de les. Daarnaast worden ze aangemoedigd en bevestigd in datgene wat ze kunnen, waardoor hun zelfvertrouwen groeit. De magie van het circus spreekt kinderen enorm aan, ze kijken er graag naar en worden ook graag bekeken wanneer ze iets speciaal doen. Je kunt dus zeker werken met toonmomentjes tijdens de les. Als een groepje bijvoorbeeld een leuke piramide heeft gemaakt, mogen ze deze tonen aan de rest van de groep. Uiteraard met bijhorend applaus en een buiging van de artiesten. Ben De Vroey: Circus is een heel breed gegeven. Daarom vind ik het zo interessant voor kinderen. Er zijn zoveel vaardigheden die je kan gebruiken. Wanneer er kinderen in de groep zijn die minder vaardig zijn in acrobatie zullen zij misschien wel vaardig zijn met een diabolo of in evenwicht. Zelfs als er kinderen bij zijn waarbij de circustechnieken hen totaal niet liggen kunnen zij zich misschien wel vinden in clownerie of zelfs het decor ontwerpen of muziek maken tijdens de voorstelling. Er is altijd wel iets waar kinderen hun link met het circus vinden. Je moet het hen alleen kunnen aanbieden. Met toonmomenten leer je de kinderen ook kijken en luisteren naar elkaar. Suggestie: In deze lesmap verwerken we circus in de turnles. Maar circus beperkt zich natuurlijk niet tot bewegingskunsten zoals jongleren, evenwicht en acrobatie. Er zijn nog zoveel andere vormen van (bewegings)kunsten die je aan circus kunt linken: muziek componeren en maken, decors verzinnen en bouwen, spreek- en dramaoefeningen rond presentatie Circus is daardoor een heel leuk thema voor een projectweek, waarin verschillende vakgebieden zoals beweging (LO), drama (talen), muziek (MO) en beeldende kunst (PO) samenwerken rond dat ene thema. Voor kinderen is het heel leuk om zich onder te dompelen in de wereld van het circus en die specifieke sfeer na te bootsen. Werk met zijn allen toe naar een toonmoment op een opendeurdag, (groot)ouderdag of schoolfeest. Dames en heren, appelen en peren, boeren en boerinnen het circus gaat beginnen! K Suggesties voor 2 de en 3 de kleuterklas LO Suggesties voor 1 ste en 2 de leerjaar Ter info: Aan het einde van elk onderdeel sommen we op welke ontwikkelingsdoelen aan bod gekomen zijn. 9

10 Voorbereiding Muziek Circus is niet alleen beweging, circus is zeker ook MUZIEK! Wanneer je op zoek gaat naar circusmuziek (bijv. in de bibliotheek), kom je heel snel uit bij de muziek van Cirque du Soleil. Durf wat verder te zoeken en kijk ook eens bij fanfares en zigeunermuziek. Dit soort muziek spreekt kinderen veel meer aan en is frisser en energieker. Deze muziek bevat de chaos van het echte circus! Enkele aanraders: - Fanfare Ciocărlia (Roemeense fanfare): en - Bratch (zigeunermuziek uit de Balkan): - Black cat, white cat (soundtrack van de film van Emir Kusturica) * * * * Materiaal Om in de turnles aan circustechnieken te werken, heb je niet per se specifiek circusmateriaal nodig. De doorsnee turnzaal beschikt over heel wat bruikbaar materiaal: Zweedse bank, sportraam, evenwichtsbalk, turnmatten en valmatten, dik touw, hoepels, ballen, kegels, springtouwen Extra: * Voor jongleren kan je zelf jongleerballetjes maken. Dit is leuk om samen met de kinderen te doen. Benodigd materiaal: - 3 ballonnen per bal - 80 à 100 gram vogelzaad, zand of rijst per bal - een trechter en een schaar Ben De Vroey, Ell Circo d ell Fuego Werkwijze: - Je vult met behulp van de trechter de eerste ballon met zaad/zand/rijst. - Je blijft bijvullen totdat de ballon mooi rond is en 80 à 100 gram weegt. - Je knipt de tip van de ballon. 10

11 - Je knipt de tuitjes van de andere ballonnen. - Je trekt opeenvolgend de geknipte ballonnen over het gat van de vorige. - De laatste ballon bepaalt de kleur van de bal. Een ballon met publiciteit draai je binnenstebuiten. Tip: je kunt in de laatste ballon vooraf gaatjes knippen. Zo krijg je een bal met stippen. * Wil je bij de evenwichtsoefeningen oefenen met de rolla bolla, dan kan je die ook zelf maken. (Dit doe je zelf, niet met de kinderen.) Benodigd materiaal: Rol: - Een buis van pvc (bijv. een gasleidingbuis), hout, metaal of dik karton (bijv. een tapijtrol) van 10 à 15 cm diameter (d) en 35 cm lengte (l). - Een rubberen vel of dun tapijt om rond de cilinder te plakken om het wegglijden te voorkomen. Evenwichtsplank: - Een houten plank met een lengte van 60 à 70 cm, een breedte van 25 à 30 cm en een dikte van 1,8 cm of meer. - Twee latjes met een lengte van 25 à 30 cm en een dikte van 2 à 3 cm. - Eventueel één of twee vellen van rubber of dun tapijt met de afmetingen van de plank. Werkwijze: Circus op school, R. Leper & I. Van Maele 11

12 Structuur Teken voor de circuslessen een grote cirkel op de grond. Dit is de circuspiste. Alle circusartiesten komen geregeld bijeen in de cirkel. Jij bent de circusdirecteur, die iedereen bijeenbrengt en feedback geeft. Een circusles mag nooit competitief zijn en een kringgesprek is een vorm van een veilige interactie tussen de kinderen onderling en tussen leerling en leerkracht. 1) De opwarming gebeurt gezamenlijk en begint vanuit een verhaal, waarbij de kinderen de inkleding verzorgen met hun fantasie. 2) De leskern kan in kleine groepjes. De leerkracht doet elke oefening eerst voor. Daarna gaat iedereen aan de slag. Je kunt werken met kijkwijzers (pictogrammen die de oefening uitbeelden, bijv. piramidetekeningen op pagina 31-32), waarmee de leerlingen individueel aan de slag kunnen. Je kunt kiezen voor de formule waarbij iemand een oefening doet, terwijl de rest van de kinderen kijkt Je kunt ook in groep terugkoppelen met onderwijsleergesprekken, waarbij de leerkracht vertelt wat hij in de verschillende groepjes gezien heeft dat goed of minder goed ging. Door vragen te stellen, komen de leerlingen zelf tot inzichten of antwoorden. 3) Het slot van de les is meestal een ontspannend (groeps)spel waar ook weer een verhaal aan te pas komt. 12

13 Opwarming Bij opwarmingsspelen zorg je ervoor dat het hele lichaam opwarmt. Gebruikelijk in circuslessen is een tikspel met een verhaal als intro. Deze spelletjes hebben geen winnaars of verliezers en iedereen warmt evenveel op. Er mag absoluut niemand stilzitten tijdens de opwarming. Door het opwarmingsspel in te leiden met een verhaal, zorg je ervoor dat de kinderen zich echt inleven in het spel. Dit stimuleert hun creativiteit. Je kunt kleine attributen gebruiken zoals petjes of verkleedkleren voor de tikkers of isolatiebuizen om elkaar mee aan te tikken. Hieronder vind je een voorbeeld van een algemeen opwarmingsspel in het thema circus. In de volgende delen geven we ook telkens een opwarmingsspel dat specifiek voorbereidt op de circustechniek die in dat onderdeel aan bod komt. K Tikkertje circus Benodigd materiaal: hoepels Praat met de kinderen over het circus: Wat kom je allemaal tegen in het circus? (bijv. koorddansers, acrobaten, jongleurs, olifanten, vuurspuwers ) In de zaal liggen hoepels verspreid. Dat zijn circustentjes. De kinderen lopen rond en een tikker probeert zoveel mogelijk kinderen aan te tikken. Wie getikt is, gaat naar de dichtstbijzijnde hoepel (circustent) en beeldt een figuur van het circus uit. De circusdirecteur (= leerkracht, ev. samen met nog 1 of 2 kleuters) kan je bevrijden door te raden welke figuur je uitbeeldt. Als het juist is, mag je weer rondlopen. koorddanser olifant Ben De Vroey, Ell Circo d ell Fuego 13

14 LO Tikkertje circus Benodigd materiaal: hoepels + klein materiaal (kegels, tennisballen ) Hetzelfde spel maar dan met klein materiaal in de hoepels. Dit hoeft geen circusmateriaal te zijn. De leerlingen moeten hun fantasie gebruiken om het materiaal zelf te herdefiniëren. Een kegel kan de hoed van een gekke clown zijn, een tennisbal zijn rode neus, met een springtouw heeft de slangenbezweerder een gevaarlijke python Ontwikkelingsdoelen opwarmingsspel K LO 1 Motorische competenties Zelfredzaamheid in kindgerichte bewegingssituaties Lichaams- en bewegingsbeheersing 1.2 De kleuters kunnen de eigen bewegingsbaan stoppen, richten en wijzigen afhankelijk van statische en dynamische objecten: andere bewegers, obstakels, bewegende voorwerpen. 1.6 De kleuters kunnen met een eenvoudig bewegingsantwoord snel reageren op auditieve, visuele en tactiele signalen. Handelend omgaan met betekenisinhouden 1.33 De kleuters tonen in het handelend omgaan met betekenisinhouden een toenemend begrijpen, toepassen en verwoorden van: - spelideeën van kinderspelen; - lichaams-, bewegings-, ruimte- en tijdsbegrippen, facetten van fysische kennis; - voorstellingen (fantasie); - symbolen en hun interpretatie, begrippen. 2 Gezonde en veilige levensstijl 2.3 De kleuters beleven zichtbaar plezier aan fysieke inspanningen. 2.8 De kleuters kunnen eenvoudige verplaatsingsvormen op snelheid uitvoeren. 3 Zelfconcept en het sociaal functioneren 3.6 De kleuters tonen een persoonlijke stijl in spontane expressie. 1 Motorische competenties Zelfredzaamheid in kindgerichte bewegingssituaties Lichaams- en bewegingsbeheersing 1.1 De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties. Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties Spel en sportspelen 1.18 De leerlingen kunnen eenvoudige spelideeën uitvoeren in eenvoudige bewegingsspelen De leerlingen kunnen zich in een spel inleven en hierbij verschillende rollen waarnemen. 2 Gezonde en veilige levensstijl 2.4 De leerlingen kennen het belang van opwarming vóór en tot rust komen na fysieke activiteiten. 14

15 Kern De drie grote technieken in het recreatieve circus (= circustechnieken op maat van kinderen en dus met een lage drempel) zijn evenwicht, acrobatie en jongleren. 1. Evenwicht - ton - evenwichtsbal - rolla bolla - kabel/strak koord - slap touw/slappe koord: het touw hangt in een boog (zie foto) Pete Sweet, HH Producties 2. Acrobatie - acro-porté: menselijke piramides (zie foto) - dynamische acrobatie: koprol, radslag, flikflak - luchtacrobatie: trapeze en doek BKO De Kikker, Oudenburg 3. Jongleren - jongleren met balletjes en kegels - diabolo - flower sticks/devil sticks: met twee stokjes een derde stokje manipuleren (zie foto) - bordjes draaien flaghouse.com 15

16 Voorbeelden van niet-recreatieve circustechnieken zijn bascule (een soort wipplank) (foto 1), Russische schommel (foto 2), Chinese paal (foto 3), rou cyr/enkel wiel (foto 4) en rhönrad/duits wiel/dubbel wiel (foto 5). Deze technieken worden aangeleerd in de circushogescholen en beoefend in het hedendaagse circus. Gezelschappen als Hopla circus, Acrobaroef, Cheap Clowns, 7doigts de la main brengen ze in hun voorstellingen. (foto s 1, 3, 4, 5 Cheap Clowns; foto 2 : Circus Marcel Antoinette Chaudron)

17 1. Evenwicht K LO Opwarmingsspel: tikkertje koorddanser Er lopen twee tikkers rond die zoveel mogelijk kinderen proberen te tikken. Wanneer je bent getikt ga je op één been staan en word je een koorddanser. De andere kinderen kunnen je bevrijden door per twee voor jou te komen staan en te applaudisseren. Na het applaus maak je een buiging en kan je weer meespelen. Kern In het circus komt evenwicht veel aan bod. Op de kabel, bal, ton, rolla bolla Vooraleer je over een kabel kan lopen moet je eerst over een balk of omgekeerde Zweedse bank kunnen lopen. 17

18 K Evenwichtsparcours Benodigd materiaal: Zweedse banken, evenwichtsbalk, dik touw. Maak in de turnzaal een evenwichtsparcours volgens onderstaande opstelling: 1. balk 2. Zweedse bank 3. omgekeerde Zweedse bank 4. dik touw op de grond (of lijn op de grond) Ben De Vroey, Ell Circo d ell Fuego Opgelet! Leg zoveel mogelijk matten onder de balk en naast de banken. Dit parcours stappen de kinderen af zonder de grond te raken. Aandachtspunten: - hoofd rechtop houden en recht naar voor kijken, niet naar de voeten. Je mag ook naar het beginpunt van de balk of bank kijken. - Armen zijwaarts (ellebogen hoog) houden om het evenwicht te zoeken. - Rechte rug, schouders en bekken op één lijn. Ben De Vroey, Ell Circo d ell Fuego 18

19 Je kunt ook met kleuters evenwichtsoefeningen doen op bal en ton. Sommige kleuters zijn er handiger in dan anderen. Maar het gevoel om op zo n grote ton of bal te staan, is erg leuk voor de kinderen. Opgelet! Laat de kinderen nooit alleen met ton en evenwichtsbal. K LO Ton Benodigd materiaal: ton, turnmatten Als helper hou je de ton met beide handen vast aan de zijrand. Je blijft de ton met losse hand volgen als ze vooruit of achteruit rolt. Je helpt de uitvoerder het evenwicht te regelen door de ton mee onder controle te houden (niet door de persoon zelf vast te houden). Als de uitvoerder het evenwicht verliest, blokkeert de helper de ton en kan de uitvoerder er veilig afspringen zonder dat de ton onderin wegrolt. Circus op school, R. Leper & I. Van Maele Opgelet! Vanaf het 1 ste leerjaar kunnen leerlingen helpen. Jongere kinderen zijn niet sterk genoeg om de ton tegen te houden. Leg de ton vast tussen matten. Om te beginnen, kan je op de ton gaan zitten (zoals in een rolstoel). Zoek al zittend je evenwicht. Duw de ton met je handen vooruit. Om vooruit te rollen, moet je met je handen achteruit duwen. Om op een ton te lopen, gelden dezelfde aandachtspunten als op de evenwichtsbalk en banken. Enkel de manier van opstappen en de staprichting verandert: - Je kruipt op de ton: knie, knie, voet, voet. Wanneer je op de ton staat, ga je meteen goed rechtop staan. - Je stapt met kleine pasjes achteruit zodat de ton zachtjes vooruit rolt. Idee Kids op flickr.com Opgelet! Spring altijd langs voor van de ton, nooit langs achter. Om het moeilijker te maken, kan je met twee naast elkaar op één ton staan (en lopen). 19

20 K LO Evenwichtsbal Benodigd materiaal: evenwichtsbal, autoband, valmat De functie van de helper blijft dezelfde als bij de ton. Leg de evenwichtsbal vast op een autoband. Als dit te makkelijk is, kan je hem op een dikke valmat leggen. De bal gaat wel bewegen, maar echt niet veel. De kinderen hebben wel het gevoel dat ze op een bal stappen. Lopen op een evenwichtsbal gaat volgens hetzelfde principe als de ton. Alleen kan je op een bal nooit stilstaan en moeten de voeten constant in beweging zijn (de pinguïnpas of de tik-tak), anders val je eraf. Opgelet! Spring altijd langs voor van de bal, nooit langs achter. Om het moeilijker te maken, kan je rond je lengteas draaien terwijl je op de bal staat. Idee Kids op flickr.com LO Rolla bolla Benodigd materiaal: rolla bolla (zie pagina 11), klimrek, extra rol Een rolla bolla bestaat uit een plankje en een koker/rol waarop je balanceert. Deze evenwichtsvorm vereist evenwichtsgevoel, reactiesnelheid, concentratie en een paar sterke benen. Om het makkelijker te maken, leg je twee rollen onder één plank. Je kunt kiezen voor de hulp van een partner of de steun van een klimrek. nancy123laura op flickr.com - Leg de plank dwars op de rol zodat de ene zijde van de plank op de vloer, de andere zijde op de rol steunt. - Zorg dat het uiteinde van de rol zichtbaar is. - Ga met gespreide voeten op de plank staan. - Verplaats je plank en gewicht naar opzij zodat je rol in het midden en je plank horizontaal komt. - Zoek je evenwicht door kleine snelle drukbewegingen te maken met de benen. 20

21 Aandachtspunten: - Maak het evenwicht alleen met je benen (enkels en knieën). Armen en romp blijven rustig. - Zak lichtjes door de knieën. - Kijk voor je uit. - Je voeten staan evenwijdig recht naar voor. Ontwikkelingsdoelen evenwicht K 1 Motorische competenties Zelfredzaamheid in kindgerichte bewegingssituaties Complexe ruimte- en tijdsfactoren 1.24 De kleuters kunnen twee of meer opeenvolgende hindernissen nemen De kleuters kunnen zelf actief omgaan met wijzigingen in de lichaamshouding rekening houdend met de omgeving. Lichaams- en bewegingsbeheersing 1.3 De kleuters kunnen het evenwicht behouden in verplaatsingen en bij houdingen op diverse steunvlakken. 1.4 De kleuters kunnen het eigen lichaamsgewicht veilig opvangen door middel van landen en vallen. 3 Zelfconcept en het sociaal functioneren 3.4 De kleuters tonen een rustige aanwezigheid in het eigen lichaam, voelen de eigen grenzen en tonen een vertrouwdheid met de eigenheid van het lichaam De kleuters kunnen binnen een eenvoudige spelvorm één tot twee spelregels opvolgen. LO 1 Motorische competenties Zelfredzaamheid in kindgerichte bewegingssituaties Verantwoord en veilig bewegen 1.2 De leerlingen kunnen veiligheidsafspraken naleven. 1.3 De leerlingen kennen de gevaren en risico's van bewegingssituaties en kunnen deze inschatten en signaleren. Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties Variante vormen van basisbewegingen, al dan niet gebruik makend van toestellen 1.9 De leerlingen kunnen balanceren op de grond en over diverse soorten toestellen. 21

22 2. Jongleren K LO Opwarmingsspel: rommel in het circus Benodigd materiaal: twee Zweedse banken, jongleerballetjes en andere grote en kleine ballen De clowns zijn weer ondeugend. Ze maken rommel, die de andere artiesten snel weer proberen op te ruimen. Er is een grote bak (gemaakt met twee banken) waarin alle jongleerballetjes en grote ballen liggen. Twee kinderen (= clowns) proberen zo snel mogelijk alle ballen uit de bak te werpen, terwijl de andere leden van het circus alle ballen terug in de bak proberen leggen. Als de clowns erin slagen alle ballen uit de bak te werpen, zijn ze gewonnen. Als alle ballen in de bak liggen, zijn de andere circusartiesten gewonnen. 22

23 Kern Jongleren vergt heel veel geduld en coördinatie tussen de twee handen. Voor kleuters is dit nog heel moeilijk. Toch zijn er een aantal oefeningen die ook bij hen deze coördinatie trainen. K Spelen met ballonnen Benodigd materiaal: ballonnen (grote en kleine) Oefening 1 Laat de kinderen verschillende gooi- en vangoefeningen doen met de ballonnen: omhoog gooien en opvangen; per twee naar elkaar gooien en opvangen; in groep een ballon naar elkaar gooien. Oefening 2 De kinderen staan in een kring. De leerkracht gooit een ballon naar een kind dat aan de overkant staat. Het kind neemt de ballon aan en gooit deze naar een ander kind en gaat dan zitten. Wanneer de ballon bij iedereen gepasseerd is, staan de kinderen terug recht. Doe de oefening opnieuw, maar met een ander voorwerp (bijv. rollen met een (evenwichts)bal). K Jongleren met sjaaltjes Benodigd materiaal: sjaaltjes Oefening 1 Elke kleuter heeft een sjaaltje vast en staat verspreid in de zaal. De leerkracht legt de oefeningen steeds uit met een demo en zet dan de kinderen aan het werk met muziek. Als de muziek stopt, gaat iedereen zitten en luisteren de kinderen naar de volgende opdracht. 1: Sjaaltje onderhands opwerpen en terug vangen in hetzelfde hand. Moeilijker: opvangen in het andere hand. 2: Sjaaltje opwerpen, 1 keer in de handen klappen en terug vangen. Moeilijker: 2 of 3 keer in de handen klappen. 3: Sjaaltje opwerpen, de grond tikken en opvangen. Moeilijker: op de grond gaan zitten en opvangen. 4: Sjaaltje opwerpen, halve draai maken en opvangen. Moeilijker: Hele draai maken. 23

24 5: Sjaaltje opwerpen, ogen sluiten en terug opvangen. Moeilijker: ogen heel de tijd sluiten. Oefening 2 De kinderen zetten zich per twee. Het ene kind maakt met zijn lichaam gaten/ringen waardoor je een sjaaltje kan werpen en opvangen. Bijv. Strek je armen voor je uit en vouw je handen in elkaar. Of leg je hand op je hoofd, zodat er naast je hoofd een ring komt. Het andere kind neemt een sjaaltje, gooit het door de ring en vangt het weer op. Daarna keren de rollen om. K Diabolo Benodigd materiaal: diabolo s, bank, kegels, touw, hoepels Voor kleuters is het echte jongleren met diabolo s te moeilijk. Volgende oefening leert hen wel al de diabolo te sturen en te corrigeren. Ze sturen automatisch met hun juiste hand bij. Maak een parcours met touwen, banken, kegels en hoepels. De kinderen leggen hun diabolo op de grond en leggen het parcours af: touwen volgen, op een bank, bochtjes nemen, rond kegeltjes. De kinderen mogen enkel hun stokjes gebruiken om bij te sturen, niet hun handen. LO Jongleren met jongleerballetjes Benodigd materiaal: jongleerballetjes Oefening 1 Zelfde oefening als hierboven, maar met een jongleerballetje Oefening 2 Zelfde oefening als hierboven, maar met een jongleerballetje. Oefening 3 De leerkracht legt uit hoe we het balletje opwerpen (onderhands en in een boogje). De leerkracht gooit het balletje naar de leerling die aan de overkant staat. Deze leerling vangt het balletje en gooit deze naar een andere leerling. Wanneer je het balletje hebt ontvangen, gooi je het verder en ga je zitten. Onthoud goed van wie je het balletje kreeg en naar wie je het hebt geworpen! Wanneer het balletje bij iedereen 24

25 gepasseerd is staan de leerlingen terug recht. Nu is het de bedoeling dat het balletje exact het zelfde traject volgt als de eerste keer. Dus je ontvangt van dezelfde en je gooit weer naar dezelfde als de eerste ronde. Moeilijker: 3 balletjes achter elkaar werpen. Dus wanneer je een balletje ontvangt en werpt moet je al terug klaar staan om een volgend balletje te ontvangen. (oog-handcoördinatie) Moeilijkst: Elke leerling heeft een balletje vast. De leerkracht telt af en geeft een signaal, iedereen werpt op dezelfde moment zijn balletje naar zijn partner en ontvangt een balletje van de andere. Tip: op vind je instructiefilmpjes voor de basis van jongleren. En op de Ketnetsite doet Bert van Ell Circo D ell Fuego het je voor: LO Diabolo Benodigd materiaal: diabolo s Jongleren met een diabolo geeft kinderen een heel leuke succeservaring. Eens ze de diabolo kunnen aandrijven en bijsturen is het een kwestie van trucjes bekijken en zelf proberen (kleine instructiefilmpjes op de Ketnetsite: Anke - Anart Island Studios op flickr.com De diabolo aandrijven. 25

26 De diabolo bijsturen. Eerste trucje: opgooien en vangen. Circus op school, R. Leper & I. Van Maele Ontwikkelingsdoelen jongleren K 1 Motorische competenties Groot-motorische en klein-motorische vaardigheden in gevarieerde situaties Klein-motorische vaardigheden 1.29 De kleuters kunnen klein-motorische vaardigheden in verschillende situaties voldoende nauwkeurigheid gedoseerd en ontspannen uitvoeren De kleuters kunnen de functionele grepen gebruiken voor het hanteren van voorwerpen. 26

27 LO 1 Motorische competenties Zelfredzaamheid in kindgerichte bewegingssituaties Voorkeurlichaamszijde, lichaamsopbouw, lichaamsbesef 1.1 De leerlingen kennen hun voorkeurhand en -voet en kunnen deze ook efficiënt gebruiken. Klein-motorische vaardigheden in gevarieerde situaties 1.26 De leerlingen kunnen klein-motorische vaardigheden in verschillende situaties voldoende nauwkeurig gedoseerd en ontspannen uitvoeren De leerlingen kunnen de functionele grepen gedifferentieerd gebruiken voor het hanteren van voorwerpen. 27

28 3. Acrobatie K LO Opwarmingsspel: ontsnapte dieren Benodigd materiaal: lange turnmat of kleine matjes. De dieren zijn uit het circus ontsnapt! De politie is verwittigd en gaat in het park op zoek naar de dieren. Maar de dieren zijn de politie te slim af en vermommen zich in planten. Steek de mat over als circusdier. Als de tikker (= politieagent) komt, vermom je dan snel in een plant. Sammy de Slimme Schildpad verkleedt zich als een paddenstoel. - Steek de mat over op handen en knieën. - Verander snel in een paddenstoel: maak een klein bolletje. 28

29 schildpad paddenstoel Kenny de Knappe Krab vermomt zich als een blaadje. - Steek de mat over in krabbenhouding: op handen en voeten met de rug naar de mat. - Verander in een blad: ga plat op je rug liggen met je armen en benen open. krab blad Alfred het Vrolijke Aapje verandert in een zonnebloem. - Steek de mat over als een aapje: op handen en voeten met je buik naar de mat. - Verander in een zonnebloem door op je knieën te gaan zitten met je armen in de lucht. aapje zonnebloem Ben De Vroey, Ell Circo d ell Fuego 29

Ontwikkelingsdoelen. 1. Motorische competenties. Fundamentele basiscompetenties Lichaams- en bewegingsbeheersing. Lichaams- en bewegingsorganisatie

Ontwikkelingsdoelen. 1. Motorische competenties. Fundamentele basiscompetenties Lichaams- en bewegingsbeheersing. Lichaams- en bewegingsorganisatie Ontwikkelingsdoelen 1. Motorische competenties Fundamentele basiscompetenties Lichaams- en bewegingsbeheersing 1. De leerling beweegt zich doorheen diverse ruimtelijke hindernissen. 2. De leerling behoudt

Nadere informatie

Circus op school. Notities aanvullend bij de dag van de leerkracht bewegingsopvoeding op 25 oktober 2013

Circus op school. Notities aanvullend bij de dag van de leerkracht bewegingsopvoeding op 25 oktober 2013 Circus op school Circusvaardigheden bieden een aantal opvoedingskansen die perfect aansluiten bij de huidige leerplandoelen voor Bewegingsopvoeding voor het basisonderwijs. De leerlingen verwerven motorische

Nadere informatie

Spelletjes: moeilijkheidsgraad moeilijk

Spelletjes: moeilijkheidsgraad moeilijk Spelletjes: moeilijkheidsgraad moeilijk Bewegingsspel ree [2] Enkele kinderen ( reeën ) bewegen in een smalle strook langsheen geblinddoekte kleuters ( jagers ). Ze mogen enkel wandelen en niet lopen.

Nadere informatie

Olympische kleuterspelen

Olympische kleuterspelen Olympische kleuterspelen Aansluiten bij het project en/of de actualiteit Hoofddoelen: -De aandacht van de kleuters kunnen vestigen op het ervaren van vriendschap en plezier bij het samen bewegen en uiteindelijk

Nadere informatie

OVERZICHTSLIJST VAN DE OEFENINGEN

OVERZICHTSLIJST VAN DE OEFENINGEN OVERZICHTSLIJST VAN DE OEFENINGEN 1. Opwarmen 2. Springen en landen 3. Kruipen en zijwaarts rollen 4. Parcours met loopklossen 5. Evenwicht op plint en bank 6. Steunsprongen op bank en bok 7. Wentelen

Nadere informatie

Spelletjes: moeilijkheidsgraad makkelijk

Spelletjes: moeilijkheidsgraad makkelijk Spelletjes: moeilijkheidsgraad makkelijk Bewegingsspel vogels Wanneer er KRAAI geroepen wordt, bewegen de kinderen hun armen traag op en neer om de grote krachtige vogel na te bootsen, bij KOOLMEESJE sneller

Nadere informatie

kuiten kuiten Quadriceps benen 1 OPDRACHT: maak de knipmes beweging

kuiten kuiten Quadriceps benen 1 OPDRACHT: maak de knipmes beweging Rudy Duvillier benen 1 maak de knipmes beweging benen 2 ter plaatse 15'' knieen hoog afwisselend L en R en met de armen eveneens afwisslend L en R hoog.(snel tempo) benen 3 B Bal moet gerold worden van

Nadere informatie

Gymrooster groep 3 Opgesteld voor 20 weken, dus twee keer in het jaar uitvoeren Elske Schudde CZ 09/10

Gymrooster groep 3 Opgesteld voor 20 weken, dus twee keer in het jaar uitvoeren Elske Schudde CZ 09/10 Gymrooster groep 3 Opgesteld voor 20 weken, dus twee keer in het jaar uitvoeren Elske Schudde CZ 09/10 Week 1 - Leerlijn: balanceren, bew thema: balanceren Balanceren op een bank, op een bank in het wandrek

Nadere informatie

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42 Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen!

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Astrid Witte zomer 2014 Even vooraf: - Deze oefeningen zijn bedoeld voor gezonde volwassenen - Heb je klachten, overleg dan

Nadere informatie

TOP-SAMENWERKINGSSPELEN

TOP-SAMENWERKINGSSPELEN TOP-SAMENWERKINGSSPELEN Wanneer een pestsituatie zich voordoet gaan we uit van de kracht en verantwoordelijkheid van de groep om dit probleem op te lossen. Om de kracht en verantwoordelijkheid van de groep

Nadere informatie

Lenig worden. Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses. M.koning

Lenig worden. Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses. M.koning Lenig worden Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses M.koning Inleiding: Leniger worden, dat willen we allemaal wel. Maar hoe word je nou eigenlijk lening? En wat is de beste manier om

Nadere informatie

Spelfiches voor de kleuters

Spelfiches voor de kleuters Spelfiches voor de kleuters Welke Spelfiches zijn er? Bosbeleving: Beestig natuurpad mol, spin en konijn Op stap met Pluimstaart Op een grote paddenstoel Fiets en verkeer: Horen, zien en rijden Bewegen:

Nadere informatie

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest 2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof Oefeningen voor een gezond lichaam en geest De Soldaat Dit is de eerste van de vier warming up oefeningen waarbij het doel is de hartslag te verhogen

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Kids Adventure: - Kids-moeras, blote voetenpad, estafettes, kano s, lage tarzans, speleobox Eindtermen wereldoriëntatie (WO) WO mens en

Nadere informatie

Je vindt het op. Voorwoord p. 2 Hopsakee p. 3. Materiaallijst p. 12 Nuttige informatie kaft

Je vindt het op. Voorwoord p. 2 Hopsakee p. 3. Materiaallijst p. 12 Nuttige informatie kaft Je vindt het op Voorwoord p. 2 Hopsakee p. 3 Doelgroep p. 3 Organisatie p. 3 Plaats en datum p. 3 Uitleenprocedure p. 3 Formule p. 3 Timing p. 4 Praktische tips p. 4 Hopsakee rijmpje p. 4 Ontwikkelingsdoelen

Nadere informatie

Lessen 1 ste middelbaar

Lessen 1 ste middelbaar Lessen 1 ste middelbaar http://www.tourettesbenefit.com/art/art_v_050.gif Eindwerk basketbal Kim Weckx 5 Basketbal: Les 1 Lesonderwerp: kennismaking met basketbal DOELSTELLINGEN ACTIVITEITEN DIDACTISCHE

Nadere informatie

Oefeningen. voor de lage rug

Oefeningen. voor de lage rug Oefeningen voor de lage rug Stretching Alle stretchingsoefeningen worden aan elke zijde 2x herhaald. De oefeningen worden 30 seconden aangehouden. 1. Stretching M. Gastrocnemius (kuitspier) Neem een voor-

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie

Oefenprogramma revalidatie Oefenprogramma revalidatie Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! Schouder en arm oefeningen:

Nadere informatie

De 11+ Een compleet warming-up programma

De 11+ Een compleet warming-up programma De 11+ Een compleet warming-up programma Deel 1 & 3 A A }6m Deel 2 B A: Hardlopen B: Jog terug B! ORGANISATIE A: Running OP HET exercise VELD B: Jog back Het parcours bestaat uit 6 paren evenwijdig geplaatste

Nadere informatie

Inleiding. Kern A B A B A B A B A B A B A B. Groep 7 en 8 Les 1 Klassikale les. Kerndoel

Inleiding. Kern A B A B A B A B A B A B A B. Groep 7 en 8 Les 1 Klassikale les. Kerndoel Les 1 Klassikale les Inleiding Kern zoals werpen vangen en voortbewegen met de bal. De leerlingen kunnen in looppas een bal gooien en vangen. 10 minuten - Kleine bal/stressbal - Bank zoals werpen en vangen.

Nadere informatie

Vzw Homerun Stukkenstraat 7 3550 Heusden-Zolder Coördinator Johnny Clerckx www.vzwhomerun.be

Vzw Homerun Stukkenstraat 7 3550 Heusden-Zolder Coördinator Johnny Clerckx www.vzwhomerun.be Vzw Homerun Stukkenstraat 7 3550 Heusden-Zolder Coördinator Johnny Clerckx www.vzwhomerun.be INLEIDING Met het kleutersportproject 'Doe maar mee' biedt vzw Homerun gevarieerde speelleersituaties aan die

Nadere informatie

Statische rekoefeningen

Statische rekoefeningen Statische rekoefeningen Bovenlichaam Lage rugspieren Ga met je zitvlak op je hakken zitten. Duw je handen over de grond naar voren en buig je rug. Rek zover mogelijk uit. Kijk naar de grond. Houd deze

Nadere informatie

Succes en veel plezier toegewenst!

Succes en veel plezier toegewenst! Voorwoord HOE VOER JE EEN OEFENING GOED UIT? Ten eerste door de beweging correct uit te voeren. Dat wil zeggen gecontroleerd en beheerst. Dat wil zeggen eerst de spieren opwarmen ('warming up'). Nooit

Nadere informatie

IEDEREEN. Probeer zo goed mogelijk je evenwicht te bewaren.

IEDEREEN. Probeer zo goed mogelijk je evenwicht te bewaren. SPEELPLAATS regels Evenwichtsspelen Probeer zo goed mogelijk je evenwicht te bewaren. 1. Gebruik de borden enkel waarvoor ze dienen. 2. Wacht je beurt af en laat iedereen een keer. 3. Leg de evenwichtsborden

Nadere informatie

Droogtraining op zwemschoolniveau

Droogtraining op zwemschoolniveau Droogtraining op zwemschoolniveau publicaties uit Pacokrant 20062011 Onderstaande publicaties rond lichaamsscholing komen uit de vroegere edities van de Pacokrant en zijn onder voorbehoud. Tijdens de workshop

Nadere informatie

Hiervoor zet ik me in! in klas

Hiervoor zet ik me in! in klas Hiervoor zet ik me in! in klas Ik ben voorzichtig met de spullen van een ander. Ik kom altijd op tijd op school. In de klas praat ik zachtjes met andere leerlingen. Ik behandel anderen zoals ik zelf behandeld

Nadere informatie

Graag breng ik u op de hoogte van de (on)vermogens van Elise op het gebeid van spel en bewegen.

Graag breng ik u op de hoogte van de (on)vermogens van Elise op het gebeid van spel en bewegen. Gegevens afzender Plaats, datum Geachte docent LO, Elise... is een leerling van de... school. Elise een. (omschrijving van karakter: vrolijk, (weinig) energiek, afwachtend, initiatiefrijk, creatief, angstig,

Nadere informatie

Fitnessbal training. Kern training / Core stability

Fitnessbal training. Kern training / Core stability Fitnessbal training Kern training / Core stability De spieren van je buik, billen en onderrug vormen de 'kern'. Deze zone is verantwoordelijk voor alle acties waarbij je draait, reikt en buigt en is het

Nadere informatie

Aanpassingen in het bewegingsonderwijs voor kinderen met overgewicht

Aanpassingen in het bewegingsonderwijs voor kinderen met overgewicht Aanpassingen in het bewegingsonderwijs voor kinderen met overgewicht Touwzwaaien/schommelen Touwverhuizen Steunspringen Duikelen rekstok/ringen Koprollen Klimmen Spellen Inleiding Eén op de vier Venlose

Nadere informatie

In balans door. centreren

In balans door. centreren In balans door centreren Centreren Om je lichaam en geest op een lijn te brengen is centreren een belangrijke vaardigheid. In eerste instantie is centreren je aandacht naar je een punt 3 tot 5 centimeter

Nadere informatie

werkblad Basisopstelling 2 Vak 1 Glijden en klimmen Vak 2 Rollen op verhoogd vlak 1 Vak 3 Doeljagerbal Materiaal

werkblad Basisopstelling 2 Vak 1 Glijden en klimmen Vak 2 Rollen op verhoogd vlak 1 Vak 3 Doeljagerbal Materiaal werkblad Basisopstelling opstelling in 3 vakken klimramen aan de korte kant Vak 1 Glijden en klimmen Vak Rollen op verhoogd vlak 1 Vak 3 Doeljagerbal Materiaal 3 Groot -3 klimramen 6 banken 6 matten 1

Nadere informatie

Circusvoorstelling kleuters

Circusvoorstelling kleuters Benodigdheden - gympakjes - paraplu Circusvoorstelling kleuters 1. Opbouw circusvoorstelling Opening: alle kinderen lopen op de muziek al zwaaiend een rondje door de piste Act 1: ballerina s balanceren

Nadere informatie

PECTUS REVALIDATIE. De pectoralisspieren. De rugspieren

PECTUS REVALIDATIE. De pectoralisspieren. De rugspieren PECTUS REVALIDATIE Het doel van de pectus revalidatie (training borst- en rugspieren) is het versterken van de spieren van de borst en de rug en hiermee het verbeteren van je lichaamshouding. De volgende

Nadere informatie

Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint:

Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint: Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint: Rek/Strek oefeningen mogen nooit pijn veroorzaken. Mocht u pijn krijgen stop dan onmiddellijk met de oefening. Het is belangrijk om de rek niet

Nadere informatie

Wij samen. méér dan gewoon! Kleuterschool

Wij samen. méér dan gewoon! Kleuterschool Wij samen méér dan gewoon! Kleuterschool In dit boekje staan enkele afspraken zodat Wij samen méér dan gewoon zijn! Als we in een groep prettig willen samenleven, is het nodig dat we enkele Ze staan in

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Evenwichtsoefeningen Radboud universitair medisch centrum

Evenwichtsoefeningen Radboud universitair medisch centrum Evenwichtsoefeningen Deze folder van het Radboudumc geeft informatie over evenwichtsoefeningen binnen en buitenshuis. Met evenwichtsoefeningen bedoelen we bewegingspatronen van het hoofd, de nek en het

Nadere informatie

zit met handen voor zich op grond, staat en springt met vasthouden van beide handen

zit met handen voor zich op grond, staat en springt met vasthouden van beide handen Schema 16 www.vclb-koepel.be Bijlage 6: Overzicht beheersingsniveaus motorische ontwikkeling* vaardigheidsfamilie stilstaan balanceren in beweging springen - kracht springen - motorisch gebied evenwicht

Nadere informatie

Lessenreeks periode 3 Week 9 /m 12

Lessenreeks periode 3 Week 9 /m 12 Lessenreeks periode 3 t Week 9 /m 12 Legenda Zwembad Lijnen Lesgever Kind(eren) Loop en zwemrichting Flexibeam Plankje Blokjes Bal Zinkhoepel Mat Gat Pion Zwemles KNZB Zwemlesmethode Zwemles: Periode 3,

Nadere informatie

Praktijkfolder Stabiliteitstraining van de lage rug.

Praktijkfolder Stabiliteitstraining van de lage rug. Praktijkfolder Stabiliteitstraining van de lage rug. Oefeningen met een stok. Uitvoering A: Span de buikspieren aan neutraal blijft.30 herhalingen. Uitvoering B:Span de buikspieren aan neutraal blijft.

Nadere informatie

OEFENSTOF CIRCULATIE-MINIVOLLEYBAL

OEFENSTOF CIRCULATIE-MINIVOLLEYBAL OEFENSTOF CIRCULATIE-MINIVOLLEYBAL NIVEAU 1 VANGEN, GOOIEN EN BEWEGEN ACCENTEN: VEELZIJDIG ONTWIKKELEN. BASISVAARDIGHEDEN VOOR IEDERE BALSPORT. BALVAARDIGHEID EN COÖRDINATIE. OOG - HAND, BALBAAN HERKENNING

Nadere informatie

De motorische ontwikkeling van het jonge kind

De motorische ontwikkeling van het jonge kind De motorische ontwikkeling van het jonge kind Balanceren Loopt en trekt speelgoed achter zich aan. Hij kan dit ook achteruitlopend en zowel met de linker als rechter hand Draagt tijdens het lopen in zowel

Nadere informatie

Cambridge Health Plan Benelux BV

Cambridge Health Plan Benelux BV Wanneer doet u deze oefeningen? Doe deze minstens 3 keer per week en al vrij snel voelt u verandering in uw lichaam. Ook krijgt u meer zelfvertrouwen. Naast deze oefeningen zorgt een dagelijkse wandeling

Nadere informatie

Door Wout Verhoeven & Maarten Thysen OPWARMING CORE STABILITY

Door Wout Verhoeven & Maarten Thysen OPWARMING CORE STABILITY Deze work-out neemt ongeveer drie kwartier in beslag. Je hoeft niet elke oefening te doen, je kan zelf kiezen aan welke zones je extra aandacht wil besteden. 'Toch is het gezond om elke work-out te starten

Nadere informatie

Oefeningen voor patiënten met reumatoïde artritis

Oefeningen voor patiënten met reumatoïde artritis Het is belangrijk om de oefeningen die u in het ziekenhuis hebt gedaan thuis dagelijks voort te zetten. Dit om de gewrichten en spieren in een goede conditie te houden. Probeer op een vast tijdstip te

Nadere informatie

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) - versie mei 2016. Naam leerling. Motoriek Grote motoriek. Grote motoriek-stap 1

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) - versie mei 2016. Naam leerling. Motoriek Grote motoriek. Grote motoriek-stap 1 Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) - versie mei 2016 Motoriek Grote motoriek Grote motoriek-stap 1 Naam leerling SPRINGEN: Springt met twee voeten tegelijk op van de vloer -20--20 GOOIEN

Nadere informatie

Adewiedewanseltje. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS

Adewiedewanseltje. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Adewiedewanseltje Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Adewiedewanseltje: het lied... 3 De muziekopname... 3 Activiteiten per leeftijd: Baby s... 4 Door de ruimte... 4 Dreumesen... 4 Paardje rijden op de knie...

Nadere informatie

MEDIPREVENTIECENTRUM

MEDIPREVENTIECENTRUM Instructies en oefeningen voor het gebruik van de Body-Band oefenband theraband voor Fitness-Training 1 Geachte klant, Gefeliciteerd met uw aanschaf van de Body-Band oefenband, theraband, fitnessband van

Nadere informatie

Core stability training

Core stability training Core stability training Oefening 1: Uitgangspositie: liggend op de buik. Plaats de ellebogen recht onder de schouders. De vuisten wijzen naar voren. Breng vervolgens de buik van de grond door te steunen

Nadere informatie

Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen

Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen Oefeningen menselijk lichaam Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen Eenvoudige oefeningen voor de bovenbeen spieren bijvoorbeeld na een operatie aan het kniegewricht of immobilisatie van het kniegewricht.

Nadere informatie

LES 5 Sportlessen. Kern: Drie winteroefeningen LES 1 - ONDERBOUW. Afsluiting: Reactiespel. Inleiding (10 minuten)

LES 5 Sportlessen. Kern: Drie winteroefeningen LES 1 - ONDERBOUW. Afsluiting: Reactiespel. Inleiding (10 minuten) LES 1 - ONDERBOUW LES 5 Sportlessen Drie winteroefeningen Inleiding: Bobslee Kern: Drie winteroefeningen Afsluiting: Reactiespel 10 minuten 25 minuten 10 minuten Inleiding (10 minuten) Bobslee Twee leerlingen

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

Uitgeverij Schoolsupport www.schoolsupport.nl

Uitgeverij Schoolsupport www.schoolsupport.nl Sorteren kun je leren Leerinhoud: rubriceren, klanken onderscheiden. Materiaal: allerlei voorwerpen en bordjes. Locatie: klaslokaal (eventueel speelplaats). Groepsindeling: individueel. Tijdsduur: 10 minuten.

Nadere informatie

2] Rekoefening zittend 10 X Zittend, natuurlijke rugkromming, voeten op grond Armen gekruisd onder schouders. f) IDEM ander arm.

2] Rekoefening zittend 10 X Zittend, natuurlijke rugkromming, voeten op grond Armen gekruisd onder schouders. f) IDEM ander arm. 1] Rekoefening 10 X Ruglig, opgerold kussen onder schouderblad & kussen (2) onder hoofd a) 1 knie opheffen b) 2e knie opheffen c) armen rond knieën d) Beide armen achter hoofd (recht) rekken e) 10 tellen

Nadere informatie

Kasteelrace. Commando E.B/A.V.H.

Kasteelrace. Commando E.B/A.V.H. Kasteelrace Wie? Max. 6 leerlingen Wat heb je nodig? blokken Wat moet je doen? Je gaat samen met de andere horigen een kasteel bouwen voor de kasteelheer. Na het startsein pak je één blok en rent direct

Nadere informatie

Borstcrawl keerpunt: - De benadering - De rol - Voeten plaatsen / afzet - Handbeweging

Borstcrawl keerpunt: - De benadering - De rol - Voeten plaatsen / afzet - Handbeweging Borstcrawl keerpunt: - De benadering - De rol - Voeten plaatsen / afzet - Handbeweging De benadering Bij de benadering is het belangrijk dat er met zoveel mogelijk snelheid het keerpunt ingegaan wordt.

Nadere informatie

O m t e b e g i n n e n : V e i l i g h e i d s r e g e l s : G e n i e t e n f o r c e e r n i e t s!

O m t e b e g i n n e n : V e i l i g h e i d s r e g e l s : G e n i e t e n f o r c e e r n i e t s! Wanneer doet u deze oefeningen? Doe deze minstens 3 keer per week en al vrij snel voelt u verandering in uw lichaam. Ook krijgt u meer zelfvertrouwen. Naast deze oefeningen zorgt een dagelijkse wandeling

Nadere informatie

Oefenschema 'test atleet'

Oefenschema 'test atleet' Oefenschema 'test atleet' 19/07/2013 08:30 GLUTEUS MED ZIJLIG 1 Zijlig. 1 arm onder het hoofd, andere arm met de hand in de zij om de beweging van het bekken te evalueren. Beide knieën opgetrokken, voeten

Nadere informatie

Met Blad, steen, schaar bepaal je wie als eerste mag beginnen in een spel. Je kan het ook als spelletje op zichzelf spelen.

Met Blad, steen, schaar bepaal je wie als eerste mag beginnen in een spel. Je kan het ook als spelletje op zichzelf spelen. OVERZICHT SPELLETJES Blad, steen, schaar Tenminste 2 personen Met Blad, steen, schaar bepaal je wie als eerste mag beginnen in een spel. Je kan het ook als spelletje op zichzelf spelen. Houd één hand in

Nadere informatie

Materiaal: hoepels, banken, touw (dik en dun), klimrek, dikke mat, stapstenen

Materiaal: hoepels, banken, touw (dik en dun), klimrek, dikke mat, stapstenen Bijlage 7: Bewegingstussendoortjes 1. Evenwichtsgevoel Tussendoortje 1: Op één been staan Titel: Op één been staan Klemtoon op: motorische ontwikkeling Ontwikkelingsaspect: OA 46) evenwicht bewaren Materiaal:

Nadere informatie

10 minuten training 1 Total Body

10 minuten training 1 Total Body 10 minuten training 1 Total Body Met deze 10 Minuten training train je het hele lichaam. Alle spiergroepen komen aan bod. Waarom 10 minuten trainingen? Voor veel mensen is het nog steeds moeilijk om een

Nadere informatie

ASPECIFIEKE, HOUDINGSGEBONDEN LAGE

ASPECIFIEKE, HOUDINGSGEBONDEN LAGE ASPECIFIEKE, HOUDINGSGEBONDEN LAGE RUGPIJN: OEFENTHERAPIE Aspecifieke lage rugpijn bestaat uit klachten waarvoor geen lichamelijke afwijking kan gevonden worden die deze klachten veroorzaakt. Het probleem

Nadere informatie

Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders. Superhandig. boekje

Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders. Superhandig. boekje Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders Superhandig boekje 1 Inleiding SMASH! SMASH! is het nieuwe volleybalprogramma voor kinderen en jongeren tot en met 18 jaar. Met SMASH! brengen we

Nadere informatie

Watersafety test 12. Baan Vier - Schoolzwemmen - pg 1

Watersafety test 12. Baan Vier - Schoolzwemmen - pg 1 Watersafety test 12 1 Bart Soons, Tom Van Iseghem, Kristien De Martelaer (VUB) - Klassieke zwemtest versus water safety test als evaluatie van veilig zwemmen in het lager onderwijs - Vlaams Tijdschrift

Nadere informatie

TRAININGSPLAN. Buikspieren

TRAININGSPLAN. Buikspieren TRAININGSPLAN Buikspieren Buikspieren, waarom zijn deze spieren belangrijk? Al een lange tijd benadrukken fitnessexperts het belang van een sterke kern. Dat houdt in: sterke buik- en rugspieren. Bewegingsexperts

Nadere informatie

Meer Bewegen huiswerk oefeningen longrevalidatie

Meer Bewegen huiswerk oefeningen longrevalidatie Meer Bewegen huiswerk oefeningen longrevalidatie Inhoudsopgave Inleiding... 4 Oefeningen... 6 Bovenbeenspieren... 7 Buikspieren... 8 Rugspieren...10 Armspieren...11 Rekoefeningen...15 Beweeglijkheid nek...19

Nadere informatie

WATERGEWENNING. Succes!

WATERGEWENNING. Succes! WATERGEWENNING Wanneer kinderen leren zwemmen kan dit enkel maar wanneer zij voldoende gewend zijn aan water. Zij moeten wennen aan de biomechanische aspecten van het water. Zij ervaren druk, weerstand

Nadere informatie

Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal.

Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal. Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal. Alle leerlingen staan aan één helft van de gymzaal verspreid met allemaal een bal. De trainer staat

Nadere informatie

Hou je rug en nek gezond! Oefeningen om rug-, buik-, en nekspieren in goede conditie te houden

Hou je rug en nek gezond! Oefeningen om rug-, buik-, en nekspieren in goede conditie te houden WN Hou je rug en nek gezond! Oefeningen om rug-, buik-, en nekspieren in goede conditie te houden Oefeningen voor rug-, buik- en beenspieren Tillen, dragen, duwen en trekken van lasten is belastend voor

Nadere informatie

Oud Hollandse buitenspelen spelen voor teams of voor in een spelcircuit

Oud Hollandse buitenspelen spelen voor teams of voor in een spelcircuit Oud Hollandse buitenspelen spelen voor teams of voor in een spelcircuit Bal hooghouden Je krijgt 50 seconden de tijd om een voetbal hoog te houden. Het aantal seconden is het aantal punten die je kunt

Nadere informatie

Workshop: CircusKermisland

Workshop: CircusKermisland Workshop: CircusKermisland Er is een circuswereld bij ons in het dorp opgeslagen. Je kan er leuke shows gaan bekijken. Maar je kan er ook gaan rondlopen in circuskermisland. Een paradijs van spelletjes

Nadere informatie

Mozarthof school voor ZML Leerlijn Bewegingsonderwijs dd 15-07-2011 1/14

Mozarthof school voor ZML Leerlijn Bewegingsonderwijs dd 15-07-2011 1/14 Bewegingsonderwijs Kerndoel 1: De leerlingen nemen deel aan bewegingssituaties (kennen de benodigde bewegingsvaardigheden, basisvaardigheden met betrekking tot spel en nemen deel aan spel) 1.1. Balanceren

Nadere informatie

Uitgangshouding Uitvoering Aandachtspunten Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug

Uitgangshouding Uitvoering Aandachtspunten Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug Houding Low load o o o Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug Kantel je bekken naar achter en vlak hierdoor je rug af Kantel je bekken naar voor en maak hierdoor je rug hol Enkel

Nadere informatie

KEIK Concept en regie: Spel: Live muziek en spel: Compositie: Kostuums: Vormgeving: Film:

KEIK Concept en regie: Spel: Live muziek en spel: Compositie: Kostuums: Vormgeving: Film: LESMAP KEIK INTRO CREDITS Voor veel kleuters zal KEIK de eerste theaterervaring zijn. Kinderen moeten zich veilig voelen om van de voorstelling te kunnen genieten, daarom is het belangrijk dat ze voorbereid

Nadere informatie

Estafettespelen. Beschrijving van de activiteit

Estafettespelen. Beschrijving van de activiteit Estafettespelen Auteur: Marlies Vereecke Geschikte leeftijd: Alle Duur activiteit: / Terrein: Speelveld Benodigde begeleiders: / - Zie spelen! Beschrijving van de activiteit Inhoudstafel 1. Ren-je-rot-race

Nadere informatie

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Lage rugpijn Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Inleiding Lage rugpijn Rugklachten komen veel voor. 4 van de 5 mensen heeft weleens te maken met rugpijn. In veel gevallen

Nadere informatie

Bewegingsmethodiek Sherborne Opvoeden via het lichaam

Bewegingsmethodiek Sherborne Opvoeden via het lichaam Bewegingsmethodiek Sherborne Opvoeden via het lichaam Bewustworden van het eigen lichaam als trap naar zelfbewustwording Bewustworden van de externe wereld Bewustwording van de ruimte Bewustwording van

Nadere informatie

Beweeg B Verbeter je resultaten!

Beweeg B Verbeter je resultaten! Beweeg B Verbeter je resultaten! Niet tevreden met je resultaten? Wil je de volgende keer betere resultaten halen? Leer dan hier een paar manieren om beter te worden in elke oefening, zodat je de volgende

Nadere informatie

Doelstellingen Activiteit Organisatie Materiaal/opmerkingen Opwarming: cardio-vasculaire prikkeling

Doelstellingen Activiteit Organisatie Materiaal/opmerkingen Opwarming: cardio-vasculaire prikkeling Bijscholing 5 februari Gent Voorbereiding opbouw schoolslag (beenbeweging) en crawl Doelstellingen Activiteit Organisatie Materiaal/opmerkingen Opwarming: cardio-vasculaire prikkeling De lln worden in

Nadere informatie

5.3.3 Een patiënt verplaatsen Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de

5.3.3 Een patiënt verplaatsen Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de 5.3.3 Een patiënt verplaatsen A Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de bedlegerige patiënt vastnemen om hem makkelijk op de zij

Nadere informatie

Blessurepreventie en stabilisatieprogramma voor jonge tennisspeler

Blessurepreventie en stabilisatieprogramma voor jonge tennisspeler Blessurepreventie en stabilisatieprogramma voor jonge tennisspeler Doel Oefening Afbeelding Opwarming Lopen met tennisballetje => laten botsen Opwarming Stokken in V leggen Vw aw lopen Skippings met vw

Nadere informatie

Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels.

Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels. CALCIMATICS 1. De opwarming Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels. Als een vogel in de lucht - Houding:

Nadere informatie

TIPS VOOR SPORT EN SPEL

TIPS VOOR SPORT EN SPEL TIPS VOOR SPORT EN SPEL Hier vindt u allerlei leuke sport en spel-tips voor zowel de onderbouw als de bovenbouw. Sommige spellen kunnen in het klaslokaal gedaan worden, andere zijn geschikt voor in de

Nadere informatie

TRAININGSPLAN STRETCHBANDEN

TRAININGSPLAN STRETCHBANDEN TRAININGSPLAN STRETCHBANDEN FITNESSBANDENSET TRAININGSHANDLEIDING Let op: Wees er voor de training van verzekerd dat uw training bij uw fysieke conditie aansluit. Consulteert u, bij twijfel, de huisarts.

Nadere informatie

Carnavalsschilderij: Doel: Het stimuleren van de fijne motoriek en de hand oog coördinatie. Materiaal: Schilderspapier Verf Kwasten Plakband Schorten

Carnavalsschilderij: Doel: Het stimuleren van de fijne motoriek en de hand oog coördinatie. Materiaal: Schilderspapier Verf Kwasten Plakband Schorten Carnavalsschilderij: Het stimuleren van de fijne motoriek en de hand oog coördinatie Schilderspapier Verf Kwasten Plakband Schorten Leg al materialen klaar Vertel de kinderen dat ze iets over carnaval

Nadere informatie

De 5 Tibetanen. Inleiding tot de 5 Tibetanen

De 5 Tibetanen. Inleiding tot de 5 Tibetanen De 5 Tibetanen De 5 Tibetanen zijn eigenlijk 6 oefeningen. De eerste 5 zijn welbekend als "de 5 Tibetanen, maar er is nog een 6e oefening wat "de geheime leer" of "de geheime oefening" wordt genoemd. De

Nadere informatie

Trainerscongres 2014

Trainerscongres 2014 Trainerscongres 2014 Inhoud Inhoud 2 Enkele tips om topspin aan te leren 3 Enkele tips om flip en kort leggen aan te leren 6 Willems Jo Sporttechnisch coördinator VTTL Pagina 2 Enkele tips om topspin aan

Nadere informatie

Simpele oefeningen voor een platte buik. Werk aan uw centrale spieren met deze oefeningen en verbeter uw kracht, houding en stabiliteit.

Simpele oefeningen voor een platte buik. Werk aan uw centrale spieren met deze oefeningen en verbeter uw kracht, houding en stabiliteit. Kom in actie >>> Voel je fit >> Simpele oefeningen voor een platte buik kaart 1 Werk aan uw centrale spieren met deze oefeningen en verbeter uw kracht, houding en stabiliteit. Sit-up >>> Back-Up >>> >>>

Nadere informatie

RUGREVALIDATIE THUISPROGRAMMA STRETCHING-MOBILISATIE-STABILISATIE. - Patiëntinformatie -

RUGREVALIDATIE THUISPROGRAMMA STRETCHING-MOBILISATIE-STABILISATIE. - Patiëntinformatie - RUGREVALIDATIE THUISPROGRAMMA STRETCHING-MOBILISATIE-STABILISATIE - Patiëntinformatie - Algemene richtlijnen Alle stretchingsoefeningen, mobilisatie-en stabilisatieoefeningen uitvoeren binnen de pijngrens

Nadere informatie

Oefeningen nekklachten. Paramedischcentrum Landauer

Oefeningen nekklachten. Paramedischcentrum Landauer Oefeningen bij nekklachten Paramedischcentrum Landauer Rekken: Buig je hoofd naar een zijde, hand andere zijde hoofd en lichte druk tegen hoofd naar de zijde waar naar toe gebogen wordt. Breng geheel zover

Nadere informatie

DE WEK Programma Site De olympische spelen. De Olympische Spelen. http://www.wek-site.com Pagina 1 van 1

DE WEK Programma Site De olympische spelen. De Olympische Spelen. http://www.wek-site.com Pagina 1 van 1 De Olympische Spelen http://www.wek-site.com Pagina 1 van 1 leeftijd: 6-12 jaar terrein: buiten Het Spel De kinderen worden opgedeeld in kleine groepjes met elk een vaste begeleider, of bij elk spel wordt

Nadere informatie

gerelateerde aandoeningen

gerelateerde aandoeningen Naam: Datum: Maatschap voor Sport-Fysiotherapie Manuele Therapie Medische Trainings Therapie en Echografie Stadtlohnallee 2 7595 BP WEERSELO Telefoon 0541-661590 Molemansstraat 52 7561 BE DEURNINGEN Telefoon

Nadere informatie

HOE EEN BREED GAMMA AAN BASISBEWEGINGEN KAN LEIDEN TOT

HOE EEN BREED GAMMA AAN BASISBEWEGINGEN KAN LEIDEN TOT 28/3/2009 HOE EEN BREED GAMMA AAN BASISBEWEGINGEN KAN LEIDEN TOT Henk Vanden Herrewegen Upvolley demotraining 1 Inleiding De oefenstof die in deze bundel wordt aangeboden kan gebruikt worden tijdens het

Nadere informatie

Algemene instructies oefeningen

Algemene instructies oefeningen Algemene instructies oefeningen o Lees eerst de disclaimer voordat u deze oefeningen begint. o Indien u pijnklachten vraag dan eerst uw arts of therapeut om advies o Zorg er voor dat de spieren niet koud

Nadere informatie

hier weetjes & tips voor ouders beweegt iets een gevarieerd bewegingsaanbod voor jonge kinderen

hier weetjes & tips voor ouders beweegt iets een gevarieerd bewegingsaanbod voor jonge kinderen hier beweegt iets weetjes & tips voor ouders een gevarieerd bewegingsaanbod voor jonge kinderen Als je niet kan springen, landen, lopen, vangen, werpen kan je niet voetballen, tafeltennissen, zwemmen Wat

Nadere informatie

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17)

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17) VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17) Zorg naast voldoende rust, dat je lichaam af en toe een fysieke prikkel krijgt. Buiten het loopschema dat je hieronder kan terugvinden raden we aan

Nadere informatie