Evaluatieverslag. pilot onderwijs. 'Praktische managementvaardigheden voor aios'

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Evaluatieverslag. pilot onderwijs. 'Praktische managementvaardigheden voor aios'"

Transcriptie

1 Evaluatieverslag pilot onderwijs 'Praktische managementvaardigheden voor aios' H.B.M. van de Wiel (1) december 2012 P.L.P. Brand (2) A.S.P.M. Breed (3) J. C. Wouda (1) (1) Wenckebach Instituut, UMCG (2) Afd. Kindergeneeskunde, Isala Klinieken, Zwolle (3) Academische Huisartsenpraktijk, UMCG

2 Inhoud Samenvatting 3 1. Inleiding 4 2. Onderwijsopzet Deelnemers Onderwijsaanbod 5 3. Evaluatie van het pilot onderwijs Uitvoering Deelname Evaluatie na de bijeenkomst Evaluatie na vier maanden 8 4. Conclusies 9 5. Literatuur 10 Bijlage 1: Evaluatie na de bijeenkomst 11 Bijlage 2: Evaluatie na vier maanden 13 Bijlage 3: Bloemlezing van leerpunten/tegeltjeswijsheden en hun belemmeringen 15 2

3 Samenvatting Dit verslag beschrijft de evaluatie van pilot onderwijs over managementvaardigheden voor aios. Aios hebben veel te maken met tijdsdruk en dat belemmert hen ook enigszins in hun functioneren. Om in te spelen op de behoefte van aios aan onderwijs over tijd- en werkmanagement is het pilot onderwijs voor aios in de noordoostelijk opleidingsregio (OOR) opgezet. Het onderwijs had tot doel om de aios enkele praktische vaardigheden voor tijd- en werkmanagement te bieden en bestond uit een bijeenkomst van ongeveer 3 uur. Aan het pilot onderwijs hebben 19 aios in de Isala Kliniek (twee groepen) en 11 aios in het UMCG (één groep) meegedaan. In het onderwijs in de Isala Kliniek is gewerkt volgens het 'Masterclass' principe. Dit principe houdt in dat de aios aan de hand van enkele presentaties door deskundigen voor zichzelf richtlijnen en tips formuleren over tijd- en werkmanagement in de klinische praktijk. In het UMCG onderwijs is gekozen voor een meer 'traditionele' workshop aanpak met interactieve presentaties en opdrachten. Het pilot onderwijs is geëvalueerd direct na de bijeenkomsten en ongeveer vier maanden na de bijeenkomsten. Uit de evaluaties direct na de bijeenkomsten bleek dat het werken volgens het masterclass principe leidde tot een hogere waardering voor het onderwijs dan de meer traditionele workshop aanpak. Na vier maanden was de waardering voor beide vormen van onderwijs echter vrijwel gelijk. Op de lange(re) termijn wordt onderwijs volgens het masterclass principe dus niet hoger gewaardeerd dan meer traditioneel workshop onderwijs. De deelnemers aan het masterclass onderwijs schreven aan het einde van de bijeenkomst hun leerpunten op. Het onderwijs in het UMCG resulteerde in een aantal 'tegeltjeswijsheden' voor de praktijk. De deelnemers aan het masterclass onderwijs konden na vier maanden iets meer leer/werkpunten formuleren. Het lijkt er dus op dat het onderwijs volgens het masterclass principe het geleerde iets beter doet beklijven. De leerpunten en tegeltjeswijsheden worden in de praktijk beperkt toegepast. De hectiek van het dagelijks werk belemmert de deelnemers om met de verworven inzichten te oefenen en ze te integreren in hun gedragsrepertoire. Sommige deelnemers gaven dan ook aan dat ze behoefte hebben aan een regelmatige 'opfrisser'. Een website waarop alle informatie en de zelf gemaakte presentaties staan, is onvoldoende als steuntje in de rug. Zo'n website wordt nauwelijks bekeken. 3

4 1. Inleiding Sinds 2005 kennen de Nederlandse vervolgopleidingen tot één van de medisch specialismen een competentiegericht curriculum. Het CanMEDS model ligt hieraan ten grondslag met als centraal competentiegebied het vakspecifieke medisch handelen, ondersteund door zes vakoverstijgende competentiegebieden. Organisatie is één van de vakoverstijgende competenties en betreft het functioneren als manager in het kader van de individuele patiëntenzorg, de praktijkorganisatie en het werken binnen het gezondheidszorgsysteem [Bleker, 2004]. Aan het competentiegebied 'Organisatie' wordt in de vervolgopleidingen tot nu toe relatief weinig aandacht besteed. Aios ervaren ook een tekort aan kennis en kunde op een aantal essentiële managementgebieden. Onderwijs in managementvaardigheden moet daarom een verplicht onderdeel zijn van de specialistenopleiding [Berkenbosch, 2011]. Als aanzet hiertoe is een samenwerkingsverband opgezet tussen het Wenckebach Instituut van het UMCG en de Isala Klinieken te Zwolle om onderwijs over praktische managementvaardigheden voor aios in de noordoostelijk opleidingsregio (OOR) te ontwikkelen, organiseren, uitvoeren en evalueren. De OOR heeft subsidie toegekend om dit project mogelijk te maken. De projectgroep bestaat uit: - Prof. dr. H.B.M. van de Wiel, Wenckebach Instituut, UMCG - Prof. dr. P.L.P. Brand, Kindergeneeskunde, Isala Klinieken, Zwolle - Dr. A.S.P.M. Breed, Academische Huisartsenpraktijk, UMCG De projectgroep heeft een programma van 3 uur ontwikkeld over praktische managementvaardigheden voor aios. In paragraaf 2 van dit verslag wordt beschreven hoe het onderwijs is opgezet en als pilot voor drie groepen van arts-assistenten is uitgevoerd. Paragraaf 3 doet verslag van de evaluatie van dit pilot onderwijs. Paragraaf 4 bevat de conclusies en aanbevelingen. 2. Onderwijsopzet 2.1 Deelnemers Het onderwijs staat open voor alle aios die in opleiding zijn binnen de regio Noord-Oost (OOR). In februari 2012 hebben alle arts-assistenten van de Isala Klinieken per het verzoek gekregen om een vragenlijst op een internetsite te beantwoorden over hun wensen voor onderwijs in managementvaardigheden. 55 arts-assistenten hebben de vragenlijst beantwoord. 52 van de respondenten bleek geïnteresseerd in deelname aan het onderwijs. Tabel 1 geeft een overzicht van de thema's die men behandeld zou willen zien. : * Tabel 1: Gewenste thema's Aantal Perc. Samenwerken 25 21% Conflict hanteren 23 19% Omgaan met agressie 7 6% Vergaderen 19 16% Tijd- en werkmanagement 43 36% Andere thema's 4 3% Totaal 121 * 100% Aangezien men meer dan één thema kon noemen is het totaal aantal genoemde thema's groter dan 4

5 het aantal belangstellenden (N = 52). Tabel 1 laat zien dat tijd- en werkmanagement het vaakst als thema werd genoemd. Dit thema is dan ook gekozen als onderwerp voor het pilot onderwijs. 2.2 Onderwijsaanbod De onderwijsbijeenkomst duurt drie uur. Het doel van het onderwijs is dat de arts-assistenten praktische vaardigheden opdoen om efficiënter te kunnen werken en minder last te ervaren van tijdsdruk (versterken van self-efficacy). De thema's die aan bod komen zijn: - "uitstel en afstel" gedrag - factoren die bepalend zijn voor motivatie en uitstelgedrag - plannen van een drukke dag De belangrijkste werkvorm is het "Masterclass" principe [Wiel, 2009]. Dit principe houdt in dat door middel van gerichte opdrachten de 'state of the arts' kennis, gepresenteerd door een expert, wordt vertaald naar de eigen werksituatie. In het eerste gedeelte van de bijeenkomst verzorgt één van de docenten korte presentaties over de bovengenoemde thema's. Voorafgaande aan en/of in aansluiting op iedere presentatie zijn er individuele opdrachten, zoals het inventariseren van knelpunten rond tijdsmanagement en het invullen van een vragenlijst over uitstelgedrag. Daarnaast zijn er groepsdiscussies waarin de resultaten van de inventarisaties worden besproken. De masterclass opdracht beslaat het tweede deel van de bijeenkomst en houdt in dat de deelnemers in subgroepen een Powerpoint presentatie maken van de belangrijkste dingen die ze inmiddels hebben geleerd om uitstelgedrag tegen te gaan. Deze presentaties worden achteraf op een internetsite gezet zodat de deelnemers hun verworven inzichten, maar ook die van de andere deelnemers, kunnen terugzien. 3. Evaluatie van het pilot onderwijs De evaluatie heeft zich gericht op de volgende aspecten [Wiel, 2008]: - de uitvoering; - de deelname aan het onderwijs; - oordeel van de deelnemers over het onderwijs; - nut van het onderwijs voor de dagelijkse praktijk. Aan het einde van de onderwijsdag hebben de deelnemers een evaluatielijst beantwoord. In de evaluatielijst werd een oordeel gevraagd over de diverse aspecten van het onderwijs. Deze beoordeling was telkens op een 10-puntsschaal (rapportcijfer). Bijlage 1 bevat de evaluatielijst. Ongeveer vier maanden na het onderwijs hebben de deelnemers per het verzoek gekregen om een vragenlijst te beantwoorden in hoeverre ze de aanwijzingen en tips over tijdmanagement gebruiken in de klinische praktijk. Bijlage 2 bevat deze vragenlijst. Gezien de beperkte opzet van het onderwijs en van de evaluatie was een verdergaand onderzoek naar veranderingen in kennis en gedrag van de deelnemers ten gevolge van het onderwijs niet mogelijk. 3.1 Uitvoering De opzet was om één onderwijsbijeenkomst voor arts-assistenten van de Isala Kliniek en één bijeenkomst voor arts-assistenten van het UMC Groningen te organiseren. Gezien de grote belangstelling binnen de Isala Kliniek zijn er in Zwolle echter twee bijeenkomsten op een woensdagavond ( en ) georganiseerd. De bijeenkomst voor de UMCG assistenten was op een zaterdagochtend ( ). De drie bijeenkomsten zijn verzorgd door de leden van de 5

6 projectgroep. In de Isala Kliniek zijn twee van hen in de beide bijeenkomsten als inhoudelijk expert en als procesbegeleidend docent opgetreden. De bijeenkomst in het UMCG is door één docent verzorgd. In de Isala Kliniek is gewerkt volgens het bovenbeschreven Masterclass principe. De Powerpoint presentaties die zijn gemaakt door de subgroepen, zijn op de internetsite gezet. De bijeenkomst in het UMCG had een meer 'traditioneel' workshop karakter waarbij de docent een interactieve presentatie heeft verzorgd en de deelnemers vervolgens in subgroepen hebben gewerkt aan een opdracht om 'tegeltjeswijsheden' te bedenken over time management. 3.2 Deelname Tabel 2: Kenmerken van de deelnemers Isala, Zwolle UMCG Aantal deelnemers Specialisme Snijdend 4 Niet snijdend 9 11 (KG) Ondersteunend 3 Overig 1 Geslacht man 6 1 vrouw Aantal jaren in Gemiddelde opleiding NB SEM (range) 0.51 (0-5) 0.51 (0-5) Aantal maanden klinisch werkzaam voor start opleiding Gemiddelde SEM (range) 4.50 (0-48) 2.99 (12-39) Aanvullend onderwijs ja 3 6 over management gehad? nee 14 5 NB Aan het Isala onderwijs namen ook 6 anios deel. Zij zijn bij deze vraag niet meegeteld. In totaal hebben 30 arts-assistenten aan het pilotonderwijs deelgenomen. Tabel 2 geeft een overzicht van enkele kenmerken van deze deelnemers. De groepen in de Isala Kliniek en de groep in het UMCG verschilden weinig van elkaar wat betreft hun klinische ervaring en het aantal jaren in opleiding (indien van toepassing). Het belangrijkste verschil betrof de samenstelling van de groepen. In de Isala Kliniek deden arts-assistenten mee van diverse specialismen, waaronder 6 assistenten-niet-inopleiding (anios), en betrof het een open inschrijving. In het UMCG deden alleen aios van de Kindergeneeskunde mee en was de onderwijsbijeenkomst een vervolg op eerder gevolgd onderwijs over Communicatie & Samenwerking. Voorafgaande aan iedere bijeenkomst is aan de deelnemers gevraagd in hoeverre ze in hun werk te maken hebben met tijdsdruk, welke factoren deze tijdsdruk bepalen, hoe ze deze tijdsdruk ervaren en hoe ze in het algemeen omgaan met de tijdsdruk. Tevens is hen gevraagd naar hun verwachtingen over het onderwijs. Tabel 3 geeft een overzicht van de antwoorden. 6

7 Tabel 3: Ervaringen met tijdsdruk 1. In hoeverre te maken met tijdsdruk (schaal 1-10) 2. Hoe belemmerend is de tijdsdruk (schaal 1-10) 3. Factoren die tijdsdruk bepalen (aantal genoemd) 4. Manieren om met tijdsdruk om te gaan (aantal genoemd) 5. Verwachtingen over het onderwijs (schaal 1-10) Gemiddelde (SEM) N = (0.20) 5.6 (0.29) 4.6 (0.27) 3.9 (0.27) 6.4 (0.20) De antwoorden laten zien dat de a(n)ios vrij veel te maken hebben met tijdsdruk (8.1) en in zekere mate worden belemmerd door tijdsdruk (5.6). Uit de antwoorden over de factoren die de tijdsdruk bepalen, komen vooral naar voren de hoge patiëntenlast, de vele niet direct aan patiëntenzorg gebonden taken en de onvoorspelbaarheid en daarmee ook onbeheersbaarheid van veel taken. Prioritering is verreweg de meest genoemde manier om deze werkdruk beheersbaar te houden. De verwachtingen over de het onderwijs bleken matig positief (6.4). 3.3 Evaluatie na de bijeenkomst Tabel 4 geeft het oordeel van de deelnemers over het onderwijs weer. Aangezien de werkvormen van het onderwijs in de Isala Kliniek en in het UMCG van elkaar verschilden, zijn de oordelen van de deelnemers van de twee locaties apart weergegeven. De significantie van het verschil in gemiddeld oordeel tussen de groepen van de Isala Kliniek en de groep van het UMCG zijn weergeven met * p <.05 en *** p <.001 Tabel 4: Oordeel na de bijeenkomst (schaal 1-10) Isala Kliniek Gemiddelde (SEM, N) UMCG Gemiddelde (SEM, N) 1. Doel bereikt 7.8 (0.20, 17) 5.6 (0.19, 10) *** 2. Oefening "Drukke dag plannen" 7.5 (0.15, 16) 6.8 (0.31, 8) * 3. Inventariseren en bespreken "Uitstelgedrag" 7.6 (0.12, 19) 6.2 (.41, 11) *** 4. Presentatie maken van leerpunten 7.7 (0.19, 19) niet gedaan 5. Inspanning de moeite waard? 8.1 (0.16, 18) 6.8 (0.23, 11) *** 6. Onderwijs aanraden aan collega 8.4 (0.20, 19) 6.7 (.30, 11) *** Uit tabel 4 blijkt dat het onderwijs in de Isala Kliniek op alle punten hoger werd gewaardeerd dan het onderwijs in het UMCG. Het werken volgens het masterclass principe in de Isala Kliniek werd dus 7

8 positiever gewaardeerd. Vergelijking van het oordeel in hoeverre de doelen van het onderwijs zijn bereikt met de verwachtingen die men hierover vooraf had, laat ook zien dat voor de deelnemers in de Isala Kliniek de doelen meer zijn bereikt dan men vooraf had verwacht (gem. oordeel = 7.8 v.s. gem. verwachting = 6.7, p =.001). Het oordeel van de deelnemers in het UMCG over het bereiken van de doelen was daarentegen gelijk aan hun verwachting (gem. oordeel = 5.6 v.s. gem. verwachting = 6.1, p =.195). Het grootste verschil tussen beide groepen blijkt evenwel uit de vraag of men dit onderwijs zou aanbevelen aan een collega. De a(n)ios van de Isala Kliniek zullen dit vrijwel zeker doen (gem. 8.4), terwijl de aios Kindergeneeskunde in het UMCG daar veel minder positief over zijn (gem. 6.7). De evaluatie bevatte ook enkele open vragen. De vraag over wat men had opgestoken van de bijeenkomst was voor de aios in de Isala Kliniek en de aios in het UMCG echter niet dezelfde. Aan de aios in de Isala Kliniek is gevraagd om maximaal drie leerpunten van de onderwijsbijeenkomst op te schrijven. De meest genoemde leerpunten waren: - maak je keuzes en bepaal zelf wat belangrijk en/of urgent is (Eisenhowerschema) - tijdmanagement kost tijd - pak uitstelgedrag aan: leer jezelf motiveren, visualiseer je doelen, let op afleiders Deze leerpunten weerspiegelen hetgeen in het onderwijs aan bod is gekomen. Aan de aios van het UMCG is gevraagd welke gedeelte van het onderwijs ze zich zullen blijven herinneren. Bij hen is vooral het maken van 'tegeltjeswijsheden' blijven hangen. Op de inhoud van deze tegeltjeswijsheden werd niet verder ingegaan in de antwoorden. Daarnaast is aan de aios gevraagd wat ze gemist hebben in het onderwijs en welke suggesties ze hebben om het onderwijs te verbeteren. Hieruit kwamen vooral naar voren: - te kort/te beknopt/te oppervlakkig c.q. graag meer (diepgang) - graag concreter/praktischer en meer toegesneden op de individuele situatie - (rollenspel)oefeningen in onderhandelen (over onmogelijke eisen) - maken van een concrete drukke dag planning - meer voorbereiding (huiswerk) zodat er efficiënter kan worden gewerkt - vervolgbijeenkomst om bruikbaarheid in de praktijk te bespreken - onderwijs niet op een vrije zaterdag inroosteren (UMCG) 3.4 Evaluatie na vier maanden Tabel 5: Oordeel na 4 maanden (schaal 1-10) Isala Kliniek Gemiddelde (SEM, N) UMCG Gemiddelde (SEM, N) 1. In hoeverre te maken met tijdsdruk 8.4 (0.31, 12) 8.0 (0.45, 6) 2. Hoe belemmerend is de tijdsdruk 6.3 (0.35, 12) 6.2 (0.75, 6) 3. Hoe leerzaam was de workshop 7.3 (0.35, 12) 6.8 (0.40, 6) 4. In hoeverre is je time-management veranderd 5. Aantal leerpunten/tegeltjeswijsheden die men zich kan herinneren 6.3 (0.22, 12) 6.2 (0.31, 6) 2.0 (0.27, 11) 1.3 (0.33, 6) 18 van de 30 (60%) deelnemers hebben de evaluatie na vier maanden beantwoord (zie bijlage 2). Het percentage respondenten van beide locaties was min of meer gelijk. Uit een vergelijking van de tabellen 3 en 5 blijkt dat het oordeel over de ervaren tijdsdruk (vraag 1) en 8

9 de mate waarin met de tijdsdruk belemmerend vindt (vraag 2), in de vier maanden na het onderwijs niet is veranderd. Tabel 5 laat tevens zien dat het oordeel op de langere termijn over (het effect van) het onderwijs voor beide locaties vrijwel identiek is. Na vier maanden is ook het oordeel over het onderwijs voor beide locaties vrijwel gelijk (7.3 vs 6.8). Uit een vergelijking van tabel 4 (vraag 5 en 6) en tabel 5 (vraag 3) blijkt dat het enthousiasme over het masterclass onderwijs in de Isala Kliniek in vier maanden is afgenomen (t = 2.98, p <.01), terwijl het oordeel over het UMCG onderwijs niet is veranderd. In de nameting is aan de deelnemers gevraagd welke leerpunten/tegeltjeswijsheden ze zich konden herinneren (zie bijlage 2). Vrijwel alle respondenten (17) konden zich nog tenminste één leerpunt herinneren, acht respondenten wisten er nog tenminste twee en vijf wisten er nog drie te noemen. De deelnemers van de Isala Kliniek konden zich iets meer leerpunten herinneren (gem. = 2.0) dan de deelnemers van het UMCG onderwijs zich tegeltjeswijsheden konden herinneren (gem = 1.3). Van ieder genoemd leerpunt werd tevens gevraagd om aan te geven in hoeverre dit punt in de praktijk wordt toegepast (1 = doe ik nooit iets mee...10 = gebruik ik altijd als 't kan). Het gemiddelde 'toepassingscijfer' was 7.4 (0.27, 30). Ook is gevraagd om aan te geven wat de toepassing van de leerpunten belemmert. Een bloemlezing van de genoemde leerpunten/tegeltjeswijsheden en hun belemmeringen staat in bijlage 3. Aan de deelnemers van de Isala Kliniek is tevens gevraagd of ze nog hadden gekeken naar de Powerpoint presentaties op de website (score: 1 = niet meer gezien en ook niet geïnteresseerd...5 = enkele malen bestudeerd). Drie deelnemers hadden de website bekeken. De overige deelnemers waren er nog niet aan toe gekomen (8) of waren niet geïnteresseerd (1). 4. Conclusies Aios hebben veel te maken met tijdsdruk en dat belemmert hen ook enigszins in hun functioneren. Om in te spelen op de behoefte van aios aan onderwijs over tijd- en werkmanagement is het pilot onderwijs dat in dit verslag wordt beschreven, opgezet. Het onderwijs had tot doel om de aios enkele praktische vaardigheden voor tijd- en werkmanagement te bieden en bestond uit een bijeenkomst van ongeveer 3 uur. Aan het pilot onderwijs hebben 19 aios in de Isala Kliniek (twee groepen) en 11 aios in het UMCG (één groep) meegedaan. In het onderwijs in de Isala Kliniek is gewerkt volgens het 'Masterclass' principe. In het UMCG onderwijs is gekozen voor een meer 'traditionele' workshop aanpak met interactieve presentaties en opdrachten. Het werken volgens het masterclass principe leidde in eerste instantie tot een hogere waardering voor het onderwijs dan de meer traditionele workshop aanpak. De twee bijeenkomsten in de Isala Kliniek leverden een groot aantal concrete leerpunten op; de bijeenkomst in het UMCG resulteerde in 'tegeltjeswijsheden'. Een aantal hiervan zijn duidelijk blijven hangen bij de aios. Na vier maanden konden de deelnemers aan het masterclass onderwijs zich iets meer leerpunten herinneren, maar was de waardering voor beide vormen van onderwijs vrijwel gelijk. Het lijkt er dus op dat door het masterclass principe het geleerde iets beter beklijft, maar dat op de lange(re) termijn de waardering voor dit onderwijs niet veel anders is dan de waardering voor meer traditioneel workshop onderwijs. De leerpunten en tegeltjeswijsheden worden in de praktijk beperkt toegepast. De deelnemers gaven aan dat ze ze in de hectiek van het dagelijkse werk gauw vergeten. Sommige deelnemers gaven ook aan dat ze behoefte hebben aan een regelmatige 'opfrisser'. Een website waarop alle informatie en de zelf gemaakte presentaties staan, is onvoldoende als steuntje in de rug. Zo'n website wordt nauwelijks bekeken. Uit de opmerkingen over de toepassing in de praktijk kan worden geconcludeerd dat de aios weinig speelruimte ervaren om in de praktijk met de timemanagement vaardigheden te oefenen en dat deze vaardigheden (mede) daardoor geen onderdeel worden van hun gedragsrepertoire. Ook voor 9

10 timemanagement vaardigheden geldt immers dat er in de praktijk een leerklimaat moet bestaan waarin 'deliberate practice' mogelijk is, zodat de transfer vanuit de onderwijssituatie naar de klinische praktijk tot stand kan komen [Wouda, 2013]. Voor het aanleren van de timemanagement vaardigheden is er bovendien sprake van een paradoxale situatie. De tijd die nodig is om met deze vaardigheden te kunnen oefenen, zal vooral moeten worden gecreëerd door goed tijdmanagement. Gezien de beperkte opzet van het onderwijs en van de evaluatie hebben we geen verdergaand onderzoek kunnen doen naar de mogelijkheden om in de praktijk de leervoorwaarden te scheppen die het gebruik van de timemanagement vaardigheden stimuleren. 5. Literatuur - Berkenbosch L, Busari JO. De managementcompetenties van Nederlandse arts-assistenten. Tijdschrift Medisch Onderwijs 2011;30: Bleker OP, Cate ThJ ten, Holdrinet RSG. De algemene competenties van de medisch specialist in de toekomst. Tijdschrift Medisch Onderwijs 2004;23 (1): Wiel HBM van de, Goris J. Innovation in medical postgraduate education: a pilot study. J Psychosom Obst Gynec 2009;30: Wiel HBM van de, Wouda JC. Evaluative studies in (medical) education. J Psychosom Obst Gynecol 2008;29: Wouda JC, Wiel HBM van de. Education in patient-physician communication: how to improve effectiveness? Pat Educ Couns 2013;90:

11 Bijlage 1: Evaluatie na de bijeenkomst 1. Het onderwijs had tot doel om u praktische vaardigheden te leren om efficiënter te kunnen werken en om minder last te hebben van tijdsdruk. In hoeverre is dit doel voor u gerealiseerd? Graag uw (rapport)cijfer (1 = volstrekt niet bereikt, 5 = wel wat bereikt, maar ook veel blijven liggen, 10 = volledig bereikt). 2. Geef s.v.p. uw waardering voor de diverse onderdelen van deze onderwijsbijeenkomst d.m.v. een (rapport)cijfer (1 = volstrekt nutteloos = absoluut onmisbaar) Onderdeel: 2.1 Oefening "Drukke dag plannen", bespreken van principes van time management 2.2 Invullen vragenlijsten Uitstelgedrag en type uitstellers; theorie "The procrastination equation" 2.3 Oefening: presentatie maken over time management en uitstelgedrag 3. Terugkijkend op deze onderwijsdag en alles wat u daarvoor moest doen, in hoeverre vond u de inspanning dan de moeite waard? Graag uw (rapport)cijfer: (1 = volstrekte tijdverspilling/heeft niets opgeleverd, 5 = wel resultaat, maar ook wel veel inspanning, 10 = optimaal resultaat, gezien de inspanning). 4a Isala Kliniek Wat is/zijn voor u de belangrijkste leerpunt(en) van deze workshop? Noem er maximaal 3 UMCG 4b Welk gedeelte of welke gebeurtenis van deze onderwijsdag zult u zich blijven herinneren? 5. In hoeverre zou u een collega aanraden om aan deze onderwijsdag deel te nemen? Graag uw (rapport)cijfer: (1 = absoluut afraden, 5 = niet bijzonder, maar ook niet vervelend, 10 = absolute aanrader) Zie Ommezijde 11

12 6. Hoe zou de effectiviteit van deze onderwijsdag kunnen worden vergroot? 7. Hoe zou de efficiëntie van deze onderwijsdag (= hetzelfde of nog meer bereiken met minder inspanning) kunnen worden vergroot? 8. Graag ook eventuele andere suggesties voor verbetering van deze manier onderwijsdag Bedankt voor uw medewerking! 12

13 Bijlage 2: Evaluatie na vier maanden Vier maanden geleden heb je deelgenomen aan een workshop over timemanagement voor aios. Wij willen graag weten in hoeverre deze workshop je inzichten en vaardigheden heeft opgeleverd die je kunt gebruiken of wellicht al hebt gebruikt. Daarom verzoeken we je om de onderstaande vragen te beantwoorden en de ingevulde vragenlijst via de terug te sturen. Alvast onze hartelijke dank voor je medewerking, Naam: De antwoorden die je geeft worden uiteraard anoniem verwerkt, maar we willen deze antwoorden graag vergelijken met de antwoorden die je hebt gegeven op de voormeting vragenlijst. Daarom het verzoek je naam te vermelden. 1. In hoeverre heb je in je werk te maken met tijdsdruk? Rapportcijfer: 1 = absoluut nooit = voortdurend mee te maken 2. Hoe belemmerend en/of demotiverend ervaar je de tijdsdruk in uw werk? Rapportcijfer: 1 = absoluut geen last van = ondraaglijk belemmerend/demotiverend 3. Hoe leerzaam vond je de workshop? Rapportcijfer: 1 = volstrekt niet leerzaam = absoluut onmisbaar voor mijn werk 3b (alleen Isala Kliniek) Heb je na de workshop nog gekeken naar de website waarop alle informatie staat over de workshop en de Powerpoint presentaties die jullie zelf hebben gemaakt? 1 = niet meer naar gekeken en ik ben ook niet geïnteresseerd, 2 = nog niet naar gekeken, maar dat ben ik wel van plan, 3 = oppervlakkig naar gekeken, 4 = grondig bestudeerd, 5 = enkele malen bestudeerd) 4. In hoeverre is je timemanagement veranderd sinds het volgen van de workshop? Rapportcijfer: 1 = desastreus verslechterd... 5 = min of meer hetzelfde gebleven = perfect geworden Ga naar de volgende bladzijde 13

14 5. In de evaluatie van de workshop heb je enkele leerpunten opgeschreven. a. Welke waren deze leerpunten? b. Zet s.v.p. achter elk van de leerpunten een rapportcijfer dat aangeeft in hoeverre je dit leerpunt ook daadwerkelijk toepast Rapportcijfer: 1 = doe ik nooit iets mee... 5 = pas ik soms wel, soms niet toe = gebruik ik altijd als het nuttig/nodig is Leerpunten Indien je geen 10 als rapportcijfer heeft gegeven voor één of meer van de leerpunten, wat weerhoud je dan van de toepassing van deze leerpunten? 14

15 Bijlage 3: Bloemlezing van leerpunten/tegeltjeswijsheden en hun belemmeringen - Beter prioriteiten stellen, wat moet nu en moet ik zelf doen (belangrijk/ urgent). - Leer nee te zeggen. - Ik wilde wel leren prioriteiten stellen. En dat lukt me nu beter na het schema wat is laten zien. - Ik delegeer meer. - Uitbesteden wat niet acuut en niet belangrijk is. - Nadenken over mijn tijd, planning maken. - Time management kost tijd. - To-do lijst indelen in 4 groepen, Eisenhower schema. - Er was iets met urgent/niet urgent en belangrijk/onbelangrijk, maar ik weet even niet meer hoe het rijmpje ging? - Lummelen moet. - Als je de lat te hoog legt, beland je in de hemel (of zoiets) - Een rotklus in de morgen, een dag zonder zorgen. - Hebben we vandaag al niets gedaan? - Je kiest zelf hoe je je tijd indeelt. - Moet ik dat nu doen? - Papierwerk is geduldig, verpleegkundigen zijn dat niet. - Voel je je slachtoffer, redder of?, dan overtrek je de boel Wat weerhoudt je om je leerpunten toe te passen - In de opleiding zijn veel dingen verplicht en heb je vaak weinig te kiezen in hoe je je dag indeelt en of je `s avonds wel of niet naar die verplichtingen gaat. - Tja, als ik altijd de prioriteit zet bij de belangrijke, urgente dingen, kom ik dus erg slecht aan het voorbereiden van minder urgente dingen toe. Het mapje DELLE in Outlook werkt wel fantastisch! - Niet altijd nodig om te doen. - Perfectionisme - Ik ben ze nog verder aan het inpassen in mijn dagelijks werk/privé leven - Ik vergeet ze soms: geen tijd om over planning na te denken? (ik weet het; slecht excuus) - Belangrijkste is dat ik minder schuldgevoel heb als ik lummel, wat mij weerhoudt is het idee dat ik toch productiever ben met minder lummelen (hoewel dat de vraag is). - Ik vind de stelling (over de lat hoog leggen) niet helemaal waar, want een beetje ambitie hebben helpt je ook je werk leuk te vinden en het beste er uit te halen. Dus de lat hoog leggen is niet per definitie een slecht idee (ook al is het soms spannend), maar TE hoog wel. Helaas is vaak pas achteraf vast te stellen of iets TE hoog was, of gewoon hoog. - Ik kan me helaas nog maar één tegeltjeswijsheid echt goed herinneren. Deze wijsheid is eigenlijk altijd nuttig, maar als ik terugkijk, lijkt het alsof ik 'vervallen' ben in m'n oude patroon en er niet dagelijks bewust bij stil sta. Met deze herinnering eraan ga ik het opnieuw proberen! - Belangrijkste bijdrage van de cursus was een verdere bewustwording van time management, wat onder andere heeft geresulteerd in enkele weken strikt bijhouden wat ik met mijn tijd doe, tot op de minuut! Dat heeft me doen realiseren hoe beperkt het aantal uur is dat ik werkelijk effectief werk. Dit heeft nog niet geleid tot enorme gedragsveranderingen, maar ik heb het idee dat de eerste stappen gezet zijn. Deze mail is waarschijnlijk ook bedoelt als zo'n nuttige herhaling, voor mij zou het nuttig zijn als de tegeltjeswijsheden nog een keer zouden worden rondgestuurd. 15

Beoordeling en feedback door supervisoren van de communicatieve competentie van aios

Beoordeling en feedback door supervisoren van de communicatieve competentie van aios Beoordeling en feedback door supervisoren van de communicatieve competentie van aios Jan Wouda Harry van de Wiel Wenckebach Instituut Universitair Medisch Centrum Groningen Waarom nodig? communicatie is

Nadere informatie

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run Teaching on the Run (TOTR) is een beknopte versie van het Teach the Teachers programma

Nadere informatie

Achtergrond Aanvraag

Achtergrond Aanvraag Onderwerp Contactperso on Inleiding Uitvoering Electronisch afnemen en verwerken van vragenlijsten voor evaluatie van opleidingsklimaat en opleiders (2010) Prof. Dr. Paul Brand, kinderarts en hoofd medisch

Nadere informatie

Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1

Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1 Opleiden in de klinische praktijk Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1 Leerdoelen Aan het einde van deze middag: Kent u de principes

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Time-management Help! Ik houd tijd over

Time-management Help! Ik houd tijd over Time-management Help! Ik houd tijd over Heb jij ook te maken met tijdgebrek? Wil jij overzicht in je werk? Wil jij meer structuur? Wil je meer rust en een meer voldaan gevoel over je werkdag? Leer hoe

Nadere informatie

BALANS WERK EN PRIVÉ VOOR AIOS. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd?

BALANS WERK EN PRIVÉ VOOR AIOS. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? BALANS WERK EN PRIVÉ VOOR AIOS Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? Toelichting PAO Heyendael organiseert in samenwerking met het Servicebedrijf productgroep HRM van het de workshop: BALANS WERK EN

Nadere informatie

Gezondheid, Welzijn & Technologie

Gezondheid, Welzijn & Technologie Kenniscentrum Gezondheid, Welzijn & Technologie Wmo werkplaats Twente, fase 2 Praktijk 2: Bundeling van diensten op het gebied van welzijn, informele zorg en formele zorg Toegang tot de Wmo Evaluatierapport

Nadere informatie

Balans werk en privé. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd?

Balans werk en privé. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? Balans werk en privé Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? dinsdag 30 oktober 2012 dinsdag 4 december 2012 Toelichting PAO Heyendael organiseert in samenwerking met het Servicebedrijf productgroep HRM

Nadere informatie

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 196 Beleid en richtlijnen

Nadere informatie

Leer- en Ontwikkelingsspel

Leer- en Ontwikkelingsspel SPEELWIJZE LEER- EN ONTWIKKELINGSSPEL - Bladzijde 1 / 13 SPEELWIJZE Leer- en Ontwikkelingsspel Leren en ontwikkelen spelen een belangrijke rol in onze samenleving. Veranderingen op allerlei gebied volgen

Nadere informatie

Communicatie onderzoek Team haarverzorging

Communicatie onderzoek Team haarverzorging Communicatie onderzoek Team haarverzorging Introductiebrief behorende bij de enquête over de interne communicatie Beste collega s, Gedurende het schooljaar doen wij ons uiterste best om de taken te vervullen

Nadere informatie

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010 Evaluatierapport Workshop Bewust en positief omgaan met ADHD Universiteit van Tilburg Forensische psychologie 23 april 2010 Drs. Arno de Poorter (workshopleider) Drs. Anne van Hees (schrijver evaluatierapport)

Nadere informatie

Evaluatieonderzoek workshop Nieuws van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

Evaluatieonderzoek workshop Nieuws van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid Evaluatieonderzoek workshop Nieuws van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid Verwachting, waardering en leerwinst van de Workshop Nieuws Laura Gil Castillo en Eva Mulder, januari 2009 Universiteit

Nadere informatie

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Subgroep Informatievaardigheden van de UKB werkgroep Learning Spaces Anneke Dirkx (UL) Marjolein

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek diensten PGO Support

Tevredenheidsonderzoek diensten PGO Support Tevredenheidsonderzoek diensten PGO Support Esther Poort en Annemarie Venemans Maart, 2014 Leiden: De Onderzoekerij www.onderzoekerij.nl 1 1. Inleiding Deze rapportage beschrijft de resultaten van een

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 ingevuld door 18 van de 26 deelnemers deelnemers waren heel divers eb varieerden in leeftijd van 13 t/m 23 jaar oud Welk cijfer geef je de training?

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers nderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Goirle DIMENSUS beleidsonderzoek April 2012 Projectnummer 488 Het onderzoek De gemeente Goirle is eind april 2010

Nadere informatie

Solliciteren voor een opleidings-of maatschapsplaats A(N)IOS. Hoe voer je een constructief sollicitatiegesprek met je gesprekspartner(s)?

Solliciteren voor een opleidings-of maatschapsplaats A(N)IOS. Hoe voer je een constructief sollicitatiegesprek met je gesprekspartner(s)? Solliciteren voor een opleidings-of maatschapsplaats A(N)IOS Hoe voer je een constructief sollicitatiegesprek met je gesprekspartner(s)? 7 juli 2015 Toelichting PAO Heyendael organiseert op 7 juli 2015

Nadere informatie

Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht

Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Universiteit Leiden Afdeling ICT&O, Cleveringa Instituut,

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Uit de opmerkingen van de deelnemers blijkt dat zij de training als leerzaam, interactief en praktijkgericht

Nadere informatie

PRIORITEITEN. drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE

PRIORITEITEN. drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE PRIORITEITEN drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE Ook zo druk, druk, druk? Hebt u het gevoel dat u geleefd wordt door de waan van de dag en dat u altijd tijd te kort hebt? Of hebt u uw zaakjes prima onder controle

Nadere informatie

Ouders op (be)zoek. Feedback van ouders op de online aangeboden informatie van Opvoeden.nl. december 2011. door: in opdracht van:

Ouders op (be)zoek. Feedback van ouders op de online aangeboden informatie van Opvoeden.nl. december 2011. door: in opdracht van: Ouders op (be)zoek Feedback van ouders op de online aangeboden informatie van Opvoeden.nl december 2011 door: in opdracht van: Inhoudsopgave Voorwoord blz. 3 1. Onderzoeksgroep blz. 4 2. Simulaties blz.

Nadere informatie

TRAINING. Training. Wanneer training? Soorten training Werkwijze maatwerk Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse?

TRAINING. Training. Wanneer training? Soorten training Werkwijze maatwerk Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Training Training Wanneer training? Soorten training Werkwijze maatwerk Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Bent u geïnteresseerd in een training van HRD Group? Neem dan gerust contact met ons op.

Nadere informatie

Evaluatie SamenOud activiteiten najaar 2013

Evaluatie SamenOud activiteiten najaar 2013 Evaluatie SamenOud activiteiten najaar 2013 Een evaluatierapport over de SamenOud-activiteiten in Stadskanaal, Veendam en Pekela. R. Brans Mei 2014 Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Doel

Nadere informatie

Handleiding sectoronderzoek V4 2014-2015

Handleiding sectoronderzoek V4 2014-2015 Handleiding sectoronderzoek V4 2014-2015 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Het kompas 3 2.1 Aanleiding 3 2.2 Betekenis 3 2.3 Doelen 3 2.4 Definitie van sectoronderzoek gereed 4 2.5 Waarde 4 2.6 Kompas 5

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. Jaarplan 2016

Duurzame Inzetbaarheid. Jaarplan 2016 Duurzame Inzetbaarheid Jaarplan 2016 1 Inleiding Binnen de sector Zorg en Welzijn zijn grote veranderingen (transitie en transformatie) aan de gang. In 2015 was het daarom spannend om te zien of de aandacht

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

Timemanagement Kerngebieden onderscheiden

Timemanagement Kerngebieden onderscheiden Timemanagement Als manager heb je veel verschillende werkzaamheden: je geeft leiding aan je medewerkers, maar je hebt ook je eigen taken. Je hebt met je medewerkers te maken, met andere collega s en afdelingen

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 MAVO

Beroepenwerkstuk 3 MAVO Beroepenwerkstuk 3 MAVO 2015 2016 1 INLEIDING Het beroepenwerkstuk: Een van de onderdelen van het programma beroepenoriëntatie in 3 mavo is het maken van een beroepenwerkstuk en het presenteren hiervan

Nadere informatie

360 FEEDBACK 15/06/2012. Thomas Leiderschap Vragenlijst. Thomas Voorbeeld. Persoonlijk & Vertrouwelijk

360 FEEDBACK 15/06/2012. Thomas Leiderschap Vragenlijst. Thomas Voorbeeld. Persoonlijk & Vertrouwelijk 360 FEEDBACK 15/06/2012 Thomas Leiderschap Vragenlijst Thomas Voorbeeld Persoonlijk & Vertrouwelijk S Hamilton-Gill & Thomas International Limited 1998-2013 http://www.thomasinternational.net 1 Inhoud

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2012-2013

Sectorwerkstuk 2012-2013 Sectorwerkstuk 2012-2013 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment MBO en HBO studenten 3 de en 4 de jaars, HBO studenten verkorte opleiding en cursisten vervolgopleidingen Jeroen Bosch Ziekenhuis 1 Juni 2014, Jeroen

Nadere informatie

52 responses in 260 results

52 responses in 260 results Van: Secretariaat Vrouw&Zorg Onderwerp: Evaluatie CTG Scholingsdag --3 Datum: 3 februari 4 9:5:45 GMT+: EVALUATIE CTG scholingsdag -3 No data to display. Huidige functie 5 responses

Nadere informatie

Kinderdagverblijf ChouChou Klanttevredenheidsonderzoek 2013

Kinderdagverblijf ChouChou Klanttevredenheidsonderzoek 2013 Kinderdagverblijf ChouChou Klanttevredenheidsonderzoek 2013 Rapport klanttevredenheidsonderzoek Den Haag, Maart 2014 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Opbouw rapport 3 1.2 Werkwijze onderzoek 3

Nadere informatie

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics ALGEMEEN Het inrichten van een ICT Beheerorganisatie is een complexe en tijdrovende aangelegenheid. Het resultaat is afhankelijk van veel aspecten.

Nadere informatie

Online en offline begeleiding bij leefstijlverandering: ervaringen en aanbevelingen

Online en offline begeleiding bij leefstijlverandering: ervaringen en aanbevelingen Online en offline begeleiding bij leefstijlverandering: ervaringen en aanbevelingen Marieke van Wier, Caroline Dekkers, Ingrid Hendriksen, Tjabe Smid, Willem van Mechelen Het stenen tijdperk: 2003 ALIFE@Work

Nadere informatie

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft)

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) Inleiding Veel mensen ervaren moeilijkheden om werk te vinden te behouden, of van baan / functie te veranderen. Beperkingen, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Agenda Basisvaardigheden; Eisenhowerschema; Oefening; Plannen; Werkplek inrichten.

Agenda Basisvaardigheden; Eisenhowerschema; Oefening; Plannen; Werkplek inrichten. Agenda Basisvaardigheden; Eisenhowerschema; Oefening; Plannen; Werkplek inrichten. Hoe ontstaat werkdruk? Hoe herken je werkdruk bij een ander? En bij jezelf? Effectiviteit: doe ik de goede dingen? Efficiëntie:

Nadere informatie

Kennis en rolopvatting van professionals gedurende Alcohol mij n zorg?!

Kennis en rolopvatting van professionals gedurende Alcohol mij n zorg?! Kennis en rolopvatting van professionals gedurende Alcohol mij n zorg?! Integrale aanpak vroegsignalering alcoholgebruik bij ouderen in de eerstelijn Drs. Myrna Keurhorst Dr. Miranda Laurant Dr. Rob Bovens

Nadere informatie

Voor intern gebruik bij een opleiding wordt gerapporteerd over alle stellingen, vragen, toelichtingen enz.

Voor intern gebruik bij een opleiding wordt gerapporteerd over alle stellingen, vragen, toelichtingen enz. Standaardisatie en formulering stellingen en vragen voor module evaluaties VHL versie 27 maart 2011 Inleiding In het voorjaar van 2010 is het project Standaardiseren module evaluaties VHL breed o.l.v.

Nadere informatie

Masterclass Het Nieuwe Werken op het secretariaat

Masterclass Het Nieuwe Werken op het secretariaat Masterclass Het Nieuwe Werken op het secretariaat Marianne H.M. Smits AVK Adviesgroep voor Kantooren bedrijfsinnovatie b.v. te Tilburg msmits@avk.nl 06 53 14 51 33 Inspiratie Dag 1: Ontwikkelingen in managementondersteuning

Nadere informatie

Wat is belangrijk? ik kan me niet concentreren. ik heb geen zin. ik ben de helft weer vergeten. ik snap er niets van

Wat is belangrijk? ik kan me niet concentreren. ik heb geen zin. ik ben de helft weer vergeten. ik snap er niets van ik kan me niet concentreren ik heb geen zin ik ben de helft weer vergeten ik snap er niets van Maar al te vaak hoor je dergelijke verzuchtingen van mensen die boven hun studieboeken gebogen zitten. Al

Nadere informatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Eveline Bleiker Minisymposium Oncologische Creatieve therapie in ontwikkeling 26 mei 2015 Achtergrond Even voorstellen Creatieve

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Auteurs: Dr. Gert-n Meerkerk Dr. Tim M. Schoenmakers Rotterdam, november 2012 IVO Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen en

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Cursus Mondigheid Dit praktijkvoorbeeld uit het verbetertraject Zeggenschap in de LG sector is door InteraktContour

Nadere informatie

Richtlijn multisource feedback voor de aios

Richtlijn multisource feedback voor de aios Tijdschrift voor Medisch Onderwijs, april 2010 Vol. 29, nr. 2, Suppl. 1, p. 1-52 Richtlijn multisource feedback voor de aios M.A. Horsman, Th.J. ten Cate Voorwoord De opdracht tot het ontwerpen van een

Nadere informatie

Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen en beantwoord daarna de vraag.

Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen en beantwoord daarna de vraag. Feedbackvragen Timemanagement Vraag 1 Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen en beantwoord daarna de vraag. Geef per doel aan of je dit al beheerst, waarbij N = nee, O = om verder te ontwikkelen en

Nadere informatie

DOMINO DAY 2014 PROJECT. Antoniuscollege Gouda. Informatie voor de leerlingen. Inhoud

DOMINO DAY 2014 PROJECT. Antoniuscollege Gouda. Informatie voor de leerlingen. Inhoud PROJECT DOMINO DAY 2014 Antoniuscollege Gouda Informatie voor de leerlingen Inhoud 1 De opdracht 2 De organisatie 3 Begeleiding 4 Beoordeling en evaluatie A Plan van Aanpak B Persoonlijk verslag C Evaluatielijst

Nadere informatie

Mindfulness voor zorgprofessionals. Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij

Mindfulness voor zorgprofessionals. Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij Mindfulness voor zorgprofessionals Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij Onderzoek MFN bij zorg professionals Stress Depressieve klachten Burnout klachten Rumineren Empathie Zelfcompassie Tevredenheid

Nadere informatie

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt.

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt. Toestemmingsverklaring: Ik heb informatie gekregen over de inhoud, methode en het doel van het onderzoek. Ik weet dat de gegevens en resultaten van het onderzoek alleen anoniem en vertrouwelijk gebruikt

Nadere informatie

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Leercentrum Nijmegen Oberon, november 2012 1 Inleiding Playing for Success heeft, naast het verhogen van de taal- en rekenprestaties van de

Nadere informatie

Kinderdagverblijf LOULOU Klanttevredenheidsonderzoek 2011

Kinderdagverblijf LOULOU Klanttevredenheidsonderzoek 2011 Kinderdagverblijf LOULOU Klanttevredenheidsonderzoek 2011 Rapport klanttevredenheidsonderzoek Den Haag, Februari 2012 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Opbouw rapport 3 1.2 Werkwijze onderzoek 3

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016 Sectorwerkstuk Theoretische Leerweg Klas 4 TL/M 2015-2016 Naam leerling Naam mentor/begeleider Inleiding Met het maken van dit sectorwerkstuk oefen je vaardigheden die je als leerling van het VMBO nodig

Nadere informatie

Klas:!ca 1CE C1A C1A C1A C1A C1a C1A C1A C1A c1a C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1B c1b C1B C1B c1b c1b C1E C1E

Klas:!ca 1CE C1A C1A C1A C1A C1a C1A C1A C1A c1a C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1B c1b C1B C1B c1b c1b C1E C1E 56 responses Summary See complete responses Klas:!ca 1CE C1A C1A C1A C1A C1a C1A C1A C1A c1a C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1B c1b C1B C1B c1b c1b C1E C1E Groep Groep 1: Pro vs. Am 19 34% Groep 2: Politiek

Nadere informatie

Evaluatieverslag Parwo-scholing 2012-2013

Evaluatieverslag Parwo-scholing 2012-2013 Evaluatieverslag Parwo-scholing 2012-2013 module aantal deelnemers aantal ingeleverde evaluatieverslagen Het totaaloordeel over de module. Door de deelnemer uitgedrukt in een rapportcijfer: 1 2 3 4 5 6

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang. Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang

Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang. Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang Inhoud Pagina 1. Inleiding 3 2. Over zontrainingen 3 3. Over

Nadere informatie

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent BPV-praktijkboek Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent Crebocode 90440, dossier 2013-2014 Bedrijfsnaam :. Naam Student : Cohort :.. Wat is een BPV werkboek Dit BPV werkboek maakt onderdeel uit van de Opleiding

Nadere informatie

Simon Voorbeeld VERTROUWELIJK. 360 Feedback Competentietest

Simon Voorbeeld VERTROUWELIJK. 360 Feedback Competentietest Simon Voorbeeld 360 Feedback Competentietest 2015 Testcentrum Groei De Algemene Voorwaarden van Testcentrum Groei B.V., die zijn na te lezen op www.testcentrumgroei.nl zijn van toepassing op het gebruik

Nadere informatie

Van de 33 respondenten geven er 28 leiding, 3 doen dit niet en van 2 respondenten is het onbekend.

Van de 33 respondenten geven er 28 leiding, 3 doen dit niet en van 2 respondenten is het onbekend. Bijlagen Enquête Leidinggevenden: achtergrondgegevens Bibliotheek Aantal keer in bestand VANnU 5 Altena 4 Biblioplus 4 De Lage Beemden 3 Helmond Peel 3 Uden 2 Breda 2 Zundert-Rucphen 2 Eindhoven 2 Veldhoven

Nadere informatie

Gebruikersparticipatie

Gebruikersparticipatie Gebruikersparticipatie Ik ben de Communicatiedienst van K&G Voor de onderstaande informatiebrochures hebben we een project gebruikersparticipatie opgezet: - Kind in Beeld - Voeding en beweging - Taalstimulering

Nadere informatie

Evaluatie vormingsprogramma 'Agressie in de Ouderenzorg'

Evaluatie vormingsprogramma 'Agressie in de Ouderenzorg' Evaluatie vormingsprogramma 'Agressie in de Ouderenzorg' Organisatie Preventief Omgaan met Agressie Datum 20/04/2012 Plaats t Roodhof Oostkamp Globaal gemiddelde 4.8 / 5 Aantal deelnemers 21 personen 1.

Nadere informatie

Als er een manier is om het beter te doen, vind die dan - Thomas A. Edison

Als er een manier is om het beter te doen, vind die dan - Thomas A. Edison 40 HOOFDSTUK 4 Zeven ingrediënten voor effectieve koude acquisitie 41 Als er een manier is om het beter te doen, vind die dan - Thomas A. Edison Koude acquisitie hoort helaas tot een van de minst geliefde

Nadere informatie

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen mensenkennis Ik heb ruime ervaring, maar door deze opleiding heb ik me gerealiseerd dat de zorg voor de patiënt beter kan. Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen Psychosociale

Nadere informatie

Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf

Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf December 2011 Auteurs: Leonie Oosterwaal, beleidsmedewerker ABU Judith Huitenga en Marit Hoffer, medewerkers Servicepunt

Nadere informatie

Heeft trainen zin? De coachende benadering in trainingen

Heeft trainen zin? De coachende benadering in trainingen Heeft trainen zin? De coachende benadering in trainingen Training is voor een groot deel verspilde energie! Dat was de boodschap van een kort artikel dat ik onlangs vertaalde voor de Nieuwsbrief van de

Nadere informatie

Het maken van een casus is een onderdeel van beroepsprestatie 1.5 Zorgen voor veiligheid in onverwachte situaties

Het maken van een casus is een onderdeel van beroepsprestatie 1.5 Zorgen voor veiligheid in onverwachte situaties Docenthandleiding. Inleiding opdracht 1: schrijven van een casus. Het maken van een casus is een onderdeel van beroepsprestatie 1.5 Zorgen voor veiligheid in onverwachte situaties Voor de leerlingen is

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 -

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 - Workshops Top Secretaries 2012 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2-1 TRAININGSCARROUSEL - 3-1.1. Projectmanagement - 3-1.2. Overtuigend beïnvloeden - 4-1.3. Communiceren met NLP - 5-1.4. Effectiever met emotionele

Nadere informatie

Thematische behoeftepeiling. Uitkomsten en conclusies van een brede enquête onder patiëntenorganisaties

Thematische behoeftepeiling. Uitkomsten en conclusies van een brede enquête onder patiëntenorganisaties Thematische behoeftepeiling Uitkomsten en conclusies van een brede enquête onder patiëntenorganisaties Inleiding In de komende jaren ontwikkelt de VSOP toerustende activiteiten voor patiëntenorganisaties

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Inhoudsopgave: Inleiding Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Hoofdstuk 2: De Team Leadership Competence Questionnaire 2.1 : Opbouw van de lijst 2.2 :

Nadere informatie

Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager

Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager Leergang voor de praktijkmedewerker/praktijkmanager van de tandarts/huisartsenpraktijk. voor data of voor in-company verzoeken 1 De praktijkmanager kan een

Nadere informatie

Studievaardigheden. BEN/LO/ADHD/14/0003j April 2014

Studievaardigheden. BEN/LO/ADHD/14/0003j April 2014 Studievaardigheden N.B.: de inhoud van dit programma is slechts van adviserende aard en dient niet als vervanging voor professioneel en/of medisch advies. Als u verdere consultatie wenst, of wanneer u

Nadere informatie

Bewust en positief omgaan met jongeren met ADHD

Bewust en positief omgaan met jongeren met ADHD Evaluatierapport Training Bewust en positief omgaan met jongeren met ADHD Heerbeeck College Best Groep 1: 3 februari & 24 maart Groep 2: 21 april & 17 mei Groep 3: 26 april & 27 mei Drs. Arno de Poorter

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUETE DECEMBER 2009

RESULTATEN ENQUETE DECEMBER 2009 RESULTATEN ENQUETE DECEMBER 2009 Stichting Vrienden van Nieuw Unicum - algemeen 1. Hoe kent u de Stichting Vrienden van Nieuw Unicum? Doordat een familielid/vriend/kennis van mij in Nieuw Unicum woont

Nadere informatie

Competenties De Fontein

Competenties De Fontein Competenties De Fontein We werken met de volgende 4 competenties: 1. Verantwoordelijkheid 2. Samenwerken 3. Organisatie en planning, zelfstandigheid 4. Motivatie - In klas 1 wordt gewerkt aan de volgende

Nadere informatie

Interpersoonlijk competent

Interpersoonlijk competent Inhoudsopgave Inhoudsopgave...0 Inleiding...1 Interpersoonlijk competent...2 Pedagogisch competent...3 Vakinhoudelijk & didactisch competent...4 Organisatorisch competent...5 Competent in samenwerken met

Nadere informatie

Voorbeeld 360 graden feedback rapport

Voorbeeld 360 graden feedback rapport Voorbeeld 36 graden feedback rapport DEMO 36 graden feedbackrapport DEMO 36º FEEDBACKRAPPORT RAPPORT VAN DE HEER JANSEN JANUARI 25 HOEVEEL THEMA S EN DEELNEMERS? 36gradenfeedback.nl werkt met drie verschillende

Nadere informatie

De vragenlijst kent 14 hoofdvragen. Gemiddeld duurt het 10 minuten om de enquête te vullen.

De vragenlijst kent 14 hoofdvragen. Gemiddeld duurt het 10 minuten om de enquête te vullen. 1 VIVIS Clienttevredenheidsmeting Revalidatie volwassenen na afsluiting van traject Welkom bij het tevredenheidsonderzoek van streeft naar optimale dienstverlening en daarbij is uw mening belangrijk. Wij

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Persoonlijke Effectiviteit De cursus Persoonlijke Effectiviteit duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken. Informatie en stappenplan

Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken. Informatie en stappenplan Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken December 2012 Informatie en stappenplan Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken is hét traject voor kwaliteitsverbetering van de mond zorg vanuit het

Nadere informatie

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews PLATO - Centre for Research and Development in Education and Lifelong Learning Leiden University Content Vraagstellingen voor case studies m.b.t.

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

Al doende leren Een module voor trainers

Al doende leren Een module voor trainers Al doende leren Een module voor trainers Bijlagen: Powerpoint Een module voor trainers Handouts: Stappenplan internetgebruik (De Strategiekaart) Print van Powerpoint prestaties geld Parktijkopdrachten

Nadere informatie

Inleiding. En hoewel het er soms op lijkt dat je deze aspecten van het vak van nature hoort te beheersen, zijn er maar weinig docenten die dat kunnen.

Inleiding. En hoewel het er soms op lijkt dat je deze aspecten van het vak van nature hoort te beheersen, zijn er maar weinig docenten die dat kunnen. binnenwerk timemanagement:opmaak 1 24-07-2013 11:49 Pagina 3 Inleiding De werkdruk in het onderwijs is hoog. Er worden steeds nieuwe, vaak hogere, eisen gesteld. De administratieve druk is hoog en docenten

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie