De Architectuur van Architectuur

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Architectuur van Architectuur"

Transcriptie

1 De Architectuur van Architectuur door ing. F.R.L. Loth MBA, Sr. Consultant & Lead Architect In de Wereld van de Digitale Architectuur (vrij naar Daan Rijsenbrij) vinden onstuimige ontwikkelingen plaats. Er is een nieuwe versie van DYA uitgebracht, zelfs met een infrastructuur uitbreiding nu, Archimate wordt wellicht tot een wereldwijde standaard verheven, SOA: hype of realiteit is nog steeds een discussie, tooling in allerlei soorten en maten is beschikbaar, certificering van architecten: zin of onzin? Google ICT Architectuur en je krijgt 60 pagina s. In het Nederlands wel te verstaan. De ontwikkelingen gaan snel, het is soms moeilijk bij te benen. Of op waarde te schatten. Al die onstuimige ontwikkelingen, en de diversiteit die hieruit resulteert, maken duidelijk dat het vakgebied van Architectuur in de Digitale Wereld nog steeds bezig is naar volwassenheid te groeien. Gelukkig begint zich een trend af te tekenen dat naast de instrumentatie ook naar andere factoren gekeken wordt. En dat is broodnodig: er moet balans komen in het vakgebied om houvast te geven aan de rolvervullers, de Architecten in de Digitale Wereld. Houvast! Waar bestaat deze houvast eigenlijk uit? En zou je dat kunnen beschouwen als de architectuur van architectuur, ons vakgebied? Toen in de jaren 90 van de vorige eeuw de eerste ICT Architecten, Informatie Architecten en Enterprise Architecten hun intrede deden in de digitale wereld waren we vooral bezig met de beschrijving. Hoe zorgen we er voor dat wat we willen bereiken op een fatsoenlijke manier vastgelegd is en dat de rationale helder is. In deze periode dachten sommige lieden dat je met architectuur bezig was als je voorschreef dat de standaard toegelaten databases Microsoft SQLserver en Oracle zijn. Gelukkig waren er genoeg anderen die een bredere kijk hadden. Cap Gemini introduceerde IAF, Integrated Architecture Framework, Novius kwam met haar bijdrage t.a.v. opzetten van informatiearchitectuur, en door dit soort ontwikkelingen werd helder dat ICT Architectuur beschrijvingen veel meer waren dan de ICT Standaard en een tekeningetje van een netwerk en een stel servers. Modellen en architectuurmethoden deden hun intrede, al of niet ondersteund door tooling. En in een werkveld dat nog niet uitgekristalliseerd was ontstonden allerlei cross-overs. Sommige tooling of software pakketten positioneerden zichzelf als Architectuur aanpak. Waar dat dus hoogstens dus een hulpmiddel en op zijn best een bepaalde implementatieaanpak van een architectuurstijl (client-server / 3-tier / Component Based / SOA, ) betrof. Hoe dan ook, de MODEL aanpak werd grootschalig omarmd, sterker nog, er is een stroming naar genoemd: Model Driven Architecture. Een foute ontwikkeling? Nee beslist niet. In de complexe wereld waarin wij leven, leveren modellen een hoge toegevoegde waarde om diezelfde complexe wereld in beeld te brengen. Modellen belichten een beperkt aantal samenhangende aspecten en zorgen ervoor dat er een notie ontstaat hoe de complexe wereld werkt. Prima dus en absoluut van belang om ICT oplossingen te realiseren. Maar maak vervolgens niet de fout te denken dat het gerealiseerde systeem een architectuur is of heeft. Dat is zoiets als het statement het staat in de computer, dus het is waar. Architectuurmodellen zijn modellen en geen werkelijkheid. En dat is dan ook de reden dat gerealiseerde systemen PER DEFINITIE afwijken van de verwachtingen die geschapen zijn middels diezelfde architectuurmodellen. De werkelijke wereld zit gewoon veel complexer in elkaar! De MODELmatige benadering van de werkelijkheid is architectuur houvast nummer 1. Echter realiseer jezelf de beperkingen. Dit houvast betekent wel dat een architect moet kunnen modelleren.

2 Vrij snel realiseerde een deel van de beroepsgroep zich dat de uitsluitend modelmatige benadering onvoldoende waarborg voor succes bood. Wat heb je aan een perfect (ahum?) model als dat te laat is voor degenen die het moeten realiseren? Of als de wereld intussen veranderd is? De architect doet zijn werk immers in meeste gevallen in projecten en een ding is zeker: in projecten wordt de dynamiek in en tussen bedrijven sterk gevoeld. Een statische benadering van Architectuur was dus onvoldoende, er diende ingehaakt te worden op de projectdynamiek. Sogeti heeft met de ontwikkeling van DYA belangrijk werk geleverd op dit gebied. De strategische dialoog, de project start architectuur, de architecture board, zijn wat kernbegrippen die hun intrede deden in het vakgebied. Het werd helder dat een architectuurproces net zo ingebed moest worden in bedrijven als elk ander bedrijfsproces. Een duidelijke procesmatige benadering van architectuur is noodzakelijk en het ligt voor de hand om het architectuurproces te koppelen aan b.v. een Prince2 methodiek. Dit is uw houvast nummer 2: beschouw Architectuur als een PROCES. Zorg voor een helder proces en bijbehorende organisatie, met duidelijke rollen en verantwoordelijkheden en een goede koppeling met de projectmethodiek. En als je alleen staat als architect: zorg dan dat het in elk geval voor jou helder is hoe het moet werken en acteer er dan ook naar! Goed. We hebben modellen (de inhoud) en we hebben een proces. Ha, we zijn klaar! Nee, niet zo snel! Er is nog meer! De wereld is complex en de (informatie)systemen die haar (moeten gaan) ondersteunen idem. Op een recente presentatie liet ik de hiernaast afgebeelde slide zien. Vraag Hoe zou jij onderstaande vormen ordenen? De voor de handliggende antwoorden kwamen uiteraard vlot: op vorm, op grootte, op kleur. Pushen van het gehoor leverde geen andere antwoorden op. Toen onderstaande slide getoond werd ging er een zucht door de zaal Grootte & Vorm, Grootte & Kleur, Kleur & Vorm, je kan zelfs op alle drie factoren ordenen. Grootte & Vorm Wij leven toch niet in een 1-dimensionale wereld? Dus ICT moet dan toch ook vele dimensies kennen? In dit voorbeeld is naar ordeningsprincipes gevraagd. En er zijn er drie gevonden. Je kunt ze prioriteit geven. Er ontstaan dan een getrapte ordening. Ik noem dat de Leidende (Primaire) en de Volgende (Secundaire, Tertiaire, ) Principes. Je mag principes ook zien als requirements, eisen, wensen, randvoorwaarden, stellingen of dergelijke.

3 Als iemand vervolgens roept: Maar bij mijn bedrijf hebben ze al die principes uitgeschreven. Dat waren er meer dan Dat is toch niet werkbaar?. Ha! Waren die ingedeeld in leidende en volgende principes? En dus goed geclusterd, zodat helder is wat aan wat hangt, welke relaties er zijn? Als die moeite niet wordt genomen dan ontstaat inderdaad een onwerkbaar document. Niemand is in staat om 3000 principes in het vizier te houden tijdens een project, zelfs een architect niet. Tenzij er ordening heeft plaatsgevonden. De architect kan dan snel bepalen of een afwijking van een principe erg is. Heeft een afwijking in een tertiair principe een grote afwijking tot gevolg van een primair principe? Ingrijpen is dan het devies. Maakt het niet uit? Geef dan de ruimte! Architecten moeten hard zijn op de leidende principes en ze mogen zacht zijn op de volgende principes. Dat geeft ook ruimte aan de creativiteit van ontwerpers en bouwers. En dat is belangrijk voor het vakmanschap en motivatie van deze professionals. De huisstijl van Andarr, dus ook dit document maakt gebruik van lettertype Calibri. Als Andarr volgende week overgaat op Times Roman, is dat prima, zolang de resulterende teksten maar leesbaar zijn en er professioneel uitzien. Wat is volgens u hier het leidende principe? Dit is uw houvast nummer 3: denk in PRINCIPES en ORDEN deze in leidende en volgende principes. Probeer het aantal leidende principes vervolgens beperkt te houden (5 a 15 principes). En wees vervolgens hard op leidende principes en zacht op volgende principes. Uw collega s zullen u hierom waarderen! Houvast nummer 3 is meteen de opstap naar houvast nummer 4: ATTITUDE. De architect speelt een belangrijke rol binnen ICT intensieve bedrijven (en welke bedrijfstak in Nederland is niet afhankelijk van ICT?). Van de architect verwachten we overzicht en inzicht. Het vermogen om complexiteit te reduceren, om abstractieniveaus aan te brengen. Om uitleg te geven aan verschillende groepen Stakeholders. We verwachten dat hij/zij in staat is om ruimte te creëren voor discussie, dat hij/zij ook de uitdaging aan gaat. Dat hij/zij helder krijgt welke impliciete principes gehanteerd werden in het verleden. En deze op waarde weet te schatten. Al met al moet er ultieme helderheid ontstaan over datgene wat er gerealiseerd moet worden, waar we naar toe willen met het bedrijf en wat dat dan betekent voor de ICT. Dat noemen we deftig Business-ICT Alignment. Een architect is beslist geen omhooggevallen ontwerper. Ontwerpers zijn specialisten, focussen op details, op de wat / hoe vraag. Zij overzien een deel en zijn vaak alleen betrokken in de ontwerpfase. Ze zijn leverancier. Architecten daarentegen moeten generalisten zijn, abstraherend vermogen hebben. Zij kijken vooral naar de wat / waarom vraag (principes!!!). Ze overzien het geheel en horen gedurende het gehele project betrokken te zijn. De architect is mede-acceptant van het systeem!! En ja, het gehele project! Rijsenbrij heeft in zijn inaugurele rede bij de Universiteit van Nijmegen het woord Architect (Architekton) herleid naar het Sanskriet. In essentie betekent architect de eerste vormgever en leidsman bij detaillering en uitvoering van het ontwerp. Ooit tijdens de lunch zat een projectmanager tussen twee collega architecten. Zegt de projectmanager: Ik weet nu precies hoe een remschijf zich moet voelen Deze betekenis kan teruggebracht worden naar de kernwoorden Reguleren en Participeren. Regulerende architecten houden zich alleen bezig met doelarchitecturen, hoe het hoort, de ICT standaard en ICT beleid. Ze maken het ontwerp, en storten zich dan op het volgende project. Dat is niet in de geest van Architekton. Participerende architecten zorgen OOK voor de regulatie EN maken dat de regels werkbaar worden binnen projecten. Ze leren van de projecten door

4 tot het einde mee te lopen en zorgen dat de regels waar nodig aangepast worden aan de praktijk. Architecten van de regulerende soort zitten nog vast in de MODEL fase en hebben vergeten dat de werkelijkheid complexer is dan de architectuur. ATTITUDE is houvast nummer 4. Is uw attitude juist? Doet u aan participatie of aan regulatie, en zorgt u ervoor om alle Stakeholder groepen op allerlei niveaus aan te haken middels heldere en duidelijke communicatie? 4 x Houvast: Principes, Modellen, Het Proces en Attitude. De titel van dit artikel is Architectuur van de Architectuur. Dan vormen deze 4 houvasten kennelijk de principes van de meta-architectuur. Zijn dit alle vier leidende principes of is er nog een ordening? Of zijn dit volgende principes en is er nog een leidend principe? DRIVING FORCE van ARCHITECTUUR in de DIGITALE WERELD In de vier genoemde principes is met redelijkheid geen prioriteit in aan te brengen. En inderdaad: er is voor alle 4 principes een en hetzelfde leidende principe te definiëren en dat is het antwoord op de vraag: wat is de driving force van architectuur in de digitale wereld?. Deze vraag werd voor het eerst gesteld op een congres, een jaar of tien geleden. Op zoek naar de identiteit van de ICT Architect, was hoogleraar Architectuur aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft, Carel Weeber (bekend van het Wilde Wonen ), uitgenodigd een verhandeling te verzorgen over architectuur. De boodschap die ik uit zijn betoog haalde was het volgende. Bouwkundig architecten zijn bezig met de benutting van ruimte. En om dat te doen moeten zij structuren oprichten. Dat betekent dat zij altijd in gevecht zijn met de zwaartekracht: structuren als muren, vloeren, daken, etc. hebben immers de neiging in te storten als zij niet goed zijn geconstrueerd. Bouwkundig architecten zijn zelfs zo goed geworden in het bedwingen van de zwaartekracht dat zij in staat zijn om te laten lijken dat een gebouw zweeft en dat zwaartekracht afwezig is. Maar vergis je niet: je moet niet aan een bouwkundig architect vragen om een ruimtelab o.i.d. te ontwerpen: hij zal zich geen raad weten. De aanwezigheid van zwaartekracht is essentieel voor het werk van de bouwkundig architect!. Na nog een aantal omzwervingen en voorbeelden beëindigde Weeber zijn betoog met de vraag: Wat is de driving force in de ICT? Als u dat weet, dan weet u ook wat u moet doen. Het bleef beklemmend stil in de zaal. Het heeft mij persoonlijk een maand of drie gekost om het antwoord te vinden: VERANDERING. En vervolgens nog een half jaar om te valideren of dit het goede antwoord was door vele discussies te voeren. Verandering is de kracht waar we als architecten in de Digitale Wereld continu mee te maken hebben, en waar we ook mee in gevecht zijn. Veranderingen in de omgeving, de business, de mensen, de eisen, de wensen. Alles verandert continu, zoals ook het ICT vakgebied zelf continu aan verandering onderhevig is. Ons houvast, de PRINCIPES, PROCESSEN, MODELLEN en onze ATTITUDE zijn ondergeschikt aan het hoofdprincipe dat VERANDERING de driving force is in de digitale wereld.

5 De betekenis hiervan is dat de architect in de Digitale Wereld zich in alles wat hij/zij doet of produceert zich rekenschap moet geven van het feit dat verandering de constante is waar hij/zij mee te maken heeft. Leidende principes zijn dus het liefst het minst aan verandering onderhevig. Het architectuurproces moet liefst zo vroeg mogelijk inhaken op verandering in businessprocessen. Ziedaar het belang van de strategische dialoog, de project start architectuur. En de modellen? Die vormen een momentopname: het beschrijft hoe we de werkelijkheid hadden willen zien op een bepaald moment in het verleden, met de kennis die we toen hadden. Wat is dus de waarde van de doelarchitectuur voor 2015? Als je niet bereid bent om de rationale periodiek te evalueren is het antwoord nihil. Als je het doel al bereikt, dan ben je op een plek gekomen waarvan je in het verleden dacht dat je daar in de toekomst moest zijn. Echt, als u daar eenmaal bent, dan vraagt u zich vertwijfeld af wat u op die plek doet (en u kijkt verwijtend naar uw architecten). De attitude van de architect is van cruciaal belang om verandervermogen in de ICT en de ICT organisatie te brengen: een architect in de Digitale Wereld moet veranderinggezind zijn en bereid zijn om anderen mee te krijgen op het pad der verandering. Enige kennis van psychologisch/sociologische invloeden en wat verandermanagement vaardigheden moeten daarom behoren tot de bagage van elke zichzelf respecterende architect. Maar hij/zij moet vooral bereid zijn de eigen dogma s onder ogen te durven zien en deze ter discussie durven te stellen en af te zweren. Dat vergt moed, en is dan ook de ultieme lakmoesproef voor de architect. Ten slotte Nu je weet dat je als architect met 5 principes te maken hebt die van belang zijn voor een succesvolle architectuur -de architectuur van de architectuur- wordt je werk dan makkelijker? Nee, dat niet. Je moet opeens met veel meer aspecten rekening houden. En in plaats van dat je probeert zo min mogelijk verandering te veroorzaken -dat is immers vaak de oorzaak van verstoringen- moet je dat nu gaan faciliteren. Dat vergt wel wat umdenken als je daar nog niet aan toe was. Maar bedenk: het draait niet om de architectuur, maar om de real world. Met deze complete blik op architectuur wordt het wel leuker, want je hebt als participerend architect een groter speelveld tot je beschikking en veel meer invloed dan je je realiseert. Ga daar dan wel prudent mee om! De tijd van regulerende architecten is voorbij, participerende architecten: welkom!!! Frans Loth (45) is sinds 1986 actief in de IT en heeft vele rollen vervuld bij een groot aantal bedrijven. Als architect is hij, met tussenpozen, nu ruim 10 jaar actief. In zijn zoektocht naar het antwoord op de vraag hoe architecten werkelijke toegevoegde waarde kunnen bieden is dit essay zijn voorlopige antwoord. Ook dit kan namelijk veranderen!

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans Business Scenario Voorbeeld Archimate Risico Extensie versie 0.1 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging Review historie Naam Afdeling Functie Datum

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect. Roel Wieringa Universiteit Twente. 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1

Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect. Roel Wieringa Universiteit Twente. 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1 Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect Roel Wieringa Universiteit Twente 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1 Twee onderwerpen 1. Informatievoorziening Informatievoorzieningsarchitectuur

Nadere informatie

M A S T E R C L A S S ARCHITECTUUR IN DE PRAKTIJK

M A S T E R C L A S S ARCHITECTUUR IN DE PRAKTIJK M A S T E R C L A S S ARCHITECTUUR IN DE PRAKTIJK Kennis en beheer van Informatie als bedrijfsmiddel Een intensieve cursus voor Architecten in de Informatievoorziening [1], Adviseurs en geïnteresseerden

Nadere informatie

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Inventarisatie van concerns, requirements, principes en patronen Bert Dingemans Togaf 9 kent verschillende entiteiten om de behoeften van stakeholders te

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Vilt voor hart en ziel Betje Stevens. GESTALT HART werken in het domein van IT. Boudewijn de Haas

Vilt voor hart en ziel Betje Stevens. GESTALT HART werken in het domein van IT. Boudewijn de Haas Vilt voor hart en ziel Betje Stevens GESTALT HART werken in het domein van IT Boudewijn de Haas SIOO Advanced Change Methodology 1 mei 2012 De verleidingen van de IT-adviseur Van de IT-adviseur wordt verwacht

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

Fresco Consult BVBA Organisatie & functie-analyse. Vacature:.NET Developer (junior)

Fresco Consult BVBA Organisatie & functie-analyse. Vacature:.NET Developer (junior) Fresco Consult BVBA Organisatie & functie-analyse Romaric Croes 27 Mei 2013 Contents Fresco Consult BVBA... 1 Missie... 1 Informatie over de openstaande betrekking... 1 Titel... 1 Plaats in de organisatie...

Nadere informatie

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Onderzoek naar het effect van de Novius Architectuur Academy Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Door met meerdere collega s deel te nemen aan een opleiding voor bedrijfsarchitecten, werden mooie

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

.ego. De informatieruimte. D o o r : J a a p v a n Re e s

.ego. De informatieruimte. D o o r : J a a p v a n Re e s D o o r : J a a p v a n Re e s DE INFORMATIERUIMTE, HET KENOBJECT VAN DE INFORMATIEKUNDE G e e n ke n o bj e c t, g e e n v a k. H e t v a k g e b i e d i n fo r m at i e k u n d e i s e i g e n lij k

Nadere informatie

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit.

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit. ICT MET RENDEMENT Welkom bij de Caesar Groep De Caesar Groep is dé specialist in Nederland als het gaat om ICT-projecten met rendement. Met meer dan 300 professionals werken wij voor onze klanten aan ICT-toepassingen

Nadere informatie

Wanneer ga je Agile? Wat is Agile Project Management?

Wanneer ga je Agile? Wat is Agile Project Management? Wanneer ga je Agile? Agile Project Management 1 past goed in deze tijd. Het is snel, flexibel en leuk. Je kunt het echter niet altijd en overal gebruiken. Het werk en de organisatie moeten geschikt zijn

Nadere informatie

Enterprise architectuur: van modellen en principes naar organisatiesensitiviteit

Enterprise architectuur: van modellen en principes naar organisatiesensitiviteit INTERVIEW MET MARLIES VAN STEENBERGEN Enterprise architectuur: van modellen en principes naar organisatiesensitiviteit Effectiviteit houdt me bezig. We kunnen als architecten mooie modellen maken en principes

Nadere informatie

De route van secretaresse naar VAKvrouw van de toekomst

De route van secretaresse naar VAKvrouw van de toekomst De route van secretaresse naar VAKvrouw van de toekomst Sylvia Verhoef, adviseur en manager Opleidingen Anita Buijs, manager bedrijfsvoering backoffice 2 Ben jij de secretaresse van de toekomst? Perfecte

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer. Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman

Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer. Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman De gemeente Haarlemmermeer is gestart met een nieuwe koers. Een koers waarbij klantgerichtheid

Nadere informatie

Effectief investeren in management

Effectief investeren in management Effectief investeren in management Veel organisaties zijn in verandering. Dat vraagt veel van de leidinggevenden/managers. Zij moeten hun medewerkers in beweging krijgen om mee te veranderen. En dat gaat

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2)

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Deel 1 1. Prelude 8 13 2. Achtergrond en Context MARIJ (leerdoel 3; duur 1-2 uur) 14-25 3. Eén architectuur voor de Rijksdienst (leerdoel 3; duur 1 uur)

Nadere informatie

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 Harmen van den Berg, NAF-werkgroep ArchiMate-gebruik Een paar sfeerbeelden... Werkgroep ArchiMate-gebruik Kennis delen rond gebruik ArchiMate taal

Nadere informatie

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1 Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info 1 Maak een (verbeter)voorstel voor Enterprise Architectuur, waarbij u zowel de mogelijkheden als de beperkingen van

Nadere informatie

Albert Jan Anneveld en Co Meerveld Testomgevingen, nu zeker wel!!!

Albert Jan Anneveld en Co Meerveld Testomgevingen, nu zeker wel!!! Titel, samenvatting en biografie Albert Jan Anneveld en Co Meerveld Testomgevingen, nu zeker wel!!! Samenvatting: Het belang van testen hoeven we niet uit te leggen. Onze presentatie behelst een warm pleidooi

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn:

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn: Naslagwerk KOERS Dit document is bedoeld om ieder individu een eigen beeld te laten formuleren van de eigen koers als werkend mens en vervolgens als functionaris. Daarna kun je collectief de afdelingskoers

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7 Inleiding Taak 10 gaat over het oriënteren op het vakgebied van onze toekomst. Als we straks afgestudeerd zijn zullen we automatisch werk moeten gaan zoeken. Maar welk werk of in welke sector? Dat gaan

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Thier Software Development

Thier Software Development planning.nl Thier Software Development Planning.nl is, als je alle factoren en afhankelijkheden mee zou nemen, vaak complex. Daarom is het belangrijk bij het automatiseren van dit proces te bedenken welke

Nadere informatie

Sociale innovatie zoveel méér dan technologische vernieuwing: het gaat om de kwaliteiten van de mens in zijn omgeving

Sociale innovatie zoveel méér dan technologische vernieuwing: het gaat om de kwaliteiten van de mens in zijn omgeving Sociale innovatie zoveel méér dan technologische vernieuwing: het gaat om de kwaliteiten van de mens in zijn omgeving Marie- Thérèse Rooijackers en Frank Boss Inleiding Het behoeft inmiddels nauwelijks

Nadere informatie

sturen om tot te komen Rijnconsult Business Review

sturen om tot te komen Rijnconsult Business Review Je moet behoorlijk sturen om tot zelfsturing te komen 56 Rijnconsult Business Review Het creëren van effectieve autonome teams is geen nieuw onderwerp voor veel organisaties. Maar de dynamiek waarin veel

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Introductie ArchiMate

Introductie ArchiMate Introductie ArchiMate NAF Insight De Meern, 8 maart 2012 Egon Willemsz, enterprise architect UWV Programma Waarom ArchiMate? Praktijkvoorbeelden Samenvatting concepten Van start met ArchiMate Tot besluit

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Onderwerp Teleseminar

Onderwerp Teleseminar Gratis Teleseminar Human Engineering 24 oktober 2012 Onderwerp Teleseminar 3 'Human Engineering'-valkuilen voor ontwerpers en ingenieurs: Hoe je ze vermijdt en ombuigt in kansen om meer te bereiken! Saskia

Nadere informatie

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Hoe test je een pen? 1 Bekijk eerst het filmpje over

Nadere informatie

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie.

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie. en werkwijze BPM awareness Inzicht in de toepassing van BPM op strategisch niveau in het algemeen en binnen de eigen organisatie. Kennismaken met BPM vanuit een strategisch perspectief Nut en toegevoegde

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

DYA DAG 2013. van samenhang naar verbinding

DYA DAG 2013. van samenhang naar verbinding DYA DAG 2013 van samenhang naar verbinding 1 Programma 09.45 Principle-based architectuur: van gelijk hebben naar gelijk krijgen Theo-Jan Renkema, Rabobank Nederland 10.20 Van Samenhang naar verbinding:

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

Statistics. Form name enquete Form title Enterprise Architecture na 2012 Number of questions 24 Total number of submissions 88

Statistics. Form name enquete Form title Enterprise Architecture na 2012 Number of questions 24 Total number of submissions 88 Statistics Form name enquete Form title Enterprise Architecture na 2012 Number of questions 24 Total number of submissions 88 Enterprise Architecture na 2012 Algemene gegevens 1. Functie Als u bij een

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES ONZE VISIE OP PROFESSIONEEL SOFTWARE ONTWIKKELEN Bij succesvolle softwareontwikkeling draait

Nadere informatie

Timemanagement Kerngebieden onderscheiden

Timemanagement Kerngebieden onderscheiden Timemanagement Als manager heb je veel verschillende werkzaamheden: je geeft leiding aan je medewerkers, maar je hebt ook je eigen taken. Je hebt met je medewerkers te maken, met andere collega s en afdelingen

Nadere informatie

Als je blijft denken zoals je altijd hebt gedacht, blijf je krijgen wat je altijd hebt gekregen. Hoofdstuk 1: Inleiding

Als je blijft denken zoals je altijd hebt gedacht, blijf je krijgen wat je altijd hebt gekregen. Hoofdstuk 1: Inleiding Als je blijft denken zoals je altijd hebt gedacht, blijf je krijgen wat je altijd hebt gekregen Hoofdstuk 1: V1.1 / 01 september 2015 MCTL v1.1 1.... 2 Wat is MCTL?... 2 Het doel van MCTL... 3 Scope /

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Curriculum Vitae Ishak Atak. www.ishakatak.nl. Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak. Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983

Curriculum Vitae Ishak Atak. www.ishakatak.nl. Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak. Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983 Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983 Tel. : +316-46 17 76 00 Beschikbaar : Full time December 2015 Email: : contact@ishakatak.nl Datum CV : November 2015

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Survey resultaten. Architectuursurvey. René Krouwel. januari 2016

Survey resultaten. Architectuursurvey. René Krouwel. januari 2016 Architectuursurvey René Krouwel januari 2016 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een informatiesysteem, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige

Nadere informatie

Congres Architectuur in de Zorg

Congres Architectuur in de Zorg Congres Architectuur in de Zorg Men neme een architect Recept voor een goed zorgsysteem Nieuwegein, 23 juni 2011 Even voorstellen Even voorstellen M&I/Partners, Speerpunten in de zorg EPD-strategie en

Nadere informatie

Reflectie op het vak Programma, Ontwerp & Projectmanagement. Essay

Reflectie op het vak Programma, Ontwerp & Projectmanagement. Essay Essay april 2005 Tim Den Dekker 1140612 Johannes van Ussel 1142194 BK6R050 Programma, Ontwerp en Projectmanagement Programma, Ontwerp en Projectmanagement BK6R050 1 Voorwoord Dit essay is een zelfreflectie

Nadere informatie

begin presentatie welkom naam jan vegt functie business consultant bedrijf www.2en40.nl 2 specialismes + E A I Enterprise Application Integration EAI integratie-vraagstukken veel meer details bij Rita

Nadere informatie

Invloed nemen op je werk een verhaal van medisch specialisten

Invloed nemen op je werk een verhaal van medisch specialisten Invloed nemen op je werk een verhaal van medisch specialisten Mara Spruyt en Michiel Schokking Veel medisch specialisten ervaren veel bevlogenheid in hun werk. Als specialist ben je nooit uitgeleerd. Het

Nadere informatie

outsourcing Capabilities sleutel tot het verbeteren van de prestaties van Viewpoint sourcing

outsourcing Capabilities sleutel tot het verbeteren van de prestaties van Viewpoint sourcing Viewpoint sourcing Capabilities sleutel tot het verbeteren van de prestaties van outsourcing Eind vorig jaar publiceerde Carnegie Mellon University het esourcing Capability Maturity Model (escm) voor klantorganisaties.

Nadere informatie

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen?

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen? Informatie en Communicatie Technologie (ICT) in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen Visies op de toekomst van Beleid, Praktijk en Onderzoek & Ontwikkeling In september 2002 heeft een internationale

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

VERNIEUWEND SAMENWERKEN

VERNIEUWEND SAMENWERKEN VERNIEUWEND SAMENWERKEN Samen vernieuwen we de dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden 12 PUNTEN VOOR VERNIEUWEND SAMENWERKEN Beter samenwerken betekent veranderen. Maar hoe doe je dat? In deze

Nadere informatie

Definitie huisstijl: Dat deel van de visuele communicatie dat als doel heeft het imago van de organisatie aan te laten sluiten op de identiteit.

Definitie huisstijl: Dat deel van de visuele communicatie dat als doel heeft het imago van de organisatie aan te laten sluiten op de identiteit. Achtergrond Huisstijlen Definitie huisstijl: Dat deel van de visuele communicatie dat als doel heeft het imago van de organisatie aan te laten sluiten op de identiteit. Onder imago wordt verstaan het beeld

Nadere informatie

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Tanja Goense 16 September 2010 Programma Even voorstellen Opzet onderzoek Bevindingen Samengevat Foodforthought

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil eagileagileagileagileagileagileagileagi leagileagileagileagileagileagileagileag

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

Rapportage Lineage. Introductie. Methode. J. Stuiver

Rapportage Lineage. Introductie. Methode. J. Stuiver Rapportage Lineage Rapportage Lineage J. Stuiver Introductie In elk project is het essentieel om informatie over het project en haar activiteiten voor alle partijen beschikbaar te stellen. Deze informatie

Nadere informatie

Managementinformatiesysteem

Managementinformatiesysteem Managementinformatiesysteem (aanvulling bij hele boek) Het opzetten van een managementinformatiesysteem Wanneer je een werkstuk moet maken, bijvoorbeeld over de houding van de Nederlanders ten opzichte

Nadere informatie

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Eneco Rotterdam 3 december 2013 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 1 Hoofdsponsor Sponsors IPMA-N Jaarsponsors 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 2 Korte introductie

Nadere informatie

I&A Integraal bestuurd

I&A Integraal bestuurd I&A Integraal bestuurd I&A-besturingsmodel samenvatting Datum: 25-04-2014 Versie: 1.0 1 Doelstellingen van het I&A-besturingsmodel De positie van informatievoorziening en automatisering (I&A) de afgelopen

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Managing Computer Technology Library

Managing Computer Technology Library Managing Computer Technology Library 1. INLEIDING Welkom bij dit basisboek over MCTL (Managing Computer Technology Library). In dit boek worden de doelstellingen, activiteiten, te behalen resultaten en

Nadere informatie

DBA Power Day De veranderende rol van de DBA Spreker: Datum:

DBA Power Day De veranderende rol van de DBA Spreker: Datum: DBA Power Day De veranderende rol van de DBA Spreker: Datum: Marc Berkenbosch, Business Development Manager Een typische aanvraag Demands: At least 5 years experience with all aspects of Oracle Database

Nadere informatie

SAME. Strategic Alignment Model Enhanced. Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH

SAME. Strategic Alignment Model Enhanced. Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH SAME BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH OPERATIONEEL Strategic Alignment Model Enhanced Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 Strategic Alignment Model Enhanced Aanleiding

Nadere informatie

Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie

Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie Publieksparticipatie Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie Waarom een whitepaper? Participatie- en communicatieadviseurs ondervinden over en weer dat er onduidelijkheid is over de doelen

Nadere informatie

De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect State of the Art volgens EAM Partners

De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect State of the Art volgens EAM Partners De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect Track: State of the Art volgens EAM Partners Rob Swinkels - 22 mei 2014 Quint Consulting & Learning Services Government &

Nadere informatie

Waarom een samenvatting maken?

Waarom een samenvatting maken? Waarom een samenvatting maken? Er zijn verschillende manieren om actief bezig te zijn met de leerstof. Het maken van huiswerk is een begin. De leerstof is al eens doorgenomen; de stof is gelezen en opdrachten

Nadere informatie

2010.2 Peter Rigtering 10 tips om te veranderen 1

2010.2 Peter Rigtering 10 tips om te veranderen 1 2010.2 Peter Rigtering 10 tips om te veranderen 1 Ben je tevreden met je huidige leven? Met je baan, je relaties en je gezondheid? Ben je vol zelfvertrouwen, relaxed en tevreden? Of zijn er dingen die

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren BUSINESS INNOVATION BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren EEN MASTERCLASS VAN MASTERCLASS INSTITUTE IN SAMENWERKING MET: BUSINESS INNOVATION Be

Nadere informatie

Medezeggenschap van Vrijwilligers

Medezeggenschap van Vrijwilligers Terugkoppeling netwerkbijeenkomst 1 december 2014 Medezeggenschap van Vrijwilligers In deze derde en laatste bijeenkomst keken we opnieuw naar verschillende mogelijkheden om meedenken en meepraten van

Nadere informatie

Solid Edge Training. White paper

Solid Edge Training. White paper Solid Edge Training White paper Hörchner & Hammersma Engineering biedt een groot aantal trainingen aan voor bedrijven die met Solid Edge werken. Wij doen dit niet zomaar. Onze trainingen en de volgorde

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Ik ben een Man van de Cijfers

Ik ben een Man van de Cijfers De Reis van de Actuaris Ik ben een Man van de Cijfers Cijfers zijn belangrijk maar niet op de manier die jij wellicht verwacht. Is het mogelijk dat we te veel nadruk plaatsen op het belang van cijfers

Nadere informatie

Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF TM, ArchiMate en Architect

Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF TM, ArchiMate en Architect Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF TM, ArchiMate en Architect Harmen van den Berg LAC 2011 November 2011 Aandachtsgebieden BiZZdesign Implementatie EA Richten Governance Implementatie BPE Inrichten

Nadere informatie

mind@work en yuj advies Informatie Logistiek: Architectuur(proces)benadering en minds2gather Werkconferenties van visies naar resultaat

mind@work en yuj advies Informatie Logistiek: Architectuur(proces)benadering en minds2gather Werkconferenties van visies naar resultaat Informatie Logistiek: Architectuur(proces)benadering en minds2gather Werkconferenties van visies naar resultaat yuj advies en mind@work versie 1.2, 28 April 2005 Inleiding Onder Informatie Logistiek verstaan

Nadere informatie

Business as Usual vanuit Systemisch Perspectief

Business as Usual vanuit Systemisch Perspectief Business as Usual vanuit Best Practice Academy De Best Practice Academy maakt van projectmanagement trainingen haar specialiteit en richt zich daarmee op het ontwikkelen van organisaties en professionals

Nadere informatie

Introductie. Onzichtbaar op internet. GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect. ONDERWERP: Communiceren. DOEL: Spelen met identiteit

Introductie. Onzichtbaar op internet. GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect. ONDERWERP: Communiceren. DOEL: Spelen met identiteit Onzichtbaar op internet introductie GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect ONDERWERP: Communiceren DOEL: Spelen met identiteit DOELGROEP: 13-14 jaar, onderbouw voortgezet onderwijs KORTE BESCHRIJVING: Deze les

Nadere informatie