I Mvo-/mbo-beleid algemeen 55 Toelichting thema/cases 57 Samenleving & Bedrijf 59 Oracle 64 Hippo 68 Guerrilla Networkz 70 GBO.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "I Mvo-/mbo-beleid algemeen 55 Toelichting thema/cases 57 Samenleving & Bedrijf 59 Oracle 64 Hippo 68 Guerrilla Networkz 70 GBO."

Transcriptie

1

2 FLUITEND NAAR HUIS

3 Inhoud Verantwoording 8 Voorwoord Lucas Meijs 10 Deel 1 Mbo en ICT Inleiding Verschil en samenhang mbo en mvo Drijfveren voor betrokken ondernemen Mbo-beleid: ad hoc of integraal Be good and don t tell? Maatschappelijke thema s in de ICT-sector 45 Deel 2 Praktijkverhalen I Mvo-/mbo-beleid algemeen 55 Toelichting thema/cases 57 Samenleving & Bedrijf 59 Oracle 64 Hippo 68 Guerrilla Networkz 70 GBO.Overheid 73 II Participatie 79 Toelichting thema/cases 81 KPN 83 Ordina 87 Caesar Groep 90 Mondea 93 5

4 III Kinderen 99 Toelichting thema/cases 101 Microsoft 103 Bestebroer Company Internetdiensten 107 Intel 111 IV Ontwikkelingslanden 115 Toelichting thema/cases 117 Macaw 119 IBM 122 Logica 125 VX Company 130 Inter Access 133 IT-Staffing 137 V Goede doelen 143 Toelichting thema/cases 145 NEG-ITSolutions 147 Sogeti 151 Alternate 154 Dataman 157 Wortell 160 NXP 164 Deel 3 Stappenplan mbo-beleid Inleiding 171 Stap 1 Inventariseren wensen en doelstellingen bepalen 174 Stap 2 Doel kiezen en activiteiten organiseren 180 Stap 3 Duurzame verankering in de organisatie 186 Stap 4 Communicatie over mbo-activiteiten 193 6

5 Geraadpleegde bronnen en suggesties 200 Over de makers 203 7

6 Voorwoord door Lucas Meijs Maatschappelijk betrokken ondernemen (mbo), een activiteit waar Nederlandse bedrijven zich al enkele decennia mee bezighouden. Al in de tweede helft van de 19e eeuw zijn er voorbeelden van bedrijven die voor de medewerkers en hun gezin sportfaciliteiten, onderwijs, huisvesting en zorg verzorgden. Niets nieuws in lang historisch perspectief, maar wel als we ongeveer de laatste 15 jaar bekijken. Om meerdere redenen, zoals een toenemende vraag vanuit de samenleving, een terugtredende overheid, de druk vanuit een breed spectrum van stakeholders, frequent aangehaalde buitenlandse en binnenlandse voorbeelden en positieve ideeën vanuit de eigenaren en medewerkers, heeft mbo in de laatste jaren haar populariteit teruggewonnen. Teruggeven en bijdragen aan de lokale samenleving, de inhoud van maatschappelijk betrokken ondernemen dus, is eigenlijk al een hygiënefactor van de bedrijfsvoering geworden. Het is onmogelijk om niet aan mbo te doen, al is het maar maatschappelijke sponsoring van de lokale volleybalvereniging. Ook consumenten kiezen steeds vaker voor producten en services waar zij moreel en ethisch achter staan, terwijl tegelijkertijd werknemers steeds vaker blijken te kiezen voor bedrijven die maatschappelijk verantwoord en betrokken zijn. Cause related marketing is ook in Nederland belangrijk. Kortom, mbo is booming! Dit boek gaat over de inzet van medewerkers van ICT-bedrijven en hun organisatie voor maatschappelijke doelen. Het geeft een breed, inspirerend en indrukwekkend inzicht in de diversiteit van de activiteiten binnen maatschappelijk betrokken ondernemen. Belangrijke aandachtsgebieden voor de ICT-sector zijn ontwikkelingslanden, gezondheid, participatie, kinderen, milieu, educatie, 10

7 Deel 1 Mbo en ICT

8 1.1 Verschil en samenhang mvo en mbo Er zijn ongeveer twee miljoen zogeheten cultural creatives in Nederland, 15% van de bevolking boven de achttien jaar. Kenmerkend voor deze mensen is hun aandacht voor ethiek en duurzaamheid, het streven naar een betere leefomgeving, aandacht voor anderen en kritisch ten aanzien van economisch gewin en materialisme. Deze groep besteedt anderhalf keer meer tijd dan het Nederlandse gemiddelde aan vrijwilligerswerk. Initiatieven op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen wegen zwaar mee bij de keuze voor producten, het consumptiegedrag. Het gemeenschappelijke waardepatroon van die creatieven groen, eerlijk, duurzaam, aandacht voor omgeving is het laatste decennium uitgegroeid tot een brede tendens in de samenleving, dus ook buiten deze groep. En in samenhang hiermee is maatschappelijk verantwoord ondernemen uitgegroeid tot een enorm populair onderwerp, zowel bij consumenten als bij producenten of bedrijven. Dit laatste heeft mede te maken met de maatschappelijke druk, ofwel de voorwaardelijke licence to operate: als bedrijven niet goed voor de omgeving zijn, dan verliezen ze het mandaat van diezelfde omgeving om te kunnen opereren. In deze context is er een verschuiving van shareholder naar stakeholder. Het draait niet langer alleen maar om de belangen van de aandeelhouders, maar om die van alle belanghebbenden samen, onder wie medewerkers en hun gezinnen, omwonenden, leveranciers, klanten, aandeelhouders, maatschappelijke organisaties. Maar nu steken we te snel van wal. Eerst een woordwolk van uiteenlopende termen, met veel Engelse, die je in de context van mvo tegenkomt: 19

9 maatschappelijk verantwoord ondernemen strategische filantropie license to operate stakeholders first maatschappelijk betrokken ondernemen corporate social responsibility good governance maatschappelijk actief ondernemen corporate citizenship ethisch of waardegedreven ondernemen sponsoring good citizenship people, planet, profit werknemersvrijwilligerswerk van shareholder naar stakeholder Deze opsomming wekt de indruk dat het een behoorlijk ingewikkelde tak van sport is als bedrijf je maatschappelijke verantwoordelijkheid in de praktijk te brengen. Nou, dat valt gelukkig mee. De woordwolk illustreert bovenal dat mvo een containerbegrip is dat veel verschillende elementen kan bevatten, zoals kinderarbeid, milieu, mensenrechten, duurzame energie (green IT), verslaglegging, liefdadigheid, internationale richtlijnen, stakeholdermanagement. Mede uit de praktijkverhalen die volgen blijkt dat uitgebreide theoretische kennis niet nodig is om succesvolle maatschappelijke activiteiten te ontplooien. Om mvo volledig in de kernprocessen van het bedrijf te integreren, is meer kennis en knowhow wel noodzakelijk. Voor zowel de beginnende als de gevorderde maatschappelijk ondernemer volgt in dit gedeelte eerst een algemene introductie. De meeste van de begrippen uit de tag cloud zullen in dit eerste gedeelte de revue passeren, dit altijd ter verheldering van het hoofdonderwerp: maatschappelijk betrokken ondernemen. 20

10 p Mbo als community investment Maatschappelijk betrokken ondernemen (mbo), ook wel community investment genoemd, betekent investeren in de (lokale) samenleving door een combinatie van mensen, munten, middelen, massa en media. Mbo maakt deel uit van maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) en wordt gezien als de praktische, lokale invulling van mvo. Mbo gaat verder dan de wettelijke verplichtingen en dient te leiden tot toegevoegde waarde voor alle partijen. Bij mbo draait het om het vinden van een duurzame balans tussen economische en sociale belangen gekoppeld aan de missie en visie van de organisatie. (bron: de mensen waar ze van afhankelijk is. Mbo is dus enerzijds een hele concrete manier om goed op je omgeving aangesloten te zijn. Anderzijds kun je via een goed mbo-programma daadwerkelijk bijdragen aan een betere wereld, dichtbij of verder weg. En dit is inderdaad wat geregeld in de praktijkverhalen in deel 2 als motivatie voor mbo naar voren komt: voeling willen houden met de samenleving en tegelijkertijd een concrete bijdrage leveren aan het oplossen of verlichten van een probleem. En dan gaat het niet over maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen door de verantwoorde manier waarop een bedrijf haar kernactiviteiten uitvoert, bijvoorbeeld het bieden van een klimaatneutrale hosting of recycling van e-waste. Voor de geïnterviewden in dit boek is verantwoordelijkheid voor het milieu en de sociale context, aspecten van mvo, meestal vanzelfsprekend. Een selectiecriterium voor de interviewkandidaten was dat hun ICT-organisaties extra activiteiten voor de samenleving ontplooien, naast hun dagelijkse bedrijfsactiviteiten. 24

11 En juist in dat extra schuilt nog een ander onderscheid tussen mvo en mbo: mvo heeft betrekking op het verduurzamen van kernactiviteiten, mbo niet (per se). Mvo is een verbeterproces, waarbij binnen de eigen kernprocessen en in de keten gekeken wordt waar zaken als personeelsbeleid, milieu, transparante bedrijfsvoering en inkoop beter en duurzamer kunnen. Dat is meteen ook de reden dat mbo-initiatieven makkelijker te starten zijn, want ze hoeven niet direct aan te sluiten bij de primaire bedrijfsprocessen. Overigens heeft mvo ook betrekking op ondersteunende processen, zoals huisvesting, kantoorinrichting en ICT. Een laatste element om het verschil tussen mvo en mbo helder te krijgen, is het krachtenveldaspect van stakeholders. Alex van der Zwart, auteur van het mvo-boek Reputaties op het spel, legt dit als volgt uit: Het krachtenveld bij mvo is grilliger dan bij mbo. Bedrijven voelen de druk vanuit hun omgeving om mvo handen en voeten te geven. Die druk komt soms van kritische aandeelhouders, institutionele beleggers, verontruste consumenten of werknemers, of kritische actiegroepen en media. ( ) Bij mbo is de sfeer velen malen socialer en vriendelijker. Bij mbo zijn het geen veranderingseisers maar betrokkenheids-/hulpvragers. Wat zijn dan die motieven om die maatschappelijke hulpvraag te beantwoorden? Is dat vooral de wens om goede dingen te doen, het warme hart, of spelen aandeelhouders, consumenten en media toch ook een grote rol? Ofwel, waarom gaan bedrijven betrokken ondernemen? 25

12 1.3 Mbo-beleid: ad hoc of integraal? Mvo zit bij ons in de operatie. We hebben geen mvo-beleidsparagraaf of iets dergelijks. Dit is een opmerking die typerend is voor veel van de gesproken medewerkers van ICT-organisaties. Het betekent zeker niet we doen maar wat. Het wijst wel op het ad hoc karakter van veel mbo-initiatieven. Niet volledig ingekaderd in een bedrijfsstrategie, niet geïntegreerd in de kernprocessen of langetermijnvisies, maar vaak spontaan bedacht door een gepassioneerde enkeling of klein groepje medewerkers. In dat geval komt het initiatief van de werkvloer, bottom-up zogezegd, waarna het met toestemming van het management uitgevoerd wordt. Ook zien we het initiatief vaak van de directeur, een hogere manager of mvo-verantwoordelijke komen (top-down), zowel bij kleine als grote bedrijven. Zij enthousiasmeren dan de rest van de organisatie voor hun ideeën. Het verhaal van de algemeen directeur van Dataman is illustratief: Wielrennen is een oude passie van me. Van ongeveer mijn tiende tot mijn twintigste was ik amateurwielrenner. Mede daarom heb ik vorig jaar een team gesponsord voor hun beklimming van de Alpe d Huez. Dat resulteerde in een mooi sponsorbedrag. En de winst van het zestig kilo afvallen door het zeskoppige Dataman-team tijdens de voorbereidingen konden ze in eigen zak steken. Voor zowel bottom-up als top-down geldt dat er een positieve wisselwerking moet zijn met andere delen van de organisatie. Of zoals een mbo-projectbegeleider bij een chipfabrikant het uitdrukt: Mvo moet van twee kanten komen. Het management creëerde ruimte voor mvo-activiteiten en de medewerkers vulden dit graag in. Een relevante vraag is in hoeverre mbo beleidsmatig georganiseerd moet zijn om maximaal effect te hebben, voor zowel gever als ontvanger. Want van professionele organisaties zou je verwachten dat als ze iets ondernemen, ook op het betrokken vlak, ze 33

13 voor alle partijen streven naar een zekere winstmaximalisatie. Een eerdere zinsnede vertaald naar mbo luidt: de meest duurzame verankering in de bedrijfsvoering van een onderneming is de situatie waarin mbo geld oplevert. Zijn er maatschappelijke vraagstukken die betrokken ondernemers kansen, ofwel business cases bieden? Jazeker, in bijvoorbeeld het interview met Ordina komt dit naar voren. Dit bedrijf geeft mensen met autisme de gelegenheid een opleiding tot testengineer te volgen en begeleidt ze vervolgens naar een passende werkplek. Bij dit laatste treedt het bedrijf als tussenpersoon op en verdient hieraan. Deze constructie van dit mbo-initiatief is voor alle partijen winstgevend. Maar zo n duurzame verankering van mbo, moet dat? Zijn er geen volwassenheidsgraden (maturity levels) in mbo-processen die allemaal waardevol zijn? Het inzamelen van oude mobieltjes onder collega s voor een goed doel is toch mooi, net als het schilderen van schuurtjes? Of is het een vereiste dat het iets te maken heeft met de specifieke ICTkennis van het bedrijf, bijvoorbeeld opensourcesoftware ontwikkelen voor een hulpverleningsorganisatie of websites bouwen? In Communicatiememo 23 (Kluwer) over communicatie en mvo staat wat tegenwoordig de algemene opvatting in mvo-land is: Maatschappelijk verantwoord ondernemen is geen opzichzelfstaand fenomeen in de organisatie. Het is een vorm van bedrijfsvoering vanuit een visie, en daarmee een geïntegreerd onderdeel van zowel beleid(sontwikkeling) als uitvoering. De uitgangspunten die eraan ten grondslag liggen, worden vastgelegd in het Mission Statement en/of een (daarvan afgeleide) gedragscode. Let wel, deze zienswijze heeft betrekking op mvo. Het is duidelijk gemaakt dat mbo een onderdeel is van mvo, maar tegelijk iets anders. Zo is het karakter ervan vrijwilliger en socialer, bij mbo gaat het immers niet om veranderingseisers maar om betrokkenheids-/hulpvragers. Toch zijn er ook voor mbo belangrijke fases of gradaties van mbo- 34

14

15 Deel 2 Praktijkverhalen

16 Toelichting II Het is een kernmaatschappelijke taak om die mensen weer aan voorzieningen te helpen waarmee ze het basisniveau van welvaart behalen. Uiteindelijk is armoede altijd een gebrek aan toegang, tot eten en drinken, tot sociale voorzieningen, gezondheidszorg. En als er nu iets over toegang gaat, dan is het ICT. Van oudsher is het waarborgen van maatschappelijke participatie, ofwel de zorg voor het sociaal welbevinden van mensen, een zaak van de samenleving geweest. De laatste decennia hebben bedrijven in hoog tempo op dit vlak een inhaalslag gemaakt en zich deze rol ook toegeëigend. Het is daarom niet heel verrassend dat participatie een belangrijk thema binnen betrokken ondernemen is. In de context van 3xp: Bij people zijn participatie en diversiteit belangrijke onderdelen. De volgende vier testimonials gaan over het helpen participeren van groepen die daar moeite mee hebben. Bijvoorbeeld door gebrek aan middelen of door een beperkt leervermogen of andere cognitieve stoornis. Dit gebeurt vooral door de inzet van ICT-middelen of specifieke vakkennis. Maar ook een teambuildingsessie in de vorm van een kookworkshop met zeer moeilijk lerende kinderen. Dat zijn kinderen die dergelijke uitstapjes niet of nauwelijks kunnen meemaken. Cases: KPN Ordina Caesar Groep Mondea 81

17 Logica Wie: Bart de Rijk, management consultant Sustainability bij Logica Wat: Verder ontwikkelen open-sourcesoftware van Mifos voor microfinanciering, inclusief kennisoverdracht Doel: Vergroten effectiviteit en hogere kwaliteit administratie door microfinancieringsorganisaties Waarom: Projectpartners, collega s en mezelf in staat stellen om van uit onze vakkennis te werken aan oplossingen die niet alleen profit-, maar ook people- en planet-doelen dienen Met kennisoverdracht is het pas echt duurzaam Een bijzonder moment in Kenia was het bijwonen van een meeting waar vrouwen hun maandelijkse schuld aflosten bij een microkredietmanager, vertelt een zeer gedreven Bart de Rijk, management consultant Sustainability bij Logica. Hierbij gingen stapels geld de tafel over. Zo n bijeenkomst gaat heel gedisciplineerd, bij de minste verstoring kun je een boete krijgen. De administratie gaat doorgaans schriftelijk of in Excel. Maar daarmee is het lastig rapporteren, er kunnen fouten insluipen en het is fraudegevoelig. En het kost veel tijd om alles naderhand nog eens in te voeren. Daarom is de gratis open-sourcesoftware zo belangrijk, het werk van de organisaties wordt daarmee beter, de processen verlopen soepeler. Volgens Bart is het een heerlijk onderwerp om over te praten. En daarmee doelt hij op het microfinancieringsproject in Afrika waar het bedrijf op zijn initiatief is ingestapt. Microfinanciering is 125

18 Logica een goede manier om arme mensen, meestal vrouwen, in ontwikkelingslanden te helpen een bedrijfje te starten om hun gezin te onderhouden. Dit gebeurt met een kleine lening die ze over het algemeen in één jaar aflossen. Wij helpen Afrikaanse organisaties die microfinanciering coördineren met het verder ontwikkelen van open-sourcesoftware, speciaal voor het administreren van dergelijke leningen. Bloom Maatschappelijk betrokken ondernemen (mbo) doet Logica onder Bloom, een programma dat de potentie uit mensen in ontwikkelingslanden wil halen door met name toegang tot onderwijs te faciliteren. Via Bloom kunnen medewerkers de beschikking krijgen over tijd en middelen om hun (ICT-)kennis en -kunde wereldwijd in te zetten voor maatschappelijke projecten. Bart: In Nederland zijn we een paar jaar geleden begonnen met Bloom in partnership met ontwikkelingssamenwerkingsorganisatie Hivos. En dat is als best practice overgenomen door onder andere Logica in Portugal, Filippijnen, India en Frankrijk. Naast microfinanciering in Afrika zijn we actief om kinderen in India naar school te krijgen. Bloom valt onder het bredere mvo-beleid, waarbij de IT-dienstverlener vanuit medeverantwoordelijkheidsgevoel voor de wereld aandacht besteedt aan het milieu, de maatschappij en medewerkers. Drie principes zijn respectievelijk leidend bij deze corporate responsibility : Respect for the environment, Make a positive contribution to the community en Make Logica a great place to work. In het verlengde hiervan helpt Logica ook zijn klanten met ICT-oplossingen om CO2- en energiereducties te behalen. 126

19 Logica Bart heeft veel opdrachten voor banken gedaan en heeft daar het concept microfinanciering leren kennen. Hij wilde daar vanuit Logica graag iets mee doen. Bart: Wij dachten microfinancieringsorganisaties blij te kunnen maken met open-sourcesoftware. Soms zijn er honderden vrouwen aangesloten bij een microkredietorganisatie, in Azië soms wel meer dan honderdduizend. En dat betekent een gigantische hoeveelheid data, van enorm belang voor de deelnemers dat dit goed bijgehouden wordt, ook voor rapportages aan geldschieters. Gelukkig bestond al dergelijke software om uitstaande betalingsverplichtingen en de ontvangen gelden te administreren. Mifos is de organisatie die deze open-sourcetechnologie voor microfinanciering ontwikkelt. De grondlegger van microfinanciering en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede Muhammad Yunus is Mifos gestart. Light Bart: Nu bleek Hivos in Kenia al bezig met een partij die Mifossoftware implementeert bij een microfinancieringsorganisatie. We konden inspringen en de schaal vergroten naar een vijftal van deze organisaties in de Oost-Afrikaanse regio. Hivos doet het programmamanagement en heeft het project met KPN geïnitieerd. KPN coördineert vanuit haar management-developmenttraject het onderzoek naar effecten van implementatie van deze software bij de microfinancieringsorganisaties. Het doel is de Mifos-software geschikt te maken voor het hele continent. Daarom bouwen we Mifos Light, een versie waarmee je offline kunt werken. Want in grote delen van Afrika zijn geen, langzame of onbetrouwbare internetverbindingen. En als er dan 127

20 Logica wel een goede verbinding is, kunnen gegevens ontvangen en doorgestuurd worden. Zo kan Mifos ook ondersteuning gaan bieden aan microfinanciering voor vrouwen in meer afgelegen gebieden. Logica zet zijn expertise in om met name de bouw en het testen te begeleiden. In Afrika kunnen ze heel goed zelf Java programmeren en we hebben onze Afrikaanse partners geleerd zelf gestructureerd te testen. Wij reiken meer de kaders aan, hoe je een goede modulaire opbouw maakt, hoe je documenteert, alles om tot goede software te komen. Dat is dus ook een deel kennisoverdracht. Het is ook pas echt duurzaam als we onze partners in staat stellen alles zelf te kunnen maken. Internet geen issue mee Wij maken de software in eerste instantie voor een microfinancieringsorganisatie met 4000 lenende vrouwen in diverse branches, vervolgt Bart. Zij zijn als het ware de launching customer die Mifos Light als eerste gaan gebruiken. Drie keer zijn er een tweetal mensen naar Kenia gegaan, zelf heb ik met een collega het eerste werkbezoek gedaan in augustus We hebben toen het project een goede structuur gegeven, geholpen de specificaties scherper te krijgen en testkennis overgedragen. Het face-to-face contact is belangrijk om de noodzakelijke vertrouwensband op te bouwen. Vanuit Nederland dragen ongeveer vijftien mensen frequent hun steentje bij en nog eens vijftien leveren incidenteel een bijdrage aan het project. Zo reviewt een groep testers de deliverables van de Keniaanse testers en helpt een Javaontwikkelteam met bouw en kwaliteitsbewaking. Dit doen zij in hun eigen tijd en onder werktijd. Over een paar maanden willen 128

21 Logica we met Mifos Light live gaan, zodat overal waar internet een issue is, de microfinancieringsorganisaties toch efficiënt kunnen werken. Meer informatie is te vinden op en 129

22 Dataman Wie: Wat: Doel: Arno Schoenmakers, algemeen directeur Dataman Steunen stichting Alpe d HuZes door met een zeskoppig team in één dag zo vaak mogelijk Alpe d Huez te bedwingen Geld bijeen fietsen voor KWF Kankerbestrijding Waarom: Ik vind het belangrijk dat we bewust bezig zijn iets goed te doen, iedereen heeft met kanker te maken Drie keer doodgaan voor het goede doel Directe betrokkenheid voelt beter dan alleen maar geld doneren, motiveert Arno Schoenmakers deelname aan de beklimming van de Alpe d Huez om geld in te zamelen voor de strijd tegen kanker. Arno is algemeen directeur van Dataman, gespecialiseerd in storage-, back-up en recovery-, netwerk- en beveiligingsoplossingen. Dataman verzorgt vooral voor grote educatieve en zorginstellingen de IT-infrastructuur, de automatisering van datacenters. Klanten zijn onder meer KPN, UPC, SAP, Medisch Centrum Amsterdam, Utrecht Medisch Centrum, TU Delft en TU Eindhoven. Schenken aan een goed doel is op zich ook prima, maar ik vind het belangrijk dat we bewust bezig zijn iets goed te doen. Door de actieve inzet groeit onder medewerkers het bewustzijn over kanker, sport en gezondheid. Fietsen tegen kanker De stichting Alpe d HuZes is in 2006 opgericht om de onmacht 157

23 Dataman die bij veel mensen door kanker ontstaat om te zetten in kracht. Het motto van de organisatie is Opgeven is geen optie, wat verwijst naar het niet accepteren van beperkingen in wat we kunnen en zullen bereiken. Door op één dag minimaal zes keer de befaamde berg Alpe d Huez te beklimmen, fietsen de deelnemers, alleen of in een team, geld bijeen voor KWF Kankerbestrijding. Arno: Iedereen heeft in zijn eigen omgeving met kanker te maken. In de eerste plaats fietst ons team de berg op om KWF Kankerbestrijding meer middelen te bezorgen om haar werk te doen. Daarnaast is meer sportiviteit altijd goed voor het bedrijf. Niet alleen mentaal, maar ook fysiek. Tijdens de voorbereidingen voor de beklimmingen is ons zeskoppige team bij elkaar 60 kilo afgevallen. Verder is wielrennen een oude passie van me. Van ongeveer mijn tiende tot mijn twintigste was ik amateurwielrenner. Mede daarom heb ik vorig jaar een team gesponsord voor hun beklimming van de Alpe d Huez. Op een sponsorbijeenkomst afgelopen september hoorde ik verhalen over hoe moe ze waren geworden, hoeveel watt het ze kostte naar boven te komen en hoe vaak ze doodgingen. Dat laatste is een uitdrukking die wielrenners gebruiken om te zeggen dat ze er helemaal doorheen zaten. Die avond besloot ik dit jaar ook met een team van Dataman mee te doen. Vervolgens heb ik vier andere Datamanners en mijn vader zo gek gekregen te gaan fietsen. Tot het gaatje Naar eigen zeggen werkten de zes zich dagelijks in het zweet om de conditie op peil te brengen. Broodjes hamburgers ruilden ze voor luchtige crackers en de koeken voor een gezonde appel. Vanaf oktober vorig jaar zijn we in training gegaan. En dat was 158

24 Dataman hard nodig, want het doel is met z n zessen zes keer die berg op en neer, in totaal 36 beklimmingen dus. En elke beklimming is 1000 meter, dus je gaat gewoon drie keer dood. En zelf had ik in geen twintig jaar een klim gedaan. Dus daar reed ik op een training in Zwitserland: hartslag 180 en geen snelheid. Maar uit mijn wielerervaring weet ik dat je met deze hartslag en pijn in de benen nog kunt versnellen. Het team neemt mij dergelijke berichten of aansporingen niet altijd in dank af, zegt Arno lachend. In Frankrijk gaan we straks allemaal tot het gaatje. In 2008 hebben alle teams samen 3,6 miljoen euro bij elkaar gefietst. Dit jaar zullen ongeveer 1300 deelnemers nog meer bij elkaar fietsen. Arno: Ik merk wel dat het een moeilijke tijd is om geld binnen te halen. Door de economisch zware tijden gaan vooral bedrijven meer op hun geld letten. Investeringen in IT-apparatuur worden uitgesteld, bijdragen aan de strijd tegen kanker is ook opeens wat verder weg. Maar ons team heeft de donatiedoelen voor Alpe d HuZes in ieder geval gehaald. Vorige week was Arno aan het mijmeren hoe hij de fietsactie binnen Dataman breder zou kunnen trekken. Ik wil er zeker een vervolg aan geven. Hoewel honderd procent van de opbrengst naar KWF Kankerbestrijding gaat, maken we nu zelf de nodige onkosten aan materiaal, reis- en verblijfkosten. Dat is geen geld dat direct naar het goede doel gaat, dus dat zouden we bijvoorbeeld nog efficiënter kunnen doen. Gezien onze geschiedenis twee collega s hebben MS gekregen zou de bestrijding van die spierziekte ook een goede kandidaat zijn om ons in de toekomst voor in het zweet te werken. Meer informatie: 159

25 Deel 3 Stappenplan mbo-beleid

26 Inleiding Maatschappelijk betrokken ondernemen kan en gebeurt op zeer uiteenlopende manieren. Als de testimonials in het vorige deel iets duidelijk laten zien, is het dat wel. Allemaal getuigen ze van verschillende wensen en inzichten van bedrijven. Kleine en grote projecten, ad hoc, met ambitieuze visie, initiatief vanaf de werkvloer of het management, verankerd in de organisatie en in beleidsplannen, wel en niet gecommuniceerd met de buitenwereld. Ondanks die veelvormigheid is het doel van de inspanningen altijd: resultaat. En daarmee komen we bij het praktijkdeel van Fluitend naar huis. Hoe start, organiseer of verbeter je mbo-activiteiten dusdanig dat ze het meeste effect hebben? Om hierbij een helpende hand te bieden is dit stappenplan ontwikkeld. Specifiek voor het opstellen en uitvoeren van betrokken ondernemersplannen blijkt er vrijwel geen kant-en-klaar materiaal te zijn. Maar helemaal het wiel opnieuw uitvinden was niet nodig. Voor mvo bestaan er inmiddels meerdere stappenplannen, zowel op internet als in (praktijk)boeken. En deze zijn prima bruikbaar voor of te vertalen naar mbo-beleid, zeker de generieke delen. Want het gaat namelijk meestal om algemene plannen met onder andere aandacht voor: inventarisatie van verwachtingen bij alle belanghebbenden, creëren van draagvlak binnen de organisatie, formuleren van doelstellingen, bepalen van de activiteiten en budget, het inrichten van een projectorganisatie, verdiepen of professionaliseren, evaluatie, communicatie. Het mbo-stappenplan is mede gebaseerd op praktijkervaring. En ook al is deze ervaring opgedaan in de ICT-sector, het stappenplan is dusdanig algemeen dat het voor organisaties in alle branches bruikbaar is. 171

27 Het stappenplan is als volgt ingedeeld: Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Inventariseren wensen en doelstellingen bepalen Doel kiezen en activiteiten organiseren Duurzame verankering in de organisatie Communicatie over mbo-activiteiten Belangrijk om vooraf op te wijzen, is dat mbo een persoonlijke aangelegenheid is. Het stappenplan vertelt niet welke maatschappelijke doelen een organisatie moet steunen, hoeveel tijd of geld daaraan besteedt moet worden en wie welke taken zou moeten uitvoeren. Het stappenplan is een hulpmiddel om tot een plan van uitvoering te komen. Uiteindelijk zal elk mbo-plan, of het nu door het bedrijf zelf of door een intermediair of mbo-adviseur is opgesteld, op maat gesneden zijn. Deze beknopte handleiding reikt de essentiële handvatten voor het opzetten of professionaliseren van mbo-beleid. Een beleid waaraan uiteraard altijd onderdelen of verfijningen zijn toe te voegen, het is zo gelaagd of gedetailleerd te maken als men zelf wenst. Het zal enige tijd duren voordat dit stappenplan volledig doorlopen is. Het duurzaam verankeren in de organisatie en het bepalen van een communicatiestrategie zijn bijvoorbeeld geen zaken die je op een middagje even doet. Het gaat vooral om zorgvuldigheid, het op maat snijden, kwaliteit. Het formuleren van mbo-beleid is een zoektocht naar antwoorden op de vraag hoe de onderneming een bijdrage wil en kan leveren aan de samenleving. Dit is het uitgangspunt voor het opstellen van elk mbo-beleid. Vervolgens is de vraag waarin je maatschappelijk gaat investeren. In welk goed doel, welke doelgroepen, welk thema? Hoe organiseer je dat en zoek je daarbij externe partners? Wanneer is mbo-beleid verankerd in de organisatie? En waaruit bestaat een op mbo toegesneden communicatiestrategie? Dit zijn alvast enkele van de elementen die in het stappenplan 172

28 Stap 2 Doel kiezen en activiteiten organiseren De volgende stap is het concreet organiseren en ondernemen van activiteiten voor een gekozen doel. Dus: wat gaan we doen voor welk doel of welke maatschappelijke organisatie? Automatisch volgt de vraag wat voor soort mbo-activiteiten bij het bedrijf passen. En het bepalen van de hoeveelheid tijd die werknemers aan maatschappelijke projecten kunnen besteden, welke middelen het bedrijf ter beschikking stelt en welke externe partijen eventueel kunnen helpen bij het realiseren van de doelstellingen. Kernvragen bij deze stap 2 zijn: Welke doelen gaan we steunen met welke acties? Hoe is het mbo-team samengesteld dat verantwoordelijk is voor de gestelde doelen? Welke externe partijen kunnen ons helpen? Kiezen goed doel en activiteiten Na het bepalen van doelgroepen en thema s moet er nog gekozen worden voor concrete goede doelen of de ontvangende kant van mbo-activiteiten. De keuze voor een maatschappelijke organisatie om mee samen te werken is niet altijd even eenvoudig. Maar het is wel zeer belangrijk dat deze keuze weloverwogen wordt gemaakt. De andere organisatie dient te passen bij het eigen bedrijf. Bij donatie van louter geld of goederen aan een goed doel is de samen- 180

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Goede Zaken MBO voor Dummies

Goede Zaken MBO voor Dummies Goede Zaken MBO voor Dummies Kansen voor ideëel en commercieel www.goedezaken.eu 1 Onderneming van de 21 e eeuw People (mensen) MVO Planet (milieu) Profit (winst) MBO als onderdeel van MVO Verzoeken aan

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

Duurzaamheidsbeleid Doingoood

Duurzaamheidsbeleid Doingoood Duurzaamheidsbeleid Doingoood Over Doingoood Doingoood bestaat uit 2 delen: Doingoood volunteer work (sociale onderneming) en Doingoood foundation (stichting). In al onze werkwijzen en procedures gaan

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid met resultaat. Presteren met Passie

Duurzame Inzetbaarheid met resultaat. Presteren met Passie Duurzame Inzetbaarheid met resultaat Presteren met Passie Duurzame Inzetbaarheid voor meer rendement Investeren in duurzame inzetbaarheid loont Doen waar je goed in bent en samen met je collega s gaan

Nadere informatie

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015 MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN ICCO Onderzoek 2015 Inhoud 1. Uitgangspunten 2. Onderzoek Demografie Bedrijfsgegevens Functie van de respondent Landen Wat zijn mensenrechten? Waarom mensenrechten? Six step

Nadere informatie

The Sustainable Suitcase. The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen

The Sustainable Suitcase. The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen The Sustainable Suitcase The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen December 2011 The Sustainable Suitcase is een handige koffer

Nadere informatie

Praktijk Voorbeeld nº 1

Praktijk Voorbeeld nº 1 1. Bedrijfs ID Naam van het bedrijf: Praktijk Voorbeeld nº 1 Van Dorp installaties bv Sector: Technische installaties Core Business / Belangrijkste Brandpreventie, technische ondersteuning, klimaatbeheersing

Nadere informatie

Gered Gereedschap en Dura Vermeer: een duurzame combinatie!?

Gered Gereedschap en Dura Vermeer: een duurzame combinatie!? Gered Gereedschap en Dura Vermeer: een duurzame combinatie!? Aanleiding Ondertekening door Dura Vermeer van Green Deal Circulair Inkopen Doel: ontwikkeling innovatieve contractvormen, maken van afspraken

Nadere informatie

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap.

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap. Wij stellen u graag de nieuwste versie van de Talent Management Roadmap voor. Twee mindsets rond duurzaam HR werden toegevoegd: - Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - Business Model Aanvullende informatie

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Vóór dat u beleid ontwikkelt is het van belang om de vraag: Waaròm zou ik MVO beleid ontwikkelen? te beantwoorden. Het antwoord op deze vraag bepaalt hóe u het MVO

Nadere informatie

Managementsamenvatting adviesrapport

Managementsamenvatting adviesrapport Managementsamenvatting adviesrapport Onderzoek succesfactoren, knelpunten en ondersteuningsbehoeften van Nederlandse Gemeenten rond MVO-stimulering, verduurzaming van de bedrijfsvoering en duurzaam inkopen

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2013

Visiedocument en Activiteitenplan 2013 Visiedocument en Activiteitenplan 2013 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

Introductie. Figuur 1 De actie van Coca Cola

Introductie. Figuur 1 De actie van Coca Cola Inhoud Introductie... 2 Maatschappelijk verantwoord ondernemen... 3 Duurzaamheid... 4 Maatschappelijk betrokken ondernemen... 5 Het verschil tussen MVO en MBO... 6 Bronnelijst... 7 MBO... 7 MVO... 7 Introductie

Nadere informatie

MVO en MBO in Haarlem

MVO en MBO in Haarlem MVO en MBO in Haarlem Wendy Stubbe 3 november 2010 Today s to do list Over CSR Academy Wat is Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen? Verantwoord en Betrokken Ondernemen? MVO & MBO in Haarlem MVO BlikOpener

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT Exact Online CASE STUDY HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE TENSING BINNEN 1 JAAR 180 GRADEN DRAAIDE Tensing, een mobility en Geo- ICT software

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie. Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012

Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie. Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012 Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012 Between-us, 2012 Voorwoord Met vijftien jaar ervaring in de corporatiebranche heeft Between-us een solide inzicht

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 1 Planet The world is flat 2 People 3 Wereldbevolking: 6.541.920.085 (per

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE Gezamenlijk in één dag a Rough Guide to CSR schrijven

INHOUDSOPGAVE Gezamenlijk in één dag a Rough Guide to CSR schrijven INHOUDSOPGAVE Gezamenlijk in één dag a Rough Guide to CSR schrijven Stel je voor: CSR is het land dat je wilt bezoeken. Je pakt als eerste de Rough Guide om je in te lezen Hoofdstuk 1: CSR entry requirements

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit.

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit. ICT MET RENDEMENT Welkom bij de Caesar Groep De Caesar Groep is dé specialist in Nederland als het gaat om ICT-projecten met rendement. Met meer dan 300 professionals werken wij voor onze klanten aan ICT-toepassingen

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014.

Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014. Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014. What s next? MVO als groter kader: - Wat is het grotere verhaal van mobiliteit? - Hoe

Nadere informatie

Masterclass. Business Model Canvas gebruiken bij communicatie. Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan

Masterclass. Business Model Canvas gebruiken bij communicatie. Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan Masterclass Business Model Canvas gebruiken bij communicatie Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan De laatste jaren hanteren organisaties steeds vaker het Business Model Canvas

Nadere informatie

Een korte handleiding

Een korte handleiding Een korte handleiding Inleiding Je gaat deelnemen of bent in elk geval geïnteresseerd in deelname aan een kennisuitwisseling gefaciliteerd door E-motive. Zo n uitwisseling kan bestaan uit het bijwonen

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Visie en Beleid (samenvatting) MVO loont! Duurzaamheid is onontbeerlijk om onze planeet en maatschappij voor nu en op langere termijn leefbaar te houden. Maatschappelijk

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline.

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline. BUSINESS CASE Exact Online MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING De 5 tips van Marc Vosse www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY DE 5 TIPS VAN MARC VOSSE Voor

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn Zet goede bedoelingen om in goede acties Ingeborg Boon NEN met dank aan Hans Kröder 1 Europees: 30 leden Wereldwijd: 159 leden ruim 60 jaar 18.000 publicaties Missie:

Nadere informatie

MVO- MVO-communicatieplan internet 2015. Pagina 1 van 6 MVO COMMUNICATIEPLAN

MVO- MVO-communicatieplan internet 2015. Pagina 1 van 6 MVO COMMUNICATIEPLAN Pagina 1 van 6 MVO COMMUNICATIEPLAN Pagina 2 van 6 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. INTERNE COMMUNICATIE... 3 2.1. Doelstellingen en doelgroepen... 3 Doel:... 3 Doelstelling:... 3 Interne doelgroepen:...

Nadere informatie

OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven

OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven Griffie gemeenteraad Raadsnummer 10R4068 Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven rhu/ha10055291 Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer

Nadere informatie

Afspraken over de rol van de OR bij (I)MVO

Afspraken over de rol van de OR bij (I)MVO Bijlage C Afspraken over de rol van de OR bij (I)MVO 1. MVO als basiskenmerk van hedendaags ondernemen Wat is (I)MVO? Het thema van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) staat steeds dui-delijker

Nadere informatie

22 Kwaliteit en kwaliteitszorg 23

22 Kwaliteit en kwaliteitszorg 23 22 Kwaliteit en kwaliteitszorg 23 Waarom aandacht voor kwaliteit? Verhoudingen in de non-profit sector worden steeds zakelijker, ook bij organisaties die met vrijwilligers werken. De klant wil kwaliteit.

Nadere informatie

1. De methodiek Management Drives

1. De methodiek Management Drives 1. De methodiek Management Drives Management Drives is een unieke methodiek die u concrete handvatten biedt in het benaderen van de ontwikkeling van individu, team en organisatie. De methodiek kent een

Nadere informatie

ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN. De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa

ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN. De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa WIJ ZIJN IXTA NOA IXTA NOA. OFTEWEL IK STA NIEUW. IXTA NOA IS EEN EIGENZINNIGE VERZAMELING VAN MENSEN DIE ZELFBEWUST EN

Nadere informatie

Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance

Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance Advies De commissie vindt dat integratie van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) in de bedrijfsvoering

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

2012 MVO Jaarverslag

2012 MVO Jaarverslag 2012 MVO Jaarverslag MVO-beleid Tomingroep Als mensontwikkelbedrijf werkt Tomingroep aan duurzaamheid in de volle breedte. Wij willen op een maatschappelijk verantwoorde wijze zaken doen in samenwerking

Nadere informatie

Mijn gelijk en ons geluk

Mijn gelijk en ons geluk 1 Mijn gelijk en ons geluk Een model voor bezinning op het omgaan met verscheidenheid in de gemeente Als de kerkenraad besluit tot het starten van een bezinningsproject over omgaan met verscheidenheid,

Nadere informatie

Professionele en persoonlijke groei?

Professionele en persoonlijke groei? + Professionele en persoonlijke groei? Samen naar meer resultaat, meer gemak en meer plezier! Han Oei Oei voor Groei - www.oeivoorgroei.nl info@oeivoorgroei.nl 0633794681 + Meer resultaat, meer gemak en

Nadere informatie

Green IT in de praktijk

Green IT in de praktijk Green IT in de praktijk Naar een duurzame ICT bedrijfsvoering 2013 Invulling van MVO bij Groep ICT Beleid & Identiteit Maatschappelijke betrokkenheid Interne bedrijfsvoering 2 Beleid & identiteit MVO in

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Kruispunten tussen (maatschappelijk verantwoord) ondernemen en het (jeugd)welzijnswerk 25 november 2011 Prof. Dr. Aimé Heene Universiteit Gent Universiteit Antwerpen

Nadere informatie

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Strategische visie van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Al deze veranderingen hebben ingrijpende gevolgen De bibliotheken in Drenthe krijgen te maken met bezuinigingen en veranderende politieke opvattingen.

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

VISIE OP DE ORGANISATIE

VISIE OP DE ORGANISATIE VISIE OP DE ORGANISATIE WE ZIJN ER ALS ORGANISATIE VOOR PUBLIEK, ONDERNEMERS, BESTUUR EN COLLEGA S 00 INHOUDSOPGAVE 0. Inhoudsopgave 2 1. Missie visie kernwaarden 3 2. Toelichting 4 3. De kernwaarden 5

Nadere informatie

17-12-2013. Ledengroep accountants in business. De ledengroep AIB in het kort

17-12-2013. Ledengroep accountants in business. De ledengroep AIB in het kort Ledengroep accountants in business De ledengroep AIB in het kort 1 Ethiek en gedrag Een accountantsopleiding die ook een grondslag biedt voor een stevige financieel professional 2 Visie over de financieel

Nadere informatie

ISS verbetert grip op de organisatie met Microsoft Dynamics AX

ISS verbetert grip op de organisatie met Microsoft Dynamics AX ISS verbetert grip op de organisatie met Microsoft Dynamics AX Met Microsoft Dynamics AX verbetert het Institute of Social Studies zijn backofficeprocessen. Rapportages zijn nu direct beschikbaar en hoeven

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Inleiding. Aanpak visie op leren

Plan van Aanpak. Inleiding. Aanpak visie op leren Plan van Aanpak Van Jos Kessels, Manon Ruijters, Dorine Wesel Datum 12 augustus 2015 Onderwerp Aanpak visie op leren Inleiding Natuurlijk zijn onze uitgangspunten op verschillende manieren om te zetten

Nadere informatie

LEKKER BETROKKEN! Copyright VHVG / Phyllis den Brok- Phliss, jan. 2012 Lekker Betrokken! 1

LEKKER BETROKKEN! Copyright VHVG / Phyllis den Brok- Phliss, jan. 2012 Lekker Betrokken! 1 LEKKER BETROKKEN! Projectvoorstel voor het verduurzamen van de zorgsector wat betreft het aanbod van duurzame producten alsmede verduurzaming van de processen en de mens daarbinnen, uitgaande van het brede

Nadere informatie

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016 Portfoliomanagement Management in Motion 7 maart 2016 PMO Institute Julianalaan 55 3761 DC Soest I: www.pmoinstitute.com I: www.thinkingportfolio.nl E: info@pmoinstitute.com Tjalling Klaucke E: tj.klaucke@pmoinstitute.com

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

EFQM model theoretisch kader

EFQM model theoretisch kader EFQM model theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. EFQM model EFQM staat voor European Foundation for Quality Management. Deze instelling is in 1988 door een aantal

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

ISO 26000 Jaarcongres 2013

ISO 26000 Jaarcongres 2013 ISO 26000 Jaarcongres 2013 Workshop: Zelfverklaring en GRI als communicatiemiddel bij stakeholderdialoog Dick Hortensius NEN, Senior Consultant managementsystemen Hans Kröder Internationaal Expert ISO

Nadere informatie

VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015. Eco van Efferink

VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015. Eco van Efferink VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015 Eco van Efferink Jacqueline Vink, PPS-expert Onderwijsagenda, JOGG Schuttelaar & Partners WELKOM! Kennismaking Verwachtingen:

Nadere informatie

Algemene Gedragscode voor Toeleveranciers

Algemene Gedragscode voor Toeleveranciers Algemene Gedragscode voor Toeleveranciers RBW-621-L Algemene Gedragscode voor Toeleveranciers Januari 2014 Pagina 1 van 6 Algemene Gedragscode voor Toeleveranciers 1. Missie Koninklijke Boskalis Westminster

Nadere informatie

Beleidsplan. Stichting Voor Door Met Elkaar

Beleidsplan. Stichting Voor Door Met Elkaar Beleidsplan Stichting Voor Door Met Elkaar Plaats S'Hertogenbosch Datum 3 februari 2015 Opgesteld door N. Remkes-Nienhuis nanda.remkes@voordoormetelkaar.nl R. Oosterbaan ron.oosterbaan@voordoormetelkaar.nl

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzaam ondernemen 1 Even voorstellen Gijs Duivenvoorde ir, Delft Berenschot Maakindustrie Duurzaamheid Innovatie Normcommissie ISO26000

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven

Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven OPZET WORKSHOP Inleiding en inventarisatie vragen Ervaringen van Aarts Conserven

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

STRATEGIEONTWIKKELING

STRATEGIEONTWIKKELING STRATEGIEONTWIKKELING drs. P.W. Stolze 1 SITUATIE Strategie geeft in het algemeen richting aan een organisatie of organisatie-eenheid in haar omgeving (wat gaan we doen) en vormt een richtsnoer voor de

Nadere informatie

... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN

... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN ... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN DUURZAAM ONDERNEMEN IS DE TOEKOMST WILCO DE RUITER, TARKETT 2. TARKETT Tarkett heeft een leidende positie op het gebied van milieuvriendelijke

Nadere informatie

Het stappenplan. Inleiding

Het stappenplan. Inleiding Het stappenplan Inleiding Op de pagina instrumenten op Overstag.nu vind je instrumenten, informatie en inspiratie om binnen je eigen organisatie met het thema duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan.

Nadere informatie

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010:

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010: Kijk! dit doen wij. IDENTITY-KIT GESCHIEDENIS 1898: Start Drukkerij Wils - Wiels 1959: Oprichting vennootschap Drukkerij Ignace Wils pvba 1989: omvorming vennootschap naar Drukkerij Ignace Wils nv 1995:

Nadere informatie

Alphega apotheek. Voor meer zorg, meer gemak en meer rendement. In partnership with

Alphega apotheek. Voor meer zorg, meer gemak en meer rendement. In partnership with Alphega apotheek Voor meer zorg, meer gemak en meer rendement In partnership with De kracht van een internationaal netwerk voor vernieuwende zorg Alphega apotheek is het internationale leidende netwerk

Nadere informatie

Visie Maatschappelijk Verantwoord Verenigen

Visie Maatschappelijk Verantwoord Verenigen Visie Maatschappelijk Verantwoord Verenigen De wijze waarop een Vereniging haar kernactiviteiten uitvoert en verantwoordelijkheid neemt in haar maatschappelijke context (welzijn, duurzaamheid, milieu en

Nadere informatie

Missionstatement en core values

Missionstatement en core values Missionstatement en core values Inhoud 1 Het formuleren van missionstatement en core values... 1 2 Het maken en uitdragen van missie en kernwaarden... 5 1 Het formuleren van missionstatement en core values

Nadere informatie

Lean Management. BiZZdesign www.bizzdesign.com. Building Strong Organizations

Lean Management. BiZZdesign www.bizzdesign.com. Building Strong Organizations Lean Management BiZZdesign www.bizzdesign.com Building Strong Organizations BiZZdesign begeleidt ons zeer goed bij de optimalisatie van onze werkprocessen en de organisatiebrede aanpak. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Projekt Armoede en Schulden De kracht van samenwerken

Projekt Armoede en Schulden De kracht van samenwerken Projekt Armoede en Schulden De kracht van samenwerken Voor mij zijn mensen net bonsaibomen. Wanneer je het beste zaadje van de hoogste boom in een bloempot stopt, krijg je een evenbeeld van de hoogste

Nadere informatie

ONLINE SAMENWERKEN IN HET DNA VAN ACCOUNTANTSKANTOOR JOINSON & SPICE

ONLINE SAMENWERKEN IN HET DNA VAN ACCOUNTANTSKANTOOR JOINSON & SPICE Exact Online CASE STUDY ONLINE SAMENWERKEN IN HET DNA VAN ACCOUNTANTSKANTOOR JOINSON & SPICE www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY INZICHT DELEN OM TE GROEIEN JOINSON & SPICE is druk.

Nadere informatie

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015 plan 2014-2015 Inzake 20 Tinten Groen CO2-prestatieladder Certificering Continuering 2013-2014 Datum : September 2015 plan Cor Millenaar B.V. / G-center B.V. 2014 2015 September 2015 pag. 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Masterclass IT Savvy. Impact van trends

Masterclass IT Savvy. Impact van trends Masterclass IT Savvy Impact van trends Regelmatig komen onderzoeksbureaus zoals Gartner en McKinsey met rapporten waarin nieuwe trends worden aangekondigd. Belangrijke vraag, en niet eenvoudig te beantwoorden,

Nadere informatie

Geven in Nederland 2015 Geven door bedrijven Dick de Gilder

Geven in Nederland 2015 Geven door bedrijven Dick de Gilder Geven in Nederland 2015 Geven door bedrijven Dick de Gilder 1 Veerkracht Veerkracht Bedrijven blijven (ongeveer) even veel geven; ruwe schatting: 1.4 miljard euro 0,9 miljard aan sponsoring (met concrete,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Inleiding...3. 4. Eisen aan competentiemodellen...14

Inhoudsopgave. 1. Inleiding...3. 4. Eisen aan competentiemodellen...14 Deel I INTRODUCTIE IN COMPETENTIES EN COMPETENTIEMODELLEN 2. Een korte geschiedenis...4 2.1 De 20ste eeuw... 4 2.2 Kerncompetenties... 6 3. Het begrip competentie...9 3.1 Het competentiebegrip gedefinieerd...

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie

HET MANAGEMENTCONTRACT in het kader van Integraal Resultaatverantwoordelijk Management Margreeth van der Kooij

HET MANAGEMENTCONTRACT in het kader van Integraal Resultaatverantwoordelijk Management Margreeth van der Kooij HET MANAGEMENTCONTRACT in het kader van Integraal Resultaatverantwoordelijk Management Margreeth van der Kooij De context van het managementcontract Het managementcontract is een overeenkomst tussen vertegenwoordigers

Nadere informatie

Informatie voor duurzaam inkopen van. Bankdiensten en Verzekeringen

Informatie voor duurzaam inkopen van. Bankdiensten en Verzekeringen Informatie voor duurzaam inkopen van Bankdiensten en Verzekeringen Datum: 20 mei 2010 Colofon Dit document voor duurzaam inkopen is ontwikkeld door NL Milieu en Leefomgeving in opdracht van het Ministerie

Nadere informatie

Wat zijn social enterprises en wat zijn ze niet?

Wat zijn social enterprises en wat zijn ze niet? 1 Zakelijke idealisten Wat zijn social enterprises en wat zijn ze niet? Je kunt op allerlei manieren een bedrijf beginnen. Je beheerst bijvoorbeeld een ambacht, bent laten we zeggen schoenmaker, en neemt

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

Uurtje. Factuurtje. Beter onderwijs in Afrika voor 1 uur per maand! op je

Uurtje. Factuurtje. Beter onderwijs in Afrika voor 1 uur per maand! op je op je Beter onderwijs in Afrika voor 1 uur per maand! Dit is : Jij kunt bijdragen aan beter onderwijs in Afrika door 1 gewerkt uur per maand aan Viafrica te doneren. Maak gezamenlijk het verschil, door

Nadere informatie