VISIE SALDEREN VÓÓR DE METER WORTMANN & VD VEGT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VISIE SALDEREN VÓÓR DE METER WORTMANN & VD VEGT"

Transcriptie

1 Notitie salderen vóór de meter In deze notitie geven wij onze visie op de implementatie van salderen vóór de meter op basis van onze kennis van de markt en de trends die we de komende 10 jaar verwachten. 1. Inleiding Zodra digitale meters voldoende ingeburgerd zijn vervalt de noodzaak van de huidige royale saldeerregeling achter de meter (art. 50 lid 2 Wbm). Mogelijk dat dit tegen 2020 staat te gebeuren. Op teruglevering hoeft dan geen belastingvoordeel meer te worden gegeven. Wel blijft ook na 2020 overeind dat daadwerkelijk zelfverbruik achter de meter onbelast is. Versobering van de huidige royale saldeerregeling is op zijn plaats. Het geboden fiscale voordeel is groot, en professionele partijen sorteren voor op grootschalige uitnutting ervan. Dat komt de netstabiliteit niet ten goede. Onder het huidige regime hoeven betrokkenen (zelfproducenten én hun leveranciers) geen reële verantwoordelijkheid te nemen voor de door hun op het net ingevoede stroom. Zolang dat op kleine schaal gebeurt is dat geen probleem. Maar op grotere schaal zal dat problemen geven, vergelijkbaar met de problemen op het Duitse net. Versobering van het salderen achter de meter levert negatieve reclame voor de slimme meter. Zoals uit het navolgende zal blijken kan dat nadeel echter in een voordeel worden omgezet. Kern daarvan is de opzet van een ordentelijke regeling van salderen vóór de meter, waarvoor wij onze visie in deze notitie in hoofdlijnen uiteenzetten. Een regeling voor salderen vóór de meter is in voorbereiding. Het lijkt logisch dat deze regeling anticipeert op de grondslag zoals die tegen 2020 zal gelden. Dat betekent dat geen belastingvoordeel wordt gegeven op niet zelf verbruikte stroom. Salderen vóór de meter wordt dan net als salderen achter de meter in 2020 beperkt tot de duurzame zelfproductie die ook daadwerkelijk zelf wordt verbruikt. Dat schept duidelijkheid voor de rechtsgenoten. Het bewerkstelligt bovendien een stabiele en innovatie-bevorderende inbedding van salderen in het energiegebouw. Zoals de slimme meter ruimte geeft voor versobering van salderen achter de meter, kan hij juist de hoeksteen worden van het salderen vóór de meter. Aldus kan hij zijn maatschappelijke belofte waar gaan maken. 2. Drie principes In onze visie gaan voor de uitvoering van salderen enkele principes gelden. Deze laten zich samenvatten door de termen gelijktijdigheid, nabijheid en verantwoordelijkheid. Het is de combinatie van die drie principes die tot een gedegen inpassing kan leiden van decentrale energie. Gelijktijdigheid en verantwoordelijkheid volgen uit en zijn consistent met de bestaande marktordening. Nabijheid is juist een nieuwe toevoeging aan het marktmodel. I. Gelijktijdigheid Tegen 2020 wordt de omvang van salderen achter de meter beperkt tot het directe eigen verbruik (reëel zelfverbruik). Productie en verbruik dienen dan gelijktijdig plaats te vinden. Het surplus (de stroom die door de kleinverbruiker niet direct zelf wordt verbruikt) wordt niet fiscaal beloond. Deze versie: 1.3 pagina 1 van 6

2 is enkel tegen redelijke vergoeding te verhandelen en niet met belastingvoordeel te leveren. Bij salderen vóór de meter kan dat principe nu al worden toegepast. De voordelen ervan zijn legio. Achter de meter komt het principe van gelijktijdigheid vanzelf tot zijn recht (wanneer de teruglevering wordt gemeten). Vóór de meter kan dat op basis van meting en matching van productie en verbruik (kwartierwaarden). II. Verantwoordelijkheid Een bezwaar tegen saldering zoals dat nu bestaat is dat het uiteindelijk destabiliserend werkt op de stroomvoorziening. Dat komt doordat niemand reële verantwoordelijkheid neemt voor de invoeding. Bij kleinverbruik wordt programma-verantwoordelijkheid genomen op basis van profielen, die minder realistisch worden naarmate er meer zelfproductie vrijelijk op het net wordt ingevoed. Bij een duurzame saldeerregeling moet dat anders. De producent moet de volle reële (programma- )verantwoordelijkheid gaan nemen (of doen nemen) voor de invoeding. Het gaat daarbij om meer dan onbalansafrekening achteraf, maar bijvoorbeeld ook om inplanning van de productie in relatie tot het verbruik. III. Nabijheid Bedoeling is dat invoeding en onttrekking in elkaars nabijheid gebeuren. Nabijheid kan immers bewerkstelligen dat netwerkkosten verminderen. De vraag is dan wel hoe de nabijheid wordt genormeerd en geïmplementeerd. In essentie betreft nabijheid in relatie tot kostenreductie de aansluiting van invoeding en onttrekking op hetzelfde middenspanningsnet. Implementatie van nabijheid kan wellicht geschieden in afstemming met het stelsel van garanties van oorsprong (GvO s, waarover later meer). Het nabijheidsprincipe staat contrair op het bestaande marktmodel dat in beginsel juist afziet van prikkels ter afstemming van de geografische opstelling van invoeding en onttrekking. Bij saldering zal die afstemming juist wel worden vereist. De vraag is dan of dit exclusief bij saldering moet gelden of dat het meer generiek in het marktmodel moet worden verdisconteerd. IV. Combinatie van de drie Het is de combinatie van nabijheid, gelijktijdigheid en verantwoordelijkheid die maakt dat decentrale duurzame invoeding kan gaan bijdragen aan stabiliteit en kostenreductie in plaats van destabilisering van de energievoorziening. Te grote installaties leiden in dit model tot niet gesaldeerde productie en dus tot een lager rendement. Er zit dan een natuurlijke prikkel in voor een juiste afstemming van vraag en aanbod. Zo wordt bijvoorbeeld voorkomen dat onder de saldeerregeling lokaal meer zon-pv wordt opgesteld dan het net aankan. Problemen zoals thans in Duitsland blijven in Nederland dan uit. 3. Verdere uitwerking: Verantwoordelijkheid 3.1 Invoeding via kleinverbruiksaansluiting? Veel gehoord geluid is dat de net-invoeding van de productie via een kleinverbruiksaansluiting (KVaansluiting) zou moeten gaan. Dit ter beteugeling van de effecten. Bij een deugdelijke saldeerregeling is dat echter onnodig. Gelet op het verantwoordelijkheidsprincipe is invoeding via KV-aansluiting zelfs een onjuist criterium. Kleinverbruik impliceert profiel-allocatie. En dat is hier versie: 1.3 pagina 2 van 6

3 ongewenst. Gestuurd moet worden op reële allocatie (op basis van meetwaarden) van de invoeding. Dat vergt aanwezigheid van een dagelijks op afstand uitleesbare meter (doaum). Typisch is dat het geval bij een gecontracteerd transportvermogen > 0,1 MW. Dat komt min of meer overeen met de grootverbruiksgrens. Reële allocatie (op basis van meetwaarden ipv profielen) is ook toe te passen bij lager gecontracteerd transportvermogen. Met de inburgering van slimme meters zal dat op termijn ook gebruikelijker worden. De te hanteren norm moet echter zijn: reële allocatie van de invoeding en daarmee ook alle vereisten en waarborgen die daarvoor benodigd zijn. Gelet op de kosten en de baten daarvan zal dit enig schaalniveau vereisen. Het is aan de producenten om per geval uit te vinden welk schaalniveau dat moet zijn. In een uitgebalanceerd saldeermodel zitten al voldoende zinvolle beperkingen die wildgroei voorkomen. Beperking van het schaalniveau tot invoeding per KV-aansluiting is voor de inpassing ongewenst én niet goed voor de kosteneffectiviteit van de investeringen van producent én van de in te zetten fiscale stimuleringsruimte. Dat saldeerbare onttrekking (verbruik) wordt beperkt tot kleinverbruik -zoals nu al het geval is in de saldeerregeling ex art. 50 lid 2 Wbm- lijkt mede gelet op de energiebelastingschijven geen bezwaar. 3.2 Rol van het lokale duurzame energiebedrijf (LDE) De gedachte is dat lokale duurzame energiebedrijven (LDE s) een rol gaan spelen in de zelfproductie door kleinverbruikers. Het LDE neemt dan de rol op zich van producent. Zoals hiervoor gesteld zou het LDE dan dus ook de volle reële (programma-)verantwoordelijkheid op zich moeten nemen voor de invoeding. Maar hoe zit het met de verantwoordelijkheid voor de met de invoeding samenhangende onttrekking door de participerende kleinverbruikers? In beginsel is de leverancier de EB-plichtige partij. Moeten LDE s nu leverancier worden om saldering te effectueren? Dat lijkt geen goed idee. Er zit geen reëel bedrijfsmodel in de kleinschalige energielevering door LDE s. De kosten zullen de baten veruit overtreffen. En de leveringszekerheid is er ook niet mee gediend. Eerder moet worden gedacht aan LDE-federaties en faciliterende energiebedrijven die de suppletielevering en EB-aangifte gaan verzorgen. De belastingdienst zal ook liever een beperkt aantal horizontaal gecontroleerde uitvoerders zien, dan een veelheid van LDE s die EB-aangifte gaan doen. Voorgaande roept wel vragen op over de verhouding tussen de leverancier (vergunninghouder), het LDE en de vrije leverancierskeuze. Hier zullen contractuele modellen moeten worden ontwikkeld, waarbij ook een toetsende rol van de NMa is weggelegd. De vrije leverancierskeuze kan getrapt worden opgezet: Het LDE kan zelf een leverancier kiezen die voor haar de administratie uitvoert en de suppletieleveringen aan de deelnemers verzorgt. De verantwoordelijkheid voor de invoeding én de onttrekking gaat dan via deze leverancier lopen. Deelnemers blijven vrij om van energieleverancier te wisselen. De mogelijkheid om te salderen is evenwel gekoppeld aan die ene door het LDE gecontracteerde leverancier. Het LDE zelf behoeft geen leveringsvergunning en is zodoende niet genoodzaakt klanten aan te nemen van buiten haar eigen kring (of gebied). Het LDE krijgt hierdoor een vitale rol, hetgeen recht doet aan de maatschappelijke trend. Tegelijkertijd blijft de algehele leveringszekerheid geborgd en onder regulier toezicht. versie: 1.3 pagina 3 van 6

4 Een verdergaande en meer complexe ontwikkeling is pro-rata toedeling van de invoeding aan verschillende leveranciers. Iets dergelijks is op de grootverbruikers gasmarkt al operationeel. De volle verantwoordelijkheid voor de invoeding moet echter voorop blijven staan. Dat betekent dus ook de productieplanning, handelsrisico s en shaping rondom de saldeerbare productieportefeuille. De verantwoordelijkheid moet niet beperkt blijven tot het onbalansrisico achteraf. Dat zou een gebalanceerd saldeerstelsel teniet doen. 4. Verdere uitwerking: gelijktijdigheid 4.1 Smart grid-innovatie Het bedrijfsmodel van smart-grids wordt sterk beïnvloed door de energiebelasting (hierna: EB). Commodity- en onbalansprijsprikkels tikken nauwelijks door in de EB-belaste eindprijs voor de kleinverbruiker. Een stabiele hoge EB in combinatie met salderen vóór de meter kan smart-grids desondanks een sterk bedrijfsmodel bieden. Het gelijktijdigheidsprincipe is daarvan de kern. Dit stimuleert de kleinverbruiker om zijn verbruik actief af te stemmen op zijn productie ( demand response ). Met toenemende invoeding van zonnestroom is dat ook gewenst. En met de introductie van elektrisch rijden wordt het zelfs essentieel. Onder het gelijktijdigheidsprincipe kan de verbruiker zijn EB-voordeel vergroten naarmate hij zijn verbruik beter weet af te stemmen op zijn duurzame zelfproductie. Dat schept de basis waarop een smart-grid ondanks hoge EB economisch bestaansrecht krijgt. De verbruiker raakt bewust betrokken bij zijn energievoorziening. De administratieve uitvoering krijgt meerdere functies: balansbewaking, inzicht verschaffen en fiscale verantwoording. Die administratieve uitvoering is geen extra last, maar een nieuwe economische activiteit. In een dergelijk saldeer-model zijn slimme meters benodigd. Dat kan tegenwicht bieden aan de negatieve beeldvorming rond slimme meters in relatie tot salderen achter de meter. De slimme meter wordt dan dienstbaar aan een stabiel model voor volwassen vormen van lokale duurzame zelfvoorziening. 4.2 Forfaitaire bepaling van gelijktijdigheid Gelijktijdigheid kan ook forfaitair worden bepaald op basis van profielen. Dat voorkomt dat de drempel voor veel LDE s te hoog zou worden. Uit vergelijking van de profielen van kleinverbruik en zon-pv volgt dat een typische kleinverbruiker alle productie uit zijn panelen daadwerkelijk verbruikt, wanneer hij 1/6 van zijn jaarbehoefte dekt uit zon-pv. Meer moet forfaitair ook niet worden vergund om incentive voor de reële gemeten variant (slimme meters en smartgrid) te bewaren. Bij saldering op profiel is de hoeveelheid die maximaal gesaldeerd mag worden dan de mindere van (1/6*verbruik; zelfproductie). Introductie van deze limiet bevordert het gebruik van slimme meters. Bij een verbruik van 3000 kwh en een zon-pv-productie van 2000 kwh wordt ongeveer 1000 kwh zelf verbruikt en 1000 kwh teruggeleverd. Je zou dan willen dat je 1000 kwh (ofwel 1/3) zou mogen salderen. Dat is twee keer zoveel als 1/6 van het verbruik (500 kwh). Dit moet echter niet forfaitair worden vergund maar wel op basis van meting van productie en verbruik. Je moet je reële zelfverbruik dan (doen) aantonen op basis van de feitelijke waarden. Zo ontstaat een incentive voor gebruik van slimme meters en ontwikkeling van slimme netten. versie: 1.3 pagina 4 van 6

5 4.3 Beperking aan de zelfproductie Saldering van zelfproductie is per deelnemer beperkt tot het eigen verbruik. Het surplus (de energie die door de deelnemer niet zelf wordt verbruikt) wordt niet fiscaal beloond. Deze is enkel tegen marktprijs te verhandelen en niet met belastingvoordeel te leveren. Toepassing van het gelijktijdigheidsprincipe is een verzwaring van deze beperking op de zelfproductie. Als norm zal een afnemer in beginsel tot 1/6 van zijn jaarverbruik in een zonnepark participeren. Door inzet van smart-grid innovatie ( demand response ) kan dit aandeel dan weer worden vergroot. Maar ook dan is er de beperking die zon-pv nu eenmaal heeft. 100% dekking van het eigen verbruik door een groot surplus aan te houden wordt praktisch onmogelijk. LDE s kunnen zonneparken rendabel exploiteren voor zover ze participerende afnemers hebben met saldeerbaar energieverbruik. Het creëren van grote capaciteitsoverschotten is bedrijfseconomisch onhaalbaar. 5. Verdere aandachtspunten 5.1 Duurzame zelfvoorziening Op de één of andere manier zal er een juridische betrekking moeten bestaan tussen productie en verbruik. Vanuit de aard van het salderen hangt deze betrekking samen met duurzame zelfvoorziening, ofwel zelfproductie voor eigen verbruik. Maar hoe deze zelfvoorziening te structureren? Te overwegen is dit aan de markt over te laten. Het hoeft niet alleen om (mede)- eigendom van productiemiddelen te gaan. Dat zou de mogelijkheden voor LDE s ernstig beknotten. Het kan bijvoorbeeld ook worden gebaseerd op in gebruik geven van duurzaam productievermogen aan kleinverbruikers. Bijkomende vraag is of het salderen vóór de meter ook een mogelijk aanbod wordt van commerciële energiebedrijven aan hun klanten (kleinverbruikers), of dat het wordt voorbehouden aan LDE s. En zo dat het geval is, op welke manier? En is dat wel EU-proof? 5.2 Vrij fluctuerende EB-tarieven? Thans wordt gedacht aan jaarlijks te bepalen verlaagde EB-tarieven voor salderen vóór de meter. Om meerdere redenen is dat ongewenst. 1) Op deze onzekere basis zijn risico s niet te calculeren en wordt financiering ernstig gehinderd. 2) Een verlaagd EB-tarief wegens duurzaamheid staat onder directe controle van Europa en is tijdelijk en niet structureel. Saldering vóór de meter heeft meer potentie dan (tijdelijke) stimulering van zon-pv alleen. Het kan een structurele verbetering zijn van het energiemarktmodel en economische basis bieden voor intelligente netten, ondanks de hoge EB. Dit is het geval wanneer nabijheid, gelijktijdigheid en verantwoordelijkheid op zinvolle wijze in de regeling worden ingebed. Het zou zonde zijn wanneer deze potentie wordt teniet gedaan door een niet-structurele stimulering middels een tijdelijk verlaagd EB-tarief. Beter is het saldering te enten op onbelastheid van duurzame lokale energie-zelfvoorziening. Dat is ook consistent met de 2020-visie voor het salderen achter de meter. Ook daar is het reële duurzame zelfverbruik een onbelaste activiteit. Dat is een juist en rechtvaardig beginsel, dat niet naar believen gewijzigd kan worden. Noch door Den Haag. Noch door Europa. Daarop kun je een duurzaam versie: 1.3 pagina 5 van 6

6 systeem bouwen. Het lokale (niet-grensoverschrijdende) karakter maakt het in beginsel ook niet- Europa-relevant. 5.3 Verhouding met GvO s De saldeerbare zelfproductie moet duurzaam zijn. Ze mag echter niet twee maal als duurzaam kunnen worden benut; éénmaal als duurzame zelfvoorziening en éénmaal als verhandelbare GvO. De verhouding met het GvO-stelsel moet worden bezien. Op zijn minst zal een saldeerbare zelfproductie-installatie geen vrij verhandelbare (Europese) GvO s mogen verkrijgen. Die installatie zou dan als zodanig moeten worden geregistreerd. Langs deze weg zijn wellicht ook andere relevante zaken te regelen zoals: voorbehoud tot een bepaalde vorm van energieproductie (bijvoorbeeld zon-pv); een toets ter voorkoming van samenloop van salderen vóór de meter en SDE; en de nabijheid van productie en verbruik. 6. Samenvatting Voorgaande visie beoogt salderen vóór de meter verantwoord en structureel in te bedden in de systematiek van het bestaande energiegebouw. Belangrijke elementen daarin zijn gelijktijdigheid, nabijheid en verantwoordelijkheid voor invoeding en onttrekking. Legitimerend beginsel is de duurzame zelfvoorziening door kleinverbruikers, al dan niet in georganiseerd verband. Het stelsel kan zo worden opgezet dat het relatief laagdrempelig is te benutten (forfaitaire gelijktijdigheid) maar ook een sterk incentive geeft voor slimme netten en demand response. Slimme meters doen de noodzaak van de huidige zeer royale regeling van salderen achter de meter vervallen. Tegelijkertijd bieden ze de mogelijkheid voor een slimmere en duurzamere methode van salderen vóór de meter. Aldus kan wildgroei onder de huidige saldeerregeling worden afgeremd en kan worden overgeschakeld op verantwoorde inpassing van decentrale energie. 15 november, 2012 mr Edgar Wortmann, Elannet B.V. drs René van der Vegt, VDV Energy B.V. Mede mogelijk gemaakt door Qurrent Renewable Energy B.V. versie: 1.3 pagina 6 van 6

BESLUIT. Besluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 95c, derde lid, E-wet.

BESLUIT. Besluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 95c, derde lid, E-wet. Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Besluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 95c, derde lid, E-wet. Nummer 102252-1 Betreft zaak: Beleidsregel

Nadere informatie

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken Wido van Heemstra Adviseur Agentschap NL Saldering, de stand van zaken Saldering: de stand van zaken Wido van Heemstra Agentschap NL Nationaal Zonne-energiedebat Universiteit Utrecht 13 mei 2013 Overzicht

Nadere informatie

Opgewekt in Lochem. Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016

Opgewekt in Lochem. Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016 Opgewekt in Lochem Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016 LOCHEM ENERGIE ONTWIKKELT DOOR Lochem Energie heeft reeds verschillende zonneenergieprojecten gerealiseerd. Paul Stolte deelt graag

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL. 20 november 2013

C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL. 20 november 2013 C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL 20 november 2013 Overzicht 1.Saldering 2.Zelflevering 3.Verlaagd tarief bij collectieve opwek Nb. Disclaimer: hoe

Nadere informatie

Saldering. Wido van Heemstra Agentschap NL

Saldering. Wido van Heemstra Agentschap NL Saldering Wido van Heemstra Agentschap NL De wetgeving nu 2 Wat verstaan we onder salderen? In de wet wordt dit woord nergens gebruikt, dus verschillende interpretaties en misverstanden mogelijk Belangrijkste

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE 1. Rol van de gemeente bij het opzetten en ondersteunen van lokale duurzame energie initiatieven. 2. Onderzoek naar de mogelijkheden plaatsing

Nadere informatie

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op?

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Door: Ronald Franken en Maarten Corpeleijn (r.franken@atrive.nl / m.corpeleijn@atrive.nl) 3 september 2013 Ten geleide Met het nieuwe energie-akkoord

Nadere informatie

Mogelijkheden collectieven

Mogelijkheden collectieven Mogelijkheden collectieven Welke mogelijkheden zijn er 23 januari 2914 Roelof Dijkstra Sectorstrategie Inhoud Over Enexis Trias Energetica Standaard situatie Zon-PV op eigen woning Collectieve opwek Waarom

Nadere informatie

UPDATE: Postcoderoos uitvoeringsregeling, wetsteksten Datum: 13 januari 2014 Door: AM Schwencke

UPDATE: Postcoderoos uitvoeringsregeling, wetsteksten Datum: 13 januari 2014 Door: AM Schwencke UPDATE: Postcoderoos uitvoeringsregeling, wetsteksten Datum: 13 januari 2014 Door: AM Schwencke Zie voor laatste stand van zaken: http://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/33752_belastingplan_2014 Bekend

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 493 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het energierapport 2011) E NOTA NAAR AANLEIDING

Nadere informatie

Loyens en Loeff seminar

Loyens en Loeff seminar Loyens en Loeff seminar Stientje van Veldhoven D66 woordvoerder energie en klimaat De politiek van salderen Een sterk merk? Bekijk decentrale opwekking / salderen vanuit een politieke bril: Decentraal

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 18-12-2012

Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief, energiebelasting

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014) AH 1874 2014Z04158 van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013-2014, nr. 1621 1 Is er een

Nadere informatie

Decentrale duurzame energie opwekking

Decentrale duurzame energie opwekking Decentrale duurzame energie opwekking Fiscaliteit in vogelvlucht Seminar Hier Opgewekt, 14 november 2012 2 1 Inhoud Selectie recente fiscale ontwikkelingen Fiscale stimuleringsmaatregelen Energiebelasting

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst?

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst? Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Sjoerd Bootsma LTO Noord Advies Zonne-energie Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling elektriciteitsprijs Aandeel groene stroom

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 1874 Vragen van het lid

Nadere informatie

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt (Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt Amersfoort, 15 november 2012 BRAAF Direct verbruik De waarde van

Nadere informatie

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk 20 Juni 2013 That's one small step for a man, one giant leap for mankind." Inhoud 1. Intro 2. Uw stroomprijs 3. Kabinetsbeleid & effect 4. Het project 5. De organisatie

Nadere informatie

Decentrale energieopwekking

Decentrale energieopwekking Decentrale energieopwekking Binnen de lijnen of achter het net? 11 februari 2013 - Niels Muller en Roland de Vlam Agenda Uitwerking Regeerakkoord STROOM1 Afspraken wind op land IPO SER: Nationaal Energieakkoord

Nadere informatie

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder?

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Enexis: Wij brengen energie waar mensen licht en warmte nodig hebben. Enexis: Een rijke historie IJsselmij Frigem EGD Ruil verzorgingsgebied

Nadere informatie

Leeswijzer Smart Grid Pilots. Handvatten voor toepassing wet- en regelgeving

Leeswijzer Smart Grid Pilots. Handvatten voor toepassing wet- en regelgeving Leeswijzer Smart Grid Pilots. Handvatten voor toepassing wet- en regelgeving Deze leeswijzer geeft een overzicht van de inhoud van het rapport Smart Grid pilots. Handvatten voor toepassing wet- en regelgeving.

Nadere informatie

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006 Handelend na overleg met de Minister van Financiën en de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer; Gelet op artikel 72p, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998; Besluit:

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Trends:: Stijgende prijzen? foto: epa Duitse zon drukt dagprijs Nederlandse stroom 31-01-2012

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 374 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt Nr. 35 BRIEF VAN

Nadere informatie

Inhoud van het wetsvoorstel

Inhoud van het wetsvoorstel POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN De Minister van Economische Zaken

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

Programma. start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00

Programma. start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00 Programma start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00 3 19:00 19:20 4 19:20 19:40 5 19:40 20:00 6 20:00 20:55 7 20:55 21:00 Welkom,:mededelingen,:toelichting:programma Stand:van:zaken:initiatieven:/:projecten

Nadere informatie

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen?

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen? Zon op kerk Johan van Drie Bram Faber 16 februari 2015 Agenda Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI Vragen? Zon

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

De salderingsregeling

De salderingsregeling De salderingsregeling Wat kost dat de overheid? Is dat houdbaar en nodig? Marc Londo ECN unit Policy Studies Amsterdam 27 mei 2014 www.ecn.nl Boodschappen 1. Saldering wordt een voor de overheid oncomfortabele

Nadere informatie

Salderen. Artikel 95c

Salderen. Artikel 95c Salderen Salderen is de regeling dat zonnestroom die aan het elektriciteitsnet wordt terugeleverd, mag worden verrekend met uit het net geïmporteerde stroom. Als U bijvoorbeeld 2400 kwh stroom afneemt

Nadere informatie

ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020. Uw Specialist in Zonnepaneelsystemen.NL

ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020. Uw Specialist in Zonnepaneelsystemen.NL ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief,

Nadere informatie

Alles over salderen en subsidies

Alles over salderen en subsidies Alles over salderen en subsidies Wido van Heemstra Agentschap NL Congres Solar Solutions Expo Haarlemmermeer 17 april 2013 Overzicht te behandelen onderwerpen 1. Salderen: -wat houdt het in, welke tariefcomponenten

Nadere informatie

Particulieren met zonnepanelen kunnen ondernemer voor de btw zijn

Particulieren met zonnepanelen kunnen ondernemer voor de btw zijn Particulieren met zonnepanelen kunnen ondernemer voor de btw zijn Voor de levering van elektriciteit aan uw energieleverancier met behulp van zonnepanelen kunt u aangemerkt worden als ondernemer voor de

Nadere informatie

Consultatiedocument Redelijke Terugleververgoedingen Vergunninghouders Elektriciteit

Consultatiedocument Redelijke Terugleververgoedingen Vergunninghouders Elektriciteit Consultatiedocument Redelijke Terugleververgoedingen Vergunninghouders Elektriciteit Den Haag, augustus 2005 Directie Toezicht Energie PAGINA 1 VAN 9 PROJECTNAAM: REDELIJKE TERUGLEVERVERGOEDING (RTV) PROJECTNUMMER:

Nadere informatie

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen ZONNEPANELEN PROJECT RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen Waarom dit project? De ambitie van de gemeente Groningen is om in 2035 energieneutraal te zijn. De Gemeente Groningen ondersteund dit project met

Nadere informatie

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1 Waarom zonnestroom? De zon is ruim voorradig. Je eigen stroom duurzaam zelf opwekken. Verwachte levensduur panelen ca. 30 jaar. Minder afhankelijk van de grote maatschappijen Minder invloed van wat ver

Nadere informatie

Advocaten en notarissen

Advocaten en notarissen Advocaten en notarissen JURIDISCHE ASPECTEN BIJ DUURZAME ENERGIE PROJECTEN 30 juni 2015 Maarten Kole Drie stimuleringsregels 1.Salderingsregeling 2.Postcoderoosregeling 3. SDE+ Salderingsregeling Salderingsregeling

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 463 Regels omtrent het transport en de levering van gas (Gaswet) Nr. 95 DERDE NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 4 april 2000 Het voorstel van wet

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

Zon en salderen. De regels en de kansen. Job Swens

Zon en salderen. De regels en de kansen. Job Swens Zon en salderen De regels en de kansen. Job Swens Inhoud Kosten van elektriciteit Wetgeving Hoe werkt Salderen Keuzes Zonnestroom voor sportparken Limeira, 2012-08-03 Kosten van net-stroom prijscomponent

Nadere informatie

Haal meer rendement uit uw zonnepanelen

Haal meer rendement uit uw zonnepanelen Haal meer rendement uit uw zonnepanelen 1. Vergoeding voor teruggeleverde zonnestroom nu voor iedereen bereikbaar: Stroom van zonnepanelen is één van de meest schone vormen van energie. Om deze reden wil

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl. 39431/39439 9 juni 2016

B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl. 39431/39439 9 juni 2016 Agendapunt commissie: 5.4 steller telefoonnummer email B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering portefeuillehouder M. Bax onderwerp Toepassing zonnepanelen

Nadere informatie

Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale

Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale 10 mei 2014 Mogelijkheden zonnepanelen Zelfopwekking op eigen dak met eigen panelen => zelf investeren => salderen + btw teruggave Zelfopwekking op eigen dak met

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 18-12-2012

Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief, energiebelasting

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 2012 - Update november

Salderingsoverzicht 2012 - Update november Salderingsoverzicht 2012 - Update november Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Stichting Zonne-energie Wageningen Rogier Coenraads

Nadere informatie

Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst

Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst Thomas Decamps Startevent Smart Energy Solutions 4 december 2012 Het energiebeleid bij Colruyt Group WE POWER Het energiebeleid bij Colruyt

Nadere informatie

Probleemanalyse Vaststellen nul- alternatief Definitie beleidsalternatieven

Probleemanalyse Vaststellen nul- alternatief Definitie beleidsalternatieven Probleemanalyse De vuilstort van de AVRI in Geldermalsen is gesloten. Het idee is om op deze gesloten vuilstort alsmede op de gebouwen van de AVRI in totaal 9,3 MWp zonpv te realiseren. Daarnaast kunnen

Nadere informatie

Zonne-energie in de landbouw

Zonne-energie in de landbouw Zonne-energie in de landbouw Programma 20.00 uur 20.10 uur 21.10 uur 21.25 uur 21:50 uur 22.15 uur Opening bijeenkomst Mogelijkheden van zonnestroom (Wouter Veefkind) PAUZE Rekenen aan rendement (Monique

Nadere informatie

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom Achter de Hoven 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom systeem: Zonnepanelen Draagconstructie Omvormer Kabels en leidingen Beveiliging Meting J. Cace, 26

Nadere informatie

Inventarisatie juridische vragen en belemmeringen IPIN-projecten

Inventarisatie juridische vragen en belemmeringen IPIN-projecten Inventarisatie juridische vragen en belemmeringen IPIN-projecten Inventarisatie juridische vragen en belemmeringen IPIN-projecten Conclusies en aanbevelingen (uit Rapport TNO september 2013 in opdracht

Nadere informatie

Veel gestelde vragen en antwoorden over btw-heffing bij particulieren met zonnepanelen.

Veel gestelde vragen en antwoorden over btw-heffing bij particulieren met zonnepanelen. Veel gestelde vragen en antwoorden over btw-heffing bij particulieren met zonnepanelen. 1) Vanaf welk moment word ik door de Belastingdienst als BTW-ondernemer aangemerkt? De Belastingdienst merkt u aan

Nadere informatie

ZonneEnergie voor Thuis

ZonneEnergie voor Thuis ZonneEnergie voor Thuis Programma 20:00 22:00 Welkom Introductie ReestdalEnergie ZonneEnergie: het hoe en waarom Pauze ZonneEnergie van ReestdalEnergie Afsluiting Vragenvuur Reestdal Duurzame Energie

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt

Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Stichting Zonne-energie Wageningen Rogier Coenraads Frank Zegers Juli

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking

Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking Energiecafé 12 december 2013 Johan de Kanter Salderen Het kunnen verrekenen van afname van en levering aan het net en de consequenties daarvan voor Energiebelasting

Nadere informatie

Duurzame accommodaties. Jaap Veld

Duurzame accommodaties. Jaap Veld Duurzame accommodaties Jaap Veld Zelziuz Zelziuz Advies Zon Thuis Zon Bedrijf Zon Agri Zon Thuis voor huurders Zonnestroom van Wp naar kwh Vermogen zonnestroominstallatie gespecificeerd in Watt peak (Wp)

Nadere informatie

Verlaagd tarief bij collectieve opwek

Verlaagd tarief bij collectieve opwek Verlaagd tarief bij collectieve opwek Wido van Heemstra Netwerkbijeenkomst Servicepunt Lokale Energie Voorwaarts Ten Boer, 23 januari 2014 Verlaagd tarief bij collectieve opwek De regeling: leden van een

Nadere informatie

BESLUIT. I. Juridisch kader

BESLUIT. I. Juridisch kader Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: Betreft; 101698-12 Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van elektriciteit aan kleinverbruikers op grond van artikel 95d, eerste

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Directie Internationale Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500

Nadere informatie

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee Crowdfunding populair voor zonnepanelen Den Haag - Steeds meer mensen die zelf geen dak hebben, willen wel investeren in zonnepanelen. Projecten waarbij mensen samen investeren in de zonne-energieparken

Nadere informatie

Deze notitie is tot stand gekomen in samenwerking met het RB-BTW-Specialistennetwerk.

Deze notitie is tot stand gekomen in samenwerking met het RB-BTW-Specialistennetwerk. Btw-aftrek zonnepanelen Inleiding Als gevolg van het arrest HvJ EG 20 juni 2013, nr. C219/12 (Fuchs) is de vraag gerezen of Nederlandse particulieren die zonnepanelen plaatsen op hun woning, btw-ondernemer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 015 016 34 30 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 016) Nr. 114 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 8 september 2003 ME/EM/3051226 1 Onderwerp Besluit tot verlenging termijn beschermde afnemer Gaswet en Elektriciteitswet 1998 E-en G-wet.mbo Besluit van, tot verlenging

Nadere informatie

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Zon op VVE Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Waarom doen we dit? Wereldwijde klimaatcrisis Klimaat top Parijs Energie Akkoord Nederland Klimaatzaak Urgenda Maar er gebeurt nog steeds te weinig en te

Nadere informatie

Tarieven Qurrent Energie - Groene Stroom

Tarieven Qurrent Energie - Groene Stroom Tarieven Qurrent Energie - Groene Stroom Vaste Stroomtarieven voor 3 jaar vanaf start van levering, voor klanten die zich in oktober, november, december 2014 en 1 tot en met 4 januari 2015 hebben aangemeld

Nadere informatie

Voorwaarden Windtegoed

Voorwaarden Windtegoed Voorwaarden Windtegoed Door koop of aanvaarding van Qurrent Windtegoed ga je een overeenkomst aan met Qurrent Nederland B.V., (hierna: Qurrent). Die overeenkomst (hierna: Overeenkomst) wordt beheerst door

Nadere informatie

De hierboven genoemde partijen, hierna gezamenlijk aan te duiden als Partijen.

De hierboven genoemde partijen, hierna gezamenlijk aan te duiden als Partijen. Deze ledenovereenkomst is nog gebaseerd op het postcoderoosmodel, en daarmee achterhaald. Inmiddels is besloten met het SDE+ model verder te gaan (zie website). In elk geval voorwaarden met betrekking

Nadere informatie

Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 81e, tweede lid van de Gaswet.

Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 81e, tweede lid van de Gaswet. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/207112 Zaaknummer: 15.0656.52 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 81e, tweede lid van de Gaswet. 1 Inleiding 1. Met dit besluit geeft

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst

Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst 25 maart Sint Annaparochie Programma 20.00 uur Opening bijeenkomst en toelichting op het Programma 20.10 uur Energiebesparing (Greet Ruitenberg) 20.45 uur

Nadere informatie

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september De praktijk van vergroenen van belastingen Milieunetwerk GroenLinks, 16 september CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige

Nadere informatie

Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013

Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013 Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013 Programma 20.00 uur Opening bijeenkomst 20.05 uur Toelichting op het Programma (Gerard van Drooge) 20.10 uur Energiebesparing (Johannes Zijlstra)

Nadere informatie

ZonneVogel Coöperatie. Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015

ZonneVogel Coöperatie. Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015 ZonneVogel Coöperatie Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015 Onderwerpen Vogelwijk Energie(k) en ZonneVogel Onderwerpen Project SDE+ en Postcoderoos Business case Installatie en Aansluitingen BTW,

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 28 665 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie Nr. 41 BRIEF

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

Aan het Ministerie van Economische Zaken Postbus 20401 2500 EK Den Haag Nederland

Aan het Ministerie van Economische Zaken Postbus 20401 2500 EK Den Haag Nederland Aan het Ministerie van Economische Zaken Postbus 20401 2500 EK Den Haag Nederland Bonaire, 26 augustus 2013 Betreft: internetconsultatie Wet elektriciteit en drinkwater BES Status: openbaar Geachte heer,

Nadere informatie

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd Regelingen en voorzieningen CODE 5.1.4.22 Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd bronnen vraag en antwoord ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), 23.2.2011, www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Advies op Maat Johannes Zijlstra 09-12-2013 LTO Noord Advies Onderwerpen Rendement zonnepanelen Wat bepaalt de terugverdientijd Rendementsberekening Voor wie is

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Dan op een ander dak!

Dan op een ander dak! Geen zonnepanelen op eigen dak? Dan op een ander dak! Een initiatief van Zon op Nederland Wat is Zon op Nederland In het kort: Zon op is burgerinitiatief Buurtbewoners kopen gezamenlijk zonnepanelen Op

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE Nieuwe samenstelling bestuur Nieuwsbrief juli 2012 Vanaf juni 2012 heeft het bestuur van de vereniging een andere samenstelling. Graag willen wij ons aan u voorstellen. Van links naar rechts: Albert Brouwer

Nadere informatie

Inleiding. Belangrijkste vindplaatsen. 1 Btw-ondernemerschap

Inleiding. Belangrijkste vindplaatsen. 1 Btw-ondernemerschap Btw-aftrek zonnepanelen Inleiding Als gevolg van het arrest HvJ EG 20 juni 2013, nr. C219/12 (Fuchs) is de vraag gerezen of Nederlandse particulieren die zonnepanelen plaatsen op hun woning, btw-ondernemer

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 68 68 88april 2009 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 27 maart 2009, nr. WJZ/9058635, houdende vaststelling

Nadere informatie

Samenwerking met Greenchoice

Samenwerking met Greenchoice Samenwerking met Greenchoice Dit document is onderdeel van de Buurten met Energie toolbox, een project van Nudge. Deze toolbox is samengesteld om initiatiefnemers te ondersteunen bij het starten van een

Nadere informatie

VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD

VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD Over Greencrowd Greencrowd structureert en financiert duurzame-energie-projecten. Greencrowd richt zich hierbij op projecten waarbij lokale, duurzame energieproductie wordt

Nadere informatie

Grootverbruiker, aansluiting > 3 X 80A 'Alleen het beste is goed genoeg' Market Pro BV - Officiële dealer van Nord Solar GmbH

Grootverbruiker, aansluiting > 3 X 80A 'Alleen het beste is goed genoeg' Market Pro BV - Officiële dealer van Nord Solar GmbH Zonne-energie installatie Grootverbruiker, aansluiting > 3 X 80A Market Pro BV - Officiële dealer van Nord Solar GmbH Basisgegevens Grootverbruiker, aansluiting > 3 X 80A * Rechtsvorm V.O.F. * Geschatte

Nadere informatie

De zon als energiebron

De zon als energiebron De zon als energiebron Voor bedrijven nog aantrekkelijker! Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (in Engels photo voltaic) panelen genoemd. De panelen worden aangesloten op één

Nadere informatie